cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анна (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Находка ГӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Казарини I (Мачерата)
Казарини I — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Буккамахи
Буккамахи — ДегӀастанан Акхушан кӀоштара эвла.
Кассагумахин йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Халваджийско
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Буккамахи
Билгалдахарш
Категори:Акхушан кIоштан нах беха меттигаш
Халваджийско
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Тырговиштен областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сен-Сен-л’Аббеи
Сен-Сен-л’Аббеи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Жанаконыс (Туркестанан область)
Жанаконыс — Кхазакхстанан Туркестанан областан Келесин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Келесин кӀоштан нах беха меттигаш
Струмяни (Гостинскан повет)
Струмяни  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 1802
NGC 1802 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
1802 1802
Неменка
Неменка — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Винницан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Калиновка (Чернушкан кӀошт)
Калиновка (Калиновка) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Чернушкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Чернушкан кӀоштан нах беха меттигаш
Левадни (Токмакский район)
Левадни — Украинин Запорожьен областан Токмакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Токмакан кӀоштан нах беха меттигаш
Сарка
Сарка (Сарка) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тихвинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тихвинан кӀоштан нах беха меттигаш
Низовка (Белорусси)
Низовка (Нізоўка) — Белоруссин Минскан областан Пуховичин кӀоштара эвла.
Лешно (Пскован область)
Лешно (Лешно) — Российн Федерацин Пскован областан Пустошкан кӀоштара эвла.
Низовка (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Лешно (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Низовка (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Пуховичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Лешно (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Пустошкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сорокино (Саратовн область)
Сорокино (Сорокино) — Российн Федерацин Саратовн областан Ртищеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ртищеван кӀоштан нах беха меттигаш
БайирбагӀи (Чермик)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Чермикнан микрокӀошташ
Категори:Чермикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эмоци
Эмо́ци ( — дог тохадалийту) — йолуш йолу а, хила мегаш йолу а ситуацишка адаман шен терго гойтуш йолу эмоцин процесс. Эмоциш башха ю кхоьчу эмоцин процессашах: аффекташах а, синхаамашах а, дог-ойланашах а. Эмоциш, кхийолу психикан хиламаш санна, къезга теллина ю, царех кхетар массо а авторан шен ю. Цундела хьалха ялийна къастам нийса а, наха тӀелаьцна а лара йиш йац.
<!--
Описание и методы изучения
Под эмоциями понимают протяжённые во времени процессы внутренней регуляции деятельности человека или животного, отражающие смысл (значение для процесса его жизнедеятельности), который имеют существующие или возможные в его жизни ситуации. У человека эмоции порождают переживания удовольствия, неудовольствия, страха, робости и тому подобного, играющие роль ориентирующих субъективных сигналов. Способа оценить наличие субъективных переживаний (в виду того, что они субъективны) у животных научными методами пока не найдено. В этом контексте важно понимать, что сама по себе эмоция может, но не обязана такое переживание порождать, и сводится именно к процессу внутренней регуляции деятельности.
Эмоции эволюционно развились из простейших врождённых эмоциональных процессов, сводящихся к органическим, двигательным и секреторным изменениям, до значительно более сложных, утративших инстинктивную основу процессов, имеющих отчётливую привязку к ситуации в целом, то есть выражающих личное оценочное отношение к имеющимся или возможным ситуациям, к своему участию в них. К первичным витальным (связанным с выживанием) эмоциям, унаследованным человеком, относятся страх, ярость, боль и тому подобные эмоции.
Выражение эмоций имеет черты социально формирующегося, изменяющегося с течением истории языка, что можно видеть из различных этнографических описаний. В пользу этого взгляда говорит также, например, своеобразная бедность мимики у слепых от рождения людей.
К методам изучения эмоций относятся :
Границы понятия
В отличие от аффектов, эмоции могут практически не иметь внешних проявлений, значительно продолжительнее по времени и слабее по силе. Кроме того, аффекты воспринимаются субъектом как состояния его «я», а эмоции — как состояния, происходящие «в нём». Это особенно заметно, когда эмоции являются реакцией на аффект, например когда человек чувствует страх за своё будущее, как реакцию на только что испытанную вспышку гнева (аффект).
В отличие от настроений, эмоции могут меняться достаточно быстро и протекать довольно интенсивно.
Под переживаниями же обычно понимают исключительно субъективно-психическую сторону эмоциональных процессов, не включая физиологические составляющие.
Не существует однозначного мнения о том, можно ли различать субъективные понятия эмоций и мотивации. И. П. Павлов зачастую употребляет эти термины как синонимы, как и один из его учеников, Ю. М. Конорски, полагающий, что оба эти явления регулируются единой драйв-системой, носящей имя эмотивной или мотивационной. И. С. Бериташвили полагает, что эмоциональное возбуждение лежит в основе мотивационной деятельности (не голод побуждает к действию, но сопровождающее его эмоциональное возбуждение). П. К. Анохин выдвинул схожее положение, согласно которому отрицательные эмоциональные состояния мобилизуют организм на удовлетворение потребностей, а положительные эмоции являются конечным подкрепляющим фактором. Однако, другие исследователи — П. Т. Янг, А. В. Вальдман, П. В. Симонов — различают эти понятия. По Янгу, эмоция не является результатом внутриорганизменных изменений, побуждающих к удовлетворению потребности; Симонов выделяет эмоции как отдельный механизм, участвующий в регуляции поведения, а Вальдман считает, что эмоции вызываются преимущественно внешними, в то время как мотивы — преимущественно внутренними стимулами; мотивационное поведение, в отличие от эмотивного, носит организованный характер; эмоции носят психогенную природу, в то время как мотивации — эндогенно-метаболическую, и эмоции могут возникать на базе сильной мотивации, в том числе при сильных конфликтах при попытке удовлетворить потребность.
Особенности
Одна из важнейших особенностей эмоций — их идеаторный характер, то есть способность формироваться по отношению к ситуациям и событиям, которые реально в данный момент могут не происходить, и существуют только в виде идеи о пережитых, ожидаемых или воображаемых ситуациях.
Другая важная особенность — их способность к обобщению и коммуникации (эмоции могут передаваться между людьми или животными), из-за чего эмоциональный опыт включает в себя не только индивидуальные переживания, но и эмоциональные сопереживания, возникающие в ходе общения, восприятия произведений искусства и тому подобного.
Валентность (тон)
Все эмоции характеризуются валентностью (или тоном) — то есть могут быть либо положительными, либо отрицательными. Количество видов отрицательных эмоций, обнаруживаемых у человека, в несколько раз превышает количество видов положительных эмоций.
Интенсивность
Эмоции могут различаться по интенсивности (силе). Чем сильнее эмоция, тем сильнее её физиологические проявления. На интенсивность эмоции в каждом конкретном случае влияет, обычно, большое количество факторов. В общем виде их вклад позволяет оценить формула Симонова.
Кроме того, интенсивность эмоций может зависеть от полноценности и функциональной целостности центральной и вегетативной нервной системы. Так у больных с повреждением спинного мозга максимальное снижение интенсивности эмоций наблюдается при нарушениях целостности его шейных сегментов.
Стеничность
В зависимости от влияния на активность эмоции подразделяются на стенические (от σθένος — сила) и астенические (от ἀσθένεια — бессилие). Стенические эмоции побуждают к активной деятельности, мобилизуют силы человека (радость, энтузиазм и другие). Астенические эмоции расслабляют или парализуют силы (тоска, грусть и другие).
Содержание
Эмоции бывают разными по содержанию, отражая различные аспекты значения вызвавших их ситуаций. Выделяются десятки различных эмоций, причём количество отрицательных эмоций в несколько раз превосходит количество положительных. Каждый вид эмоции сопровождается специфической физиологической реакцией, в связи с чем некоторые учёные в прошлом выдвигали теории о том, что эмоции являются следствием физиологических реакций (теория Уильяма Джеймса и Карла Ланге — «мы чувствуем печаль, потому что плачем, мы боимся, потому что дрожим»), что, однако, было опровергнуто экспериментально исследованиями В. Кеннона, Ч. Шеррингтона и Д. Хебба, продемонстрировавшими вторичность висцеральных проявлений по отношению к мозговому психическому состоянию. На связи конкретных видов эмоций с конкретными физиологическими реакциями построены и работы Пола Экмана.
Физиология
С физиологической точки зрения эмоция — активное состояние системы специализированных структур мозга, которое побуждает изменить поведение в сторону максимизации или минимизации этого состояния (регулирующая функция эмоций; из чего следует представление физиологических механизмов силы воли как управления своими эмоциями).
