cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Михалиха (Красни Холман кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Лустенау
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Форарльберг латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Михалиха (Красни Холман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Красни Холман кӀоштан нах беха меттигаш
Валье Вьехо (Зиватанехо де Азуета)
Валье Вьехо — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Валье Вьехо лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Лос Льянитос, Эль Ранчито (Харал дел Прогресо)
Лос Льянитос, Эль Ранчито — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Льянитос, Эль Ранчито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Естербрук (Вайоминг)
Естербрук  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вайоминг штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Естербрук бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Вайоминг штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Вайоминг штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Поткино
Поткино (Поткино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Большеселон кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большеселон кӀоштан нах беха меттигаш
Рошия (коммуна, Сибиу)
Рошия — Румынин Сибиу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сибиу жудецан коммунаш
Иванова (Тюменан область)
Иванова (Иванова) — Российн Федерацин Тюменан областан Аромашеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Родело (Модена)
Родело — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Иванова (Тюменан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Родело (Модена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Иванова (Тюменан область)
Хьажоргаш
Категори:Аромашеван кӀоштан нах беха меттигаш
Шаблыкинан кӀошт
Шаблыкинан кӀошт (Шаблыкинский район) — Орёлан областан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Шаблыкино.
Билгалдахарш
Категори:Орёлан область Категори:Российн кӀошташ
Старое Прибужье (эвла)
Старое Прибужье (Старое Прыбужжа) — Белоруссин Могилёвн областан Дрибинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
NGC 5656
NGC 5656 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Старое Прибужье (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Дрибинан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5656
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5656 5656
Старое Прибужье (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
ТагӀароба
ТагӀароба (Tağaroba) — Азербайджанан Хачмазан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Хачмазан кӀоштан нах беха меттигаш
Бунино (Урицкан кӀошт)
Бунино (Бунино) — Российн Федерацин Орёлан областан Урицкан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Урицкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Фернандо (Исла)
Сан Фернандо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Фернандо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Фрасинето (Болцано)
Фрасинето — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Авезак-ПгӀат-Лаит
Географи
.
Фрасинето (Болцано)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Авезак-ПгӀат-Лаит
Билгалдахарш
Категори:Лакха ПигӀенейш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Фрасинето (Болцано)
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кульчиевцы
Кульчиевцы — Украинин Хмельницкан областан Каменец-Подольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Каменец-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кхел хи
Кхел хи — Гуьржийчура эрк, охьадоьду Душетийн муниципалитетан Мцхета-Мтианети махкахула. ОхьадогӀу къилбаседа-малхбузехьа ломан чӀожехула. Эркан хикхоче ю Орган чохь. Эркан дохалла – 5 км.
Билгалдахарш
Категори:Орган геннаш Категори:Гуьржийчоьнан эркаш Категори:Мцхета-Мтианети Категори:Душетийн муниципалитет Категори:Орган бассейн
Ржадонице (Дивишов)
Ржадонице  (Radonice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ольховка (Ульяновскан область)
Ольховка (Ольховка) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Сурскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сурскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Жимон
Ла-Жимон (La Gimond) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нови (Смоленскан область)
Нови (Новый) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Хормерсдорф
Хормерсдорф (Hormersdorf) — Германин Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маралды (Курчуманан кӀошт)
Маралды — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Курчуманан кӀоштара эвла.
Лагушев
Лагушев — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Йеникоьй (Эмет)
Йеникоьй (Yeniköy) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан КуьтахӀи провинцин (ил) Эметан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:КуьтахӀи провинцин нах беха меттигаш
Маралды (Курчуманан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йеникоьй (Эмет)
Хьажоргаш
Категори:Эметан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Брень-Осуховский
Брень-Осуховский — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Маралды (Курчуманан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Курчуманан кӀоштан нах беха меттигаш
Брень-Осуховский
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
ОвакавагӀи (Каратай)
ОвакавагӀи (Ovakavağı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Каратайнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Каратайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD235246
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чычырканак (эвла)
Чычырканак — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Кара-Кульджанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Кара-Кульджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Лагушев
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Доборско
Доборско — Болгарин Кырджалин областера эвла. Крумовград йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кырджалин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Луфтенберг-ан-дер-Донау
Луфтенберг-ан-дер-Донау — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Перг гуонан йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла-Пуэбла-де-Вальверде
Ла-Пуэбла-де-Вальверде — Испанин Теруэль провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Захаровски (Сумин кӀошт)
Захаровски — Украинин Сумин областан Сумин кӀоштара эвла.
Сусловка (Белорусси)
Сусловка (Суслаўка) — Белоруссин Могилёвн областан Дрибинан кӀоштара эвла.
Захаровски (Сумин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сусловка (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Дрибинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Захаровски (Сумин кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Сумин кӀоштан нах беха меттигаш
Немчавци
Немчавци — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 5657
NGC 5657 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5657 5657
Челющевичи
Челющевичи (Чалюшчавічы) — Белоруссин Гомелан областан Петриковн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Петриковн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Новые Псарьки
Новые Псарьки (Новые Псарьки) — Российн Федерацин Москохан областан Ногинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ногинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бузоло (Верона)
Бузоло — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мартиназко (Алесандрия)
Мартиназко — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казчина Крочета (Кремона)
Казчина Крочета — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Роденга (Бреша)
Роденга — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Тел (эвла)
Тел (Tel) — Азербайджанан Хачмазан кӀоштара эвла.
Роденга (Бреша)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чиркан (Бодрум)
Чиркан (Çırkan) — Туркойчоьнан Эгейн регионан МугӀла провинцин (ил) Бодрумнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Тел (эвла)
Билгалдахарш
Категори:Хачмазан кӀоштан нах беха меттигаш
Чиркан (Бодрум)
Хьажоргаш
Категори:МугӀла провинцин нах беха меттигаш
Категори:МугӀла провинцин микрокӀошташ
Категори:Бодрумнан микрокӀошташ
Категори:Бодрумнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сухарева (Железногорскан кӀошт)
Сухарева (Сухарева) — Российн Федерацин Курскан областан Железногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Железногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Башмакован кӀошт
Башмакован кӀошт (Башмаковский район) — Пензин областан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Башмаково.
Буряки
Буряки — Украинин Житомиран областан Бердичеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бердичеван кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀекимдагӀ (Тепебаши)
ХӀекимдагӀ (Hekimdağ) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Тепебашинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Тепебашинан микрокӀошташ
Категори:Тепебашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Поддубье (Устюжнан кӀошт)
Поддубье (Поддубье) — Российн Федерацин Вологдин областан Устюжнан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устюжнан кӀоштан нах беха меттигаш
Заозерье (Лешуконскан кӀошт)
Заозерье (Заозерье) — Российн Федерацин Архангельскан областан Лешуконскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лешуконскан кӀоштан нах беха меттигаш
Рошия-де-Амарадия (коммуна)
Рошия-де-Амарадия — Румынин Горж жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Горж жудецан коммунаш
Ошмински
Ошмински (Ошминское) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Тоншаеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 665 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Тоншаеван кӀоштан нах беха меттигаш
Колледж-Сити (Арканзас)
Колледж-Сити — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Арканзас штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Арканзас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кармацки (Аромашеван кӀошт)
Кармацки (Кармацкая) — Российн Федерацин Тюменан областан Аромашеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Аромашеван кӀоштан нах беха меттигаш
Вержовице
Вержовице (Veřovice) — Чехин Моравия-Силезия мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Моравия-Силезия мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Починки (Большеселон кӀошт)
Починки (Починки) — Российн Федерацин Ярославлан областан Большеселон кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большеселон кӀоштан нах беха меттигаш
ПхоьалгӀа канал (Росси)
«ПхоьалгӀа канал» — российн федералан телеканал. Гойту дийнахь-бусий Петарбухера.
1997 шеран 31 октябрь кхаччалц хаамаш бора Россий Европин декъан, Уралан, Малхбуза Сибрехан гӀаланашна а, кхин а Российн дозанашца йолу Кхазакхстанан, Белоруссин, Балтий мехкашкара областашна. 1997 шарахь ПТРК «Петарбух — ПхоьалгӀа каналан» федералан машанаш Б. Н. Ельцинан № 919 омарца дӀайелира кхуллучу «Оьздангалла» телеканалана. 1997 шеран 1 ноябрехь дуьйна «ПхоьалгӀа каналана» ца дитира Петарбухан а, Ленинградан областан а хаамаш бан лестам бен.
2006 шеран 1 октябрехь дуьйна телеканало меттахӀоттийра кхоман йукъара хаамийн бакъо. ХӀинца, Петарбух а, Ленинградан область а йоцуш, лицензеш йу Российн 83 регионехь, входит в Российн терхьийн телевизионан хьалхара мультиплекс.
2008 шеран 20 декабрехь «ПхоьалгӀа канал» болх бан доладелла дийнахь-бусий ца соццуш.
2019 шо кхачале Петарбухан а, Ленинградан областан а кабелан машанашкахь «ПхоьалгӀа каналан» лестамашкахь 7:00 тӀера 8:00 а, 18:30 тӀера 19:30 а хенан йукъаметтигашкахь (2016 шо кхаччалц) болх бора ЛОТ телеканало (Ленинградан областан телекомпани), цунах тахана олу Лен ТВ 24.
2018 шеран 2 апрелехь дӀайиллина телеканалан дуьненайукъара версии — «ПхоьалгӀа канал International».
Зиеделла Ленинградан радиоцентр (1933—1952)
1933 шеран 31 мартехь кхоьллира белхалойн, ахархойн, цӀен эскархойн депутатийн Ленинградан областан кхочушдаран комитетан радиофикацин а, радиохаамийн а комитет (Ленинградан радиокомитет).
1949 шарахь Ленинградан радиокомитетан цӀе хийцира Ленинградан гӀалин къинхьегамхойн депутатийн Кхочушдаран комитетан Радиохаамийн комитет (Ленинградан радиокомитет) аьлла. 1949 шеран 1 майхь ССРС дуьххьара Ленинградехь гайтира ГӀалин майданера телевизионан репортаж. 1949 шеран 17 июлехь ОЛТЦ йукъара арадаьккхира Ленинградан телехаамийн дакъа, ткъа ОЛТЦ тӀехь дисира технике болхбайтар.
Ленинградан телевизионан студи (1952—1960)
1952 шеран 26 январехь кхоьллина Ленинградан телевизионан студи. 1953 шарахь Ленинградан радиокомитетехь хийцамаш бира, цунах Ленинградан къинхьегамхойн депутатийн кхеташонан Кхочушдаран комитетан Оьздангаллин урхаллин Радиохаамийн Дакъа дира (Ленинградан радиодакъа), амма 1957 шарахь иза арадаьккхира Ленинградан оьздангаллин урхаллера, цунах йира Ленинградан къинхьегамхойн халкъан депутатийн областан кхеташонан а, Ленинградан гӀалин халкъан депутатийн а Кхочушдаран комитетан Радиохаамийн а, телевизионан а комитет (Лентелерадио). 1957 шеран 1 сентябрехь араделира Ленинградан телевизионан «ТӀаьххьара хаамийн» хьалхара арахецар. Йуьхьанца передача арайолура оршот а, кхаара а, пӀераска а деношкахь. 1959 шеран 7 майхь дуьйна арахецар хӀора дийнахь хилира, 8—10 минотехь передаш чекхйовлале хьалха.
Ленинградан телевизион (1960—1991)
1961 шарахь Чапыгинан урамера, 6-гӀа цӀенна чуьра Ленинградан телецентран йелира керла аппаратан-студин комплекс. 1962 шарахь Чапыгинан урамера ТТЦ кхаа студехь хӀоттийра бесара телевизионан дуьххьарлера экспериментан гӀирс. Техникин базин таро йара гайта студин а, студин арахьара а телевизионан программаш. 1968 шарахь Ленинградан телецентрера доладелира гуттаренна бесара телегайтар дан.
1968 шеран 1 январехь Телевизионан а, радихаамийн а Ленинградан комитетан куьйгакӀела по кхоьллира Телефильмаш йаран коьрта редакци («Лентелефильм», 1968—1994), дукхаха дерг арахоьцура документалан телефильмаш, ткъа кхин а цхьацца телеспектаклаш а, исбаьхьаллин телефильмаш а. Уьш йийриш бара режиссёраш К. Артюхов, В. Виноградов, Ю. Панич, А. Белинский, А. Стефанович, О. Рякобонь, Л. Цуцульковский и другие. 1970—1980-гӀа шерашкахь цхьаьнакхетараллин коьрта редактор йара Алёшина Лидия.
1982 шарахь дуьйна Ленинградан телевизионо гойтура Новгородан а, Пскован а областашкахь.
1985 шеран 1 мартехь дуьйна Ленинградан телевизионан программин ретрансляци йеш йара Москохахь 33-гӀа ДМВ-лестамехь: йуьхьанца зиеран передачаш, цул тӀаьхьа кӀиранденошкара 15:00 дуьйна, цул тӀаьхьа шот дийнахь а, белхан деношкахь а (кхечу хаамашца, 1982 шарахь дуьйна Москохан кабелан машанашкахула 5-гӀа МВ-лестам тӀехь).
1986 шарахь Ленинградан телевизионо трансляци йора Вологдехь, Ивановохь, Таллинехь. 1988 шеран 1 июнехь дуьйна Ленинградан телевизион Ленинградал а, Ленинградан областал а арахьа официалан гойтура (Вильнюс, Кострома, Пенза, Ртищево, Рязань, Сафоново, Тверь, Тула). Ленинградан телевизионан амале башхалла йара, тайп-тайпана регионашкахь цуо гойтура тайп-тайпанчу хенахь (масала, Псковехь а, Новгородехь а, Ленинградехь санна, цуо гойтура буьззинчу чухоамехь; ткъа Москохахь а, Москохан областехь а — 1990 шо кхаччалц доза тоьхначу барамехь).
1990 шарахь Свердловскехь (11 март), Ярославлехь, Калугехь, Смоленскехь, Ярцевохь гайта йолийра Ленинградан телевизион; ткъа 1991-гӀа шарахь — Минскехь, Орелехь («Накануне» телекомпаница цхьаьна), Пермехь («VETTA» телекомпаница цхьаьна), Томскехь.
1980-гӀа шерашкахь дуьххьара эфире йовлу даймехкан музыкин шоу «Музыкин ринг», кегийрхойн программаш, викторинаш, къийсамаш, «йуханехьа зӀенан» программаш. 1980-гӀа шераш чекхдовлуш Ленинградан программех керлачу заманан синоним хуьлу; оццу хенахь иза гайтар доладелира Горькехь, Ивановохь, Кировхь, Любимехь, Ярославлехь. Перестройка йолуш берриг мохк телевизионашна хьалха хуьйшуш бара, Невзоров Александран «600 секунда» хьажархьама, Набутов Кириллан «Телекурьере» а, «Логан шад». Кхуззахь дуьххьара гучубевлира «Телекурьер» а, «600 секунда» а передачийн хьалхелелориг Сорокина Светлана. ГӀарадаьлла 1985 шеран советийн-америкин Донахью Филан а, Познер Владимиран а телетӀай дӀадаьхьира Ленинградан телецентран Хьалхара студехь. Кхин а эфире арайевлира «Зебра» (1988—1996), «Йоккха фестиваль» (1989—2001), «Мультлото» (1984—1989), «Паутиныч вехачу меттигехь» программаш. 1991 шеран 1 январехь тӀетуьйхира Ленинградан программин Ӏуьйренан а, дийнан а передачаш, кхин а «ПхоьалгӀа чкъург» (1988—1996), оцу суьрташна йукъахь 1991 шеран 17 майхь гайтира легенда хилла телевизионан сурт-мистификаци «Ленин — жӀалин-нускал».
Гайтар
2012 шеран мартехь дуьйна Петарбухехь «ПхоьалгӀа канал» гойту 35 ТВК DVB-T2 стандартехь.
Петарбухехь «ПхоьалгӀа канал» гойтура 3 ТВК Ленинградан радиотелевизионан дӀагайтаран центран (ЛРТДЦ) бӀов тӀера. ДӀайаларан нуьцкъалалла: 25 киловатт; дӀалучун тайпа а, поляризацииа: ТМР Telekom OTV 1/25 AVB, анин поляризаци; дӀайаларан антеннин локхалла: 281 метр. Москохахь телеканало гойтура 44 ТВК Останкинан радиотелевизионан дӀайаларан центран бӀов тӀера. ДӀалучун нуьцкъалалла: 5 киловатт; дӀайаларан антеннин локхалла: 411 метр.
«ПхоьалгӀа каналан» трансляци йо Российн кабелан телевизионан берриг машанаша.
Спутникан гайтар:
Михеево (Красни Холман кӀошт)
Михеево (Михеево) — Российн Федерацин Тверан областан Красни Холман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красни Холман кӀоштан нах беха меттигаш
Ежовка (Романовкан кӀошт)
Ежовка (Ежовка) — Российн Федерацин Саратовн областан Романовкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Романовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Рареш
Рареш — Румынин Харгита жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Харгита жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Етет (Вайоминг)
Етет  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вайоминг штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Вайоминг штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Вайоминг штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Успенски (Кировн область)
Успенски (Успенские) — Кировн областан Санчурскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Орчерд-Грасс-Гиллс (Кентукки)
Орчерд-Грасс-Гиллс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Успенски (Кировн область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Санчурскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Орчерд-Грасс-Гиллс (Кентукки)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
АвегӀан
АвегӀан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПигӀенейш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ПигӀенейш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бочаровка (Белгородан область)
Бочаровка (Бочаровка) — Российн Федерацин Белгородан областан Стари Осколан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Стари Осколан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Лос Льянос (Мануел Добладо)
Лос Льянос — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Льянос лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Ольховка (Чучкован кӀошт)
Ольховка (Ольховка) — Российн Федерацин Рязанан областан Чучкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чучкован кӀоштан нах беха меттигаш
Сакйатан (Каратай)
Сакйатан (Sakyatan) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Каратайнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Каратайнан микрокӀошташ
Категори:Каратайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла-Кот-ан-Кузан
Ла-Кот-ан-Кузан (La Côte-en-Couzan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 5658
NGC 5658 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5658 5658
Нови Ржавец
Нови Ржавец (Новый Ржавец) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Кульчини
Кульчини — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Фрасинето (Парма)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Йоьрдие хи
Йоьрдие хи — Гуьржийчура эрк, охьадоьду Душетийн муниципалитетан Мцхета-Мтианети махкахула. ОхьадогӀу къилба-малхбалехьа ломан чӀожехула. Эркан хикхоче ю Орган аьрру бердаца. Эркан дохалла – 2,5 км.
Этимология
Ӏилманчаша дуккха а талламаш бина, дуьстина хиира, вайнаха Георгих Йоьрда, Жоьрда, Гоьрга олуш хилар. Дукха меттигашкахь билгалдаьккхина, оццу терминца «йоьрда» я «жоьрда» вайнаха олуш хилар жӀарах а (гуьрж. «джвари»). ЙоьрдиештӀи эвла ю эркан тӀаьхь. Эвлахь ю Йоьрди я Йортой килс (гуьр. Георги цӀминда).
Билгалдахарш
Категори:Орган геннаш Категори:Гуьржийчоьнан эркаш Категори:Мцхета-Мтианети Категори:Душетийн муниципалитет Категори:Орган бассейн
Ржадонице (Долни Буковско)
Ржадонице  (Radonice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
HD235334
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ладави
Ладави — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Хойерсверда
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Немшка Вас-на-Блоках
Немшка Вас-на-Блоках — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Брижава
Брижава — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Ла-Пуэбла-де-Ихар
Ла-Пуэбла-де-Ихар — Испанин Теруэль провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Теруэль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Большой Монок
Большой Монок (Большой Монок) — Российн Федерацин Хакасин Беян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат тайп-тайпана йу, бахьна географин хӀоттаман башхаллаш а, рельеф а йу. Климатан башхаллаш кхоллало маьлхан энергин, рельефан, ораматийн, атмосферан циркуляцин Ӏаткъамца. Мелхан радиацин цхьанатоьхна барам Хакасин аренийн декъехь дуккха а сов йу, иза санна шораллехь йолчу Российн малхбузан кӀошташкахьчул. Кхузахь алсама бу бекхна, кӀезиг мархаш йолуш хенан хӀоттам. Эрана олуш дац «маьлхан Хакаси». Боккъала а, кхузахь денош алсама ду Сочехьчул. Йакъон климат хиларан коьрта бахьна лаьмнийн даккъийн Ӏаткъам бу, цара догӀан ӀиндагӀа до (мархаш сехьа ца йовлуьйту). Кхузахь алсама ду къилба-малхбузен мехаш. ЧӀогӀа мехаш бӀаьстенан амалехь ду, дукхахьолахь цара йахьа чан. Къилбаседехьа йиллина хиларо аьтту бо арктикин хӀаваъ чубаийта. Ма-дарра аьлча, Хакасин климат чӀогӀа континенталан амалехь йу, аьхке йовха, Ӏа шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Беян кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Мирал (Тескатепек)
Эль Мирал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Мирал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Куьйоьташ
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Кара-Кульджанан кӀоштан нах беха меттигаш
АбдуррахӀманпаша (Эрфелек)
Хьажоргаш
Категори:Синоп провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрфелекан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Добриново (Кырджалин область)
Добриново  — Болгарин Кырджалин областера эвла. Кырджали йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кырджалин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Валье Галеана, Эль Тамариндо (Арселия)
Валье Галеана, Эль Тамариндо — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Валье Галеана, Эль Тамариндо лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Лос Конституеентес Уно, Сумидеро (Лас Чоапас)
Лос Конституеентес Уно, Сумидеро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Конституеентес Уно, Сумидеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мартинат (Торино)
Мартинат — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Заливе-Шпинки
Заливе-Шпинки — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Луцмансбург
Луцмансбург — Австрин Бургенланд федералан латтана йукъара коммуна. Оберпуллендорф гуонан йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Бургенланд латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бузта (Тревизо)
Бузта — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
NGC 5659
NGC 5659 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Засулье (Архангельскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.