cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Итауэйра
Хьажоргаш
Категори:Пиауи штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Великий Мох
Великий Мох (Великий Мох) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Бикальничи
Бикальничи (Бікальнічы) — Белоруссин Витебскан областан Ушачин кӀоштара эвла.
Великий Мох
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бикальничи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Ушачин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Фраксионамьенто лос Мескитес (Селая)
Фраксионамьенто лос Мескитес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Фраксионамьенто лос Мескитес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Актогай (Атыраунан область)
Актогай — Кхазакхстанан Атыраунан областан Махамбетан кӀоштара эвла.
Камик (Силезин воеводалла)
Камик  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Актогай (Атыраунан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Махамбетан кӀоштан нах беха меттигаш
Камик (Силезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Кристур-Кришень
Кристур-Кришень — Румынин Селаж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Селаж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Красеюв
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
(9236) Obermair
(9236) Obermair — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 12 мартехь E. Meyer цӀе йолу Ӏилманчо Линц обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 EV32».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Плампинчеукс (Валле д'Аоста)
Плампинчеукс — Италин Валле д'Аоста регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Валле д'Аоста регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Исаково (Верхни Ландехан кӀошт)
Исаково (Исаково) — Российн Федерацин Ивановн областан Верхни Ландехан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Макан-ГӀала
Макан-ГIала  (Меке́нская) — Нохчийчоьнан Невран кӀоштан эвла. Макан-ГӀалин йуьртан меттиган административан центр.
Географи
Лаьтта Теркан аьрру бердаца, кӀоштан йукъ йолчу Новр-ГӀалан 4 километр къилбаседа-малхбалехь.
Исаково (Верхни Ландехан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Макан-ГӀала
Географи
Гергара нах беха меттигаш: малхбузехь тӀелетта — Чернокозово эвла, къилба-малхбалехь — Савельевски эвла а, Макане эвла а, къилба-малхбузехь — Новр-ГӀала а, Лаха Невре а.
Исаково (Верхни Ландехан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Верхни Ландехан кӀоштан нах беха меттигаш
Макан-ГӀала
Топонимаш
Макан-ГӀалин гуонахьара дӀаязйина микротопонимаш.
Истори
1926 шарахь Макан-ГӀала Къилбаседа-Кавказан мехкан Теркан гуонан Невран кӀоштан йукъахь яра. Оцу шарахь нах багарбеш бинчу балхо гайтира цигахь 2466 стаг вехаш вуй, царех оьрсий — 2440 стаг.
2011 шо долалуш эвлахь дӀадиллина, и эвла йиллинчу дийнахь дуьйна, дуьххьарлера маьждиг, иза оцу хенахь хилира уггаре доккха маьждиг невран кӀоштахь.
Бахархой
Эвлан къоман хӀоттам 2010 шеран Ерригроссийн нах багарбаран жамӀашца :
Макан-ГӀалахь беха нохчий (Шарой, Шикъарой, ЧӀебарлой, ХӀимой, Хьакмадой, ДӀай, ЦӀесий, Зумсой), туркой, оьрсий.
Хьажоргаш
Категори:Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Иевцево (Тверан область)
Иевцево (Иевцево) — Российн Федерацин Тверан областан Вышни Волочёкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вышни Волочёкан кӀоштан нах беха меттигаш
Аруджак (Сулуова)
Аруджак (Arucak) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Амаси провинцин (ил) Сулуован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Амаси провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сулуован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Березовик (Тихвинан кӀошт)
Березовик (Березовик) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тихвинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Висенте Лопез Арияга (Комонфорт)
Висенте Лопез Арияга — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Висенте Лопез Арияга лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Березовик (Тихвинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тихвинан кӀоштан нах беха меттигаш
Висенте Лопез Арияга (Комонфорт)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сан-Рафаель (Калифорни)
Сан-Рафаель — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Калифорни штатера гӀала.
Истори
Сан-Рафаель гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Весели (Иркутскан область)
Весели (Веселый) — Российн Федерацин Иркутскан областан Чунскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Чунскан кӀоштан нах беха меттигаш
Галчевко
Галчевко — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Обарг
Обарг — лаьмнашка дӀа а вахана Ӏедал а, низам а кӀелара дӀа а ваьлла, талоран дахаре вирзина стаг; дуьхьанца — зулам дарна, дукха хьолахь стаг верна, тайпано шайна йукъара эккхийна волу кавказан ламанхо. Термин даьржина хилла Къилбаседа Кавказехь, Гуьржийчохь (абраг), Абхазехь (абрагь), ткъа Азербайджанехь «Гачаг» олуш хилла.
Обарго нигат деш хилла массо а дахаран тамах дӀахада, массо а тӀамехь а, адамца а майра хила. Нигат деш хилла дукха хьолахь пхеа шарна, оцу хенахь обарга дӀахадош хилла хьалхалера зӀенаш. Дахаре юхаверза обарган гӀодора хьешо — накъост кхечу тайпанара.
Кавказан тӀамехь
Российн империно Кавказ йоккхуш оьрсаша муьлххачу шайн муьтӀахь воцуш, ша я кегийрачу тобанашца партизанин тӀом беш волчу ламанхочух обарг олуш хилла. Оьрсашна дуьхьал тӀом беш болчу ламанхойх чергазийн цӀе гаджерет лелош хилла.
Оцу хенахь обаргалла даьржина хилла; гӀарабевлла нохчийн обаргаш Назир-обарг, Вара, Кхарачой Атабай. Обаргаш кхуллура иттаннаш, бӀеннаш нах юкъахь болуш тобанаш, цара къоланаш, талораш дора, нах лечкъабора, дукхах дерг шайн чӀирхойн ярташкара.
Оьрсийн-японан тӀом
1880-1900-гӀа шерашкахь обаргалла цхьана ханна дӀатийра, амма карладелира Оьрсийн-японан тӀом болуш а, 1905—1907 шерашкара революци. Оцу хенара сурт довзийтана Елисаветполан губернин жандармерин инарла-майоро Полозовс: «Кавказехь 1905—1907 шеран революци гӀуллакх массанхьа цхьабосса дацара. Кхузахь иза кхин амал йолуш яра, Империн кхечу декъашкахь санна йоцуш… Нохчийчоь, ГӀалгӀайчоь, ГӀебарта, ДегӀаста, кхин бусулбачеран мехкашна оьрсийн революцийн партийн политикин тӀедехарш оьшуш ца хилира. Уьш, хаза а хеташ, оцу хенахь юккъерчу губернешкахь кхуллуш хиллачу кӀайнгвардин дошлойн хан могӀанашка юкъаболхара шайн лаамехь. Бакъду, лацалуш воцу Зеламха лелачу Терскан областехь обаргаш кӀеззиг тӀекхийтира». Гуьржийчохь а, Азербайджанехь а экспроприацеш, нах лечкъор, лаьцнарг мехах юхаверзош, террористийн белхаш алсама лаьттира.
Обаргаш тӀелетарш дора, хӀума кхерийна доккхура. Бакохан гонахьара маьхкдаьттан промыслийн дайша хӀора шарахь «ха дарна» 200 эзар сом лора; Каспий-хӀорд тӀехь чӀерий лоьцуш болчу наха обаргашна 100 а, сов а сом лора хӀорамма; яккхийра чӀерийн промыслийн дайша такхара 1000 а, кхин сов а сом шарахь. Хаси-Эвлахь вехаш волчу округан хьаькмо, прокуроро, кхин даржехь болчара, цигахь лаьттачу полко шина обаргана ши эзар сом шаран лора ха дарна. Ахча оцу гӀуллакхна бахархошкара гулдора, ткъа кехаташ тӀехь и ахча дайаран статьяхь «хехошна алапа» яздора. Къилбан ДегӀастанехь 1905—1913 шерашкахь Лаьзгийн Икра юртара обарга Бубас шен 20 стеган гӀераца Ӏазапехь латтийра Бакохара ХӀинжа-гӀала кхаччалц болчу Таркхойн хӀордан бердйист. Меттигера бахархой бахьана долуш цуьнан тобан барам 200 стаге кхаччалц тӀетоха йишйолуш бара. Цуо ясакх яккхара чӀеран промыслашкара, яккхийра бошмийн дайшкара, Дербентера хьалдолчу совдегаршкара. ГӀаланашкара цунна герз а, гӀирс а кхачара.
