cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ак-Даш
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа лаьтта ноябран апрель кхаччалц. Боьранаш чохь иза шийла а, мох боцуш а, алсама бекхна, малх кхетта хенан хӀоттам болуш а ду. БӀаьсте (апрель — май) — йоца, йекхна, мох болуш йекъа йу. Аьхке лаьмнаш йукъара охьатаьӀна аренашкахь йовха йу, тӀех йовха а хуьлу. Гуьйре — йекъа а, йекхна а йу. Сентябрехь йовхо йухайерзар нисло, тӀаккха йекхна, малх кхетта хенан хӀоттам хуьлу, шолгӀа заза доккху.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Сут-Холан кожуунан нах беха меттигаш
Торрекемада
Торрекемада — Испанин Касерес провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Касерес провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(12571) 1999 NM2
(12571) 1999 NM2 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 12 июлехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 NM2» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Тенехапам де Мата (Омеалка)
Тенехапам де Мата — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Тенехапам де Мата лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Опнеры
Опнеры (Упнер, Опнеры) — Чувашин Цивильскан кӀоштара эвла.
Поштан индекс — 429909. ОКАТО - 97241828002. Код КЛАДР - 2101600007900.
Налоган органан код - 2137.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 79 стаг ( 2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (100,00%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Цивильскан кӀоштан нах беха меттигаш
Уплатни
Уплатни — Украинин Харьковн областан Близнюкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Близнюкин кӀоштан нах беха меттигаш
Хоэнзатен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Франческо-аль-Кампо
Сан-Франческо-аль-Кампо — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Турин провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Нерео Падуа Реес (Идальготитлан)
Нерео Падуа Реес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Нерео Падуа Реес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Йайлалик (БахӀче)
Йайлалик (Yaylalık) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Османийе провинцин (ил) БахӀченан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Османийе провинцин нах беха меттигаш
Категори:БахӀченан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чашницы (Переславлан кӀошт)
Чашницы (Чашницы) — Российн Федерацин Ярославлан областан Переславлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гумерово (Яратовски йуьртан меттиг)
Гумерово — Башкирийчоьнан Баймакан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Яратовски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 354 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453658, код ОКАТО — 80206859002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Баймакан кӀоштан нах беха меттигаш
Абрамовски (Боровскан кӀошт)
Абрамовски (Абрамовское) — Российн Федерацин Калугин областан Боровскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Боровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Богчино (Костромин область)
Богчино (Богчино) — Российн Федерацин Костромин областан Галичан кӀоштара эвла.
(10729) Цветкова
(10729) Цветкова — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Богчино (Костромин область)
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
(10729) Цветкова
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Богчино (Костромин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Галичан кӀоштан нах беха меттигаш
Пленвиль (Уаза)
Пленвиль (Plainville (Oise)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Сант'Аназтазио (Тревизо)
Сант'Аназтазио — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Пленвиль (Уаза)
Географи
.
Сант'Аназтазио (Тревизо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Пленвиль (Уаза)
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ивановка (Красногвардейскан кӀошт)
Ивановка (Ивановка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Красногвардейскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Оренбурган областан Касногвардейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Будзяже
Будзяже — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Лозови (Запорожьен область)
Лозови — Украинин Запорожьен областан Пологин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Пологин кӀоштан нах беха меттигаш
Йавуз Султан Селим (Коьрфез)
Йавуз Султан Селим (Yavuz Sultan Selim) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Коьрфезнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Коьрфезнан микрокӀошташ
Категори:Коьрфезнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Климово (Велики Устюган кӀошт)
Климово (Климово) — Российн Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Велики Устюган кӀоштан нах беха меттигаш
Елохи
Елохи (Елохи) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Верещагинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Верещагинан кӀоштан нах беха меттигаш
(12572) Sadegh
(12572) Sadegh — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 13 июлехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 NN8» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Радионово (Новгородан область)
Радионово (Радионово) — Российн Федерацин Новгородан областан Новгородан кӀоштара эвла.
Дубови Роща (Нестерован кӀошт)
Дубови Роща (Дубовая Роща) — Российн Федерацин Калининградан областан Нестерован кӀоштара эвла.
Радионово (Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Юхновець-Дольни
Юхновець-Дольни — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Радионово (Новгородан область)
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дубови Роща (Нестерован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат хӀордан йу, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.
Юхновець-Дольни
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Дубови Роща (Нестерован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 йу. Кхузара хан Москохан хенал 1 сахьт башха йу, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Исраилехь а, Туруойчохь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса йу. Йукъара Европин хенал +1 сахьт башха йу. Ӏай Йукъара Европин хенал +2 башха йу..
Радионово (Новгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Новгородан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
ВикгӀ
ВикгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.
Дубови Роща (Нестерован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Нестерован кӀоштан нах беха меттигаш
ВикгӀ
Географи
.
Сейменли (ШерефликочхӀисар)
Сейменли (Seymenli) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) ШерефликочхӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
ВикгӀ
Билгалдахарш
Категори:НогӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сейменли (ШерефликочхӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:ШерефликочхӀисарнан микрокӀошташ
Категори:ШерефликочхӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Арбузово (Владимиран область)
Арбузово (Арбузово) — Российн Федерацин Владимиран областан Собинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Собинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Уле (Колипа)
Географи
Эль Уле лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Пробарк
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Новодубровка (Томскан область)
Новодубровка (Новодубровка) — Российн Федерацин Томскан областан Кожевникован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, шийлачу Ӏаьнца а, тӀуналла цхьабосса йу, хенан хӀоттаман элементаш хийца дукха сиха ло, боцучу хенан муьрехь (масех дийнахь йа сахьтехь). Меттигера климат, хьалхарчу шерашкахь санна хийца ца луш схьайогӀу, иза доьзна ду Малхбуза-Сибрехан акъарин тӀехуларчу хӀаваийн массийн чолхечу циркуляцех эвла шера а, массо агӀора йиллина а йу, къилба-малхбале йоцург, цуо аьтту бо Арктикин а, Атлантикин а, Йуккъерчу Азин а хӀаваан массашна кхуза чуйахка. Цундела циркуляцин процессаш Малхбуза-Сибрехан тӀехула массо а хенахь дакъалоцу арктикин а, бараман а хӀаваан массаш, ткъа аьхка кхин тропикера а. ХӀаваан массаш дӀахьо циклонийн а, антициклонийн а системехь, цуо хенан хӀоттам областехь цхьаьна эшшар ца лоттуьйту, шо шере мел деле ловзаш хуьлу иза.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Кожевникован кӀоштан нах беха меттигаш
Кислицки (Украина)
Кислицки — Украинин Винницан областан Тульчинан кӀоштара эвла.
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела (Комонфорт)
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Кислицки (Украина)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бор (Руднян кӀошт)
Бор (Бор) — Российн Федерацин Смоленскан областан Руднян кӀоштара дӀатесна эвла.
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела (Комонфорт)
Географи
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Бор (Руднян кӀошт)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела (Комонфорт)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Бор (Руднян кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела (Комонфорт)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Бор (Руднян кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Руднян кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Андрес, Сегунда Фраксион де Вирела (Комонфорт)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(10730) White
(10730) White — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Гарци Сотано (Савона)
Гарци Сотано — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
(10730) White
Истори
ДӀайиллина 1987 шеран 19 сентябрехь Эдвард Боуэлл цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1987 SU».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гарци Сотано (Савона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вандома
Вандома — Португалин Порту гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Порту кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Генган
Генган — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’АгӀмогӀ.
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’АгӀмогӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Озтерия Гранде (Болонья)
Озтерия Гранде — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пшилубе (Мазовин воеводалла)
Пшилубе  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Козта ди Сопра (Виченца)
Козта ди Сопра  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Улусу (Малазгирт)
Улусу (Ulusu) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Муш провинцин (ил) Малазгиртан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Малазгиртан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Марчиково
Марчиково (Марчиково) — Российн Федерацин Пскован областан Новоржеван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Новоржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Плесси-де-ГӀуа
Плесси-де-ГӀуа (Plessis-de-Roye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Географи
.
Торременга
Торременга — Испанин Касерес провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Касерес провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Валдиз (Аляска)
Истори
Валдиз гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Аляска штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гирей
Гирей (Гирей) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Гулькевичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гулькевичин кӀоштан нах беха меттигаш
Беннингтон (Нью-Гэмпшир)
Беннингтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Гэмпшир штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Йукарикарадере (БахӀче)
Йукарикарадере (Yukarıkaradere) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Османийе провинцин (ил) БахӀченан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Османийе провинцин нах беха меттигаш
Категори:БахӀченан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Уба
Уба (Уба) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Бавлин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 314 стаг (2010 ).
Билгалдахарш
Категори:Бавлин кӀоштан нах беха меттигаш
(12573) 1999 NJ53
(12573) 1999 NJ53 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хоэнзельхов-Грос-Пиннов
Хоэнзельхов-Грос-Пиннов — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
(12573) 1999 NJ53
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 12 июлехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 NJ53» саналган.
