cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Васалини (Сондрио)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Куженер (Нижни Новгородан область)
Куженер (Куженер) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Тоншаеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 54 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Тоншаеван кӀоштан нах беха меттигаш
Быстрица (Островецан кӀошт)
Быстрица (Быстрыца) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ваяне (Гавай)
Ваяне  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Гавай штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Ваяне бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Гавай штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Гавай штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
NGC 7780
NGC 7780 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7780 7780
Ниходски
Ниходски (Ниходская) — Российн Федерацин Тюменан областан Упорован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Упорован кӀоштан нах беха меттигаш
(2404) Антарктика
(2404) Антарктика  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1980 шеран 1 октябрехь А. Мркос цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1980 TE».
Холохно
Холохно (Холохно) — Российн Федерацин Новгородан областан Батецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Батецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Желудиха
Желудиха (Желудиха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 3 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Алагуьн (Сиверек)
Алагуьн (Alagün) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Сиверекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Петраково (Октябрьски)
Петраково (Петраково) — Российн Федерацин Архангельскан областан Устьян кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устьян кӀоштан нах беха меттигаш
Голасице (Лажанки)
Голасице  (Holasice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Венизе
Венизе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Молвина (Бреша)
Молвина — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Венизе
Географи
.
Молвина (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дубравица (Пожаревац)
Дубравица  (Дубравица) — Сербин Браничево гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Браничево гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Чезине (Беневенто)
Чезине — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла-Вильдье (ЛозегӀ)
Ла-Вильдье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЛозегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛозегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мали Рамыл
Мали Рамыл (Малый Рамыл) — Свердловскан областан Тугулыман гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Тугулыман гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Вишенки (Злынкан кӀошт)
Вишенки (Вишенки) — Российн Федерацин Брянскан областан Злынкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Злынкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жозе (Понта-Делгада)
Сан-Жозе  — Португалин Азорийн гӀайренаш гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Азорийн гӀайренаш кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Борбор
Борбор (Borbor) — Азербайджанан Шабранан кӀоштара эвла.
NGC 7781
NGC 7781 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7781 7781
Бормате
Бормате — Испанин Альбасете провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Альбасете провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Зауструп
Зауструп (Saustrup) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сейфуллино (Туркестанан область)
Сейфуллино — Кхазакхстанан Туркестанан областан Мактааралан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Мактааралан кӀоштан нах беха меттигаш
1-го участка института им. Докучаева
'''1-го участка института им. Докучаева''' (1-го участка института им. Докучаева) — Российн Федерацин Воронежан областан Таловин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Таловин кӀоштан нах беха меттигаш
Курайлы (Актобен область)
Курайлы — Кхазакхстанан Актобен областан Хобдинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Актобен областан нах беха меттигаш Категори:Хобдинан кӀоштан нах беха меттигаш
Дейтон (Вопака, Висконсин)
Дейтон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Укурей
Укурей (Укурей) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Чернышевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Чернышевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Километро Куарента а, Нуеве а (Халтипан)
Километро Куарента и Нуеве — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Километро Куарента и Нуеве лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Благодаровка (Николаевн область)
Благодаровка — Украинин Николаевн областан Николаевн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Николаевн кӀоштан нах беха меттигаш
(2207) Антенор
(2207) Антенор  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1977 шеран 19 августехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1977 QH1».
Аюдул-де-Сус
Аюдул-де-Сус — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Алба жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Уговець
Уговець — Словенин йукъараллера эвла.
Кампо дел Фико-Селе (Латина)
Кампо дел Фико-Селе — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Уговець
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кампо дел Фико-Селе (Латина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Уговець
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кампо дел Фико-Селе (Латина)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гиженко
Гиженко (Гіжэнка) — Белоруссин Могилёвн областан Славгородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Славгородан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Гашун
Гашун (Гашун) — Российн Федерацин Ростовн областан Зимовникин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Зимовникин кӀоштан нах беха меттигаш
Городыславичи
Городыславичи — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Богородски (Молокован кӀошт)
Богородски (Богородское) — Российн Федерацин Тверан областан Молокован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
Васена (Леко)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
БейконагӀи (ХӀафик)
БейконагӀи (Beykonağı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Сивас провинцин (ил) ХӀафикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀафикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Бартоломео (Кьети)
Сан Бартоломео — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Безданы
Безданы (Бязданы) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Потрерильо (Косолеакаке)
Эль Потрерильо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Потрерильо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Малахово (Раменскан кӀошт)
Малахово (Малахово) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Санта Роса Норте (Хучике де Ферер)
Географи
Санта Роса Норте лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ерошкино (Куженеран кӀошт)
Ерошкино (Ерошкино) — Российн Федерацин Марий Элан Куженеран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Хьажоргаш
Категори:Куженеран кӀоштан нах беха меттигаш
ВегӀоь
ВегӀоь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Алексеево (Локнян кӀошт)
Алексеево (Алексеево) — Российн Федерацин Пскован областан Локнян кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Локнян кӀоштан нах беха меттигаш
Кангаллар (КирикхӀан)
Кангаллар (Kangallar) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) КирикхӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хьехархо волу Буддан дашо хӀусам
Хьехархо волу Буддан дашо хӀусам (гӀалм. Бурхн Багшин алтн сүм; оьрс. «Золотая обитель Будды Шакьямуни»)- ГӀалмакхойн Республикехь буддийн зиярт. Европехь буддийн зиярташах даккхийчерах цхьаъ. Лаьтташ ю Элиста гӀалахь, Юрий Клыков цӀарах болу урамехь.
Зияртан гӀишлон локхалла кхузткъе кхо метр ю. Циг чохь Буддан исс метр лекха статуя ю.
ГӀишлояр
Ленин цӀарах урамехь, хьалха эчиг-бетонан тиша завод литтина меттехь йина хурул. 2004-чу шарахь Элиста веана волчу XIV-гӀа Далай-ламас къобалдарца хурул яран белхаш долийра. Иза Тибетан а, монголийн а, Россиян а буддисташан динан хьалхаваьлларг ву.
Исс беттан муьрехь гӀишлошъярхой а, архитекторш а гӀишло дӀахӀотто а, зиярт чоьхара кеч а дан ларабира. Проект кхоьллинарш бу С.Курнеев а, В. Гиляндиков а, Л. Амнинов а.
Хурул схьаеллар
Зиярт схьадиллира 2005-чу шеран гӀуран (декабрехь) 27-чу дийнахь. Зул цӀе йолу гӀалмакхойн халкъан дезде дара цу дийнахь. Иштта а зиярт схьадаьллар лерина дара гӀалмакхой махкахбаьхна (Сибрех а, Гена-Малхбале а) кхузткъе ши шо кхачарна.
Ӏуьйранна ялх сахьт даьлча хурул схьаеллар доладелар. Цу церемонехь монахаш бен дакъа ца лоцу. Цундела нахан телевизионан трансляци йира. Официалан дакъехь вара ГӀалмакхойчоьнан Шаджин-лама Тэло Тулку Ринпоче а, юккъерчу хурулан монахаш а, Монголан Хамбо-лама а, Тыва Республикер Кымбы-ламан векалш а, Бурятин векалш Еше Лодой Ринпоче, Чжампа Тинлей а, ГӀалмакхчоьнан а, Элистан а владыка Зосима а, Москван Патриархатан векал Дудко да а.
Иштта церемонехь дакъалецара ГӀалмакхойчоьнан а, Тыван а, Бурятин а Урхаллин векалш а, Оьрсийчоьх Непалан векало а, Японер а, Индер а, Ӏамеркер а, Европер а хьешаш а.
ТӀехулара куц
Элиста-гӀалан коьрта хӀоллам бу Шакьямуни Буддан дашо хӀусам. Хаза зиярт ду иза. Циг чохь буддисташ доӀанаш до, шай Ӏадаташ а, ламасташ а кхочушдо, циг чохь даздо сийлахь денош а, Буддан Ӏибадат а до.
Хурулан гонаха йина 108 ступа ю. Къилбера кевнаш коьрта ду. Зияртан кертахь диъ ков ду. Цхьа ков- къилбаседан агӀор ду, важа- къилбан агӀор, кхоалгӀниг- малхбале агӀор ду, доьалгӀаниг малхбузе агӀор.
Добрино
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Духовщинан кӀоштан нах беха меттигаш
Хьехархо волу Буддан дашо хӀусам
Интерьер
Хьалхара гӀат- библиотека а, музей а, конференц-чоь а.
ШолгӀа гӀат- Шакьямуни Буддан исс метр статуя чохь йолу доӀанаш деш чоь (дуган) ю. Статуя чохь сийлахь хӀуманаш ю, масала мантраш а, хаза хьожанаш а, мехала хӀуманаш а, ерриг республикин кӀошташкар латтанаш а, ГӀалмакхойчоьх кхуьу ораматаш а. Статуя тӀе деши диллина ю, цул сов брильянташца кечйина иза. КхоалгӀа гӀат тӀехь монахаш а, тибетан дарбанан лоьраш а, астрологин говзанчаш а нах тӀеоьцуш чоьнаш ю. Иштта а администраци ю цигахь. ДоьалгӀа гӀат- ГӀалмакхойчоьнан буддисташан куьйгалхочун резиденци а, жима конференц-чоь а ю. ПхьоьлгӀа гӀат- Цуьнан Сийлалла Тензин Гьятцо  цӀе йолу XIV-гӀа Далай-Ламан резиденци ю. ЙолхалгӀа гӀат- бахаман гӀирс чохь болу чоь ю. ВорхӀалгӀа гӀат- динан дайшан садаӀаран (медитацин) чоь ю.
Зияртан белхан раж
ХӀора дийнахь иссолгӀа ах даьлча гӀалмакхойн къоман имаъ-беркат хилита доӀа до хурулехь. ХӀора пӀераска дийнахь 2 даьлча белларш дагалоцуш йөрәл цӀе йолу ламаст кхочушдо. Оршот де доцург, индивидуалан тӀеэцар хӀора дийнахь ду 11 сахьт даьлчул тӀаьхьа. Тибетан мотт а, йога а Ӏамайо хурулехь. Иштта ГӀалмакхойчоьнан къоман музейн филиал ю цигахь. Музей чохь тайп-тайпана буддизмах лаьцна гайтарш хуьлу.
Ламасташ
Юккъерчу хурулехь хӀора дийнахь исс даьлча Ӏуьйренан доӀанаш до. ДоӀанашкахь гӀалмакхойн къоман диканаш сов даккхар а, мехкан  заза далар а, массо садолухӀуманашан ирс а, могшалла а хилар доьху.
Ӏуьйранна кхочушдо дахар дахдаран (насн уттулх) а, Ӏаьржа мотт дӀахадоран (хар кел утлх) а, вон гӀенашах ларвеш  (зүднә хәрү) а, дуьхьалонаш дӀайогӀуш («Сержм») а ламасташ. И доӀанаш дечу хенахь буддийн цӀуннашка кхайкхам а бо, царна совгӀаташ до, иштта доьху декъалдар а, ламастехь болу нахан цӀандалар а.
И Ӏадаташ хӀора дийнахь до. ПӀераска дийнахь дӀакхелхина нахан тӀера (буйн, йөрәл) ламаст до.
Мацк денош
Мацк деношкахь- 8-гӀа, 15-гӀа, 30-гӀа беттан деношкахь- монахаш Баьццарчу Таран а (8-гӀа беттан де), Манла Буддан дарбанан а (15-гӀа б.д.), Бурхн-Багш а (30-гӀа б.д.), Окон-Тенгр (29-гӀа б.д.) а ламасташ кхочуш до.
Билгалдахарш
Категори:Российн Буддийн килсаш Категори:Буддизм ГӀалмакхийчохь Категори:Элистан культан гӀишлош Категори:Гелуг ишколан килсаш
Рыбинские Буды
Рыбинские Буды (Рыбинские Буды) — Российн Федерацин Курскан областан Обоянан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Обоянан кӀоштан нах беха меттигаш
Молвияно Алто (Терамо)
Молвияно Алто — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Благоваран кӀошт
Благоваран кӀошт (Благовар районы) — Российн Федерацин Башкирийчура муниципалан кхоллам.
Административан центр — Языково.
Билгалдахарш
Категори:Башкирийчоь Категори:Российн кӀошташ
NGC 7782
NGC 7782 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7782 7782
Вест-Лох-Естейт (Гавай)
Вест-Лох-Естейт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Гавай штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Вест-Лох-Естейт бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Гавай штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Гавай штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Курочкино (Алтайн мохк)
Курочкино (Курочкино) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Тальменкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Тальменкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Чараг
Чараг (Çaraq) — Азербайджанан Шабранан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шабранан кӀоштан нах беха меттигаш
Кортленд (Миннесота)
Кортленд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Кортленд гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(1943) Антерос
(1943) Антерос  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1973 шеран 13 мартехь Джеймс Гибсон цӀе йолу Ӏилманчо Эль-Леонсито обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1973 EC».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Константиновка (гӀалин кепара эвла, Арбузинкан кӀошт)
Константиновка — Украинин Николаевн областан Арбузинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Арбузинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Душманич
Душманич (Душманић) — Сербин Браничево гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Браничево гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ла-Пануз
Ла-Пануз — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЛозегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛозегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пирятински
Пирятински (Пирятинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Устьян кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Голасице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Алтайли (Сиверек)
Алтайли (Altaylı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Сиверекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Одино (Упорован кӀошт)
Одино (Одино) — Российн Федерацин Тюменан областан Упорован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Дубровка (Панаринскан йуьртан меттиг)
Дубровка (Дубровка) — Российн Федерацин Тулин областан Волован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Волован кӀоштан нах беха меттигаш
Лусерильо (Алварадо)
Географи
Лусерильо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мали Таушкан
Мали Таушкан (Малый Таушкан) — Свердловскан областан Сухой Логан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Сухой Логан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Чезине (Казерта)
Чезине — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Уде
Уде — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бьенсервида
Бьенсервида — Испанин Альбасете провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Альбасете провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 7783
NGC 7783 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7783 7783
Сан-Жуан (Лажеш-ду-Пику)
Сан-Жуан  — Португалин Азорийн гӀайренаш гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Азорийн гӀайренаш кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ВегӀлан (Лакха Сона)
ВегӀлан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Сейфолла (эвла)
Сейфолла — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Жумабаев Магжанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кампо дела Лепре (Алесандрия)
Кампо дела Лепре — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шальби
Шальби (Schaalby) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хотобужи
Хотобужи (Хотобужи) — Российн Федерацин Новгородан областан Батецкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Батецкан кӀоштан нах беха меттигаш
(129) Антигона
Истори
ДӀайиллина 1873 шеран 5 февралехь К. Г. Ф. Петерс цӀе йолу Ӏилманчо Клинтон обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Колобовка (Нижни Новгородан область)
Колобовка (Колобовка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Дубна (Славгородан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Славгородан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Колобовка (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Горяни (Львован область)
Горяни — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Улей
Улей (Улей) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Чернышевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Чернышевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вавераны
Вавераны (Вавяраны) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Молвияно Басо - Ла Мадона (Терамо)
Молвияно Басо - Ла Мадона — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Дейтон (Ричленд, Висконсин)
Дейтон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сан Бартоломео (Л’Аквила)
Сан Бартоломео — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бешпинар (Сивас)
Бешпинар (Beşpınar) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Сивас провинцин (ил) ХӀафикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀафикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Воронова Гута
Воронова Гута (Воронова Гута) — Российн Федерацин Брянскан областан Злынкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чайгарагашли
Чайгарагашли (Çayqaraqaşlı) — Азербайджанан Шабранан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шабранан кӀоштан нах беха меттигаш
Баба (Алба)
Баба — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Алба жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Константиновка (Витовскан кӀошт)
Константиновка — Украинин Николаевн областан Витовскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Витовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Азянково (Мари-Турекан кӀошт)
Азянково (Азянково) — Российн Федерацин Марий Элан Мари-Турекан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мари-Турекан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Саль-ПгӀуьне
Ла-Саль-ПгӀуьне — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЛозегӀ.
Большая Мотолоша
Большая Мотолоша (Большая Мотолоша) — Российн Федерацин Тверан областан Молокован кӀоштара дӀатесна эвла.
Ла-Саль-ПгӀуьне
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛозегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Большая Мотолоша
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 7784
NGC 7784 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Васто (Мантова)
Васто — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Алексино (Вологдин область)
Алексино (Алексино) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Малышево (Ганусован йуьртан меттиг)
Малышево (Малышево) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
2-го участка института им. Докучаева
'''2-го участка института им. Докучаева''' (2-го участка института им. Докучаева) — Российн Федерацин Воронежан областан Таловин кӀоштара эвла.
Малышево (Ганусован йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
2-го участка института им. Докучаева
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Таловин кӀоштан нах беха меттигаш
Малышево (Ганусован йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
КарачагӀил (КирикхӀан)
КарачагӀил (Karaçağıl) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) КирикхӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:КирикхӀанан микрокӀошташ
Категори:КирикхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш