cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роман
Рома́н — литературин жанр, дукха хьолахь прозан хуьлу, кхоллаелла юккъера бӀешерашкахь романан къаьмнашна юкъахь ненан меттах лаьцна дийцар санна, ткъа хӀинца цунах уггаре а эпосан литературин даьржина тайпа хилла. Романо гойту адаман дахар шен карзахюьйлу шовкъаш (хьалхарчу планехь безам), къийсамаш, социалан юкъаметтигаш, Ӏалашоне кхачар. Шен дахаран стандартан боцучу муьран кризисан моментехь, даржийна диллина дахарех а, коьртачу турпалан (турпалийн) кхиарех а, роман къаьста дийцарх барамца, чолха чулацамца, буьйцу хиламаш шуьйра лацарца.
Лас Кармелитас (Успанапа)
Географи
Лас Кармелитас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Роман
Юккъерчу бӀешерашкахь яьржина яра рыцарийн дахаран романаш (паччахьах Артурех, Тристанех а, Изольдех а, Ланселотех, Гальский амадисех). Царна тӀаьххье юкъаевлира реализман кӀеж тӀетоьхна йолу хьарамчийн а, талорхойн романаш. Сатиран элементаш юкъатуьйхира Сервантеса а, Раблес а. Ингалсехь йолийна хьехаман а, дог кӀедаллин а романийн юьхьиг (Дефо, Ричардсон, Филдинг, Гольдсмит); циггахь шуьйра кхиа йолаелира историйн роман (Вальтер Скотт), амалаш йийцаран а, психологин а романаш (Диккенс а, Теккерей а). Дахар ма-дарра гайтаран а, натурализман а романан даймохк хилира Франци (Бальзак, Флобер, Золя, Гонкураш, Мопассан). Францино белла чӀогӀа дика идеалан, романтикан, психологин ишколийн романан векалш (Жорж Санд, Виктор Гюго, П. Бурже, кхин а). Немецойн а, италихойн а романаш тӀехьаюзура ингалсийн а, французийн а васташна. XIX бӀешерийн шолгӀачу декъехь а, XX бӀешераш долалуш а боккха Ӏаткъам бира европин литературин скандинавийн романаш (Бьернсон, Ли Ионас, Хьелланн, Стриндберг) а, оьрсийн (Достоевский, Л. Толстой) а.
Лас Кармелитас (Успанапа)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Роман
История термина
Название «Роман» возникло в середине XII века вместе с жанром рыцарского романа (старофранц. romanz от «на (народном) романском языке»), в противоположность историографии на латинском языке. Вопреки распространенному мнению, это название с самого начала относилось не к любому сочинению на народном языке (героические песни или лирика трубадуров никогда романами не назывались), а к тому, которое можно было противопоставить латинской модели, хотя бы и весьма отдаленной: историографии, басне («Роман о Ренаре»), видению («Роман о Розе»). Впрочем, в XII—XIII веках, если не позже, слова roman и estoire (последнее значит также «изображение», «иллюстрация») взаимозаменимы. В обратном переводе на латынь роман назывался (liber) romanticus, откуда в европейских языках и взялось прилагательное «романтический», до конца XVIII века значившее «присущий романам», «такой, как в романах», и только позже значение с одной стороны, упростилось до «любовный», зато с другой стороны дало начало названию романтизма как литературного направления.
Название «роман» сохранилось и тогда, когда в XIII веке на смену исполняемому стихотворному роману пришел прозаический роман для чтения (с полным сохранением рыцарской топики и сюжетики), и для всех последующих трансформаций рыцарского романа, вплоть до произведений Ариосто и Эдмунда Спенсера, которые мы называем поэмами, а современники считали романами. Сохраняется оно и позже, в XVII—XVIII веках, когда на смену «авантюрному» роману приходит на смену роман «реалистический» и «психологический» (что само по себе проблематизирует предполагаемый при этом разрыв в преемственности).
Лас Кармелитас (Успанапа)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Роман
История термина
Впрочем, в Англии сменяется и название жанра: за «старыми» романами остается название romance, а за «новыми» романами с середины XVII века закрепляется название novel (из novella — «новелла»). Дихотомия novel/romance много значит для англоязычной критики, но скорее вносит дополнительную неопределенность в их действительные исторические отношения, чем проясняет. В целом romance считается скорее некой структурно-сюжетной разновидностью жанра novel.
В Испании, напротив, все разновидности романа называются novela, а произошедшее от того же romanice слово romance с самого начала относилось к поэтическому жанру, которому также суждена была долгая история, — к романсу.
Проблема романа
В изучении романа существует две основные проблемы, связанные с относительностью его жанрового единства:
Возникновение жанра
С историко-литературной точки зрения невозможно говорить о возникновении романа как жанра, поскольку по существу «роман» — это инклюзивный термин, перегруженный философскими и идеологическими коннотациями и указывающий на целый комплекс относительно автономных явлений, не всегда связанных друг с другом генетически. «Возникновение романа» в этом смысле занимает целые эпохи, начиная с античности и заканчивая XVII или даже XVIII веком. Огромное значение при этом имели процессы конвергенции, то есть усвоение и поглощение нарративных классов и типов из соседних литературных рядов.
Циклизация новелл
Есть точка зрения, согласно которой роман (во всяком случае, роман Нового времени) возникает в результате процесса так называемой «циклизации новелл», то есть механического нанизывания эпизодов, каждый из которых бытовал ранее как отдельная новелла или анекдот. Считалось, что рамочно объединенные сборники новелл, такие как «Декамерон» Боккаччо или «Кентерберийские рассказы» Чосера, постепенно развивали сквозной сюжет и композицию большой формы. Такова теоретическая догма ОПОЯЗа, разработанная Виктором Шкловским, популяризованная Борисом Томашевским в его «Теории литературы» и принятая советским литературоведением, поскольку она удобно ложилась в социологическую схему классово детерминированной истории литературы.
Однако всё это лишь умозрительная конструкция, поскольку в реальной истории литературы неизвестны переходные формы от сборника новелл к плутовскому роману, зато трансформация рыцарского романа в плутовской прослеживается на множестве примеров. К тому же «циклизованные» сборники новелл несомненно восходят к типу «обрамленной повести», один образец которой, «Роман о семи мудрецах», пользовался огромной популярностью в средневековой Европе.
Дискуссии о романах
Общие места в критике романа, начиная уже с позднего средневековья, — обвинения в нарушении эстетических норм и «аморальности», те же, что предъявляются современной массовой культуре.
Антонио Минтурно в «Поэтическом искусстве» (1563) категорически заявил, что роман есть изобретение варваров, а эпическое совершенство воплощено в произведениях Гомера и Вергилия, примеру которых во веки веков обречен следовать любой эпический поэт. Поэзия хотя и отражает перемену обычаев и нравов, ни на шаг не вольна отступать от своих вековечных законов.
В 1665 Пьер Николь в «Письме о ереси сочинительства» (Lettre sur l’hérésie imaginaire) назвал авторов романов и пьес, описывающих преступные страсти, «отравителями душ». Его бывший ученик Жан Расин, принявший обвинение на свой счёт, резко ему возразил в ответном письме.
Диалог Буало «Герои романа» (начат в 1664 и скоро уже читался в салонах, закончен в 1672, но опубликован лишь в 1713, поскольку автор не хотел огорчать мадемуазель де Скюдери) обвинял романы в манерности стиля, полном непонимании истории, курьезном смешении примет XVII века с обстановкой Эллады и Рима.
Маркиза де Ламбер в «Материнском поучении к дочери» (Avis d’une mère à sa fille, 1728) предостерегает девушек от чтения романов, которые вносят сумятицу в голову и разлад в сердце, губят стыдливость, развивают порочные наклонности.
Вольтер заявил в 1733 году, что «новые романы» — это «лишь развлечение для легкомысленной молодежи», порядочные литераторы должны их презирать. Позднее, в «Веке Людовика XIV», эти обвинения он повторил и в адрес «старых» романов, XVII века.
В 1734 аббат Ленгле-Дюфренуа опубликовал под псевдонимом Гордон де Персел двухтомный трактат «О пользе романов …» (De l’usage des romans…), а в 1735 он же, уже под собственным именем, напечатал книгу «Справедливые обвинения против романов» (Histoire justifiee contre les romans). В этих двух книгах выражались прямо противоположные точки зрения.
В 1735 вышло «Чудесное путешествие принца Фан-Фередена в страну Романсию» отца Бужана, пародия на прециозный роман, ставившая своей целью вызвать у читателей романов отвращение к ним.
В 1736 иезуит Шарль Поре произнёс по-латыни публичную речь «О книгах, в просторечии именуемых романами…» (De libris qui vulgo dicuntur Romanses…). Это была горячая проповедь против романов, которые своим обилием душат другие литературные жанры, портят нравы, прививают вкус к порокам, заглушают семена добродетели. В речи содержалось обращение к властям с призывом пресечь это зло, представляющее собою угрозу надежде на спасение души, и принять против романа самые строгие меры. Речь Шарля Поре скоро была напечатана отдельной брошюрой, журнал «Мемуары Треву», издаваемый иезуитами, посвятил ей специальный номер: она была переведена на французский язык и сопровождалась одобрительным комментарием.
В 1737 во Франции был издан королевский указ, согласно которому печатать новые романы на территории Франции отныне можно было лишь с особого разрешения (так называемый «запрет на романы», proscription des romans).
Аббат Жакен в «Беседах о романах» (Armand-Pierre Jacquin, Entretiens sur les romans, 1755) повторил все наиболее резкие обвинения отца Поре, и его сочинение стало самой известной книгой «против романа» в XVIII веке.
В 1765 году вышел 14 том «Энциклопедии» со статьёй «Роман», в которой её автор, Луи де Жокур, предъявил этому жанру традиционные обвинения в аморальности и антиэстетизме.
Аллегорический роман
Особый случай представляют собой некоторые средневековые аллегорические повествования, называемые романами. С одной стороны, они входят в обширный корпус средневековой аллегорической литературы, восходящей к церковным латинским апологам, вершиной которой стала «Божественная комедия» Данте. С другой стороны, тематически и формально они связаны с рыцарским романом. Наиболее известный пример такого рода — «Роман о Розе». Несколько в стороне стоят повествования, основанные на животной басне и устной традиции животной сказки, смонтированные по образцу сатирических ди, в том числе знаменитый «Роман о Ренаре».
Испанский роман
Именно испанские писатели создали этот законченный тип героя-плута и ввели в мировую литературу характерное его название — ; по их стопам во Франции шёл Лесаж.
Русский роман
К началу XVIII века из моралистической, нравоописательной повести («Повесть о Горе-злосчастьи», «Савва Грудцын» и др.) выросла постепенно мещанская новелла, ярким образцом которой является «Повесть о Фроле Скобееве».
Василий Нарежный в 1814 опубликовал роман «Российский Жильблаз», считающийся первым в истории литературы русским бытовым мещанским романом. Это нравоучительный роман приключений, несущий в себе реалистичные зарисовки нравов российской провинции. Написан на смеси старого, высокопарного XVIII века, экзальтированного, обоснованного школой Сентиментализма, и нового, тогда только зарождающегося, т. н. «декабристского» литературных языков.
В 20—30-х годы XIX века и мещанский и дворянский нравоописательный роман продолжают развиваться. Это время характерно отчаянной борьбой за «первенство» в нахождении и утверждении новых литературных форм. Так как к середине 1820-х годов Нарежный был уже признанным первооткрывателем русского прозаического романа, Пушкин объявил себя создателем нового жанра — романа в стихах, соединив в «Евгении Онегине» форму и отчасти портрет главного героя байроновского «Чайльд Гарольда» с описанием жизни русской усадебной жизни. Гоголь же, вовсе «опоздав» с названием роман, по пушкинскому образцу, но как бы «наоборот», решил назвать свои «Мёртвые души», фактически являющиеся романом, «поэмой в прозе».
Романы Фаддея Булгарина «Иван Выжигин» (1829) и «Пётр Иванович Выжигин» (1831) — являются первыми образцами полноценного русского романа. Содержанием и формой они решительно повлияли на создание многих последующих произведений этого жанра, таких как «Дубровский», «Мёртвые души», «Тысяча душ», «Война и мир». Будучи человеком предприимчивым, и воспользовавшись тем, что Нарежный ещё при жизни своей стоял в стороне от литературных кругов, а к 1829 году, через 4 года после своей смерти, был фактически забыт, Булгарин не преминул объявить своего «Выжигина» «первым русским романом», что отчасти, если учесть занимательность и глубину повествования, а также превосходный современный русский язык, было правдой.
Помимо великолепно описанных сцен русской жизни в романах Булгарина присутствует достаточно большая доля антисемитских текстов, и при знакомстве с его творчеством необходимо учитывать данный факт.
Ещё при жизни Булгарин, будучи провинциалом, а также личностью с запутанным прошлым и связями со власть имущими, подвергался отчаянной критике со стороны столичных литературных кругов. Пушкин называл его «залётной птицей, гадящей на нашем русском литературном небосводе», а Вяземский «малороссийским писакой». С тех пор на протяжении более полутора столетий стало традицией использовать его имя в основном в сочетании со словами «подлец», «доносчик», «негодяй» и т. п. Однако в современном литературоведении начался пересмотр творчества этого писателя, и вполне вероятно, что в будущем он займёт совсем иное место в истории отечественной литературы.
-->
Хьажоргаш
Категори:Произведени Категори:Литература
Саймонтон (Техас)
Саймонтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Саймонтон гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Етен
Етен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вурнаран кӀошт
Вурнаран кӀошт (Вăрнар районĕ) — Чувашин муниципалан кхоллам.
Административан центр — Вурнары.
Билгалдахарш
Категори:Чуваши Категори:Российн кӀошташ
Буенависта ла Пенья (Аламо Темапаче)
Буенависта ла Пенья — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Буенависта ла Пенья лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Рейнерито (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Рейнерито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Торгошицы
Торгошицы (Таргошыцы) — Белоруссин Брестан областан Пинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
ДеребагӀ (Йеркоьй)
ДеребагӀ (Derebağ) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Йозгат провинцин (ил) Йеркоьйнан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Йозгат провинцин нах беха меттигаш
Категори:Йеркоьйнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Камен
Камен — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Норд-Ост
Норд-Ост (Норд-Ост) — Приморьен мехкан Ольган кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даимна Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Ольган кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Борцово (Нижни Новгородан область)
Борцово (Борцово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дальни Константинован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 55 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дальни Константинован кӀоштан нах беха меттигаш
Коджаали (Карадениз ЭрегӀли)
Коджаали (Kocaali) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Карадениз ЭрегӀлин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Карадениз ЭрегӀлин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казе Гумирато (Падова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD1447
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
HD1447
Эль Гранеро (Агва Дулсе)
Эль Гранеро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Гранеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тринита (Пяченца)
Тринита — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Медведка (Украина)
Медведка — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Винницан кӀоштан нах беха меттигаш
Звегор
Звегор — Болгарин Шуменан областера эвла. Хитрино йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Велики Быков
Велики Быков (Вялікі Быкоў) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Бломино-Гумовске
Бломино-Гумовске — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Сен-ЕгӀнен
Сен-ЕгӀнен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан-Гонсалу-ду-Абаэте
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Прилуцки (Хмельникан кӀошт)
Прилуцки — Украинин Винницан областан Хмельникан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
Берета (Варезе)
Берета  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Саллиджа (Эргани)
Саллиджа (Sallıca) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Эрганинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Эрганинан микрокӀошташ
Категори:Эрганинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пуоье (Удине)
Пуоье — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Щепанки (Липновскан повет)
Щепанки  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Петшиковице (гмина Конти-Вроцлавски)
Петшиковице  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 2332
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2332 2332
Базна (коммуна)
Базна — Румынин Сибиу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сибиу жудецан коммунаш
Козки
Козки (Козки) — Российн Федерацин Воронежан областан Каменкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Каменкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сент-АндгӀе-ТгӀез-Вуа
Сент-АндгӀе-ТгӀез-Вуа (Saint-André-Treize-Voies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сосновка (Аткарскан кӀошт)
Сосновка (Сосновка) — Российн Федерацин Саратовн областан Аткарскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Аткарскан кӀоштан нах беха меттигаш
Огарково (Истран кӀошт)
Огарково (Огарково) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
ДжавахӀирли
ДжавахӀирли (Cavahirli) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдаман кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Катарина (Салватьера)
Ла Катарина — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Катарина лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Тойбелен (Илкадим)
Тойбелен (Toybelen) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Илкадимнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Илкадимнан микрокӀошташ
Категори:Илкадимнан кӀоштан нах беха меттигаш
Квархити
Квархити (კვარხითი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 379 стаг (2014 шо).
Тойбелен (Илкадим)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Квархити
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Бутырски (Верхни Тойман кӀошт)
Бутырски (Бутырская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Етон (Мез)
Етон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Дрозды (Пушкински Горин кӀошт)
Дрозды (Дрозды) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Лопырево (Ярославлан область)
Лопырево (Лопырево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мустанг (Техас)
Мустанг  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кокора (эвла)
Кокора — Румынин Яломица жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Яломица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Александровка (Яловенин кӀошт)
Александровка (, Alexandrovca) — Молдавин Яловенин кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Яловенин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Лужок (Могилев-Подольскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Кадыковка (Тамбовн область)
Кадыковка (Кадыковка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Моршанскан кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Моршанскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кононово (Красноярскан мохк)
Кононово (Кононово) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Сухобузимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Сухобузимскан кӀоштан нах беха меттигаш
Хаслах (Кинцигталь)
Хаслах (Haslach im Kinzigtal) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сугробы (Липецкан область)
Сугробы (Сугробы) — Российн Федерацин Липецкан областан Данкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Данкован кӀоштан нах беха меттигаш
Витязевка
Витязевка — Украинин Кировоградан областан Бобринецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бобринецан кӀоштан нах беха меттигаш
Кузнецово (Лебяжьен кӀошт, Кировн область)
Кузнецово (Кузнецово) — Кировн областан Лебяжьен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (34%), оьрсий (66%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Лебяжьен кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Нетржеби (Ческе Гержманице)
Нетржеби  (Netřeby) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сан-Гонсалу-ду-Амаранти (Риу-Гранди-ду-Норти)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Норти штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тростянка (Пинскан кӀошт)
Тростянка (Трасцянка) — Белоруссин Брестан областан Пинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Тамариндо дел Рио (Тлалчапа)
Эль Тамариндо дел Рио — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Тамариндо дел Рио лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Камп-Линтфорт
Камп-Линтфорт — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 2333
NGC 2333 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2333 2333
Алтайн кӀошт (Хакаси)
Административан центр — Бели Яр.
Билгалдахарш
Категори:Хакаси Категори:Российн кӀошташ
Весея
Весея (Вясея) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лаврушкино
Лаврушкино (Лаврушкино) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Корубаши (Карадениз ЭрегӀли)
Корубаши (Korubaşı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Карадениз ЭрегӀлин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карадениз ЭрегӀлин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD144748
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Сакси (Техас)
Сакси  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Сакси гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ибресин кӀошт
Ибресин кӀошт (Йĕпреç районĕ) — Чувашин муниципалан кхоллам.
Эль Тлакуаче (Пенхамо)
Географи
Эль Тлакуаче лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Ибресин кӀошт
Административан центр — Ибреси.
Билгалдахарш
Категори:Чуваши Категори:Российн кӀошташ
Эль Тлакуаче (Пенхамо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Бломино-Эже
Бломино-Эже — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Квахврели
Квахврели (ქვახვრელი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 2091 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Большое Сескино
Большое Сескино (Большое Сескино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дальни Константинован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 43 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дальни Константинован кӀоштан нах беха меттигаш
Сент-Етьенн-де-БгӀиуье
Сент-Етьенн-де-БгӀиуье (Saint-Étienne-de-Brillouet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Златар (Болгари)
Златар  — Болгарин Шуменан областера эвла. Велики-Преслав йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Берджа (Кунео)
Берджа  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бала (коммуна)
Бала — Румынин Мехединць жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
ЕтгӀе (Мез)
ЕтгӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пупаджи (Перуджа)
Пупаджи — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тринита (Реджо Эмилия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Полеви Лысиевка
Полеви Лысиевка — Украинин Винницан областан Хмельникан кӀоштара эвла.
Селманкоьй (Эргани)
Селманкоьй (Selmanköy) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Эрганинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Полеви Лысиевка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Селманкоьй (Эргани)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Полеви Лысиевка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Селманкоьй (Эргани)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Полеви Лысиевка
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
Селманкоьй (Эргани)
Хьажоргаш
Категори:Эрганинан микрокӀошташ
Категори:Эрганинан кӀоштан нах беха меттигаш
ЧухурмаьхӀлаь
ЧухурмаьхӀлаь (Çuxurməhlə) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Селманкоьй (Эргани)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ЧухурмаьхӀлаь
Билгалдахарш
Категори:Агдаман кӀоштан нах беха меттигаш
Жымпиты
Жымпиты — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Сырыман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбузен-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Сырыман кӀоштан нах беха меттигаш
Сухарево (Калининскан кӀошт)
Сухарево (Сухарево) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Брезе-при-Подплату
Брезе-при-Подплату — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Петшикув (Нижнесилезин воеводалла)
Петшикув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Огниково
Огниково (Огниково) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Ловета (Парма)
Ловета  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Медвежье Ушко
Медвежье Ушко — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).