cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бараново (Соликамскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Соликамскан кӀоштан нах беха меттигаш
Галонзки (Подлясьен воеводалла)
Галонзки  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бакет (Сондрио)
Бакет  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Монти-Карлу (Санта-Катарина)
Монти-Карлу  — Бразилин Санта-Катарина штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Поредо (Маса-Карара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тети Прер (Кунео)
Тети Прер — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
(20152) 1996 TQ7
(20152) 1996 TQ7 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Тети Прер (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(20152) 1996 TQ7
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 9 октябрехь NEAT проекты цӀе йолу Ӏилманчо Халеакала обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 TQ7» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гуьмуьшйеникоьй (Тавшанли)
Гуьмуьшйеникоьй (Gümüşyeniköy) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан КуьтахӀи провинцин (ил) Тавшанлинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:КуьтахӀи провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тавшанлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Макроки
Макроки (Макракі) — Белоруссин Витебскан областан Шумилинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шумилинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Менестирень
Менестирень — Румынин Клуж жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Клуж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Льянито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Эль Льянито — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ранчо Дос Аройос (Чиконтепек)
Ранчо Дос Аройос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Эль Льянито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Географи
Эль Льянито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Ранчо Дос Аройос (Чиконтепек)
Географи
Ранчо Дос Аройос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Эль Льянито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Ранчо Дос Аройос (Чиконтепек)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Эль Льянито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Ранчо Дос Аройос (Чиконтепек)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Эль Льянито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ранчо Дос Аройос (Чиконтепек)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ла Чирипа (Пануко)
Ла Чирипа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Чирипа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
HD107935
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
NGC 685
NGC 685 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
685 685
Гоголовице (Милицкан повет)
Гоголовице  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Клио (Къилба Каролина)
Клио  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Каролина штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Йукарикоьй (Мачка)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ
Категори:Мачканан микрокӀошташ
Категори:Мачканан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мале Сватонёвице
Мале Сватонёвице (Malé Svatoňovice) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Михановичи (агрогородок)
Михановичи (Міханавічы) — Белоруссин Минскан областан Минскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Минскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Пехтач (Кириллован кӀошт)
Пехтач (Пехтач) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кириллован кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Агвакате (Медельин)
Эль Агвакате — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
ОгӀсина
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кастийон (кантон ТегӀ-де-Луьи и Кото-дуь-Вик-Бий)
Кастийон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Атлантикин ПигӀенейш. По гуон йукъа йогӀу.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Чебыково (Ивановн область)
Чебыково (Чебыково) — Российн Федерацин Ивановн областан Ильинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ильинскан областан Ивановн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Клюшниково (Дмитрован кӀошт)
Клюшниково (Клюшниково) — Российн Федерацин Москохан областан Дмитрован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Дмитрован кӀоштан нах беха меттигаш
Кузра
Кузра (Кузра) — Российн Федерацин Ленинградан областан Подпорожьен кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Хьажоргаш
Категори:Подпорожьен кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Гоголевка
Мали Гоголевка (Малая Гоголевка) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Старостино (Волинан область)
Старостино — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Кумыш (Кхарачой-Чергазийчоь)
Кумыш (Кумыш) — Российн Федерацин Кхарачой-Чергазийчоьнан Карачаевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Карачаевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Килишоая (Ниспоренин кӀошт)
Килишоая (, Chilișoaia) — Молдавин Ниспоренин кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Ниспоренин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Планиця (Крань)
Планиця  — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Старосельски Лесничество
Старосельски Лесничество (Старосельское Лесничество) — Российн Федерацин Калугин областан Хвастовичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Немоево (Влоцлавскан повет)
Немоево  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Старосельски Лесничество
Хьажоргаш
Категори:Хвастовичин кӀоштан нах беха меттигаш
Немоево (Влоцлавскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Аристиха (Одоевскан йуьртан меттиг)
Аристиха (Аристиха) — Российн Федерацин Костромин областан Шарьян кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шарьян кӀоштан нах беха меттигаш
Самохино (Волгоградан область)
Самохино (Самохино) — Российн Федерацин Волгоградан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волгоградан областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Снегиревка (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тутаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Алмаш
Алмаш — Башкирийчоьнан Шаран кӀоштара эвла, иза Базгиевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 23 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452632, код ОКАТО — 80258810002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргашаш
Категори:Шаран кӀоштан нах беха меттигаш
Оьренджик (Ушак)
Оьренджик (Örencik) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Ушак провинцин (ил) Ушакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ушак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ушакан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ГӀеффанн
ГӀеффанн (Reffannes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-СевгӀ.
