cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Семсовхоз
Семсовхоз (Семсовхоз) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кунгуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кунгуран кӀоштан нах беха меттигаш
Эшметаш (СолхӀан)
Эшметаш (Eşmetaş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Бингоьл провинцин (ил) СолхӀанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Категори:СолхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ганусек
Ганусек — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Инье (Белуно)
Инье — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Кротези (Павия)
Кротези  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Ганусек
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Инье (Белуно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ганусек
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Инье (Белуно)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кротези (Павия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
НугӀкараджадагӀ (Акдениз)
НугӀкараджадагӀ (Puğkaracadağ) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Акденизнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Акденизнан микрокӀошташ
Категори:Акденизнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Федосы
Федосы (Федосы) — Российн Федерацин Пскован областан Печорин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Печорин кӀоштан нах беха меттигаш
Гартелтон (Пенсильвани)
Гартелтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Козьмин (Турецкан повет)
Козьмин  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Домброва (Намисловскан повет)
Домброва  — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Байсултанов Одес Хасин воӀ
Нохчийн Республикин Правительствон председатель 2007 шеран 10 апрелера 2012 шеран 17 май кхаччалц (Нохчийн Республикин Правительствон председателан декхарш кхочушдийриг 2007 шеран 18 мартера 10 апрель кхаччалц). 2012 шеран май баттера 2014 шеран 17 июль кхаччалц Къилбаседа-Кавказан Федералан гуонера Российн Федерацин президентан йуьззина бакъо йолу векалан гӀовс. 2014 шеран 17 июлера 2020 шеран 21 январь кхаччалц Российн Федерацин Къилбаседа Кавказан гӀуллакхийн министран гӀовс а, хьалхара гӀовс а. Экономикин Ӏилманийн кандидат (2006).
Биографи
Вина 1965 шеран 17 январехь Иласхан-Юртахь. Циггахь чекхйаьккхина ишкол. 1994 шарахь чекхйаьккхина Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан Л. Н. Толстойн цӀарах университетан физикин-математикин факультет. 2005 шарахь чекхйаьккхира Нохчийн пачхьалкхан университет «пачхьалкхан а, муниципалан а урхалла» говзаллица. 2011 шарахь чекхйаьккхира Финансийн а, бакъонан а институт (ХӀинжа-ГӀала).
1989 шеран мартера 1990 шеран май кхаччалц — Соьлжа-ГӀалин «Мичуринец» кооперативан лакхара экспедитор.
1990 шеран майра 1992 шеран сентябрь кхаччалц — жима предприятин «IАМАн» йохкаран декъан хьаькам.
1992 шеран октябрехь дуьйна 20 шарахь болх бина Нохчийн Республикин Правительствехь. Нохчийн Республикин Йуьртабахаман министраллин механизацин а, электрификацин а декъан коьрта говзанча, Нохчийн Республикин Президентан а, Правительствон а аппаратан материал-техника латторан декъан хьалхара а, коьрта а говзанча, Пачхьалкхан Урхаллин «Нохчийн Республикин Правительствон гӀишлонан урхалла» куьйгалхочун даржашкахь хилла.
2004 шеран июнера 2006 шеран март кхаччалц — Нохчийн Республикин Президентан а, Правительствон а гӀуллакхийн урхалча — Нохчийн Республикин министр.
2006 шеран мартера 2007 шеран 10 апрель кхаччалц — Нохчийн Республикин правительствон Председателан хьалхара гӀовс.
2007 шеран 18 мартера 10 апрель кхаччалц — Нохчийн Республикин правительствон Председателан декхарш кхочушдийриг.
2012 шеран майра 2014 шеран 17 июль кхаччалц — Къилбаседа-Кавказан Федералан гуонера Российн Федерацин йуьззина бакъонаш йолу векалан гӀовс.
2014 шеран 17 июлера 2016 шеран 30 апрель кхаччалц — Российн Федерацин Къилбаседа-Кавказан гӀуллакхийн министран гӀовс.
2016 шеран 30 апрелера 2020 шеран 21 январь кхаччалц — Российн Федерацин Къилбаседа-Кавказан гӀуллакхийн министран хьалхара гӀовс. 2020 шеран 11 февралехь дуьйна — Российн Федерацин спортан министран гӀовс.
Доьзал
Зуда йалийна, ворхӀ беран да ву: кхаа йоьӀан а, веа кӀентан а.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан министраш Категори:Нохчийн пачхьалкхан университетехь дешнарш Категори:Нохчийчоьнан правительствон председателаш
(17567) Hoshinoyakata
(17567) Hoshinoyakata — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 5 апрелехь К. Эндатэ, К. Ватанабэ цӀе йолу Ӏилманчо Китами обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1994 GP» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(8959) Oenanthe
(8959) Oenanthe — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1960 шеран 24 сентябрехь К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «2550 P-L».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Акантиладо, Сан Хосесито (Уаякокотла)
Акантиладо, Сан Хосесито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Акантиладо, Сан Хосесито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
МаликогӀн (Алье)
МаликогӀн — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Алье.
Харинки (Калугин область)
Харинки (Харинки) — Российн Федерацин Калугин областан Мосальскан кӀоштара эвла.
МаликогӀн (Алье)
Географи
.
Харинки (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
МаликогӀн (Алье)
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Алье департаментан коммунаш
Харинки (Калугин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Зимняк (Грязовецан кӀошт)
Зимняк (Зимняк) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Малил-Эвла
Малил-Эвла — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.
Географи
Эвла йу Шара-Орга къилба-малхбалехьа.
Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Тунжайн овл, къилбаседа-малхбалехьа — Обузал-Эвла а, Хьаркъаруо а, Куланха а, къилба-малхбузехьа — ХӀинда, къилба-малхбалехьа — Орса.
Билгалдахарш
Категори:ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Клещиха
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дубнон кӀоштан нах беха меттигаш
Моьрлен
Моьрлен — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фияш
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
КомбгӀессоль
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:КогӀгӀез департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кукушкино (Парфеньеван кӀошт)
Кукушкино (Кукушкино) — Российн Федерацин Костромин областан Парфеньеван кӀоштара эвла.
Вершовка
Вершовка (Вяршоўка) — Белоруссин Минскан областан Крупкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Кукушкино (Парфеньеван кӀошт)
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Вершовка
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Крупкин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кукушкино (Парфеньеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Парфеньеван кӀоштан нах беха меттигаш
Стационе ди Портакомаро (Асти)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рудник (Люблинскан повет)
Рудник  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Настасьино (Вичуган кӀошт)
Настасьино (Настасьино) — Российн Федерацин Ивановн областан Вичуган кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вичуган кӀоштан нах беха меттигаш
Тепловка (Рузаевкан кӀошт)
Тепловка (Тепловка) — Российн Федерацин Мордовин Рузаевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Кошевица
Кошевица — Румынин Тимиш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Тимиш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сен-ИлегӀ-ле-ЛьегӀгӀуь
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:СагӀта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Аккудук (Уалиханован кӀошт)
Аккудук — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Уалиханован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Уалиханован кӀоштан нах беха меттигаш
Ираи (Риу-Гранди-ду-Сул)
Ираи  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йазир (Чавдир)
Йазир (Yazır) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Бурдур провинцин (ил) Чавдиран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чавдиран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мостики
Мостики (Мосткі) — Белоруссин Брестан областан Дрогичинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
(8960) Luscinioides
(8960) Luscinioides — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Мостики
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Дрогичинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(8960) Luscinioides
Истори
ДӀайиллина 1960 шеран 24 сентябрехь К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «2575 P-L».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Большая Матвеевка
Большая Матвеевка (Большая Матвеевка) — Российн Федерацин Рязанан областан Клепикин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Алберия (Мантова)
Алберия  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Большая Матвеевка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Алберия (Мантова)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Большая Матвеевка
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
Медведково (Смоленскан область)
Медведково (Медведково) — Российн Федерацин Смоленскан областан Холм-Жирковскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Холм-Жирковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Борго-Сан-Сиро
Борго-Сан-Сиро — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Пави провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
(17568) 1994 GT8
(17568) 1994 GT8 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 11 апрелехь Элеанор Хелин цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1994 GT8» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Поза Азул (Лас Чоапас)
Поза Азул — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Поза Азул лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Велпин
Велпин — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Поза Азул (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Велпин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Поза Азул (Лас Чоапас)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чумацки Шлях (Херсонан область)
Чумацки Шлях — Украинин Херсонан областан Геническан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Геническан кӀоштан нах беха меттигаш
Тучково (Весьегонскан кӀошт)
Тучково (Тучково) — Российн Федерацин Тверан областан Весьегонскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Весьегонскан кӀоштан нах беха меттигаш
Круг (Докси)
Круг  (Kruh) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Фраксион Верхел де Гвадалупе (Сан Фелипе)
Фраксион Верхел де Гвадалупе — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Круг (Докси)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Фраксион Верхел де Гвадалупе (Сан Фелипе)
Географи
Фраксион Верхел де Гвадалупе лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Гутянски
Гутянски — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Фраксион Верхел де Гвадалупе (Сан Фелипе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Гутянски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фраксион Верхел де Гвадалупе (Сан Фелипе)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Круг (Докси)
Географи
.
Гутянски
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Фраксион Верхел де Гвадалупе (Сан Фелипе)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Гутянски
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Круг (Докси)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кроти (Торино)
Кроти  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Козьмин (Шамотульскан повет)
Козьмин  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Асатиани, Кахи Шалвович
Асатиа́ни Ка́хи Ша́лвович (гуьрж. კახი შალვას ძე ასათიანი; 1947 шеран 1 январь, Телави, Гуьржийн ССР, ССРС — 2002 шеран 20 ноябрь, Тиблиси, Гуьржийчоь) — советийн футболист, ахтурсло, тренер. ССРС спортан говзанча (1967). Гуьржийн ССР хьакъ долу тренер (1978).
Дуьненахь дуьххьара можа карточка гайтина ловзархо — дуьненан чемпионатехь-1970 Мексика — ССРС матчехь.
Биографи
Ловза волавелла 1959 шарахь Тиблисера 35-гӀа башха ишколехь. 1962—1964 — «Динамо» (Тиблиси) жимахойн командехь.
18 шо кхаьчначу хенахь дуьйна ловзуш вара Гуьржийчоьнан коьртачу клубехь — «Динамо» (Тиблиси) йукъахь. Дехачу шерашкахь лаьттина командин коьртачу ловзархойх цхьаъ. 1968—1972 шерашкахь кхойкхура ССРС гулйина команде. Йоккхачу футболера ловзар дитира 28 шо долуш — 1973 шарахь ССРС чемпионатехь ереванан «Араратца» хиллачу матчехь чӀогӀа лазийначул тӀаьхьа метта ца хӀоттавелира.
1973 шарахь чекхйаьккхира Гуьржийн йуьртабахаман институт. 1978—1982 шерашкахь хьаькаман болх бира «Динамо» (Тиблиси) клубехь, ткъа 1987 (август кхаччалц) — вара коьрта тренер. 1983—1986, 1987 (сентябрехь дуьйна) — 1989 — республикин «Динамо» кхеташонан председателан гӀовс. 1990 (октябрь кхаччалц) — Гуьржийчоьнан футболан ветеранийн союзан председатель. 1990 шеран декабрера 2000 шеран сентябрь кхаччалц — Гуьржийчоьнан спортан департаментан председатель.
Дахаран тӀаьхьарчу шарахь иза вара «Аирзена — Гуьржийн авиаасанаш» авиакомпанин вице-президент.
2002 шеран 20 ноябрехь Асатиани Кахин герз туьйхира Тиблисехь шен машенан чохь  Барновн урамехь  шен цӀийнан тӀевогӀучехь. Таллам сихха билгалдаккха болабелира, футболист вер дика кечдина а дара, мехах вейтина а ву бохуш.
Доьзал
Зуда Луиза Таварткиладзе. Духаран дизайнеран Макин йоӀ.
Хьажоргаш
Категори:ССРС футболисташ Категори:Футболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:ФК «Динамо» Тиблиси ловзархой Категори:Цхьаьна клубан футболисташ Категори:ССРС футболан тренераш Категори:ФК «Динамо» Тиблиси тренераш Категори:Байинарш Гуьржийчохь Категори:ДӀабоьхкинарш Сабурталин кешашкахь
Манье
Манье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Алье.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Алье департаментан коммунаш
Иньяго-Цово (Виченца)
Иньяго-Цово — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Зирган
Зирган — Башкирийчоьнан Мелеузан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Зиргански йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 4567 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453880, код ОКАТО — 80241830001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Мелеузан кӀоштан нах беха меттигаш
Гарбултовице
Гарбултовице — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
ЦӀикара
ЦӀикара — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.
Географи
Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Монахой а, Чубахкинача а Нохч-Кела а, къилба-малхбалехьа — Буне а, Тунжайн овл а, къилбаседа-малхбалехьа — Макажа а, Арие овл а, малхбузехьа — Инкота, къилбаседехьа Миммайн овл.
Билгалдахарш
Категори:ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Музаев, Мохьмад Нурдинович
Магомед Нурдинович Музаев (1941 шеран 12 июнь, БелгӀатой-Эвла,, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, ССРС — 2015 шеран 17 сентябрь, Соьлжа-ГӀала, Нохчийчоь, Росси) — нохчийн историк, Нохчийн Республикин пачхьалкхан архиван урхаллан куьйгалхо.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийн Ӏилманчаш
Податовски
Податовски (Податовская) — Российн Федерацин Иркутскан областан Усть-Удан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Удан кӀоштан нах беха меттигаш
Мерльшайд (Айфель)
Мерльшайд — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
СариибрахӀимли (Акдениз)
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Акденизнан микрокӀошташ
Ханакол (Папантла)
Ханакол — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
СариибрахӀимли (Акдениз)
Хьажоргаш
Категори:Акденизнан кӀоштан нах беха меттигаш
Ханакол (Папантла)
Географи
Ханакол лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
СариибрахӀимли (Акдениз)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ханакол (Папантла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бакирли (Гоьнен)
Бакирли (Bakırlı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Гоьненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Гоьненан микрокӀошташ
Категори:Гоьненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Музаев
Музаев — нохчийн фамили. И фамили йолу нах:
(17569) 1994 LB8
(17569) 1994 LB8 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 8 июнехь Анри Дебеонь, Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1994 LB8» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гастингс (Пенсильвани)
Гастингс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Адаман стомма йоьхь
Сто́мма йоьхь (intestinum crassum) — хьеран-чуьйрийн трактан лахара, чеккхенан дакъа, ма-дарра аьлча чуьйрийн лахара дакъа, цунна чохь йуурган хударх (химуса) хуьлу кхоллайелла йаьлла боьхалла). Схьадаьлла ду тIехьара йоьхьах. Стомма йоьхь — декхачу дийнатийн йоьхьийн уггаре шуьйра дакъа, царна йукъахь адамийн а, Iуьллу кийрахь хенан даьIахкан гуран чохь, лаьтта къора йоьхьах (caecum) а, дейоьхьах, адаман дамагIах.
Микрофлорин хIоттам
ХIинца а йоьхьан микрофлорин йерриг кепаш, йевзина йац, хIунда аьлча царех дукхаха йерш культиваци йан луш йац  , уьш билгалйахар хала хIума ду. Цхьацца лелочеран йоьхь чуьра кепийн тарло чIогIа къаста, хIора лелочун дерриг дахарехь цхьаьна кепара йу ала мегар доллушехь, уьш жимма хийцало дахаран кеп хийцарца, диетица, хенан хийцамашца. Йоьхьан микрофлорех лаьцна алсама дуьзина сурт хIотто гIерта, масала, АЦШ могашаллаIалашйаран къоман институташа 2008 шарахь йолийна.
Горцы
Горцы (Горцы) — Российн Федерацин Новгородан областан Шимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шимскан кӀоштан нах беха меттигаш
(8961) Schoenobaenus
(8961) Schoenobaenus — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ивняк
Ивняк (Ивняк) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Примавера (Соконуско)
Ла Примавера — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Залужье (Дубнон кӀошт)
Залужье — Украинин Ровнан областан Дубнон кӀоштара эвла.
Гальки (Крупкин кӀошт)
Гальки (Галькі) — Белоруссин Минскан областан Крупкин кӀоштара эвла.
Залужье (Дубнон кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гальки (Крупкин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Залужье (Дубнон кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гальки (Крупкин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Залужье (Дубнон кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Дубнон кӀоштан нах беха меттигаш
Рудник-Другий
Рудник-Другий — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Гальки (Крупкин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Рудник-Другий
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Харланово (Калугин область)
Харланово (Харланово) — Российн Федерацин Калугин областан Мосальскан кӀоштара эвла.
Сен-Кале-ан-Сонуа
Сен-Кале-ан-Сонуа (Saint-Calez-en-Saosnois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.
Харланово (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сен-Кале-ан-Сонуа
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:СагӀта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Харланово (Калугин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мосальскан кӀоштан нах беха меттигаш
Фричка
Фричка — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Стационе ди Пьетрелчина (Беневенто)
Стационе ди Пьетрелчина — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Буенависта Терсеро (Сан Луис де ла Паз)
Буенависта Терсеро — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Серга
Серга (Серга) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кунгуран кӀоштара эвла.
Буенависта Терсеро (Сан Луис де ла Паз)
Географи
Буенависта Терсеро лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Серга
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Буенависта Терсеро (Сан Луис де ла Паз)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Серга
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кунгуран кӀоштан нах беха меттигаш
Фролкино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Печорин кӀоштан нах беха меттигаш
Новоселки (Дрогичинан кӀошт)
Новоселки (Навасёлкі) — Белоруссин Брестан областан Дрогичинан кӀоштара эвла.
Уерта Патрисия Санчез Ривера (Акапулко де Хуарез)
Уерта Патрисия Санчез Ривера — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Вельге (Голюбско-Добжинскан повет)
Вельге  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Уерта Патрисия Санчез Ривера (Акапулко де Хуарез)
Географи
Уерта Патрисия Санчез Ривера лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Вельге (Голюбско-Добжинскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Уерта Патрисия Санчез Ривера (Акапулко де Хуарез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Новоселки (Дрогичинан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Уерта Патрисия Санчез Ривера (Акапулко де Хуарез)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Ираи-ди-Минас
Ираи-ди-Минас — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нефедово (Вичуган кӀошт)
Нефедово (Нефедово) — Российн Федерацин Ивановн областан Вичуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вичуган кӀоштан нах беха меттигаш
Трускляй
Трускляй (Трускляй) — Российн Федерацин Мордовин Рузаевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузаевкан кӀоштан нах беха меттигаш
МагӀиньи (Алье)
МагӀиньи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Алье.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Алье департаментан коммунаш
Гелинтепе (СолхӀан)
Гелинтепе (Gelintepe) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Бингоьл провинцин (ил) СолхӀанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Категори:СолхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гарбутовице (Силезин воеводалла)
Гарбутовице  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Волынски (Херсонан область)
Волынски — Украинин Херсонан областан Каховкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Домброва (Опольскан повет)
Домброва  — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Волынски (Херсонан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Домброва (Опольскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Волынски (Херсонан область)
Хьажоргаш
Категори:Каховкан кӀоштан нах беха меттигаш
(17570) 1994 NQ
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 6 июлехь Элеанор Хелин цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1994 NQ» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Боргофорте
Боргофорте — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Мантуя провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Круг (Семили)
Круг  (Kruh) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Большое Дарьино
Большое Дарьино (Большое Дарьино) — Российн Федерацин Рязанан областан Клепикин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Пахарь (Волгоградан область)
Красни Пахарь (Красный Пахарь) — Российн Федерацин Волгоградан областан Городищен кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волгоградан областан Городищен кӀоштан нах беха меттигаш
(8962) Noctua
(8962) Noctua — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1960 шеран 24 сентябрехь К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «2771 P-L».
Кроца (Кунео)
Кроца  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Аккудык (Актобен область)
Аккудык — Кхазакхстанан Актобен областан Хромтаунан кӀоштара эвла.
Кроца (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Аккудык (Актобен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кроца (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Аккудык (Актобен область)
Хьажоргаш
Категори:Хромтаунан кӀоштан нах беха меттигаш
Козьминек (Великопольскан воеводалла)
Козьминек  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Оздоев, Мурад Ахмедович
Мура́д Ахме́дович Оздо́ев  — советски кеманхо, лахара лейтенант, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, Российн Федерацин турпалхо.
Биографи
Вина 1922 шеран 10 мартехь Несарехь. Школа чекхйаьккхинчул тӀаьхьа цо болхбира Соьлжа-ГӀалан предприятешкахь. Цо чекхйаьккхира Соьлжа-ГӀалин аэроклуб.
1940 шо дуьйна иза вара ЦӀен эскарехь. 1941 шарахь цо чекхйаьккхира Армавиран эскаран авиашкола.
ТӀом бола ма белла иза фронтехь вара. Цо тӀом бира Малхбузан а, Сталинградски а, Брянски а, 2-гӀа Прибалтийски а фронташкахь 431-гӀа истребителийн полкехь. Цо леладира ЛаГГ-3, Як-1, Як-7, Як-9 кеманаш. 1941 шеран сентябрехь Оздоевс шен хьалхара мостагӀийн кема чудаийтир. ТӀем хенахь иза 248-за тӀема велира, 8 мостагӀийн кема а чудаийтира.