cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Башенколь
Башенколь — Кхазакхстанан Актобен областан Темиран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Темиран кӀоштан нах беха меттигаш
Уьйуьк (Чорум)
Уьйуьк (Üyük) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Чоруман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Струково (Порхован кӀошт)
Струково (Струково) — Российн Федерацин Пскован областан Порхован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
ЙенимахӀалле (Гемлик)
ЙенимахӀалле (Yenimahalle) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) Гемликнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:Гемликнан микрокӀошташ
Категори:Гемликнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Славенски
Славенски (Славенский) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Новоалександровскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Новоалександровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Тана (Асти)
Тана — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Алексеювка
Алексеювка — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Городилово (Молодечнан кӀошт)
Городилово (Гарадзілава) — Белоруссин Минскан областан Молодечнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Молодечнан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Булыкино
Булыкино (Булыкино) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кириллован кӀоштан нах беха меттигаш
Арина (Белуно)
Арина  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Липова (Простейов)
Липова  (Lipová) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кайраккешли (Торослар)
Кайраккешли (Kayrakkeşli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Торосларнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Суриново
Суриново (Суриново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кайраккешли (Торослар)
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Суриново
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кайраккешли (Торослар)
Хьажоргаш
Категори:Торосларнан микрокӀошташ
Глиньково (Рузан кӀошт)
Глиньково (Глиньково) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара эвла.
Суриново
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кайраккешли (Торослар)
Хьажоргаш
Категори:Торосларнан кӀоштан нах беха меттигаш
Глиньково (Рузан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Кайраккешли (Торослар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Глиньково (Рузан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Кайраккешли (Торослар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Леонтьев, Валерий Яковлевич
Лео́нтьев Вале́рий Я́ковлевич  (вина 1949 шеран 19 мартехь, Усть-Уса юртахь, Коми АССР) — советийн а, российн а йишлакхархо, эшарийн автор, актёр. Российн халкъан артист (1996), Ленинан комсомолан совгIатан лауреат (1985), «Даймехкан гIуллакх дарна» 4-гIа тIегIанан (2005) а, Сийлаллин орденан (2009) а, ДоттагIаллин орденан (2014) а кавалер. «World Music Awards», ZD Awards, Оваци, Дешийн Граммофон совгIаташ делла, 1980—2001 шерашкахь российн музыкин рейтингашкахь наггахь а хийца ца лун «Шеран йишлакхархо» а, «Шеран шоу» а номинацешкахь толамхо ву. Кузьмин Николайн нанас вина ваша ву. Леонтьев Валерис лелийна шеран йишлакхархо дарж 11 шарахь моггIара (1980—1991, кхин а 1996 а, 1997 шш.), хилла хийца а ца лун къовсамхо оцу номинацин 21 шарахь (хьалхарчу пхеанна йукъахь 1980—2001 шш.) — ший а рекорд цхьаммо а хIинца а йохийна йац. Пхоьазза даьккхина Российн къоман совгIат «Оваци» оцу йукъахь 1998 шеран «Дийна туьйра» номинацехь а, бархIазза даьккхина «Озан некъ» совгIат оцу йукъахь 2009 шеран «Туьйра» номинаци.
ДIайазйина 20 сов альбом, дукхахъерш царех йохкалора миллионийн тиражашкахь. Прессехь Леонтьев Валерийх олу российн эстрадан «мегаседа» а, «туьйра» а.
Биографи
Леонтьев Валерий вина 1949 шеран 19 мартехь Коми АССР Усть-Уса юртахь, даьхнийн лоьрийн, сайшлелорхойн ЛеонтьевгIеран Яков Степановичан а, Екатерина Ивановнин а доьзалехь. Да Яков Степанович схьаваьлла Архангельскан областан поморех, нана — Леонтьева Екатерина Ивановна (ден фамили Клюц) — йина Украинехь. Валерий хилла доьзалехь жимахаверг, цуьнан хилла йоккхаха йолу йиша Майя (1930—2005). Бералла чекхйаьлла Архангельскан областан Холмогорин кIоштан Лакхара Матигораш юртахь.
