cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Варламовка (Кировоградан область)
Варламовка — Украинин Кировоградан областан Бобринецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бобринецан кӀоштан нах беха меттигаш
ЕскегӀд
ЕскегӀд — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Заржичи (Дирна)
Заржичи  (Záříčí) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(14213) 1999 NX54
(14213) 1999 NX54 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 12 июлехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 NX54» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Заржичи (Дирна)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Палзокитемпа (Бенито Хуарез)
Палзокитемпа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Палзокитемпа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Андрианово (Торжокан кӀошт)
Андрианово (Андрианово) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Теребука
Теребука (Теребука) — Российн Федерацин Смоленскан областан Сафонован кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сафонован кӀоштан нах беха меттигаш
Червени Уезд (Збух)
Червени Уезд  (Červený Újezd) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Гомбин (Западно-Поморскан воеводалла)
Гомбин  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лариса (кратер)
Хьосташ
Категори:Венеран кратераш
Сан Франсиско (Сан Хосе Итурбиде)
Сан Франсиско — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Франсиско лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Харламовски пристань
Харламовски пристань (Харламовская пристань) — Российн Федерацин Удмуртин Сюмсин кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Сюмсин кӀоштан нах беха меттигаш
Котлучино
Котлучино (Котлучино) — Российн Федерацин Владимиран областан Юрьев-Польскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьев-Польскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бежвенна-Длуга-Колони
Бежвенна-Длуга-Колони — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
(6067) 1990 QR11
(6067) 1990 QR11 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 28 августехь Зденка Ваврова цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 QR11».
Слобода (Костроман кӀошт)
Слобода (Слобода) — Российн Федерацин Костромин областан Костромин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин кӀоштан нах беха меттигаш
HD92668
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Солачка Сена
Солачка Сена (Солачка Сена) — Сербин Пчинья гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Пчинья гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Здзеци-Стари
Здзеци-Стари — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Грота (Горица)
Грота — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
МогӀанжис (МагӀна)
Географи
.
Извоареле (Бихор)
Извоареле — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
МогӀанжис (МагӀна)
Билгалдахарш
Категори:МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Извоареле (Бихор)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Мариамджвари
Мариамджвари (მარიამჯვარი) — Гуьржийчоьнан КӀахетин Сагареджон муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 9 стаг (2014 шо).
Извоареле (Бихор)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бихор жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ГӀуфьяк (ШагӀанта)
ГӀуфьяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Зейтинлиова (АкхӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:АкхӀисарнан микрокӀошташ
Категори:АкхӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Анновка (Буздякан кӀошт)
Анновка — Башкирийчоьнан Буздякан кӀоштара эвла, иза Канлы-Туркеевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 17 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452715, код ОКАТО — 80217813002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Буздякан кӀоштан нах беха меттигаш
Сант-Альфио
Сант-Альфио — Италин Сицили регионера коммуна. Лаьтташ йу Катани провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Сицили йукъара гӀаланаш
Петрова (Пермийн мохк)
Петрова (Петрова) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Ильинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Пермийн мехкан Ильинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Селвареле Басе (Терни)
Селвареле Басе — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Актюбински (Светлин кӀошт)
Актюбинский (Актюбинский) — Российн Федерацин Оренбурган областан Светлин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Светлин кӀоштан нах беха меттигаш
Дерекоьй (Бига)
Дерекоьй (Dereköy) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Чанаккале провинцин (ил) Биганан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Биганан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ажер
Ажер — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Палацо (Кремона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Фурия, Ранчо (Косио)
Ла Фурия, Ранчо — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Эль Эралто (Тьера Бланка)
Эль Эралто — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Эралто лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Кожаково
Кожаково (Кожаково) — Российн Федерацин Ленинградан областан Бокситогорскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бокситогорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лущилы
Лущилы (Лущилы) — Российн Федерацин Пскован областан Опочкан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Пскован губерни, Российн импери.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Опочкан кӀоштан нах беха меттигаш
Какыр (Оьзгоьнан кӀошт)
Какыр — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Оьзгоьнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Оьзгоьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Оганесян, Хорен Георгиевич
Оганеся́н Хоре́н Гео́ргиевич (Խորեն Գեորգիի Հովհաննիսյան; 1955 10 январь, Ереван) — советийн а, эрмалойн а футболист, ахтурсло. ССРС спортан дуьненайукъара классан говзанча (1976). Республика Эрмалойчоьнан хьакъ долу тренер.
«Араратан» а, эрмалойн футболан а легенда. «Арарат» йукъахь ССРС чемпионатан официалан ловзаршкахь 295 матчехь левзина, чутоьхна 93 буьрка. ССРС лакхарчу лигехь чутоьхна буьрканий гайтам рекорд йу эрмалойн футболехь.
2005 шарахь хеттарш дира, XX бӀешеран Эрмалойчоьнан уггаре дика футболист хаьржира Оганесян. 2010 шеран майхь, даймехкан хьалха даккхий гӀуллакхаш дарна Республика Эрмалойчоьнан президентан Саргсян Сержан омарца, «Пачхьалкхан совгӀатех» цӀе йолчу законаца, «Хоренаци Мовсесан мидалца» совгӀат дира.
Ловзархочун карьера
Вина спортан доьзалехь. Да — штангист, Эрмалойн ССР хьакъ долу тренер. Нана — гимнастикехь говзалла йолуш йара. Воккхаха волу ваша левзинера футболех, жимаха верг — штангист, спортан говзанча.
Схьавалар керташкара футболера ду. 1969 шарахь «Ани» (Ереван) командин йукъахь Йерригсоюзан керташкара командин «ТӀаьрсиган буьрка» турниран (финалехь ловзуш цхьа гол туьйхира) толамхо хилира. Ӏемира спортан ишколехь, тренер Сарибекян Ашот Гургенович, иза чекйаьккхича деша хӀоьттира Физкультурин институте, иза чекйаьккхича деша хӀоьттира халкъан бахаман институте (говзалла — пачхьалкхан планаш хӀиттор). Оцу хенахь футболистега кхайкхира Эрмалойчоьнан жимахойн гулйина командин йукъа, цигахь иза гира ССРС жимахойн гулйина командин коьрта тренеран Лядин Евгенийн. Цуо рекомендацин кехат йаздира «Араратан» куьйгалле, цул тӀаьхьа, 1973 шарахь, Оганесян дӀаийцира командин дубле. Дублехь левзира 2 шарахь.
Чемпионатан хьалхарчу матчашкахь дуьйна къегина гайтира ша — дукха чуеттара буьрка. Оганесян къасталора аьрру когаца нийса тоха хаарца, лакхара техникица. 1975 шарахь кхойкху Николаев Валентина Ӏамош йолчу Союзан кегийрхойн гулйинчу команде.
Оганесянан говзалла гира къоман гулйина командин, 1979 шарахь, Бесков Константин коьрте хӀоьттича, иза цунна йукъахь ловза волавелира. Цунна тӀаьхьарчу шарахь Москохарчу Олимпийн ловзаршкахь олимпийн гулйина командин йукъахь хуьлу борзанан совгӀатхо. Цу тӀе, иэшачу ахфиналехь Оганесян ца левзира чийрикфиналехь коьртан хье лазбарна. 3-гӀа меттиг къовсучу матчехь хуьцуш йукъа а ваьлла, толаман гол туьйхира.
ССРС гулйина командин йукъахь дакъалецира 1982 шеран дуьненан чемпионатехь, чутуьйхира чӀогӀа хаза гол ССРС — Бельги матчехь. Мехкан коьртачу командехь ловзар сацийра 1984 шарахь. Цунна йукъахь левзира 34 матчехь, чутуьйхира 6 буьрка, уьш дукхах ерш матчехь толаман голаш хилира.
1984 шеран февралехь Федотов Григорийн клубан чоьте туьйхира бӀолгӀа гол. Чуеттара наггахь бен ца туху хаза голаш: ЦСКАца ловзуш кӀажанца (1983 шарахь Москохахь), Ӏункар оьккхуш шена тӀехула — матчехь «Нефтчица» (1981 шарахь Ереванехь).
1980-гӀа шераш долалуш вара «Араратан» капитан.
1985 шарахь «Араратан» куьйгаллица тар а ца велла клуб йуьту. Оганесян шина шарахь гергга ца левзира, хӀунда аьлча цунна республикехь къайлаха дисквалификаци йинера, бакохан «Нефтчин» матч йоьхкина аьлла бехке вина.
1987 шарахь реза хилира ловза Ереванан заводан «Су» командехь, иза цуьнца республикин чемпион хилира. 1988 шарахь цуьнца левзира 2-гӀа союзан лигехь.
1989 шарахь левзира Блохин Олеган Ӏа дика йаран матчехь.
1989 шеран декабрехь иза кхойкху «Пахтакоран» тренеро Новиков Фёдора шен команде. Футболисто гӀодира узбекийн клубан лакхарчу лиге яла. 1991 шарахь киевн динамохойн дуьхьала матчехь кӀажин пха а хадийна, шо чекхдаллалц йукъара велира.
ССРС чемпионаташкахь левзина 305 матчехь, чутоьхна 93 гол. Пхоьазза 33 шеран уггаре дика футболистийн испискин йукъа вахана.
Тренеран карьера
1991 шарахь ССРС йохар бахьнехь, Оганесян дӀавахара йуха Эрмалойчу. Кхузахь, бевзачаьрца сацам бира клуб кхолла. И клуб хилира ЭЮСБ, Эрмалойн Йукъара Спортан Барт (эрмалойн дацдарехь ХМНМ — «Оменетмен»). Оганесян ша футболан ветеран валахь а, кхин дӀайаьхьира ловзархочун карьера. Дуьххьарлерачу шарахь дуьйна керла йиллинчу клубехь Оганесянах хилира чемпион а, Эрмалойчоьнан Кедан финалхо.
ТӀаьхьа кхелхира Ливане, цигахь коьрте хӀоьттира коьрта шахьран клубан «Оменетмен». Хьалхарчу шарахь йаьккхира командица 5-гӀа меттиг, шолгӀачу шарахь — 3-гӀа.
Дукха хан йалале йухавирзира Эрмалойчу, цигахь коьрте хӀоьттира шен хилла командин, оцу хенахь цуо цӀе хийцинера «Пюник» аьлла. Оганесян оцу хенахь вара ловзуш волу клубан тренер. Оганесян шолгӀа варца къегина моменташ йу клубан исторехь. Дуьххьарчу шарахь дешин дубль йира. шолгӀачу шарахь команда финале йелира, амма ийшира финалехь, чемпионийн деши даьккхира. Цул тӀаьхьа йаьккхира 4-гӀа меттиг, цунна тӀаьхьаро шо данне а аьтту боцуш дара. Команда йара турниран таблицин йуккъехь. 1998 шеран августехь Оганесяна йитира клуб, цуьнан меттана веира кӀезиг зийна волу Казарян Давид.
1991 шарахь кхиира «Таврин» тренер латта. Официалан коьрта тренер хилла Заяев Анатолий, амма йерриг тренировкин процесс йара Оганесянан тӀехь.
Шен дахар
КӀант — Оганесян Жора, йоӀ — Оганесян Эдита.
Хьажоргаш
Категори:ССРС футболисташ Категори:Футболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:Футболех ловзаран кегийрхошна йукъахь Европин чемпионаш Категори:Футболисташ 1980 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:1980 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой Категори:Дуьненайукъара классан ССРС спортан говзанча Категори:ФК «Искра» Ереван ловзархой Категори:ФК «Арарат» Ереван ловзархой Категори:ФК «Пахтакор» ловзархой Категори:ФК «Киликия» ловзархой Категори:Эрмалойчоьнан футболисташ Категори:Федотов Григорийн клубан декъахой Категори:ССРС футболан тренераш Категори:Эрмалойчоьнан футболан тренераш Категори:Футболех ловзаран Эрмалойчоьнан гулйина командин тренераш Категори:ФК «Таврия» тренераш Категори:ФК «Киликия» тренераш Категори:ФК «Пюник» тренераш Категори:ФК «Локомотив» Ташкент тренераш Категори:Хоренаци Мовсесан мидалца совгӀат динарш
Тотомочапа (Зонголика)
Тотомочапа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Тотомочапа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Семеновски (Бекетовскан йуьртан меттиг)
Семеновски (Семеновская) — Российн Федерацин Вологдин областан Вожеган кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вожеган кӀоштан нах беха меттигаш
Наталина
Наталина (Наталіна) — Белоруссин Витебскан областан Миорин кӀоштара эвла.
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Диснан поветан йукъайогӀуш йара.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Миорин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сариалан (Османджик)
Сариалан (Sarıalan) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Чорум провинцин (ил) Османджикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Османджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Старе Гульчево
Старе Гульчево — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Узунолук (Коркутели)
Узунолук (Uzunoluk) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) Коркутелинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Категори:Антали провинцин микрокӀошташ
Категори:Коркутелинан микрокӀошташ
Категори:Коркутелинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Енхор (Селенган кӀошт)
Енхор (Енхор) — Российн Федерацин Бурятин Селенган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат — чӀогӀа континенталан йу, шийла Ӏа долуш, йовха аьхке йолуш. Ӏа шийла, декъа кӀезиг ло долуш хуьлу. БӀаьсте мохе йу, гӀоролаш йолуш, йочанаш чӀогӀа кӀезиг йолуш. Аьхке йоца, довхачу деношца а, шийлачу буьйсанашца, июлехь а, августехь а шортта догӀанаш долуш хуьлу. Гуьйре тӀекхочуш хаа а ца ло, хенан хӀоттам цӀеххьана хийца ца ло, цхьацца шерашкахь иза йеха а, йовха а хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Селенган кӀоштан нах беха меттигаш
Почугински
Почугински (Почугинское) — Российн Федерацин Новгородан областан Пестован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пестован кӀоштан нах беха меттигаш
Виллоу-Гроув (Пенсильвани)
Виллоу-Гроув  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Виллоу-Гроув бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Ла Кокера, Эль Улефанте (Лас Чоапас)
Ла Кокера, Эль Улефанте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Кокера, Эль Улефанте лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Парпи
Парпи (?) — Эрмалойчоьнан Арагацотнан провинцин эвла.
Ла Кокера, Эль Улефанте (Лас Чоапас)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Парпи
Билгалдахарш
Категори:Арагацотнан провинцин нах беха меттигаш
Ла Кокера, Эль Улефанте (Лас Чоапас)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(6068) Brandenburg
(6068) Brandenburg — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 10 октябрехь Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. цӀе йолу Ӏилманчо Таутенбург обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 TJ2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лаулани (кратер)
Лаулани — Венеран тӀехь  12,4 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -68.2°N, -121.2°W.
Хьосташ
Категори:Венеран кратераш
Зайчинцы (Кременчуган кӀошт)
Зайчинцы — Украинин Полтаван областан Семеновкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван областан Семеновкан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀуьффек (кантон)
ГӀуьффек — Францин кантон, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Кантонан департамент — ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ШагӀанта департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Зукков
Зукков — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(14214) Hirsch
(14214) Hirsch — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 7 сентябрехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 RP86» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Рязаново (ГӀезалойчоь)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Зеленодольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Колепьетро (Рьети)
Колепьетро  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
ЕссагӀ
ЕссагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Колепьетро (Рьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Санта-Лучия-дель-Мела
Санта-Лучия-дель-Мела — Италин Сицили регионера коммуна. Лаьтташ йу Мессина провинцехь.
ЕссагӀ
Географи
.
Санта-Лучия-дель-Мела
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Забирци
Забирци — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
ЕссагӀ
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Забирци
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Семеновски (Марьинскан йуьртан меттиг)
Семеновски (Семеновская) — Российн Федерацин Вологдин областан Вожеган кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вожеган кӀоштан нах беха меттигаш
Новосады (Лошницкан йуьртан меттиг)
Новосады (Навасады) — Белоруссин Минскан областан Борисовн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Борисовн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Бежвенна-Крутка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
МогӀегагӀ (Сена а, МагӀна а)
МогӀегагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Айтона
Айтона — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Льейда провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лышница
Хьажоргаш
Категори:Опочкан кӀоштан нах беха меттигаш
Влкова
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сарпинкавак (Османджик)
Сарпинкавак (Sarpınkavak) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Чорум провинцин (ил) Османджикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Османджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мзисгули
Мзисгули (მზისგული) — Гуьржийчоьнан КӀахетин Сагареджон муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 578 стаг (2014 шо).
Самцевриси
Самцевриси (სამწევრისი) — Гуьржийчоьнан Квемо-Картлин Болнисин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 299 стаг (2014 шо).
Мзисгули
Билгалдахарш
Категори:Сагареджон муниципалитетан нах беха меттигаш
Самцевриси
Билгалдахарш
Категори:Болнисин муниципалитетан нах беха меттигаш
Каранай
Каранай — Башкирийчоьнан Буздякан кӀоштара эвла, иза Канлы-Туркеевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 18 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452715, код ОКАТО — 80217813003.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Буздякан кӀоштан нах беха меттигаш
Грота (Парма)
Грота — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Заможни (Кременчуган кӀошт)
Заможни — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
HD92728
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Трубино (Калугин область)
Трубино (Трубино) — Российн Федерацин Калугин областан Жукован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Жукован кӀоштан нах беха меттигаш
Спанчевац
Спанчевац (Спанчевац) — Сербин Пчинья гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Пчинья гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Селварицо (Мантова)
Селварицо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
АлашехӀир
АлашехӀир (Alaşehir) — Туркойчоьнан Эгейн регионера гӀала/кӀошт. Маниса провинцин (ил) АлашехӀирнан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан гӀаланаш
Гондно
Гондно — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Дикмен (Бига)
Дикмен (Dikmen) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Чанаккале провинцин (ил) Биганан кӀоштара эвла.
Гартсвилл (Нью-Йорк)
Гартсвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Дикмен (Бига)
Хьажоргаш
Категори:Чанаккале провинцин нах беха меттигаш
Гартсвилл (Нью-Йорк)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Дикмен (Бига)
Хьажоргаш
Категори:Биганан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла Хоя (Асьентос)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Старе Гумино
Старе Гумино — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Извоареле (Блаж, Алба)
Извоареле — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Эшленд (Висконсин)
Эшленд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала.
Истори
Эшленд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Харгана (Селенган кӀошт)
Харгана (Харгана) — Российн Федерацин Бурятин Селенган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат — чӀогӀа континенталан йу, шийла Ӏа долуш, йовха аьхке йолуш. Ӏа шийла, декъа кӀезиг ло долуш хуьлу. БӀаьсте мохе йу, гӀоролаш йолуш, йочанаш чӀогӀа кӀезиг йолуш. Аьхке йоца, довхачу деношца а, шийлачу буьйсанашца, июлехь а, августехь а шортта догӀанаш долуш хуьлу. Гуьйре тӀекхочуш хаа а ца ло, хенан хӀоттам цӀеххьана хийца ца ло, цхьацца шерашкахь иза йеха а, йовха а хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Койгуши
Койгуши (Койгуши) — Российн Федерацин Ленинградан областан Бокситогорскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Хьажоргаш
Категори:Бокситогорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Калта (Оьзгоьнан кӀошт)
Калта — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Оьзгоьнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Новгороды
Новгороды (Наўгароды) — Белоруссин Витебскан областан Миорин кӀоштара эвла.
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Диснан поветан йукъайогӀуш йара.
Виллоу-Стрит (Пенсильвани)
Виллоу-Стрит  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Новгороды
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Лоренсин (кратер)
Лоренсин — Венеран тӀехь  29,8 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -15.4°N, -46.5°W.
Новгороды
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Миорин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лоренсин (кратер)
Хьосташ
Категори:Венеран кратераш
Виллоу-Стрит (Пенсильвани)
Географи
Виллоу-Стрит бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Йакакоьй (Коркутели)
Йакакоьй (Yakaköy) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) Коркутелинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Категори:Антали провинцин микрокӀошташ
Категори:Коркутелинан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Виллоу-Стрит (Пенсильвани)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Красни Горка (Юрьев-Польскан кӀошт)
Красни Горка (Красная Горка) — Российн Федерацин Владимиран областан Юрьев-Польскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьев-Польскан кӀоштан нах беха меттигаш
МогӀей
МогӀей — Францин гӀала-коммуна, лаьтта регионан.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш
Заржичи Младе Вожице
Заржичи Младе Вожице (Záříčí u Mladé Vožice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
(6069) Cevolani
(6069) Cevolani — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 8 августехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 PW17».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(14215) 1999 TV6
(14215) 1999 TV6 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 6 октябрехь К. Корлевич, М. Юрич цӀе йолу Ӏилманчо Вишня обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 TV6» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кучак
Кучак (?) — Эрмалойчоьнан Арагацотнан провинцин эвла.
Естевель
Естевель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Кучак
Билгалдахарш
Категори:Арагацотнан провинцин нах беха меттигаш
Естевель
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ГӀуьффек (ШагӀанта)
ГӀуьффек — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ШагӀанта.
Билгалдахарш
Категори:ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Терентеево (Смоленскан область)
Терентеево (Терентеево) — Российн Федерацин Смоленскан областан Сафонован кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сафонован кӀоштан нах беха меттигаш
Алас-и-Серк
Алас-и-Серк — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.