cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гадомець-Эндрики
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Красная Нива (Руднянскан йуьртан меттиг)
Красная Нива (Красная Ніва) — Белоруссин Минскан областан Червенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Червенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Алмалы (Таскалан кӀошт)
Алмалы — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Таскалан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбузен-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Таскалан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3825
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
ХӀордан йистера Альпаш (департамент)
ХӀордан йистера Альпаш (Alpes-Maritimes, Aups Maritims) — Францин малхбален декъера департамент, ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионан департаментех цхьаъ. Къепан лоьмар — 6. Административан центр — БугӀк-ан-БгӀес.
Билгалдахарш
Категори:Францин департаменташ
Тавранкуль
Тавранкуль (Тавранкуль) — Челябинскан областан Красноармейскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (96%).
Билгалдахарш
Категори:Челябинскан областан Красноармейскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Золотое (Макушинан кӀошт)
Золотое (Золотое) — Российн Федерацин Курганан областан Макушинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Макушинан кӀоштан нах беха меттигаш
Мадона ди Дособуоно (Верона)
Мадона ди Дособуоно — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
АгӀдеш
АгӀдеш (Ardèche, ) — Францин малхбален декъера департамент, ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионан департаментех цхьаъ. Къепан лоьмар — 7. Административан центр — ПгӀива.
Билгалдахарш
Категори:Францин департаменташ
Пяца Монте Магре (Виченца)
Пяца Монте Магре — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кастельно-ДуьгӀбан
Кастельно-ДуьгӀбан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АгӀеж.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Асбестан гӀалин гуо
Асбестан гӀалин гуо — Свердловскан областан муниципалан кхоллам. Административан центр — Асбест.
Билгалдахарш
Категори:Свердловскан область
БгӀиель
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Гадомске
Гадомске — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Фигейра (Парана)
Фигейра  — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
БгӀемонтье-МегӀваль
Географи
.
Фигейра (Парана)
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
БгӀемонтье-МегӀваль
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Авазоитик (Чилапа де Алварез)
Авазоитик — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Авазоитик лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Генрикув (Томашовскан повет)
Генрикув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Думанли (КарахӀалли)
Думанли (Dumanlı) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Ушак провинцин (ил) КарахӀаллинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ушак провинцин нах беха меттигаш
Категори:КарахӀаллинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Колдово
Колдово — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
АлемдагӀи (Карайази)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Карайазинан кӀоштан нах беха меттигаш
Момин-Сбор
Момин-Сбор — Болгарин Великотырновон областера эвла. Велико-Тырново йукъараллин йукъайогӀу.
Еларьи
Еларьи — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пасоглавки
Пасоглавки (Pasohlávky) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
АгӀденн (департамент)
АгӀденн (Ardennes, depårtumint des Årdenes, les Årdenes francesses) — Францин малхбален декъера департамент, ГгӀанд-Эст регионан департаментех цхьаъ. Къепан лоьмар — 8. Административан центр — ШагӀлевиль-МезьегӀ.
Билгалдахарш
Категори:Францин департаменташ
Кровополье
Кровополье (Крываполле) — Белоруссин Минскан областан Червенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Гальоканта
Гальоканта — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Филипаци (Пяченца)
Филипаци — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD181397
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Люя
Люя (Люя) — Кировн областан Яранскан кӀоштара эвла.
HD181397
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Люя
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD181397
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Люя
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Яранскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Боргето Сан Вито (Пезаро а, Урбино а)
Боргето Сан Вито  — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 3826
NGC 3826 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3826 3826
Калинино (Терешковичскан йуьртан меттиг)
Калинино (Калініна) — Белоруссин Гомелан областан Гомелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Гомелан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Замостя (коммуна)
Замостя — Румынин Сучава жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сучава жудецан коммунаш
Аринькино
Аринькино (Аринькино) — Российн Федерацин Москохан областан Лотошинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лотошинан кӀоштан нах беха меттигаш
Машихино (Пскован область)
Машихино (Машихино) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Дуга
Дуга (Orýza) — цхьаьна я масийта шарахь кхуьуш йолу буц.
Дуга атта гӀорадо. Иза хьаладолу 10-12 Цельсийн градус йовхо хилча.
Название
Слово «рис» появилось в России только в конце XIX века, являясь производным от rice, до этого же рис называли «сарацинским зерном» или «сарацинской пшеницей», затем название преобразовалось в «сорочинское пшено».
Родовое название Oryza происходит от ὄρυζα, которое в свою очередь восходит к санскритскому vrihi.
Распространение
Произрастает главным образом в тропиках и субтропиках Азии, Африки, Америки, Австралии.
Происхождение
Как сельскохозяйственная культура в тропиках, субтропиках и тёплых районах умеренного пояса возделывается однолетний рис посевной (Oryza sativa), являющийся одной из древнейших продовольственных сельскохозяйственных культур. Его одомашнивание произошло около 9 тыс. лет назад.
