cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Колумбин истори
Республика Колумби
1914—1918 шерашкахь мехкан урхалла дира консерваторша. Мохк чӀагӀбелира. 1916—1918 шерашкахь Колумбин латташ тӀехь карийра дукха мехкадаьтта, оцу хенахь дуьйна америкин корпорацеш чуерза йолайелира колумбин экономикин. Йуьртан бахамехь даккхий латташ ийцира «Юнайтед Фрут» компанис. Сих-сиха болх охьатосура «Юнайтед Фрут» мехкадаьттахоша а, белхалоша а, оцу белхо цӀий Ӏаноре а кхачадора, царех уггаре доккханиг хилира Магдалена департаментехь 1928 шарахь. 1929—1933 шерашкара дуьненан экономикин къоьлло чӀогӀа ницкъ бира Колумбин экономикин, дуьненахь къаьхьуон мах охьабожарна. Консервативан парти йекъайелира, Ӏедале баьхкира коьртехь Энрике Олаи Эррера волу либералаш.
1934 шарахь президент хилира Лопес Пумарехо Альфонсо, цуо хийцамаш бира ширачу 1886 шеран конституцин. Хийцамаша белхалошна йелира дуккха алсама бакъонаш. Хийцамаш дӀабаьхьира Сантос Монтехо волуш а, масала, килс дӀакъастийра ишколан дешарх. 1942 шарахь Лопес Пумарехо йухавеира Ӏедале. Амма махкахь йоьдура инфляци, реза боцарш бара белхалошна йукъахь а, тӀемлошна йукъахь а. 1945 шарахь иза даржера дӀавелира. 1946 шеран август кхаччалц президентан декхарш кхочушдира Льерас Камарго Альбертос.
Хуан Мануэль Сантосан президенталла
2010 шеран 30 майхь Колумбехь хилира президентан харжамийн хьалхара тур. Уггаре дукха (47 % сов) харжамхойн аьзнаш гулдира дуьхьалонан министр хилла, урхаллехь йолу Социалан къоман цхьааллин партин декъашхо а, Урибен бартхо а волу — Хуан Мануэль Сантоса. ШолгӀа меттиг (22 %) йаьккхира экологин «Баьццарчеран партин» векало, Боготанан хилла мэро Моккус Шивицкас Антанаса (литвара мухӀажирийн доьзалера). ШолгӀачу турехь президент хилира Сантосах. 2014 шарахь Сантос йуха а хаьржина президент.
Казчина Канова (Лоди)
Казчина Канова — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лешутиха
Лешутиха (Лешутиха) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5558
NGC 5558 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5558 5558
Набережни (Коми Республика)
Набережни (Набережный) — Коми Республикин Сосногорск муниципалан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (46%), оьрсий (47%), украинаш (5%).
Билгалдахарш
Категори:Сосногорск муниципалан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Бунимович, Юрий Эммануилович
Юрий Эммануилович Бунимович, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, Балтийски флотан тоьллачарех кеманхойх-торпедоносцах цхьаъ, Советски Союзан , гвардин лакхара лейтенант.
Биографи
Вина 1919 шеран 13 мартехь БуритӀехь эчиг некъан белхалон доьзаллехь. Оьрсий, кхоьчу хьосташ дийцарехь - жуьгтий. И жима волуш хенахь цуьнан да дӀавелира. Бунимович Пятигорскехь Ӏаш вара. Школа чекхйаьккхича иза гӀалан аэроклубехь болх беш вара метеослужбан тидамча. Шен болх чекхбаьлча цо кеманан дешар Ӏамадора. Цхьа хан ялча иза спортан кеманхо хилира.
1938 шо дуьйна иза Эскаран флотехь вара. 1940 шарахь цо чекхйаьккхира Ейскан эскаран-хӀордан авиацин доьшийла. 1941 шарахь иза Балтикан флоте веара. Цигахь иза вара 57-гӀа штурман авиацин полкехь лахара кеманхо.
