cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бейсбол
История
Чемпионат мира по бейсболу проводится с 1938 года среди мужчин и с 2004 года среди женщин. В сентябре 1986 года МОК включил бейсбол и софтбол в программу летних олимпийских игр. 8 июля 2005 года на 117-й сессии МОК в Сингапуре бейсбол и софтбол были исключены из списка олимпийских видов спорта, как в результате недостаточной популярности в большинстве стран-членов МОК, так и из-за разногласий между МОК и Лигой бейсбола в США, которая отказалась переносить свои соревнования на время проведения Олимпийских игр. В результате на Олимпийских играх в Пекине бейсбол был представлен в последний раз. Однако не исключается и возврат к обсуждению данной темы в дальнейшем.
Правила
В каждой отдельной игре участвуют две команды, которые по очереди играют в нападении и защите.
Цель игры — набрать больше очков/пробежек (run), чем команда противника. Очко засчитывается, когда игрок команды, играющей в нападении, пробегает по очереди все базы (квадратные (30 × 30 см) подушечки, прикреплённые к земле), расположенные в углах квадрата со сторонами 90 футов (27,4 метра).
В бейсбол обычно играют мячом, который состоит из пробковой или каучуковой сердцевины, обмотанной слоем пряжи. Сверху мяч покрывают двумя слоями белой кожи с красными стежками. Вес мяча не менее 5 и не более 5,25 унции (от 141,7 до 148,8 г), длина окружности от 9 до 9,25 дюйма (от 22,8 до 23,5 см). В каждой команде играют 9 или 10 игроков. Углы игрового «квадрата» называют против часовой стрелки «дом», 1-я база, 2-я база и 3-я база.
В начале игры одна из команд (обычно домашняя команда) играет в защите. 9 игроков команды, играющей в защите, выходят на поле и стараются не дать другой команде заработать очки. Гостевая команда первой играет в нападении и старается набрать очки. Очки зарабатываются так: начиная с «дома», каждый игрок нападающей команды старается заработать право бежать против часовой стрелки до следующей базы (угла квадрата) и, добежав, дотронуться до базы, продолжая бежать до каждой следующей базы и, наконец, вернуться к «дому», заработав при этом очко.
Прежде чем игрок нападающей команды может начать бежать, игрок защищающейся команды, называемый «питчером» (от pitch — подача), встаёт в обозначенном месте в середине игрового квадрата. Остальные 8 игроков защищающейся команды также находятся на поле, каждый в своей позиции.
Игрок команды, играющей в нападении, называемый «бьющим», встает рядом с «домом», держа круглую в сечении биту, обычно сделанную из дерева или из алюминия. Бьющий ждёт, когда питчер бросит мяч в сторону «дома». Питчер бросает мяч в сторону «дома», и бьющий старается отбить мяч битой. Если бьющему удалось отбить мяч в поле, он должен бросить биту и начать бежать в сторону 1-й базы. (Существуют и другие способы достичь первой базы).
Когда бьющий начинает бежать, он называется «бьющим-бегущим» (batter-runner). Если бегущий добрался до базы, он объявляется «в безопасности» (safe) и становится «бегущим» (runner), иначе судья объявляет «аут» (out). Если игрок объявлен в «ауте» он должен уйти с поля и остаться на скамейке (dugout).
Существует много способов, которыми защищающаяся команда может вывести нападающего игрока в аут. Для простоты далее приведены пять самых популярных способов:
Каждая игра разделена на периоды — «иннинги» (inning), в каждом из которых каждая команда играет по разу в нападении и в защите. Каждый раз, когда три игрока команды нападения отправились в аут, команды меняются местами (таким образом, в каждом иннинге шесть аутов — по три для каждой команды). Обычно игра состоит из 9 иннингов. В случае равного счёта по окончании последнего иннинга назначаются дополнительные иннинги. Бейсбольный матч не может закончиться с ничейным счетом, дополнительные иннинги назначаются до определения победителя.
Подача и отбивание мяча
Каждый выход бьющего к дому состоит из серии подач. Каждую подачу питчер кидает в сторону дома, стараясь при этом, чтобы мяч пролетел над домом на высоте от колен до груди бьющего, в так называемой страйк-зоне (за этим наблюдает ампайр (судья), стоящий позади кетчера). Бьющий обязан отбивать лишь мячи, пролетающие в страйк-зоне; он имеет право проигнорировать мяч, пролетающий вне этой зоны, однако, он теряет такое право, как только его бита начинает движение и пересекает домашнюю базу. За невыполнение этих условий питчер или бьющий получают штрафные очки:
Таким образом, основой бейсбола является противоборство питчера и бьющего. Питчер должен подать мяч так, чтобы бьющему было сложно оценить его траекторию и, соответственно, отбить; однако при этом питчер не должен ошибиться и послать мяч вне пределов страйк-зоны. В свою очередь, бьющий должен за доли секунды определить, пролетает ли поданный питчером мяч в страйк-зоне (то есть следует ли по нему бить), и если да, то нанести удар, который не только попадёт по мячу, но и пошлёт его как можно дальше в поле. Ситуация может полностью перевернуться в доли секунды: если питчер ошибся и бросил «неправильный» мяч, казалось бы, он получит штрафное очко (бол), но если бьющий тоже ошибся, решил, что мяч «правильный» и его следует отбивать, взмахнул битой и промахнулся по мячу, то штрафное очко (страйк) получает уже он. Дополнительной сложностью для питчера является необходимость учитывать, что с одной стороны, мяч не должен быть отбит бьющим, но в то же время он должен быть пойман кетчером — иначе, пока кетчер бежит подбирать улетевший мяч, игроки команды соперника могут перебежать на следующую базу («украсть базу»). Зачастую команды разрабатывают системы секретных сигналов, с помощью которых кетчер сообщает питчеру, какой бросок надо выполнить («заказывает» мяч).
Если бьющий попадает по мячу, но при этом мяч вылетает за границы поля (линии фола) или падает в поле, но выкатывается за его пределы между домом и первой или третьей базами, то засчитывается фол-бол (foul ball) (при этом все игроки нападения должны вернуться на базы, где они находились до отбивания). Фол-бол также считается страйком, за исключением случая, когда на счету бьющего уже есть два страйка, в этом случае счёт болов и страйков не изменяется. Однако если при двух страйках бэттер отбивает фол, тут же пойманый кетчером, — назначается фол-тип (foul-tip), страйк засчитывается, бэттер — в ауте. Кроме того, отбитый фол-бол можно ловить, пока он не коснулся земли (аналогично флай-болу). Если такой мяч ловится — объявляется поп-аут (pop-out), а бэттер в ауте, как если бы был выведен флай-аутом. Ещё одним нюансом является то, что если при двух страйках бэттер ставит бант и мяч выходит в фол — автоматически объявляется аут.
Если бьющий набирает три страйка — это называется страйк-аут — бьющий выбывает из игры. В случае четырёх болов бьющий автоматически занимает первую базу. Такая ситуация называется уок (walk). При этом, если на первой базе уже был игрок, то этот игрок перемещается на вторую базу и так далее. Бьющий автоматически занимает первую базу также в случае, если подача попала в него (hit by pitch). В случае, если судья посчитает, что питчер умышленно подает в отбивающего (обычно после нескольких подач в отбивающего подряд), судья может удалить питчера.
Отдельно стоит сказать об авторитете судьи. В бейсболе никакое решение судьи не может быть оспорено. Спор с судьёй, например о страйках/болах, чаще всего заканчивается удалением игрока с поля. Более того, судья может удалять не только игроков, но и менеджеров команды и вообще любого человека, находящего на стадионе. При неуверенности судьи в том, был ли «свинг» (перенос бэттером биты через линию дома), решение принимает судья на первой или третьей базе. В этом случае, для получения ответа судья в доме поворачивается к судье на базе, а тот в свою очередь показывает жестом ответ. Зачастую кетчер просит спросить у бокового судьи, поднимаясь и указывая на него.
Жесты судьи
Судьи в поле следят прежде всего за тем, что произошло раньше — касание ранера базы или ловля мяча/осаливание ранера игроком защиты. Решения обозначаются следующим образом:
сэйв — судья разводит руки в стороны.
аут — судья сперва одной рукой указывает на ранера, который получил аут, а затем резко выбрасывает другую руку, сжатую в кулак (внешне похоже на удар кулаком) и громко выкрикивает «аут!».
мяч в поле (игра продолжается) — рука указывает в сторону поля
хоум-ран — рука поднимается вверх и кулак с вытянутым указательным пальцем описывает круговые движения.
Жесты судьи в доме значительно более разнообразны. Однако в профессиональном бейсболе используются в основном только самые базовые:
страйк — судья поворачивается вправо/влево и указывает пальцем в сторону. Обычно сопровождается громким выкриком.
страйк-аут — судья указывает страйк, а затем делает другой рукой «удар» по воздуху.
Болы не показываются и не выкрикиваются, однако, судья может жестом указать питчеру, куда именно ушёл мяч (выше-ниже-левее-правее), что, впрочем, случается достаточно редко.
Кроме того, судья в доме использует все те же жесты, что и судьи в поле для определения сэйвов и аутов в доме.
Другие жесты (используются редко):
свинг-страйк — так же как и обычный страйк, но рука сперва делает круговое движение и только затем сжимается в кулак.
удаление (эджект) — делается сильный взмах рукой снизу в сторону трибун.
Бег между базами
Бьющий, получивший право бежать, называется бегущим. Каждый бегущий находится на одной из баз и старается занять следующую базу. На каждой базе может быть только один игрок нападающей команды. Таким образом максимально 4 игрока нападения могут находиться на поле одновременно — один бьющий и по одному на каждой базе. Игрок, касающийся базы, не может быть отправлен в аут. Не может быть отправлен в аут и бьющий-бегущий, который коснулся первой базы и немедленно вернулся на неё. Таким образом игроки стараются опередить защиту и добраться до следующей базы. Игроки могут бежать между базами в любой момент. Если мяч коснулся земли после удара бьющего, то игрок нападения должен бежать на следующую базу, если он будет вытеснен другим игроком.
Удар, пролетевший всё поле и вылетевший за его пределы, называется «хоум-ран» (home run). Такой удар позволяет набрать очки бьющему и всем бегущим.
Игроки на базах могут пытаться бежать на следующую базу в момент подачи — украсть базу, но они рискуют быть захваченными врасплох питчером, кинувшим мяч игроку своей команды стоящему на базе, или быть пойманными кетчером, бросившим мяч на ту базу, которую пытаются украсть. Причём кража базы не считается вынужденной игрой, поэтому игроку защиты не достаточно касаться базы с мячом в перчатке, а нужно осаливать бегущего этой самой перчаткой.
Если бьющий отбил мяч так, что его поймали влёт, ему объявляется флай-аут, а бегущие должны вернуться на свои базы и снова коснуться их, после чего имеют право бежать на следующую базу, если считают, что смогут это сделать по правилам.
Игровое поле
Бейсбольное поле занимает по площади приблизительно один гектар (площадка для юниоров на одну треть меньше). Разметка поля основана на базах, которые очерчивают квадрат или «инфилд» (внутреннее поле) с основанием в домашней базе (возле которой стоит бьющий для отражения бросков питчера).
А — домашняя база
Б — первая база
Г — третья база
Д — питчерская горка
Е — зона для кетчера
З — ограждение поля
Л — зона для тренера третьей базы
М — зоны для разминки следующего бьющего
Квадрат имеет травяное покрытие, за исключением коридоров между базами, специального возвышения для питчера (питчерской горки) и небольшой зоны за домашней базой для «кетчера» (игрока защиты, принимающего подачи питчера).
Питчерская горка расположена в центре квадрата и приподнята на 45 см (для юниорских соревнований на 25 см) над общим уровнем поля. На вершине горки закрепляется пластина из отбеленной твёрдой резины, которой питчер должен касаться ногой при исполнении броска в дом бьющему.
Домашняя база или «дом» — это пятиугольник из отбеленной резины, только две его стороны образуют клин. Дом располагается таким образом, чтобы клин показывал на кетчера. Большая сторона прямоугольника обращена к питчеру. Первая, вторая и третья базы представляют собой белые квадраты из мягкого материала, обшитые холстом и прикреплённые к земле металлическими колышками.
Границами игрового поля являются белые линии из молотого мела, идущие от вершины клина дома до первой и третьей баз и дальше до ограждения поля. Эти линии называются линиями фола (штрафными линиями), поскольку территория вне этих линий также называется «фол». Игровая же территория называется «фэйр». На концах фол-линий находятся фол-мачты, относительно которых определяют, находится ли мяч на «фол» или «фэйр» территории.
На стадионах, предназначенных для соревнований среди взрослых команд, длина фол-линий должна быть не меньше 75 м, но может превышать и 100 м (на площадке для юниоров — не менее 50 м). Расстояние до ограждения поля по центру поля должно быть больше чем по фол-линиям.
Часть поля между квадратом и ограждением называется «аутфилдом» (дальнее поле), но квадрат и аутфилд не отделяются специальной разметкой и передвижение между ними не ограничено для игроков защиты. Аутфилд имеет травяное покрытие.
Упоминание в литературе
Питчер — игрок обороняющейся команды, который должен вбрасывать мяч. По правилам, игрок, заменённый по ходу матча, больше на поле не выходит. Обычно игроки проводят матч без замен. Исключения составляют питчеры, нагрузка на которых так велика, что они физически не могут провести весь матч на высоком уровне. В профессиональной бейсбольной команде несколько питчеров. Начинает матч самый сильный, а на последние иннинги выходит самый опытный, умный и хитрый. Бэттер — игрок из команды нападения, отбивающий с помощью биты броски питчера в пределах боковых границ площадки. Бэттер занимает своё место и не должен покидать его после того как питчер встал в позицию броска. Покидая отведённую ему зону, он рискует тем, что будет объявлен страйк и в него попадут мячом. Бэттер должен так отбить мяч, чтобы дать возможность себе уже в качестве раннера и другим игрокам команды быстрее перебежать от базы к базе и достичь «дома». Бэттер становится раннером и имеет право на занятие первой базы когда: а) мяч после питча (броска питчера), который бэттер не собирается отбивать, касается его (если он не находится в страйк-зоне и не пытается уклониться от мяча); б) в действия бэттера вмешивается кэтчер или любой другой полевой игрок; в) игровой мяч на игровой территории до соприкосновения с игроками касается арбитра. После трёх промахов бэттеров команды меняются ролями. Дуэль питчера и бэттера — стержень бейсбольного матча.
Пробежка бэттера по всем трём базам с возвратом в «дом» после того, как ему удалось выбить мяч настолько далеко, что ему удаётся вернуться в «дом», прежде чем полевой игрок успевает поймать мяч и осалить его.
Бэттер получает право перейти на первую базу после четвёртого бола питчера. Страйк — пропущенный бэттером бросок. Пропуск засчитывается, если бэттер промахивается по правильно поданному питчером мячу (мяч должен пролететь в зоне страйка: пространство над «домом» на высоте между уровнем подмышек и колен бэттера). Три страйка бэттера засчитываются как аут, и он выходит из игры. Даёт своё описание игрока под термином кэтчер: Игрок, который располагается позади «дома» и ловит мяч перчаткой-ловушкой после броска питчера, если его не отбивает бэттер.
Также у Стивена Кинга есть рассказ-очерк «Ниже голову». В нём идёт речь об играх команды юношеской лиги «Уэст-Бангор». Данный рассказ позволяет узнать, как проходят бейсбольные матчи. Кроме того, рассказ содержит несколько познавательных фактов о бейсболе. Например, в юношеской лиге встреча продолжается не 9 иннингов, а 6 (с дополнительными в случае ничейного счёта). -->
Заболоть (Липнишковскан йуьртан меттиг)
Заболоть (Забалаць) — Белоруссин Гроднон областан Ивьенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кубильо-дель-Кампо
Кубильо-дель-Кампо — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бургос провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Озамбай
Озамбай (Озамбай) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пуста-Воля
Пуста-Воля — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Курново
Курново (Курново) — Российн Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Заполье (Гавровскан йуьртан меттиг)
Заполье (Заполье) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Стрелки (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Шалян гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
ВиллагӀ-ан-Азуа
ВиллагӀ-ан-Азуа (Villars-en-Azois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мирни (Владимиран область)
Мирни (Мирный) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Ченцово (Любиман кӀошт)
Ченцово (Ченцово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Горни (Кошкинан кӀошт)
Горни (Горный) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 23 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Велень (Олт)
Велень — Румынин Олт жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Олт жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Туркменийн кӀошт
Туркменийн кӀошт (Туркменский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Летни Ставка.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Верхняя Ивановка
Верхни Ивановка (Верхняя Ивановка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Орша (Марий Эл)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шпакан кӀошт
Шпакан кӀошт (Шпаковский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Михайловск.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Сергеевка (Миллерован кӀошт)
Сергеевка (Сергеевка) — Российн Федерацин Ростовн областан Миллерован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Миллерован кӀоштан нах беха меттигаш
Азован кӀошт
Азован кӀошт (Азовский муниципальный район) — Российн Федерацин Ростовн областера муниципалан кхоллам.
Административан центр — Азов (КӀоштан йукъайогӀуш йац).
Билгалдахарш
Категори:Ростовн область Категори:Российн кӀошташ
Ахтимнеево
Ахтимнеево (Ахтимнеево) — Российн Федерацин Москохан областан Талдоман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Талдоман кӀоштан нах беха меттигаш
Ошмаенер
Ошмаенер (Ошмаенер) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мишнево (Владимиран область)
Мишнево (Мишнево) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Зубовка
Нови Зубовка (Новая Зубовка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Заполье (искровскан йуьртан меттиг)
Заполье (Заполье) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Норвеги
Норвеги (Kongeriket Norge, Kongeriket Noreg) — Къилбаседа Европин Скандинавин ахгӀайрена тӀехь йолу пачхьалкх, цуьна йукъа богӀу уллера дуккху кегий гӀайренаш, цул совнах Шпицберген (Свальбард) цӀе йолу архипелаг ю, Къилбаседа Шен океанан чохь болу Ян-Майен а, Чена а гӀайренаш. Норвегин хӀордал дехьара мохк бу Атлантикин океанан къилба декъехь болу Буве цӀе йолу гӀайре. Кхин Норвеги Антарктикан латтанашна претензеш йолуш йу, 1961 шеран конвенцин йукъа догӀуш долу — Петран I гӀайре а, Мод паччахьан латта а.
Пачхьалкхан цӀе схьайаьлла шираскандинавин дешах — «къилбаседе некъ».
Урхаллин кеп — конституцин монархи, пачхьалкхан дӀахӀоттаман кеп — унитаран. Король — ХаральдV, премьер-министр — Эрна Сульберг. Норвеги екъалуш йу, уьш йу 5 официлан йоцу регионаш.
Коьрта гӀала йу — Осло.
Административан дакъош
2017:
Билгалдахарш
Категори:Скандинави Категори:Норвеги Категори:Конституцийн монархи
Ченцы (Любиман кӀошт)
Ченцы (Ченцы) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Раков (Брянскан область)
Раков (Раков) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Кугенер (Оршанкан кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Оршанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Зарабочье
Зарабочье (Зарабочье) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Нидербергкирхен
Нидербергкирхен — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Велики Дальник
Велики Дальник — Украинин Одессин областан Беляевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Беляевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мужево (Тверан область)
Мужево (Мужево) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мокеево (Камешкован кӀошт)
Мокеево (Мокеево) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Рассуха (Погаран кӀошт)
Рассуха (Рассуха) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Черново (Ярославлан область)
Черново (Черново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Петропавловка (Советскан кӀошт, Марий Эл)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Заячья Гора
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Пибахтино
Пибахтино (Пибахтино) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мостцы
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Чернышево (Любиман кӀошт)
Чернышево (Чернышево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Покровск (Советскан кӀошт)
Покровск (Покровск) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Найденово (Росси)
Найденово (Найденово) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Назарово (Камешкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Реуха
Реуха (Реуха) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Зерема
Зерема (Зерема) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Нидерверн
Нидерверн — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Островка (Кошкинан кӀошт)
Островка (Островка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 42 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Леви Салаван
Леви Салаван (Левый Салаван) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 164 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ивашково (Днон кӀошт)
Ивашково (Ивашково) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара дӀатесна эвла.
Кубо-де-Буреба
Кубо-де-Буреба — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.
Ивашково (Днон кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кубо-де-Буреба
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бургос провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ле-Мениль-Коссуа
Ле-Мениль-Коссуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Кальвадос департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Балдуш
Балдуш — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Визеу кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Роговичи (Брянскан область)
Роговичи (Роговичи) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Неверково (Владимиран область)
Неверково (Неверково) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Прокопьево (Советскан кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кандаурово (Новосибирскан область)
Кандаурово (Кандаурово) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Колыванан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Колыванан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Негочево
Негочево (Негочево) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Нидервинклинг
Нидервинклинг — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Искра (Днон кӀошт)
Искра (Искра) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Асада (беттан кратер)
Асада - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 12 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Горю Асада (1734—1799) сийдина.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1976 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Ронга
Ронга (Ронга) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Казанан губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Рожки (Брянскан область)
Рожки (Рожки) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.