В Африке также выращивают африканский, или голый рис (Oryza glaberrima). Местное население в Африке также использует в пищу зерно ряда дикорастущих видов риса, в первую очередь риса точечного (Oryza punctata) и риса короткоязычкового (Oryza barthii).
Рисовые поля до созревания семян заливают водой, чтобы предохранить их от прямого воздействия солнечных лучей, а также в качестве одного из средств борьбы с сорняками. Осушаются поля только ко времени уборки урожая.
Хозяйственное значение и применение
В Америке, Африке и Азии рис служит для приготовления разных спиртных напитков, а в Европе из него получают спирт. Традиционное рисовое вино популярно в Китае, в Японии из риса производят национальный спиртной напиток сакэ. В Корее рис и отходы его приготовления являются основой многих традиционных напитков, таких как сикхе и суннюн.
Производится также воздушный рис, по консистенции похожий на попкорн, только гладкий и округлый. Иногда его формируют в виде карамелизированных плиток, как козинаки.
Отруби, остающиеся при очистке риса представляют хороший корм для птицы и домашних животных; курмаком в Средней Азии кормится птица, а рисовая мякина, с примесью разбитых зерен, служит отличным кормом для домашних животных.
В исламских странах существует мера веса, равная весу одного рисового зерна — арузза.
Некоторые виды рода, особенно, засоряют посевы культивируемых видов риса.
Классификация и виды риса
Род Рис включает 18 видов, сгруппированных в 4 секции :
Возделывание риса
Рис — одно из самых важных хлебных растений, так как им питается более половины населения всего земного шара. Культура его известна со времен глубокой древности. В торжественном обряде, установленном китайским императором ещё за 2800 лет до н. э., рис уже играет важную роль. Царствующий император должен был посеять его сам, между тем четыре вида других растений могли быть посеяны принцами императорского семейства. Не менее классической страной разведения риса является Индия, где культура риса может быть и не столь древняя как в Китае, тем не менее занимает обширные площади, а зёрна этого растения составляют главную пищу населения.
В значительных количествах сеется рис также в Бангладеше, в Индонезии, на Шри-Ланке, центральной и восточной части Африки, в Полинезии, Меланезии и других странах, лежащих между экватором и 45° широты. В Европе возделывание риса встречается в Испании (сюда ввели его мавры), Италии (первые рисовые поля близ Пизы относятся к 1468 году), Греции и Турции, в Америке в основном культивируется в США и Бразилии. В России выращивается в относительно небольших количествах в Краснодарском крае и на юге Приморья. Вследствие теплолюбивости рис имеет ограниченное распространение в странах умереного пояса. Для полного развития его при средней температуре лета в 22—30°С и при периоде вегетации в 150 дней, требуется от 3300 до 4500°С (числа дней периода всего роста растения до его созревания умножается на среднюю температуру этого периода. Так, 4500=150×30; 3300=150×22). Другая причина кроется в особых условиях возделывания риса, который, как болотное растение, требует массу стоячей воды, почему рисовые поля, находясь долгое время (в продолжение 90—100 дней) под водой, легко заболачиваются, что может привести к распространению перемежающихся лихорадок, а также вызывает большой расход воды, дефицитного ресурса для некоторых стран. Особенно много требует воды рис водный или мокрый, главная разновидность этого растения, возделываемая в большинстве стран. Каждый гектар, засеянный мокрым рисом, требует в два раза больше воды, чем озимые хлеба, и в пять раз больше, чем яровая джугара. Из европейских и американских сортов более или менее известны рис обыкновенный, каролинский, пьемонтский и др. Более многочисленны сорта риса разводимого на Востоке, зёрна их также разнообразно окрашены; бывают красные, чёрные и фиолетовые; из них красный рис считается наиболее питательным. В Японии, на Яве, Суматре и в Кохинхине разводятся ещё многие сорта риса с мелкими зернами. Наряду с мокрым рисом на Востоке разводят ещё рис горный или суходольный. На родине этот рис растёт в диком виде на склонах гор южного Китая и успевает без искусственной поливки закончить свой рост в период тропических дождей. Практика культуры суходольного риса в Северной Италии показала, например, что хотя там он без искусственной поливки расти, безусловно, не может, но зато количество воды, необходимое для орошения этого сорта риса, почти вдвое меньше, чем требуется для обыкновенного мокрого риса. Торговые сорта риса: каролинский (зерна продолговатые, без запаха, белые и прозрачные); пьемонтский (зерна с желтоватым оттенком, более короткие и закругленные, непрозрачные); индийский (зерна продолговатые, с хорошо выраженной прозрачностью); японский (зерна очень мелкие, но белые и хорошего качества).
Урожайность
Средняя урожайность около 60 ц/га(6 т/га или 600 т/км²), но в традиционных рисоводческих странах рис собирают по несколько раз в год. Максимальная урожайность риса составляет до 150 ц/га(15 т/га или 1500 т/км²).
Сарайтепе (Фатса)
Сарайтепе (Saraytepe) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Фатсанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Дуга
Вредители и болезни
Вредителями риса называют организмов и микробов, имеющих возможность снизить доходность или урожайность рисовых полей (или семян риса). В число вредителей риса входят сорные растения, возбудители заболеваний, насекомые, нематоды, грызуны и птицы. Вспышкам размножения вредителей может способствовать целый ряд факторов, в том числе злоупотребление пестицидами, неправильное орошение и завышенные нормы внесения азотных удобрений. Погодные условия также способствуют вспышкам вредителей. Например, массовое появление рисовой галлицы и гусениц травяной совки (Spodoptera frugiperda), как правило, следуют в начале сезона дождей после первых обильных осадков, в то время как появление трипсов связано с засухой.
Сарайтепе (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Дуга
Вредители и болезни
Рисовые посевы также поражают несколько видов нематод, вызывая такие заболевания, как дитиленх стеблевой (Ditylenchus dipsaci), рисовый афеленх (Aphelenchoides besseyi) и галловую болезнь (Meloidogyne graminicola). Некоторые виды нематод, таких как Pratylenchus spp. представляют наибольшую опасность для суходольного риса во всех частях света. Рисовый корневой нематодоз (Hischmanniella spp.) вызывается миграционным эндопаразитом, это заболевание на более поздних стадиях посевов приводит к полному уничтожению урожая риса. Помимо того, облигатные паразиты, также уменьшают силы растений и повышают восприимчивость рисовых всходов к другим вредителям и болезням.
Сарайтепе (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Дуга
Вредители и болезни
Для защиты растений учёные пытаются разработать методы борьбы с вредителями риса, которые бы помогли создать устойчивое сельское хозяйство. Другими словами, контролировать вредителей сельскохозяйственных культур таким образом, чтобы в будущем они не угрожали продукции растениеводства. Действенная борьба с вредителями основана на четырёх принципах: биоразнообразие, сопротивление растения-хозяина (HPR), ландшафтная экология и иерархия ландшафта — от биологической до социальной. В настоящее время борьба с вредителями риса включает в себя выведение устойчивых к вредителям сортов риса и использование пестицидов (а также инсектицидов). Однако накапливается всё больше и больше доказательств, что применение фермерами пестицидов, нередко является излишним и даже невольно способствует размножению вредителей,   сокращая популяцию естественных врагов рисовых вредителей, поэтому неправильное употребление инсектицидов может фактически привести к вспышкам размножения вредителей. В 1993 году International Rice Research Institute (IRRI) продемонстрировал, что сокращение использования пестицидов на 87,5 % может привести к абсолютному снижению общего количества вредителей. В 1994 и 2003 годах институтом также были проведены две кампании, во время которых производителей риса проинформировали о вреде злоупотребления инсектицидами и эффективных методах в борьбе с вредителями риса во Вьетнаме. -->
Сарайтепе (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Фатсанан микрокӀошташ
Дуга
Хьажоргаш
Категори:Кенан ораматаш
Сарайтепе (Фатса)
Хьажоргаш
Категори:Фатсанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дитятки
Дитятки — Украинин Киеван областан Вышгородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Вышгородан кӀоштан нах беха меттигаш
Райгородок (Донецкан область)
Райгородок — Украинин Донецкан областан Краматорскан кӀоштара эвла.
Малиновка (Лыскован кӀошт)
Малиновка (Малиновка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Лыскован кӀоштара эвла.
Райгородок (Донецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Малиновка (Лыскован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Райгородок (Донецкан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Малиновка (Лыскован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 193 стаг (2010 шо).
Райгородок (Донецкан область)
Хьажоргаш
Категори:Краматорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Малиновка (Лыскован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Блатец (Оломоуц)
Блатец  (Blatec) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Лабелл (Флорида)
Лабелл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала.
Истори
Лабелл гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Куликовка Перви
Куликовка Перви (Куликовка Первая) — Российн Федерацин Липецкан областан Лебедянан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лебедянан кӀоштан нах беха меттигаш
Сусолиха
Сусолиха (Сусолиха) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Об (департамент)
Об (Aube) — Францин малхбален декъера департамент, ГгӀанд-Эст регионан департаментех цхьаъ. Къепан лоьмар — 10. Административан центр — ТгӀуа.
Пелагеевка (Николаевн область)
Пелагеевка — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Баштанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Весёли (Краснодаран мохк)
Весёли (Весёлое) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Сочин гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Давыдкин
Давыдкин (Давыдкин) — Российн Федерацин Белгородан областан Волоконовкан кӀоштара эвла.
Весёли (Краснодаран мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Давыдкин
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Весёли (Краснодаран мохк)
Хьажоргаш
Категори:Сочин гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Давыдкин
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волоконовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Юнгеровка
Юнгеровка (Юнгеровка) — Российн Федерацин Саратовн областан Лиси Горин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лиси Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Мадона ди Дженова (Равена)
Мадона ди Дженова — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Большие Вязовицы
Большие Вязовицы (Большие Вязовицы) — Российн Федерацин Ивановн областан Тейкован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тейкован кӀоштан нах беха меттигаш
Ачитан гӀалин гуо
Билгалдахарш
Категори:Свердловскан область
Лухтонга
Лухтонга (Лухтонга) — Российн Федерацин Архангельскан областан Коношан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Коношан кӀоштан нах беха меттигаш
Пештеница
Пештеница — Румынин Хунедоара жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Либорио Чавез (Тиватлан)
Либорио Чавез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Октябрьски (Республика Алтай)
Октябрьски (Октябрьское) — Республика Алтайн Усть-Коксанан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин хийцаман динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: алтайш (6%), оьрсий (90%).
Билгалдахарш
Категори:Усть-Коксанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Республика Алтайн нах беха меттигаш
Гай (Вишковскан повет)
Гай  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
БгӀенвиль (Сен-МагӀитим)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Подвысоки (Орёлан область)
Подвысокое (Подвысокое) — Российн Федерацин Орёлан областан Новодеревеньковскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новодеревеньковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Антибес
Мали Антибес (Малый Антибес) — Российн Федерацин Кемеровн областан Мариинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Мариинскан кӀоштан нах беха меттигаш
КастегӀа
КастегӀа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АгӀеж.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
БгӀуалан
БгӀуалан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Космачёвка
Космачёвка (Космачёвка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Сосновкан кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тамбовн областан Сосновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Шелудино 1
Шелудино 1 (Шелудино 1) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3827
NGC 3827 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3827 3827
Казаркино (Курганан область)
Казаркино (Казаркино) — Российн Федерацин Курганан областан Макушинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Макушинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Гейфилд (Айова)
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Айова штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Колони (Картузькан повет)
Колони  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Од (департамент)
Од — Францин малхбален декъера департамент, Окситани регионан департаментех цхьаъ. Къепан лоьмар — 11. Административан центр — КагӀкасон.
Билгалдахарш
Категори:Францин департаменташ
Источник (Червенан кӀошт)
Источник (Крыніца) — Белоруссин Минскан областан Червенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Червенан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Фигейран
Фигейран — Бразилин Мату-Гросу-ду-Су штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мату-Гросу-ду-Су штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Тинаха дел Муерто (Комонфорт)
Ла Тинаха дел Муерто — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Тинаха дел Муерто лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Аликуьллек (Карайази)
Аликуьллек (Aliküllek) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Карайазинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дуракли (КарахӀалли)
Дуракли (Duraklı) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Ушак провинцин (ил) КарахӀаллинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ушак провинцин нах беха меттигаш
Категори:КарахӀаллинан кӀоштан нах беха меттигаш
Морава (эвла)
Морава  — Болгарин Великотырновон областера эвла. Свиштов йукъараллин йукъайогӀу.
Дуракли (КарахӀалли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Морава (эвла)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Белоярскан гӀалин гуо
Белоярскан гӀалин гуо — Свердловскан областан муниципалан кхоллам. Административан центр — Белоярски.
Билгалдахарш
Категори:Свердловскан область
Гальюр
Гальюр — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Еленик
Еленик — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Балтазар (Марияно Эскобедо)
Сан Балтазар — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Балтазар лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
HD181427
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Кирово (Карагандан область)
Кирово — Кхазакхстанан Карагандан областан Жанааркинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш Категори:Жанааркинан кӀоштан нах беха меттигаш
Паствини (Градиште, Закшова)
Паствини  (Pastviny) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Карловы Вары мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Боргето Сан Николо (Империя)
Боргето Сан Николо  — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
БгӀеоте
БгӀеоте — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Койол (Темпоал)
Эль Койол — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Койол лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гай (Пултускан повет)
Гай  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Филипети (Болонья)
Филипети — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Райски (гӀалин кепара эвла)
Райски — Украинин Донецкан областан Дружковкан гӀалин кхеташон йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дружковкан гӀалин кхеташо
Толсты
Толсты (Толсты) — Челябинскан областан Варнан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (81%), кхазакхаш (12%).
Билгалдахарш
Категори:Варнан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Кантакузовка
Кантакузовка (Кантакузаўка) — Белоруссин Гомелан областан Гомелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Гомелан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Жмиевка
Жмиевка — Украинин Киеван областан Вышгородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.