cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
КӀелхьараваккхархо волу Ӏийсан Килс
Тонан Проект
Сийлахь-беза нехан дина сарташ(статуяш) йинера Иванов Антоно а, Ромазанов Николайо а, Логанский Александро а.
Архитектор Коссов Викторс дакъалаьцна килсан интерьер кечъйеш.
1883 шеран асаран (июнь) 7-чу дийнахь Москван Митрополит волу Иоанникийс хьалхара Ӏамал йира килсан чохь. Цигахь бара керста динан дай а, 3-гӀа Александр император а (цул хьалха Москван Кремлехь таж тиллан вол). Церемонехь дакъалецара императрица Мария Фёдоровнас а, императоран кӀантас а, сийлахь-йоккха элан йоӀо Ксения Александровнас а.
Эц дийнахь Москвахь килсашан горгалеш яьтташ яра, цул сов суьйранна салюташ йиттира.
КӀелхьараваккхархо Ӏийсан Килс Москвахь уггаре лекха гӀишло яра. Цуьнан лакхе 103,5 метр яра. Россин Имперехь уггаре чухоаме килс яра иза.
ТӀаьхьайогӀучу хенахь килсан дахар
Йоккха меттиг дӀалоцура килсас йукъараллин дахарехь.
1882 шеран хьаьттан (августан) 20-чу дийнахь килсан чохь Ипполит Альтани дирижёр волуш лекхара Петр Чайковскийс язъйина 1812-чу шеран Увентюра. Иза оьрсаша Наполеонан дуьхьал бина тӀамехь толамбаккхарах компози ю. Килсан чохь болх беш тӀехдика хор яра. Композиторш Александр Архангельский а, Павел Чесноков а хилла хоран регенташ. Фёдор Шаляпинс а, Константин Розовс а иллеш аьлла кхузахь. .
Килсан йистехь цхьан хенахь III-гӀа Александран лерина хӀоллам лаьтташ яра.
1917—1922 шерашкахь (арест ялле) Александр Хоровицкий килсан догӀалеладархо (оьрс. ключарь) вара.
1917 шеран эсаран 18-чу дийнахь доӀа а, литурги а йинчул тӀаьхьа Алексий (Соловьёв) цӀе йолу Зосимова гӀум-аренан мозгӀаро кхаж тасарца митрополит Тихон керла патриарх хаьржира.
1917 шеран революци дӀаяьлчул тӀаьхьа килс йиллина яра. Амма пачхьалкхо сацийра килсашан ахча далар. Цул тӀаьхьа «когаш тӀе хӀотта» ардан гӀо дира КӀелхьарадаьккхинарг волу Ӏийсан килсан Вежараллас. Цуьнан декъашхо Иван Сытин вара. Килсан архитектурехь а, исторехь лаьцна кинчка язъйира цо.
Килс йохор
1922-чу шарахь Хьалхара Ерригсоюзан Советийн Съездахь Советийн ЦӀено дарах дош элара Киров Сергейс.
Сихонца дӀабаьхьира килсан пенаш вовшахдакххаран белхаш. 1931-чу декабрехь йисан йолу гӀишло эккхийтира. Йистехь долу цӀенош дегаделира, цул сов юххера кварталашкахь хаалуш бара динамиташан ницкъ. Килсан тӀера куц-чкъор леладира метрополитен а, Советан Къинхьегаман а, Дуьхьало яран а гӀишло йеш.
1935-чу шарахь доладелира Советашан ЦӀа даран белхаш, амма Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болабарца сецира.
1960-чу шарахь эц меттехь «Москва» бассейн схьайиллира. 1994-гӀа шо кхаччалц болх беш яра иза.
ЮхаметтахӀоттор
Оьрсаш керст дин тӀелацаран 1000 шо кхачар даздинчул тӀаьхьа килс юхаметтахӀотторан хьалхара фонд кхоьллира. Амма 90-чу шерашан инфляци бахьан долуш гулдина ахча маьхза делира.
1994-чу шарахь 31 майехь Москован Патриархатас Килс юхаметтаххӀоттаран сацам бира. ГӀишло яран Советан коьртахь вара 2 Алексий Патриарх а, Москван Мэр Юрий Лужков а. Иштта цу юкъе йогӀуш вара Россин Исбаьхьаллин Академин профессорш- Николай Пономарёв а, Михаил Аникушин а, скульптор Зураб Церетели а, архитектор Михаиал Посохин а. Килсан пенаш хаздан йиллира Репин цӀарах йолу Петарбухан Суртдилларан а, Скульптуран а, Архитектурин а институт чуйогӀуш килсан-исторически суртдилларан отделени.
Керлачу килсан проект хӀоттайир архитекторш болу Михаил Посохинс а, Алексей Денисовс а. ТӀаьхьо Денисов меттан Церетели болх бан волавелира.
1999 шеран 31-чу декабрехь килсан лакхара гӀат схьадиллира. 6-гӀа-7гӀа январехь килс чохь даздира Ӏийса вина денна лерина ламасташ
Цул тӀаьхьа, Оьрсийн Керста Динан Килсан Архиерейски Соборан дакъалацархош килс сийлахь серлаяьккхира.
Анан (Франци)
Анан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Вокшице
Вокшице (Vokšice) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
КарахӀан (Чукурова)
КарахӀан (Karahan) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Чукурованан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Вокшице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
КарахӀан (Чукурова)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Вокшице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
КарахӀан (Чукурова)
Хьажоргаш
Категори:Чукурованан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рубежики
Рубежики (Рубежики) — Российн Федерацин Смоленскан областан Глинкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Глинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Йейаьнкаьнд
Билгалдахарш
Категори:Масаллин кӀоштан нах беха меттигаш
Дорожковичи (Круглин кӀошт)
Дорожковичи (Дарожкавічы) — Белоруссин Могилёвн областан Круглин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Круглин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Камплица
Камплица — Украинин Харьковн областан Змиеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Змиеван кӀоштан нах беха меттигаш
Меса де лос Реес (Леон)
Меса де лос Реес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Меса де лос Реес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Мезчо (Потенца)
Мезчо — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 6655
NGC 6655 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6655 6655
(3375) Эми
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 5 майхь Кэролин Шумейкер цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 JY1».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
КугӀтмо
КугӀтмо (Courtemaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀе департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Винниково-Николаевка
Винниково-Николаевка (Винниково-Николаевка) — Российн Федерацин Курскан областан Курскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Курскан кӀоштан нах беха меттигаш
Телья-Син
Телья-Син — Испанин Уэска провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Уэска провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дачни (Багаевскан кӀошт)
Дачни (Дачный) — Российн Федерацин Ростовн областан Багаевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Багаевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ожешкув (гмина Вартковице)
Ожешкув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Колони-Злотки
Колони-Злотки — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Верхние Савинки
Верхни Савинки (Верхние Савинки) — Российн Федерацин Тулин областан Белёван кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Белёван кӀоштан нах беха меттигаш
Загальская Слобода
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Хойникин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Большая Милькова
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (59%), украинаш (29%).
Билгалдахарш
Категори:Ирбитан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
ОрхӀанийе (Гиресун)
ОрхӀанийе (Orhaniye) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Гиресунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хопирта (коммуна)
Хопирта — Румынин Алба жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Алба жудецан коммунаш
Сан Эрнесто (Исматлавакан)
Сан Эрнесто — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Эрнесто лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Королик Польский
Королик Польский — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
(2788) и т. д.