Хоэнзельхов-Грос-Пиннов
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(12573) 1999 NJ53
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Хоэнзельхов-Грос-Пиннов
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Оттекасы
Оттекасы (Утекасси, Оттекасы) — Чувашин Цивильскан кӀоштара эвла.
Налоган органан код - 2137.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 47 стаг ( 2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (100,00%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Цивильскан кӀоштан нах беха меттигаш
Санфре
Санфре — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Кунео провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Уезд (Кунштат)
Уезд  (Újezd) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Буди (Люблинан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ярмухаметово
Ярмухаметово — Башкирийчоьнан Баймакан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Яратовски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 223 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453658, код ОКАТО — 80206859003.
Буди (Люблинан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Ярмухаметово
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Кызыл-Тайга (эвла)
Кызыл-Тайга (Кызыл-Тайга) — Российн Федерацин Туван Сут-Холан кожуунан йукъайогӀу эвла.
Ярмухаметово
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Баймакан кӀоштан нах беха меттигаш
Кызыл-Тайга (эвла)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа лаьтта ноябран апрель кхаччалц. Боьранаш чохь иза шийла а, мох боцуш а, алсама бекхна, малх кхетта хенан хӀоттам болуш а ду. БӀаьсте (апрель — май) — йоца, йекхна, мох болуш йекъа йу. Аьхке лаьмнаш йукъара охьатаьӀна аренашкахь йовха йу, тӀех йовха а хуьлу. Гуьйре — йекъа а, йекхна а йу. Сентябрехь йовхо йухайерзар нисло, тӀаккха йекхна, малх кхетта хенан хӀоттам хуьлу, шолгӀа заза доккху.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Делгай-Гиллс (Огайо)
Делгай-Гиллс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Огайо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Огайо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Огайо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Орешек (гӀап)
Оре́шек (оьрсийн тептаршкахь гӀала Оре́хов ; Pähkinälinna, Пянкинялинна;  Nöteborg, Нётеборг) —  Орехови гӀайрена тӀехь йолу оьрсийн шира гӀап иза ю Нева хина хьостехь, Ленинградан областан Шлиссельбурган дуьхьала. Йиллина 1323 шарахь, 1612 тӀера 1702 шо кхаччалц шведийн карахь яра.
(10731) 1988 BL3
(10731) 1988 BL3 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Орешек (гӀап)
Билгалдахарш
Категори:Ленинградан область
(10731) 1988 BL3
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 16 январехь Анри Дебеонь цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1988 BL3».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Црнольевица
Црнольевица (Црнољевица) — Сербин Ниш гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ниш гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Аграфенино
Аграфенино (Аграфенино) — Российн Федерацин Калугин областан Боровскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Боровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Устимовка (Красноградан кӀошт)
Устимовка — Украинин Харьковн областан Зачепиловкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Зачепиловкан кӀоштан нах беха меттигаш
Санта Лусия (Педро Асенсио Алкисирас)
Санта Лусия — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Лусия лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Красни Конь (Тулин область)
Красни Конь (Красный Конь) — Российн Федерацин Тулин областан Чернан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чернан кӀоштан нах беха меттигаш
Вилле-ан-Коши
Вилле-ан-Коши — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:НогӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Старый Лепель
Старый Лепель (Стары Лепель) — Белоруссин Витебскан областан Лепелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Лепелан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Фокай
Фокай (Фокай) — Российн Федерацин Удмуртин Кезан кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кезан кӀоштан нах беха меттигаш
Геньон
Геньон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сона а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сант'Аназтазио (Лука)
Сант'Аназтазио — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ченцы (Переславлан кӀошт)
Ченцы (Ченцы) — Российн Федерацин Ярославлан областан Переславлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Переславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Гарциде ди Сото (Кремона)
Гарциде ди Сото — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пронтниця
Пронтниця — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Пшиляски (Мазовин воеводалла)
Пшиляски  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Юхновець-Косьцельни
Юхновець-Косьцельни — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
(12574) LONEOS
(12574) LONEOS — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 4 сентябрехь Ч. Джулз цӀе йолу Ӏилманчо Фаунтин-Хиллс обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 RT» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ишалка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Оренбурган областан Касногвардейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пон-л'Евек (Уаза)
Пон-л'Евек (Pont-l'Évêque (Oise)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Княгинино (Вологдин область)
Княгинино (Княгинино) — Российн Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велики Устюган кӀоштан нах беха меттигаш
Якты-Елга
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 ).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: ? .
Билгалдахарш
Категори:Бавлин кӀоштан нах беха меттигаш
Дмитровски (Пологин кӀошт)
Дмитровски — Украинин Запорожьен областан Пологин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фурцева, Екатерина Алексеевна
Фу́рцева Екатери́на Алексе́евна (1910 шеран 24 ноябрь(7 декабрь), Вышни Волочёк, Тверан губерни — 1974 шеран 24 октябрь, Москох) — советийн пачхьалкхан а, партин а гӀуллаккхо. ССКП Москохан гӀалин комитетан хьалхара секретарь (1954—1957). ССКП ЦК Президиуман декъахо (1957—1961). ССКП ЦК секретарь (1956—1960). ССРС оьздангаллин министр (1960—1974).
Биографи
Йина шарахь Тверан губернера Вышни Волочёк гӀалахь, белхалочун доьзалехь. Да, Фурцев Алексей Гаврилович, кхелхина Дуьненан хьалхара тӀеман шерашкахь Петроградан фронтехь. Нанас, Матрёна Николаевнас, кӀади дуцучу фабрикехь болх беш, гӀалин кхеташонан депутат йолуш, кхин тӀе, йоза хууш йоцуш, ша кхиийра йоӀ.
1924 шарахь комсомоле йаьккхира. 1928 шарахь чекхйаьккхира ворхӀ шеран ишкол, 1928—1930 шерашкахь болх бира Вышни Волочёкера кӀади-дуцу фабрикехь, шен нана йолчохь.
Сиха хьалайаха йолайелира партин карьерин ламин тӀехула: каде, жигара, дика спортан а, жоьпаллин а йоьӀан тидам бира лакхарчу накъосташа, 1930 шарахь хьажийра Курскан областан Кореневн ЕЛККБ кӀошткоман секретарь дарже йуьртан бахам айба. 1930 шарахь йаьккхира ЕКП(б) декъа. Дукха хан йалале, иза хаьржира Феодосин ЕЛККБ гӀалкоман секретаран дарже, цигахь болх бира 1933 шо кхаччалц. Феодосехь Фурцева Екатерина кхолламаллин декъан куьйгалхочун даржехь йара, ГӀирмин комсомолан обкоманбюрон декъахо а йолуш. Кхузахь цунна вевзира Королёв Сергей (хин волу гӀараваьлла ракетин-космосан системийн конструктор), иза, Фурцева санна, нека хазахеташ вара. Оццу хенахь ЕКП(б) обкомо кхийдош йара иза Ленинградера Аэрофлотан курсашка. Кхаа шарахь дешна, иза шен майрачуьнца хьажийра Саратов, цигахь хӀоттийра Саратовн авиацин техникуман политдекъан хьаькаман гӀоьнча комсомолан агӀора.
1933—1938 шерашкахь (кхечу версица 1936—1941 шерашкахь) — Москохан юткъа химин технологийн М. В. Ломоносовн цӀарах институтан студент, цига хьажийнера кхин дӀа ЕЛККБ ЦК студентийн кегийрхойн декъан инструктор болх бан Ӏама. Чекхйаьккхича инженер-химикан диплом делира.
Оцу хеннахь 1933—1935 а, 1937—1938 а шерашкахь — институтан ЕЛККБ комитетан секретарь, 1935—1937 шерашкахь — ЕЛККБ ЦК аппаратан белхало. 1941 шарахь дакъа лецира Москох ларйаран белхашкахь. ТӀом болабаларца дакъа лецира заводаш, музейш, институташ, кхин ладаме объекташ кхалхоран белхашкахь. 1941—1942 шерашкахь — Куйбышевн областан Куйбышевн ЕКП(б) гӀалкоман секретарь. 1942 шарахь йухайирзира Москоха, дӀалецира Фрунзен кӀошткоман кадрашца бечу белхан секретаран дарж, дукха хан йалале хилира Москохан ЕКП(б) Фрунзен кӀошткома хьалхара секретарь, оцу даржехь хийцира Богуславский.
1948 шарахь Фурцевас чекхйаьккхира ЕКП(б) ЦК Лакхара партишкол. Цуо пайда оьцура ЕКП(б) москохан гӀалкоман хьалхара секретаран Попов Георгийн тешамах. ДоттагӀаллин йукъаметтигаш йара цуьнан Попов хийцина Хрущёвца а.
1953 шарахь Сталин веллачул тӀаьхьа, Хрущёв хӀоттийра ССКП ЦК хьалхара секретарь, сихха волавелира шена ца оьшу нах дӀабаха, хӀиттийра ладаме даржашка зийна накъостийн. 1954—1957 шерашкахь Фурцевех хилира ССКП Москохан гӀалкоман Хьалхара секретарь. Оцу муьрехь иза жигара пачхьалкхан ладамаллин тайп-тайпана объекташ йан йолайелира, масала, вайна йевза «хрущёвкаш». XX гуламехь (1956) дуьххьара хаьржира ССКП ЦК декъахо. ТӀаьхьа XX (1956), XXII (1961), XXIII (1966), XXIV (1971) ССКП гуламашкахь юх-йуха хоржура ССКП ЦК декъахо. 1949 шеран 21 январехь, Ленин велла 25 шо кхочуш мероприятехь, Шверник Николайс а, Хрущёв Никитас а Фурцева Сталинан йовзийтира, цунна иза тайра, комплимент а йира.
1949 шеран августехь, ВАСХНИЛан сесси чекхйаьлча, 1948 шарахь, емала дира медицинин Ӏилма.
1950 шарахь йистхилира Поповн куьйгаллехь хилла партин белхан иэшамех лаьцна докладца. Докладехь вара Хрущёв а. Цул тӀаьхьа Екатеринех хилира Москохан ЕКП(б) гӀалкоман шолгӀа секретарь, фактехь Никита Сергеевичан гӀовс. Оцу хенахь дуьйна цуьнан декхарш йукъахь дара оьздангаллин, идеологин, Ӏилманан гӀуллакхаш а, административан меженийн урхалла а.
1950 шарахь дуьйна йара ССРС Лакхара Кхеташонан депутат. ССКП XIX гуламехь (1952) хаьржира ССКП ЦК кандидатийн декъа. Сталинан урхаллин чеккхенгахь, «Ленинградан гӀуллакх» кхехкачу хенахь йира партин могӀанашкара цӀано, ша гучубохура ленинградхой, дакъа лоцура уьш тайп-тайпана даржашкара дӀабохуш. «Лоьрийн гӀуллакх» кегочу хенахь кегийрхой йукъараллин дахаре озош: йира митингаш, демонстрацеш, дешаран меттигашкахь хӀиттабора партин гайтамаш, коммунистийн идеологи чӀагӀйаран харш чохь.
Варзеа (Амаранте)
Варзеа  — Португалин Порту гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Хьажоргаш
Категори:Порту кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Клебань (Винницан область)
Клебань — Украинин Винницан областан Тульчинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Тульчинан кӀоштан нах беха меттигаш
Држевчице (Дуба)
Држевчице  (Dřevčice) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Йенийали (Коьрфез)
Йенийали (Yeniyalı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Коьрфезнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Коьрфезнан микрокӀошташ
Категори:Коьрфезнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шанликишла (ШерефликочхӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:ШерефликочхӀисарнан микрокӀошташ
Категори:ШерефликочхӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Озтерия дей Качатори-Стела (Савона)
Озтерия дей Качатори-Стела — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хоэнлайпиш
Хоэнлайпиш — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Будинин
Будинин — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан Андрес, Эль Каргадор (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Сан Андрес, Эль Каргадор — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Санфронт
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Марьино (Новоржеван кӀошт)
Марьино (Марьино) — Российн Федерацин Пскован областан Новоржеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новоржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Ахманово (Башкирийчоь)
Ахманово — Башкирийчоьнан Бакалинан кӀоштара эвла, иза Ахмановски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 541 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452658, код ОКАТО — 80207804001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Бакалинан кӀоштан нах беха меттигаш
Заводски (Нестерован кӀошт)
Заводски (Заводское) — Российн Федерацин Калининградан областан Нестерован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Нестерован кӀоштан нах беха меттигаш
Перви Семеново
Перви Семеново (Кăшаркасси, Первое Семеново) — Чувашин Цивильскан кӀоштара эвла.
Поштан индекс — 429901. ОКАТО - 97241848006. Код КЛАДР - 2101600008300.
Налоган органан код - 2137.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 266 стаг ( 2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (98,25%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Цивильскан кӀоштан нах беха меттигаш
Василла
Василла — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аляска штатера гӀала.
Истори
Василла гӀала йиллина шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Аляска штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Артюшино (Владимиран область)
Артюшино (Артюшино) — Российн Федерацин Владимиран областан Собинкан кӀоштара дӀатесна эвла.