cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тутмач (Сивас)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мусабай-Завод
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 553 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Тукаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Абросиха
Абросиха — Российн нах беха меттиган цӀе:
Помалински
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волгоградан областан Алексеевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Уахинтепек (Ометепек)
Уахинтепек — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Уахинтепек лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Кржешице (Олбрамовице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Илья-дас-Флорис (Сержипи)
Илья-дас-Флорис  — Бразилин Сержипи штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Сержипи штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ольговски
Ольговски — Украинин Запорожьен областан Пологин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Пологин кӀоштан нах беха меттигаш
(17354) Матросов
(17354) Матросов — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1977 шеран 13 мартехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо Кырым обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1977 EU1» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Васино (Холм-Жирковскан кӀошт)
Васино (Васино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Холм-Жирковскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холм-Жирковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вьялиха
Вьялиха (Вьялиха) — Российн Федерацин Ивановн областан Вичуган кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вичуган кӀоштан нах беха меттигаш
Илика (Рьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бронимеж-Великий
Бронимеж-Великий — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Мустишево
Мустишево (Мустишево) — Российн Федерацин Пскован областан Печорин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Печорин кӀоштан нах беха меттигаш
Бронимеж-Великий
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
(8785) Boltwood
(8785) Boltwood — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Сен-Бозели
Сен-Бозели — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АвегӀон.
(8785) Boltwood
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 5 сентябрехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1978 RR1».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Сен-Бозели
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АвегӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бонёвице
Бонёвице — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Рогале (Люблинан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Вернерсвилл (Пенсильвани)
Вернерсвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Равни Дел (Власотинце)
Равни Дел  (Равни Дел) — Сербин Ябланич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ябланич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Большая Ивановка (Мордови)
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торбееван кӀоштан нах беха меттигаш
Гостомия (Ополен воеводалла)
Гостомия  — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Пыжи (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Шабалинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Алаква (Бьела)
Алаква  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новоселки (Толочинан кӀошт)
Новоселки (Навасёлкі) — Белоруссин Витебскан областан Толочинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Толочинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Липпорн
Липпорн — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Логновичи (Клецкан кӀошт)
Логновичи (Логнавічы) — Белоруссин Минскан областан Клецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Клецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Безне
Безне — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Алье.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Алье департаментан коммунаш
Абросьево
Абросьево — Российн нах беха меттигаш:
Мембрибе-де-ла-Сьерра
Мембрибе-де-ла-Сьерра — Испанин Саламанка провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Саламанка провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кошуйолу (Савур)
Кошуйолу (Koşuyolu) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Савурнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Категори:Савурнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Толстиково (Рязанан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Касимован кӀоштан нах беха меттигаш
Костешть (Ясси)
Костешть — Румынин Ясси жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ясси жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мирковце
Мирковце — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Келчев-Смужний-Первший
Келчев-Смужний-Первший — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Пинчари (Кьети)
Пинчари — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Средни (Усольен кӀошт)
Средни (Средний) — Российн Федерацин Иркутскан областан Усольен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Иркутскан областан Усольен кӀоштан нах беха меттигаш
(17355) 1978 NK
(17355) 1978 NK — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 10 июлехь Элеанор Хелин, цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1978 NK» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Арена-По
Арена-По — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Пави провинцехь.
Абрютино
Абрютино — Российн нах беха меттигаш:
Арена-По
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Кудоярово (Шосткан кӀошт)
Кудоярово — Украинин Сумин областан Шосткан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Шосткан кӀоштан нах беха меттигаш
Акжар (Байзакан кӀошт)
Акжар — Кхазакхстанан Жамбылан областан Байзакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Байзакан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Каньяда-Флинтридж (Калифорни)
Ла-Каньяда-Флинтридж — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Калифорни штатера гӀала.
Истори
Ла-Каньяда-Флинтридж гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ясеница-Замкова
Ясеница-Замкова — Украинин Львован областан Самборан кӀоштара эвла.
Мерзи (Чанкири)
Хьажоргаш
Категори:Чанкири провинцин нах беха меттигаш
Ясеница-Замкова
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мерзи (Чанкири)
Хьажоргаш
Категори:Чанкирин кӀоштан нах беха меттигаш
Ясеница-Замкова
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Мерзи (Чанкири)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ясеница-Замкова
Хьажоргаш
Категори:Самборан кӀоштан нах беха меттигаш
(8786) Belskaya
(8786) Belskaya — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 2 сентябрехь К.-И. Лагерквист цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1978 RA8».
Липки (Одинцовон кӀошт)
Липки (Липки) — Российн Федерацин Москохан областан Одинцовон кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Одинцовон кӀоштан нах беха меттигаш
Абсалямово
Абсаля́мово — Российн нах беха меттигаш:
(8786) Belskaya
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Индербиев, Магомед Темирбиевич
Магоме́д Темирби́евич Индерби́ев (1922 шеран 15 сентябрь, Хьалха-Марта, Нохчийчоь, Горски АССР, РСФСР — 2007 шо, Хьалха-Марта, Нохчийчоь, Росси) — лор, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, подполковник, Ӏилманча, лоьрийн Ӏилманийн кандидат, Нохч-ГӀалгӀай АССР могушалла Ӏалашйаран министр, Российн Ӏаламан Ӏилманийн академин член-корреспондент, Нохчийн Республикин тӀеман а, белхан а ветеранийн Советан председатель. <!--
Биография
Родился в Урус-Мартане 15 сентября 1922 года. Окончив 5 классов начальной школы поступил на подготовительное отделение Грозненского медицинского училища. После окончания училища хотел продолжить обучение, но началась Великая Отечественная война и он добровольцем ушёл на фронт.
Великая Отечественная война
В городе Миллерово формировалась 351-я стрелковая дивизия. Индербиев был назначен старшим фельдшером в 792-й отдельный батальон связи.
Зимой 1942 года из-за снежных заносов передвижение было затруднено. Тогда в одной из деревень Воронежской области Индербиев организовал временный госпиталь. Он мобилизовал у населения гужевой транспорт, свозил из окрестных сёл раненых, оказывал им первую помощь и отправлял в полевые и тыловые госпитали.
Участвовал в сражениях на Южном, Воронежском, Центральном, Карельском, 1-м Украинском фронтах. 19 октября 1943 года, во время операции по форсированию Днепра, будучи комсоргом противотанкового батальона, взял на себя командование двумя ротами и вывел их без потерь из окружения, при этом сам получил тяжёлое ранение.
В 1944 году участвовал в прорыве финской обороны на реке Свирь. Воевал на Сандомирском плацдарме, на реках Висла, Одер, Нейсе и Шпрее. Участвовал в штурме Берлина, Дрездена и освобождал Прагу.
Депортация
В 1948 году демобилизовался и уехал к своей семье, которая в то время находилась в депортации в Казахстане. Как многие соотечественники, он писал письма руководителям страны о несправедливости, совершаемой в отношении вайнахов. К нему часто наведывались сотрудники НКВД и требовали прекратить писать.
В 1958 году с отличием окончил Казахский государственный медицинский институт в Алма-Ате. Ему предложили остаться в аспирантуре, но Индербиев отказался. Отказался и от предложенной ему хорошей должности в облздравотделе. В порядке исключения его направили в распоряжение министерства здравоохранения Чечено-Ингушетии.
Возвращение на родину
В августе 1958 года вернулся на родину. Перед уходом на фронт по старинному чеченскому обычаю он взял горсть земли со своего двора, завернул его в платок, подаренный девушкой и унёс с собой. Спустя 17 лет он высыпал эту горсть земли на то же самое место. Поэт Хасмагомед Эдилов написал об этом стихотворение «Горсть земли». В 1962 году он издал книгу с таким же названием.
Был назначен главным врачом Веденской районной больницы. Проработал в этой должности более четырёх лет. После отъезда временных переселенцев из Дагестана ещё четыре года занимался возрождением медицинской службы в районе. Работу Индербиева высоко оценило руководство республики: он был назначен первым заместителем министра здравоохранения Чечено-Ингушетии. В течение 12 лет был министром здравоохранения Чечено-Ингушетии.
Был одним из немногих представителей официальной медицины, который уважительно относился к народной медицине. Им было собрано более тысячи рецептов и методов лечения народной медицины.
ИбрахӀимдже (Эдремит)
ИбрахӀимдже (İbrahimce) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Эдремитнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Индербиев, Магомед Темирбиевич
Возвращение на родину
В 1972 году защитил диссертацию на соискание учёной степени кандидата медицинских наук. В том же году по материалам диссертации была издана монография «Очерки истории здравоохранения Чечено-Ингушетии». Впоследствии им было написано ещё 6 книг, более 40 научных работ, в том числе 7 монографий. Работал старшим научным сотрудником научного центра «Чеченская энциклопедия», вёл раздел «Медицина и здравоохранение». За многолетний плодотворный труд был награждён орденом Трудового Красного Знамени.
Более 10 лет был председателем Совета ветеранов войны и труда Чеченской Республики. В 2000-е годы проводил работу по возрождению в районах Чечни комитетов ветеранов войны и военной службы.
ИбрахӀимдже (Эдремит)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Индербиев, Магомед Темирбиевич
Возвращение на родину
9 мая 2005 года был участником парада на Красной площади, посвящённого 60-летию Победы.
ИбрахӀимдже (Эдремит)
Хьажоргаш
Категори:Эдремитнан микрокӀошташ
Категори:Эдремитнан кӀоштан нах беха меттигаш
Индербиев, Магомед Темирбиевич
Возвращение на родину
Скончался в 2007 году в своём родном селе Урус-Мартане.
ИбрахӀимдже (Эдремит)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Индербиев, Магомед Темирбиевич
Семья
Жена — Матрёна Гавриловна. Супруги вырастили двоих сыновей. Старший сын Али окончил Первый Московский медицинский институт. После института служил в армии. Скончался во время прохождения службы. Второй сын Сиражди стал строителем.
Его внук, Тимур Индербиев, выпускник Московской медицинской академии имени И. М. Сеченова, кандидат медицинских наук, заведующий отделения рентгенохирургических методов диагностики и лечения Республиканского клинического госпиталя ветеранов войн.
Награды
-->
Хьажоргаш
Категори:Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхой Категори:Нохчийн Ӏилманчаш
Ле-ГгӀан-Луьсе
Ле-ГгӀан-Луьсе (Le Grand-Lucé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:СагӀта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сен-Болиз
Сен-Болиз — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АвегӀон.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АвегӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сорокино (Дмитриановскан йуьртан меттиг)
Сорокино (Сорокино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ростовн кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ростовн кӀоштан нах беха меттигаш
Улукапи (Сивас)
Улукапи (Ulukapı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Сивас провинцин (ил) Сивасан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сивасан кӀоштан нах беха меттигаш
Пронино (Весьегонскан кӀошт)
Пронино (Пронино) — Российн Федерацин Тверан областан Весьегонскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Весьегонскан кӀоштан нах беха меттигаш
Абызово
Абызово — Российн нах беха меттигаш:
Новомихайловка (Куюргазин кӀошт)
Новомихайловка — Башкирийчоьнан Куюргазин кӀоштара эвла, иза Кривле-Илюшкински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 3 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453282, код ОКАТО — 80254825004.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Куюргазин кӀоштан нах беха меттигаш
Шелдон (Техас)
Шелдон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Бронимеж-Малий
Бронимеж-Малий — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Шелдон (Техас)
Географи
Шелдон бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Бронимеж-Малий
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Шелдон (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Техас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Васильев (ГӀалмакхойчоь)
Васильев (Васильев) — Российн Федерацин ГӀалмакхойчоьнан Мали Дербетин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Мали Дербетин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Полвареда (Манлио Фабио Алтамирано)
Ла Полвареда — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Горьки (Запорожьен область)
Горьки — Украинин Запорожьен областан Пологин кӀоштара эвла.
Ла Полвареда (Манлио Фабио Алтамирано)
Географи
Ла Полвареда лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Горьки (Запорожьен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла Полвареда (Манлио Фабио Алтамирано)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Горьки (Запорожьен область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Ла Полвареда (Манлио Фабио Алтамирано)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Горьки (Запорожьен область)
Хьажоргаш
Категори:Пологин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Полвареда (Манлио Фабио Алтамирано)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Липово (Кунгуран кӀошт)
Липово (Липово) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кунгуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Хьажоргаш
Категори:Кунгуран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Таш-Кичу (Тукаевн кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 201 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Тукаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Илья-ди-Итамарака
Илья-ди-Итамарака — Бразилин Пернамбуку штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Пернамбуку штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бонкув (Силезин воеводалла)
Бонкув  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
(17356) Витязев
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 9 августехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо Кырым обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1978 PG4» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кржешице (Пржедотице)
Кржешице  (Křešice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Илика (Парма)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Абышево
Абышево — Российн нах беха меттигаш:
Бельнав
Бельнав — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Алье.
Географи
.
Лосево (Мосальскан кӀошт)
Лосево (Лосево) — Российн Федерацин Калугин областан Мосальскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мосальскан кӀоштан нах беха меттигаш
Рогалин (Грубешивскан повет)
Рогалин  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Шелковски
Шелко́вски , Мохне  (Шелковская) — гӀала, Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштан административан центр. Кхуллу Шелковскан йуьртан меттиг.
Истори
ГӀалан цӀе схьайаьлла дарин заводах (оьрсийн маттахь «шелк» олу дарех), иза йиллина 1718 шарахь Терк эркан тӀехь эрмалойн совдегархочо Васильев Сафара. Заводан гуонаха кхоллаелира гуьржийн-эрмалойн эвла, цӀе тиллира Сарапан аьлла, иза гуьржийн маттахь "дари" бохург ду, цул тӀаьхьа хийцира Шелковски гӀала аьлла.
2000 шарахь дуьйна гӀалахь гуттаренна бух тӀаьхь лаьтта Российн ЧГӀМ чоьхьара гӀуллакхийн оперативан Ӏалашон 46-гӀа ша йолу бригадан дакъа.
2007 шарахь июлехь Нохчийн Республикин куьйгалло кхайкхийра гӀалахь православин килс ян ойла хилира. Йолуш йолу Шелковски килс йу Варвара Илиопольскин цӀарах, иза ламазан цӀа бен дац.
2016 шеран 22 апрелехь ХӀинжа-ГӀалин епископа Варлаама базбира Сийлахь Варварин цӀарах йуьллу керла килсан бух тӀе буьллу тӀулг. Килса йина Шелковскин Ӏам йисттехь, республикин Ӏедало а, Хьуьнан промышленникийн къоман «Русский лес» ассоциацис а гӀолоцуш. Килсан совгӀатна елира йоккха Ӏазапхочун Варварин даьӀахкийн дакъонца ботт.
2018 шеран декабрехь гӀало даздира шен 300 шо кхачар.
Географи
Эвла лаьтта Теркаца, Мазалк-ГӀизлар новкъаца. Соьлжа-ГӀалина 71 км къилбаседа-малхбалехьа.
Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбалехьа йу — Гребенски а, Воскресеновски а, къилба-малхбалехьа йу — Харьковски, къилба-малхбузехьа йу — Шелкозаводски, къилбаседа-малхбузехьа Коби.
Транспорт
Шелковски йу Ставрополь—Крайновка трассин тӀехь; малхбалехьо ду Теркан тӀехула долу Гребенскан тӀай, цуна тӀехулла Шелковскан кӀоштера Хаси-Эвлан кӀоште дехьа гӀо. Эвлахь йу аьчка некъан станци Шелковски Къилбаседа-Кавказан аьчка некъ.
Шелковскехь йиллина керла автостанци.
Бахархой
2002 шеран Ерригроссийской бахархой багарбаран жамӀашца : 2010 шеран Ерригроссийской бахархой багарбаран жамӀашца :
Билгалдахарш
Категори:Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
(8787) Ignatenko
(8787) Ignatenko — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 4 октябрехь Смирнова Т. М. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1978 TL4».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Госцице
Госцице — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Хаиме Гаспарин (Исла)
Географи
Хаиме Гаспарин лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Настахино
Настахино (Настахино) — Российн Федерацин Пскован областан Печорин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дубровки (Дрогичинан кӀошт)
Дубровки (Дубраўкі) — Белоруссин Брестан областан Дрогичинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Дрогичинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Маслено
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чудован кӀоштан нах беха меттигаш
Лирсталь
Лирсталь — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Равни Дел (Лесковац)
Равни Дел  (Равни Дел) — Сербин Ябланич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ябланич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Келчев-Смужний-Чвартий
Келчев-Смужний-Чвартий — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ал'Аква (Виченца)
Ал'Аква  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Власово (Грязовецан кӀошт)
Власово (Власово) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Попов (Алексеевскан кӀошт)
Попов (Попов) — Российн Федерацин Волгоградан областан Алексеевскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волгоградан областан Алексеевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Плая дел Морал (Исла)
Географи
Плая дел Морал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Августовка
Августовка — Российн нах беха меттигаш:
Ле-ГгӀе (СагӀта)
Ле-ГгӀе (Le Grez) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:СагӀта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Верона (Пенсильвани)
Верона  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мироля
Мироля — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Пинчера (Авелино)
Пинчера — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гатчина
Гатчина (Гатчина, Hatsina) — Российн Федерацин гӀала, Ленинградан областан Гатчинан кӀоштан административан центр.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гатчинан кӀоштан нах беха меттигаш
Коренев, Владимир Борисович
Владимир Борисович Коренев — оьрсийн театран а кинон актёр ву. РФ къоман артист (1998).
Хьажоргаш
Категори:ССРС актёраш
Шара-Орга
Шара-Орга  — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштан коьрта эвла йу. Бахархой — 303 леррана 2010 шарахь.
Иза йу Шара-Орган йуьртан меттиган административан центр.
Билгалдахарш
Категори:ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Гаврилково (Вичуган кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вичуган кӀоштан нах беха меттигаш
Луковцы (Клецкан кӀошт)
Луковцы (Лукаўцы) — Белоруссин Минскан областан Клецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Клецкан кӀоштан нах беха меттигаш
(17357) Lucataliano
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Аркоре
Аркоре — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Монца-э-Брианца провинцехь.
Костешть-Вилсан
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арджеш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Аркоре
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Сен-ВиктогӀ-э-Мельвьоь
Сен-ВиктогӀ-э-Мельвьоь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АвегӀон.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АвегӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Люти (Шосткан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Шосткан кӀоштан нах беха меттигаш
Веретенино (Смоленскан область)
Веретенино (Веретенино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Холм-Жирковскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холм-Жирковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Уахокотес (Таско де Аларкон)
Уахокотес — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Уахокотес лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Уьчтепе (Сивас)
Уьчтепе (Üçtepe) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Сивас провинцин (ил) Сивасан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сивасан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стацано (Рим)
Стацано — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кретароса (Козенца)
Кретароса  — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Коьпруьлуь (Савур)
Коьпруьлуь (Köprülü) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Савурнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Савурнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Авдотьино
Авдотьино — Российн нах беха меттигаш:
Боведас (Сан Луис де ла Паз)
Боведас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.