cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Первомайски (86596)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Снежнин гӀалин кхеташо
Леонардо Реес (Туспан)
Леонардо Реес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Чоьтели (Фатса)
Чоьтели (Çöteli) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Фатсанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Леонардо Реес (Туспан)
Географи
Леонардо Реес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Чоьтели (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Леонардо Реес (Туспан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Казе Чачи - Билели (Трапани)
Казе Чачи - Билели — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Чоьтели (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Казе Чачи - Билели (Трапани)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Леонардо Реес (Туспан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Чоьтели (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Фатсанан микрокӀошташ
Казе Чачи - Билели (Трапани)
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Леонардо Реес (Туспан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Чоьтели (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Фатсанан кӀоштан нах беха меттигаш
Бишов
Бишов (Býšov) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Чоьтели (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Леонардо Реес (Туспан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бишов
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Чоьтели (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сула
Сула (Avéna) — цхьаьна шарахь кхуьу бецан орамат.
Бишов
Географи
.
Сула
<!--
Бишов
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Сула
Ботаническое описание
Однолетние травянистые растения.
Бишов
Демографи
Бахархойн динамика:
Сула
Ботаническое описание
Листья в почкосложении свёрнутые.
Бишов
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сула
Ботаническое описание
Плод — зерновка, плотно обвёрнут кожистой цветочной чешуёй и снабжён, по большей части, продольным желобком.
Альтмец
Альтмец (Альтмец) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Сочин гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Сула
Классификация
К роду относятся до 40 видов, распространённых преимущественно в умеренных странах Старого Света, в Северной и Южной Америке видов очень мало.
Самый важный вид овса с хозяйственной точки зрения —, или овёс кормовой, или овёс обыкновенный. Ниже приведён полный список видов рода Овёс (Avena) по данным сайта Germplasm Resources Information Network (GRIN); в нём 33 вида, включая два гибридных вида :
Применение и значение
Зёрна овса используют для производства овсяной крупы, толокна, муки и особого овсяного кофе. Из овсяной крупы готовят овсяную кашу («овсянку»). Овсяную муку применяют в хлебопекарной промышленности и кондитерском производстве (из неё пекут хлебцы, овсяное печенье, блины и т. п.). Расплющенные зёрна овса — основной компонент мюсли.
Альтмец
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сочин гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Сула
Применение и значение
Зерно овса используют как сырьё для выработки комбикормов и как концентрированный корм для животных. Возделывают овёс на зелёный корм, как в чистом виде, так и в смеси с бобовыми культурами, чаще с викой, горохом и чиной. Овсяную солому используют как грубый корм и как сырьё для комбикормовой промышленности.
Овёс обыкновенный является ценным сырьём для фармацевтической промышленности, входит в состав большинства продуктов спортивного питания, находит широкое применение в народной медицине и гомеопатии. Фармацевтическая промышленность выпускает спиртовую настойку овса, являющуюся эффективным успокаивающим средством.
Другие виды овса являются сорными растениями, среди них — злостный сорняк. -->
Литература
Категори:Кенан ораматаш
ВегӀнажуль
ВегӀнажуль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АгӀеж.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Замосточье (Червенан кӀошт)
Замосточье (Замасточча) — Белоруссин Минскан областан Червенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Червенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сет (коммуна)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вулька-Ридзевска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Солонцы (Вейделевкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вейделевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Саково (Кашинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Сьенегита (Сан Фелипе)
Ла Сьенегита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Сьенегита лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
NGC 3763
NGC 3763 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
3763 3763
Сан Антонио, Ла Конкордия (Саюла де Алеман)
Сан Антонио, Ла Конкордия — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Антонио, Ла Конкордия лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Гваябо Чико (Тантоюка)
Гваябо Чико — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Гваябо Чико лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гай (Томашовскан повет)
Гай  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Нови-Сад
Но́ви-Сад (кхин язъе — Но́вый Сад; Нови Сад, Újvidék, Nový Sad, Нови Сад, Neusatz an der Donau, Но́йзац-ан-дер-До́нау, Neoplanta) — Сербин гӀала иза ю Дунай олучу хийистехь, Воеводина олучу автономин мехкан административан центр.
Клемпини
Клемпини — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Нови-Сад
Билгалдахарш
Категори:Серби
Клемпини
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Паметице (Дрговле)
Паметице  (Pamětice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ленинск-Кузнецки
Ленинск-Кузнецки (Ленинск-Кузнецкий) — Российн Федерацин гӀала, Кемеровн областан Ленинск-Кузнецкан кӀоштан административан центр.
Сальково (Рязанан область)
Сальково (Сальково) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Ленинск-Кузнецки
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сальково (Рязанан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ленинск-Кузнецки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Сальково (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Ленинск-Кузнецки
Хьажоргаш
Категори:Кемеровн область
Березовка (Уйн кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Эль Кинсе (Тиватлан)
Эль Кинсе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Кинсе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Тепеджик (Испир)
Тепеджик (Tepecik) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Испирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Дракшл
Дракшл — Словенин йукъараллера эвла.
Тепеджик (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Дракшл
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Тепеджик (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Дракшл
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тепеджик (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Испирнан микрокӀошташ
Дракшл
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тепеджик (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Испирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шишаково
Шишаково (Шишаково) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сямжан кӀоштан нах беха меттигаш
Ю Мини Са (Кочоапа эль Гранде)
Географи
Ю Мини Са лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Шешуковка
Шешуковка (Шешуковка) — Российн Федерацин Ивановн областан Савинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Савинан кӀоштан нах беха меттигаш
Новощетниково
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Глубокское
Глубокское (Глыбоцкае) — Белоруссин Гомелан областан Гомелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Барсучи (Лиси Горин кӀошт)
Барсучий (Барсучий) — Российн Федерацин Саратовн областан Лиси Горин кӀоштара эвла.
Глубокское
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Гомелан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Барсучи (Лиси Горин кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лиси Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Кентубек (Малхбузен-Кхазакхстанан область)
Кентубек — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Бурлинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбузен-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Бурлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Кисёвци
Кисёвци — Болгарин Великотырновон областера эвла. Велико-Тырново йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Великотырновон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Епурень (коммуна)
Епурень — Румынин Васлуй жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Васлуй жудецан коммунаш
Пяньяно (Пезаро а, Урбино а)
Пяньяно — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Крюковцы (Кировн область)
Крюковцы (Крюковцы) — Кировн областан Мурашин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Мурашин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Бутлар
Бутлар (Buttlar) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фагундис
Фагундис — Бразилин Параиба штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Параиба штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бардальюр
Бардальюр — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD179458
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Фико (Трапани)
Фико — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Логвин
Логвин — Украинин Киеван областан Бели Церкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бели Церкован кӀоштан нах беха меттигаш
БегӀвиль (Сен-МагӀитим)
БегӀвиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ВегӀно (АгӀеж)
ВегӀно — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АгӀеж.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мовчанов (Черниговн область)
Мовчанов — Украинин Черниговн областан Новгород-Северскан кӀоштара эвла.
Мукх
Мукх  — мехала юрбахаман бецан орамат. Адамийн дахарехь массарелла а хьалха лело йолина орамат (иза лело йолира 10 эзар шо гергга хьалха).
Мовчанов (Черниговн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новгород-Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мукх
Ботаническое описание
Это однолетнее растение высотой, у культурных сортов — до. Стебли прямые, голые.
Листья до длиной и  шириной, плоские, гладкие, с ушками при основании пластинки.
Образует колос с остью длиной около ; каждый колосок — одноцветковый. Колосья четырёх- или шестигранные, до 1,5 см шириной, с гибкой осью, не распадающейся на членики. Колоски собраны группами по три; все колоски плодущие, сидячие. Колосковые чешуи линейно-шиловидные, оттянутые в тонкую ость, обычно превышающую их по длине. Нижняя цветковая чешуя яйцевидно-ланцетная. Ячмень обыкновенный — самоопыляющееся растение, но не исключено перекрёстное опыление. Цветёт в июне — июле.
Плод — зерновка. Плодоношение в июле — августе.
Распространение и экология
Дикий ячмень обыкновенный произрастает от Северной Африки до Тибета.
Культурный ячмень зачастую дичает близ мест посевов, нередко встречается как случайно выросшее растение у дорог, на насыпях.
История
Ячмень принадлежит к древнейшим культурным растениям. Как и пшеница, он был окультурен в эпоху неолитической революции на Ближнем Востоке более лет назад. Дикий ячмень распространён на широком пространстве от острова Крит и Северной Африки на западе до Тибетских гор на востоке.
В Палестине ячмень употребляли в пищу не позднее чем 17 тысяч лет назад. Древние евреи сеяли его в конце осени, жатва ячменя начиналась ранее жатвы пшеницы, во второй день опресночный, то есть в 16-й день месяца нисана. Соседние с евреями народы также занимались обработкой ячменя в значительном количестве. Царь сынов Аммоновых в продолжение трёх лет платил дань Иоафаму, царю Иудейскому, и ежегодно присылал в Иудею по десяти тысяч коров ячменя, то есть более восьми тысяч с половиною четвертей. Мука из ячменя составляла одну из жертвенных принадлежностей. Ячменный хлеб был жёстким и тяжёлым и считался менее питательным, чем пшеничный, но более здоровым, и составлял обыкновенную пищу для простого народа. При царе Соломоне множество ячменя отправляли за границу. Работавшим на постройке храма в Ливане дровосекам царь Соломон посылал в пищу: «…пшеницы двадцать тысяч коров, и ячменю двадцать тысяч коров…». Ячмень употреблялся и на корм лошадям и мулам. Во время нужды ячмень продавался по очень высокой цене.
Древнейшие образцы культурного ячменя найдены в Сирии и относятся к одной из древнейших неолитических культур докерамического периода. Он обнаружен также в древнеегипетских гробницах и в остатках озёрных свайных построек (то есть, в каменном и бронзовом периодах). В Европу ячмень распространился из Малой Азии в IV—III тысячелетиях до н. э. По многим историческим памятникам можно судить о широком распространении ячменя в отдалённое время. В частности, на Корейском полуострове он появился не позднее 1500—850 лет до н. э. Не исключено, что ячмень был введён в культуру в разных местностях независимо. В Центральной Европе культура ячменя уже в Средние века сделалась всеобщей. В странах Америки ячмень является сравнительно новой культурой, которую завезли переселенцы из Европы в XVI—XVIII веках. В Россию ячмень мог проникнуть из Азии через Сибирь или Кавказ и издавна имел большое значение как пищевой продукт для тех местностей, где культивирование других хлебов было невозможно или затруднено.
Ячмень обыкновенный в культуре
Озимый ячмень — более молодая культура, чем яровой (приблизительно на 2000 лет). Во многих странах отмечается переход к выращиванию озимого ячменя. Практически полностью на осенний сев перешли Румыния и Болгария, больше половины площадей в Германии и Франции, много озимого ячменя сеют в Венгрии и Польше. В целом в мировом растениеводстве на озимый ячмень приходится около.
В России ячмень издавна имел большое значение как пищевой продукт для тех местностей, где невозможна культура других хлебов. В начале XX века среди всех культивируемых в Российской империи растений ячмень по площади занимал четвёртое место (немного более 4,5 млн десятин, или 7,1 % всей посевной площади), уступая по занимаемому пространству ржи в пять, овсу в три, а пшенице более чем в два раза. В яровом клину он занимал второе (первое — овёс) место, превосходя по площади посева гречиху, просо, кукурузу и другие культурные растения, причём вообще высевался в бо́льших количествах на крестьянских, чем на помещичьих землях. Посевы ячменя, однако, были далеко не равномерны по отдельным местностям России. Наибольшую (10—20 %) площадь по отношению к остальным хлебам он занимал на севере (более 54 % всей засеянной земли), где он вытеснял другие растения и являлся в полном смысле хлебом для населения (он и назывался там, подобно ржи на юге, житом). На северо-западе и особенно на западе получались лучшие пивоваренные сорта. На юге он культивировался на корм для скота и на экспорт. В центральных и восточных губерниях Российской империи ячмень возделывался редко, в частности, менее всего был распространён в губерниях Пензенской и Рязанской (менее 0,1 % площади).
Хозяйственное значение и применение
Ячмень обыкновенный — одно из важнейших культурных растений. Из всех хлебных злаков наиболее далеко идёт на север (в Архангельской губернии Российской империи являлся господствовавшим «хлебом» ).
Зерно ячменя используют для приготовления муки, крупяных изделий (перловая и ячневая крупы), на корм скоту. Ячмень используется при производстве пива и кваса, при изготовлении суррогатов кофе. Ячмень используется также для производства различных виски, в медицинских и косметических целях.
Прямо в пищу человеком ячмень не употребляется, а превращается большей частью в крупу, лучший сорт которой носит название перловой. В муку для целей хлебопечения ячмень размалывается редко, так как не даёт пористого теста, которое могло бы быть вполне пропечено. В некоторых местностях Финляндии хлеб («риеска») приготовляется из одного ячменя, причём он выпекается на берёсте. Обыкновенно же при хлебопечении, если в дело употребляется ячменная мука, к ней примешивают ржаную или пшеничную.
Красиково (Себежан кӀошт)
Красиково (Красиково) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Мукх
Хозяйственное значение и применение
Ячменное пиво было, возможно, древнейшим напитком человека эпохи неолита. Позже его использовали вместо валюты для расчётов с работниками. Как материал для пивоварения, ячмень очень ценится и почти незаменим.
Красиково (Себежан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мукх
Хозяйственное значение и применение
В Древнем Египте из ячменя готовили не только пиво, но и хлеб. Египтяне называли ячмень jt (произношение, вероятно, йит) или šma (шема). В последнем варианте ячмень был также символом Верхнего Египта. Шумеры называли ячмень акити. В книге Второзаконие ячмень перечислен среди семи плодов земли обетованной, а Книга Чисел описывает жертвоприношения израильтян, приносимые ячменём.
Красиково (Себежан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Мукх
Хозяйственное значение и применение
В Древней Греции ячмень использовали в священных обрядах Элевсинских мистерий. Богиня Деметра имела также имя или титул матери ячменя. Плиний Старший описал рецепт ячменной каши в своей «Естественной истории». В Тибете мука из ячменя, цампа, вошла в употребление не позднее V в. до н. э.. В Древнем Риме гладиаторов называли гордеариями (hordearii) — «питающиеся ячменём», или «пожиратели ячменя», или «ячменные мужчины», потому что ячмень, способствовавший быстрому набору мышечной массы, являлся одной из основных частей их ежедневной еды. В средневековой Европе хлеб из ржи и ячменя был пищей крестьян, в то время как пшеничный хлеб потреблялся только высшими классами. Лишь к XIX веку картофель постепенно заменил ячмень.
Мадона дела Стела (Перуджа)
Мадона дела Стела — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Мукх
Хозяйственное значение и применение
В качестве корма для скота ячмень применяется главным образом в южных местностях и в этом отношении имеет большое хозяйственное значение. В Средней Азии, в Восточном Закавказье, Аравии и многих других местах кормовой ячмень как корм для лошадей везде заменяет собою овёс, который там в знойное лето выгорает, и на этом корме создались арабская и близкая к ней карабахская лошадь и живут выносливые азиатские степные лошади. Солома и мякина ячменя также служат кормовым средством, причём мякина по преимуществу в распаренном или обваренном виде, чтобы предупредить различные заболевания животных (главным образом, колики) от шероховатых ячменных остей; советуют даже вовсе не употреблять её в корм, а оставлять перепревать в компостных кучах.
Мадона дела Стела (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мукх
Хозяйственное значение и применение
В современной России ячмень высевается повсюду в районах земледелия.
В Сибири прожаренный и истолчённый в муку ячмень, называемый толкан, употребляли вместе с чаем. Для этого на дно чашки насыпали слой толкана, придавливали пальцем ко дну и солили, потом наливали чай; иногда прибавляли ещё кусочек коровьего масла. Раз положенный толкан шёл на несколько чашек чаю, а потом съедался.
С лечебной целью ячмень обыкновенный издавна употребляли в народной медицине. Солодовый экстракт применяют при бронхитах и для подкармливания детей младшего возраста. Его пьют при нарушениях обмена веществ, выражающихся в появлении кожных сыпей, фурункулов и т. п.
Таксономическое положение
Таксономическая схема (согласно Системе APG II):
Внутривидовые таксоны
Выделяют следующие подвиды:
Две широко распространённые культурные разновидности ячменя обыкновенного — двурядный ячмень, родом из Передней Азии и шестирядный ячмень, происходящий из Восточной Азии. У обеих разновидностей колоски сидят по три с двух сторон колосового стержня, образуя шесть продольных рядов вдоль колоса. Однако у двурядного ячменя, как и у дикого ячменя, лишь два из шести сидящих рядом колосков плодущие, из них развиваются зерновки, четыре других — бесплодны и редуцированы до колосковых чешуй, поэтому на колосе созревает два ряда зерновок, и заметны четыре ряда чешуек — по два ряда с двух сторон колоса. У шестирядного ячменя все шесть сидящих рядом колосков плодущие, и спелый колос имеет шесть рядов зерновок.
Культурное значение
Согласно Сунне, пророк Мухаммед считал, что ат-тальбин или тальбина — похлёбка из ячменной муки с молоком или мёдом — «успокаивает сердце больного и уносит с собой часть (его) печали». Авиценна в своей работе XI века «Канон врачебной науки» писал о целебном действии ячменной воды, супа и бульона при лихорадке. В Азии и в настоящее время популярен чай из жареного ячменя.
В английском фольклоре Джон Ячменное Зерно из одноимённой народной песни является олицетворением ячменя, а также изготавливаемых из него пива и виски. В песне Джон представлен страдающим от унижений, нападений и, в конце концов, смерти, что соответствует различным этапам возделывания ячменя. Образ Джона Ячменное Зерно может быть связан с древними богами германо-скандинавской мифологии Мимиром или Квасиром. -->
Хьажоргаш
Категори:Кенан ораматаш
Жуковски (Коношан кӀошт)
Жуковски (Жуковская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Коношан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Коношан кӀоштан нах беха меттигаш
Чилихой
Чилихой (испан. Chilenos) — Чилехь деха къам.
Категори:Къаьмнаш Категори:Чили
Боргата Сарнауд (Кунео)
Боргата Сарнауд  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Серединовка (Сампуран кӀошт)
Серединовка (Серединовка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Сампуран кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сампуран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сумкино
Сумкино (Сумкино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Лыскован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 10 стаг (2010 шо).
Ахштырь
Ахштырь (Ахштырь) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Сочин гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Сумкино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ахштырь
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сумкино
Билгалдахарш
Категори:Лыскован кӀоштан нах беха меттигаш
Ахштырь
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сочин гӀалин гуонан нах беха меттигаш
NGC 3764
NGC 3764 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3764 3764
Дефаниак-Спрингс (Флорида)
Дефаниак-Спрингс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала.
Истори
Дефаниак-Спрингс гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Запасенье
Запасенье (Запасенне) — Белоруссин Минскан областан Червенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Червенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Большое Попово
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лебедянан кӀоштан нах беха меттигаш
Пыхтино
Пыхтино (Пыхтино) — Российн Федерацин Москохан областан Ленинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Ленинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Трново (Битола)
Трново — Къилбаседа Македонин Пелагонин регионан эвла. Битола йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш Категори:Пелагонин регионан нах беха меттигаш
Клёновице
Клёновице — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Салтыково (Тверан область)
Салтыково (Салтыково) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
СигӀан (ЭгӀо)
СигӀан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бишовец
Бишовец (Býšovec) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Вулька-Рительска
Вулька-Рительска — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ниш
Ниш (Ниш) — Сербин гӀала а муниципалитет а, Нишава олучу регионан регионан коьрта гӀала. Бахархойн дукхалла 312 867 адам 2011 шарахь.
Билгалдахарш
Категори:Сербии
Кологривово
Кологривово (Кологривово) — Российн Федерацин Орёлан областан Новодеревеньковскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Драмле
Драмле — Словенин йукъараллера эвла.
Кологривово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Драмле
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кологривово
Хьажоргаш
Категори:Новодеревеньковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Драмле
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Первомайски (Бойковскан йуьртан йукъаралла, 87133)
Первомайски — Украинин Донецкан областан Тельманован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Тельманован кӀоштан нах беха меттигаш
Йува (Аджигоьл)
Йува (Yuva) - Туркойчоьнан Юккъера Анатоли регионан НевшехӀир провинцин (ил) Аджигоьлан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Станови (Вейделевкан кӀошт)
Станови (Становое) — Российн Федерацин Белгородан областан Вейделевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вейделевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Казе Чебин (Тревизо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гай-Зузовский
Гай-Зузовский — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Улубел (Испир)
Улубел (Ulubel) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Испирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Испирнан микрокӀошташ
Категори:Испирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Большая Рельня
Большая Рельня (Большая Рельня) — Российн Федерацин Саратовн областан Лиси Горин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лиси Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Буттельштедт
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бельмонте-де-Грасьян
Бельмонте-де-Грасьян — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лысково
Лысково (Лысково) — Российн Федерацин гӀала, Нижни Новгородан областан Лыскован кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 21851 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Лыскован кӀоштан нах беха меттигаш
ВегӀньоль
ВегӀньоль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АгӀеж.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Красни Вода
Красни Вода (Красная Вода) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Фагундис-Варела (Риу-Гранди-ду-Сул)
Фагундис-Варела  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Красни Вода
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Фагундис-Варела (Риу-Гранди-ду-Сул)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Красни Вода
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Паметице
Паметице (Pamětice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
БегӀвиль-суьгӀ-Сен
БегӀвиль-суьгӀ-Сен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Паметице
Географи
.
БегӀвиль-суьгӀ-Сен
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Паметице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Фико Сан Мартино (Кьети)
Фико Сан Мартино — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.