1961 шарахь доьзал дIакхелхира Ийдал тIехь йолчу Юрьевец гIала (Ивановн область), цигахь Леонтьевс ишкол чекхйаьккхира. Генамалхбален университете хIотта гIертарх гIуллакх ца хилира (Валерий океанолог хила лууш вара) таро ца хиларна. ТIаккха цуо 1966 шарахь кехаташ чуделира ГИТИСе, амма дохко а ваьлла йуха схьаийцира.
Цул тIаьхьа йишлакхархо кхелхира Воркута, Ленинградан ломан институтан филиале деша хIоьттира, бухан а, лаьттан бухара гIишлойн а Iилман-талламан институтехь лаборант болхбира.
1982 шеран 28 июлера 1995 шо кхаччалц болхбира Ворошиловградан (хІинца Луганскан) филармонехь эстрадан жанран солист-вокалист, «Эхо» цІе йолу вокалан-гІирсан ансамблан исбаьхьаллин куьйгалхо. Нийсса оцу хенахь делира Ленинан комсомолан совгІат (1985), ткъа 1987 ш. Леонтьев Валерийн Украинин ССР хьакъдолу артист дарж делира.
80-гІа шерашкахь болабелира Паулс Раймондаца болу белхан мур, уггар жигара 1984-1986 («Зеленый свет», «Гиподинамия», «Годы странствий», «Затмение сердца», «Исчезли солнечные дни», кхин а), ПЮКЗ «Россихь» йолчу Паулсан «Святая к музыке любовь» цІе йолчу программехь дакъалацар. «Прощание с мамой» цІе йолчу эшаро дІаболийра болх Квинт Лорица. ХІора шарахь кечйора керла эшарийн программаш, церан премьераш хилара Ленинградехь «Октябрьски» концертан залехь, ткъа 80-гІа шерийн йуккъахь Москохахь ПЮКЗ «Росси»: «Я просто певец» (1982), «Бегу по жизни» (1984), «Наедине со всеми» (1985), «Звездный сюжет» (1986), «Признание» (1987), «Мне кажется, что йа еще не жил» (1990), кхин а. Генара схьайогІу театрех йолчу ойланаш валийра Леонтьев рок-операн балхе. Иза лууш, маса леларна ПЮКЗ «Россехь» хилира премьера «Джордано» (1988, муз. Квинтан, байт. В. Костровн, реж. В. Дружининан) опера, цу чохь Леонтьевс ловзийра кхоъ тайп-тайпана ролаш: Джорданон, Забарчин, ШайтІан.
1991 шарахь Леонтьев Валерийн The World Music Awards цІе йолу совгІат делла уггар дика йишлакхархо а, ССРС эшарш йохкарехь хьалхе лелош а ву аьлла.
Дагахь лаьтташ хилира «Полнолуние» («Бутт бузар») цІе йолу шоу шен къегина костюмашца, лазеран эффекташца, балетца (хелхаран тоба «Тодес»). Иза хІоттийра ПЦКЗ «Россихь» 1993 шарахь (реж. А, музыкин автор а Гарнизов Алексей), лерира уггар дика шеран шоу. Художника А. Гримма йира йоккха беттан макет, иза беллалора — чухула сурташ хуьттура «Дешин бІешо», «Хин бухлара дахар», кхин а. Бохам, аьшнаш, забар ша-ша кепара йукъанисйеллера эшаршкахь «Казанова», «Золотая рыбка» («Дешийн чІара) (ший а Н. Зиновьевн байташца), «Воздуха глоток» (Са даІар) (байташ Ю. Гаринан), кхин а.
1997 шарахь АЦШ-хь композитор Ю. Чернявскица «По дороге в Голливуд» («Голливуде боьдучу новкъа») а, «Санта-Барбара» а альбомаш йазйина.
1998 шеран 28 мартехь Москохан йуккъехь, Кремлан генайоццуш, хилира «Седарчийн майдане» Леонтьев Валерийн цІарах седа буьллуш даздаран церемони. 2009 шарахь Леонтьевн цІарах седа гучубелира Витебскехь Славянийн базарахь «Седарчийн аллейхь».
1999 шарахь арайаьлла артистан 50 шеран лерина шоу «Фотограф сновидений» («ГІан-набарийн сурташдохушверг») (реж. Горнизов, художник Гримм), шена чохь дуккха а лазеран эффекташ, экран, артист «тІемаволуш» трюкаш йолуш. Проект йу композитор Евзеров Владимиран, цуо кховдийра А. Блокан, А. Ахматован, М. Цветаеван, Р. Бернсан байташ тІехь йаьхна эшарш.
ЭІаграфи
Йишлакхархочун студийн альбомаш:
Видеоклипаш
Лоруш ду, ССРС дуьххьарлера клипаш йукъайевлла 1980-гІа шераш чекхдовлуш. Ша Леонтьев Валерис шен интервьюх масийттаза цІе йаьккхира шен хьалхарчу клипан 1988 шеран «Маргаритин». Амма иза йукъайалале йаьхнера дуккха а студийн видеороликаш, царех а олура иштта клипаш: «Там, в сентябре» (Цигахь сентябрехь, 1980); «Маска» (1981), «Кто виноват?» (Мила ву бехке? 1981); «Куда уехал цирк» (Стенга йахана цирк, 1982), «Полёт на дельтаплане» (Дельтаплан тІехь тІома валар, 1982), «Муза» (1982), «Спасибо, любовь» (Баркалла безам хиларна, 1982); «Поющий мим» (Йишлокху мим, 1984), «Свидание в Юрмале» (Юрмалехь ирахьІар, 1984), «Пароходы» (Кеманаш, 1984), «Арена» (1986), «Маяк» (1986), «Конь, мой конь» (Говр, сан говр, 1986); «Венский вальс» (Венан вальс, 1987), «Верблюды» (Эмкалаш, 1987), «Заклинательница змей» (Лаьхьий караІамориг, 1987), «Выставка собак» (ЖІаьлеш гайтар, 1987). Дукхахъерш и видеоклипаш йаьхна музыкин программашна «Поёт Валерий Леонтьев» (Локху Леонтьев Валерис, 1982), «Я с тобой не прощаюсь» (Аса хьоьца Іадика ца йо, 1984), «Автограф» (1987).
В. Леонтьевс локху гІарайевлла эшарш
Тайп-тайпана хит-парадашкахь радиохь, телевиденехь, ткъа иштта музыкин прессехь лакхара меттигаш бехира хІокху эшарш:
Нови Ключ (Бутурлин кӀошт)
Нови Ключ (Новый Ключ) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Бутурлин кӀоштара дӀатесна эвла.
Леонтьев, Валерий Яковлевич
Леонтьевс йазйина эшарш
Леонтьев Валери ву шен репертуарера масех эшаран соавтор. Цхьацца композицешкахь иза хьакхало музыкин, ткъа кхечеран дешнех:
Нови Ключ (Бутурлин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Брукингс (Орегон)
Брукингс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Орегон штатера гӀала.
Истори
Брукингс гӀала йиллина  шарахь.
Леонтьев, Валерий Яковлевич
Евровидени-87
1987 шарахь йоьдуш «перестройка» йолуш ССРС Серлонан министраллехь дийца долийра Советийн Союзо сий хиллачу европин эшаран «Евровидени» къовсамехь дакъалацар. ССРС Серлонан министра Веселов Георгис Леонтьев Валерин цІе йаьккхира цига хьажо. Амма Веселов Георгин ойла къобал ца йира ССКП ЦК а, Горбачёвс а. Серлонан министраллехь а бара дукхахберш ССРС кийча йац иштта йаккхийра гІулчаш йаха.
Нови Ключ (Бутурлин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Леонтьев, Валерий Яковлевич
Шен дахар
2009 шарахь къаьстина зудчунца.
Брукингс (Орегон)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Орегон штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Леонтьев, Валерий Яковлевич
Шен дахар
Хилла зуда — Исакович Людмила, йеха АЦШ, говзалла — грумер.
Notes
<references group="~"/>
Хьажоргаш
Категори:Российн поп-вокалисташ Категори:«Дешийн граммофон» совгIатан лауреаташ
Близница (Шарковщинан кӀошт)
Близница (Блізніца) — Белоруссин Витебскан областан Шарковщинан кӀоштара эвла.
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Диснан поветан йукъайогӀуш йара.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шарковщинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Нижнетерянск
Нижнетерянск (Нижнетерянск) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Богучанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Богучанин кӀоштан нах беха меттигаш
Погожи Криница (Ромнин кӀошт)
Погожи Криница — Украинин Сумин областан Ромнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Украинин Ромнин кӀоштан нах беха меттигаш
Чимбаровка
Чимбаровка — Украинин Хмельницкан областан Каменец-Подольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Каменец-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бараново (Ленинградан область)
Бараново (Бараново) — Российн Федерацин Ленинградан областан Луган кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Луган кӀоштан нах беха меттигаш
Куараси (Бразилия)
Куараси  — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Корякино (Западни Двинан кӀошт)
Корякино (Корякино) — Российн Федерацин Тверан областан Западни Двинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Западни Двинан кӀоштан нах беха меттигаш
Конюхово (Судиславлан кӀошт)
Конюхово (Конюхово) — Российн Федерацин Костромин областан Судиславлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Судиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Сентервилл (Кроуфорд, Пенсильвани)
Сентервилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Большие Лобастовы
Большие Лобастовы (Большие Лобастовы) — Кировн областан Оричин кӀоштара эвла.
Сентервилл (Кроуфорд, Пенсильвани)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Большие Лобастовы
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сентервилл (Кроуфорд, Пенсильвани)
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Большие Лобастовы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сентервилл (Кроуфорд, Пенсильвани)
Хьажоргаш
Сентервілл (округ Кроуфорд, Пенсільванія)
Большие Лобастовы
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (33%), удмурташ (67%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Оричин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Водяновски (Кумылженскан кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гранха Риверо Алаторе (Пенхамо)
Гранха Риверо Алаторе — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Гранха Риверо Алаторе лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
GSC4805-165
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Мусси-ле-Вье
Мусси-ле-Вье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
(19091) 1978 XX
(19091) 1978 XX — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Мусси-ле-Вье
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(19091) 1978 XX
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Струково (Болхован кӀошт)
Струково (Струково) — Российн Федерацин Орёлан областан Болхован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Болхован кӀоштан нах беха меттигаш
Монкошин (Великопольскан воеводалла)
Монкошин  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Дуду Сеаренсе
Ду́ду Сеаре́нсе (Dudu Cearense; 1983 15 апрель, Форталеза, Сеара) — Бразилин футболист, ахтурсло. Бакъ цӀе — Алеша́ндро Си́лва де Со́уза (Alexandro Silva de Sousa).
Биографи
Алешандру, алсама вевза Дуду Сеаренсе аьлча, вина 1983 шеран 15 апрелехь бразилин гӀалахь Форталезехь. Жимха волуш Дуду левзира «Сеара» клубехь. 2000 шарахь дехьавелира «Витория» (Салвадор) команде, цунна йукъахь левзира 4 шарахь. 2004 шарахь Дудус контракт йаздира японин клубаца «Касивица», команда ловзура чемпионатехь аьтту боцуш, жамӀехь цуо йаьккхира тӀаьхьара меттиг, амма лахарчу лигера командашца дехьабовларан матчехь шен лакхарчу дивизионера меттиг ларбан хиира. Японера аьттонза шерал тӀаьхьа Дуду дехьавелира французийн клубе «Ренне», цунна йукъахь левзира 15 матчехь, цхьа гол а туьйхира. 2005 шарахь Дудус контракт дира москохан ЦСКАца, цунна йукъахь иза шозза чемпион хилира, Российн кад а баьккхира. ЦСКАн йукъахь Дудун дебют хилира петарбухан «Зенитца» йолчу матчехь 2005 шеран 17 апрелехь, 77-гӀа минотехь ловзархо хуьйцуш йукъавелира иза. 2008 шо долалуш цунна лира бразилин «Гремио» клубе дехьавала, амма эскархойн куьйгалхоша дӀа ца хийцира иза, бразилхо кхетамца тӀеийцира и сацам.
2008 шеран аьхка дехьавелира ЦСКА йукъара желтойн «Олимпиакосе» 6 млн еврох. Желтойчоьнан чемпионатан 26-гӀа турехь Дудус туьйхира «дешин» гол, цуо «Олимпиакосан» йеира рогӀера дешин мидалш.
2011 шеран 8 апрелехь Дудус дира контракт бразилин клубаца «Атлетико Минейроца». Контрактан куьг йаздира 2014 шеран июнь кхаччалц.
2014 шеран январехь эха шеран контракт дира желтойн клубаца ОФИца.
2014 шеран июнехь маьрша агентан бакъонашца контракт йаздира Исраилан Нетания гӀалара клубаца «Маккабица». Керлачу командин йукъахь левзира ши матч Исраилан кедехь, ткъа 2015 шеран январехь дехьавелира бразилин клубе «Форталезе». Дудун дебют хилира 1 февралехь «Сан Бенедитон» дуьхьалчу матчехь, йукъавелира шолгӀа тайман йуккъехь ловзархо хуьйцуш.
2019 шеран мартехь кхайкхийра профессионалан карьера чекхйаккхарх, шен 35 шо долуш.
Хьажоргаш
Категори:Бразилин футболисташ Категори:Футболех ловзаран Бразилин гулйина командан ловзархой Категори:ФК «Атлетико Минейро» ловзархой Категори:ФК «Ботафого» ловзархой Категори:ФК «Витория» Салвадор ловзархой Категори:ФК «Гояс» ловзархой Категори:ФК «Касива Рейсол» ловзархой Категори:ФК «Маккаби» Нетания ловзархой Категори:ФК «Олимпиакос» Пирей ловзархой Категори:ФК ОФИ ловзархой Категори:ФК «Ренн» ловзархой Категори:ФК «Форталеза» ловзархой Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой Категори:Футболех ловзаран кегийрхошна йукъара дуьненан чемпионаш Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Беркино (Ивановн область)
Беркино (Беркино) — Российн Федерацин Ивановн областан Ивановн кӀоштара эвла.
ВегӀдийи
ВегӀдийи (Verdilly) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Хардерт
Хардерт — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
ВегӀдийи
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Хардерт
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Беркино (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хардерт
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Беркино (Ивановн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ивановн областан Ивановн кӀоштан нах беха меттигаш
Лугашу-де-Сус
Лугашу-де-Сус — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бихор жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(19092) 1979 MF2
(19092) 1979 MF2 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1979 шеран 25 июнехь Элеанор Хелин, Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1979 MF2» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Клусьно
Клусьно — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Урняк (Туймазин кӀошт)
Урняк — Башкирийчоьнан Туймазин кӀоштара эвла, иза Сайрановски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 10 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452791, код ОКАТО — 80251845006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Туймазин кӀоштан нах беха меттигаш
Батишница
Батишница — Болгарин Русен областера эвла. Две-Могили йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Русен областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Марцано
Марцано — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Пави провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Павловка (Барышан кӀошт)
Павловка (Павловка) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Барышан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Барышан кӀоштан нах беха меттигаш
Болгары (Пермийн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Чапопоте (Пануко)
Чапопоте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Болгары (Пермийн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пермийн кӀоштан нах беха меттигаш
Чапопоте (Пануко)
Географи
Чапопоте лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Понте Алто (Падова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Векалла (Къилбаседа Каролина)
Векалла  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Векалла бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Къилбаседа Каролина штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Куари
Куари — Бразилин Амазонас штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Амазонас штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Идрия (мистечко)
Идрия  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Гваябито (Текпан де Галеана)
Эль Гваябито — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Гваябито лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Курлышево
Курлышево (Курлышево) — Российн Федерацин Рязанан областан Михайлован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Михайлован кӀоштан нах беха меттигаш
Тана Алта (Ливорно)
Тана Алта — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Аланджик (Шенпазар)
Аланджик (Alancık) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Шенпазаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шенпазаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла Казчина (Ферара)
Ла Казчина  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Заставче
Заставче — Украинин Тернополан областан Тернополан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Тернополан кӀоштан нах беха меттигаш
Антигва Успана (Минатитлан)
Антигва Успана — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Антигва Успана лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ла Тинаха (Сан Рафаел)
Географи
Ла Тинаха лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Блиновщина
Блиновщина (Бліноўшчына) — Белоруссин Витебскан областан Шарковщинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шарковщинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Йакупарпа (Чорум)
Йакупарпа (Yakuparpa) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Чоруман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чоруман кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Городок (Молодечнан кӀошт)
Городок (Гарадок) — Белоруссин Минскан областан Молодечнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Молодечнан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ка Пилино (Модена)
Ка Пилино — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Башкуль
Башкуль — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Бескарагайнан кӀоштара эвла.
Ка Пилино (Модена)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сумско
Сумско (Сумско) — Российн Федерацин Пскован областан Порхован кӀоштара эвла.
Башкуль
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Бескарагайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сумско
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аринго (Л'Аквила)
Аринго  — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бутово (Кириллован кӀошт)
Бутово (Бутово) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кириллован кӀоштан нах беха меттигаш
Кепирли (Торослар)
Кепирли (Kepirli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Торосларнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Торосларнан микрокӀошташ
Категори:Торосларнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чапцев
Чапцев (Чапцев) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Новоалександровскан кӀоштара кӀотар.
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гуьрсу
Гуьрсу (Gürsu) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) Гуьрсунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Чапцев
Билгалдахарш
Категори:Новоалександровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьрсу
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:Гуьрсунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(19093) 1979 MM3
(19093) 1979 MM3 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1979 шеран 25 июнехь Элеанора Хелин, Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1979 MM3» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Харитоновка (Каменец-Подольскан кӀошт)
Харитоновка — Украинин Хмельницкан областан Каменец-Подольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Каменец-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Липова (Хеб)
Липова  (Lipová) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Карловы Вары мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Мусси-ле-Неф
Мусси-ле-Неф — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ВегӀман
Географи
.
Софьино (Бутурлин кӀошт)
Софьино (Софьино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Бутурлин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Бутурлин кӀоштан нах беха меттигаш
Городище (Воскресенскан кӀошт)
Городище (Городище) — Российн Федерацин Москохан областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Воскресенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Язьвини (Силезин воеводалла)
Язьвини  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Сухино (Ярославлан область)
Сухино (Сухино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Гуьлса
Гуьлса (Гульси) — Нохчийчоьнан Шуьйтан кӀоштахь хилла кӀотар.
Язьвини (Силезин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Гуьлса
Географи
Лаьтташ хилла ГӀаьттин кхеллан къилбехьа. Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Уьрд-Юхе, Саьтта, Пхьаьмта, къилбаседа-малхбалехьа — Бена, къилба-малхбузехьа — Новорзы, къилба-малхбалехьа — Саьттин-Тевзана, Нуй-дукъ.
Литература
Категори:Шуьйтан кӀоштан нах беха меттигаш
Сухино (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Глинни (Ульянован кӀошт)
Глинни (Глинная) — Российн Федерацин Калугин областан Ульянован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Ульянован кӀоштан нах беха меттигаш
Сентерпорт (Пенсильвани)
Сентерпорт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
GSC4813-917
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Бежаны
Бежаны (Бежаны) — Российн Федерацин Ленинградан областан Луган кӀоштара дӀатесна эвла.