1910-гӀа шераш
1910-гӀа шерашкахь хилла уггар гӀарабевлла кавказан обаргаш. Уьш лела меттигаш охьаевлла гӀаланашка, аренашка а, ломан кӀажошка а охьакхелхинчу яккхийра ярташка, амма къайлабовлура уьш ломахь. Оцу хенахь обаргаш юкъагӀерта буьйлабелира ломан йукъараллин экономикин а, динан а гӀуллакхашна. Юьртийн а, округан а Ӏедалан дезара обаргаш аьлларг дина ломанхошна тоьхна налогаш лахъяха. Суннатехь болу ломан зударшна Бубас ца магийра шиӀиташна Дербентерчу промыслашка балха багӀа. Обаргаллин Ӏаткъамо халкъан кхетам айабаран тешалла ду оцу хенахь цхьа могӀа кхелхина обаргаш беза авлияаш (шейхаш) бу аьлла тӀелецира халкъо, масала азербайджанан обарг Ших-Заде. Церан кешнаш тӀе нах эха буьйлира Азербайджанехь, ДегӀастанехь, Нохчийчохь, ГӀебартахь. Уггар хӀилдолуш а, кӀелхьарабовлалуш а даиман лорура гӀалгӀайн талорхой, шаьш тӀе ма летта къайлабовлура лаьмнийн кӀоргехь, тӀекхача оцу меттигехь ца кхианиг лур а воцуче. Лекхачу лаьмнашкара хала дахаро ламанхошка талораш дайтора, лелош берг даиман а цхьа некъ бара готтачу Ӏинчухула, иза даиман а ларъеш яра. Амма та1заран экспедицеш, массо а Ӏинаш чуьра хьокху хьаннаш, оьрсийн салташа дохку некъаш арабехира ламанхой аренашка.
Буса обаргийн гӀера, гӀалин йистерачу цӀа чу а иккхина, герз диттира нехан хӀусамаш чу, говраш а йигна къайлабевлира, сатоссуш изза кхечу меттигехь а дира. Хехошца дӀаса герз диттина обаргаш къайлабевлира. ''Бури-гӀала. 5 февраль, газет «Оьрсийн дош».''
Российн Ӏедалан обаргашна доьхьал бечу белхан коьрта метод, оцу хенахь а, Кавказан тӀеман муьрехь а, тӀеман рейдаш а, та1заран экспедицеш а яра. 1908—1913 шерашкахь ДегӀастанан а, Теркан а областийн Ӏедалан обаргаш болчу кӀошташкахь латто дийзира, масала Кайтаган-Табасаранан, Темирханшурин округашкахь, регуляран эскарийн а, меттигера милицин алссама тобанаш. Обаргаш Ших-Заде а, Гушмазукаев Зеламха а кхелхира ломан милицица тӀом беш, Икрара Буба а, СагӀопшара Гараводжев Саламбек а шеш йийсаре бахара Ӏедална, аренан-тӀеман суьдан кхелаца 1913 шарахь ирх оьхкира.
Гражданийн тӀом
Гражданийн тӀом болчу хенахь Ломан ДегӀастана, Нохчийчоь, Кхарачай, ГӀалгӀайчоь, ГӀебарта, Ставрополан мохк талорхойн гӀеранийн а, ламанхойн партизанийн тобанийн а майда хилира. Цхьайолу кегийра Хасу Юрт санна йолу гӀаланаш, буха хӀума ца дуьтуш къенйира цара, 1921 шарахь уьш йан а йацара. Дукхаха йолу талорийн гӀеранаш тӀомбира 1918—1920 шерашкахь даргӀойн Акхуша юртара шайх Ӏали-Хьажи а, большевикийн а агӀора. Амма цхьаберш тӀетевжира жӀайхойн шайхашна жӀайхойн Салта юртара Узун Хьажин а, ГоцӀин Нажмутдинан а.
1920 шарахь большевикаш хоттийра Къилбаседа Кавказехь советан Ӏедал, оцу гӀерийн обаргаш хиллаболу тхьамданаш шайн агӀора а баьхна, масала дегӀастанийн «цӀен партизанаш» Караев Кара а, Куппин Гирей а. 1921—1925 шерашкахь ГоцӀин Нажмудина обаргийн гӀоьнца советан дуьхьала партизанийн тӀом болийра ДегӀастанан а, Нохчийчоьнан а лаьмнашкахь. Талорхойн тобанаш болхбеш яра лаьмнашкахь 1930-гӀа шераш долалуш а, ткъа Нохчийчохь — Сийлахь Даймехкан тӀом болабаллалц.
