cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ртари
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Моравич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Березы
Березы (Бярозы) — Белоруссин Гроднон областан Сморгонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Сморгонан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
БидагӀгӀе
БидагӀгӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Атлантикин ПигӀенейш. Байонна гуон йукъа йогӀу.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Малиновка (Шимановскан кӀошт)
Малиновка (Малиновка) — Российн Федерацин Амуран областан Шимановскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Шимановскан кӀоштан нах беха меттигаш
Крючки (Харьковн область)
Крючки — Украинин Харьковн областан Балаклейн кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Харьковн губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Балаклейн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ак-Чишма (Альметьевскан кӀошт)
Ак-Чишма (Ак-Чишма) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Альметьевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 103 стаг (2010).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий 6, гӀезалой 99.
Билгалдахарш
Категори:Альметьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Брюс (Миссисипи)
Брюс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Конево (Вашкин кӀошт)
Конево (Конево) — Российн Федерацин Вологдин областан Вашкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Небышино (Докшицин кӀошт)
Небышино (Нябышына) — Белоруссин Витебскан областан Докшицин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Докшицин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
СарайбахӀче (Измит)
СарайбахӀче (Saraybahçe) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Измитнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Моссо
Моссо — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Биелла провинцехь.
Ривчак-Степановка
Ривчак-Степановка — Украинин Черниговн областан Нежинан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Чернигован губерни, Российн импери.
Моссо
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
СарайбахӀче (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Ривчак-Степановка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Моссо
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Ривчак-Степановка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
СарайбахӀче (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Измитан микрокӀошташ
Ривчак-Степановка
Хьажоргаш
Категори:Нежинан кӀоштан нах беха меттигаш
СарайбахӀче (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Измитан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Колпино (Невелан кӀошт)
Колпино (Колпино) — Российн Федерацин Пскован областан Невелан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Невелан кӀоштан нах беха меттигаш
Заостровье (Волхован кӀошт)
Заостровье (Заостровье) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волхован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волхован кӀоштан нах беха меттигаш
Большой Сундырь (Моргаушин кӀошт)
Большой Сундырь (Мăн Сĕнтĕр, Большой Сундырь) — Чувашин Моргаушин кӀоштара эвла.
Поштан индекс — 429544. ОКАТО - 97232820001. Код КЛАДР - 2101300001700.
Налоган органан код - 2136.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 1488 стаг (2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (88%), оьрсий (11%), марийш (1%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Моргаушин кӀоштан нах беха меттигаш
Тржебивлице
Тржебивлице (Třebívlice) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Подбале
Подбале — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Эриджек (НаллихӀан)
Эриджек (Ericek) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) НаллихӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Подбале
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Эриджек (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:НаллихӀанан микрокӀошташ
Категори:НаллихӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(10272) 1981 EF13
(10272) 1981 EF13 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 EF13».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чермой
Чермой — Нохчмахкахойн тукхумера нохчийн тайпа. Тайп L3 гаплотобан йукъара ду. Декъало гарашна а, некъешна а: Биги гар, Галай гар (L3), ГӀойсам некъе, КӀорни гар, Ражап некъе, Чипи некъе (L3), Юьхк некъе.
Географи
ХӀХ бӀешарахь Чермой эвла Хул-Хулон бердашца хилла. Чермойн доза хилла Хорачаца, ЧӀебарлаца, Садаца, Саьрбалаца, Дишни-Веданца, Элистанжаца. Дахар халахиларна Чермой охьабиссина акъари тӀе, баьржина ерриг Нохчийчухула. Дукхах берш охьахевшина Бас хин тогӀи чу, МахкатӀе эвла кхуллуш. Чермойн лам тӀиера МахкатӀе кхалхаран бахьана имам Шемалан эскаршна дежийлаш ца тоар хилла, цуо далийтина чермойн дежийлашна дуьхьала и латташ.
Чермойн мехкан йукъайогӀуш хилла нах беха меттигаш: ГӀарчханан кӀотар, ГӀотанаш Ӏийначу тӀехьах, Дуццахотие, Кхо-кха долтӀие, МахкатӀе, Мусаханан кӀотар, НикӀижан кӀотар, Садой, Селман-Тевзана, Тевзана, Тевзинхойн кӀотар, Туьнкахана, Хоттане, Хьаьмцан кӀотар, Чуьра лам, ЭгIашта, Яхьяйн кӀотар.
Тайпанан лам
Чермойн лам – ломан бохь Веданан кӀоштехь; лаьтта шина хин йукъахь Кокичохь а, Хул-Хуло а. Локхалла – 2361 метр. Лам бахбелла лаьтта къилба-малхбузера МахкатӀера къилбаседа-малхбалерачу Хул-Хуло хин йисттерачу Хорача кхаччалц, Веданан къилбехьа буьсу. Орониман кхин цӀе – Горга лам. Тайпанан Чермойн лам тӀехь шира маьлха кешнаш ду, культан меттигаш ю, царна йукъахь Тишоли тӀе. Баха хала долун дела аренан юьрташка охьахевшина, дуккха а Басс хин майдане, МахкатӀе а кхуллуш. Чермойн ломан дакъа ду Хорачан гергара Беха лам.
Этимологи
А.Д.Вагаповс а, Р.П.Ахмадовс а йоьхку субэтноним чермой нохчийн «черманца», жамӀ до тайпанан цӀе церан белхан говзаллех схьаяьлла, цара черманаш деш хилла олий.
К.З.Чокаевс Чармой дош доькъу масех декъе: «ча» – экхан цӀе, «ма» – цӀуйн динехь маьлхан делан цӀе, «р» – дожаран чаккхе, «ой» – суффикс.
С.Х.Нунуевс дийцарехь, Чармой тайпа ЧӀармахой тайпанан га ду.
Беха меттигаш
Чермой беха йарташ: Гал-ГӀала, ГӀойтӀа, Жима АтагӀа, Левобережни, Керла Солкушино, Новр-ГӀала, НогӀамирзин-Йурт, Соьлже, Фрунзенски, Цоци-Эвла, ЧӀулга-Йурт, Ӏалхан-Йурт, Ӏелин-Йурт.
Литература
Категори:Нохчийн тайпанаш
Елшанка Перви
Елшанка Первая (Елшанка Первая) — Российн Федерацин Оренбурган областан Бузулукан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Бузулукан кӀоштан нах беха меттигаш
Новеро (Торино)
Новеро — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нинанизад (Нью-Мексико)
Нинанизад  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Мексико штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Нинанизад бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
(12018) 1996 XJ15
(12018) 1996 XJ15 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 10 декабрехь BAO SCAP проект цӀе йолу Ӏилманчо Синлун обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 XJ15» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Малые Горки (Петушкин кӀошт)
Мали Горки (Малые Горки) — Российн Федерацин Владимиран областан Петушкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Петушкин кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Ужаниха
Мали Ужаниха (Малая Ужаниха) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Чулыман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Чулыман кӀоштан нах беха меттигаш
Марково (Барятинан кӀошт)
Марково (Марково) — Российн Федерацин Калугин областан Барятинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Долни Наквасовице
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Ранчо эль Параисо (Валье де Сантияго)
Ранчо эль Параисо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ранчо эль Параисо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Долни Наквасовице
Демографи
Бахархойн динамика:
Ранчо эль Параисо (Валье де Сантияго)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Долни Наквасовице
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ранчо эль Параисо (Валье де Сантияго)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Березянка (Усть-Ишиман кӀошт)
Березянка (Березянка) — Российн Федерацин Омскан областан Усть-Ишиман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Ишиман кӀоштан нах беха меттигаш
Сараево (Сонкован кӀошт)
Сараево (Сараево) — Российн Федерацин Тверан областан Сонкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сонкован кӀоштан нах беха меттигаш
Глоджево
Глоджево — Болгарин Русен областера эвла. Ветово йукъараллин йукъа гӀала.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Русен областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гай-Кодзор
Гай-Кодзор (Гай-Кодзор) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Анапан муниципалан кхолламан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Анапан муниципалан кхолламан нах беха меттигаш
Горбанцево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Переславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Лимански (Николаевн область)
Лимански — Украинин Николаевн областан Березанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Нивка
Нивка (Нивка) — Российн Федерацин Новгородан областан Мошенскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мошенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гранха лас Плаяс (Агуаскальентес)
Гранха лас Плаяс — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Янув (Равскан повет)
Янув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
ВиллегӀ-Сен-ФгӀамбугӀ
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(10273) 1981 ED14
(10273) 1981 ED14 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 ED14».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Мина (Амадора)
Мина  — Португалин Лиссабон гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Лиссабон кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Монте Рико (Хосе Азуета)
Монте Рико — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Монте Рико лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мникув (Малопольскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Напром
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
HD59779
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ла Бландилья (Алварадо)
Ла Бландилья — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Бландилья лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Туросль (Подлясьен воеводалла)
Туросль  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
(12019) 1996 XF19
(12019) 1996 XF19 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Туросль (Подлясьен воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(12019) 1996 XF19
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 8 декабрехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 XF19» саналган.
Туросль (Подлясьен воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
(12019) 1996 XF19
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Татуано (Тлалискоян)
Татуано — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Татуано лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Айдемир (Курталан)
Айдемир (Aydemir) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Сиирт провинцин (ил) Курталанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Курталанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Домнино (Узловин кӀошт)
Домнино (Домнино) — Российн Федерацин Тулин областан Узловин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Палым (Сепскан йуьртан меттиг)
Палым (Палым) — Российн Федерацин Удмуртин Игран кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь ю Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а ю. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь яра асан Самарин хан (къоларгМСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь яра Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион ю юха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (къоларгМСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Игран кӀоштан нах беха меттигаш
Вауки
Вауки (Вавукі) — Белоруссин Гроднон областан Сморгонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Сморгонан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Санта Мария а Вецано (Фиренца)
Санта Мария а Вецано — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кйода (Павия)
Кйода — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рти
Рти (Рти) — Сербин Моравич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Моравич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Кулиничи
Кулиничи — Украинин Харьковн областан Харьковн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Харьковн кӀоштан нах беха меттигаш
Газпарина (Верона)
Газпарина — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мотта-де-Конти
Мотта-де-Конти — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Верчелли провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Конечни (Вашкин кӀошт)
Конечни (Конечная) — Российн Федерацин Вологдин областан Вашкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вашкин кӀоштан нах беха меттигаш
Талог
Талог — Башкирийчоьнан Аскин кӀоштара эвла, иза Аскински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 33 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452894, код ОКАТО — 80204804008.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Аскин кӀоштан нах беха меттигаш
Пабединщина (Докшицин кӀошт)
Пабединщина (Пабядзіншчына) — Белоруссин Витебскан областан Докшицин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Докшицин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
ТашаххӀуд
ТашаххӀуд (Ӏаьрб. تشهد — тешалла) я Ат-Тахьийат (Ӏаьрб. التحيات‎‎ — маршалла) — ламаз, иза доьшу ламаз дечу хенахь, шолгӀа сужд динчул тӀаьхьа а, тӀаьххьарчу ракӀатехь а.
Ламаз
Ӏаьрбийн текст: اَلتَّحِيَاتُ مُبَارَكَاتُ الصَّلَوَاتُ الطَيِّبَات لله، السلام عليك أيها النبي ورحمة لله وبركاته، السلام علينا و على عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمد رسول الله
Транскрипци: Ат-Тахьийату мубаракату салавату тӀаййибату лиллахӀи, Ас-саламу Ӏалайка, аййухӀа набиййу, ва рахьматуллахӀи, ва баракатухӀу, Ас-саламу Ӏалайна, ва Ӏала ӀибадиллахӀи салихьина.
АшхӀаду ан ла илахӀа иллаллахӀ, ва ашхӀаду анна Мухьаммадан расулуллахӀ. АллахӀумма салли Ӏала Мухьаммад, ва Ӏала али Мухьаммад.
Гоч: Массо лерам а, массо беркат а, ламаз а, дика гӀуллакх а АллахӀан ду, Салам-маршал хуьлда хьуна, хӀай пайхамар, Делан къинхетам а, беркат а, Салам-маршал хуьлда тхуна а, Дела реза волчу лайшна а. Ас тешалла до, цхьа а дела вац, АллахӀ воцург, ас тешалла до, Мухьаммад — Делан Элча ву. ХӀай АллахӀ-дела, декъалве-хь Мухьаммад а, Мухьаммадан цӀийн-охӀланна нах а.
Вустервиц
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Джатва (нах беха меттиг)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Шимановскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ак-Чишма (эвла)
Ак-Чишма (Ак-Чишма) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Альметьевскан кӀоштара эвла.
Бюлаг (Миссисипи)
Бюлаг  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала (town).
Ак-Чишма (эвла)
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бюлаг (Миссисипи)
Истори
Йиллина.
Ак-Чишма (эвла)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 9 стаг (2010).
Бюлаг (Миссисипи)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ак-Чишма (эвла)
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой 9.
Бюлаг (Миссисипи)
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ак-Чишма (эвла)
Билгалдахарш
Категори:Альметьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
28 ХӀазиран (Измит)
28 ХӀазиран (28 Haziran) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Измитнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Измитан микрокӀошташ
Категори:Измитан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Педро а, лас Гарзас а (Ахучитлан дел Прогресо)
Сан Педро и лас Гарзас — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Педро и лас Гарзас лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Васильевка (Чуваши)
Васильевка (Васильевка выççăлки, Васильевка) — Чувашин Моргаушин кӀоштара эвла.
Сан Педро а, лас Гарзас а (Ахучитлан дел Прогресо)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Васильевка (Чуваши)
Поштан индекс — 429551. ОКАТО - 97232875002. Код КЛАДР - 2101300002800.
Налоган органан код - 2136.
Сан Педро а, лас Гарзас а (Ахучитлан дел Прогресо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Васильевка (Чуваши)
Бахархой
Бахархойн дукхалла 10 стаг ( 2010 шо).
Дженерал-Прапорджеску
Дженерал-Прапорджеску — Румынин Тулча жудецан коммунера эвла.
Васильевка (Чуваши)
Бахархой
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (63,99%), оьрсий (35,36%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Моргаушин кӀоштан нах беха меттигаш
Дженерал-Прапорджеску
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Тулча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(10274) 1981 ET15
(10274) 1981 ET15 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 ET15».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(12020) 1996 XW19
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 11 декабрехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 XW19» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Бизанос
Бизанос — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Атлантикин ПигӀенейш. По гуон йукъа йогӀу.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Тржебигошть
Тржебигошть (Třebihošť) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Колесниково (Невелан кӀошт)
Колесниково (Колесниково) — Российн Федерацин Пскован областан Невелан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тржебигошть
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Колесниково (Невелан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Невелан кӀоштан нах беха меттигаш
Рогозки (Черниговн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Корюковкан кӀоштан нах беха меттигаш
Оллен (Мозель)
Оллен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Чепищево
Чепищево (Чепищево) — Российн Федерацин Смоленскан областан Рославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Оллен (Мозель)
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чепищево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Торито (Наутла)
Эль Торито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Торито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эймир (НаллихӀан)
Эймир (Eymir) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) НаллихӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:НаллихӀанан микрокӀошташ
Категори:НаллихӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сеново (Болгари)
Сеново — Болгарин Русен областера эвла. Ветово йукъараллин йукъа гӀала.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Русен областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Большая Бича
Большая Бича (Большая Бича) — Российн Федерацин Омскан областан Усть-Ишиман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Ишиман кӀоштан нах беха меттигаш
Жилинка (Оренбурган область)
Жилинка (Жилинка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Бузулукан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Бузулукан кӀоштан нах беха меттигаш
Асас-де-Сесто
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Кантабрия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Янув (Скерневицкан повет)
Янув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Звягинцево (Калининградан область)
Звягинцево (Звягинцево) — Российн Федерацин Калининградан областан Зеленоградскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат хӀордан йу, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.
Сахьтан аса
Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 йу. Кхузара хан Москохан хенал 1 сахьт башха йу, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Исраилехь а, Туруойчохь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса йу. Йукъара Европин хенал +1 сахьт башха йу. Ӏай Йукъара Европин хенал +2 башха йу..
Газалапова, Нурсет Умаровна
Нурсе́т Ума́ровна Газала́пова (1956 шеран 10 январь, Кызылорда, Казахийн ССР, СССР) — Нохчийн тайнигийн театран актриса, Нохчийн Республикин Сийлахь актриса.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан зударий Категори:Нохчийн Республикин Сийлахь артисташ
Люблино (Украина)
Люблино — Украинин Николаевн областан Березанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Березанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ногал (Нью-Мексико)
Ногал  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Мексико штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Ногал бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Мексико штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Нью-Мексико штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
HD59843
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Подбеле (Мазовин воеводалла)
Подбеле  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Малоникольски
Малоникольски (Малоникольское) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Чулыман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Гостагаевски
Гостагаевски (Гостагаевская) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Анапан муниципалан кхолламан йукъайогӀу эвла.
Малоникольски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Ранчо эль Параисо (Силао)
Ранчо эль Параисо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Малоникольски
Хьажоргаш
Категори:Чулыман кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо эль Параисо (Силао)
Географи
Ранчо эль Параисо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.