cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гривы (Днон кӀошт)
Гривы (Гривы) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Сосновски (Самарин область)
Сосновски (Сосновский) — Российн Федерацин Самарин областан Кинелан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 30 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кинелан кӀоштан нах беха меттигаш
Семенково (Любиман кӀошт)
Семенково (Семенково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Грезино (Владимиран область)
Грезино (Грезино) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Семенково (Любиман кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Грезино (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Семенково (Любиман кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Грезино (Владимиран область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Семенково (Любиман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Грезино (Владимиран область)
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Лосевка (Погаран кӀошт)
Лосевка (Лосевка) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сосновски (Свердловскан область)
Сосновски (Сосновское) — Свердловскан областан Каменскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Кушалино (Рамешкин кӀошт)
Кушалино (Кушалино) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Сосновски (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (94%).
Кушалино (Рамешкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сосновски (Свердловскан область)
Билгалдахарш
Категори:Каменскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Кушалино (Рамешкин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Лукин (Брянскан область)
Лукин (Лукин) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Изобильнин кӀошт
Изобильнин кӀошт (Изобильненский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Изобильни.
Казански (Советскан кӀошт)
Казански (Казанское) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Будённовскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Будённовскан кӀошт (Будённовский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Казански (Советскан кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Апанасенковскан кӀошт
Апанасенковскан кӀошт (Апанасенковский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Изобильнин кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Казански (Советскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Городище (Днон кӀошт)
Городище (Городище) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара дӀатесна эвла.
Горки (эвла, Камешкован кӀошт)
Горки (Горки) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Глазово (Камешкован кӀошт)
Глазово (Глазово) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Кельмаксола
Кельмаксола (Кельмаксола) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Лифляндка
Лифляндка (Лифляндка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Казански (Советскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лифляндка
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 6 адам леррана 2010 шарахь.
Гаврильцево (Камешкован кӀошт)
Гаврильцево (Гаврильцево) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Исаевка (Советскан кӀошт)
Исаевка (Исаевка) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Гривки (Днон кӀошт)
Гривки (Гривки) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Горки (эвла, Камешкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Гривки (Днон кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Слобода (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Семенково Большое
Семенково Большое (Семенково Большое) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Кировскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Кировскан кӀошт (Кировский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Большая Дегтяровка
Большая Дегтяровка (Большая Дегтяровка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Благодарнин кӀошт
Административан центр — Благодарни.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Куликово (Рамешкин кӀошт)
Куликово (Куликово) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Гаврильцево (Камешкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду мелхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикан хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузан Европин, Юккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикан а, Къилбаседа Шена океанийн акваторера).
Исаевка (Советскан кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Левдиков
Левдиков (Левдиков) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Гатиха
Гатиха (Гатиха) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Левдиков
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Большая Дегтяровка
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Левдиков
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Соснови Гора
Соснови Гора (Сосновая Гора) — Свердловскан областан Ачитан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Курьяново (Рамешкин кӀошт)
Курьяново (Курьяново) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Дно (гӀала)
Дно (Дно) — Российн Федерацин гӀала, Пскован областан Днон кӀоштан административан центр.
Кировскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Административан центр — Новопавловск.
Грачёвкан кӀошт (Ставрополан мохк)
Грачёвкан кӀошт (Грачёвский район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Городище (Днон кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Грачёвкан кӀошт (Ставрополан мохк)
Административан центр — Грачёвка.
Йошкаренер
Йошкаренер (Йошкаренер) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Лифляндка
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Леднев
Леднев (Леднев) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара дӀатесна эвла.
Будённовскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Административан центр — Будённовск.
Исаевка (Советскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кельмаксола
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Апанасенковскан кӀошт
Административан центр — Дивни.
Гривки (Днон кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Ипатован кӀошт
Ипатован кӀошт (Ипатовский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Высоково (Камешкован кӀошт)
Высоково (Высоково) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Верхни Степной
Верхни Степной (Верхнее Степное) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Кукуй (Тверан область)
Кукуй (Кукуй) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Кочубеевскан кӀошт
Кочубеевскан кӀошт (Кочубеевский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Грачёвкан кӀошт (Ставрополан мохк)
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Леднев
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Лифляндка
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Горки (эвла, Камешкован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Будённовскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Дачни (Днон кӀошт)
Дачни (Дачное) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Семенково Большое
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кельмаксола
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Верхни Степной
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 41 адам леррана 2010 шарахь.
Семенково Большое
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Апанасенковскан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Семенцево (Любиман кӀошт)
Семенцево (Семенцево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Андропован кӀошт
Административан центр — Курсавка.
Городище (Днон кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Дно (гӀала)
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Глазово (Камешкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Горки (эвла, Камешкован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Большая Дегтяровка
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 адам леррана 2010 шарахь.
Лобки (Брянскан область)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Исаевка (Советскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дачни (Днон кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Соснови Гора
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Семенково Мали
Семенково Малое (Семенково Малое) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Кочубеевскан кӀошт
Административан центр — Кочубеевски.
Семенцево (Любиман кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Курьяново (Рамешкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Красногвардейскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Красногвардейскан кӀошт (Красногвардейский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Глазово (Камешкован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Семенково Большое
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Степной
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Лобки (Брянскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Верхни Степной
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Курьяново (Рамешкин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кочубеевскан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Курьяново (Рамешкин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Георгиевскан кӀошт
Георгиевскан кӀошт (Георгиевский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Арзгиран кӀошт
Арзгиран кӀошт (Арзгирский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Большая Дегтяровка
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Куликово (Рамешкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Гуьмсе
Гуьмсе (Гудермес) — Гуьмсан кӀоштан центр, Нохчийчоьнан гӀала йу. Гумс хин тӀехь йиллина йу Гуьмсе. Соьлжа-ГӀалара 40 км малхбалехьа. Гуьмсе Нохчийчоьнан шозлагӀа гӀала ларалуш йу.
Высоково (Камешкован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Арзгиран кӀошт
Административан центр — Арзгир.
Семенцево (Любиман кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Леднев
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кельмаксола
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Йошкаренер
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Соснови Гора
Билгалдахарш
Категори:Ачитан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Гатиха
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Андропован кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Гуьмсе
Географи
ГӀалахула оха дохуш ду Гумса-хи. Къилба агӀор Илсхан-Йурт йу, къилбаседа агӀор Бота-Йурт (Комсомольски) йу, малхабуза агӀор Мелчу-Хи йу. Гуьмсан къилба агӀорахь Гайран-Корт лам бу 428 метр лекха болуш.
Арзгиран кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Йошкаренер
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гатиха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гуьмсе
Истори
Гуьмсе гӀала йу Гуьмса-хи йистехь хьа-хил йу жима кӀотарех, эвланех цигахь Ӏаш хилла Нажи-Йуьртан кӀоштар тайпанаш оьрсаша царах «качкалыковцы» йа гӀумкаш «гӀашалкхахой» олуш хилла. Шира заман чохь цигахь хилла: ГӀойболтан-КӀотар, Замин-Йурт, Аслаханан-Йурт, Жима-Шовдана-Чоь, Ӏапин-КӀотар, Ӏумаханан-Йурт, Дуокин-КӀотар, ЭгӀашбатойн-КӀотар, Алкин-Ирзе, Барин-КӀотар, ТӀарин-Ирзе, Ботин-КӀотар, Виситан-Ирзош, Гиехин-Ирзе, Дуьрдин-Ирзе, Сумсин-ТогӀе, Сираждин-Ирзе, ГӀанин-Боьра, Чиекхин-ТогӀе. Цигахь хьлха заман чохь Гуьмсе хи йистехь XVII жима кӀотарш йиллнна Ӏаш хилла гӀоьрдалой, айткхалой, чартой, цӀоьнтарой, эгӀишбатой, хӀокхy тайпанийн неха шира кешнаш ду цигахь из гойту из нохчаша йиллнна хиллара.
Семенцево (Любиман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьмсе
Литература
Категори:Нохчийчоь Категори:Гуьмсан кӀоштан нах беха меттигаш
Курово (Брянскан область)
Курово (Курово) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Большая Дегтяровка
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Курово (Брянскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Куликово (Рамешкин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лаврово (Рамешкин кӀошт)
Лаврово (Лаврово) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Куликово (Рамешкин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Лаврово (Рамешкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Ипатован кӀошт
Административан центр — Ипатово.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Леднев
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Красногвардейскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Административан центр — Красногвардейски.
Лобки (Брянскан область)
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Красногвардейскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Курскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Курскан кӀошт (Курский район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Курск.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Кировскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Минводан кӀошт
Минводан кӀошт (Минераловодский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Семенково Мали
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Минводан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Калтаксола
Калтаксола (Калтаксола) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Слобода (Свердловскан область)
Билгалдахарш
Категори:Первоуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Калтаксола
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Георгиевскан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Калтаксола
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Семенково Мали
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Давыдово (Камешкован кӀошт)
Давыдово (Давыдово) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Рахмановка (Самарин область)
Рахмановка (Рахмановка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 232 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Левокумскан кӀошт
Левокумскан кӀошт (Левокумский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Левокумски.
Нефтекумскан кӀошт
Нефтекумскан кӀошт (Нефтекумский район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Нефтекумск.
Скородумово (Любиман кӀошт)
Скородумово (Скородумово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Соснови Бор (Нижнесергинскан кӀошт)
Соснови Бор (Сосновый Бор) — Свердловскан областан Нижнесергинскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (98%).
Билгалдахарш
Категори:Нижнесергинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Слобода (Любиман кӀошт)
Слобода (Слобода) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Должицы (Должицкан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Кожласола (Советскан кӀошт)
Кожласола (Кожласола) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кислицино
Кислицино (Кислицино) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Мадеевка (Погаран кӀошт)
Мадеевка (Мадеевка) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Кислицино
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Мадеевка (Погаран кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Кислицино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мадеевка (Погаран кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кислицино
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мадеевка (Погаран кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Средне-Прави Чесноковка
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 14 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Козьмодемьянск (Советскан кӀошт)
Козьмодемьянск (Козьмодемьянск) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лахино
Лахино (Лахино) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Ягодиновка
Ягодиновка (Ягодиновка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 16 адам леррана 2010.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Нохчийн Республика Ичкери
Нах а, бахархой а
Нохчийн Пачхьалкхехь 2010 шарахь 1,269,000 адам дехаш дар. Бахархойн йоккхалла Нохчех кхоллалуш йу (99%). Кхин долу къаьмнаш: Туркой (0,1%), ногIий (0,6%), суьйлий (0,2%), жуьктий (0,1%). Нохчийн а, оьрсийн а меттанаш пачхьалкхан меттанаш ду, иштта: Ӏаьрбойн, ингалсан меттанаш даьржина ду. Дуккхах болу бахархой бусулба бу (Сунниташ 99%). Дахаран йукъера дохала: божарий 69-73, зударий 70-87.
Ӏаламан хӀоттам
Ӏаламан-хӀоттам хьокъехь Нохчийчохь ерриге географийн шораллаш йу. Къилбседехьара йекъа аренаш, бакъ йолу гӀамарашка йоьрзий, буьрса мехашца гӀуьтту. Къилбехьа гӀод йукъалца горга шарахь бешаш боцуш ша лаьтта. Лаьмнашкахь Ӏа шийла хуьлу, аьхке гӀехь.
Дитташ а бецаш
Ӏаламан-хӀоттам тайп-тайпан хиларо Ӏаламан бахам гойту. Пачхьалкх ехаш йу тайп-тайпан хьаннашций, бецашций. Амма, Российца 1994 шарахь бола беллачу тӀамо, дуккха нагахь бен ца хуьлу бецаш, хьаннаш хӀаллак йина. Мехала дитташ: Поп, поп-наж. Лаьмнашкахь а аренашкахь а Нохчийчохь бен ца йолу дуккха бецаш йу.
Эркаш
Даккхий эркаш: Терк, Соьлжа, Орга, Шара-Орга, Гиха, Хул-Хуло, Хьач-хи, Яьсса, Марта, Бас, Гумс, Ваштара, БургӀалт, Ивги, Шалажа, Нитхи, Рошни, Мичиг-Хи, Искерга, Марта, Ӏаьс-хи.
Акхарой
Пачхьалкхан акхарой дуьне чӀогӀа дехаш ду. ГӀа долу хьаннашкахь Нохчийн сира берзалой лела. Иштта кхиа: черчи, чагIалкхаш, акха цицигаш, налаш, сайш. Даккхий а, кегий а олхазараш: аьрзу, хьаргӀа, селасат, атйокх, гӀаргӀули, гӀургӀаз, къора кхокха.
Пачхьлкхан кеп а, балалуьтту тобанаш а
Дийна цlе - Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь. Пачхьалкхан кеп: Паччахьан Пачхьалкх. Мохк 16 кlоштане бекъна бу. Коьрта гlала: Джовхар-гӀала. Тlехьара бlе шарахь Нохчийчоьс шен йозуш ца хилар шозза метта хlоттийна. Къоман дез денош: Мархa дастар, Пачхьалкх йозуш йацаран де: 26 лаьхьанан бутт 1990 шо, Толаман де: 6 турс-седан бутт 1996 шо. Пачхьалкхан куьйгалхо Паччахь, НПН-ан Низамца Паччахь премьер-министр а волуш Тlема-Ницlкъийн коьрта Куьйгалхо ву. Нохчийн Пачхьалкхан йозуш ца хилар кхаъ пачхьалкхо къобал дина: Къилбаседа Кипран Туркойн Республика - (1992 шо), Гуьржийн Пачхьалкх - (1994 шо), АфхIанхойн Бусулба Пачхьалкх - (2000 шо). Пачхьалкхан коьрта балалуьтту тобанаш: Вайнехан Халкъа Куьйгаллийца йолу тоба, Маьрша Нохчийчоь, Нохчийн Дуненайукъара Фонд-Нохь, НПН-ан йозуш цахилар лар йаран АССАМБЛЕЙ.
Кхоор
Карахь йолчу хенахь Пачхьалкхан кхооран хьал дацаре дина. Россица болу тlамал хьалха Нохчийчоь индустроально-аграрни Пачхьалкх йара. Амма, Россис дозанаш къовлар, кхооран дика ца декха делира. Дуккхах йолу сурсаташна кхианаш йара: мехк-даьттадакхара, мехк-даьттакхехкоран, дагоран, хьайбанаш лелорн, хьун лелоран, юьрта бахам. Ахча-Нахар. Йохк эцаран коьрта накъостий: Азербайджан, Гуьржийчоь, Туркойчоь, Росси.
Хьажоргаш
Категори:Европа *
Колокуда
Колокуда (Колокуда) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Слободка (Любиман кӀошт)
Слободка (Слободка) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Дворики (Камешкован кӀошт)
Дворики (Дворики) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Комсомольски (Советскан кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гришино (Пензин область)
Гришино (Гришино) — Российн Федерацин Пензин областан Тамалан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тамалан кӀоштан нах беха меттигаш
Кораксола (Советскан кӀошт)
Кораксола (Кораксола) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Соболево (Любиман кӀошт)
Соболево (Соболево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Майски (Погаран кӀошт)
Майски (Майский) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Кордемтюр
Кордемтюр (Кордемтюр) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Должицы (Замошскан йуьртан меттиг)
Должицы (Должицы) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Леоново (Рамешкин кӀошт)
Леоново (Леоново) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Сосьва (Сосьван гӀалин гуо)
Сосьва (Сосьва) — Свердловскан областан Сосьван гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Кордемучаш
Кордемучаш (Кордемучаш) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Сосьва (Сосьван гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий, гӀезалой һ.б.
Кордемучаш
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сосьва (Сосьван гӀалин гуо)
Билгалдахарш
Категори:Сосьван гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Кордемучаш
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Поляна (Советскан кӀошт)
Красни Поляна (Красная Поляна) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дмитриково (Владимиран область)
Дмитриково (Дмитриково) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Орловка (Кошкинан кӀошт)
Орловка (Орловка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Дмитриково (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).