'''(2788) и т. д.''' — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Анри Дебеонь, цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 EL».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Дрозды (Круглин кӀошт)
Дрозды (Дразды) — Белоруссин Могилёвн областан Круглин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Круглин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Вале дел Поцо (Пезаро а, Урбино а)
Вале дел Поцо — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Анкос-ле-ТегӀм
Анкос-ле-ТегӀм — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Олисово (Вологдин область)
Олисово (Олисово) — Российн Федерацин Вологдин областан Чагодан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чагодан кӀоштан нах беха меттигаш
Роси (Парма)
Роси — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Эль Паласио (Тататила)
Эль Паласио — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Роси (Парма)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Паласио (Тататила)
Географи
Эль Паласио лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Цово (Верона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кампестре лас Бахадас (Веракрус)
Кампестре лас Бахадас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Кампестре лас Бахадас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Зейтинкоьй (ЙатагӀан)
Зейтинкоьй (Zeytinköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан МугӀла провинцин (ил) ЙатагӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:МугӀла провинцин нах беха меттигаш
Категори:МугӀла провинцин микрокӀошташ
Категори:ЙатагӀанан микрокӀошташ
Категори:ЙатагӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
ЙолагӀадж
ЙолагӀадж (Yolağac) — Азербайджанан Масаллин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Масаллин кӀоштан нах беха меттигаш
Зейтинкоьй (ЙатагӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Весёли Дубрава
Весёлая Дубрава (Весёлая Дубрава) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Новичихан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Новичихан кӀоштан нах беха меттигаш
Лавровски (Ухотскан йуьртан меттиг)
Лавровски (Лавровская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Октябрьски (Добрунан йуьртан меттиг)
Октябрьски (Октябрьское) — Российн Федерацин Брянскан областан Брянскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (къоларгдукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай ялайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вечкусово
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 236 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Шаткин кӀоштан нах беха меттигаш
Огиевка (Житомиран область)
Огиевка — Украинин Житомиран областан Бердичеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бердичеван кӀоштан нах беха меттигаш
Власово (Павлово-Посадан кӀошт)
Власово (Власово) — Российн Федерацин Москохан областан Павлово-Посадан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Павлово-Посадан кӀоштан нах беха меттигаш
Дуьхельсдорф
Дуьхельсдорф (Düchelsdorf) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гутище (Корюковкан гӀалин йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Корюковкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Лос Пинос (Лердо де Техада)
Лос Пинос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гродзево (Украина)
Гродзево — Украинин Черкассин областан Уманан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Уманан кӀоштан нах беха меттигаш
Тега-Кей (Къилба Каролина)
Тега-Кей  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Каролина штатера гӀала.
Истори
Тега-Кей гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
NGC 6656
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6656 6656
Белмонт (Виргини)
Белмонт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Виргиния штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Виргиния штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Виргиния штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Меиз (Вербано-Кузио-Осола)
Меиз — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кайонкола (Перуджа)
Кайонкола — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казикли (ШахӀинбей)
Казикли (Kazıklı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Газиантеп провинцин (ил) ШахӀинбейнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Газиантеп провинцин нах беха меттигаш
Категори:Газиантеп провинцин микрокӀошташ
Категори:ШахӀинбейнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Панфилово (Костанайн область)
Панфилово — Кхазакхстанан Костанайн областан Карасунан кӀоштара эвла.
Ржупрехтов
Ржупрехтов (Ruprechtov) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ла-КугӀ-МагӀиньи
Ла-КугӀ-МагӀиньи (La Cour-Marigny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Руська Поляна (Румыни)
Руська Поляна — Румынин Марамуреш жудецан коммунера эвла.
Волава Лгота
Волава Лгота (Volavá Lhota) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Руська Поляна (Румыни)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Марамуреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Волава Лгота
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Колони-Кузня
Колони-Кузня — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хальково
Хальково (Хальково) — Российн Федерацин Тверан областан Леснойн кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Леснойн кӀоштан нах беха меттигаш
Тольва
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Уэска провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кирюхи
Кирюхи — Украинин Харьковн областан Змиеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
(3160) Ангерхофер
(3160) Ангерхофер — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1980 шеран 14 июнехь Эдвард Боуэлл цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1980 LE».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Широкополье (Пензин область)
Широкополье (Широкополье) — Российн Федерацин Пензин областан Пензин кӀоштара эвла.
Меса де лос Эрнандез (Гуанахуато)
Меса де лос Эрнандез — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Широкополье (Пензин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Меса де лос Эрнандез (Гуанахуато)
Географи
Меса де лос Эрнандез лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Широкополье (Пензин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пензин кӀоштан нах беха меттигаш
Меса де лос Эрнандез (Гуанахуато)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Большая Пустынь
Большая Пустынь (Большая Пустынь) — Свердловскан областан Тавдан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (93%), чувашаш (5%).
Билгалдахарш
Категори:Тавдан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Виногробль
Виногробль (Виногробль) — Российн Федерацин Курскан областан Курскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Курскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 6657
NGC 6657 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6657 6657
Ортакоьй (Гиресун)
Ортакоьй (Ortaköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Гиресунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Гиресунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ожешкув (гмина Унеюв)
Ожешкув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Звенятское
Звенятское (Звяняцкае) — Белоруссин Гомелан областан Хойникин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Хойникин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Антиньяк (Лакха ГагӀонна)
Антиньяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йусифли (Масаллин кӀошт)
Йусифли (Yusifli) — Азербайджанан Масаллин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Масаллин кӀоштан нах беха меттигаш
Коросно (Бещадскан повет)
Коросно — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Дарасун
Дарасун (Дарасун) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Карымскан кӀоштара эвла.
(3667) Анна-Мария
(3667) Анна-Мария — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Дарасун
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
(3667) Анна-Мария
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 9 мартехь Эдвард Боуэлл цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 EF».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Дарасун
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Карслилар (Чукурова)
Карслилар (Karslılar) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Чукурованан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Категори:Чукурованан микрокӀошташ
Категори:Чукурованан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рукино (Смоленскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Глинкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Хорджешть (коммуна)
Хорджешть — Румынин Бакеу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Вале дел Соле (Кьети)
Вале дел Соле — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Хорджешть (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Бакеу жудецан коммунаш
Вале дел Соле (Кьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Цово (Мантова)
Цово — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Росили (Рим)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вишневи (Белёван кӀошт)
Вишневи (Вишневая) — Российн Федерацин Тулин областан Белёван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Белёван кӀоштан нах беха меттигаш
Биреджик
Биреджик (Birecik) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Биреджикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Биреджикнан микрокӀошташ
Категори:Биреджикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Меиньери (Торино)
Меиньери — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Елкин
Елкин (Елкин) — Российн Федерацин Ростовн областан Багаевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Багаевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эккернфоьрде
Эккернфоьрде (Eckernförde) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Каватитан (Коюка де Бенитез)
Каватитан — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Эккернфоьрде
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Каватитан (Коюка де Бенитез)
Географи
Каватитан лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Дубовка (Круглин кӀошт)
Дубовка (Дубоўка) — Белоруссин Могилёвн областан Круглин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Тихоновски
Тихоновски — Украинин Черниговн областан Корюковкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Корюковкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Заполье (Каргополан кӀошт, Исаково)
Заполье (Заполье) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Колони-Лесюв
Колони-Лесюв — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Тадтен
Тадтен — Австрин Бургенланд федералан латтана йукъара коммуна. Нойзидль-ам-Зе гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Белиловка
Белиловка — Украинин Житомиран областан Бердичеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бердичеван кӀоштан нах беха меттигаш
Гаврино (Шатуран кӀошт)
Гаврино (Гаврино) — Российн Федерацин Москохан областан Шатуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шатуран кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Невиль-суьгӀ-Эссонна
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀе департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ратманово (Шаткин кӀошт)
Ратманово (Ратманово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Шаткин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Шаткин кӀоштан нах беха меттигаш
Торла
Торла — Испанин Уэска провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Уэска провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Долгово (Алтайн мохк)
Долгово (Долгово) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Новичихан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Новичихан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 6658
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Раковник-при-Бирчний Васи
Раковник-при-Бирчний Васи — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Антишан-де-ФгӀонтинь
Антишан-де-ФгӀонтинь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Поповцы (Поповцин йуьртан йукъаралла)
Поповцы — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ржусава
Ржусава (Rusava) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Кайра (Фрозиноне)
Кайра — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кисли (Харьковн область)
Кисли — Украинин Харьковн областан Змиеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Панфилово (Павлодаран область)
Панфилово — Кхазакхстанан Павлодаран областан Иртышскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Опахань
Опахань (Опахань) — Российн Федерацин Брянскан областан Брянскан кӀоштара эвла.
Панфилово (Павлодаран область)
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Иртышскан кӀоштан нах беха меттигаш