Бад-Эссен
Бад-Эссен — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
ГӀеффанн
Географи
.
Бад-Эссен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ГӀеффанн
Билгалдахарш
Категори:Де-СевгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бад-Эссен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Истла, Сан Мигел де Истла (Апасео эль Гранде)
Истла, Сан Мигел де Истла — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Васильковка (Зерендан кӀошт)
Васильковка — Кхазакхстанан Акмолан областан Зерендан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Зерендан кӀоштан нах беха меттигаш
Кавки (Лебушанийн воеводалла)
Кавки  — Польшин Лебушанийн воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Кобылецки Поляна
Кобылецки Поляна — Украинин Закарпатьен областан Рахован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Рахован кӀоштан нах беха меттигаш
Кадоре (Виченца)
Кадоре — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сновидово (Росси)
Сновидово (Сновидово) — Российн Федерацин Тверан областан Зубцован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Зубцован кӀоштан нах беха меттигаш
Боровка (Ульяновскан область)
Боровка (Боровка) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Мелекесскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
(20153) 1996 TC8
(20153) 1996 TC8 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Боровка (Ульяновскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(20153) 1996 TC8
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 12 октябрехь Деннис ди Сикко цӀе йолу Ӏилманчо Sudbury обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 TC8» саналган.
Боровка (Ульяновскан область)
Хьажоргаш
Категори:Мелекесскан кӀоштан нах беха меттигаш
(20153) 1996 TC8
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Монти-Кармелу (Минас-Жерайс)
Монти-Кармелу  — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
NGC 686
NGC 686 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
686 686
Монти-Кармелу (Минас-Жерайс)
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гамулька
Гамулька — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Википедин истори
Википе́ди — йукъара тӀекхуьу дуккха меттанийн универсалан интернет-энциклопеди маьршша контентан тӀе а кхачало, редакции а йан ло; аьлча а муьлхха а луучун тарой у кхолла шен йаззам а, кхечеран йаззаман редакции йан а, графикин, озан хаамаш чуйазбан.
Википеди официалан дӀайиллина 2001 шеран 15 январехь. Йуьхьанца иза кхоьллира эксперташа йазйеш йолу «Nupedia» энциклопедин тӀе, Ӏалашо йара бовланза йаззамийн а, ойланийн а хӀост кхоллархьама. Амма Википеди сихха хьалхайелира Нупедил, цунах йоккха дуьненайукъара проект хилира, шен гуонаха дуккха кхин тӀе проекташ гулйеш. 2013 шеран февралехь Википедин чохь бара 24 миллион сов маьрша лело йаззам, уьш йазбинера иттаннаш миллионаша цубнан декъашхоша. Иза уггаре гӀарайаьллачехь цхьа веб-сайт йу дуьненахь, шуьйра лелайо справочник санна.
Хьосташ
Дуьненан дерриг Ӏилма цхьаьна меттиге гулдаран ойла хьалайоьду ширачу Искандрин а, Пергамин а библиотекашка, амма оцу концепцин таханлера кхетам, цхьа универсалан энциклопеди кхоллар а, шуьйра йаржайар а хилла серлончийн хьекъалшкахь Дидро Денин а, XVIII бӀешеран энциклопедистийн а заманахь. Ткъа энциклопедин контент автоматаца йузаран цхьа гӀирс кхолларан ойла тӀаьхьа гучуйолу: масала, цуьнан цхьацца дакъалгаш каро тарло библиотекаран Чарльз Амми Каттеран «The Buffalo Public Library in 1983» (Library Journal, 1883) йаззамехь, кхин дӀа — Отле Полан Traité de documentation жайнахь (1934; Отлес кхин а кхоьллина кхоллам Mundaneum, 1910), Уэллс Гербертан World Brain (1937) эссен гуламехь, Буш Вэниваран футуристийн микрофильмехь, цуьнан бух бу « Вайга ойла муха йанло» йаззам тӀера Мемекс кхетам тӀехь (As We May Think, 1945). Оцу могӀанера декъан МУР лара мегар ду кхин а Нельсон Тедан «Xanadu Проект» (1973).
Дерриг дуьненан маша кхиарца дуккха а нах гӀиртира шен интернет-энциклопедин проект кечйан. 1999 шарахь программиста а, маьрша программин болам кхоллархочо а Столлман Ричарда «Маьрша универсалан энциклопедин» хьесапийн бух кечбира, гайтира «Маьрша энциклопедис хӀитто йеза Ӏалашонаш, йукъараллин муьлха маршонаш йала йеза, иза кечйан муха йолон йеза». Цуьнан маьрша программин фондо дог ойу «сайт чувала а, цунна чохь шен дакъа лаца а». Википедел хьалхара кӀезиг йевзачех цхьаъ йара Interpedia, иза йоьхкура цунах концепцица.
Концепцин формула хӀоттор
Википедел хьалха хилла а (хӀинца йоцу а Нупедин проект-когаметтайерг санна йина йара. Нупеди кхоьллинера хууш болу говзанчаш тӀеозийна а, цхьатерра бакъонаш йолу рецензин чолхе дуккха гӀулчаш йоху хьесапаш лелош а. Болх бан дог долу кечйийраш а, Уэйлса лаьцна, гуттаренна коьрта редактор, диплом долу философ Сэнгер Ларри, а воллушехь, чулацам чӀогӀа меллаша кечбора: хьалхарчу шарахь 12 йаззам бен ца бира.
Уэйлса а, Сэнгер а дийца доккхура йаззамаш сиха баран тайп-тайпана хьесапаш. Викин тӀейоьгӀна йузаран ойла кхоллайелира Сэнгер Ларрин а, Ковитз Бенан а йукъарчу къамелехь. Программисто а, гуттаренна Каннингем Уордан вики-движок лелочун а Ковитз Бена, 2001 шеран 2 январехь гайтира Сэнгеран «викин» технологи. 2001 шеран октябрехь Уэйлса дӀахьедира, «Ларрин ойла йара Wiki программа лело» (тӀаьхьо, 2005 шеран декабрехь, цуо чӀагӀдора, Bomis белхалочо Розенфелд Джеремис, и концепци гайтарх лаьцна). Сэнгер лорура, вики дика платформа хилар, кховдийра UseModWiki (оцу хенахь v. 0.90) тӀехь бух болу Нупедин декъахошка вики хӀоттор, Nupedia когаметтайерг санна. Иза кховдоран терахь 2001 шеран 10 январь ду.
Википеди кхоллар
Нупедин редакторийн а, рецензентийн а агӀора, дика дуьхьало иза вики-движокца йехкаран ойланна. Сэнгер кховдийра керлачу проектана шен доллара цӀе тиллар — Википеди — тӀаккха 2001 шеран 15 январехь иштта цӀе йолуш шен доларчу домен тӀехь болх бан дӀайолийра wikipedia.com.
Оцу проекташна лело сервер (Сан-Диегохь лаьтта), маьхаза йелира Bomisа. Бомисан хӀинцалера а, хилла а белхалоша шайн дакъа лецира энциклопеди йузуш, масала, Шелл Тима, цхьаьна кхоьллинарг а, хӀинца Бомисан коьрта администратор а, кхин а программиста Ричи Джейсона а.
Википедехь мацца а цкъа бина дуьххьарлера хийцамаш Уэйлсан зиеделла нисдарш хилар тардолуьйту. Амма хӀинца а болу уггаре шира йаззам — UuU лаьцна йаззам бу, иза йазбина 2001 шеран 16 январехь 20:08 UTC.
Slashdot веб-сайт тӀаьхь кхузза хьахийча а, 2001 шеран мартехь кхин шозза кӀеззиг хьахийча а проектана дуккха а керла агӀончаш бевлира. Оццу хенахь цуьнан веб-сайт тӀера историн гайтам айабелира йукъаралло 25 июлехь кхуллучу Kuro5hin технологеш а, оьздангалла а бахьнехь. Цул сов, хаъал хьовсархой хьовсийра кхечу сайташкара, царна йукъахь билгалайаккха йеза Google, цуо хӀора дийнахь сайтан тӀебеттара керл-керла хьовсархой. Зорбанехь сайт дуьххьара серлайаьккхира «Нью-Йорк Таймсо» 2001 шеран 20 сентябрехь.
Проектийн йаззамийн барам 1000 совбелира 2001 шеран 12 февралехь, ткъа 7 сентябрехь дехьаиккхира 10 000. Википеди йукъайаьллачу хьалхарчу шарахь кхоьллира 20 000 сов энциклопедин йаззам — йуккъера барам 1500 йаззам баттахь. 2002 шеран 30 августехь йаззамийн барам кхечира 40 000. Сихалла тӀекхетара цхьаьнаэшшара, программин кхачоно а, аппаратуро а болх ца бар бахьнехь лагдалар доцуш.
Интернационализаци
Википеди шен кхиарехь шуьйра йаржа йолайелира къаьмнашна йукъахь. Ингалсан йоцу Википедин резерве хӀоттийна хьалхара домен, йара deutsche.wikipedia.com (2001 шеран 16 мартехь), цунна миноташкахь тӀаьхьа гучуйелира каталанийн; тӀаьхьарниг шина баттахь гергга цхьаъ бен йацара ингалсан маттахь йаззамаш боцург. Французийн Википедин хьалхара хаамаш гучубевлира 23 мартехь, цул тӀаьхьа 2001 шеран майхь, цуьнца цхьаьна керла меттанийн дакъойн тулгӀенаш йара цийн, нидерландийн, эсперанто, ивритехь, италихойн, японийн, португалихойн, оьрсийн, испанхойн, шведийн меттанашкахь. Дукха хан йалале царех дӀакхийтира Ӏарбойн а, мажарийн а Википедеш. 2001 шеран сентябрехь кхайкхийра Википедин дуккха метталлин декхарийлахь болу, царна йукъахь дара дерриг коьрта меттанаш йухатохар, керла коьрта стандарташ йар, коьрта агӀонаш керла викешна гочйар. Оцу шеран чаккхенгахь кхайкхийра африкаансан, норвегийн, сербийн дакъошах лаьцна.
Википедин блок тохар
Википедин къаьмнийн Ӏедалша блок туху меттигаш а хилла. Таханналц уьш йоьзна йу ЦХР, Иранца, Туркойчоьнца, Тунисца, Узбекистанца, Шемаца.
Континентан Цийчоь
Цийчоьнан Википедин блок цӀа тоьхна ца Ӏа. Дуьххьара ЦХР интермаша лелорхойн Викимедиан серверашка кхачарна блок туьйхира 2004 шеран 2 - 21 июнехь. Иза доьзна дара 1989 шеран 4 июнера Тяньаньмэнь майданера хиламийн 15 шо кхачарца. Цийчоьнан Википеди шолгӀа сацийра 2004 шеран 23 - 27 сентябрехь. Амма оцу доза тохаро Цийчуьра берриг Википеди лелорхошна блок ца туьйхира. Оцу блок тохаран бахьна хӀинца а хууш дац. КхузлагӀа блок туьйхира 2005 шеран 19 октябрера 2006 шеран 10 ноябрь кхаччалц.
Кхин пачхьалкхан а, ведомствийн а дозанаш
2007 шеран ноябрехь Нидерландийн юстицин министралло, цхьаьна ханна ца магадора шен белхалошна Википеди лело. Ца магоран бахьна дара белхан меттигехь дуккха а энциклопедин политикин партин гӀуллакх довзуьйту, паччахьан доьзалан декъахоша новкъан боламан бакъонаш йохорехь, оьзда боцу йаззамашна редакци йина меттигаш гучуйовлар.
Тети Пянка-Парзе (Кунео)
Тети Пянка-Парзе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Википедин истори
Авторийн барам охьабалар
2008 шарахь шина талламо Википеди кхиар цхьанаэшшара хуьлийтара. Цуьнца цхьаьна, зорбатоьхна талламан жамӀашца, ингалсан маттара Wikipedia редакторийн барам ца-соццуш охьаболуш бу: 56 эз. тӀера 2007 шарахь 35 эз. 2012 шарахь. Талламан авторо Миннесотин университетера Халфакер Аарона лору, автораш лагӀбалар йаззамаш кхоллар дукха чолхе дар бахьнехь хилар:
Тети Пянка-Парзе (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Википедин истори
Авторийн барам охьабалар
Материал гайтаран дикалла а, рогӀалла а латто, Wikipedia йукъаралло бина цхьаболу хийцамаш, <…> гӀочу агӀора Ӏаткъам бира авторийн коллектив кхиорна, хийцамаш кхиорна бина боллушехь.
Тети Пянка-Парзе (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гоголув (Нижнесилезин воеводалла)
Гоголув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Сырнино (Смолянан область)
Сырнино  — Болгарин Смолянан областера эвла. Смолян йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Смолянан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Исакоьй (Тавшанли)
Исакоьй (İsaköy) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан КуьтахӀи провинцин (ил) Тавшанлинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:КуьтахӀи провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тавшанлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Прониха (Нижни Новгородан область)
Прониха (Прониха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ветлуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 25 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Ветлуган кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Крусеро, Эль Крусеро де Ванидад (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Эль Крусеро, Эль Крусеро де Ванидад — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Крусеро, Эль Крусеро де Ванидад лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Пореки (Кьети)
Пореки — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Эль Крусеро, Эль Крусеро де Ванидад (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Пореки (Кьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Крусеро, Эль Крусеро де Ванидад (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Пореки (Кьети)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Подлужице
Подлужице — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ферезёво
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Дмитровскан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀом (Де-СевгӀ)
ГӀом (Rom (Deux-Sèvres)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-СевгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Де-СевгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ковен (Теннесси)
Ковен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
HD107958
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Бакети (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(20154) 1996 TO10
(20154) 1996 TO10 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Михановичи (эвла)
Михановичи (Міханавічы) — Белоруссин Минскан областан Минскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Минскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Немоево (Иновроцлавскан повет)
Немоево  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Хайрюзовка (Красноярскан мохк)
Хайрюзовка (Хайрюзовка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Иланскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Иланскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Клоувер (Къилба Каролина)
Клоувер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Каролина штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Йуьзуьнджуьйил (Мачка)
Йуьзуьнджуьйил (Yüzüncüyıl) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Мачканан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мачканан микрокӀошташ
Категори:Мачканан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мали Жадунка
Мали Жадунка (Малая Жадунка) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Мале Слабце
Мале Слабце (Malé Slabce) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Петряево (Кириллован кӀошт)
Петряево (Петряево) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кириллован кӀоштан нах беха меттигаш
Пачаджилар (Ушак)
Пачаджилар (Paçacılar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Ушак провинцин (ил) Ушакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ушак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ушакан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Малышки (Шумилинан кӀошт)
Малышки (Малышкі) — Белоруссин Витебскан областан Шумилинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шумилинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 687
NGC 687 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
687 687
Ослон (ДгӀом)
Ослон (Aucelon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кадлубя
Кадлубя — Польшин Лебушанийн воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Планиця (Раче-Фрам)
Планиця  — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Спирано
Спирано — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Бергамо провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Кристешти (Ниспоренин кӀошт)
Кристешти (, Cristești) — Молдавин Ниспоренин кӀоштара эвла.
КлагӀак (Атлантикин ПигӀенейш)
КлагӀак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Атлантикин ПигӀенейш. По гуон йукъа йогӀу.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Исаково (Дмитрован кӀоштера эвла)
Исаково (Исаково) — Российн Федерацин Москохан областан Дмитрован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Дмитрован кӀоштан нах беха меттигаш
Басим
Басим (Басим) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Соликамскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Бригадировка (Перелюбан кӀошт)
Бригадировка (Бригадировка) — Российн Федерацин Саратовн областан Перелюбан кӀоштара эвла.
Басим
Хьажоргаш
Категори:Соликамскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бригадировка (Перелюбан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Перелюбан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Льянито (Ирапуато)
Географи
Эль Льянито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Ранчо Дос а, Дос а (Тлалнелхуайокан)
Географи
Ранчо Дос и Дос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Кубрань (Кхарачой-Чергазийчоь)
Кубрань (Кубрань) — Российн Федерацин Кхарачой-Чергазийчоьнан Карачаевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Карачаевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Колодни (Закарпатьен область)
Колодни — Украинин Закарпатьен областан Тячевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Тячевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Аристиха (Троицкан йуьртан меттиг)
Аристиха (Аристиха) — Российн Федерацин Костромин областан Шарьян кӀоштара эвла.
Теребень (Кудрявецан йуьртан меттиг)
Теребень (Теребень) — Российн Федерацин Калугин областан Хвастовичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аристиха (Троицкан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шарьян кӀоштан нах беха меттигаш