Обаргийн ши тоба хьеелира Нохчийчохь тӀом дӀабаьллачул дуккха тӀехьа а, уьш халлакйира 1968—1970-гӀа шерашкахь. ТӀаьххьара нохчийн обарг Магомадов Хьасуха вийна 1976 шарахь.
Литература
Категори:Кавказан истори Категори:Низаме зулам Категори:Талорхой
АшагӀичамурдере (Чайирли)
АшагӀичамурдере (Aşağıçamurdere) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Эрзинджан провинцин (ил) Чайирлинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Эрзинджан провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чайирлинан кӀоштан нах беха меттигаш
(17887) 1999 DE1
(17887) 1999 DE1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
АшагӀичамурдере (Чайирли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(17887) 1999 DE1
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 17 февралехь ODAS проекты цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 DE1» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Фреснитос, Лос Фреснильос (Коюка де Каталан)
Фреснитос, Лос Фреснильос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Баней
Баней — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Арзан (Болгари)
Арзан  — Болгарин Перникан областера эвла. Брезник йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Якшанга
Якшанга (Якшанга) — Российн Федерацин Костромин областан Поназыреван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Поназыреван кӀоштан нах беха меттигаш
Новокошкино
Новокошкино (Новокошкино) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Нытван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Нытван кӀоштан нах беха меттигаш
Снопови
Снопови — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Глушково-1
Глушково-1 (Глушково-1) — Российн Федерацин Смоленскан областан Шумячин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хесус де ла Пара (Сан Андрес Тустла)
Хесус де ла Пара — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Хесус де ла Пара лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Староселье (Крупкин кӀошт)
Староселье (Стараселле) — Белоруссин Минскан областан Крупкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Крупкин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Стифе (Л'Аквила)
Стифе — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Большой Лом (Кировн область)
Большой Лом (Большой Лом) — Кировн областан Даровскойн кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Даровскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Маньщино
Маньщино (Маньщино) — Российн Федерацин Рязанан областан Клепикин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
Новотроицки (Мишкин кӀошт)
Новотроицки — Башкирийчоьнан Мишкин кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Новотроицки йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 456 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452349, код ОКАТО — 80243855001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Мишкин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-ГӀивьегӀ-АнвегӀс
Ла-ГӀивьегӀ-АнвегӀс (La Rivière-Enverse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кромолице (Познанскан повет)
Кромолице  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
(9237) 1997 GY7
(9237) 1997 GY7 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 2 апрелехь LINEAR цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 GY7».
Крутояровка (Днепропетровскан область)
Крутояровка — Украинин Днепропетровскан областан Синельникован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Эмбридж (Пенсильвани)
Эмбридж  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Надия (Кривой Роган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кривой Роган кӀоштан нах беха меттигаш
Родински (Волгоградан область)
Родински (Родинское) — Российн Федерацин Волгоградан областан Еланан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Еланан кӀоштан нах беха меттигаш
Лесни Кичатово
Лесное Кичатово (Лесное Кичатово) — Российн Федерацин Мордовин Темникован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Темникован кӀоштан нах беха меттигаш
Александро-Богдановка
Александро-Богдановка (Александро-Богдановка) — Российн Федерацин Пензин областан Шемышейкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Керла Солкушино
Керла  Солкушино  — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 2257 леррана 2010 шарахь.
Александро-Богдановка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Керла Солкушино
Иза йу Керла Солкушинан йуьртан меттиган административан центр.
Билгалдахарш
Категори:Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Александро-Богдановка
Хьажоргаш
Категори:Шемышейкан кӀоштан нах беха меттигаш
ДогӀлу (Эрдемли)
ДогӀлу (Doğlu) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Эрдемлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Алтедо (Болонья)
Алтедо  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ДогӀлу (Эрдемли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алтедо (Болонья)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нуча (Ардатован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 27 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нидерфишбах
Нидерфишбах — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кузинати (Виченца)
Кузинати  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Итаэте
Итаэте — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бобен (Храстник)
Бобен  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бровкино (Белорусси)
Бровкино (Броўчына) — Белоруссин Витебскан областан Ушачин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Ушачин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(17888) 1999 DB3
(17888) 1999 DB3 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Нововасилевка (Геническан кӀошт)
Нововасилевка — Украинин Херсонан областан Геническан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(17888) 1999 DB3
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Нововасилевка (Геническан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Геническан кӀоштан нах беха меттигаш
Каминско (Силезин воеводалла)
Каминско  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
БагӀ (ДогӀдонь)
БагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чичекли (Ивринди)
Чичекли (Çiçekli) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Ивриндинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Ивриндинан микрокӀошташ
Категори:Ивриндинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Актогай (Жамбылан область)
Актогай — Кхазакхстанан Жамбылан областан Сарысунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Сарысунан кӀоштан нах беха меттигаш
Галчево
Галчево — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Петровски (Перемышлан кӀошт)
Петровски (Петровское) — Российн Федерацин Калугин областан Перемышлан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Перемышлан кӀоштан нах беха меттигаш
Овинища (Вологдин область)
Овинища (Овинища) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Кристур-Шиеу
Кристур-Шиеу — Румынин Бистрица-Несеуд жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бистрица-Несеуд жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Догзмакин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сарпинскан кӀоштан нах беха меттигаш
АшагӀикарталли (Чайирли)
АшагӀикарталли (Aşağıkartallı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Эрзинджан провинцин (ил) Чайирлинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Эрзинджан провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чайирлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Веретеново (Ярославлан область)
Веретеново (Веретеново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Фраксионамьенто лос Параисос (Силао)
Фраксионамьенто лос Параисос — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Фраксионамьенто лос Параисос лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Потомак (Акаюкан)
Потомак — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Потомак лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Вильминоре-ди-Скальве
Вильминоре-ди-Скальве — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Бергамо провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Ла Пуреза (Ла Антигва)
Ла Пуреза — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Пуреза лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Краскув (Ополен воеводалла)
Краскув  — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Бестоголово
Бестоголово (Бестоголово) — Российн Федерацин Ленинградан областан Киришин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
АшагӀикарасу (Сулуова)
АшагӀикарасу (Aşağıkarasu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Амаси провинцин (ил) Сулуован кӀоштара эвла.
Бестоголово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
АшагӀикарасу (Сулуова)
Хьажоргаш
Категори:Амаси провинцин нах беха меттигаш
Бестоголово
Хьажоргаш
Категори:Киришин кӀоштан нах беха меттигаш
АшагӀикарасу (Сулуова)
Хьажоргаш
Категори:Сулуован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казарята (Ивановн область)
Казарята (Казарята) — Российн Федерацин Ивановн областан Верхни Ландехан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Ландехан кӀоштан нах беха меттигаш
Бабица
Бабица — Болгарин Перникан областера эвла. Брезник йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Божковски (эвла)
Божковски — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
План (Торино)
План — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Санта-Ана (Калифорни)
Санта-Ана — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Калифорни штатера гӀала.
Истори
Санта-Ана гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Виста ал Лаго (Сан Мигел де Альенде)
Виста ал Лаго — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Виста ал Лаго лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ильински (Вышни Волочёкан кӀошт)
Ильински (Ильинское) — Российн Федерацин Тверан областан Вышни Волочёкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вышни Волочёкан кӀоштан нах беха меттигаш
Кузинато (Падова)
Кузинато  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мелехово (Клепикин кӀошт)
Мелехово (Мелехово) — Российн Федерацин Рязанан областан Клепикин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
(9238) Yavapai
(9238) Yavapai — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 28 апрелехь Пауль Комба цӀе йолу Ӏилманчо Прескотт обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 HO2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Фресно (Кузамала де Пинзон)
Географи
Фресно лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Глушково-2
Глушково-2 (Глушково-2) — Российн Федерацин Смоленскан областан Шумячин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шумячин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-ГӀош-суьгӀ-ФогӀон
Ла-ГӀош-суьгӀ-ФогӀон (La Roche-sur-Foron) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Выдрино (Иркутскан область)
Выдрино (Выдрино) — Российн Федерацин Иркутскан областан Чунскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Хьажоргаш
Категори:Чунскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нытва
Нытва (Нытва) — Российн Федерацин гӀала, Пермийн мехкан Нытван кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Нытван кӀоштан нах беха меттигаш
Итикира (Мату-Гросу)
Итикира  — Бразилин Мату-Гросу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мату-Гросу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Аластитла Тепезинтла (Чиконтепек)
Географи
Аластитла Тепезинтла лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Созоново (Поназыреван кӀошт)
Созоново (Созоново) — Российн Федерацин Костромин областан Поназыреван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.