ТӀом бола ма белла иза фронтехь вара. Цхьа хан ялча цо Ил-4 цӀе йолу торпеданаш лелош долу кема Ӏамийра. 1942 шо дуьйна иза тӀом бан волавелира 1-ра гвардин минийн-торпедийн полкан 3-чу эскадрильехь. Ши бутт баьлча иза звеноно командир хӀоттийра. Бунимовичс дакъа лецира Ленинградан гонах болу тӀамехь. 1942 шаран июнехь цо шен хьалхара мостагӀийн хинкема хӀаллакдира. Цуьнан штурман вара Михаил Советский.
1943 шеран октябрь болалуш хенахь гвардин лакхара лейтенант Бунимовичс 98-за тӀема а велира, 38700 т хин барамалла йолуш 6 транспорт а, танкер а, 2 ханан хина кема а, аэродромашкахь летташ долу масийтта кема а хӀаллакдира. 3 мостагӀийн кема цо чудаийтир хӀаваан латарашкахь. Иза хилира Балтикан тоьллачу торпедаш лелош болу кеманхойх цхьаъ.
1944 шарахь цхьаьна шарйалаз экипажан шозза торпеда кхоссар нис ца делча, Бунимовичан а, Советскийн а и экипаж Ӏамаян лиира. Бунимовичас шен Ӏемаш волу штурман схьаийцира, Советскийс — Ӏемаш волу кеманхо.
1944 шеран 13 январехь Ил-4 хенахӀоттам талла тӀемаделира. Масийтта сахьт даьлча и кема шен аэродроман уллехь хенахӀоттам талхар бахьнехь охьадуьйжира. Йерриг экипаж йелира.
Экипаж дӀайоллира Ленинградехь долу Волковски лютерански кешнашкахь.
СовгӀаташ
1944 шеран 22 январехь цунна Советски Союзан Турпалан цӀе йелира. Цул совнах цуьна йара Ленан орден а, ЦӀен Байракхан орден а, мидалш а.
Хьосташ
Категори:Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамехь кхелхинарш Категори:Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман пилоташ Категори:Ленинан орден елларш Категори:Советски Союзан Турпалхой Категори:Белларш Санкт-Петербургехь Категори:Адамаш абатца
Петропавловка (Петропавловкан кӀошт)
Петропавловка (Петропавловка) — Российн Федерацин Воронежан областан Петропавловкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Петропавловкан кӀоштан нах беха меттигаш
Фе-ле-МагӀсийи
Фе-ле-МагӀсийи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — Об.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Об департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Закшев (Венгровскан повет)
Закшев  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Муьлк (СиврихӀисар)
Муьлк (Mülk) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) СиврихӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Закшев (Венгровскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Еськовка (Дрибинан кӀошт)
Еськовка (Еськаўка) — Белоруссин Могилёвн областан Дрибинан кӀоштара эвла.
Закшев (Венгровскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Еськовка (Дрибинан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Муьлк (СиврихӀисар)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Еськовка (Дрибинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Муьлк (СиврихӀисар)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Еськовка (Дрибинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Дрибинан кӀоштан нах беха меттигаш
Муьлк (СиврихӀисар)
Хьажоргаш
Категори:СиврихӀисарнан микрокӀошташ
Городковка (Житомиран область)
Городковка — Украинин Житомиран областан Андрушевкан кӀоштара эвла.
Муьлк (СиврихӀисар)
Хьажоргаш
Категори:СиврихӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Еськовка (Дрибинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Городковка (Житомиран область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Муьлк (СиврихӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Городковка (Житомиран область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Андрушевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Муьлк (СиврихӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кузьниця-Стробинска
Кузьниця-Стробинска — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Византийн императорийн исписка
Византийн императорийн исписка  гайтина хронологин низмаца. Византийн урхалчаша шеш лорура Руман когаметтадерш, «румхой», лелайора церан санна титулаш. Желтойн маттахь императорех дукха хьолехь олура автократораш (Αὐτοκράτωρ — ша Ӏедал латториг). Цамзанца билгалбаьхна узурпаторш. Стомма зорбанца таблицашкахь билгалдаьхна вуьйцу стеган политикин Ӏаткъам алсама болу муьрийн терхьаш (ладаме ду нагахь цуьнца урхаллехь кхин а стаг велахь).
Импери 1204 шо кхачале
Хьалхара Руман император хилира Октавиан Август вайн эрал 27 шо хьалхара 13 январехь 395 шарахь импери чаккхенца йекънера Малхбузен Руман империн а, Малхбален Руман империн а. 476 шарахь даржера вожийра тӀаьххьара Малхбуза-руман император Ромул Август. Малхбуза Руман импери а йуьйжира, ткъа Малхбален Руман импери, цунах историкаша Византи ала долийра, кхин а эзар шарахь гергга лаьттира, 1453 шо кхаччалц, Константинополь туркаша-Ӏусманаша йаккхалц, йукъаметтигаш йуьтуш 1204 шерера 1261 шо кхаччалц, Константинополь йаьккхира жӀарахоша. Руман империн малхбузен областаш ша йолу пачхьалкх хила йолайелира «тетра́рхин» (τετραρχία — «веаннан урхалла») муьрехь, и урхаллин система йукъайаьккхинера императоро Диоклетиана 293 шарахь, лаьттира 313 шо кхаччалц. 285 шарахь Диоклетиана тӀемабаьчча Максимиан лахара урхалча хӀоттийра («цезарем»), ткъа 286 шарахь — «август», цу тӀе Диоклетиана урхалла дора империн малхбален декъехь, ткъа Максимиан — малхбузен декъехь. 293 шарахь, тӀеман а, гражданийн а баланашна говзанчаш безарна, августашна гӀоьнна кхин тӀе хӀоттийра ши цезарь: Галерий а, Констанций Хлор а. 20 шарахь урхалла дина августаш шеш дӀабовла безаш бара даржера, ткъа Ӏедар цезарашка кхача дезара. Тетрархийн йиъ коьрта гӀала йара:
Хьажоргаш
* Византийн императорш Византийн императорш
Капустин (Хмельницкан область)
Капустин — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Слудка (Ленан кӀошт)
Слудка (Слудка) — Российн Федерацин Архангельскан областан Ленан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бжезьниця (Подкарпатан воеводалла)
Бжезьниця — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Слудка (Ленан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бжезьниця (Подкарпатан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Таштак (Ноокатан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Слудка (Ленан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ленан кӀоштан нах беха меттигаш
Бжезьниця (Подкарпатан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Таштак (Ноокатан кӀошт)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Ноокатан кӀоштан нах беха меттигаш
Куреваниха
Куреваниха (Куреваниха) — Российн Федерацин Вологдин областан Устюжнан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устюжнан кӀоштан нах беха меттигаш
Моравци-в-Словенських Горицях
Моравци-в-Словенських Горицях — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бук (Болгари)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кырджалин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мидвей (Кентукки)
Мидвей  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Истори
Мидвей гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
БешагӀил (Каратай)
БешагӀил (Beşağıl) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Каратайнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Каратайнан микрокӀошташ
Категори:Каратайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Вальдеальгорфа
Вальдеальгорфа — Испанин Теруэль провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Теруэль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кызлас
Кызлас (Кызлас) — Российн Федерацин Хакасин Аскизан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат тайп-тайпана йу, бахьна географин хӀоттаман башхаллаш а, рельеф а йу. Климатан башхаллаш кхоллало маьлхан энергин, рельефан, ораматийн, атмосферан циркуляцин Ӏаткъамца. Мелхан радиацин цхьанатоьхна барам Хакасин аренийн декъехь дуккха а сов йу, иза санна шораллехь йолчу Российн малхбузан кӀошташкахьчул. Кхузахь алсама бу бекхна, кӀезиг мархаш йолуш хенан хӀоттам. Эрана олуш дац «маьлхан Хакаси». Боккъала а, кхузахь денош алсама ду Сочехьчул. Йакъон климат хиларан коьрта бахьна лаьмнийн даккъийн Ӏаткъам бу, цара догӀан ӀиндагӀа до (мархаш сехьа ца йовлуьйту). Кхузахь алсама ду къилба-малхбузен мехаш. ЧӀогӀа мехаш бӀаьстенан амалехь ду, дукхахьолахь цара йахьа чан. Къилбаседехьа йиллина хиларо аьтту бо арктикин хӀаваъ чубаийта. Ма-дарра аьлча, Хакасин климат чӀогӀа континенталан амалехь йу, аьхке йовха, Ӏа шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Аскизан кӀоштан нах беха меттигаш
Тоншаево
Тоншаево (Тоншаево) — Российн Федерацин эвла, Нижни Новгородан областан Тоншаеван кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4569 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD226654
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Колесникова (Железногорскан кӀошт)
Колесникова (Колесникова) — Российн Федерацин Курскан областан Железногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Железногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Соьбеташ (Элешкирт)
Соьбеташ (Söbetaş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан АгӀри провинцин (ил) Элешкиртан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АгӀри провинцин нах беха меттигаш
Категори:Элешкиртан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5559
NGC 5559 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5559 5559
Лучицы (Петриковн кӀошт)
Лучицы (Лучыцы) — Белоруссин Гомелан областан Петриковн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Загайно (Тверан область)
Загайно (Загайно) — Российн Федерацин Тверан областан Красни Холман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красни Холман кӀоштан нах беха меттигаш
Велке Хваловице
Велке Хваловице (Velké Chvalovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Макташы (Мактааралан кӀошт)
Макташы — Кхазакхстанан Туркестанан областан Мактааралан кӀоштара эвла.
Велке Хваловице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Макташы (Мактааралан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Велке Хваловице
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Макташы (Мактааралан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Мактааралан кӀоштан нах беха меттигаш
Ваббасика (Арканзас)
Ваббасика — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Арканзас штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Арканзас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мишенево (Ярославлан область)
Мишенево (Мишенево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Большеселон кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Большеселон кӀоштан нах беха меттигаш
Яузяк
Яузяк (Яузяк) — Российн Федерацин Тюменан областан Абатскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Абатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Франколини (Тренто)
Франколини — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
СоьгӀуьтлуь
СоьгӀуьтлуь (Söğütlü) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) СоьгӀуьтлуьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:СоьгӀуьтлуьнан микрокӀошташ
Категори:СоьгӀуьтлуьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Фоьж
Фоьж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — Об.
Глаухау
Глаухау (Glauchau) — Германин Саксони латтана йукъара коммуна.
Фоьж
Географи
.
Хол-Килйази
Хол-Килйази (Khol-Kilyazi) — Азербайджанан Хизин кӀоштара эвла.
Глаухау
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Фоьж
Билгалдахарш
Категори:Об департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Глаухау
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хол-Килйази
Билгалдахарш
Категори:Хизин кӀоштан нах беха меттигаш
БельгагӀд-ан-ФогӀе
БельгагӀд-ан-ФогӀе (Bellegarde-en-Forez) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ржадешов (Ржейштейн)
Ржадешов  (Radešov) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Куле (Паенчанскан повет)
Куле  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лос Дураснос (Доктор Мора)
Лос Дураснос — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Дураснос лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Буена Виста (Сан Луис Акатлан)
Буена Виста — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Буена Виста лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Заволжски (Самарин область)
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 238 адам леррана 2010 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Безенчукан кӀоштан нах беха меттигаш
Борилово (Москохан область)
Борилово (Борилово) — Российн Федерацин Москохан областан Ногинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ногинскан кӀоштан нах беха меттигаш
НасреддинхӀоджа (СиврихӀисар)
насреддинхӀоджа (Nasreddinhoca) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) СиврихӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:СиврихӀисарнан микрокӀошташ
Категори:СиврихӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Последниково
Последниково (Последниково) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Ельцовкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Закшев (Гарволинскан повет)
Закшев  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Последниково
Хьажоргаш
Категори:Ельцовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Закшев (Гарволинскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ленгенфельд (Лаха Австри)
Ленгенфельд  — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Кремс гуонан йукъайогӀу.
Ровере (Парма)
Ровере — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Ленгенфельд (Лаха Австри)
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Ровере (Парма)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ленгенфельд (Лаха Австри)
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ровере (Парма)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Реучешть (коммуна)
Реучешть — Румынин Нямц жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Нямц жудецан коммунаш
Мароки (Торино)
Мароки — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новоселовка (Немирован кӀошт)
Новоселовка — Украинин Винницан областан Немирован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Немирован кӀоштан нах беха меттигаш
Бжиска
Бжиска — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Капустяны (Каменец-Подольскан кӀошт)
Капустяны — Украинин Хмельницкан областан Каменец-Подольскан кӀоштара эвла.
Бжиска
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Капустяны (Каменец-Подольскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Каменец-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Моравче
Моравче — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 5560
NGC 5560 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Моравче
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Буьйуьк Синан (Каратай)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Каратайнан микрокӀошташ
Категори:Каратайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Наволок (Коми Республика)
Наволок (Наволок) — Коми Республикин Корткеросан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (94%).
Билгалдахарш
Категори:Корткеросан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Жавань
Жавань (Жавань) — Белоруссин Могилёвн областан Дрибинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Дрибинан кӀоштан нах беха меттигаш
Буда (Козенца)
Буда — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Забара (Бердичеван кӀошт)
Забара — Украинин Житомиран областан Андрушевкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Андрушевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ребриково (Кальмиускин кӀошт)
Ребриково — Украинин Донецкан областан Кальмиускин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кальмиускин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5561
NGC 5561 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5561 5561
Сойга (Ленан кӀошт)
Сойга (Сойга) — Российн Федерацин Архангельскан областан Ленан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ленан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Мирадор (Тантоюка)
Эль Мирадор — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бельмон-де-ла-ЛуагӀ
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Социалистически (Кировн область)
Социалистически (Социалистический) — Кировн областан Оричин кӀоштара аьчка некъан разъезд.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Оричин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Село (Орёлан область)
Село (Село) — Российн Федерацин Орёлан областан Троснан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Троснан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Фелипе (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Сан Фелипе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Фелипе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
ФегӀгӀоь-Кенсе
ФегӀгӀоь-Кенсе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — Об.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Об департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Скотт (Арканзас)
Скотт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Арканзас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Арканзас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Арканзас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Вальдекуэнка
Вальдекуэнка — Испанин Теруэль провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Теруэль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Зоковите (Исхуатлан де Мадеро)
Зоковите — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бырза-Река
Бырза-Река — Болгарин Кырджалин областера эвла. Черноочене йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кырджалин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Легалово
Легалово (Легалово) — Российн Федерацин Вологдин областан Устюжнан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устюжнан кӀоштан нах беха меттигаш
Посёлок 1-го отделения совхоза Старокриушански
Посёлок 1-го отделения совхоза Старокриушански (Посёлок 1-го отделения совхоза Старокриушанский) — Российн Федерацин Воронежан областан Петропавловкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Петропавловкан кӀоштан нах беха меттигаш
Заполек (Красни Холман кӀошт)
Заполек (Заполек) — Российн Федерацин Тверан областан Красни Холман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красни Холман кӀоштан нах беха меттигаш
Назар (Коми Республика)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Усть-Выман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Радомир
Радомир — Румынин Долж жудецан коммунера эвла. Иза Радомир коммунан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Долж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жаковка
Жаковка (Жакаўка) — Белоруссин Могилёвн областан Дрибинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Дрибинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Моравче-при-Габровки
Моравче-при-Габровки — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ХӀаджиисаоба
ХӀаджиисаоба (Hacıisaoba) — Азербайджанан Хачмазан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Хачмазан кӀоштан нах беха меттигаш
Бжисьце (Мелецкан повет)
Бжисьце — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Кунице (Лодзинскан воеводалла)
Кунице  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Закшев (Козеницкан повет)
Закшев  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
HD226658
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
NGC 5562
NGC 5562 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5562 5562
Людвинов (Петриковн кӀошт)
Людвинов (Людзвіноў) — Белоруссин Гомелан областан Петриковн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Петриковн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Реч (коммуна)
Реч — Румынин Ковасна жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Султанабат (Элешкирт)
Хьажоргаш
Категори:АгӀри провинцин нах беха меттигаш
Категори:Элешкиртан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чучук (Ноокатан кӀошт)
Чучук — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Ноокатан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Ноокатан кӀоштан нах беха меттигаш
Буда (Перуджа)
Буда — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гориш
Гориш (Gohrisch) — Германин Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.