cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Люджа
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ахтыркан кӀоштан нах беха меттигаш
Поперечни (Волгоградан область)
Поперечни (Поперечный) — Российн Федерацин Волгоградан областан Котельникован кӀоштара эвла.
Исаково (Левшинскан йуьртан меттиг)
Исаково (Исаково) — Российн Федерацин Калугин областан Тарусан кӀоштара дӀатесна эвла.
Поперечни (Волгоградан область)
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Котельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Исаково (Левшинскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тарусан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Арома (Саламанка)
Эль Арома — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Арома лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ливезиле (Глодень, Димбовица)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гранха лос Фраусто (Ирапуато)
Гранха лос Фраусто — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Гранха лос Фраусто лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Ломаха
Ломаха (Ломаха) — Российн Федерацин Ленинградан областан Ломоносован кӀоштара эвла.
Гранха лос Фраусто (Ирапуато)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ломаха
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Хьажоргаш
Категори:Ломоносован кӀоштан нах беха меттигаш
Ивановка (Бирилюссин кӀошт)
Ивановка (Ивановка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Бирилюссин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Бирилюссин кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Бахареке (Коюка де Каталан)
Эль Бахареке — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Бахареке лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Тача (маьӀна)
Тача — кхечуннах бесца къаьста йа бехйина меттиг.
Плезантвилл (Бедфорд, Пенсильвани)
Плезантвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(18876) Sooner
(18876) Sooner — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 2 декабрехь Джеймс Роу цӀе йолу Ӏилманчо Оахака обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 XM» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
КгӀуи-суьгӀ-УгӀк
КгӀуи-суьгӀ-УгӀк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ГӀемокугӀ
ГӀемокугӀ (Remaucourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
(18877) Stevendodds
(18877) Stevendodds — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 4 декабрехь Ч. Джулз цӀе йолу Ӏилманчо Фаунтин-Хиллс обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 XP7» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чакалапа (Чинамека)
Чакалапа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Шалджи (Шавшат)
Шалджи (Şalcı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Артвин провинцин (ил) Шавшатан кӀоштара эвла.
Чакалапа (Чинамека)
Географи
Чакалапа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Шалджи (Шавшат)
Хьажоргаш
Категори:Артвин провинцин нах беха меттигаш
Чакалапа (Чинамека)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Шалджи (Шавшат)
Хьажоргаш
Категори:Шавшатан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чакалапа (Чинамека)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Валантинье
Валантинье (Valentigney) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казачье (Золотоношан кӀошт)
Казачье — Украинин Черкассин областан Золотоношан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Золотоношан кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀанкозлусу (Чорум)
ХӀанкозлусу (Hankozlusu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Чоруман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чоруман кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла Соледад (Сан Рафаел)
Ла Соледад — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Соледад лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Судоремонтни Технически Станци
Судоремонтни Технически Станци — ДегӀастанан ГӀизларан кӀоштара эвла. Бахархой — 37 леррана 2010 шарахь.
Крайновкан йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Билгалдахарш
Категори:ГӀизларан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Вале (Римини)
Ла Вале  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
GSC3728-1090
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Черничево (Пловдиван область)
Черничево  — Болгарин Пловдиван областера эвла. Хисаря йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Пловдиван областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Таволада (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сьверклянець
Сьверклянець — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Соколово (Жабинкан кӀошт)
Соколово (Сакалова) — Белоруссин Брестан областан Жабинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Жабинкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Цецежин (Люблинан воеводалла)
Цецежин  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Константина (Риу-Гранди-ду-Сул)
Константина  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Байтус
Байтус — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Акжаранан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Акжаранан кӀоштан нах беха меттигаш
Фаленски
Фаленски (Фаленская) — Российн Федерацин Вологдин областан Кадуйн кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кадуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Жабниця (Крань)
Жабниця  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ка Мичанголо (Пезаро а, Урбино а)
Ка Мичанголо — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хатанки
Хатанки (Хатанки) — Российн Федерацин Москохан областан Волоколамскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волоколамскан кӀоштан нах беха меттигаш
Помари (Верона)
Помари — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(18878) 1999 XD118
(18878) 1999 XD118 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 5 декабрехь CSS проекты цӀе йолу Ӏилманчо Каталина обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 XD118» саналган.
Лайнате
Лайнате — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Милан провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Осташево (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
Веревкино (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Западни Двинан кӀоштан нах беха меттигаш
Куьтуьклуь (Тарсус)
Куьтуьклуь (Kütüklü) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Тарсуснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Миколаювек (Великопольскан воеводалла)
Миколаювек  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Шиндлер (Къилба Дакота)
Шиндлер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Дакота штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Дакота штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Къилба Дакота штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Оьмеркоьй (Сусурлук)
Оьмеркоьй (Ömerköy) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Сусурлукнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Сусурлукнан микрокӀошташ
Категори:Сусурлукнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Меркуши (Пижанкан кӀошт)
Меркуши (Меркуши) — Кировн областан Пижанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Пижанкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Верх-Речки (Очёран кӀошт)
Верх-Речки (Верх-Речки) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Очёран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Очёран кӀоштан нах беха меттигаш
Плезантвилл (Венанго, Пенсильвани)
Плезантвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Крутогорье (Орёлан область)
Крутогорье (Крутогорье) — Российн Федерацин Орёлан областан Болхован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Болхован кӀоштан нах беха меттигаш
Новая Дуброва (Любанан кӀошт)
Новая Дуброва (Новая Дуброва) — Белоруссин Минскан областан Любанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Любанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Исаковка (Красноярскан мохк)
Исаковка (Исаковка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Бирилюссин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Бирилюссин кӀоштан нах беха меттигаш
КубегӀ
КубегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
Исаково (Лопатинскан йуьртан меттиг)
Исаково (Исаково) — Российн Федерацин Калугин областан Тарусан кӀоштара эвла.
КубегӀ
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Исаково (Лопатинскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тарусан кӀоштан нах беха меттигаш
Починок (Погорельскан йуьртан меттиг)
Починок (Починок) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара эвла.
Мустанг (Оклагома)
Мустанг  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала.
Починок (Погорельскан йуьртан меттиг)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Мустанг (Оклагома)
Истори
Мустанг гӀала йиллина  шарахь.
Починок (Погорельскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мустанг (Оклагома)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Эль Артон (Тьера Бланка)
Эль Артон — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Артон лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Похлебин
Похлебин (Похлебин) — Российн Федерацин Волгоградан областан Котельникован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мазевка (Конотопан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Конотопан кӀоштан нах беха меттигаш
Лопухинка (Ломоносован кӀошт)
Лопухинка (Лопухинка) — Российн Федерацин Ленинградан областан Ломоносован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ломоносован кӀоштан нах беха меттигаш
Первушино (станци)
Первушино (Первушино) — Российн Федерацин Костромин областан Судиславлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Судиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀеми (Эна)
ГӀеми (Remies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Малые Бакалды
Мали Бакалды (Малые Бакалды) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Большой Мурашкинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 6 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Большой Мурашкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ареа Индустрияле (Верчели)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Барзакъ (герз)
Барзакъ, Лардаран герз — шираллехь а, йуккъера бӀешерашкахь а тӀемлочун дегӀан тайп-тайпана дакъош лардаран герз, наггахь тӀеман динан дегӀ а, туьйсина металлан кийсиг (комплект).
Нохчийчохь шира дуьхьалонан барзакъах олу гӀагӀ. Европехь XVII бӀешо кхаччалц тӀемашкахь леладора, наггахь доцург, деккъа (шийла) герз, цуо бора 90 % берриг иэшамех девнашкахь, тӀемашкахь, жамӀ хуьлура чучча бахана летча. Цундела барзакъ пайденна а, Ӏалашо кхочушйен а тайпана герз дара. ТӀаьха, дораха а, эвсаре а долу куьйган до́лу герз (мушкеташ) йукъадаларца дехьабевлира массийн эскаршка. Иза бахьнехь, дуьззина гӀагӀнаш оьцучул, дораха хуьлу ахархойн тоба а лаьцна, царна герз тоха Ӏамор. Иштта европин эскаршкара барзакъаш дӀадолу тӀеман арара, и процесс коьртаниг чекхйаьлла XVIII бӀешо долалуш. Дукхаха болчара барзакъаша долу герзах а, артиллерех а дика ца ларво бахахь а, ма-дарра аьлча уьш дерриш дӀа ца довлу, уьш деза хиларна эца таро ца хуьлура хьал долчу чкъоьрийн бен. Кхин дӀа Ӏаьржа металлурги кхиарца йукъайовлу йукъараэскаран лардаран гӀирсаш — кирасаш.
Долу герз даржале барзакъаша къастабора тӀемлой, ткъа «герз» дашо билгалдоккхура иза. Иза доьзна дара, барзакъаш, шийла герзал, дан а, эца а хала долун дела, уьш кечдаран технологеш чолхе хиларна а, гӀирс дукха безарна а, ткъа кхин а хӀора дийнахь лело аьтту боцуш а долун дела. Адаман дораха доцу тур хиларо йа кхин герз хиларо, цхьа хӀума ца гойтура йа, цхьацца пачхьалкхашкахь, мехкашкахь, муьрашкахь, билгалдоккхура гӀоле чкъоьрера хилар — ткъа оццу хенахь, тӀебоьхна тӀергамо, гӀемо йа турсо сихха кхетавора, и стаг кестта ша санна герзах воьттинчу мостагӀана герз дуьхьала доккхуш вуй.
Барзакъийн йоккха коллекци гулйина Эрмитажехь.
Истори
Адамо ша ларвар гӀоле йац шен барзакъо ларварал, цундела адам герзах лардала ойла йан доладелла иза йукъадоллушехь. Лардаларан герз кхуьура нисса цхьаьна тӀелета шийла герз кхиарца, йолчу технологешца алсама лардархьама, цуьнца цхьаьна оьздангаллехь тӀеэцна латаран тайпанан тӀахъаьлла хилар. Цуо эволюцин беха некъ бина: акхаройн цӀоканашна, маӀашна, даьӀахкашна тӀера, металлан пелагех йа хӀоьзнех дина барзакъаш чухула, йуьззина къонахойн гӀагӀ тӀекхаччалц, цуо къовланза ца йуьтура цхьа сантиметр чӀогӀа экаме долу адаман меже. Дуьззина хьовса барзакъийн истори.
Барзакъан историн ца йевза кхиаран цхьа «магистралан аса»; цунна чохь шортта къевлина йа вовшашца йоьзна агӀонаш йара, кхин а шен айамаш а, иэгарш а дара, уьш доьзна дара йукъара материалан оьздангалла цхьабосса ца кхиарца а, хьалхарчу чкъоьран дуьхьалонан гӀирс пайдабоцучу боккхуш тӀеман гӀуллакхехь радикалан хийцамашца а, цул тӀаьхьа иза кхиар керла доладелла ала мегар долуш. Иштта, Руман имперехь гӀашлойн стандартан барзакъ дара йаккхийэкъанийн (гӀагӀан) кхаркхарни; амма Вегецийна а (IV—V бӀешераш) иза хилира «шира герз», иза даран къайле йайна йара, ткъа Бодане бӀешерашкахь коьрта дуьхьалонан гӀирс чаккхенца хилира технологица вуно атта (йар дукха болх балахь а) гӀагӀ; XIV бӀешарахь массашкахь арахецаран тӀегӀано таро йира экъанийн броне йухадерза. Нисса иштта Кофунан муьрера Японехь йаьржира тӀергашца йихкина йа металлан шуьйра ана асанех кӀуж баьккхина чӀогӀа кирасаш, уьш тӀаьхьа Японе чудеинчу говрашкара тӀемашка болаза хиларна аратеттира континент тӀера деинчу ламелляран барзакъаша; уьш шайн рогӀехь, йеха эволюцин хьесапех чекхйаьлла, царех йуьхьанца хилира ламинаран барзакъаш. ТӀаьххьара, вайн деношкахь тӀемлочун дуьхьалонан гӀирс, XIX бӀешарахь дика бицбелла, денло, амма кхин кепара, лакхаратехнологин кхачам.
Хьажор а, эвсаралла а
Муьлхха а тӀеман барзакъ лерина, уггаре хьалха, ца хууш, хьакхалуш герз кхетарх, ткъа кхин а пхенех лардархьама, уьш дара аьлла ца Ӏаш тӀемло дуьхьало йан йезаш ву. Барзакъан герз чекхдаьлча а, цуо дикка йаййо чевнаш, дийна биса шанс тӀетуху — амма цул сов хӀума ца до.
Хьажоргаш
Категори:Герзан истори
Пунта де Плата (Алварадо)
Пунта де Плата — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Пунта де Плата лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Клешневка
Клешневка — Украинин Днепропетровскан областан Днепран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Днепран кӀоштан нах беха меттигаш
Игналин (Куявско-Поморскан воеводалла)
Игналин  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Бахио (Зирандаро)
Эль Бахио — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Чернышовка (Милославскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Амплиясион Раул Сатурнино (Косамалоапан де Карпио)
Амплиясион Раул Сатурнино — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Чернышовка (Милославскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Амплиясион Раул Сатурнино (Косамалоапан де Карпио)
Географи
Амплиясион Раул Сатурнино лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Чернышовка (Милославскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Милославскан кӀоштан нах беха меттигаш
Амплиясион Раул Сатурнино (Косамалоапан де Карпио)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(18879) 1999 XJ143
(18879) 1999 XJ143 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 15 декабрехь Ч. Джулз цӀе йолу Ӏилманчо Фаунтин-Хиллс обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 XJ143» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лопуховка (ДегӀаста)
Лопуховка — ДегӀастанан ГӀизларан кӀоштара эвла. Бахархой — 22 леррана 2010 шарахь.
Крайновкан йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Билгалдахарш
Категори:ГӀизларан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Соледад (Сантияго Тустла)
Ла Соледад — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Соледад лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Униковице
Униковице — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ивановка (Татышлин кӀошт)
Ивановка — Башкирийчоьнан Татышлин кӀоштара эвла, иза Нижнебалтачевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 135 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452836, код ОКАТО — 80250850006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Татышлин кӀоштан нах беха меттигаш
(18880) Toddblumberg
(18880) Toddblumberg — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 10 декабрехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 XM166» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Владимировка (Левокумскан кӀошт)
Владимировка (Владимировка) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Левокумскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Левокумскан кӀоштан нах беха меттигаш
Либоховички
Либоховички (Libochovičky) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ливезиле (Мехединць)
Ливезиле — Румынин Мехединць жудецан коммунера эвла.
ВаллегӀуа (Ду)
ВаллегӀуа (Valleroy (Doubs)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Ливезиле (Мехединць)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
ВаллегӀуа (Ду)
Географи
.
Ливезиле (Мехединць)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Мехединць жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ВаллегӀуа (Ду)
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
КувгӀе
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чакалапа, Эстасион Трес ФФКК (Чинамека)
Чакалапа, Эстасион Трес ФФКК — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Чакалапа, Эстасион Трес ФФКК лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шенкоьй (Шавшат)
Шенкоьй (Şenköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Артвин провинцин (ил) Шавшатан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Артвин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шавшатан кӀоштан нах беха меттигаш
Остаповка (Черкассин область)
Остаповка — Украинин Черкассин областан Золотоношан кӀоштара эвла.
Шенкоьй (Шавшат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Остаповка (Черкассин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Золотоношан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀеминьи (Эна)
ГӀеминьи (Remigny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Алвес, Дани
Да́ни А́лвес (Dani Alves; йуьззина цӀе Даниэ́л А́лвес да Си́лва (Daniel Alves da Silva); вина 1983 6 майхь, Жуазейру, Баия, Бразили) — бразилин футболист, бразилин «Сан-Паулун» турсло. Дукхаха болчу тренераша, футболисташа, футболан функционераша лору дуьненахь уггаре дикачех цхьа турсло. Шен карьерехь 40 титул йаьккхина, уггаре дукха титулаш йолу футболист ву исторехь.
Кхиийна бразилин клубо «Баия», цунна йукъахь дебют хилла 2001 шарахь. Кхин шо даьлча дехьавелира испанин «Севилья» йукъа, цуьнца йалх шарахь баьккхира шиъ УЕФА кад (2005/06, 2006/07), Испанин кад (2006/07) а, Суперкад (2007) а, ткъа кхин а УЕФА Суперкад (2006). 2008 шеран аьхка цунах «Барселонин» ловзархо хилира, каталонин грандца пхеа шеран контракт дира. Бразильхочуьнца трансферах «сийна-руманчеран» делира €35,5 млн, ткъа ша Даних хилира уггаре веза турсло клубан исторехь. Дуьххьарчу шарахь дуьйна керлачу командица йира «дешин xет-трик», йаьккхира Испанин чемпионат, Испанин кад, УЕФА Чемпионийн лига. ТӀаьхьа оцу хӀонсашна тӀекхийтира Испанин Суперкад, УЕФА Суперкад, клубашна йукъахь дуьненан чемпионат. Дерриг бархӀ шарахь «Барселонин» йукъахь турслочо йаьккхира 23 хӀонс. 2016 шеран аьхка цунах хилира Туринан «Ювентусан» ловзархо, цунна йукъахь хилира Италин чемпион, баьккхира мехкан Кад. 2019 шеран 1 августехь 3,5 шеран контракт дира бразилин «Сан-Паулуца».
Баия
Даниэла карьера йолийна бразилин клубехь «Баия», сихха тидаме вахара Европера скаутийн; Бразилин кегийрхойн гулйина командин йукъахь левзинчул тӀаьхьа, 2002 шарахь йалх баттана барт бира испанин «Севильяца».
Севилья
2003 шарахь Даниэла дакъа лецира Бразилин кегийрхойн гулйина командин йукъахь кегийрхойн дуьненан чемпионатехь, турнирехь ша дикачу агӀора гайтира Даниэла, цуьнан команда турниран толамхо хилира, ткъа Даниэл йукъавахара турниран уггаре дика кхаа ловзархочун. Цул тӀаьхьа «Севильяс» Даниэлан трансфер схьаийцира. 2006 шеран декабрехь Даниэла дира керла контракт «Севильяца» 2012 шо кхаччалц. 2006/07 шарахь Алвес левзира 47 матчехь, 5 гол туьйхира.
Барселона
2008 шеран 7 июнехь Даниэл дехьавелира «Барселоне», иза ийцира, «Милане» дӀаваханчу Дзамбротта Джанлукин меттана. Трансферан мах хилира 32 млн евро, контрактан чот йира 5 шеран. Клуб йита лаам болушехь (дехьавалале цхьа шо хьалха хилла; оцу хенахь Даниэль сацавелира дехха а, гӀоьртина а дийцарш дина), пресс-конференцехь «Севильян» йукъара дӀавоьду Даниэле бӀаьра хиш ца совцаделира, элира, ша «Севилье» кӀант волуш веира, ткъа дӀавоьду стаг волуш.
Шен клубера хьалхара матч Алвеса дӀайаьхьира Испанин чемпионатан хьалхарчу турехь «Нумансиян» дуьхьала, хьошалгӀахь ийшира 0-1.
2019 шарахь Дани Алвесан лиира «Барселоне» йуха ван, цуо ша кховдийра клубан.
Ювентус
2016 шеран аьхка дехьавелира Туринан «Ювентусе» маьрша агентан бакъонашца. 2017 шеран 17 майхь Италин кедан финалехь туьйхира хьалхара гол «Лацион» (2:0). Шо чекхдаьлча бразилхочо хаийтира ша дӀавоьдий италин клубера.
Пари Сен-Жермен
2017 шеран 12 июлехь «Пари Сен-Жермена» кхайкхийра ловзархочуьнца контракт йаздар. Турслочо барт бира французийн командица, 2019 шеран 30 июнь кхаччалц, Алвес дехьавелира «ПСЖ» йукъа маьрша агентан бакъонашца. Июнь чекхболуш ший а агӀо реза йолуш, ша 2016 шарахь дуьйна левзина, «Ювентусца» контракт дохийра. 2019 шеран 23 июнехь ша ПСЖ йукъара дӀавахар кхайкхийра.
Сан-Паулу
2019 шеран аьхка Дани Алвеса куьг йаздира бразилин клубаца Сан-Паулуца 3 шеран контракт тӀе. Цуьнан керлачу командера презентаци веира 45 эзар хьажархо. 2019 шарахь, Бразилин чемпионатан 15-гӀа туран, шен «Сан-Паулун» йукъара дебютан матчехь, Дани Алвес билгалвелира голаца.
Гулйина командин йукъара карьера
Бразилин къоман гулйина командин йукъахь Алвесан дебют хилира доттагӀаллин матчехь Эквадоран гулйина командица, ловзархо хуьйцуш йукъавелира; кхин а кхо де даьлча доттагӀаллин матчехь цуьнан дебют хилира коьрта хӀоттамехь Кувайтан дуьхьала. 2007 шеран 15 июлехь турслочо туьйхира къастамаллин буьрка Америкин кедан финалехь Аргентинин кевнаш чу. 2016 шеран 16 ноябрехь Даниэл Алвес левзира 100-гӀа матчехь Бразилин гулйина командин йукъахь дуьненан чемпионате-2018 харжаран матчехь Перун гулйина командин дуьхьала. Къовсам чекхбелира «пентакампионийн» толамца, жамӀ 2:0 долуш.
Билгалдахарш
Категори: Бразилин футболисташ Категори:Футболех ловзаран Бразилин гулйина командан ловзархой Категори:Футболех ловзаран кегийрхошна йукъара дуьненан чемпионаш Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш Категори:ФК «Баия» ловзархой Категори:ФК «Севилья» ловзархой Категори:ФК «Барселона» ловзархой Категори:ФК «Ювентус» ловзархой Категори:ФК «Пари Сен-Жермен» ловзархой Категори:ФК «Сан-Паулу» ловзархой
ХӀарманджик (Чорум)
ХӀарманджик (Harmancık) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Чоруман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чоруман кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Жабче (Толмин)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Никола-Мера
Никола-Мера (Никола-Мера) — Российн Федерацин Ивановн областан Заволжскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ивановн областан Заволжскан кӀоштан нах беха меттигаш
GSC3728-1142
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Черноземен
Черноземен — Болгарин Пловдиван областера эвла. Калояново йукъараллин йукъайогӀу.
GSC3728-1142
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Черноземен
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
GSC3728-1142
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Черноземен
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Пловдиван областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш