cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гранд-Форкс
Гранд-Форкс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Истори
Гранд-Форкс гӀала йиллина шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Радчицк
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Столинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Литин (Винницан область)
Литин — Украинин эвла, Винницан областан Винницан кӀоштара эвла. 2020 шо кхаччалц йара дӀайаьккхинчу Литин кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Отомань
Отомань — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бихор жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Меса Алта (Сан Луис де ла Паз)
Ла Меса Алта — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Меса Алта лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Моншино
Моншино (Моншино) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Шалдорф-Седлешовице
Нови Шалдорф-Седлешовице (Nový Šaldorf-Sedlešovice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Иваниха (Пучежан кӀошт)
Иваниха (Иваниха) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара эвла.
Нови Шалдорф-Седлешовице
Географи
.
Иваниха (Пучежан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Нови Шалдорф-Седлешовице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Иваниха (Пучежан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нови Шалдорф-Седлешовице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Корнилово (Курганан область)
Корнилово (Корнилово) — Российн Федерацин Курганан областан Варгашин кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Варгашин кӀоштан нах беха меттигаш
Петрово (Знаменкан гӀалин йукъаралла)
Петрово — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Суслово (Орёлан область)
Суслово (Суслово) — Российн Федерацин Орёлан областан Ливнин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ливнин кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-ПгӀиест-ТогӀйон
Сен-ПгӀиест-ТогӀйон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Шехнино
Шехнино (Шехнино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
NGC 2884
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Шехнино
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
ПайагӀес
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Санчурск
Санчурск (Санчурск) — Кировн областан гӀалин кепара эвла, Санчурскан кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (4%), оьрсий (95%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Санчурскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Малеевка (Наро-Фоминскан кӀошт)
Малеевка (Малеевка) — Российн Федерацин Москохан областан Наро-Фоминскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Наро-Фоминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Большие Извалы
Большие Извалы (Большие Извалы) — Российн Федерацин Липецкан областан Елецан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Орёлан губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бартель-Великий
Бартель-Великий — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Васькино (Пыталован кӀошт)
Васькино (Васькино) — Российн Федерацин Пскован областан Пыталован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ярославка (Никифоровкан кӀошт)
Ярославка (Ярославка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Никифоровкан кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Никифоровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Йенилик
Йенилик (Yenilik) — Азербайджанан АгӀсуйн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:АгӀсуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Горка (Кокошиловскан йуьртан меттиг)
Горка (Горка) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Крутоярски (Красноярскан мохк)
Крутоярски (Крутоярский) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Шарыпован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Шарыпован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Туьркели (Экиноьзуь)
Туьркели (Türkeli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Экиноьзуьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
Категори:Экиноьзуьнан микрокӀошташ
Категори:Экиноьзуьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ваган
Ваган — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Покурлей (Оренбурган область)
Покурлей (Покурлей) — Российн Федерацин Оренбурган областан Саракташан кӀоштара эвла.
Йениайнали (Дуьздже)
Йениайнали (Yeniaynalı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Дуьздже провинцин (ил) Дуьздженан кӀоштара эвла.
Покурлей (Оренбурган область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Йениайнали (Дуьздже)
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Покурлей (Оренбурган область)
Хьажоргаш
Категори:Саракташан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Жужмановка (Кременчуган кӀошт)
Верхни Жужмановка — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Йениайнали (Дуьздже)
Хьажоргаш
Категори:Дуьздженан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Жужмановка (Кременчуган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йениайнали (Дуьздже)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Верхни Жужмановка (Кременчуган кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Эрмалойчоьнан хӀост
Эрмалойчоьнан хӀост (Հայաստանի Հանրապետության զինանշան) — Эрмалойчоьнан пачхьалкхийн сийлаллех цхьаъ. ТӀеэцна 1992 шеран 19 апрелехь Эрмалойчоьнан Лакхара Кхеташоно, нисйина законаца 2006 шеран 15 июнехь.