Эмоции проявляются как внешнее поведение и как перестройка внутренней среды организма, имеющая своей целью адаптацию организма к среде обитания. Например эмоция страха подготавливает организм к «поведению избегания»: активизируется ориентировочный рефлекс, активирующая система мозга, усиливается работа органов чувств, в кровь выделяется адреналин, усиливается работа сердечной мышцы, дыхательной системы, напрягаются мышцы, замедляется работа органов пищеварения, и тому подобное. То, что множество физиологических изменений, связанных с эмоциями, проявляются в активации вегетативной нервной системы, имеет важное прикладное значение: в клинической и научно-исследовательской практике широко используются такие её параметры, как артериальное давление, пульс, дыхание, реакция зрачков, состояние кожных покровов (в том числе, элевация волос кожи), активность желез внешней секреции, уровень глюкозы в крови. До того, как эмоции проявятся в сознании (на уровне коры головного мозга), информация от внешних рецепторов обрабатывается на уровне подкорки, гипоталамуса, гиппокампа, достигая поясной извилины. Система гипоталамуса и миндалины обеспечивают реакцию организма на уровне простейших, базовых форм поведения.
Ещё Чарльз Дарвин, характеризуя эмоции в эволюционном плане, обратил внимание на их связь с инстинктивными формами поведения. Как он показал, мимические реакции свойственны даже детям, слепым от рождения. Такие базовые проявления эмоций носят врожденный характер и свойственны не только человеку, но и высшим животным — приматам, собакам и другим.
Мимическая обратная связь
Известно, что не только эмоции могут вызывать непроизвольную мимику, но и произвольная мимика инициирует появление эмоций, то есть присутствует обратная связь. Человек, пытающийся изобразить эмоцию на своём лице и в своём поведении, начинает в той или иной степени на самом деле её испытывать.
Эмоции и стресс
Слишком сильные эмоции, независимо от их валентности, являются стрессорами — утомляют организм и вводят его в состояние стресса. При продолжительном воздействии это приводит к различным проблемам, в том числе и физиологическим.
Формула Симонова
Широкое признание приобрела созданная советским психофизиологом Павлом Васильевичем Симоновым формула, в краткой символической форме представляющая совокупность факторов, влияющих на возникновение и характер эмоции.
Э= f( П (Ин-Ис) )
где Э — эмоция, её степень, качество и знак; П — сила и качество актуальной потребности; (Ин-Ис) — оценка вероятности (возможности удовлетворения потребности на основе врожденного и онтогенетического опыта; Ин — информация о средствах, прогностически необходимых для удовлетворения потребности; Ис — информация о существующих средствах, которыми реально располагает субъект.
Эта формула не применяется для получения конкретных количественных значений, а только для иллюстрации самого принципа формирования положительных или отрицательных эмоций различной силы.
Перечисленные выше факторы являются определяющими, необходимым и достаточными, однако следует учитывать также фактор времени (эмоция как кратковременный аффект или длительное настроение), качественные особенности потребности и индивидуально-типологические особенности субъекта. Из формулы следует, что вероятность удовлетворения потребности (сравнение значений ИС и ИН) влияет на знак эмоции, и отражательная функция эмоций совпадает с оценочной функцией.
Формула К. В. Анохина
В формуле Симонова фигурирует величина Ин — информация о средствах, прогностически необходимых для удовлетворения потребности. Это означает, что потребность ещё не удовлетворена, то есть ситуация по удовлетворению потребности ещё не завершилась. Эмоции, возникающие до завершения ситуации называются предшествующими. Таким образом формула Симонова применима, в лучшем случае, только к предшествующим эмоциям.
Кроме предшествующих есть так называемые констатирующие эмоции, возникающие после завершения ситуации. Для констатирующих эмоций Константином Владимировичем Анохиным разработана теория эмоций, которая утверждает, что знак и сила эмоции определяются степенью достижения цели. Если цель достигнута, то возникает положительная эмоция, если не достигнута, то отрицательная.
Мимические проявления
Мимика — универсальный способ проявления эмоций среди людей вне зависимости от расовой и социальной принадлежности. Центр распознавания эмоций располагается в правом полушарии головного мозга и имеет отличную от центра распознавания лиц локализацию.
Микровыражения
Согласно теории Пола Экмана, эмоции человека всегда сопровождаются по крайней мере микровыражениями, короткими непроизвольными выражениями лица, появляющимися на лице человека, пытающегося скрыть или подавить эмоцию. Микровыражения не поддаются сознательному контролю, то есть появляются независимо от желания человека.
Психологические теории эмоций
По ряду вопросов о внутренней структуре, функциях и другим особенностям эмоций в психологии до сих пор нет единого мнения. Существует целый ряд теорий, пытающихся дать свои ответы на эти вопросы — например, биологическая теория Дарвина.
Эмоциональный отклик
Эмоциональный отклик — оперативная эмоциональная реакция на текущие изменения в предметной среде (увидели красивый пейзаж — восхитились). Эмоциональный отклик определяется эмоциональной возбудимостью человека. Одним из видов эмоционального отклика является синтония. Синтония — способность гармонично откликаться на состояния других людей и в целом явлений окружающего мира (чувствовать себя в гармонии с природой, с людьми или человеком). Это эмоциональное созвучие. -->
Хьажоргаш
Категори:Психологи
Сахочолаво
Сахочолаво (სახოჭოლავო) — Гуьржийчоьнан Самегрело — Земо-Сванети Хобин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 298 стаг (2014 шо).
Лас Араукарияс (Туспан)
Географи
Лас Араукарияс лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сахочолаво
Билгалдахарш
Категори:Хобин муниципалитетан нах беха меттигаш
Лас Араукарияс (Туспан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Дмитриевка (Бутурлиновкан кӀошт)
Дмитриевка (Дмитриевка) — Российн Федерацин Воронежан областан Бутурлиновкан кӀоштара эвла.
Лас Араукарияс (Туспан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Дмитриевка (Бутурлиновкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Каменка (Калининскан кӀошт)
Каменка (Каменка) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Дмитриевка (Бутурлиновкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бутурлиновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Каменка (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мокри Куст
Мокрый Куст (Мокрый Куст) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Ульяновскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ульяновскан областан Ульяновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мости (Чески Тешин)
Мости  (Mosty) — Чехин Моравия-Силезия мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Шипии
Шипии (Chipilly) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.
Мости (Чески Тешин)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Шипии
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мости (Чески Тешин)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Моравия-Силезия мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Порту-Униан
Порту-Униан — Бразилин Санта-Катарина штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Санта-Катарина штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Полянки (Ивано-Франковскан область)
Полянки — Украинин Ивано-Франковскан областан Верховинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Верховинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ланже
Ланже (Langey) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ а, ЛуагӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бацевка
Бацевка (Бацевка) — Российн Федерацин Липецкан областан Волован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Липецкан областан Волован кӀоштан нах беха меттигаш
Сырчаны
Сырчаны (Сырчаны) — Кировн областан Нолинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Нолинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Биссинген-ан-дер-Тек
Биссинген-ан-дер-Тек (Bissingen an der Teck) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гуьрбулак (ДогӀубайазит)
Гуьрбулак (Gürbulak) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин АгӀри провинцин (ил) ДогӀубайазитан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ДогӀубайазитан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гайнин
Гайнин (Гайнін) — Белоруссин Брестан областан Ляховичин кӀоштара эвла.
Уьнлуьйака (Улукишла)
Хьажоргаш
Категори:НигӀде провинцин нах беха меттигаш
Категори:Улукишланан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шторе (община)
Шторе  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коссаки-Надбельне
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
HD134271
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Бетел-Спрингс (Теннесси)
Бетел-Спрингс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Большая Колчева
Большая Колчева (Большая Колчева) — Российн Федерацин Орёлан областан Кромин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кромин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 1803
NGC 1803 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
1803 1803
Лезиньяно Палмия (Парма)
Лезиньяно Палмия  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Корсаково (Лухан кӀошт)
Корсаково (Корсаково) — Российн Федерацин Ивановн областан Лухан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лухан кӀоштан нах беха меттигаш
Бока де Коачапа (Минатитлан)
Бока де Коачапа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Бока де Коачапа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нехлустино
Нехлустино (Нехлустино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Городецан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-Сен-суьгӀ-Венжан
Сен-Сен-суьгӀ-Венжан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
Эль Буен Весино (Озулуама де Маскареньяс)
Эль Буен Весино — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Сен-Сен-суьгӀ-Венжан
Географи
.
