cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дубови Умет
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 3389 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Самарин областан Волган кӀоштан нах беха меттигаш
Кирпичного Завода (Ершичин кӀошт)
Кирпичного Завода (Кирпичного Завода) — Российн Федерацин Смоленскан областан Ершичин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш
Жилино (Ленинградан область)
Жилино (Жилино) — Российн Федерацин Ленинградан областан Сланцин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сланцин кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Луч (Брянскан область)
Красни Луч (Красный Луч) — Российн Федерацин Брянскан областан Клинцин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клинцин кӀоштан нах беха меттигаш
Оксфорд (Миссисипи)
Оксфорд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала.
Истори
Оксфорд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тимашевка (Акмолан область)
Тимашевка — Кхазакхстанан Акмолан областан Атбасаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Атбасаран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Телавар
Телавар (Telavar) — Азербайджанан Йардимлин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Йардимлин кӀоштан нах беха меттигаш
Горетовка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Солнечногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Беребанц
Беребанц — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Алба жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коджатепе (БейогӀлу)
Коджатепе (Kocatepe) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) БейогӀлунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан микрокӀошташ
Сефкерин
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Коджатепе (БейогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:БейогӀлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Сефкерин
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Коджатепе (БейогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Михалкони
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Ошмянин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Оксфорд (гӀала, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кантон Кверио (Торино)
Кантон Кверио — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Песчанка (Шклован кӀошт)
Песчанка (Пясчанка) — Белоруссин Могилёвн областан Шклован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(2118) Флагстафф
(2118) Флагстафф  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 5 августехь Генри Джиклас цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1978 PB».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Млинов
Млинов — Украинин Ровнан областан Дубнон кӀоштара эвла. 2020 шарахь дӀайаьккхинчу Млинован кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дубнон кӀоштан нах беха меттигаш
Ставд-Дурт
Ставд-Дурт (Ставд-Дурт) — Российн Федерацин Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вико (Терамо)
Вико — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Ставд-Дурт
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировн кӀоштан нах беха меттигаш
Вико (Терамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ерофейково
Ерофейково (Ерофейково) — Российн Федерацин Марий Элан Нови Торъялан кӀоштара эвла.
Сан Джузепе (Катания)
Сан Джузепе — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ерофейково
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан-Паоло-ди-Чивитате
Сан-Паоло-ди-Чивитате — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Фоджа провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Вико (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шрамки
Шрамки — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Шегостово
Шегостово (Шегостово) — Российн Федерацин Тулин областан Заокскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Заокскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чаргары
Чаргары (Чаргары) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Венгерован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Венгерован кӀоштан нах беха меттигаш
Элленберг (Альтмарк)
Элленберг (Ellenberg) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Уорт (гуо, Миссури)
Истори
Йиллина 1861 шарахь.
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 2014 стаг.
Мохк
Гуон майда 689 км². .
Билгалдахарш
Категори:Миссури штатан гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
ЙукарибагӀ (ВираншехӀир)
ЙукарибагӀ (Yukarıbağ) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ВираншехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Дубково (Пскован область)
Дубково (Дубково) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара дӀатесна эвла.
ЙукарибагӀ (ВираншехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Дубково (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ЙукарибагӀ (ВираншехӀир)
Хьажоргаш
Категори:ВираншехӀирнан микрокӀошташ
Категори:ВираншехӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Брод (Валдайн кӀошт)
Брод (Брод) — Российн Федерацин Новгородан областан Валдайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валдайн кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Мени-Аме
Ле-Мени-Аме — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Арбасеги-и-Геррикайс
Арбасеги-и-Геррикайс — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Монте (Сондрио)
Монте — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Азово (Омскан область)
Азово (Азово) — Российн Федерацин эвла, Омскан областан Азован немцойн къоман кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Хьажоргаш
Категори:Азован немцойн къоман кӀоштан нах беха меттигаш
Рюмински
Рюмински (Рюминское) — Российн Федерацин Владимиран областан Александрован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
Горбово (Гаврилов-Яман кӀошт)
Горбово (Горбово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Гаврилов-Яман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гаврилов-Яман кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Сал
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мартыновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Уракаьран
Билгалдахарш
Категори:Йардимлин кӀоштан нах беха меттигаш
Каменка (Сысертан гӀалин гуо)
Каменка (Каменка) — Свердловскан областан Сысертан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (94%), гӀезалой (3%).