ХӀинцалерачу хӀостан бух хилла Хьалхарчу Эрмалойчоьнан Республикин хӀост (1918—1920), цуьнан автораш бу архитектор, Российн исбаьхьаллин академин академик Таманян Александр а, исбаьхьалча Коджоян Акоп а.
ХӀостан элементаш
ХӀост хӀоттийна хӀокху элементаша: Турс — юккъехь — эрмалойн къоман сийлолла йолу Арарат лам, цуьнан боьххьехь Нухь пайхамаран кема, хӀунда аьлча, цхьацца дийцаршца, кема сецца нисса хӀокху лам тӀехь. Турс декъна 4 декъе, цуо гойту Эрмалойчоьнан исторера йиъ маьрша Эрмалойн паччахьалла:
Турс латтош долу Лом а, Аьрзу а дийнатийн дуьненан паччахьаш ю, цара гойту хьекъал, сийлалла, собар, оьздангалла. Дуккха а шерашкахь уьш хилла паччахьийн доьзалийн сийлаллаш.
Кхин тӀе элементаш
ХӀостан лахахь лаьтта кхин ладаме пхи элемент. Хадийна зӀено маршо гойту, тур — Ӏедал а, къоман ницкъ а, кӀенан кенаш — эрмалошна къахьега лаар, га — эрмалойн къоман интеллектан а, оьздангаллин а тӀаьхье. Кхаа бесара асано гойту Эрмалойчоьнан байракх.
ХӀостан бесаш
Эрмалойчоьнан хӀостан коьрта бос — дешийн, историн эрмалойчоьнан паччахьаллин: лакхахь аьрру агӀора — цӀен, лакхахь аьтту агӀора — сийна, лахахь аьрру агӀора — сийна, лахахь аьтту агӀора — цӀен, ткъа турсан юккъехь гайтина Арарат лам — цӀехо-можа басахь. Гайтина бесаш ламастехь лелийна хӀосташкахь а, байракхашкахь а Эрмалойчоьнан паччахьийн некъоша, йогӀуш ю Республика Эрмалойчоьнан байракхан бесашца.
Емалалла
1992 шарахь Эрмалойчоьнан хӀост тӀеэцначу хенахь дуьйна ца соцу емалалла, авторша динчу геральдийн гӀалаташна. Хьалхара Эрмалойчоьнан Республикин оригиналан хӀостаца дуьстича, цуьнан 1992 шарахь тойина версин тӀехь го, лоьман бага а, аьрзунан зӀок а къевлина хилар, меттанаш дӀадаьхна, ткъа лоьман кӀомсарш яйна. Иза ду эрмалойн геральдийн ламастан гӀалат, цуо ло турс латточарна иэшаран а, къардаларан а аматаш. Ша турс тӀехь геральдийн йоцу сийлаллаш лаьтта геральдийн низам дохош; паччахьан некъийн сийлаллаш шен семанца хьовза а йина лаьтта Ӏаламехь йоцучу кепара. Оцу сийлаллин цхьаьна декъан ю геральдийн янне а йоцу тӀехулара кеп, масала «дела къежа» лом, цуо гайта безара Киликин Эрмалойн Паччахьаллин РубенянгӀеран некъий. Арарат лам гойту юккъера жима турс, гайтина геральдикин коьрта низам дохоран гӀалатца — дешин тӀехула детица (металл тӀехула металлца). Кхин а цхьа могӀа гӀалаташ ду, масала, каггийна (чекхдаккханза) тур, еса девизан аса, кхин дӀа а. Геральдика йохоран емалалла тӀе мел кхета, хӀост низамца нисйе бохуш кхайкхамаш сов буьйлу.
Хьажоргаш
Категори:Эрмалойчоьнан пачхьалкхан сийлаллаш Категори:Эрмалойчоьнан геральдика Эрмалойчоь
Эль Зарко (Тлалискоян)
Эль Зарко — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Зарко лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Смольник (Нижнесилезин воеводалла)
Смольник  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
HD158116
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Смольник (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD158116
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Смольник (Нижнесилезин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
HD158116
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Гажак
Гажак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лас Нормас (Туспан)
Лас Нормас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Санта-Рита-д’Уэсти
Санта-Рита-д’Уэсти — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Лас Нормас (Туспан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Санта-Рита-д’Уэсти
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Нормас (Туспан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бобровники (Ловицкан повет)
Бобровники  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 2885
NGC 2885 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2885 2885
Зендиди
Зендиди (ზენდიდი) — Гуьржийчоьнан Аджарин Кедан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 297 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Кедан муниципалитетан нах беха меттигаш
Коьпруьбаши (Теккекоьй)
Коьпруьбаши (Köprübaşı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Теккекоьйнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Теккекоьйнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ложкина (Челябинскан область)
Ложкина (Ложкина) — Челябинскан областан Верхнеуральскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (51%), гӀезалой (18%), башкираш (24%), кхазакхаш (4%).
Билгалдахарш
Категори:Верхнеуральскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Архитектура
Архитекту́ра (architectura, αρχι — воккха, коьрта, τέκτων — гӀишлошъярхо, дечиг-пхьар) — гӀишлойн проекташ хӀоттаяран а, гӀишлош яран а говзалла. Архитектурас билггала кхуллу йолуш йолу техникин таронашца а, хазаллехь кхетарца а йогӀуш йолу нахана балхан а, гӀуллакхан а оьшу низаме гонахе.
<!-- Архитектурой также называют облик зданий и сооружений, а также и сами здания и сооружения собирательно.
Архитектурные работы часто воспринимаются как культурные или политические символы, как произведения искусства. Исторические цивилизации характеризуются своими архитектурными достижениями. Архитектура позволяет выполняться жизненным функциям общества, в то же время направляет жизненные процессы. Однако архитектура создается в соответствии с возможностями и потребностями людей.
Предметом работы с пространством является и организация населенного места в целом. Это выделилось в отдельное направление — градостроительство, которое охватывает комплекс общественно-экономических, строительно-технических, архитектурно-художественных, санитарно-гигиенических проблем. По этой же причине трудно дать правильную оценку архитектурному сооружению, не зная градостроительства. Почти все известные градостроители имели архитектурное образование.
Этимология слова «архитектура»
Слово «архитектура» по своей форме латинское (architectura), хотя и происходит от греческих корней αρχι и τεκτονική, что значит высшее плотничное или строительное искусство. В этом смысле слову «архитектура» придавали очень обширное значение; так, например, были в ходу выражения «военная архитектура», «корабельная архитектура», «гидротехническая архитектура» и т. д. Но в настоящее время под словом «архитектура» разумеется исключительно искусство строить здания, предназначенные только для помещения людей, животных или каких-либо предметов.
Этимологический словарь русского языка Макса Фасмера указывает на польский след в происхождении русского слова «архитектура»: с 1705 г., у Петра I и Прокоповича; см. Христиани 45. Из architektura от architectura; см. Христиани, там же; Смирнов 47.
В русском языке имеется оригинальное слово для обозначения строительного искусства: «зодчество» («зьдьчий» от «зьдь» — глина, материя).
Архитектор
Архитектор (от αρχι- (главный, старший) и τέκτων (плотник, строитель) — «главный строитель» ) — специалист, занимающийся архитектурным проектированием, то есть разработкой планов зданий, их фасадов — в целом и в деталях, а также внутренних пространств. В Российской Федерации высшее архитектурное образование предоставляется по специальности 270100 «Архитектура», а также по специальности 270900 «Градостроительство».
Архитектура как вид искусства
Как вид искусства архитектура входит в сферу духовной культуры, эстетически формирует окружение человека, выражает общественные идеи в художественных образах.
Историческое развитие общества определяет функции и типы сооружений (здания с организованным внутренним пространством, сооружения, формирующие открытые пространства, ансамбли), технические конструктивные системы, художественный строй архитектурных сооружений.
Пезак (АгӀдеш)
Пезак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Архитектура
Архитектура как вид искусства
По способу формирования образов архитектуру относят к неизобразительным (тектоническим) видам искусства, которые пользуются знаками, не допускающими узнавания в образах каких бы то ни было реальных предметов, явлений, действий и обращённых непосредственно к ассоциативным механизмам восприятия.
Пезак (АгӀдеш)
Географи
.
Архитектура
Архитектура как вид искусства
По способу развёртывания образов архитектуру относят к пространственным (пластическим) видам искусства, произведения которых:
Проектирование зданий и сооружений
Объёмно-планировочное проектирование (архитектура в узком смысле, зодчество) — основной раздел архитектуры, связанный с проектированием и строительством зданий и сооружений.
Архитектурная деятельность — профессиональная деятельность архитекторов, имеющая целью создание архитектурного объекта и включающая в себя
Градостроительная деятельность
Одним из основоположников современного градостроительства считается Ле Корбюзье. Ему принадлежит большое количество градостроительных проектов (1922—1945), в которых проведена идея «свободного городского плана», или «зеленого города» («Лучезарный Город» — по Ле Корбюзье) — идея, получившая настоящее распространение лишь во второй половине XX века.
Весьма важным (и дискуссионным) является вопрос о соотношении архитектуры и градостроительства
О соотношении понятий архитектуры и градостроительства пункт 92 Афинской хартии (градостроительного манифеста, составленного Ле Корбюзье и принятого конгрессом CIAM в Афинах в 1933 году) говорит следующее: Архитектура приобретает первостепенное значение. Архитектура предрешает судьбу города. Архитектура определяет структуру жилища, первооснову градостроительного плана. Архитектура группирует жилища в крупные комплексы на основе точных расчётов. Из сказанного следует, что Афинская хартия первичной считает архитектуру, исходя из принципа сомасштабности человеку: «Человек — мера всех вещей».
Однако существуют иные мнения. В частности, Зигфрид Гидион пишет : В наше время архитекторы точно знают, что будущее архитектуры неразрывно связано с градостроительством. Один-единственный красивый дом сравнительно мало значит. Очевидно, такой подход основан не на масштабе отдельного человека, а на масштабе крупных социальных групп, общества в целом.
Советская градостроительная школа также учила мыслить масштабами города как среды : Невозможно почувствовать и выразить индивидуальный характер отдельного здания, не поняв его места в городе. Градостроитель… занимается объектами, которые по своим размерам и сложности на порядок превосходят обычное архитектурное сооружение.
Современное российское законодательство также рассматривает градостроительную деятельность как более широкое понятие, нежели архитектурную деятельность. В соотв. со ст. 1 ГСК РФ: Градостроительная деятельность — деятельность по развитию территорий, в том числе городов и иных поселений, осуществляемая в виде:
Ландшафтная архитектура
Ландшафтная архитектура — раздел архитектуры, посвящённый организации садов, парков и других сред, в которых материалом является ландшафт и естественная растительность. Ландшафтный архитектор занимается разбивкой парков, садов, озеленением городских микрорайонов и придомовых участков.
Дизайн интерьера
Дизайн интерьера — это профессиональная творческая деятельность архитекторов и дизайнеров по созданию функционального, эргономичного и эстетичного пространства внутри помещения архитектурно-художественными средствами.
Архитектура малых форм
Архитектура малых форм — раздел архитектуры, к которому относятся объекты функционально-декоративного (напр., ограды), мемориального характера (напр., надгробия), объекты, являющиеся частью городского благоустройства (напр., фонари), объекты-носители информации (напр., стенды, рекламные щиты).
«Бумажная архитектура»
«Бумажная архитектура» — теоретическая деятельность архитекторов, состоящая в проектировании архитектурных форм без цели их последующей материализации. Пример бумажной архитектуры — графические циклы Якова Георгиевича Чернихова.
