cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жин
Жинаш фольклорехь
Бусалбанийн мистицизман коьртачу аспектех цхьаъ — Ӏаламаташ дан церан хьуьнаралла хилар а, жинаш шен куьйгакӀела далор а. тахана а шуьйра даьржина леладо жинаш къардо жайнаш куьйгалла.
ПӀалестӀинхой теша, жинашка муьлхха а куц схьаэцадаларх, са долу а доцу а объектийн, схьаэцало воккха стеган а, мискачийн а куц. ПӀалестӀинин зударшадаьттанца йолу пхьегӀа дӀа ца йоьллу малх чубуьзча, уьш теша иза жинашна йуьсу бохучех, нагахь цабевлла пхьегӀа дӀайеллахь, делан цӀераш йохуш доӀанаш доьшу. ПӀалестӀинхой а, Ӏаьрбий а иштта теша, жинаш буса урамашка довларх, цундела буса адамаш гӀерта тӀегӀанаш тӀе ца ховша, ткъа лами тӀехула боьлхуш Делан цӀераш йоху. Нагахь бер цахууш тӀегӀанан тӀехь охьакхеттехь, оцу меттиган хи йа туьха хьорсура. Иштта жинаша бераш талхорах лардархьама, царна таӀзар ца дора пӀерасканан буса, малх чубуьзинчул тӀаьхьа куьзганан тӀе ца дуьтура. Ӏаьрбашна йукъахь цӀеран тӀехула кхийсабалар тӀеэцна дац, хӀунда аьлча лорура, цуьнца цхьаьна оцу балхаца цара жинийн оьгӀазло йоьху, цара талхо тарло хьерабохуш. ЦӀе дӀайайале хьалха, Ӏаьрбоша (масала, пӀалестӀинхоша) олу: БаӀдас-самах, йа сакени-н-нар! («Алун бахархой бакъо лохьа!»). Буса кхин а ца магадора шок лекха, нуьй хьакха йа шедаг, жинаш дар ца дархьама. ПӀалестӀинхошна йукъахь жинаш кхолларх миф лела (исламах йоьзна йоцу), цуьнца вайн нанас Хьавас 40 бер деш хилла цкъа, царех 20 уггаре ирчаниг дӀакхуссуш хилла, Дала къинхетам бина царех жинаш дина.
Азербайджанийн дийцаршкахь жинашна говрахь лелаш хазахета: уьш къайлаха говраш тӀе а ховший, хехкало охьаэггалц. Говрийн дайша, жин лацархьама говрийн букъ тӀе силам буттий, дӀахоьцу уьш ара. Жин говр тӀехиича, иза цуьнан букъ тӀелета, дӀа а ца хецало. Кхераме кхел лору жинан дегӀах маха боллар, иза шега жине схьа стенна ца баккхало-м ца хаьа. Жин муьтӀахь лай хуьлу шен дегӀах маха боьллинчун. Лоллара далархьама жино шен дех къайлаха цхьаьна бере доьху маха схьабаккхар, Ӏаж лур бу олий; амма маха схьабоккхушехь жин сихха дов.
Руандехь геноцид йолуш, хуту а, тутси а гена бовлура бусалбанийн кӀошташна, хӀунда аьлча тешара, бусалбанаш а, церан маьждигаш а жинаша лардеш хиларх. Чьянгугухь маьждигаш доха ца дора, хӀунда аьлча тешара, уьш жинаша лардеш хиларх, церан оьгӀазлонах коьрура.
Руман мифологехь жинаш саннарш дара генийн йа даймонаш δαίμων (йилбазаш) ширажелтойн оьздангаллехь.
Жинийн дукха йукъара хӀумнаш ду йилбазашца, шайтӀарчашца керсталлин оьздангаллехь йа шедим йахӀудийн динехь; коьрта башхалла йу, исламехь жинийн, адамийн санна, харжам бу нийсонан тӀехь хила йа шайтӀанан лайш хила, ткъа керсталло дерриг йилбазаш зуламе лору, иштта, нагахь керсталлин доктринехь, дерриг йилбазаш — къиношка эгна маликаш делахь, жинаш йуьхьанца дуьйна Дала кхоьллина ду, шеш ма-дарра, маликашца цхьан а йукъара хӀума доцуш.
Литература
Керла а, хӀокху заманан а исторехь жинаш — фэнтези жанрера кхолламийн гӀарайевлла персонажаш йу, сих-сиха хаало исбаьхьаллин литературехь, кинематографехь, компьютеран ловзаршкахь.
Кинематограф
Жинаш — чӀогӀа гӀарадаьлла туьйранийн персонажаш йу дуьненан кинематографехь, тайп-тайпана мехкийн киношкахь хуьлу. Дукха хьолехь гойту стогарна йа шишанна чудоьхкина бозбуунчаллин синош санна. Классикин жин дендар хилира британин фильм «БагӀдадан къу». Цунна чохь жин адаман сибатера доккха са ду, иза стогар чуьра кхойкхий кӀентан лаам кхочуш беш ву.
Советийн «Ӏалауддинан бозбуунчаллин стогар» фильмехь (1966) жин дуьхьалахӀутту дино ма-баххара: цӀерах кхоьллина са.
Малхбузен оьздангаллехь уггаре гӀарайаьлла йу The Walt Disney Company студин «Ӏалауддин» (1992) мультфильм чуьра Жини, цуьнан сюжетан бух бу «Эзар а, цхьаъ а буьйса» туьйранийн гуламехь. Жинан оцу мультфильмехь коьртачех цхьа роль йелира. 2019 шарахь Walt Disney Pictures анимацин фильмехь жинан роль ловзайо Смит Уиллас.
Кхин дерг
Жинаш а, Ӏифриташ а шина тайп-тайпана классийн синош ду Туран а, Бозбуунчаллин а турпалхой ловзарехь. Билгалдаьлла ду, жинашна а, Ӏифриташна а вовшашна ца деза: жинаш Ӏифриташна тӀелетча лелачул 50% сов зе до, иштта Ӏифриташ жинашна тӀелетча а.
Литература
Категори:Синош Категори:Йилбазаш
Тиккайын
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алганан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жуакин-ди-Бикас
Сан-Жуакин-ди-Бикас — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ШейхӀресул (Кавак)
ШейхӀресул (Şeyhresul) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Кавакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Категори:Кавакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
HD148524
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Карманов Двор
Карманов Двор (Карманов Двор) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Казе ди Тилио (Пескара)
Казе ди Тилио — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Пьевеквинта (Форли-Чезена)
Пьевеквинта — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Казе ди Тилио (Пескара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пьевеквинта (Форли-Чезена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лас Кумбрес (Тантоюка)
Лас Кумбрес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Кумбрес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Асеново (Ямболан область)
Асеново  — Болгарин Ямболан областера эвла. Тунджа йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Ямболан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йеникаьнд
Йеникаьнд (Yenikənd) — Азербайджанан Агдашан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Доглаури
Доглаури (დოღლაური) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 75 стаг (2014 шо).
Шапково (Истран кӀошт)
Шапково (Шапково) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Доглаури
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
Шапково (Истран кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Боречек (Мазовин воеводалла)
Боречек  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Трент (Техас)
Трент  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кайнарджа (Варто)
Кайнарджа (Kaynarca) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Езе
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Глубокий Угол
Глубокий Угол (Глыбокі Кут) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Барин (Кулп)
Барин (Barın) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кулпнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Кулпнан микрокӀошташ
Категори:Кулпнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Локалита дей Коли (Удине)
Локалита дей Коли — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Потворув (Нижнесилезин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Ознобишино (Нижни Новгородан область)
Ознобишино (Ознобишино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дивееван кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дивееван кӀоштан нах беха меттигаш
Трясо (Сондрио)
Трясо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ванеча
Ванеча — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нижнематренские Выселки
Нижнематренские Выселки (Нижнематренские Выселки) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сарикайа (ЙигӀилджа)
Сарикайа (Sarıkaya) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Дуьздже провинцин (ил) ЙигӀилджанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЙигӀилджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Куриловцы (Винницан область)
Куриловцы — Украинин Винницан областан Жмеринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Чайче (Злотовскан повет)
Чайче  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Иванковцы (Кировоградан область)
Иванковцы — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Херсонан губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Обухово (Ярославлан кӀошт)
Обухово (Обухово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Овчинниковы (Орлован кӀошт)
Овчинниковы (Овчинниковы) — Кировн областан Орлован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Орлован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Ваинильял, Эль Ваинильял (Игнасио де ла Льяве)
Ваинильял, Эль Ваинильял — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ярчево
Ярчево — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 2469
NGC 2469 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2469 2469
Ванча Вас
Ванча Вас — Словенин йукъараллера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рудаевка
Рудаевка (Рудаевка) — Российн Федерацин Воронежан областан Кантемировкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кантемировкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жуакин-ду-Монти
Сан-Жуакин-ду-Монти — Бразилин Пернамбуку штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Пернамбуку штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
АшагӀи Зейнаьддин
АшагӀи Зейнаьддин (Aşağı Zeynəddin) — Азербайджанан Агдашан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Клуе
Клуе (Cloué) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Муленвиль
Муленвиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Среднее (Красноярскан мохк)
Среднее (Среднее) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тасееван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Тасееван кӀоштан нах беха меттигаш
Рикардо Родригез (Туспан)
Рикардо Родригез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Рикардо Родригез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Згудери
Згудери (ზღუდერი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 210 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
Стиннетт (Техас)
Стиннетт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Стиннетт гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ильмензее
Ильмензее (Illmensee) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чайче (Пильскан повет)
Чайче  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Тирашлар (ЙигӀилджа)
Тирашлар (Tıraşlar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Дуьздже провинцин (ил) ЙигӀилджанан кӀоштара эвла.
ЕмагӀг
ЕмагӀг — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Тирашлар (ЙигӀилджа)
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
ЕмагӀг
Географи
.
Тирашлар (ЙигӀилджа)
Хьажоргаш
Категори:ЙигӀилджанан кӀоштан нах беха меттигаш
ЕмагӀг
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тирашлар (ЙигӀилджа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пьевеквинта Кьеза (Форли-Чезена)
Пьевеквинта Кьеза — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD148542
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
КоьчйатагӀи (Варто)
КоьчйатагӀи (Koçyatağı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Борихув
Борихув — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Берегану (коммуна)
Берегану — Румынин Констанца жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Констанца жудецан коммунаш
Груск
Груск (Груск) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лесопилка (Слуцкан кӀошт)
Лесопилка (Пільня) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Дияманте (Сан Хуан Эванхелиста)
Эль Дияманте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Дияманте лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Корнеев, Юрий Иванович
Корне́ев Ю́рий Ива́нович  (1937 шеран 26 март, Москох, ССРС — 2002 шеран 17 июнь, Москох, Росси) — советийн баскетболхо, Олимпийн ловзарийн шозза детин совгӀатхо. ССРС спортан хьакъ долу говзанча (1956).
Биографи
Чекхйаьккхира Москохан технологин йайн промышленностан институт «инженер-экономист» говзаллица. Чекхйаьккхира кхин а ПЦЛОФОьИ.
Институтехь доьшуш волуш, дакъалецира Москохан хьалхейаккхаран къийсамашкахь, цигахь тидам а бина 17 шо долуш кхайкхира БК «Динамо» йукъа.
Кхин а левзира ЦСКА (1962—1966) йукъахь.
Ивановка (Костанайн область)
Ивановка — Кхазакхстанан Костанайн областан Мендыкариннан кӀоштара эвла.
Корнеев, Юрий Иванович
Биографи
1960 шеран Олимпиадехь ССРС гулйина командин йукъахь 8 матч левзира, детин мидал йаьккхира. Цул тӀаьхьара ловзаршкахь 9 матч левзина, йуха а даьккхира дети.
Ивановка (Костанайн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Трятел (Валле д'Аоста)
Трятел — Италин Валле д'Аоста регионан  коммунера эвла.
Корнеев, Юрий Иванович
Биографи
Спартакиадийн 1959 а, 1963 шерашкара толамхо хилла Москохан гулйина командин йукъахь.
Трятел (Валле д'Аоста)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ивановка (Костанайн область)
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Мендыкариннан кӀоштан нах беха меттигаш
Корнеев, Юрий Иванович
Биографи
Йалхазза хилла ССРС чемпион 1958/59, 1961/62, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1965/66 шерашкахь, 1962/63 шеран Чемпионийн Кад баьккхинарг.
Трятел (Валле д'Аоста)
Литература
Категори:Валле д'Аоста регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Корнеев, Юрий Иванович
Биографи
1968 – 2000 шерашкахь тренер вара Москохан Москворецки (хьалха — Советийн) кӀоштан БЖСИ къона баскетболхойн (хӀинца — Ю. Я. Равинскийн цӀарах СБЖОРИ № 49 йолу «Тринта»). Цуьнан кхиорхошна йукъахь — ЦСКА йукъахь левзина А. Вадеев, Российн дуккхаза а чемпион.
Зуда йалийна хилла, кӀант Михаил, баскетболхо, 1992 шарахь бохамехь велла.
Локалита дел Бозко (Удине)
Локалита дел Бозко — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Корнеев, Юрий Иванович
Хьажоргаш
Категори:ССРС баскетболхой Категори:БК «Динамо» Москох ловзархой Категори:БК ЦСКА Москох ловзархой Категори:Баскетболхой 1960 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:Баскетболхой 1964 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:1960 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой Категори:1964 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой Категори:Баскетболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:Баскетболех ловзаран ССРС чемпионаш Категори:Баскетболан Европин чемпионаш Категори:ССРС къаьмнийн Спартакиадин чемпионаш Категори:ССРС баскетболан тренераш Категори:Москохан пачхьалкхан кӀадин А. Н. Косыгинан цӀарах университетан арахецархой Категори:Российн пачхьалкхан физикин оьздангаллин, спортан, кегийрхойн, туризман университетан арахецархой Категори:ДӀабоьхкинарш Ваганьковски кешнашкахь
Локалита дел Бозко (Удине)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чесноково (Истран кӀошт)
Чесноково (Чесноково) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Ивановка (Карловкан гӀалин йукъаралла)
Ивановка — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Казе ди Тренто (Терамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ивановка (Гуровкан йуьртан йукъаралла)
Ивановка — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
БашбугӀ (Кулп)
БашбугӀ (Başbuğ) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кулпнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Кулпнан микрокӀошташ
Категори:Кулпнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Оглинзь
Оглинзь — Румынин Нямц жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нова Вес (Пишели)
Нова Вес  (Nová Ves) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Радеформвальд
Радеформвальд — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 2470
NGC 2470 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
2470 2470
Бертола (Верчели)
Бертола  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Поточек (Глоговскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Нижни Матренка (Липецкан область)
Нижняя Матренка (Нижняя Матренка) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Свободни (Приморьен мохк)
Свободное (Свободное) — Приморьен мехкан Лазон кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (61%).
Билгалдахарш
Категори:Лазон кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Одарино
Одарино (Одарино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Стокдейл (Техас)
Стокдейл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Стокдейл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Табакли (Кавак)
Табакли (Tabaklı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Кавакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Шалганово
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Табакли (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Шалганово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
Табакли (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Категори:Кавакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Окунево (Пушкински Горин кӀошт)
Окунево (Окунево) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Куевита (Апасео эль Алто)
Ла Куевита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Куевита лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Лазаревски (Верхни Тойман кӀошт)
Лазаревски (Лазаревская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Ореховец (Дивееван кӀошт)
Ореховец (Ореховец) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дивееван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Эммаусс (Калининскан кӀошт)
Эммаусс (Эммаусс) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Ореховец (Дивееван кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 320 стаг (2010 шо).
Эммаусс (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Ореховец (Дивееван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эммаусс (Калининскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ореховец (Дивееван кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Дивееван кӀоштан нах беха меттигаш
Боготолан кӀошт
Боготолан кӀошт (Боготольский район) — Красноярскан мехкан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Боготол.
Ко (Вьенна)
Ко (Queaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Сент-Луьс (Мартиника)
Сент-Луьс (Sainte-Luce) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Мартиника регионехь. Коммунан департамент — йукъа йогӀу.
Ко (Вьенна)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сент-Луьс (Мартиника)
Билгалдахарш
Категори:Мартиникин коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Большой Кушум
Большой Кушум (Большой Кушум) — Российн Федерацин Саратовн областан Балакован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Хьажоргаш
Категори:Балакован кӀоштан нах беха меттигаш
Варее
Варее — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Смирновы (Спас-Талицан йуьртан меттиг)
Смирновы (Смирновы) — Кировн областан Оричин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Татлар
Татлар (Tatlar) — Азербайджанан Агдашан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Фресно (Акамбаро)
Эль Фресно — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Фресно лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Трокмортон (Техас)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Земо-Хведурети
Земо-Хведурети (ზემო ხვედურეთი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 1188 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
ЕстезагӀг
ЕстезагӀг — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Они
Они (Они) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юсьван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жуан (Парана)
Сан-Жуан  — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Струково (Красноярскан мохк)
Струково (Струково) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тасееван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Тасееван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ярчехово
Ярчехово — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Рыбни (Моршанскан кӀошт)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Моршанскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD148579
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
NGC 2471
NGC 2471 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2471 2471
Поточек (Клодзькан повет)
Поточек  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Покрашева
Покрашева (Покрашава) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Чапури
Чапури — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш