cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Европа
Российн а, Белоруссин а Бертан пачхьалкх
Российн Федерацин а, Республика Белоруссин а конфедерацин барто тӀехь-тӀехьа кхуллу цхьааллин политикин, экономикин, тӀеман, таможнин, валютин, юридически, гуманитарин, оьздангаллин аре.
УЕФА
Лакхахь багарбина мехкаш доцуш, УЕФА йукъайоьду иштта Исраил (Исраилан футболан ассоциаци), ерриг Азехь йолушехь.
Континентан Европа
Континентан Европа — оцу материкан декъан догӀу термин.
Йукъара доху: Желтойчоьнан, Кипр, Малта, Сицили, Сардини, Корсика, Балеарин, Йоккха Британин, Ирланди, Керла Латта, Шпицберген, Мадейра, Азорийн, Исланди, Данин, Фарерийн гӀайренаш.
Наггахь йукъара доху скандинавин мехкаш (Швеци а, Норвеги а), хӀунда аьлча церан континентан декъера уьйранаш Балтикин а, Къилбаседа а хӀордашна чухула йолун дела (Финляндехула хьевзина некъ ца бийцича).
ХӀинци а ду континента Европа шира гар («Европин хӀоъ», «Kerneuropa»): иза КаролингӀеран (хӀинцалера Франци, Итали, Германи) а, Бенилюксан (историн регион Австрази) а империн мохк бу.
Хьажоргаш
Категори:Европа Категори:Дуьненан дакъош Категори:Континентийн цӀераш
Барвино
Барвино — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Пян дел Поджо (Павия)
Пян дел Поджо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Жуковски (Ивановн область)
Жуковски (Жуковская) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Таьклаь (АгӀсуйн кӀошт)
Таьклаь (Təklə) — Азербайджанан АгӀсуйн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:АгӀсуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Сантанополис
Сантанополис — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Джалабашвилеби
Джалабашвилеби (ჯალაბაშვილები) — Гуьржийчоьнан Аджарин Кедан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 310 стаг (2014 шо).
Сантанополис
Географи
Муниципалитетан майда —.
Джалабашвилеби
Билгалдахарш
Категори:Кедан муниципалитетан нах беха меттигаш
Сантанополис
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD157889
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Казе Марторел (Тревизо)
Казе Марторел — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Красавино (Котласан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Котласан кӀоштан нах беха меттигаш
Кайынды (Кокпектинан кӀошт)
Кайынды — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Кокпектинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Кокпектинан кӀоштан нах беха меттигаш
HD15790
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Букшань (коммуна, Димбовица)
Букшань — Румынин Димбовица жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Димбовица жудецан коммунаш
Врхтребне
Врхтребне — Словенин йукъараллера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Блоне (гмина Пйонтек)
Блоне  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Черника (кӀотар, Смолевичин кӀошт)
Черника (Чарніца) — Белоруссин Минскан областан Смолевичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Смолевичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Черниче
Черниче — Болгарин Благоевградан областера эвла. Симитли йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Благоевградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Барково (ХӀордан воеводалла)
Барково  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Фавале (Фрозиноне)
Фавале — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Филдинг (Юта)
Филдинг  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Юта штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бялусни-Лясек (Мазовин воеводалла)
Бялусни-Лясек  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Дурандино
Дурандино (Дурандино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 17 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Ковернинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сказ
Сказ (Сказ) — Челябинскан областан Нязепетровскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (76%), гӀезалой (19%).
Першотравенка (Кировоградан область)
Першотравенка — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ивановка (Шарыпован кӀошт)
Ивановка (Ивановка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Шарыпован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Шарыпован кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Студенец
Нови Студенец (Nový Studenec) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Понижье
Понижение (Паніжжа) — Белоруссин Брестан областан Столинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Керпичли (Теккекоьй)
Керпичли (Kerpiçli) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Теккекоьйнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Теккекоьйнан микрокӀошташ
Категори:Теккекоьйнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Андрейки (Полтаван область)
Андрейки — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Китилбил (Сур)
Китилбил (Kıtılbıl) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Сурнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Сурнан микрокӀошташ
Категори:Сурнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Гоголицыно
Гоголицыно (Гоголицыно) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Минински (Калязинан кӀошт)
Минински (Мининская) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Журавни (Винницан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Винницан кӀоштан нах беха меттигаш
Горес (Къилбаседа Дакота)
Горес  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Истори
Горес гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Архангельски (Елецан кӀошт)
Архангельски (Архангельское) — Российн Федерацин Липецкан областан Елецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Елецан кӀоштан нах беха меттигаш
Нидерштеттен
Нидерштеттен (Niederstetten) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бубнево (Пыталован кӀошт)
Бубнево (Бубнево) — Российн Федерацин Пскован областан Пыталован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пыталован кӀоштан нах беха меттигаш
Отелек
Отелек — Румынин Тимиш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Тимиш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чурово (Ярославлан область)
Чурово (Чурово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Монпеза-су-Бозон
Монпеза-су-Бозон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Федоровка Второй (Никифоровкан кӀошт)
Федоровка Второй (Федоровка Вторая) — Российн Федерацин Тамбовн областан Никифоровкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сен-Матье (Лакха Вьенна)
Сен-Матье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Арски
Арски (Арское) — Кировн областан Неман кӀоштара эвла.
Федоровка Второй (Никифоровкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Арски
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Федоровка Второй (Никифоровкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Никифоровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Арски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Совхозни (Ливнин кӀошт)
Совхозни (Совхозный) — Российн Федерацин Орёлан областан Ливнин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ливнин кӀоштан нах беха меттигаш
Вильнав-д'ОгӀнон
Вильнав-д'ОгӀнон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Баркоцин
Баркоцин — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Эс-Асьенда де Чаркас (Атархеа)
Эс-Асьенда де Чаркас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Баркоцин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Эс-Асьенда де Чаркас (Атархеа)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сантарен (Пара)
Сантарен  — Бразилин Пара штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Пара штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Уьлгуьдж
Уьлгуьдж (Ülgüc) — Азербайджанан АгӀсуйн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:АгӀсуйн кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2877
NGC 2877 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2877 2877
Лона (Тренто)
Лона — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
УгӀур (Дуьздже)
УгӀур (Uğur) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Дуьздже провинцин (ил) Дуьздженан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дуьздженан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Виборас (Эмилияно Запата)
Виборас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Дзенцмани
Дзенцмани (ძენწმანი) — Гуьржийчоьнан Аджарин Кедан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 197 стаг (2014 шо).
Виборас (Эмилияно Запата)
Географи
Виборас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Дзенцмани
Билгалдахарш
Категори:Кедан муниципалитетан нах беха меттигаш
Виборас (Эмилияно Запата)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Блоне (Радомщанскан повет)
Блоне  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Бялути (Варшавский-Захиднан повет)
Бялути  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Черницкий
Черницкий (Чарніцкі) — Белоруссин Минскан областан Смолевичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Смолевичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Запупе (Пануко)
Эль Запупе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Запупе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Пян дел Понте (Арецо)
Пян дел Понте — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бине (Асти)
Бине  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Булбуката (коммуна)
Булбуката — Румынин Джурджу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Джурджу жудецан коммунаш
Нови Телечков
Нови Телечков (Nový Telečkov) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Черноморка (Челябинскан область)
Черноморка (Черноморка) — Челябинскан областан Троицкан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Крючиха (Архангельскан область)
Крючиха (Крючиха) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вилегодскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Черноморка (Челябинскан область)
Билгалдахарш
Категори:Челябинскан областан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Крючиха (Архангельскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Первомайск (Столинан кӀошт)
Первомайск (Першамайск) — Белоруссин Брестан областан Столинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Столинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Першотравневи (Кропивницкан кӀошт)
Першотравневи — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Меса (Комонфорт)
Ла Меса — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Меса лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Лесной (Клинан кӀошт)
Лесной (Лесной) — Российн Федерацин Москохан областан Клинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клинан кӀоштан нах беха меттигаш
Тадж-Махал
Тадж-Маха́л (ताज महल, Taj Mahal) — ХӀинди пачхьалкхехь Агра гӀалахь йолу мавзолей а, маьждиг а. Иза ду Джамна цӀе йолу хин йистехь. Цуьнан архитектор хилла, схьахетарехь, Устад-Иса. Тадж-Махал яйтинарг ву Шах-Джахан шен зудчунна сий деш. Кхоно Шах-Джахан ша а дӀавоьллира кхузахь.
<!-- Тадж-Махал (также «Тадж») считается лучшим примером архитектуры стиля моголов, который сочетает в себе элементы персидского, индийского и исламского архитектурных стилей. В 1983 году Тадж-Махал был назван объектом Всемирного наследия ЮНЕСКО: «жемчужиной мусульманского искусства в Индии, одним из общепризнанных шедевров наследия, которым восхищаются во всём мире».
Несмотря на то, что белый мраморный купол мавзолея является наиболее известным компонентом, Тадж-Махал — это структурно интегрированный комплекс. Здание начали строить примерно в 1632 году и завершили в 1653 году, работали 20 тысяч ремесленников и мастеров. Руководство строительством Тадж-Махала было возложено на Совет архитекторов под имперским контролем, включая Дешенов-Ану, Макрамат Хана и Устад Ахмад Лахаури. Главным автором проекта обычно считают Лахаури. По другой версии, наиболее популярной среди гидов Тадж Махала, одним из главных архитекторов был турок Иса Мухаммед Эфенди.
Внутри мавзолея расположены две гробницы — шаха и его жены. На самом деле, место их захоронения находится ниже — строго под гробницами, под землей. Время строительства относится примерно к 1630—1652 годам. Тадж-Махал представляет собой пятикупольное сооружение высотой 74 м на платформе, с 4 минаретами по углам (они слегка наклонены в сторону от усыпальницы для того, чтобы в случае разрушения не повредить её), к которому примыкает сад с фонтанами и бассейном.
Стены выложены из полированного полупрозрачного мрамора (привозившегося на строительство за 300 км) с инкрустацией из самоцветов. Были использованы бирюза, агат, малахит, сердолик и др. Мрамор имеет такую особенность, что при ярком дневном свете он выглядит белым, на заре розовым, а в лунную ночь — серебристым.
Строительство
На строительство комплекса было приглашено более 22 000 мастеров со всех концов империи, а также мастера Средней Азии, Персии и Ближнего Востока.
Согласно неподтверждённой легенде, на другом берегу реки должно было располагаться здание-близнец из чёрного мрамора, но оно не было достроено. Соединять эти два здания должен был мост из серого мрамора.
Тадж-Махал был построен на участке земли к югу от окружённой крепостной стеной Агры. Шах-Джахан обменял этот участок, принадлежащий махарадже, на большой дворец в центре Агры. Площадь размером приблизительно в три акра (1,2 гектара) была перекопана, произведена замена грунта для уменьшения инфильтрации, уровень площадки был поднят на 50 метров над уровнем берега реки. На участке расположения мавзолея были выкопаны колодцы, которые, заполненные бутовым камнем, образовали фундаменты сооружения. Вместо лесов из перевязанного бамбука были возведены масштабные леса из кирпича, которые окружили гробницу. Они были настолько внушительные по размерам, что мастера, заведующие строительством, опасались, что разборка их может занять годы. Согласно легенде Шах-Джахан озвучил, что любой может взять себе и оставить столько кирпичей, сколько пожелает, и леса были разобраны крестьянами практически за ночь.
Для транспортировки мрамора и прочих материалов к месту строительства был построен пятнадцатикилометровый пандус из утрамбованной земли, и тридцать быков тащили блок за блоком на стройку на специальных запроектированных повозках. Тщательно разработанная объёмно-рамная конструкция с блоками использовалась для поднятия блоков на нужный уровень. Вода для нужд строительства добывалась из реки с помощью канатно-вёдерной системы с использованием животной силы и сливалась в большой резервуар, откуда поднималась в распределительный резервуар. Оттуда она распределялась по трём вспомогательным ёмкостям и по трубам транспортировалась к строительному комплексу.
Строительство гробницы и платформы заняло примерно двенадцать лет. Остальные части комплекса строились ещё десять лет, и завершались последовательно: минареты, мечеть, джаваб, Большие ворота. Поскольку строительство велось этапами, существуют различные точки зрения о том, что можно считать окончанием строительства Тадж-Махала. К примеру, сам мавзолей был закончен к 1643 году, но после этого работы продолжались на оставшейся части комплекса.
Оценки стоимости строительства весьма разнятся в виду сложности учёта цен многовековой давности. Приблизительно общая стоимость строительства по тем временам составила около 32 миллионов рупий.
Материалы для строительства Тадж-Махала доставлялись со всей Индии и из многих мест Азии, для их транспортировки использовалось более тысячи слонов. Полупрозрачный белый мрамор доставлялся из Макраны, Раджастхан, яшма привозилась из Пенджаба, жад и кристаллы из Китая. Бирюза транспортировалась из Тибета, а ляпис-лазурь из Афганистана, в то время как сапфиры привозились со Шри-Ланки, а карнеол из Аравии. В целом, двадцать восемь типов драгоценных и полудрагоценных камней были инкрустированы в белый мрамор.
На стройке трудились двадцать тысяч рабочих, собранных по всей северной Индии. Среди группы из 37 человек, отвечавших за художественных образ комплекса, были скульпторы из Бухары, каллиграфы из Сирии и Персии, мастера инкрустации из южной Индии, каменотёсы из Белуджистана, а также специалист по возведению башен и мастер по резке мраморных орнаментов. Некоторые из строителей Тадж-Махала:
Архитектура
«O ты, душа упокоившаяся! Вернись к твоему Господу довольной и снискавшей довольство! Войди c Моими рабами. Войди в Мой рай!»
С левой стороны от усыпальницы находится мечеть из красного песчаника. Справа точная копия мечети. Весь комплекс имеет осевую симметрию. Усыпальница имеет центральную симметрию относительно гробницы Мумтаз-Махал. Нарушает эту симметрию лишь гробница Шах-Джахана, которую там соорудили после его смерти.
Все стены инкрустированы драгоценными и полудрагоценными камнями, отчего при солнце или луне стены отражают их свет. Со всех сторон Тадж-Махал окружает, а прямо перед зданием расположен обширный мраморный бассейн, в водах, при определённом ракурсе, отражается всё сооружение.
Туризм
Ежедневно Тадж-Махал посещают десятки тысяч человек, за счёт туристов «индийская жемчужина» приносит казне страны немалые деньги. За год Тадж-Махал посещает от 3 до 5 миллионов посетителей, из них более чем 200 000 — из-за рубежа. Большинство туристов приезжает в прохладные месяцы года — октябрь, ноябрь и февраль. Движение транспорта с двигателями внутреннего сгорания вблизи комплекса запрещено, поэтому от автостоянки туристы подходят пешком, либо могут подъехать на электрическом автобусе. В настоящее время восстановлен Хавасспурас (северный двор) — для использования в качестве нового центра для посетителей. В небольшом городке к югу, известном как Тадж-Ганджи или Мумтазабад, были построены караван-сараи, базары и рынки для удовлетворения потребностей посетителей и работников. Тадж-Махал также фигурирует в нескольких списках как одно из семи чудес в современном мире, в том числе в составленном в 2007 году списке Новых семи чудес света (после опроса более чем 100 млн голосов).
Экспозиции открыты с 6 утра до 7 часов вечера в будни, за исключением пятницы, когда комплекс открыт для молитвы в мечети в период с 12 часов вечера до 2 часов. Комплекс открыт для ночного просмотра в день полнолуния, а также за два дня до и после полнолуния, исключая пятницу и месяц Рамазан.
По соображениям безопасности проносить внутрь комплекса Тадж-Махал можно только воду в прозрачных бутылках, небольшие видеокамеры, фотоаппараты, мобильные телефоны и небольшие дамские сумочки.
Мифы и легенды
С самого начала Тадж-Махал стал источником восхищения, минуя все культурные и географические преграды, и эмоциональный отклик, который сооружение находило во многих сердцах, превзошёл сухую статистическую оценку сооружения
Наиболее живучий миф, касающийся Тадж-Махала, говорит о том, что Шах-Джахан планировал построить ещё один мавзолей, уже из чёрного мрамора, как раз напротив Тадж-Махала, через реку. Данный миф восходит к несколько фантастическим запискам Жана-Батиста Тавернье, европейского путешественника, который посетил Агру в 1665 году. Было высказано предположение, что Шах-Джахан не успел построить мавзолей из чёрного мрамора, потому что был свергнут своим сыном, Аурангзебом. Руины из чёрного мрамора на противоположной стороне реки в «Лунном саду», казалось, подкрепляют эту легенду. Однако, произведённые в 1990-х годах раскопки показали, что камни «чёрного мрамора» на самом деле являются почерневшим белым мрамором. Более основательную базу под источник мифа про чёрный мавзолей подвели археологи в 2006 году, когда ими была реконструирована часть пруда в Лунном саду. Обнаружилось, что чёрное отражение Тадж-Махала в воде пруда отчётливо видно, что ещё раз подтвердило одержимость Шах-Джахана симметрией и обосновало место расположения самого пруда.
Нет никаких доказательств, которые бы подтверждали легенду, зачастую озвучиваемую с кровавыми подробностями, что по приказу Шах-Джахана многие из архитекторов и мастеров, принявших участие в строительстве, были жестко убиты и расчленены. Существуют байки, что многие строители подписывали специальный договор, согласно которому они обязались никогда не строить что-либо похожее на Тадж-Махал. Подобные басни существуют относительно многих известных сооружений.
Также нет никаких свидетельств того, что лорд Уильям Бентинк, генерал-губернатор Индии в 1830-х, планировал разрушить Тадж-Махал и распродать его мрамор с аукциона. Биограф Бентинка Джон Росселли говорит, что эта история возникла из действительно имевшего место быть факта по продаже Бентинком мрамора из конструкций форта Агры.
Интересные факты
Название Тадж-Махал может быть переведено, как «Величайший Дворец» (где тадж — венец, и махал — дворец). Имя Шах-Джахан может быть переведено, как «Правитель Мира» (где шах — правитель, джахан — мир, вселенная). Имя Мумтаз-Махал может быть переведено, как «Избранница Двора» (где мумтаз — лучший, махал — дворец, двор). Подобные значения слов сохранились в арабском, хинди и некоторых других языках.
Во многих туристических путеводителях говорится, что после свержения Шах-Джахан из окон темницы многие годы до смерти печально любовался своим творением — Тадж-Махалом. Обычно в этих историях упоминается Красный форт — дворец Шах-Джахана, построенный им в зените правления, часть покоев которого сын Джахана и Мумтаз-Махал -Аурангзеб превратил в роскошную тюрьму для отца. Однако здесь публикации путают делийский Красный форт (в сотнях километров от Таджа) и Красный форт в Агре, также построенный Великими Моголами, но раньше, и который действительно находится рядом с Тадж-Махалом. Шах-Джахан, согласно индийским исследователям, содержался в делийском Красном форте и оттуда не мог видеть Тадж-Махала.
Очень похожа на Тадж-Махал и по могольскому происхождению и по внешнему виду гробница Хумаюна в Дели. Эта усыпальница могольского императора также построена как знак великой любви — только не мужа к жене, а жены к мужу. Несмотря на то, что гробница Хумаюна построена раньше, и Джахан при строительстве своего шедевра ориентировался на архитектурный опыт усыпальницы Хумаюна, она малоизвестна по сравнению с Тадж-Махалом.
Гробница Итимад-Уд-Даула (1622—1628), которую ещё называют Мини Тадж (Baby Taj), находится в городе Агра. Архитектура мавзолея напоминает уменьшенный в размерах Тадж Махал.
Тадж-Махал имеет оптический фокус. Если двигаться спиной к выходу, лицом к Тадж-Махалу, то будет казаться, что этот храм огромный по сравнению с деревьями и окружающей средой.
Появление в кино
Самолетам запрещено летать над Тадж-Махалом. -->
Хьажоргаш
Категори:Архитектура
Юлови Маза
Юловая Маза (Юловая Маза) — Российн Федерацин Саратовн областан Вольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Конаджик (Сур)
Конаджик (Konacık) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Сурнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Нидерштотцинген
Нидерштотцинген (Niederstotzingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Конаджик (Сур)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Нидерштотцинген
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Конаджик (Сур)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Нидерштотцинген
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Конаджик (Сур)
Хьажоргаш
Категори:Сурнан микрокӀошташ
Категори:Сурнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казе Марчели (Анкона)
Казе Марчели — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Френсис (Юта)
Френсис  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Юта штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Смардзув (Олесницкан повет)
Смардзув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Кишла (Теккекоьй)
Кишла (Kışla) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Теккекоьйнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Теккекоьйнан микрокӀошташ
Категори:Теккекоьйнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ивановцы (Винницан кӀошт)
Ивановцы — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Винницан кӀоштан нах беха меттигаш
Заимка (Ивановн область)
Заимка (Заимка) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Голодеево
Голодеево (Голодеево) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Заимка (Ивановн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Желтухино (Нижни Новгородан область)
Желтухино (Желтухино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара эвла.
Заимка (Ивановн область)
Хьажоргаш
Категори:Пучежан кӀоштан нах беха меттигаш
Голодеево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Желтухино (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 15 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Ковернинан кӀоштан нах беха меттигаш
Инголь
Инголь (Инголь) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Шарыпован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Шарыпован кӀоштан нах беха меттигаш
Фавале (Пяченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кайынды (Катон-Карагайнан кӀошт)
Кайынды — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Катон-Карагайнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Катон-Карагайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоуп (Къилбаседа Дакота)
Гоуп  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Истори
Гоуп гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Черноглазовка (Кременчуган кӀошт)
Черноглазовка — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).