Теория архитектуры
Строительный словарь определяет теорию архитектуры как науку о природе и специфике архитектуры и о её общих закономерностях.
Основа предмета теории архитектуры — общие закономерности возникновения, развития и функционирования архитектуры как искусства, её сущность, содержание и формы.
Булзешть (коммуна)
Булзешть — Румынин Долж жудецан йукъара коммуна.
Архитектура
Теория архитектуры
Также в предмет теории архитектуры входит система основных понятий (категорий).
Булзешть (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Архитектура
История архитектуры
История архитектуры представляет собой науку, исследующую функциональное, техническое и эстетическое развитие архитектуры во времени и пространстве.
Булзешть (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Долж жудецан коммунаш
Архитектура
Архитектурный стиль
Архитектурный стиль может определяться как совокупность основных черт и признаков архитектуры определённого времени и места, проявляющихся в особенностях её функциональной, конструктивной и художественной сторон (назначение зданий, строительные материалы и конструкции, приёмы архитектурной композиции). Понятие архитектурного стиля входит в общее понятие стиля как художественного мировоззрения, охватывающего все стороны искусства и культуры общества в определённых условиях его социального и экономического развития, как совокупности главных идейно-художественных особенностей творчества мастера.
Развитие архитектурных стилей зависит от климатических, технических, религиозных и культурных факторов.
Хотя развитие архитектуры напрямую зависит от времени, не всегда стили сменяют друг друга последовательно, известно одновременное сосуществование стилей как альтернативы друг другу (например, барокко и классицизм, модерн и эклектика, функционализм, конструктивизм и ар-деко).
Архитектурный стиль, как и стиль в искусстве вообще, — понятие условное. Он удобен для осмысления истории европейской архитектуры. Однако для сопоставления истории архитектуры нескольких регионов стиль как описательное средство не подходит.
Существуют такие стили (например, модерн), которые в различных странах именуются по-разному.
В рамках постмодернистской парадигмы оформилось множество направлений, которые существенно различаются по философии и языковым средствам. Пока идут научные споры о самостоятельности того или иного направления, нет и не может быть единства в терминологии.
Несмотря на указанные недостатки, стиль как описательное средство является частью научного метода истории архитектуры, поскольку позволяет проследить глобальный вектор развития архитектурной мысли. Принято выделять архитектурные стили глобального значения: -->
Хьажоргаш
Категори:Архитектура
Сен-СемфогӀян-суьгӀ-Куз
Сен-СемфогӀян-суьгӀ-Куз — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Роберто Аларкон (Теосело)
Роберто Аларкон — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Роберто Аларкон лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шпаковщина (Смолевичин кӀошт)
Шпаковщина (Шпакоўшчына) — Белоруссин Минскан областан Смолевичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Смолевичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Фавани
Фавани — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кайыр
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Виверос Исраел (Фортин)
Виверос Исраел — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Виверос Исраел лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Заьрдаб (АгӀсуйн кӀошт)
Заьрдаб (Zərdab) — Азербайджанан АгӀсуйн кӀоштара эвла.
Пян дел Фо (Кунео)
Пян дел Фо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Заьрдаб (АгӀсуйн кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:АгӀсуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Пян дел Фо (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Казе Маца (Парма)
Казе Маца — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Биньоца I (Ровиго)
Биньоца I  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
МонтегӀо-Фо-Ионн (кантон)
МонтегӀо-Фо-Ионн — Францин кантон, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Кантонан департамент — Сена а, МагӀна а.
Географи
.
Яково
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Благоевградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Назлымов, Владимир Аливерович
Владимир Аливерович Назлымов  — советски фехтовальщик, кхуза олимпийски чемпион, шозза дети а, цкъа борзан Олимпиадан совгӀатхо. ССРС Сийлахь спортан говзанча (1968). Дагестан АССРн Сийлахь культурин гӀуллакхо (1968).
Биографи
Назлымов фехтовани Ӏамо волавелира 1956 шарахь. 1967-1980 шерашкахь иза вара Российн гулйина тобанан декъашхо. Масийттуза дуьненан чемпион, кхуза дети совгӀатхо, шозза борзан совгӀатхо. 1971-1977 шерашкахь масийттуза СССР чемпион. 1975 а, 1977 а шерашкахь Халкъашна йуккъера фехтованин федерацис иза билгалвеккхира дуьненан тоьлла саблист ву аьлла.
Спорт йитинчултӀехь иза тренеран болх бан волавелира. Цхьана хенахь иза вара ССРС Герздолу Ницкъийн коьрта тренер. 1980-гӀа шерашкахь иза баккхий халкъашна йуккъера къиссамашкахь арбитр вара. ХӀинца иза АЦШ Ӏаш ву, Коламбусехь пачхьалкхан университетехь тренер болх беш ву. 1995 а, 1997 а шерашкахь Дерригдуьненан Универсиадашкахь иза США гулйина тобанан коьрта тренер вара.
Хьажоргаш
Категори:ССКП декъахой Категори:1972 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой Категори:ССРС Спортан хьакъ долу говзанчаш Категори:Бинарш ХӀинжа-ГӀалахь Категори:Адамаш абатца Категори:Википеди:Заманхойн биографи
Санта-Рита-ди-Жакутинга
Санта-Рита-ди-Жакутинга — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Зесопели
Зесопели (ზესოფელი) — Гуьржийчоьнан Аджарин Кедан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 205 стаг (2014 шо).
Вршник
Вршник — Словенин йукъараллера эвла.
Зесопели
Билгалдахарш
Категори:Кедан муниципалитетан нах беха меттигаш
Вршник
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ваганка
Ваганка — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Вршник
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ваганка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Смречина
Смречина — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Йеникаракоьй (Дуьздже)
Йеникаракоьй (Yenikaraköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Дуьздже провинцин (ил) Дуьздженан кӀоштара эвла.
Смречина
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йеникаракоьй (Дуьздже)
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Смречина
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Йеникаракоьй (Дуьздже)
Хьажоргаш
Категори:Дуьздженан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бобровники (Паенчанскан повет)
Бобровники  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Рамель
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Столинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Бартошиляс
Бартошиляс — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Нови Яхимов
Нови Яхимов (Nový Jáchymov) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Эс-асьенда Капельяния де Лоера (Леон)
Эс-асьенда Капельяния де Лоера — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Лонгавина (Бреша)
Лонгавина — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Стари Пристань (Челябинскан область)
Стари Пристань (Старая Пристань) — Челябинскан областан Саткан кӀоштара эвла.
Бумбешть-Пицик (коммуна)
Бумбешть-Пицик — Румынин Горж жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Стари Пристань (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (65%), гӀезалой (18%), башкираш (17%).
Бумбешть-Пицик (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Горж жудецан коммунаш
Стари Пристань (Челябинскан область)
Билгалдахарш
Категори:Саткан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Кумлучат (Сур)
Кумлучат (Kumluçat) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Сурнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Сурнан микрокӀошташ
Категори:Сурнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Велики Безугловка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Гальгон
Гальгон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Офсеница
Офсеница — Румынин Тимиш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Литинка (Украина)
Литинка — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Петрово (Александрин кӀошт)
Петрово — Украинин Кировоградан областан Александрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Масловски (Вилегодскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Горка (Чучковскан йуьртан меттиг)
Горка (Горка) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Песчанка (Аткарскан кӀошт)
Песчанка (Песчанка) — Российн Федерацин Саратовн областан Аткарскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Аткарскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2886
NGC 2886 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2886 2886
Ла Меса де лос Кабальос (Мануел Добладо)
Ла Меса де лос Кабальос — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Меса де лос Кабальос лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ильински (Пучежан кӀошт)
Ильински (Ильинское) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пучежан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-СильвестгӀ (Лакха Вьенна)
Сен-СильвестгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш