cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ӏаьрбийн йоза
Дополнительные знаки: местные варианты
В местных вариантах арабского алфавита, а также в разновидностях арабского алфавита для неарабских языков используются другие дополнительные знаки.
В персидском языке конечная форма буквы «йа» пишется без двух подстрочных точек, то есть совпадает с «алиф максура»; в свою очередь, «алиф максура» в персидском не используется и заменяется обычным конечным алифом, или, хотя и реже, в малочисленных заимствованиях при ней стоит уменьшенная форма алифа, похожая больше на вертикальную васлу. Конечная «каф» совпадает по написанию со срединной (арабский вариант конечной «каф» считается устаревшим). Помимо этого, в персидском имеются свои знаки для звуков «г» («каф» с надстрочной чертой), «ж» («ра» с тремя надстрочными точками), «п» («ба» с тремя подстрочными точками вместо одной), «ч» («джим» с тремя точками вместо одной).
Свои дополнительные знаки существуют в алфавитах для языков урду, уйгурского, магрибских диалектов арабского и др.
Транслитерация
Приведена таблица соответствия между стандартными системами кириллической и латинской транслитерации арабского письма, а также нестрогой системой латинской транслитерации, распространённой в Интернете. Система латинизации арабского письма определена в международном стандарте ISO 233.
Лигатуры
В арабском письме есть большое количество способов слитного написания нескольких букв (лигатур). Одна лигатура — лям-алиф — является стандартной, и написание этой пары букв иначе, чем при помощи лигатуры, не допускается. Остальные лигатуры необязательны, и их использование зависит от выбранного каллиграфического стиля.
В Юникоде зарегистрировано более трёх сотен двухбуквенных лигатур, более сотни — трёхбуквенных, несколько — словных: например, для слов «Аллах», «акбар», «Мухаммед», «расул» (пророк), «риял» (денежная единица Ирана). Кроме этого, в Юникоде есть символ, состоящий из четырёх словных лигатур, и обозначающий целую фразу — «Солля Ллаху алейхи ва саллям».
Выравнивание
В отличие от неслитного письма, в котором для выравнивания ширины строк применяется разрядка слов и межсловных пробелов, арабское письмо позволяет растягивать строки за счёт удлинения связок между буквами. Удлинённая связка называется кашида или татвиль (تطويل). Символ кашиды определён в Юникоде как U+0640, и его можно вставлять в текст для указания предпочтительных мест удлинения связки — подобно «мягкому переносу» в текстах на европейских языках. Средства разметки текста (например, CSS) позволяют указывать, в каких пропорциях удлинение строк должно происходить за счёт кашиды по сравнению с расширением межсловных пробелов.
В каллиграфии для растяжения строк используется также особая форма буквы каф, называемая «каф росчерком» или «куфическим каф». Несмотря на то, что это графическая форма обычного каф, она закодирована в Юникоде отдельным символом (U+06AA). Подобно межбуквенным связкам, эта форма буквы каф может растягиваться до любой ширины.
Каллиграфия
Важное место в арабской культуре письма занимает искусство каллиграфии. В основном по причине религиозного запрета на изображение живых существ (аниконизма) каллиграфия стала одним из основных видов сакрального искусства в мусульманском мире. Имеется несколько стилей каллиграфического письма.
Каллиграфические стили
Один из самых древних стилей арабского письма — это куфи, или куфический (كوفي, от названия города Куфа).
Шрифт, ставший стандартным средством записи для арабского языка — это насх (نسخ «копирование»).
Некоторые каллиграфические стили использовались только в декоративных целях, то есть для каллиграмм — художественных произведений каллиграфов. Таков шрифт су́люс (ثلث «треть») с его широкими, свободными росчерками.
Абджад
Исторически буквы арабского алфавита располагались в том же порядке, что и в финикийском алфавите, от которого происходит арабский. При этом 6 букв, не имевших соответствия в финикийском алфавите, помещены в конец: Этот порядок называется «абджад», по четырём первым буквам: алиф, ба, джим, даль. До перехода к индийским («арабским») цифрам, приведённым выше, для обозначения чисел использовались буквы, и их числовое значение соответствовало их порядку в абджаде. Вскоре после перехода к индийским цифрам порядок алфавита был изменён на современный. Однако арабское слово, обозначающее «алфавит» — абджадия, — до сих пор напоминает о старом порядке.
Использование в разных языках
Распространение арабского алфавита шло параллельно с распространением ислама. Со временем арабский алфавит стал восприниматься как «истинно исламский», и многие языки Азии и Африки стали использовать его на письме (в том числе и те, которые ранее использовали другие системы письма — например, персидский или яванский). В регионах, где преобладали другие языки, группы населения, исповедующие ислам, стремились сохранить арабский алфавит несмотря на принятие нового языка, пример — белорусский арабский алфавит. При этом арабский алфавит пополнялся дополнительными буквами для обозначения звуков, отсутствовавших в арабском языке.
В Юникоде зарегистрировано 135 букв (не считая позиционных форм), отсутствующих в арабском алфавите, но используемых в различных системах письма на основе арабской. Ряд букв этого «расширенного арабского алфавита» используются и в арабских текстах для транслитерации звуков, отсутствующих в классическом арабском языке — например таких, как русские звуки в, г, п, ц, ч.
В Индонезии и Малайзии в настоящее время используется латиница, но некоторое количество религиозной литературы продолжает издаваться с использованием арабской графики.
Среди народов бывшего СССР арабский алфавит перестал использоваться в конце 1920-х, в связи с латинизацией (татарский, башкирский, крымскотатарский, языки Средней Азии и Кавказа). Примерно в это же время от арабского алфавита отказалась Турция.
Арабский алфавит на основе латиницы
В начале 1930-х годов в СССР был разработан и утверждён проект латинизированного алфавита для арабов Средней Азии. Однако он практически не использовался.
Юникод
До приобретения популярности Юникодом существовало более 20 различных систем кодирования знаков арабского письма. Первой кодировкой, позволяющей работать с арабским текстом, была семибитная кодировка CUDAR-U (1981). Годом позже появилась другая семибитная кодировка ASMO-449, принятая в 1987 г. как международный стандарт ISO-9036. Основанная на ней восьмибитная кодовая страница, нижняя половина которой совпадала с ASCII, — ASMO-708 (1986), была принята в 1987 г. как ISO 8859-6 и стала первым стандартом де-факто на представление арабского текста в компьютерных системах. Однако ввиду того, что стандарт ISO 8859-6 регламентировал лишь около половины позиций кодовой страницы, появились и использовались многочисленные «односторонне совместимые» со стандартом кодировки. Такие модификации ISO 8859-6, несовместимые одна с другой, использовались в операционных системах DOS и Macintosh. Также в числе расширений стандарта ISO есть кодировка ASMO-449+, нижняя половина которой совпадает с ASCII, а верхняя — с ASMO-449. В частности, все знаки пунктуации присутствуют в ней в двух вариантах: для письма слева направо (в нижней части) и для письма справа налево (в верхней).
Наиболее распространённая арабская кодовая страница, несовместимая со стандартом ISO, — это CP-1256, используемая в ОС Microsoft Windows. Она содержит в своей верхней половине, вдобавок к символам арабского письма, буквы расширенной латиницы, что позволяет сочетать в одном тексте французский и арабский языки.
В Юникоде буквы арабского алфавита, арабские цифры, знаки пунктуации и другие вспомогательные знаки арабского письма находятся в диапазоне от U+0600 до U+077F, исключая поддиапазон U+0700—U+074F. Большую часть представленных здесь символов составляют знаки «расширенного арабского алфавита» для систем письма на основе арабского алфавита. Арабские формы представления (лигатуры и позиционные варианты написания букв) находятся в диапазоне от U+FB50 до U+FEFF, исключая поддиапазон U+FE00—U+FE70. В общей сложности, символами арабского письма в Юникоде занята 1001 кодовая позиция в 4 блоках.
Ниже сведены в таблицу символы основного арабского блока.
Клавиатура
С арабскими раскладками клавиатуры ситуация такая же несогласованная, как и с кодировками: хотя с 1987 г. существует стандартная раскладка ASMO-663, используются многочисленные нестандартные раскладки. Наиболее популярна сейчас раскладка, используемая в IBM OS/2 и Microsoft Windows. Различные несовместимые с ней и друг с другом раскладки использовались в компьютерах MSX, в арабской версии MS-DOS, в системах на основе Linux. Для «ноутбука за 100 долларов» также разрабатывается новая раскладка клавиатуры, несовместимая с уже существующими. Арабская клавиатура, очевидно, должна быть двуязычной (латиница/арабский), чтобы возможно было вводить в компьютер пути файловой системы и веб-адреса. Здесь также возникает неоднозначность: обычно латинская часть арабской клавиатуры размечается как QWERTY, но в странах Магриба, где среди языков, пользующихся латиницей, доминирует французский, латинская часть клавиатуры размечается в соответствии с французской раскладкой AZERTY. -->
Хьажоргаш
Категори:Йоза
Шипиловка (Луганскан область)
Шипиловка — Украинин Луганскан областан Попаснин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Попаснин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кызылагаш (Жарминан кӀошт)
Кызылагаш — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Жарминан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Жарминан кӀоштан нах беха меттигаш
Теплоухова
Теплоухова (Теплоухова) — Российн Федерацин Курганан областан Шатрован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Шатрован кӀоштан нах беха меттигаш
Брато (Маса-Карара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дворянское гнездо (фильм, 1914)
«Дворянское гнездо» — 1914-чу шарахь йаьккхина йолу Владимир Гардин фильм йу.
