cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тростино (Селижарован кӀошт)
Тростино (Тростино) — Российн Федерацин Тверан областан Селижарован кӀоштара дӀатесна эвла.
ЖагӀни
Географи
.
Тростино (Селижарован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
ЖагӀни
Билгалдахарш
Категори:МоьгӀт а, Мозель а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тростино (Селижарован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Селижарован кӀоштан нах беха меттигаш
Арсентьевка (Амуран область)
Арсентьевка (Арсентьевка) — Российн Федерацин Амуран областан Михайловкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Амуран областан Михайловкан кӀоштан нах беха меттигаш
Усы (ГӀезалойчоь)
Усы (Усы) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Актанышан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 310 стаг (2010 ).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой 306,.
Билгалдахарш
Категори:Актанышан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Мигел (Пенела)
Сан-Мигел  — Португалин Коимбра гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Хьажоргаш
Категори:Коимбра кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Захарьево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Морис (Айова)
Морис  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айова штатера гӀала.
Истори
Морис гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кондраково (Владимиран область)
Кондраково (Кондраково) — Российн Федерацин Владимиран областан Муроман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Муроман кӀоштан нах беха меттигаш
Суходолье (Приозерскан кӀошт)
Суходолье (Суходолье) — Российн Федерацин Ленинградан областан Приозерскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Приозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
(11399) 1999 AR3
(11399) 1999 AR3 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
КугӀсель (НьевгӀ)
КугӀсель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.
(11399) 1999 AR3
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 10 январехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 AR3» саналган.
КугӀсель (НьевгӀ)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:НьевгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(11399) 1999 AR3
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(1695) Вальбек
(1695) Вальбек  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1941 шеран 15 октябрехь Лийси Отерма цӀе йолу Ӏилманчо Турку обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1941 UO».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Исянгильдино (Оренбурган область)
Исянгильдино (Исянгильдино) — Российн Федерацин Оренбурган областан Александровкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Оренбурган областан Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Ивайтенки
Старые Ивайтенки (Старые Ивайтенки) — Российн Федерацин Брянскан областан Унечан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Унечан кӀоштан нах беха меттигаш
Ванту (Мозель)
Ванту — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ранчо Исиордия (Силао)
Ранчо Исиордия — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Риано
Риано — Италин Лацио регионера коммуна. Лаьтташ йу Рум провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Лацио йукъара гӀаланаш
Дижон
Дижо́н (Dijon) — Францин Кот-д'ОгӀ олучу департаментан а БугӀгунди олучу регионан а коьрта ГӀала. бахархойн дукхалла 149 867 стаг (1999 ш.).
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш
Горшок
Горшок (Горшок) — Российн Федерацин Новгородан областан Марёван кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марёван кӀоштан нах беха меттигаш
Манганез (Ардешен)
Манганез (Manganez) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Ризе провинцин (ил) Ардешенан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ризе провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ардешенан кӀоштан нах беха меттигаш
Конечна
Конечна — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Заречаны
Заречаны (Зарэчаны) — Белоруссин Гроднон областан Свислочан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Свислочан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(11400) Раса
(11400) Раса — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 15 январехь К. Корлевич цӀе йолу Ӏилманчо Вишня обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 AT21» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Боьбрах
Боьбрах — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дмитровка (Прилукин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Зелени Гай (Зелени Гайн йуьртан кхеташо, Васильковкан кӀошт)
Зелени Гай — Украинин Днепропетровскан областан Васильковкан кӀоштара эвла.
Дмитровка (Прилукин кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Зелени Гай (Зелени Гайн йуьртан кхеташо, Васильковкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хоцив (Томашовскан повет)
Хоцив  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Руевац (Любовия)
Руевац  (Рујевац) — Сербин Мачва гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Хоцив (Томашовскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Руевац (Любовия)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Хоцив (Томашовскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Руевац (Любовия)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Мачва гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Дмитровка (Прилукин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Прилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Зелени Гай (Зелени Гайн йуьртан кхеташо, Васильковкан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Васильковкан кӀоштан нах беха меттигаш
Арсланташ (Томарза)
Арсланташ (Arslantaş) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кайсери провинцин (ил) Томарзанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кайсери провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кайсери провинцин микрокӀошташ
Категори:Томарзанан микрокӀошташ
Категори:Томарзанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Куева дел Тигре (Хенерал Кануто А. Нери)
Куева дел Тигре — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Куева дел Тигре лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Гулия (Димбовица)
Гулия — Румынин Димбовица жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Качалупа (Мантова)
Качалупа — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Кубня (Чуваши)
Кубня (Чăваш Çармăс, Кубня) — Чувашин Ибресин кӀоштара деревня.
Качалупа (Мантова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кубня (Чуваши)
Поштан индекс — 429722. ОКАТО - 97213840002. Код КЛАДР - 2100600002200.
Качалупа (Мантова)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кубня (Чуваши)
Налоган органан код - 2133.
Бахархой
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (100%).
Жидково (Белозерскан кӀошт)
Жидково (Жидково) — Российн Федерацин Вологдин областан Белозерскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Белозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кшижево (Елцкан повет)
Кшижево  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Сухдол (Просеницка Лгота)
Сухдол  (Suchdol) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Новка (Стодолищенскан йуьртан меттиг)
Новка (Ноўка) — Белоруссин Витебскан областан Городокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Городокан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Волонго
Волонго — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Осмолинек
Осмолинек — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Рипли (Мэн)
Рипли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Мэн штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Мэн штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Зелени Поле
Зеленое Поле (Зеленое Поле) — Российн Федерацин Омскан областан Таврическан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Таврическан кӀоштан нах беха меттигаш
Бородино (Ростовн область)
Бородино (Бородино) — Российн Федерацин Ростовн областан Усть-Донецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Донецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Яр (Амуран область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Амуран областан Михайловкан кӀоштан нах беха меттигаш
Случ (Подлясьен воеводалла)
Случ  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Добев
Добев (Dobev) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Каракоч (Киркларели)
Каракоч (Karakoç) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Киркларели провинцин (ил) Киркларелинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Киркларели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Киркларелинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нови Алимово
Нови Алимово (Новое Алимово) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Актанышан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1309 стаг (2010 ).
Билгалдахарш
Категори:Актанышан кӀоштан нах беха меттигаш
Людвиновка (Бели Церкован кӀошт)
Людвиновка — Украинин Киеван областан Бели Церкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бели Церкован кӀоштан нах беха меттигаш
Каликино (Александровкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Оренбурган областан Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Морли (Айова)
Морли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айова штатера гӀала.
Истори
Морли гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Колоничено
Колоничено (Колоничено) — Российн Федерацин Пскован областан Невелан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Невелан кӀоштан нах беха меттигаш
Даудов, Ӏалаш Багиевич
Ӏалаш Багиевич Даудов — нохчийн паргӀат кепар латархо, ССРС а, Европин а чемпионатийн совгӀатхо, дуьненан Кубкан совгӀатхо, ССРС халкъашна йуккъера даржан спортан говзанча (1978). Иза лата Ӏама волавелла 1971 шарахь. 1975 шарахь ССРС спортан говзанча хилира. Цо дакъа лаьцна 7 ССРС чемпионатехь.
Ссылки
Категори:Нохчийчоьнан латархой
Тростянка (Селижарован кӀошт)
Тростянка (Тростянка) — Российн Федерацин Тверан областан Селижарован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Селижарован кӀоштан нах беха меттигаш
Вя Джардини (Казерта)
Вя Джардини — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Тольенски
Тольенски (Тольенский) — Российн Федерацин Удмуртин Дебёсин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Тайкондерога (бахархой лерина меттиг, Нью-Йорк)
Тайкондерога  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Тайкондерога бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Нью-Йорк штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Звягино (Первомайскан кӀошт)
Звягино (Звягино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Первомайскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Коржавино (Владимиран область)
Коржавино (Коржавино) — Российн Федерацин Владимиран областан Муроман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ранчо Калдерон дел Бахио (Ромита)
Ранчо Калдерон дел Бахио — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ранчо Калдерон дел Бахио лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Жарынь
Жарынь (Жарынь) — Российн Федерацин Смоленскан областан Рославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Кумпинар (КахӀраманказан)
Кумпинар (Kumpınar) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) КахӀраманказанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:КахӀраманказанан микрокӀошташ
Категори:КахӀраманказанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла-Коллансель
Ла-Коллансель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:НьевгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мадениет
Мадениет — нах беха меттигин цӀе:
(11401) Pierralba
(11401) Pierralba — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 15 январехь ODAS проект цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 AF25» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
ВагӀиз (Мозель)
ВагӀиз — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(1260) Вальхалла
(1260) Вальхалла  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1933 шеран 29 январехь Карл Райнмут цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1933 BW».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Талпаки
Талпаки (Талпаки) — Российн Федерацин Калининградан областан Гвардейскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат хӀордан йу, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.
Хьажоргаш
Категори:Гвардейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сафаррая
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Гранада провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Мигел-ди-Пояриш
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Коимбра кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сьенега де лос Кабальос (Акула)
Сьенега де лос Кабальос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Мали Алешня (Тулин область)
Мали Алешня (Малая Алешня) — Российн Федерацин Тулин областан Суворован кӀоштара эвла.
Сьенега де лос Кабальос (Акула)
Географи
Сьенега де лос Кабальос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Мали Алешня (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Милтепек (Сан Андрес Тустла)
Милтепек — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Мали Алешня (Тулин область)
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Суворован кӀоштан нах беха меттигаш
Сьенега де лос Кабальос (Акула)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Милтепек (Сан Андрес Тустла)
Географи
Милтепек лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сьенега де лос Кабальос (Акула)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Милтепек (Сан Андрес Тустла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(11402) 1999 BD
(11402) 1999 BD — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 16 январехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 BD» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Эль Сучитл (Кастильо де Теайо)
Эль Сучитл — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Сучитл лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Конина (гмина Недзьведзь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Хоцивек
Хоцивек — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Случанка
Случанка — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Вя Идровора (Салерно)
Вя Идровора — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Качалупи (Пиза)
Качалупи — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ортаалан (Ардешен)
Ортаалан (Ortaalan) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Ризе провинцин (ил) Ардешенан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ризе провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ардешенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Оболь (Городокан кӀошт)
Оболь (Обаль) — Белоруссин Витебскан областан Городокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Городокан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Маланьино (коммуна)
Маланьино — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Кремона провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
ОрхӀанийе (КахӀраманказан)
ОрхӀанийе (Orhaniye) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) КахӀраманказанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Риводутри
Риводутри — Италин Лацио регионера коммуна. Лаьтташ йу Риети провинцехь.
ОрхӀанийе (КахӀраманказан)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Риводутри
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Лацио йукъара гӀаланаш
ОрхӀанийе (КахӀраманказан)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманказанан микрокӀошташ
Кабузи
Кабузи (Кабузі) — Белоруссин Гроднон областан Свислочан кӀоштара эвла.
ОрхӀанийе (КахӀраманказан)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманказанан кӀоштан нах беха меттигаш
Кабузи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
ОрхӀанийе (КахӀраманказан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Кабузи
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
ОрхӀанийе (КахӀраманказан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ленино (Ибресин кӀошт)
Ленино (Ленинкасси, Ленино) — Чувашин Ибресин кӀоштара посёлок.
(1417) Валинския
(1417) Валинския  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Ленино (Ибресин кӀошт)
Поштан индекс — 429707. ОКАТО - 97213850003. Код КЛАДР - 2100600002300.
(1417) Валинския
Истори
ДӀайиллина 1937 шеран 1 апрелехь Карл Райнмут цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1937 GH».
Ленино (Ибресин кӀошт)
Налоган органан код - 2133.
(1417) Валинския
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ленино (Ибресин кӀошт)
Бахархой
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (100%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Ибресин кӀоштан нах беха меттигаш
Долай (Решадийе)
Долай (Dolay) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Токат провинцин (ил) Решадийенан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Токат провинцин нах беха меттигаш
Категори:Решадийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Жукля
Жукля — Украинин Черниговн областан Корюковкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Корюковкан кӀоштан нах беха меттигаш
Долински (Горькогон йуьртан кхеташо)
Долински — Украинин Днепропетровскан областан Днепран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Днепран кӀоштан нах беха меттигаш
Гулия (Сучава)
Гулия — Румынин Сучава жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Сучава жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сухдол (Простейов)
Сухдол  (Suchdol) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Мьемо (Пиза)
Мьемо — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Сухдол (Простейов)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мьемо (Пиза)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сухдол (Простейов)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Мьемо (Пиза)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сухдол (Простейов)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Роббинстон (Мэн)
Роббинстон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Мэн штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Мэн штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
АвшарсоьгӀуьтлуь (Томарза)
АвшарсоьгӀуьтлуь (Avşarsöğütlü) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кайсери провинцин (ил) Томарзанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кайсери провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кайсери провинцин микрокӀошташ
Категори:Томарзанан микрокӀошташ
Категори:Томарзанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Высоки (Михайловкан кӀошт, Амуран область)
Высоки (Высокое) — Российн Федерацин Амуран областан Михайловкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
Зуи (Велики Лукин кӀошт)
Зуи (Зуи) — Российн Федерацин Пскован областан Велики Лукин кӀоштара дӀатесна эвла.
Осмульск-Гурни
Осмульск-Гурни — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Высоки (Михайловкан кӀошт, Амуран область)
Хьажоргаш
Категори:Амуран областан Михайловкан кӀоштан нах беха меттигаш
Морнинг-Сан (Айова)
Истори
Морнинг-Сан гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Зуи (Велики Лукин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Осмульск-Гурни
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Зуи (Велики Лукин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Велики Лукин кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Алимово
Стари Алимово (Старое Алимово) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Актанышан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 193 стаг (2010 ).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой 188, эрмалой 3, узбекаш 7.
Трофимково (Тверан область)
Трофимково (Трофимково) — Российн Федерацин Тверан областан Селижарован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Селижарован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Такего (Саффолк гуо, Нью-Йорк)
Географи
Такего бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Нью-Йорк штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Панера
Пане́ра, дечига́н-гӀа́тлийн э́къа (Furnier — схьадаьлла fournir — тӀекӀелдиллар) — дуккха гӀаттанийн гӀишлошйаран материал, кечдо леррина кечйина шпон тӀеттӀалаторан новкъа. Панера чӀогӀа хилийтархьама шпонан гӀатлиш йохку, хӀора листан дечиган хьесий перпендикуляран хуьлийтуш луларчунна, цундела, арахьара чкъоьран хьесийн цхьаьна агӀор хилийтархьама уьш шалза до: кхоъ, пхиъ а, сов а.
Истори
Таханлера панерех тера материал, археологашна карийнера Шира Мисран хиллачу махкахь, иза йара Ӏаьржа диттан панера тоьхна кедран тӀорказан кеп. Историкин ойла цхьаьна йогӀу, и тӀорказ вайн эрал 15-16 бӀешо хьалха дина боху цара. Панера тохаран хьесап мел даьржина хила хууш дац, хӀунда аьлча карийна кедран тӀорказ цхьаъ ду оцу карийначарна йукъахь.
Куьйга панера дора Шира Желтойчохь а, тӀаьхьуо Ширачу Румехь а. Уггаре хьалха иза доьзна дара дечиган къоьллица. Антикин панера дора куьйга, и хьесап чӀогӀа къахьега дезаш дара. Клейн метана леладора механ деза Ӏаламера силмаш. Панера йеза материал йара, иза лело бахархойн хьал долу чкъоьран бен таро йацара.
Сийлахь Руман Импери йохарца, тӀаьхь-тӀаьхьа цивилизацин центр хуьлу Йуккъера Европа. Оцу мехкашкахь цкъан а къоьлла йацара дечиган. Иза бахьнехь панерин хьашт ца хуьлу. Хьал хийцало Европехь промышленностан революцин зама йолучу хенахь, оцу хенахь чӀогӀа хьашт йара тайп-тайпана материалаш.
Дуьххьара панера ден чарх-пресс йира Ингалсчохь берхӀийттолгӀа бӀешо чекхдолуш британихочо Бентам Самюэла. Цунна тӀейаздина дара хьаькхна шпон йаран чархийн цхьа могӀа патенташ, шпонан гӀатлиш тӀеттӀалаторан патенташ а. Панера даран дуьххьарлера чархаша, дика йоцушехь, хаъал айира панера даран эвсаралла, аратеттира куьйган болх. Материалан мах чархашца дар бахьнехь хаъал лахара бара, куьйга динчу панерел.
1819 шарахь Российн Имперехь йира лущенин хьесапца шпон йоккху дуьххьарлера чарх. Иза йира российн гражданина профессор Фишера, цунах элира «панерин воттана». Оцу хене кхаччалц шпон йоккхура дечиг хьакхаран хьесапца. Иштта хьесап дикка къа хьега дезаш дара, чӀогӀа кхоамаза а. Фишеран «Панерин воттано» таро йо лущенин шпонах цхьан а даххаш ца дуьтуш панера дан. хӀокху заманахь панера до профессор Фишеран хьесапца.
Курсиваца къастор== Лелор == ГӀишлошйар
Классификаци
Нагахь тӀехулара хьесий дохаллин агӀор делахь дохаллин панера олу, вукха агӀор хилча пурх панера олу.
ЧӀогӀа а, кӀеда а тайпана дечигах дина панера арахоьцу масех тайпана а, сортийн а, уьш къастало хьажорца, дахаран хенаца, тӀехулара куьцаца а, мехаца а.
Панерин экъанаш (8693-2018 ГОСТца) 15 - 78 мм стаммий хуьлу.
Каменка (Александровкан кӀошт)
Каменка (Каменка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Александровкан кӀоштара эвла.
Панера
Классификаци
Хьажорца — гӀишлошйаран, промышленностан, хьарчоран, мебелан, конструкцин.