Билгалдахарш
Категори:Сысертан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Ле-Валлуа
Ле-Валлуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан-Педру-ди-Алвиту
Сан-Педру-ди-Алвиту — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ИсджехӀисар
ИсджехӀисар (İscehisar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) гӀала/кӀошт. ИсджехӀисаран кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(1021) Фламмарион
(1021) Фламмарион  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1924 шеран 11 мартехь Макс Вольф цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1924 RG».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Амурски (Сахалинан область)
Амурски (Амурское) — Российн Федерацин Сахалинан областан Невельскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Эвла йогӀу бараман шораллин муссонийн зонин йукъа. Амма кхузара климат гуттар луьра йу бараман асанера кхечу областашца йуьстича. Атмосферан Ӏаткъамийн йукъ хийцайаларца, хӀаваан массийн агӀонаш хийцало шарахь шозза. Ӏай шийла хӀаваийн массаш материк тӀиера Ӏапказ агӀора хьоькху. Цундела кхузахь оцу хенахь алсама хуьлу къилбаседа а, къилбаседа-малхбузен а мехаш, лаьтта йаккхий шелонаш. Ткъа аьхка, шелйелла хӀаван массаш йуханехьа йогӀу, гӀайренаш тӀехула йовлуш шорта йочанаш йахьа, цундела аьхке кхузахь шийло а, тӀуьна а хуьлу. Шеран йочанийн барам кхузахь кхочу 1000 мм сов. Бакъду, йочанаш массанхьа цхьабосса-м ца хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Невельскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Мали Уфалово
Мали Уфалово (Малое Уфалово) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
Колечье (Смоленскан область)
Колечье (Колечье) — Российн Федерацин Смоленскан областан Ершичин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Лейк-Кемелот (Иллинойс)
Лейк-Кемелот — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Лейк-Кемелот бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Иллинойс штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Яценки
Яценки — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Ерзовка (Вилегодскан кӀошт)
Ерзовка (Ерзовка) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вилегодскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кулаксиз (БейогӀлу)
Кулаксиз (Kulaksız) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) БейогӀлунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Сан-Пьетро-Вернотико
Сан-Пьетро-Вернотико — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Бриндизи провинцехь.
Кулаксиз (БейогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Сан-Пьетро-Вернотико
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Кулаксиз (БейогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:БейогӀлунан микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Пьетро-Вернотико
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Кулаксиз (БейогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Джузепе (Месина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сечань (Серби)
Сечань  (Сечањ) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мультанка
Мультанка (Мультанка) — Белоруссин Гроднон областан Ошмянин кӀоштара эвла.
Сечань (Серби)
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Мультанка
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Ошмянин кӀоштан нах беха меттигаш
Рогозна (Шклован кӀошт)
Рогозна (Рагозна) — Белоруссин Могилёвн областан Шклован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Тимирязевка
Тимирязевка — Кхазакхстанан Костанайн областан Сарыколан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Сарыколан кӀоштан нах беха меттигаш
Кесарев, Владимир Петрович
Ке́сарев Влади́мир Петро́вич (1930 26 февраль, Москох — 2015 19 январь, Москох) — советийн футболист, турсло. ССРС спортан хьакъдолу говзанча (1960).
Хьажоргаш
Категори:ССРС футболисташ Категори:Футболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой Категори:Футболех ловзаран Европин чемпионаш Категори:Цхьаьна клубан футболисташ Категори:ССРС футболан тренераш Категори:ФК «Динамо» Вологда тренераш Категори:ФК «Динамо» Кашира тренераш Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала тренераш Категори:ФК «Якути» тренераш Категори:Троекуровн кешнашкахь дӀабоьхкинарш
Млынок (Ровнан область)
Млынок — Украинин Ровнан областан Варашан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Варашан кӀоштан нах беха меттигаш
ЖӀарахойн тӀелетарш
ЖӀарахойн тӀелетарш — XI—XV бӀешерера динан цхьа могӀа тӀемца Малхбузен Европера бусалбанашна а, кхечарна а тӀелата эхар.
Доцучу маьӀнехь — 1096—1272 шерашкара ПалестӀинин, керсталлин сийлаллаш мукъайаха лерина (уггаре хьалха Къудс-ГӀала Ӏийса пайхамаран каш) тӀелетарш, сельджукашна дуьхьала.
Шуьйрачу маьӀнехь — руман папас кхайкхийна кхин тӀелетарш, царна йукъахь тӀаьхьа Ӏалашо Балтикайистера тӀекъархой керсталле балор хилларш а, Европехь динан а, антиклерикалан некъашна дуьхьала а тӀемаш (катарашна, гусгӀарна, кхечарна а), кхин гуттаре тӀаьхьарчу заманахь Ӏусманан империн тӀелетарш.
Схьайаларан истори
Гергара Малхбалера бусалбанийн областаш къарйина, сельджукаш (цӀе тиллина шайн тхьамдин Сельджукан цӀарах) ца севцира, тӀелетира византийн махкана. Византехь буьйхира. Цуьнан император Роман IV-гӀа совцо гӀоьртира мехкашдахархой, амма 1071 шарахь, Манцикертера тӀамехь, византийн эскаран боккха иэшам хилла, иза ша йийсаре кхечира. Цул тӀаьхьа византихойн ницкъ бацара дуьхьало йан. Сельджукаш, тӀаьхь-тӀаьхьа малхбузехьа теӀаш бара, схьайаьккхира Византегара йерриг аьлча санна Жима Ази.
Боккхачу барамехь керстачеран гӀаланашка а, йарташка а чухьевдда, сельджукаша къинхетам боцуш талораш дора царна, дакъаза бохура, багабора. Йогуш йара, йохийнера килсаш, монастыраш а. Мехкашдахархоша сийсаза йора керсталлин сийлаллаш, подвергали изощрённым пыткамницкъаш бора, цул тӀаьхьа бойура мозгӀарой, цӀувгаш, меттигерачу бахархошка ницкъала ислам тӀеоьцуьйтура, дуьхьало йинарг хӀаллак а веш.
1071 шарахь Къудс-ГӀала, Ӏийса пайхамаран сельджукийн карайахара, йерриг керстачеран сийлаллашца. Цул хьалхарчу масех бӀешарахь сийлахь гӀала Ӏаьрбийн Ӏедалан кӀелахь йара, уьш собаре бара меттигера керстачарна а, Европера гуттаренна Ӏийса пайхамаран коше зийарате оьхучарна а. ГӀалин керла дайша сийсаза йохура керстачеран килсаш, меттигерачу керстачеран бакъонаш йохайора, зийарате оьхучарна новкъарло йора: уьш сийсаза баха, йетта, лолле бохка, байа тарлора. Керстачарна урамашкахула лела а кхераме дара. Мехкашдахархоша башха къиза сийсазвора Къудс-ГӀалин патриарх, иза лелавора тӀаьххьара лай санна. Цкъа сельджукаша, маж лаьцна, Ӏарш тӀера лаьтта такхийна, цул тӀаьхьа бусалбачеран самукъадаккха такхийра урамашкахула, тӀаккха цхьан а бахьна доцуш набахти чувоьллира.
1096 шарахь къилбафранцузийн Клермон гӀалахь папас Урбан II-гӀачо болийра Къудс-ГӀала туркой-сельджукех мукъайаккхарх шовкъе хьехамаш. Халкъо ладугӀура цуьнан кхайкхамашка. «ЖӀарахой» цӀе схьайелира, жӀарахойн тӀелатаран декъашхоша шайн духарна тӀе жӀараш летош хилла дела.
1095 шеран ноябрехь Клермонехь хилира килсан гулам — католикин килсан берриг гӀарабевлла векалш: кардиналаш, архиепископаш, епископаш, монастырийн Ӏуналчаш болу гулам. Иза бара коьрта ладамаллин хилам, цига баьхкинера кхин а дуккха а лахарчу даржера мозгӀарш, монахаш, дуккха а машаре бахархой, бевзаш болу сеньораш, къонахий. Нисса кхузахь Урбан II-гӀачо кхайкхам бина Малхбален тӀелата, Ӏийса пайхамаран каш а, кхин сийлахь меттигаш а мукъайаха, Византийн гӀоде аьлла.
Урбанан когаметта волчу Григорийс, папас Виктор III-гӀачо а дӀабаьхьира хьалхарчун кхайкхамаш. Бусалбачеран хӀордахойн тӀелетарех бала хьоьгу Пизин, Генуйан, цхьайолу кхин итальянхойн гӀаланийн бахархоша Африкин бердашка йоьду флот кечйира. Экспедицис йагийра Тунисера ши гӀала, амма оцу балхо шуьйра резонанс ца йира.
ЖӀарахой Ӏусманашна тӀелатар (1396)
1396 шарахь гулделира мажарийн паччахьан Сигизмундан а, графан Неверин Иоаннан а, кхечеран а куьйгаллера алссама жӀарахойн эскар; амма Никополан гергарчу тӀамехь туркоша цунна боккха иэшам бина, хӀаллакдира.
ЖӀарахой Варнин тӀелатар (1443—1444)
ЖӀарахойн тӀелатар чекхделира полякийн-мажаройн паччахь Владислав 1444 шарахь Варнин гергарчу тӀамехь верца.
ТӀаьхьара тӀелетарш
Руман папийн хӀаллак хуьлуш йолчу малхбален империн гӀодаран жӀарахойн тӀелетарех бен хьехамаша Малхбузехь тоъал къинхетам ца бойтура нахе, тӀаккха 1435 шарахь Константинополь йуьйжира. 1454 шарахь руман папас байракх йаийтина иркара хӀоттийна Бургундин герцоганна Филипп III-гӀа Дикачунна, лиира жӀарахойн тӀом бан Ӏусманан империца, оцу бахьнехь даздеш нийат дира Лиллехь, амма цуьнан ойла кхочуш ца йира, коьртаниг цуьнан шен мехкашкахь хьал цхьаьнаэшшара ца хиларна.
Кхин а хьалха, 1439 шарахь, Флорецин унин барт бира, папин курин пайден болу, хӀунда аьлча православин килс малхбузачуьн куьйгакӀела хӀоттайора. ТӀаьхьа Оьрсийн пачхьалкхехь КхоалгӀа Руман ойла кхиира, ткъа 1589 шарахь кхоьллира маьрша Москохан патриархат. ТӀаьххьара жӀарахойн тӀелатар туркошна дуьхьала хилира 1683 шеран тӀом, иза чекхбелира закончившуюся их Венин гергахь жӀарахой хӀаллакбина эшарца.
Хьажоргаш
ЖӀарахойн тӀелетарш
Олив-Бранч (Миссисипи)
Олив-Бранч  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала.
Истори
Олив-Бранч гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кантон Коломбо-джербо (Бьела)
Кантон Коломбо-джербо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Горки (Солнечногорскан кӀошт)
Горки (Горки) — Российн Федерацин Москохан областан Солнечногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Солнечногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Арранкудьяга
Арранкудьяга — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Уэбстер (гуо, Миссури)
Уэбстер — АЦШ Миссури штатера гуо. Центр – гӀала Маршфилд.
Истори
Йиллина 1855 шарахь.
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 36 552 стаг.
Мохк
Гуон майда 1536 км². .
Билгалдахарш
Категори:Миссури штатан гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Ле-Мени-ВенегӀон
Ле-Мени-ВенегӀон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Беревоешть (Арджеш)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Вико (Козенца)
Вико — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Красни Мост (Клинцин кӀошт)
Красни Мост (Красный Мост) — Российн Федерацин Брянскан областан Клинцин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клинцин кӀоштан нах беха меттигаш
Комсомольски (Къилбаседа ХӀирийчоь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Йухари Астанли
Йухари Астанли (Yuxarı Astanlı) — Азербайджанан Йардимлин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Йардимлин кӀоштан нах беха меттигаш
Олбан (Висконсин)
Олбан — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Есимбаево
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Торъялан кӀоштан нах беха меттигаш
Эльсниг (Саксони-Анхальт)
Эльсниг (Elsnigk) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Педру-ди-Вила-Фрешкаинья
Сан-Педру-ди-Вила-Фрешкаинья — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Корсики
Корсики (Корсики) — Российн Федерацин Смоленскан областан Ершичин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Валь-д'Ажоль
Ле-Валь-д'Ажоль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(2588) Флавия
(2588) Флавия  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 2 ноябрехь Брайан А. Скифф цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 VQ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Йукаридилимли (ВираншехӀир)
Йукаридилимли (Yukarıdilimli) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ВираншехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Монте (Асколи Пичено)
Монте — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Йукаридилимли (ВираншехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Монте (Асколи Пичено)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Йукаридилимли (ВираншехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ВираншехӀирнан микрокӀошташ
Категори:ВираншехӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Крепянка
Крепянка (Крепянка) — Российн Федерацин Ростовн областан Мартыновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мартыновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дубови (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Бежаницин кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Джузепе (Лука)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Калиновка (Аргаяшан кӀошт)
Калиновка (Калиновка) — Челябинскан областан Аргаяшан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (33%), гӀезалой (8%), башкираш (59%).
Билгалдахарш
Категори:Аргаяшан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Беньковцы (Ивано-Франковскан область)
Беньковцы — Украинин Ивано-Франковскан областан Рогатинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Рогатинан кӀоштан нах беха меттигаш
Мнишин
Мнишин — Украинин Ровнан областан Ровнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ровнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сейдилер (ИсджехӀисар)
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Категори:ИсджехӀисаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аррасуа
Аррасуа — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сабельски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
Кантон Крезто-Палььеро Валгранд (Торино)
Кантон Крезто-Палььеро Валгранд — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Буданово
Буданово (Буданово) — Российн Федерацин Новгородан областан Валдайн кӀоштара эвла.
Сан-Пьетро-ин-Лама
Сан-Пьетро-ин-Лама — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Лечче провинцехь.
Буданово
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан-Пьетро-ин-Лама
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Буданово
Хьажоргаш
Категори:Валдайн кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Пьетро-ин-Лама
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Малые Бредники
Мали Бредники (Малые Бредники) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
Горе-Грязь
Горе-Грязь (Горе-Грязь) — Российн Федерацин Ярославлан областан Гаврилов-Яман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гаврилов-Яман кӀоштан нах беха меттигаш
Ватутино (Сахалинан область)
Ватутино (Ватутино) — Российн Федерацин Сахалинан областан Невельскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Эвла йогӀу бараман шораллин муссонийн зонин йукъа. Амма кхузара климат гуттар луьра йу бараман асанера кхечу областашца йуьстича. Атмосферан Ӏаткъамийн йукъ хийцайаларца, хӀаваан массийн агӀонаш хийцало шарахь шозза. Ӏай шийла хӀаваийн массаш материк тӀиера Ӏапказ агӀора хьоькху. Цундела кхузахь оцу хенахь алсама хуьлу къилбаседа а, къилбаседа-малхбузен а мехаш, лаьтта йаккхий шелонаш. Ткъа аьхка, шелйелла хӀаван массаш йуханехьа йогӀу, гӀайренаш тӀехула йовлуш шорта йочанаш йахьа, цундела аьхке кхузахь шийло а, тӀуьна а хуьлу. Шеран йочанийн барам кхузахь кхочу 1000 мм сов. Бакъду, йочанаш массанхьа цхьабосса-м ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Шульгино (Тулин область)
Шульгино (Шульгино) — Российн Федерацин Тулин областан Заокскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Заокскан кӀоштан нах беха меттигаш
Александровка (Азован немцойн къоман кӀошт)
Александровка (Александровка) — Российн Федерацин Омскан областан Азован немцойн къоман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Азован немцойн къоман кӀоштан нах беха меттигаш
Радишина
Радишина (Радзішына) — Белоруссин Могилёвн областан Шклован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ровно-Владимировка
Ровно-Владимировка (Ровно-Владимировка) — Российн Федерацин Самарин областан Волган кӀоштара эвла.