Эль Буен Весино (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Эль Буен Весино лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сен-Сен-суьгӀ-Венжан
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Буен Весино (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Вокка
Вокка — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Верчелли провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Хамберген
Хамберген — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Юрьево (Угличан кӀошт)
Юрьево (Юрьево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Угличан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Лейвон (Техас)
Лейвон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Юрьево (Угличан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лейвон (Техас)
Истори
Лейвон гӀала йиллина  шарахь.
Юрьево (Угличан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Лейвон (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Марцинкув (Нижнесилезин воеводалла)
Марцинкув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Преит (Кунео)
Преит — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Большой Березникин кӀошт
Большой Березникин кӀошт (Большеберезниковский район) — Мордовин муниципалан кӀошт.
Административан центр — Большой Березники.
Эль Сауз Вьехо (Сан Франсиско дел Ринкон)
Эль Сауз Вьехо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Эль Пуерто дел Тепевахе (Арселия)
Эль Пуерто дел Тепевахе — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Пуерто дел Тепевахе лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Баут (Кунео)
Баут  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Эль Пуерто дел Тепевахе (Арселия)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Баут (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Алдеа (Силао)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Анненка (Приморьен мохк)
Анненка (Анненка) — Приморьен мехкан Спасскан кӀоштара эвла.
Ла Алдеа (Силао)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Анненка (Приморьен мохк)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (85%), украинаш (15%).
Билгалдахарш
Категори:Приморьен мехкан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Нандру
Нандру — Румынин Хунедоара жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Цар-Асен (Тырговиштен область)
Цар-Асен  — Болгарин Тырговиштен областера эвла. Попово йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Тырговиштен областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ЛаннегӀе
ЛаннегӀе (Lanneray) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ а, ЛуагӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казарини II (Мачерата)
Казарини II — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Романово-Хутор
Романово-Хутор — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Порту-Фелис
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Романово-Хутор
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Винницан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Нивки (Пуховичин кӀошт)
Нивки (Ніўкі) — Белоруссин Минскан областан Пуховичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Пуховичин кӀоштан нах беха меттигаш
Жанакорган
Жанакорган — Кхазакхстанан Кызылордан областан Жанакорганан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Луговка (Токмакан кӀошт)
Луговка — Украинин Запорожьен областан Токмакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Токмакан кӀоштан нах беха меттигаш
Беляевка (Никольскан кӀошт)
Беляевка (Беляевка) — Российн Федерацин Вологдин областан Никольскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+4.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Никольскан кӀоштан нах беха меттигаш
ШигӀмон
ШигӀмон (Chirmont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бургимахи
Бургимахи — ДегӀастанан Акхушан кӀоштара эвла.
Дубримахин йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Билгалдахарш
Категори:Акхушан кIоштан нах беха меттигаш
Сачочуо
Сачочуо (საჭოჭუო) — Гуьржийчоьнан Самегрело — Земо-Сванети Хобин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 310 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Хобин муниципалитетан нах беха меттигаш
Торца (Ла Специя)
Торца — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Слотино (Сергиев Посадан кӀошт)
Слотино (Слотино) — Российн Федерацин Москохан областан Сергиев Посадан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сергиев Посадан кӀоштан нах беха меттигаш
Коссаки-Остатки
Коссаки-Остатки — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 1804
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Линец (Пскован область)
Линец (Линец) — Российн Федерацин Пскован областан Пустошкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ХӀалач (ДогӀубайазит)
ХӀалач (Halaç) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин АгӀри провинцин (ил) ДогӀубайазитан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АгӀри провинцин нах беха меттигаш
Категори:ДогӀубайазитан кӀоштан нах беха меттигаш
HD134278
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Репьёвка (Тамбовн область)
Репьёвка (Репьёвка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Кирсанован кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кирсанован кӀоштан нах беха меттигаш
Биц
Биц (Bitz) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Байкал (Чермик)
Байкал (Baykal) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Чермикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Сарожа
Сарожа (Сарожа) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тихвинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Байкал (Чермик)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Шумник (Лития)
Шумник  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Байкал (Чермик)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Чермикнан микрокӀошташ
Категори:Чермикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Гайнинец
Гайнинец (Гайнінец) — Белоруссин Брестан областан Ляховичин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ляховичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш