cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Игумново (Раменскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шабельники (Черкассин область)
Шабельники — Украинин Черкассин областан Золотоношан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Золотоношан кӀоштан нах беха меттигаш
Чужгоры
Чужгоры (Чужгоры) — Российн Федерацин Архангельскан областан Приморскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Архангельскан областан Приморскан кӀоштан нах беха меттигаш
Арамайона
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Нойберенд
Нойберенд (Neuberend) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Щеглица
Щеглица (Шчэгліца) — Белоруссин Могилёвн областан Могилёвн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 7476
NGC 7476 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7476 7476
Мира Тальио (Венеция)
Мира Тальио — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Пичо (Тлалискоян)
Географи
Эль Пичо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Даймонд-Блафф (бахархой лерина меттиг, Висконсин)
Даймонд-Блафф  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Даймонд-Блафф бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Спас-Лом
Спас-Лом (Спас-Лом) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Череповецан кӀоштан нах беха меттигаш
Лозови (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
Гайдамачка
Гайдамачка (Гайдамачка) — Российн Федерацин Ростовн областан Егорлыкскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Егорлыкскан кӀоштан нах беха меттигаш
Янгутум
Янгутум (Янгутум) — Российн Федерацин Тюменан областан Тобольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Тобольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Смоленски (Смоленскан кӀошт)
Смоленски (Смоленское) — Российн Федерацин эвла, Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мотта, Дик
Мотта Джон Ричард (Дик)  (John Richard 'Dick' Motta; вина 1931 шеран 3 сентябрехь, Мидвейлехь, Юта) — америкин баскетболан тренер а, комментатор а. Пачхьалкхан Уэберан университетехь болх бинчул тӀаьхьа 30 шарахь гергга Ӏамийра КъБА командаш («Чикаго Буллз», «Вашингтон Буллетс», «Даллас Маверикс», «Сакраменто Кингз», «Денвер Наггетс»), цаьрца 14-зза плей-оффе йелира. КъБА карьерин чеккхенгахь шолгӀа меттигехь дӀайаьхьна матчийн барамца (1952 рогӀерачу шарахь), кхоалгӀа — толамийн барамца (935). КъБА чемпион (1977/78), КъБА шеран тренер (1971), карьера йарна Дэйли Чакан совгӀатан лауреат (2015).
Биографи
Вина 1931 шарахь Ютехь Италера мухажиран Мотта Амброзин а, Мотта Зельдин а доьзалехь. Дик кхиина шайн доьзалан хилла ранчохь. Чекхйаьккхина Ютера Джорданан йуккъера ишкол, цигахь гӀиртира ишколан баскетболан гулйина командин йукъакхача, амма ца вахавелира, цул тӀаьхьа 1949 – 1953 шерашкахь дийшира Юта штатан университетехь.
ЛДМ чекхйаьккхинчул тӀаьхьа хьийхира йуккъерачу ишколехь. 1954 шарахь йалийра Фрейзер Дженис; цуо ши бер дира. Шина шарахь АЦШ ТӀХӀавН йукъахь гӀуллакх динчул тӀаьхьа Мотта тренер болх бан волавелира Грейсера (Айдахо) йуккъерачу ишколехь. Цуо Ӏамийра ишколан баскетболан команда 1956 – 1959 шерашкахь, оцу заманан чохь цуьнца йаьккхира штатан чемпионат. 1960 шарахь Уэберан колледжан лахара тренеран дарже хӀоьттира, кхин а ши шо даьлча цунах йира университет. Хьалхарчу шина шарахь Моттин куьйгаллера командо баьккхира 44 толам, 17 иэшам а болуш. Кхин дӀа цуо «Уэбер Стейт Уайлдкэтсца» йаьккхира 120 матч, 33 бен ца оьшуш (78,4 % толам). 1965, 1966, 1968 шерашкахь Мотта Пачхьалкхан Уэберан университетан командица хилира Биг Скай конференцин чемпион, ткъа тӀаьххьарчу шарахь ЛДМ исторехь дуьххьара йаьккхира иза NCAA къоман чемпионате.
1968 шарахь Моттас дӀалецира КъБА «Чикаго Буллз» командин коьрта тренеран дарж. Цуо командехь чӀогӀа низам хӀоттийра, цуьнан куьйгаллехь, дуьхьалонехь жигара а ловзуш, тӀелатарехь низаме а ловзуш, иза КъБА чемпионатан плей-оффе йелира йалхазза тӀаьхьарчу бархӀ шарахь. 1970/71 шарахь «Буллзас» шолгӀа меттиг йаьккхира Йуккъерамалхбузен дивизионехь толамийн а, иэшамийн а балансца 51—31, ткъа Мотта къобал вира КъБА шеран тренер аьлла. 1974/75 шарахь цуо йалийра толаме «Чикаго» Йуккъерамалхбузен дивизионехь; плей-оффехь команда ийшира Малхбузен конференцин финалехь хин болчу чемпионашна — «Голден Стэйт Уорриорзал».
«Сан-Антонио Сперс». Финалехь «Вашингтонан» дуьхьала лаьттира «Филадельфия Севенти Сиксерс». Финалан сери йахйелира ворхӀ матче кхаччалц, иза йоьдуш «Филадельфия» шозза чоьтехь хьалха йара, амма тӀаьххьара чемпионийн титул схьайаьккхира «Буллетсо». И сери бахьнехь, чӀогӀа гӀарайелира Моттас шен команда оьшучу хенахь йелла цитата йина интервьюра фраза «Йерстина зуда кхиъалц, опера чекх ца йаьлла» (The opera ain't over 'til the fat lady sings). ВорхӀалгӀа, коьрта, ловзарехь «Вашингтон» туьйлира къовсамхойн майданехь. ТӀаьхьарчу шарахь Мотта а, «Буллетс» а хьалхий-тӀаьхьий шолгӀа йелира КъБА чемпионатан финалехь, амма ийшира пхеа матчехь «Сиэтланна».
1980 шарахь Мотта дехьавелира КъБА керла клубе «Даллас Мавериксе», цуьнан хьалхара коьрта тренер хилира. Лигера хьалхарчу шарахь «Маверикса» 15 матчехь бен толам ца баьккхира, амма цул тӀаьхьарчу пхеа шарахь Мотта коьрта тренер волуш, цуеран жамӀаш гуттаренна а толуш дара — 28 толам, цул тӀаьхьа 43, 44 (шозза), тӀаьххьара, 55. «Далласца» йалхолгӀа шо чекхдаьлча тренеро болх буьту аьлла кхайкхийра, командин коьртехь иза хийцира Маклеод Джона, 1986/87 шарахь цуьнца кхечира Малхбузен конференцин финале 53 толамца рогӀерачу шарахь. Оцу хенахь Моттин чоьтехь бара 808 толам КъБАхь 775 иэшам а болуш.
Амма Моттин баскетболера карьера, «Далласера» дӀаваларх чекх ца йелира. 1988 шарахь иза хилира Детройтехь комментатор, репортажаш йора «Пистонсон» ловзаршкара, ткъа 1990 шеран январехь коьрта тренеран дарже йухавеира, хӀинца КъБА клубе «Сакраменто Кингзе». Моттас «Кингзца» болх бира 1991 шеран декабрехь, амма хӀора шарахь оцу командица толамел дукха иэшамаш хуьлура. 1994/95 шарахь иза йуха а коьрте хӀоьттира «Даллас Мавериксан», командица болх бира шина шарахь, шоззе а шо чекхдаьккира дивизионан пхоьалгӀачу меттигехь, плей-оффе а ца кхочуш. 1996 шеран июлехь иза кхайкхира «Денвер Наггетсан» коьрта тренеран гӀоьнчин дарже, оццу шеран ноябрехь иза хилира командин коьрта тренер, амма кхиамаш ца бехира, шеран йисинчу хенахь 52-зза эшна, 17-зза тоьлла.
Кхамаш а, совгӀаташ а
Мотта Дик — КъБА шеран тренер (1971) а, КъБА чемпион (1978) а. КъБА клубашкахь болх бинчу хенахь йерриг (царна йукъахь рогӀера шераш а, плей-оффаш а) Моттас йаьккхина 991 матч, иэшна 1087 (47,7 % толам) матчехь. Тренеран карьера чекхйоккхуш иза шолгӀа меттигехь вара КъБА лигин исторера тренерашна йукъахь рогӀера шеран дӀайаьхьначу матчашца (1952), кхоалгӀа — толамийн барамца (935). Командаш Моттин куьйгаллица йерриг 14-зза йелира КъБА плей-оффе («Чикаго Буллз» — 6-зза, ткъа «Вашингтон Буллетс» а, «Даллас Маверикс» а — 4-зза хӀора а). Тайп-тайпана кхаа командица цуо баьккхина 50 а, сов а толам шарахь. Кхин а цхьа тидаме карьерера статистикин Моттас иэхь ца хеташ оьзда доцу къамелаш дарна КъБАхь йелла 398 техникин фол йу, царех ворхӀ йелира хьалхарчу йалх ловзарехь. КъБа шеран тренеран, чемпионан цӀераша а, карьерера эзар гергга толамо а таро ло цунна Баскетболан сийлаллин зал йукъаваха, Мотта шозза (2011 а, 2012 а шерашкахь) финалхо хилла оцу испискан йукъавахарна кхаж тосуш, амма шоззе а ца гулбира оьшу кхаьжнаш. 1990 шарахь Моттин цӀе йукъайахийтира Пачхьалкхан Уэберан университетан Спортан сийлаллин залан испискашна йукъа, ткъа 2015 шарахь иза хилира Дэйли Чакан совгӀатан лауреат, иза ло АЦШ Баскетболан тренерийн къоман ассоциацис йехачу карьерехь кхиамаш бахарна.
Литература
Категори:АЦШ баскетболан тренераш Категори:«Чикаго Буллз» тренераш Категори:«Вашингтон Уизардс» тренераш Категори:«Даллас Маверикс» тренераш Категори:«Сакраменто Кингз» тренераш Категори:«Денвер Наггетс» тренераш Категори:Баскетболан комментаторш Категори:Юта штатан университетан арахецархой
Самарка (Акмолан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Атбасаран кӀоштан нах беха меттигаш
Колобово (Боран гӀалин гуо)
Колобово (Колобово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Боран гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 112 стаг (2010 шо).
Салгарола (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Колобово (Боран гӀалин гуо)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Салгарола (Виченца)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Колобово (Боран гӀалин гуо)
Хьажоргаш
Категори:Боран гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Ла-ГӀеуьнион (Ло а, ГагӀонна а)
Ла-ГӀеуьнион — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(3090) Tjossem
(3090) Tjossem — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1982 шеран 4 январехь Джеймс Гибсон цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1982 AN».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Цурленго
Цурленго — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кишлалар (Доьртйол)
Кишлалар (Kışlalar) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) Доьртйолнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:Доьртйолнан микрокӀошташ
Категори:Доьртйолнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Новиянка
Новиянка (Навіянка) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Нови Деревня (Бебелевон йуьртан меттиг)
Нови Деревня (Новая Деревня) — Российн Федерацин Калугин областан Ферзикован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ферзикован кӀоштан нах беха меттигаш
Гинчице над Моравоу
Гинчице над Моравоу (Hynčice nad Moravou) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Аниношань
Аниношань — Румынин Димбовица жудецан коммунера эвла.
Гинчице над Моравоу
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Аниношань
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сечел (Сибиу)
Сечел — Румынин Сибиу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Сибиу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Улубатли (ХӀалилийе)
Улубатли (Ulubatlı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀалилийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Толкиен, Джон Роналд Руэл
Толкиен дӀаваьлча, цуьнан кӀантас Кристоферас шен ден белхан йозанашах пайда а оьцуш йазийна «Силмариллион» боху жайна, цо а вукху произведенешца дӀалоцу дакъа, Арда бохучу дуьненан, Йукъара-Латт (Middle-earth) цӀе йоллуш меттигах лаьцна.
Бералла
Толкиен вина 1892 шеран 3-гIа январехь, цуьнан да нана а, и кIант вале Къилбера Африке (КЪАР) дIа боьлху, эскар йукъехь ден меттиг хийца баларна бахьан а долуш. Цигахь 1894 шеран 17 февралехь дуьненчу волу шолгIа кIант Хилари Артур Руэл.
1896 шарахь да кхелхича Толкиенийн доьзалла Ингалс цIа боьрзу. Цигахь вуно хала хан йоккху нанас, шиъ бера кхаба хала долуш. Нанас Делийгара шен гIо хилийта а, Католицизман дин тIе йоьрзу, амма цуьнан гергарчара и гIуллакх дика тIе ца лоцу, уьш шаьш ингалсхой бара. Ишта гергархошца йолу уьйра йойу цо.
Жима волушехь Толкиенийн ботаникехь безам хуьлу. Цуна хаза хетара Iаламан суьрташ дохкуш. Нанас и Iамвора йаздан, деша а, цуна боккха безам кхета фентези жанрехь долу туьйранашна.
Черни Озеро (ГӀезалойчоь)
Черное Озеро (Черное Озеро) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Нурлатан кӀоштара эвла.
Толкиен, Джон Роналд Руэл
Доьзалла
16 шо долуш Толкиена йоьвзу Эдит Брэтт, иза йига лууш вара Толкиен, амма цуьнан, нана кхелхийча веана тIелацархос Френсиса, иза ца могийта; Эдит Брет Католицизман динан тIехь йаьзна йацара. Толкиен цуьнга кхин вист а ца хуьлу, 21 шо кхаччалц, и хан тIе йаьийча цо хаам бохьийту, ша динчу хIуманан кхетам а балоша, шега йола дехар а даьш. Амма цу хан чохь Эдит Брэтт кхечунга маре йоьдуш йара, ткъа иза Толкиенан дехаре хоп а луш цуьнга схьайогIу, цара цхьани йоккху йоккха ирсе хан (56 шо).
Черни Озеро (ГӀезалойчоь)
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Толкиен, Джон Роналд Руэл
Iар-Дахар
1914 шерахь Толкиен тIеман кечам бечу корпусе йукъа воьду, ша тIаме кхойкху хан ях а ян, ша бакалавр хила кхиийта. 1915 шарахь цо дика чекха йоккху университет, йуха Ланкаширан тIемлойн полк йукъе воьду иза, цигара боьдуш болу Хьалхара дуьненан тIаме кхайккхам богIу цунна, цу тIамехь кхелха цуьнан шиъ дика доттагI. Толкиена цомгар а кхетий иза кхин тIом ца беш цIа воийту.
Черни Озеро (ГӀезалойчоь)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 34 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нурлатан кӀоштан нах беха меттигаш
Старошинце
Старошинце — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Штамс
Штамс — Австрин Тироль федералан латтана йукъара коммуна. Имст гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
КагӀпинето
КагӀпинето — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Катемако (Халтипан)
Катемако — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Катемако лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Пиньейру-да-Бенпошта
Пиньейру-да-Бенпошта — Португалин Авейру гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Авейру кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лесьнево (Островскан повет)
Лесьнево  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Дассел (Миннесота)
Дассел  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Дассел гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Валсорда (Бреша)
Валсорда — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Махринка
Махринка (Махринка) — Российн Федерацин Тулин областан Венёван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Хьажоргаш
Категори:Венёван кӀоштан нах беха меттигаш
Косари (Свердловскан область)
Косари (Косари) — Свердловскан областан Ирбитан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Ирбитан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
NGC 7477
NGC 7477 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Коджапинар (ГуьмуьшхӀане)
Коджапинар (Kocapınar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) ГуьмуьшхӀаненан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Категори:ГуьмуьшхӀаненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
NGC 7477
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7477 7477
Куфоба
Куфоба (Kufoba) — Азербайджанан Гусаран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Гусаран кӀоштан нах беха меттигаш
Денисовка (Медвенкан кӀошт)
Денисовка (Денисовка) — Российн Федерацин Курскан областан Медвенкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бариш (СейхӀан)
Бариш (Barış) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) СейхӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Категори:СейхӀанан микрокӀошташ
Категори:СейхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Кулан (Байкалдехьара мохк)
Кулан (Кулан) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Сретенскан кӀоштара эвла.
(3935) Toatenmongakkai
(3935) Toatenmongakkai — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Кулан (Байкалдехьара мохк)
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Сретенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бариш (СейхӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(3935) Toatenmongakkai
Истори
ДӀайиллина 1987 шеран 14 августехь Ц. Сэки цӀе йолу Ӏилманчо Гэйсэй обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1987 PB».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Блумфонтейн
Блу́мфонтейн (Bloemfontein), Къилба-Африкин Республикера гӀала, Бахархойн дукхалла 328 773 адам леррана 2001 шарахь
Билгалдахарш
Категори:Къилба-Африкин Республикин гӀаланаш
Щежар 1
Щежар 1 (Шчэжар 1) — Белоруссин Могилёвн областан Могилёвн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Могилёвн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Бели (Купянскан кӀошт)
Бели — Украинин Харьковн областан Купянскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Купянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Вербки (Павлоградан кӀошт)
Нови Вербки — Украинин Днепропетровскан областан Павлоградан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Павлоградан кӀоштан нах беха меттигаш
Воррен (Сент-Круа, Висконсин)
Воррен — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Большой Теребец
Большой Теребец (Большой Теребец) — Российн Федерацин Новгородан областан Батецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Батецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Арминьон
Арминьон — Испанин Алава провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Алава провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нойдорф-Борнштайн
Нойдорф-Борнштайн (Neudorf-Bornstein) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Княжичи (Брянскан область)
Княжичи (Княжичи) — Российн Федерацин Брянскан областан Жирятинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Жирятинан кӀоштан нах беха меттигаш
Кампанья (Лоди)
Кампанья — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла-Совта-де-СавегӀ
Ла-Совта-де-СавегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Шарин (Черкассин область)
Шарин — Украинин Черкассин областан Уманан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Уманан кӀоштан нах беха меттигаш
Мирабела (Виченца)
Мирабела — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ильински (Код ОКТМО 46648155051)
Ильински (Ильинский) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шеински (Холмогорин кӀошт)
Шеински (Шеинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холмогорин кӀоштан нах беха меттигаш
Роги (Смоленскан область)
Роги (Роги) — Российн Федерацин Смоленскан областан Дорогобужан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Дорогобужан кӀоштан нах беха меттигаш
Спирово (Вологдин область)
Спирово (Спирово) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Череповецан кӀоштан нах беха меттигаш
Заскочиха (Боран гӀалин гуо)
Заскочиха (Заскочиха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Боран гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 97 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Боран гӀалин гуонан нах беха меттигаш
КагӀтикази
КагӀтикази — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
NGC 7478
NGC 7478 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7478 7478
КагӀтикази
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Самарка (Карагандан область)
Самарка — Кхазакхстанан Карагандан областан Абайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Салде (Парма)
Салде — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Цутоло (Вибо Валенци)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Наркуны (Воронован кӀошт)
Наркуны (Наркуны) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Далтон (Висконсин)
Далтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Далтон бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Висконсин штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Конакли (Доьртйол)
Конакли (Konaklı) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) Доьртйолнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:Доьртйолнан микрокӀошташ
Категори:Доьртйолнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дудукалов
Дудукалов (Дудукалов) — Российн Федерацин Ростовн областан Егорлыкскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Егорлыкскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кузун
Кузун (Kuzun) — Азербайджанан Гусаран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Гусаран кӀоштан нах беха меттигаш
Старше
Старше — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гинчице под Сушиноу
Гинчице под Сушиноу (Hynčice pod Sušinou) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Санта Марта (Катемако)
Санта Марта — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Марта лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Ломы (Максатихан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Санта Марта (Катемако)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ломы (Максатихан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
Солоновка (Смоленскан кӀошт)
Солоновка (Солоновка) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
УлухӀан (ХӀалилийе)
УлухӀан (Uluhan) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀалилийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀалилийенан микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(4748) Tokiwagozen
(4748) Tokiwagozen — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1989 шеран 20 ноябрехь К. Судзуки, Т. Урата цӀе йолу Ӏилманчо Тоёта (город) обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1989 WV».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Аманадски
Аманадски (Аманадское) — Российн Федерацин Тюменан областан Тюменан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Тюменан кӀоштан нах беха меттигаш
Александровка (Ферзикован кӀошт, Хомяково эвлан уллехь)
Александровка (Александровка) — Российн Федерацин Калугин областан Ферзикован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ферзикован кӀоштан нах беха меттигаш
Штанс (Тироль)
Штанс  — Австрин Тироль федералан латтана йукъара коммуна. Швац гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Тироль латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Понте-де-Вагуш
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Авейру кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Валсорда (Кунео)
Валсорда — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Пиябе (Вега де Алаторе)
Эль Пиябе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Пиябе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Анинь (Румыни)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бузеу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Яктерлюбал
Яктерлюбал (Яктерлюбал) — Российн Федерацин Марий Элан Звенигован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Звенигован кӀоштан нах беха меттигаш
Сечел (Харгита)
Сечел — Румынин Харгита жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Харгита жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лесьнево-Гурне
Лесьнево-Гурне — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 7479
NGC 7479 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Аррасуа-Убаррундия
Аррасуа-Убаррундия — Испанин Алава провинцин муниципалитет.
NGC 7479
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Аррасуа-Убаррундия
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Алава провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Космакова (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
NGC 7479
Хьажа кхин а
7479 7479
Космакова (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (94%), украинаш (9%).
Билгалдахарш
Категори:Сысертан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Коджайокуш (ГуьмуьшхӀане)
Коджайокуш (Kocayokuş) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) ГуьмуьшхӀаненан кӀоштара эвла.
Лос Хобитос (Тлалискоян)
Лос Хобитос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Коджайокуш (ГуьмуьшхӀане)
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Лос Хобитос (Тлалискоян)
Географи
Лос Хобитос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Коджайокуш (ГуьмуьшхӀане)
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀаненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лос Хобитос (Тлалискоян)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Дейтон (Миннесота)
Дейтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Дейтон гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш