cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ГегӀпон
ГегӀпон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Григино
Григино (Григино) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
Чукурдере (Эргани)
Чукурдере (Çukurdere) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Эрганинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Эрганинан микрокӀошташ
Категори:Эрганинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нови Этап
Нови Этап — Украинин Херсонан областан Каховкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Ла Кантерита (Комонфорт)
Ла Кантерита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Кантерита лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Тепло-Троицки
Тепло-Троицки (Тепло-Троицкое) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дальни Константинован кӀоштара эвла.
Буенависта (Казонес де Эрера)
Буенависта — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тепло-Троицки
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Ламоново (Истран кӀошт)
Ламоново (Ламоново) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Буенависта (Казонес де Эрера)
Географи
Буенависта лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Ло Спекио (Фиренца)
Ло Спекио  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Ламоново (Истран кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Ло Спекио (Фиренца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Тепло-Троицки
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 27 стаг (2010 шо).
Буенависта (Казонес де Эрера)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тепло-Троицки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дальни Константинован кӀоштан нах беха меттигаш
Ло Спекио (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сен-Дени-дуь-ПегӀе
Сен-Дени-дуь-ПегӀе (Saint-Denis-du-Payré) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Усть-Березовка (Пермийн мохк)
Усть-Березовка (Усть-Березовка) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юрлан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юрлан кӀоштан нах беха меттигаш
Воткинскан кӀошт
Воткинскан кӀошт (Воткинский район) — Удмуртин муниципалан кӀошт.
Административан центр — Воткинск.
Билгалдахарш
Категори:Удмурти Категори:Российн кӀошташ
Ахалубани (Горин муниципалитет)
Ахалубани (ახალუბანი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 435 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Шарадово
Шарадово — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Сифон (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Эль Сифон — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Сифон лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
NGC 2265
NGC 2265 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2265 2265
ХӀаджиоьмерлер (Лапсеки)
ХӀаджиоьмерлер (Hacıömerler) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Чанаккале провинцин (ил) Лапсекинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чанаккале провинцин нах беха меттигаш
Категори:Лапсекинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Паркошув
Паркошув — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Хелково
Хелково — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Биле Блото (Серпецкан повет)
Биле Блото  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
ДеребахӀче (Илкадим)
ДеребахӀче (Derebahçe) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Илкадимнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Илкадимнан микрокӀошташ
Категори:Илкадимнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Белянка (Тамбовн область)
Белянка (Белянка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Моршанскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Моршанскан кӀоштан нах беха меттигаш
Баллиджа (Карадениз ЭрегӀли)
Баллиджа (Ballıca) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Карадениз ЭрегӀлин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Карадениз ЭрегӀлин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Триверио-Белети (Бьела)
Триверио-Белети — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казе Галинаро (Тревизо)
Казе Галинаро — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Погост Загородский
Погост Загородский (Пагост Загародскі) — Белоруссин Брестан областан Пинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Каирка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Скадовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Андреяшу-де-Жос (коммуна)
Андреяшу-де-Жос — Румынин Вранча жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вранча жудецан коммунаш
Владимиран область
Владимиран область — Российн Федерацин регион, Йуккъера Федералан гуонан йукъайогӀу.
Майда — 29 084 км² Бахархой — 1 421 742 (2013). Областан центр — гӀала Владимир.
Билгалдахарш
Категори:Росси
Божурово (Шуменан область)
Божурово  — Болгарин Шуменан областера эвла. Вырбица йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Речешти (Шолданештин кӀошт)
Речешти (, Recești) — Молдавин Шолданештин кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Шолданештин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
ПлоуьнеугӀ-ТгӀе
ПлоуьнеугӀ-ТгӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бенечето (Парма)
Бенечето  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Огородники (Кировскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Воронич
Воронич (Воронич) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Рино (Паркер гуо, Техас)
Рино  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Рино гӀала йиллина  шарахь.
Самбаиба
Самбаиба — Бразилин Мараньян штатера муниципалитет.
Пунта (Виченца)
Пунта — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Самбаиба
Географи
Муниципалитетан майда —.
Рино (Паркер гуо, Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Самбаиба
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пунта (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Непржевазка
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Гревен
Гревен — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ГондгӀекугӀ-ле-Шато
ГондгӀекугӀ-ле-Шато — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сен-Дени-ла-Шевасс
Сен-Дени-ла-Шевасс (Saint-Denis-la-Chevasse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 2266
NGC 2266 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2266 2266
Междуречье (Приморьен мохк)
Междуречье (Междуречье) — Приморьен мехкан Дальнереченскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (88%), украинаш (10%).
Билгалдахарш
Категори:Дальнереченскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Лейксайд (Сан-Патрисио, Техас)
Лейксайд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ребомбео (Пасо дел Мачо)
Ребомбео — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ребомбео лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шарнось
Шарнось — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Гваябо (Тлалискоян)
Эль Гваябо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Гваябо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ленино (Плесецкан кӀошт)
Ленино (Ленино) — Российн Федерацин Архангельскан областан Плесецкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Плесецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бетлеми (Горин муниципалитет)
Бетлеми (ბეთლემი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 385 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Наталовка (Крестовкан йуьртан йукъаралла)
Наталовка — Украинин Херсонан областан Каховкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Каховкан кӀоштан нах беха меттигаш
РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет
РСФСР Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет (РСФСР ПКхК) — РСФСР республикин пачхьалкханкхерамзалла латторехь урхаллин меже, болх бина 1955 шеран 26 мартера 1965 шеран 17 декабрь кхаччалц а, 1991 шеран 5 майра 26 ноябрь кхаччалц болчу муьрашкахь.
Цунах 1991 шеран 26 ноябрехь йина РСФСР Федералан кхерамзаллин агенталла (РСФСР ФКхА).
РСФСР ПКхК истори
1923 шеран 15 ноябрера 1941 шеран 5 апрель кхаччалц а, 1965 шеран 17 декабрера 1991 шеран 5 май кхаччалц а, РСФСРн СССР кхечу союзан республикийн санна яцара шен республикин кхерамзаллин меженаш (кхин а 1990 шо кхаччалц республикин яцара компарти — цуьнан меттана йара ССКП). Оцу муьрехь РСФСР махкахь — гӀаланашкахь, областашкахь, мехкашкахь, автономин гуонашкахь, автономин советийн социалистийн республикашкахь – массо а ПКхК меттигера республикин урхаллашна куьйгалла дора ерригсоюзан Комитето.
Жума
Жума — Кхазакхстанан Жамбылан областан Жамбылан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Жамбылан областан Жамбылан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Горка (Ярославлан кӀошт)
Красни Горка (Красная Горка) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Тырловка
Тырловка — Украинин Винницан областан Бершадан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бершадан кӀоштан нах беха меттигаш
Груибинген
Груибинген (Gruibingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ДагӀараси (Эргани)
ДагӀараси (Dağarası) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Эрганинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Эрганинан микрокӀошташ
Категори:Эрганинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сергиевски (Тверан область)
Сергиевски (Сергиевское) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Даниловка (Красноармейскан кӀошт)
Даниловка (Даниловка) — Российн Федерацин Саратовн областан Красноармейскан кӀоштара эвла.
Сергиевски (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Даниловка (Красноармейскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сергиевски (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Даниловка (Красноармейскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Красноармейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Богданово (Кировоградан область)
Богданово — Украинин Кировоградан областан Голованевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Голованевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Перехвальские Выселки
Перехвальские Выселки (Перехвальские Выселки) — Российн Федерацин Липецкан областан Данкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Данкован кӀоштан нах беха меттигаш
Сереженков
Сереженков (Сереженков) — Российн Федерацин Воронежан областан Калачан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Калачан кӀоштан нах беха меттигаш
Монотеизм
Монотеи́зм («цхьана Делах тешар» — греч. μονος — цхьаъ, θεος — Дела ) — Дела цхьаъ хиларах тешар.
<!-- Монотеизм может быть эксклюзивным — вера в одного персонального и трансцендентного Бога (в противоположность политеизму и пантеизму), который объявляется личностью. и инклюзивным — допускает существование многих или нескольких богов.
Монотеизм характерен для авраамических религий (иудаизм, христианство, ислам), но также представлен в философии индуизма , в сикхизме, в других религиях.
Некоторые исследователи считают, что монотеизм неоднороден и в нём можно выделить теизм, пантеизм, панентеизм, деизм и др.
Происхождение и развитие
Слово «монотеизм» образовано от греч. μονος (monos) — «один», θεος (theos) — «бог» и было создано в сравнительно недавнее время. Первое использование этого слова исследователи относят к работе «Тайна Божественного» (The Grand Mystery of Godliness, 1660) английского неоплатоника Генри Мора.
Понятие монотеизма относительно. Концепция является результатом постепенного развития генотеизма (состояния религиозного сознания, когда единичные божества ещё не имеют определенности и устойчивости и каждое может заменять всех) и монолатрии (система представлений, основанных на вере во множество богов с одним богом-лидером).
В истории нескольких древних ближневосточных религий начиная с бронзового века можно выявить аспекты монотеизма или монолатрии: введение монотеистического культа Атона в Египте фараоном Эхнатоном, почитание Мардука в Вавилоне и Ахура Мазды в зороастризме.
По утверждению раввина Адина Штейнзальца, в основе даже примитивных форм политеизма, таких как фетишизм или шаманство, лежит вера в единую интегральную силу, в некую духовную сущность (монолатрия); даже у самых примитивных племён существует вера в высшую силу как причину всего, что происходит в мире, и что она является общей для всех народов, даже для бушменов или обитателей джунглей Южной Америки — племён, почти полностью изолированных от внешних культурных влияний. С другой стороны, элементы первобытной религии частично сохраняются в современных монотеистических религиях.
Древнеегипетская религия
В Древнем Египте существовало подобие одной общей религии, а также было большое разнообразие местных культов, посвящённых определённым божествам. Большинство из них имело генотеистический характер, древнеегипетская религия считается политеистической. Кратковременно существовали также маленькие культы, которые имели монотеистическую направленность.
Первая известная попытка использования монотеизма в качестве государственной религии была предпринята в Египте фараоном Эхнатоном в XIV веке до нашей эры — последний пытался оставить в египетском пантеоне одно божество, бога Атона. Однако после смерти Эхнатона Египет возвратился к традиционной религии в форме политеизма. Существуют научные гипотезы, которые устанавливают связь религиозной реформы Эхнатона с монотеизмом пророка Моисея.
Некоторые египтологи утверждают, что в Древнем Египте издавна существовали монотеистические тенденции.
Платонизм
Концепция единого или блага появляется в платонизме. В своих сочинениях Платон ещё использует политеистическую терминологию. Дилемма Евтифрона, например, формулируется как «благочестивое любимо богами потому, что оно благочестиво, или оно благочестиво потому, что его любят боги?» Прообразом монотеизма в платоновском диалоге «Государство» является поиск абсолютной истины в аллегории «Миф о пещере» и идея абсолютного блага. Позже в религии эллинизма, включая эллинистический иудаизм и неоплатонизм, эксплицитно формулируется монотеистическая концепция.
Развитие философской разновидности монотеизма относится к времени поздней античности. В «Халдейских оракулах» (II век) отражены представления о едином божестве в промежуточном платонизме и с элементами гностицизма.
Ло Спиносо (Фиренца)
Ло Спиносо  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
ХӀарманджик (Лапсеки)
ХӀарманджик (Harmancık) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Чанаккале провинцин (ил) Лапсекинан кӀоштара эвла.
Ло Спиносо (Фиренца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ХӀарманджик (Лапсеки)
Хьажоргаш
Категори:Чанаккале провинцин нах беха меттигаш
Монотеизм
Иудаизм
Современный иудаизм является строго монотеистической религией, в которой отрицается существование каких-либо сил, неподконтрольных Творцу, а тем более других богов. Однако считается, что на ранних этапах своей истории религия евреев имела форму монолатрии, а монотеизм начал оформляться только в VI в. до н. э., после возвращения евреев из Вавилонского пленения. Монотеистичный иудаизм впоследствии послужил основой для возникновения христианства и ислама.
ХӀарманджик (Лапсеки)
Хьажоргаш
Категори:Лапсекинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ло Спиносо (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хелминко
Хелминко — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
ХӀарманджик (Лапсеки)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Подболотье (Пинскан кӀошт)
Подболотье (Падбалоцце) — Белоруссин Брестан областан Пинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Хелминко
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Монотеизм
Иудаизм
С традиционной еврейской точки зрения, которой придерживались Маймонид (XII век) и другие еврейские мыслители, монотеизм — первичен и изначально был преобладающей формой почитания Высшей Силы, в то время как все другие культы образовались позже, в результате деградации идеи единобожия. Подобной теории придерживаются также и часть современных исследователей. Например, профессор кафедры иудаики Нью-Йоркского университета Л. Шиффман пишет:
Некоторые ученые утверждают, что вероучение патриархов было просто одной из форм монолатрии…, но Библия твердо свидетельствует, что патриархи были настоящими монотеистами. Вместе с тем, позднейшее развитие библейской системы жертвоприношений делает очевидным тот факт, что ранние израильтяне также верили в демонические силы. Божественная свита ангельских существ в том виде, как она описывается в некоторых псалмах, несколько напоминает пантеоны политеистических Месопотамии и Угарита….
Христианство
Христианство — авраамическая мировая религия, основанная на жизни и учении Иисуса Христа, описанных в Новом Завете.
Христианство принимает ветхозаветную, восходящую к Аврааму, традицию почитания единого Бога (монотеизм), творца Вселенной и человека. Вместе с тем основные направления христианства привносят в монотеизм идею Троицы: трёх ипостасей (Бог Отец, Бог Сын, Святой Дух), единых по своей божественной природе.
В связи с приятием догмата Троицы христианство иногда трактуется другими авраамическими религиями (иудаизм, ислам) как тритеизм или политеизм. Подобная концепция о троебожии также неоднократно высказывалась в истории христианства, но была отвергнута на Первом Никейском соборе.
Один из Отцов Церкви, крупнейший систематизатор христианского вероучения Св. Иоанн Дамаскин так писал по этому вопросу:
Итак, мы называем ипостаси (Св. Троицы) совершенными, чтобы не ввести сложности в Божеское естество, ибо сложение — начало раздора. И опять говорим, что три ипостаси находятся одна в другой взаимно, чтобы не ввести множества и толпы богов. Исповедуя три ипостаси, признаем несложность и неслитность (в Божестве); а исповедуя, что эти ипостаси единосущны одна другой, и признавая в них тождество воли, действия, силы, власти и, если можно сказать, движения, мы признаем их нераздельность и то, что Бог есть един; ибо Бог, Слово и Дух Его истинно один Бог.
Вместе с тем, подчёркивая монотеизм христианства, антитринитарии отрицают и критикуют тринитарное учение.
Ислам
Ислам является религией со строгим принципом единобожия в своей основе. С исторической точки зрения ислам возник после иудаизма и христианства. С точки зрения Корана, мусульманами (покорившимися) были все пророки. В окончательном виде ислам был представлен в VII веке в проповедях пророка Мухаммеда, получившего сведения о новой религии в виде Корана. Ислам основывается на пяти фундаментальных положениях (Пять столпов ислама). Первое и главное из них — это Шахада, или свидетельство веры: «Нет никакого божества, кроме Аллаха, а Мухаммед — пророк Его») . В этой формуле заключёна фундаментальная идея ислама — Таухид, то есть сам монотеизм. И действительно, все ритуалы ислама, все молитвы, все праздники и обряды направлены на то, чтобы показать Единство и Единственность Бога — Аллаха (в переводе с арабского означает «Бог»).
Ширк — многобожие, заключается в приравнивании Аллаху равных, «сотоварищей». Ширк является величайшим грехом в Исламе, за который человек не получит прощения. Ширк делится на большой и малый. Большой ширк — это прямое неповиновение Аллаху и приравнивание ему сотоварищей. Малый ширк — это лицемерие, которое заключается в том, что человек пользуется положениями религии ради своей личной выгоды в мирской жизни.
Согласно учению ислама, чистый Таухид (монотеизм) исповедовали все пророки — от Адама до Мухаммада. Сам же ислам, согласно Корану и Сунне пророка Мухаммада, возрождает Таухид ханифа Ибрахима (библейского Авраама).
Бахаи
Концепция Бога в вере бахаи строго монотеистична и трансцендентна. Бог описывается как «личностный, непознаваемый, недостижимый, источник всех откровений, вечный, всеведующий, вездесущий и всемогущий.» Единственной связью между Богом и людьми бахаи считают посланников Бога (пророков), которых они называют «Богоявлениями». Обязательная молитва в бахаи содержит явное признание монотеизма.
Китайские воззрения
Традиционной системой верования многих династий начиная с династии Шан (1766 г. до н. э.) до современного периода сконцентрировано на почитании (буквально «высший предок», обычно переводится как «Бог») или  (небо) как всемогущей силы. Эта система верования предшествовала развитию конфуцианства и даосизма, и введению буддизма и христианства. Небо рассматривалось как всемогущее существо, наделённое персонифицированной, но не телесной формой, что является особенностью монотеизма. В изречениях Конфуция в Лунь юй мы видим представления о небе, которое ведёт человека на протяжении всей жизни, поддерживает с человеком личные отношения, ставит задачи, которые люди должны выполнить, чтобы научиться добродетельности и нравственности. Однако эта вера не была подлинно монотеистической, существовали другие меньшие боги и духи в разных местностях, которым поклонялись наряду с Шан-Ди. В некоторых течениях, таких как моизм, заметно приближение к монотеизму, поскольку меньшие боги и древние духи полностью подчиняются воле Шан-Ди (по аналогии с ангелами в западной цивилизации).
Индуизм
Индуизм принято описывать как политеистическую религию. Ни в какой другой религиозной традиции мира невозможно встретить такого изобилия богов и богинь, полубожественных и демонических существ, проявлений божества в человеческих и животных формах. Но всё это всего лишь внешний, красочный аспект глубокой религиозной традиции. Индуизм представляет собой семейство разнообразных религиозных традиций, философских систем и верований, основанных на монотеизме, политеизме, панентеизме, пантеизме, монизме и даже атеизме. Трудно провести параллель между индуизмом и библейским или исламским монотеизмом. В индуизме развились свои, крайне сложные монотеистические представления. В богословии многих форм вайшнавизма, шиваизма и шактизма Единое Верховное Существо выступает в роли творца, хранителя и разрушителя материальной вселенной, в роли спасителя верующих.
Вайшнавизм — одно из основных направлений в индуизме. Все ветви вайшнавизма отличает приверженность монотеизму. Верования и практики данной традиции, в особенности такие ключевые концепции как бхакти и бхакти-йога, базируются на таких пуранических текстах, как «Бхагават-гита», «Вишну-пурана», «Падма-пурана» и «Бхагавата-пурана». Для обозначения Кришны как Верховной ипостаси Бога в монотеистическом контексте используется санскритский термин сваям-бхагаван.
В ньяйе, одной из шести главных теистических школ индийской философии, приводятся несколько аргументов в обоснование существования Бога и идеи монотеизма, оспаривается предположение школы миманса о существововании множества полубогов (девов) и мудрецов (риши) и их роль в начале мироздания.
Сикхизм
Сикхизм — монотеистическая религия, возникшая в XV веке в Пенджабе на основе учения гуру Нанака (1469—1539) и десяти гуру сикхов (включая священное писание). Иногда сикхизм относят к одной из разновидностей индуизма.
«Один Бог для всех» — одно из фундаментальных положений священного текста сикхизма Гуру Грантх Сахиб. Бог рассматривается в двух аспектах — как Ниргун (Абсолют) и как Саргун (персональный Бог внутри каждого из людей). Сикхи верят в единого Бога, всемогущего и всепронизывающего Творца.
Кроме монотеизма в сикхизме выражена идеалистическая форма монизма: внешний мир является иллюзией (майя) и только Бог является протяжённой реальностью.
Зороастризм
Зороастризм, или маздеизм — одна из древнейших религий, основанная пророком Заратустрой около 3500 лет назад (XV в. до н. э.). В эпоху Ахеменидского царства зороастризм являлся господствующей религией на Ближнем Востоке, однако, после нашествия арабов в V—VIII веках утратил своё значение.
Зороастризм содержит как монотеистические, так и дуалистические черты. Зороастризм никогда не проповедовал явный монотеизм (подобно иудаизму или исламу), являясь на деле оригинальной попыткой унификации политеистической религии под культом единого верховного Бога.
Современный зороастризм базируется на принципах, кодифицированных в Авесте. Ахура Мазда (Ормазд, «Господь Мудрый») — авестийское имя божества, провозглашённое пророком Заратустрой единым Богом. Главным источником, описывающим образ Ахура Мазды, являются обращённые к нему гимны Заратуштры — Гаты.
Религия инков
Есть основания говорить о монотеистических тенденциях в религии народов Анд, о складывающейся тенденции считать всех богов ипостасями Виракочи-Пача Камака. Известно несколько явно монотеистических гимнов Виракоче, приписываемых Пачакутеку Юпанки. -->
Хьажоргаш
Категори:Философи Категори:Дин
ПлуагӀзель
ПлуагӀзель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ла Каньита (Селая)
Ла Каньита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Нижегородец
Нижегородец (Нижегородец) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дальни Константинован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1675 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дальни Константинован кӀоштан нах беха меттигаш
ГгӀемии
ГгӀемии — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Башоьрен (Карадениз ЭрегӀли)
Башоьрен (Başören) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Карадениз ЭрегӀлин кӀоштара эвла.
ГгӀемии
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Башоьрен (Карадениз ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Карадениз ЭрегӀлин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казе Галоне (Болонья)
Казе Галоне — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Триверо-Пративеро-Понцоне (Бьела)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Парова (Нижнесилезин воеводалла)
Парова  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 2267
NGC 2267 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2267 2267
Биле-Гезки
Биле-Гезки — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Усть-Зула
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юрлан кӀоштан нах беха меттигаш
Борци
Борци — Болгарин Шуменан областера эвла. Венец йукъараллин йукъайогӀу.
Андрид (коммуна)
Андрид — Румынин Сату-Маре жудецан йукъара коммуна.
Борци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Андрид (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сату-Маре жудецан коммунаш
Чарга
Чарга (Чарга) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Саянскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Саянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Леордина (эвла)
Леордина — Румынин Марамуреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Марамуреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рогожени (Шолданештин кӀошт)
Рогожени (, Rogojeni) — Молдавин Шолданештин кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Шолданештин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Бени Комунали-Боргата Орзи (Болонья)
Бени Комунали-Боргата Орзи  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Адамово (Слуцкан кӀошт)
Адамово (Адамова) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш