cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Биллингс (Оклахома)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(16008) 1999 CV
(16008) 1999 CV — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Тименки (Шабалинан кӀошт)
Тименки (Тименки) — Кировн областан Шабалинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Шабалинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
(7724) Моросо
(7724) Моросо — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1970 шеран 24 июлехь Ӏилманхоша цӀе йолу Ӏилманчо Сан-Хуан обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1970 OB».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Нови Иванаево
Нови Иванаево (Новое Иванаево) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Новошешминскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 198 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Новошешминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Коперте (Асти)
Коперте  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Науменки (Смоленскан область)
Науменки (Науменки) — Российн Федерацин Смоленскан областан Тёмкинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тёмкинан кӀоштан нах беха меттигаш
ТуффгӀевиль (ЭгӀ)
ТуффгӀевиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Миловиды (Россонинан кӀошт)
Миловиды (Мілавіды) — Белоруссин Витебскан областан Россонинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Ронки-деи-Леджонари
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Фриули-Венеци-Джули йукъара гӀаланаш
Чоа
Чоа, йа Чокхи (акәымжәы; Çuxa; ჩოხა; цей; Чуха; чокхи; черкеска; чепкен) — уггаре даьржина божарийн барзакъ Къилбаседа Кавказехь. Тахана иза лелош наггахь верг бен вац, ткъа иза леладо дезачу Ӏиданашкахь
Литература
Категори:Чоа
Никонов (кӀотар)
Никонов (Никонов) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Ахтубинскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу экваторан а, Къилбаседа полюсан а йуккъера меттигехь. Климат кхолларан ладаме роль йу Дуьненан Ӏапказе хьаьжна меттиган хӀоттаман. Регион лаьтта барамера асанехь, цуьнан амалехь ду хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан тӀиера малхбалехьа йахьар.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Гусаково (Палкинан кӀошт)
Гусаково (Гусаково) — Российн Федерацин Пскован областан Палкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Палкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Росново (Кошалинскан повет)
Росново  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Вентания (Парана)
Вентания  — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Верхнечерекулево
Верхнечерекулево — Башкирийчоьнан Илишан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Черекулевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 405 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452270, код ОКАТО — 80230876002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Илишан кӀоштан нах беха меттигаш
Мейсон-Сити (Иллинойс)
Мейсон-Сити  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Виль-Шулай
Виль-Шулай (Виль-Шулай) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Коммуьне
Коммуьне (Communay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ГӀона.
Географи
.
Суьнгуьллуь (Йунусемре)
Суьнгуьллуь (Süngüllü) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Йунусемренан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Джелайн (Виченца)
Джелайн — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Крчмаре
Крчмаре (Крчмаре) — Сербин Топлич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Джелайн (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Суьнгуьллуь (Йунусемре)
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Джелайн (Виченца)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Крчмаре
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Финка Донья Чела (Чиконтепек)
Финка Донья Чела — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Крчмаре
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Суьнгуьллуь (Йунусемре)
Хьажоргаш
Категори:Йунусемренан микрокӀошташ
Крчмаре
Литература
Категори:Топлич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Финка Донья Чела (Чиконтепек)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Суьнгуьллуь (Йунусемре)
Хьажоргаш
Категори:Йунусемренан кӀоштан нах беха меттигаш
Сарбице-Други
Сарбице-Други — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Суьнгуьллуь (Йунусемре)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Финка Донья Чела (Чиконтепек)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Сарбице-Други
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Суьнгуьллуь (Йунусемре)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Финка Донья Чела (Чиконтепек)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Сарбице-Други
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Финка Донья Чела (Чиконтепек)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Сен-Жуьст-Луьзак
Сен-Жуьст-Луьзак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Шадурка (Миргородан кӀошт)
Шадурка — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Афипски
Афипски (Афипский) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Северскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
Усердино
Усердино (Усердино) — Российн Федерацин Пензин областан Земетчинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Земетчинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сломпи (Тренто)
Сломпи — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эхидо Санта Ана Азакан (Истакзокитлан)
Эхидо Санта Ана Азакан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эхидо Санта Ана Азакан лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(16009) 1999 CM8
(16009) 1999 CM8 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Би-енд-И (Техас)
Би-енд-И  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
(16009) 1999 CM8
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 13 февралехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 CM8» саналган.
Би-енд-И (Техас)
Географи
Би-енд-И бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
(16009) 1999 CM8
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Би-енд-И (Техас)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Техас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Райрис-де-Вейга
Райрис-де-Вейга — Испанин Оренсе провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Оренсе провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лобково (Калугин область)
Лобково (Лобково) — Российн Федерацин Калугин областан Малоярославецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Хьажоргаш
Категори:Малоярославецан кӀоштан нах беха меттигаш
Гурско (Великопольскан воеводалла)
Гурско  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Чендик (Бурдур)
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурдуран кӀоштан нах беха меттигаш
Рубань (Нове Замки)
Рубань  — Словакин  гуонара эвла.
Чендик (Бурдур)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рубань (Нове Замки)
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Чаплице-Велики
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Молчаново (Саратовн область)
Молчаново (Молчаново) — Российн Федерацин Саратовн областан Ртищеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нижни Осельки
Нижние Осельки (Нижние Осельки) — Российн Федерацин Ленинградан областан Всеволожскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Всеволожскан кӀоштан нах беха меттигаш
Зафер (Назилли)
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Назиллинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(7725) Сельвинский
(7725) Сельвинский — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1972 шеран 11 сентябрехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1972 RX1».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пасо Пьедрас (Озулуама де Маскареньяс)
Пасо Пьедрас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Пасо Пьедрас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чулкино
Чулкино (Чулкино) — Российн Федерацин Тверан областан Бежецкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Вледень (эвла, Димбовица)
Вледень — Румынин Димбовица жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Марисин (гмина Бихава)
Марисин  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Аламесджит (Сандикли)
Аламесджит (Alamescit) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) Сандиклинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сандиклинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стари Село (Кубенскан йуьртан меттиг)
Стари Село (Старое Село) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Рамушево
Рамушево (Рамушево) — Российн Федерацин Новгородан областан Стари Руссан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сачивки (Вилейкан кӀошт)
Сачивки (Сачыўкі) — Белоруссин Минскан областан Вилейкан кӀоштара эвла.
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Вилейкан поветан йукъайогӀуш йара.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Вилейкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Парницки
Парницки — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Тьезак
Тьезак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь регионехь. Коммунан департамент — Канталь.
Географи
.
(16010) 1999 CG14
(16010) 1999 CG14 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 13 февралехь К. Корлевич цӀе йолу Ӏилманчо Вишня обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 CG14» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Сауз де Мерино (Кортазар)
Географи
Сауз де Мерино лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Воьрштадт
Воьрштадт — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Книн
Книн (Knín) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Мали Мильково
Мали Мильково (Малое Мильково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара дӀатесна эвла.
Книн
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Мали Мильково
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Книн
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Мали Мильково
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш
Книн
Демографи
Бахархойн динамика:
Коньи (ГӀона)
Коньи (Cogny (Rhône)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ГӀона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГӀона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чертовое
Чертовое (Чертовое) — Российн Федерацин Тулин областан Ясногорскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ясногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Росоха (Западно-Поморскан воеводалла)
Росоха  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Шамар (Йунусемре)
Шамар (Şamar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Йунусемренан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:Йунусемренан микрокӀошташ
Категори:Йунусемренан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мураги
Мураги (Мурагі) — Белоруссин Витебскан областан Россонинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Россонинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ла Пьедра (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Ла Пьедра — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Пьедра лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Вентуроза
Вентуроза — Бразилин Пернамбуку штатера муниципалитет.
Ла Пьедра (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Вентуроза
Географи
Муниципалитетан майда —.
Ерыклы
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Вентуроза
Хьажоргаш
Категори:Пернамбуку штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ерыклы
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 691 стаг (2010).
Ла Пьедра (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Ерыклы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Пьедра (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Ерыклы
Билгалдахарш
Категори:Новошешминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Пьедра (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Копетеле (Напуль)
Копетеле  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ронкис
Ронкис — Италин Фриули-Венеци-Джули регионера коммуна. Лаьтташ йу Удине провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Фриули-Венеци-Джули йукъара гӀаланаш
Сен-Кантен-де-ГӀансан
Сен-Кантен-де-ГӀансан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ирмашево
Ирмашево — Башкирийчоьнан Илишан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Юнновски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 18 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452260, код ОКАТО — 80230878002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Илишан кӀоштан нах беха меттигаш
Рамиранес
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Оренсе провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Селезневски (Иркутскан область)
Селезневски (Селезневский) — Российн Федерацин Иркутскан областан Нижнеилимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Нижнеилимскан кӀоштан нах беха меттигаш
(7726) Олегбыков
(7726) Олегбыков — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Бингер (Оклахома)
Бингер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
(7726) Олегбыков
Истори
ДӀайиллина 1974 шеран 27 августехь Черных Л. И. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1974 QM2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Бингер (Оклахома)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сарбице-Перши
Сарбице-Перши — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Давыдова Гора
Давыдова Гора (Давыдова Гора) — Российн Федерацин Пскован областан Палкинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Палкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Тимины
Тимины (Тимины) — Кировн областан Афанасьеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Афанасьеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Чернече (Миргородан кӀошт)
Чернече — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Джеланья Алта (Мачерата)
Джеланья Алта — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(16011) 1999 CM16
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 6 февралехь К. Корлевич цӀе йолу Ӏилманчо Вишня обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 CM16» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Мэндота (Иллинойс)
Мэндота  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера гӀала.
Истори
Мэндота гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гурувко
Гурувко — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Купиново (Куршумлия)
Купиново  (Купиново) — Сербин Топлич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Обливки
Обливки (Обливки) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Ахтубинскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу экваторан а, Къилбаседа полюсан а йуккъера меттигехь. Климат кхолларан ладаме роль йу Дуьненан Ӏапказе хьаьжна меттиган хӀоттаман. Регион лаьтта барамера асанехь, цуьнан амалехь ду хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан тӀиера малхбалехьа йахьар.
Чаплице-Курки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Обливки
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Билгалдахарш
Категори:Ахтубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чине (Бурдур)
Чине (Çine) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Бурдур провинцин (ил) Бурдуран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурдуран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чернопоселье
Чернопоселье (Чернопоселье) — Российн Федерацин Пензин областан Земетчинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Земетчинан кӀоштан нах беха меттигаш
Нижни Болваново
Нижни Болваново (Нижнее Болваново) — Российн Федерацин Смоленскан областан Тёмкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тёмкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Слосери (Тренто)
Слосери — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Данте Алигьери
Да́нте Алигье́ри (Dante Alighieri), йуьззина цӀе Дуранте дельи Алигьери (1265 шеран 26 май — 1321 шеран 13 сентябрь йа 14 сентябрь) — итальянин поэт, итальянин литературин меттан бухбиллархо. Цо йазйина «Комеди» (кхоно Бокаччос цунна тӀетоьхна «Делан нур санна» аьлла эпитет).
<!--
Биографи
Согласно семейному преданию, предки Данте происходили из римского рода Элизеев, участвовавших в основании Флоренции. Каччагвида, прапрадед Данте, участвовал в крестовом походе Конрада III (1147—1149), был посвящён им в рыцари и погиб в бою с мусульманами. Каччагвида был женат на даме из ломбардской семьи Альдигьери да Фонтана. Имя «Альдигьери» трансформировалось в «Алигьери»; так был назван один из сыновей Каччагвиды. Сын этого Алигьери, Беллинчоне, дед Данте, изгонявшийся из Флоренции во время борьбы гвельфов и гибеллинов, вернулся в родной город в 1266 году, после поражения Манфреда Сицилийского при Беневенто. Алигьери II, отец Данте, видимо, не принимал участия в политической борьбе и оставался во Флоренции.
Точная дата рождения Данте неизвестна. Только известно, что он был крещён 26 мая 1265 года во Флоренции под именем Дуранте. Первым наставником Данте был известный в то время поэт и ученый Брунетто Латини. Место, где учился Данте, не известно, но он получил широкие познания в античной и средневековой литературе, в естественных науках и был знаком с еретическими учениями того времени.
В 1274 году девятилетний мальчик залюбовался на майском празднике девочкой восьми лет, дочерью соседа, Беатриче Портинари — это его первое автобиографическое воспоминание. Он и прежде видел её, но впечатление от этой встречи обновилось в нём, когда девять лет спустя (в 1283 году) он увидел её снова уже замужней женщиной и на этот раз увлёкся ею. Беатриче становится на всю жизнь «владычицей его помыслов», прекрасным символом того нравственно поднимающего чувства, которое он продолжал лелеять в её образе, когда Беатриче уже умерла (в 1290 году), а сам он вступил в один из тех деловых браков, по политическому расчёту, какие в то время были приняты.
Семья Данте Алигьери держала сторону флорентийской партии Черки (Cerchi), враждовавшей с партией Донати. Однако, Данте Алигьери женился на Джемме Донати, дочери Манетто Донати. Точная дата его женитьбы неизвестна, единственно, есть информация, что в 1301 году у него уже было трое детей (Pietro, Jacopo and Antonia). Когда Данте Алигьери был изгнан из Флоренции, Джемма осталась в городе с детьми, сохраняя остатки отцовского достояния.
В дальнейшем, когда Данте Алигьери слагал свою «Комедию» в прославление Беатриче, Джемма в ней не была упомянута ни единым словом. В последние годы он жил в Равенне; вокруг него собрались его сыновья, Якопо и Пьетро, поэты, будущие его комментаторы, и дочь Беатриче; только Джемма жила вдали от всей семьи. Боккаччо, один из первых биографов Данте Алигьери, обобщил всё это: будто Данте Алигьери женился по принуждению и уговорам поэтому в долгие годы изгнания ни разу не подумал вызвать к себе жену. Беатриче определила тон его чувства, опыт изгнания — его общественные и политические взгляды и их архаизм.
Первые произведения Данте датируются 1280-ми годами, а в 1292 году была написана «Новая жизнь», которую ученые назвали первой в истории мировой литературы автобиографией.
Первое актовое упоминание о Данте Алигьери как общественном деятеле относится к 1296 и 1297 годам, уже в 1300 или 1301 году был избран приором. В 1302 году он был изгнан вместе со своей партией белых гвельфов и никогда более не увидел Флоренции, умерев в изгнании.
Данте Алигьери, мыслитель и поэт, постоянно ищущий принципиального основания всему, что происходило в нём самом и вокруг него, именно эта вдумчивость, жажда общих начал, определённости, внутренней цельности, страстность души и безграничное воображение определили качества его поэзии, стиля, образности и абстрактности.
Любовь к флорентианке Беатриче получала для него таинственный смысл; он наполнял ею каждый момент существования. Её идеализированный образ занимает значительное место в поэзии Данте. В 1292 году он начал творческий путь с повести о своей молодой, обновившей его любви: «Новая жизнь» («La Vita Nuova»), составленной из сонетов, канцон и прозаического рассказа-комментария о любви к Беатриче.
Годы изгнания
Годы изгнания были для Данте годами скитальчества. Уже в ту пору он был лирическим поэтом среди тосканских поэтов «нового стиля» — Чино из Пистойи, Гвидо Кавальканти и др. Его «La Vita Nuova» уже была написана; изгнание сделало его более серьёзным и строгим. Он затевает свой «Пир» («Convivio»), аллегорически-схоластический комментарий к четырнадцати канцонам. Но «Convivio» так и не закончен: написано было лишь введение и толкование к трём канцонам. Не окончен, обрываясь на 14-й главе второй книги, и латинский трактат о народном языке, или красноречии («De vulgari eloquentia»).
В годы изгнания создались постепенно и при тех же условиях работы три кантики Божественной Комедии. Время написания каждой из них может быть определено лишь приблизительно. Рай дописывался в Равенне, и нет ничего невероятного в рассказе Боккаччо, что после смерти Данте Алигьери его сыновья долгое время не могли доискаться тринадцати последних песен, пока, согласно легенде, Данте не приснился своему сыну Якопо и не подсказал, где они лежат.
Творчество
Данте Алигьери был человек строго религиозный и не пережил тех острых нравственных и умственных колебаний, отражение которых видели в Convivio; тем не менее за Convivio остаётся среднее в хронологическом смысле место в развитии дантовского сознания, между Vita Nuova и Божественной Комедией. Связью и объектом развития является Беатриче, в одно и то же время и чувство, и идея, и воспоминание, и принцип, объединившиеся в одном образе. В числе юношеских стихотворений Данте Алигьери есть один хорошенький сонет к его другу, Гвидо Кавальканти, выражение реального, игривого чувства, далёкого от всякой трансцендентности. Беатриче названа уменьшительным от своего имени: Биче. Она, очевидно, замужем, ибо с титулом монна (мадонна) рядом с нею упоминаются и две другие красавицы, которыми увлекались и которых воспевали друзья поэта, Гвидо Кавальканти и Лапо Джиянни: «хотел бы я, чтобы каким-нибудь волшебством мы очутились, ты, и Лапо, и я, на корабле, который шёл бы по всякому ветру, куда бы мы ни пожелали, не страшась ни бури, ни непогоды, и в нас постоянно росло бы желание быть вместе. Хотел бы я, чтобы добрый волшебник посадил с нами и монну Ванну (Джиованну), и монну Биче (Беатриче), и ту, которая стоит у нас под номером тридцатым, и мы бы вечно беседовали о любви, и они были бы довольны, а как, полагаю, довольны были бы мы!»
«Новая жизнь»
Но Данте Алигьери был способен к другому, более выспреннему чувству. Когда он выходил из игривого тона и вдумывался в голос своего сердца, любовь казалась ему чем-то священным, таинственным, в чём плотские мотивы улетучивались до желания лицезреть Беатриче, до жажды одного её привета, до блаженства петь ей хвалы. Чувство настраивалось до крайностей одухотворения, увлекая за собою и образ милой: она уже не в обществе весёлых поэтов; постепенно одухотворяемая, она становится призраком, «молодой сестрой ангелов»; это божий ангел, говорили о ней, когда она шла, венчанная скромностью; её ждут на небе. «Ангел вещает в божественном провидении: Господи, свет не надивится деяниям души, сияние которой проникает в самое небо; и оно, ни в чём не знающее недостатка, кроме недостатка в ней, просит её у Господа, все святые молят о том его милость, одно лишь Милосердие защищает нашу (людскую) долю». Господь, ведающий, что говорит о мадонне (Беатриче), отвечает так: «Милые мои, подождите спокойно, пусть ваша надежда пребывает пока, по моей воле, там, где кто-то страшится её утратить, кто скажет грешникам в аду: я видел надежду блаженных». Это — отрывок одной канцоны из «Vita Nuova» (§ XIX), ещё не предвещающий Божественной Комедии, но уже родственный ей по настроению, по идеализации Беатриче.