Бережесть
Бережесть — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Палатка (Нижни Новгородан область)
Палатка (Палатка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сергачан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сергачан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Барлоу (Кентукки)
Барлоу  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Истори
Барлоу гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
NGC 5017
NGC 5017 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5017 5017
Ховрино (Мытищин кӀошт)
Ховрино (Ховрино) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Лос Анхелес (Лас Чоапас)
Лос Анхелес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Анхелес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Букова (Плзень-йиг)
Букова  (Buková) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Лос Анхелес (Лас Чоапас)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Букова (Плзень-йиг)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Ланкуак
Ланкуак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кесон-Сити
Кесон-Сити (филипп.: Lungsod ng Quezon) — Филиппинашан хьалха хилла коьрта гӀала а уггар луьста адам долу гӀала а. Иза ю Лусон олучу гӀайре тӀехь. Бахархойн дукхалла 2 173 831 адам леррана 2000 шарахь.
Билгалдахарш
Категори:Филиппинаш
Акарджа (ХӀендек)
Акарджа (Akarca) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) ХӀендекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀендекнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Закамитла (Исхуатлан дел Кафе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Баьдирли
Баьдирли (Bədirli) — Азербайджанан Джаьлилабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьлилабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Сапежинка
Сапежинка (Сапяжынка) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Аргамасилья-де-Калатрава
Аргамасилья-де-Калатрава — Испанин Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йеникент (Гуьнйуьзуь)
Йеникент (Yenikent) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Гуьнйуьзуьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Домброва (гмина Могельниця)
Домброва  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Чобансарай (Динар)
Чобансарай (Çobansaray) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) Динаран кӀоштара эвла.
Домброва (гмина Могельниця)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чобансарай (Динар)
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Домброва (гмина Могельниця)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Чобансарай (Динар)
Хьажоргаш
Категори:Динаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Манантиял, Километро 8 (Татавикапан де Хуарез)
Эль Манантиял, Километро 8 — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Марафа (Парма)
Марафа — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD211617
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Старе Поле (ХӀордан воеводалла)
Старе Поле — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Красни Яр (Спасскан кӀошт)
Красни Яр (Красный Яр) — Российн Федерацин Рязанан областан Спасскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дитя большого города (фильм)
«Дитя большого города» — 1914-чу шарахь йаьккхина йолу Евгений Бауэр фильм йу.
Залесье (Богородскан йуьртан меттиг)
Залесье (Залесье) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Обрежица (коммуна)
Обрежица — Румынин Вранча жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вранча жудецан коммунаш
Обрежица
Карвице (Лодзинскан воеводалла)
Карвице  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Гшайд-бай-Биркфельд
Гшайд-бай-Биркфельд — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Вайц гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Браудияно (Авелино)
Браудияно  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хершдорф
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ольховая
Ольховая (Альховая) — Белоруссин Гомелан областан Лельчицин кӀоштара эвла.
Хершдорф
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ольховая
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Лельчицин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Суьмер (ЭрегӀли)
Суьмер (Sümer) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ЭрегӀлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пржедмирж
Пржедмирж (Předmíř) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Горели Ыб
Горели Ыб (Горелый Ыб) — Коми Республикин Усть-Выман кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац
Билгалдахарш
Категори:Усть-Выман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Ризтонки (Фиренца)
Ризтонки — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кондратовски (Алексеевскан йуьртан меттиг)
Кондратовски (Кондратовская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Широки (Станично-Луганскан кӀошт)
Широки — Украинин Луганскан областан Станично-Луганскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Станично-Луганскан кӀоштан нах беха меттигаш
Козлодуйци
Козлодуйци — Болгарин Добричин областера эвла. Добричка йукъараллин йукъайогӀу.
Кызыларык (Жамбылан область)
Кызыларык — Кхазакхстанан Жамбылан областан Жуалынан кӀоштара эвла.
Козлодуйци
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кызыларык (Жамбылан область)
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Жуалынан кӀоштан нах беха меттигаш
Крупа (Волинан область)
Крупа — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Выгода (Залещикин кӀошт)
Выгода — Украинин Тернополан областан Залещикин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Залещикин кӀоштан нах беха меттигаш
Родионовка (Сергачан кӀошт)
Родионовка (Родионовка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сергачан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сергачан кӀоштан нах беха меттигаш
Гленвуд (Алабама)
Гленвуд — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бирковски
Бирковски — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Пояна-Копечень
Пояна-Копечень — Румынин Прахова жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Прахова жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алешонки
Алешонки (Алешонки) — Кировн областан Даровскойн кӀоштара дӀатесна эвла.
Крутой (Велижан кӀошт)
Крутой (Крутое) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара эвла.
Алешонки
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Крутой (Велижан кӀошт)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Алешонки
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Крутой (Велижан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Алешонки
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Даровскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Кака (Аризона)
Географи
Кака бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Букова (Правонин)
Букова  (Buková) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Казтильион Фозко (Перуджа)
Казтильион Фозко — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мирошники (Белгородан область)
Мирошники (Мирошники) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш
Драма в кабаре футуристов № 13
«Драма в кабаре футуристов № 13» — 1914-чу шарахь йаьккхина йолу Владимир Касьянов фильм йу.
Лас Увас (Пенхамо)
Лас Увас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Увас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
NGC 5018
NGC 5018 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Липа-при-Франколовем
Липа-при-Франколовем — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ступишино (Кемеровн область)
Ступишино (Ступишино) — Российн Федерацин Кемеровн областан Тяжинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Тяжинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Хлябово (Мытищин кӀошт)
Хлябово (Хлябово) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Бойханли
Бойханли (Boyxanlı) — Азербайджанан Джаьлилабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьлилабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Фролово (Кимрин кӀошт)
Фролово (Фролово) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Знаменски (Свердловн кӀошт)
Знаменски (Знаменское) — Российн Федерацин Орёлан областан Свердловн кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Свердловн кӀоштан нах беха меттигаш
Кам-ла-СугӀс
Кам-ла-СугӀс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ВагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Батлер (Кентукки)
Батлер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Истори
Батлер гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Акчайир (ХӀендек)
Акчайир (Akçayır) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) ХӀендекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀендекнан микрокӀошташ
Категори:ХӀендекнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Атенкавитес (Тетипак)
Атенкавитес — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Атенкавитес лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Сан Николас (Тьера Бланка)
Сан Николас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Николас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сорочино (Быхован кӀошт)
Сорочино (Сарочына) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Иокогама
Иокогама (横浜市) — Японин гӀала, лаьтташ ю Канагава перфектурехь.
Каргал-Ляс
Каргал-Ляс — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Домброва (гмина Мокободи)
Домброва  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Иокогама
Истори
ГӀала статус ю 1889 шеран 1 апрелехь дуьйна.
Бахархой
2008 шеран 1 январехь гӀалахь 3697894 бахархой бара Луьсталла 1 км² 8500 стаг.
Географи
Майда 437.38 км².
Хьосташ
Категори:Айти префектуран гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Японин гӀаланаш
Домброва (гмина Мокободи)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Каргал-Ляс
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Копани 1-я
Копаная 1-я (Копаная 1-я) — Российн Федерацин Воронежан областан Ольховаткан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Огра (коммуна)
Огра — Румынин Муреш жудецан йукъара коммуна.
Копани 1-я
Хьажоргаш
Категори:Ольховаткан кӀоштан нах беха меттигаш
Огра (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Гшвандт
Гшвандт — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Гмунден гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чуьруьклуь (Динар)
Чуьруьклуь (Çürüklü) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) Динаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Динаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Браулинз (Удине)
Браулинз  — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Залесье (Митенскан йуьртан меттиг)
Залесье (Залесье) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Браулинз (Удине)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Залесье (Митенскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Браулинз (Удине)
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Залесье (Митенскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ареналес-де-Сан-Грегорио
Ареналес-де-Сан-Грегорио — Испанин Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коларци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Острожанка (Белорусси)
Острожанка (Астражанка) — Белоруссин Гомелан областан Лельчицин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Лельчицин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 5019
NGC 5019 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Ризтонкия (Арецо)
Ризтонкия — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
NGC 5019
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Мазепа (фильм, 1914)
«Мазепа» — 1914-чу шарахь йаьккхина йолу Пётр Чардынин фильм йу.
Ризтонкия (Арецо)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пржедни Арноштов
Пржедни Арноштов (Přední Arnoštov) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Хеслес
Хеслес (Heßles) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гиньковцы
Гиньковцы — Украинин Тернополан областан Залещикин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Залещикин кӀоштан нах беха меттигаш
Йешилйака (Гуьнйуьзуь)
Йешилйака (Yeşilyaka) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Гуьнйуьзуьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Матвеевски (Ивановн область)
Матвеевски (Матвеевская) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Кондратовски (Телеговскан йуьртан меттиг)
Кондратовски (Кондратовская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лавров (Волинан область)
Лавров — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Шинаси (ЭрегӀли)
Шинаси (Şinasi) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ЭрегӀлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш