cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дмитриевски (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Михайлован кӀоштан нах беха меттигаш
Селиваново (Рыбинскан кӀошт)
Селиваново (Селиваново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Беринче (Ромита)
Эль Беринче — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Беринче лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(18973) Crouch
(18973) Crouch — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 29 августехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 QJ193» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Нижни Бишинды
Нижние Бишинды — Башкирийчоьнан Туймазин кӀоштара эвла, иза Верхнебишиндински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 737 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452790, код ОКАТО — 80251810008.
Хьажоргаш
Категори:Туймазин кӀоштан нах беха меттигаш
Липия (Арджеш)
Липия — Румынин Арджеш жудецан коммунера эвла.
Оррин (Къилбаседа Дакота)
Оррин  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Оррин бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Липия (Арджеш)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Оррин (Къилбаседа Дакота)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Къилбаседа Дакота штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Липия (Арджеш)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арджеш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йаламик (Тарсус)
Йаламик (Yalamık) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Тарсуснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Красная Поляна (Любанан кӀошт)
Красная Поляна (Чырвоная Паляна) — Белоруссин Минскан областан Любанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Любанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Новодмитровка (Синельникован кӀошт)
Новодмитровка — Украинин Днепропетровскан областан Синельникован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Тараский (Чашникин кӀошт)
Тараский (Тараскі) — Белоруссин Витебскан областан Чашникин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Чашникин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Пьедра Горда (Куитлавак)
Пьедра Горда — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Пьедра Горда лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Розето (Пенсильвани)
Розето  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ретселя
Ретселя (Ретселя) — Российн Федерацин Ленинградан областан Ломоносован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Хьажоргаш
Категори:Ломоносован кӀоштан нах беха меттигаш
Сейлинг (Оклахома)
Истори
Сейлинг гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(18974) Brungardt
(18974) Brungardt — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 28 августехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 QX195» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Шимонкув
Шимонкув — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Ясачни Сызган
Ясачный Сызган (Ясачный Сызган) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Базарни Сызганан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Базарни Сызганан кӀоштан нах беха меттигаш
Подлипно
Подлипно (Подлипно) — Российн Федерацин Пскован областан Порхован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
Корумба
Корумба — Бразилин Мату-Гросу-ду-Су штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мату-Гросу-ду-Су штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Студенец (Заволжскан кӀошт)
Студенец (Студенец) — Российн Федерацин Ивановн областан Заволжскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лонате-Поццоло
Лонате-Поццоло — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Варесе провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
КараагӀиз (БуьйуькорхӀан)
КараагӀиз (Karaağız) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) БуьйуькорхӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:БуьйуькорхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аленкино (Кадуйн кӀошт)
Аленкино (Аленкино) — Российн Федерацин Вологдин областан Кадуйн кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кара-Тюбе
Кара-Тюбе (Кара-Тюбе) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Нефтекумскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нефтекумскан кӀоштан нах беха меттигаш
Куле (ШебинкарахӀисар)
Куле (Kule) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) ШабинкарахӀисаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:ШабинкарахӀисаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Заврч (община)
Заврч  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Самусси
Самусси (Samoussy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Ле-Плесси-о-Буа
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Черненцин-Подуховни
Черненцин-Подуховни — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Подборки (Калугин область)
Подборки (Подборки) — Российн Федерацин Калугин областан Тарусан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Понз (Торино)
Понз — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Подборки (Калугин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Понз (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Подборки (Калугин область)
Хьажоргаш
Категори:Тарусан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Карасу (ДегӀаста)
Карасу — ДегӀастанан НогӀийн кӀоштара эвла. Бахархой — 710 леррана 2008 шарахь.
Иза йу Карасун йуьртан меттиган административан центр.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀастанан НогӀийн кӀоштан нах беха меттигаш
Гламондан
Гламондан (Glamondans) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ла Гракия (Фиренца)
Ла Гракия  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Талвацкия (Асколи Пичено)
Талвацкия — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Ла Гракия (Фиренца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Талвацкия (Асколи Пичено)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Гракия (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Василево (Западни Двинан кӀошт)
Василево (Василево) — Российн Федерацин Тверан областан Западни Двинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Западни Двинан кӀоштан нах беха меттигаш
Филиппово (Бутурлин кӀошт)
Филиппово (Филиппово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Бутурлин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 16 стаг (2010 шо).
Кара-Михал
Кара-Михал — Болгарин Разградан областера эвла. Самуил йукъараллин йукъайогӀу.
Филиппово (Бутурлин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кара-Михал
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Разградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Куьчуькгуьлуьджек (Чорум)
Куьчуькгуьлуьджек (Küçükgülücek) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Чоруман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Фадеево (Судиславлан кӀошт)
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Хьажоргаш
Категори:Судиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Липенец
Липенец (Lipenec) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Каня (Куявско-Поморскан воеводалла)
Каня  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Липенец
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Каня (Куявско-Поморскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Липенец
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Аренабиянка (Салерно)
Аренабиянка  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(18975) 2000 QZ200
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ватса
Ва́тса, Ва́мса я Ва́ччха — шира хӀиндин пачхьалкх, юьйцу буддийн «Ангуттара-никаян» тексташкахь Махаджанападех 16 цхьаъ аьлла. Пачхьалкх лаьттина Ганг а, Ямуна а хиш цхьаьна кхетачохь. Цуьнан коьрта шахьар хилла Каушамби (хӀинцалера гӀала Косам, лаьтта АллахӀабадан 56 км къилба-малхбалехьа). Пуранаш дийцарехь, Ватса паччахьаллин шен цӀе кхаьчна Каши паччахьан Ватсан цӀарах. «Махабхаратехь» а, «Рамаянехь» а дуьйцу, Ватсан коьрта шахьар Каушамби йиллинарг, хилла Чеди паччахьан кӀант Куша я Кушамба цӀе йолуш. Пуранашца, Хастинапур Ганган хиш йохийна, бхаратийн паччахь Ничакшус (Джанамеджаян кӀентан кӀентан кӀентан кӀант), Хастинапур йитина Каушамби охьахиина. Иза чӀагдо Бхасан авторалла долу «Сварнавасадаттас» а, «Пратиджна-яугандхараянас» а. Пуранашкахь иштта ялайо исписка Ничакшун тӀаьхьенан, тӀеххьарниг ву Кшемака паччахь.
Билгалдахарш
Категори:Махаджанападаш Категори:ХӀиндин исторера пачхьалкхаш Категори:Махабхарата
Банишевский, Анатолий Андреевич
Биографи
Банишевский вина, кхиина Бакохахь молоканийн доьзалехь. Шен дерриг дахар чекхдаьккхина оцу гӀалахь. Меттигерчу «Нефтчи» клубе кхечира 16 шо долуш, сихха йукъакхечира коьрта хӀоттаман. Къона Банишевскин ловзар гинарш цецбовлура, къобал йора цуьнан похӀма. ГӀараевлла мехкан клубаш кхидайора цунна москохан а, киевн а дахар, амма иза кхин дӀа ловзура шен даймахкахь, шен атакера кхин гӀараваьллачу форвардца Маркаров Эдуардца. 19 шо долуш Морозов Николайс кхайкхира цуьнга мехкан гулйинчу хьалхара команде, цигахь Анатолис хаза дебют йира — 7 гол бархӀ матчехь. Царех цхьаъ, коьртаца 25—40 метр генара (хьосташкахь цхьаьна кепара ца дуьйцу) Мараканин тӀехь сийлахь бразилхошна тоьхна гол, дуьненан футболан исбаьхьаллин хазна хилира.
Банишевскийн уггаре аьтто болу шо хилира 1966 шо, оцу хенахь иза левзира дуьненан чемпионатехь, мехкан гулйина команда кхечира ахфинале, 4-гӀа меттиг йаьккхира. Оццу шарахь «Нефтчис» ехира ССРС чемпионатан борзанан мидалш.
1972 шеран Европин чемпионат чекхйаьлча, цигахь ССРС гулйина командо шолгӀа меттиг йаьккхира, иэшаран коьрта бехкениг вина, хьаькамийн къинхетамера велира, гулйина команде ца кхойкхуш севцира. Банишевскийн бохаме деира иза, цунна футбол йита а дагадеира, цхьаьна хенахь ца ловзуш а Ӏийра. Амма тӀаьхьа йухавеина чекхйаьккхира ловзархочун карьера шен «Нефтчин» йукъахь.
Цхьана хенахь, карьера чекхйаьккхинчул тӀаьхьа, «Нефтчин» йукъахь тренер болх бира, Буркина-Фасохь кегийрхойн тренер хилира. Амма иза иэшо волийра гучуевллачу цамгарша — панкреатито а, шекаран диабето а — тренерийн болх бита бийзира. Банишевский кхелхира 1997 шеран 10 декабрехь. ДӀавоьллина Бакохахь сийлахь дӀабохкаран шолгӀа Аллейхь (Аллей йу Ясамалан кешнашкахь).
Цуьнан цӀарах Масаллыхь стадион йиллина. 2003 шарахахь УЕФАн 50 шеран юбилей йолуш, цунна йукъабогӀу футболан кхолламаш цӀераш ехира тӀаьхьарчу 50 шеран уггаре дика ловзархочун. Азербайджанан футболан федерацис уггаре диканиг гайтира Банишевский Анатолий. 2010 шеран 23 февралехь Бакохахь даздира легенда хилла футболистан 64 шо кхачар. «Центр Пропаганды» арахецараллехь (Москох, 2008) араделира жайна «ЦӀогадолу седин тач. Банишевский Анатолийн дахаран агӀонаш» (автор Азер Джангиров).
Банишевскийн йоьӀан кӀант Бабаев Ӏела 2011 шарахь дуьйна ловза волавелла, мацах цкъа шен ненада левзина йолу, «Нефтчин» жимхийн командин йукъахь.
ССРС гулйина командехь ловзар
ССРС гулйина командехь левзина 50 матчехь, чутоьхна 19 гол.
Хьалхара матч — Бразилин гулйина командин дуьхьала – 0:3 (1965). ТӀаьххьара матч — ФРГ гулйина командин дуьхьала – 0:3 (1972).
Цхьана матчехь уггаре дукха тоьхна буьрканаш — 3 гол Желтойчоьнан гулйина командин кевнашна чу – 4:1 (1965)
Хьажоргаш
Категори:ССРС футболисташ Категори:Футболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:Дуьненайукъара классан ССРС спортан говзанча Категори:ФК «Нефтчи» Бакох ловзархой Категори:Цхьаьна клубан футболисташ Категори:Федотов Григорийн клубан декъахой Категори:ССРС футболан тренераш Категори:Бакохахь сийлахь дӀабохкаран II Аллейхь дӀабоьхкинарш
Нови Село (Дрогобычан кӀошт)
Нови Село — Украинин Львован областан Дрогобычан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дрогобычан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Суерте (Мисантла)
Ла Суерте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Балыктыбулак
Балыктыбулак — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Курчуманан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Курчуманан кӀоштан нах беха меттигаш
Франценхайм
Франценхайм — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ка Никола (Венеция)
Ка Никола — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шипиловичи
Шипиловичи (Шыпілавічы) — Белоруссин Минскан областан Любанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Любанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
GSC4016-120
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Хехло (Силезин воеводалла)
Хехло  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Новоигински
Новоигински (Новоигинский) — Российн Федерацин Орёлан областан Болхован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Болхован кӀоштан нах беха меттигаш
Недригайлов
Недригайлов — Украинин Сумин областан Ромнин кӀоштара эвла. ДӀайаьккхинчу Недригайлован кӀоштан административан центр. XIX бӀешо — Харьковн губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Украинин Ромнин кӀоштан нах беха меттигаш
Чижевщина (Жабинкан кӀошт)
Чижевщина (Чыжэўшчына) — Белоруссин Брестан областан Жабинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Жабинкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Поречье (Волоколамскан кӀошт)
Поречье (Поречье) — Российн Федерацин Москохан областан Волоколамскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волоколамскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Бишинды
Новые Бишинды — Башкирийчоьнан Туймазин кӀоштара эвла, иза Верхнебишиндински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 266 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452797, код ОКАТО — 80251810009.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Туймазин кӀоштан нах беха меттигаш
Перещепни (Волгоградан область)
Перещепни (Перещепное) — Российн Федерацин Волгоградан областан Котован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волгоградан областан Котован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Чамизал (Чалма)
Чамизал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Чамизал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Корумба-ди-Гояс
Корумба-ди-Гояс — Бразилин Гояс штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Гояс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Липия (Бузеу)
Липия — Румынин Бузеу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бузеу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лонате-Чеппино
Лонате-Чеппино — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Варесе провинцехь.
Оджакташи (ШебинкарахӀисар)
Оджакташи (Ocaktaşı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) ШабинкарахӀисаран кӀоштара эвла.
Лонате-Чеппино
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Оджакташи (ШебинкарахӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:ШабинкарахӀисаран кӀоштан нах беха меттигаш
Березовка (Боготолан кӀошт)
Березовка (Березовка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Боготолан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Боготолан кӀоштан нах беха меттигаш
Роквуд (Пенсильвани)
Роквуд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Шишкув (Ополен воеводалла)
Шишкув  — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Новопричепиловка
Новопричепиловка — Украинин Днепропетровскан областан Синельникован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Сулутюбе
Сулутюбе — ДегӀастанан НогӀийн кӀоштара эвла. Бахархой — 60 леррана 2008 шарахь.
Карасун йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀастанан НогӀийн кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Плесси-Пласи
Ле-Плесси-Пласи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Гле (Ду)
Гле (Glay (Doubs)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Поркюпайн (Къилбаседа Дакота)
Поркюпайн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Поркюпайн бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Къилбаседа Дакота штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Эль Бесеро, Сантос Дегольядо (Селая)
Эль Бесеро, Сантос Дегольядо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Бесеро, Сантос Дегольядо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Китанчево
Китанчево — Болгарин Разградан областера эвла. Исперих йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Разградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Санси-ле-Шмино
Санси-ле-Шмино (Sancy-les-Cheminots) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Подмошье (Пскован область)
Подмошье (Подмошье) — Российн Федерацин Пскован областан Порхован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
Донцы (Рязанан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Михайлован кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Веладеро, Веладеро Морелос (Акапулко де Хуарез)
Эль Веладеро, Веладеро Морелос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Веладеро, Веладеро Морелос лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Ана Лилия (Хосе Азуета)
Географи
Ана Лилия лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тарасово (Заволжскан кӀошт)
Тарасово (Тарасово) — Российн Федерацин Ивановн областан Заволжскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Заврше (Мислиня)
Заврше  — Словенин йукъараллера эвла.
Тарасово (Заволжскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ивановн областан Заволжскан кӀоштан нах беха меттигаш
Заврше (Мислиня)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Русско-Высоцки
Русско-Высоцки (Русско-Высоцкое) — Российн Федерацин Ленинградан областан Ломоносован кӀоштара эвла.
Понибияле (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Русско-Высоцки
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ломоносован кӀоштан нах беха меттигаш
(18976) Kunilraval
(18976) Kunilraval — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Сейр (Оклахома)
Сейр  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала.
Истори
Сейр гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Заручевье (Кадуйн кӀошт)
Заручевье (Заручевье) — Российн Федерацин Вологдин областан Кадуйн кӀоштара эвла.
Махач-Аул
Махач-Аул (Махач-Аул) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Нефтекумскан кӀоштара эвла.
Заручевье (Кадуйн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кадуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Махач-Аул
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Очер
Очер (Очер) — Российн Федерацин гӀала, Пермийн мехкан Очёран кӀоштан административан центр.
Махач-Аул
Билгалдахарш
Категори:Нефтекумскан кӀоштан нах беха меттигаш
Очер
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Очёран кӀоштан нах беха меттигаш
Сапоне
Сапоне (Saponay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Ле-Плесси-Фе-Оссу
Ле-Плесси-Фе-Оссу — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чернеюв (Любартивскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Нариман (ДегӀаста)
Нариман — ДегӀастанан НогӀийн кӀоштара эвла. Бахархой — 1713 леррана 2008 шарахь.
Иза йу Коктюбинскан йуьртан меттиган административан центр.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀастанан НогӀийн кӀоштан нах беха меттигаш
(18977) 2000 QK217
(18977) 2000 QK217 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 31 августехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 QK217» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чаадаевка (Код ОКТМО 56618443101)
Чаадаевка (Чаадаевка) — Российн Федерацин Пензин областан Городищенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Пьедра Гранде (Азалан)
Пьедра Гранде — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Чаадаевка (Код ОКТМО 56618443101)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пьедра Гранде (Азалан)
Географи
Пьедра Гранде лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Чаадаевка (Код ОКТМО 56618443101)
Хьажоргаш
Категори:Пензин областан Городищенан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Пьедра Гранде (Азалан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Поздняково (Тарусан кӀошт)
Поздняково (Поздняково) — Российн Федерацин Калугин областан Тарусан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тарусан кӀоштан нах беха меттигаш
ГлегӀ
ГлегӀ (Glère) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Карбовизна
Карбовизна — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Гранха Мурильо Фахардо (Ирапуато)
Гранха Мурильо Фахардо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Гранха Мурильо Фахардо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Катковы
Катковы (Катковы) — Кировн областан Кировн гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Липетин
Липетин (Lipětín) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Катковы
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Гранха Мурильо Фахардо (Ирапуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Катковы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Липетин
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гранха Мурильо Фахардо (Ирапуато)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Катковы
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Липетин
Географи
.
Катковы
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Липетин
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
GSC4017-432
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чернеюв (Люблинскан повет)
Чернеюв  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Оваджик (ШебинкарахӀисар)
Оваджик (Ovacık) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) ШабинкарахӀисаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:ШабинкарахӀисаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Фрауэнберг (Наэ)
Фрауэнберг — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Гранде (Модена)
Ла Гранде  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш