cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гура-Сьвентей-Малгожати
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Корочка (Белгородан область)
Корочка (Корочка) — Российн Федерацин Белгородан областан Губкинан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Губкинан гӀалин гуонан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Борго Лоцо (Тревизо)
Борго Лоцо  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Фольиярина (Павия)
Фольиярина — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Замаркова
Замаркова — Словенин йукъараллера эвла.
Фольиярина (Павия)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Замаркова
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Княжица (Архангельскан область)
Княжица (Княжица) — Российн Федерацин Архангельскан областан Котласан кӀоштара эвла.
Рамацио (Бьела)
Рамацио — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Трасобарес
Трасобарес — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Рамацио (Бьела)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Трасобарес
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рамацио (Бьела)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мазо Поьери (Тренто)
Мазо Поьери — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 4107
NGC 4107 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
4107 4107
Эстрела-Велья
Эстрела-Велья — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Джелал (Месудийе)
Джелал (Celal) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Месудийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Месудийенан микрокӀошташ
Категори:Месудийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Золотухино (Луховицин кӀошт)
Золотухино (Золотухино) — Российн Федерацин Москохан областан Луховицин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пиков
Пиков (Pikov) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Новоселовка (Перевальскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пиков
Географи
.
Новоселовка (Перевальскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Славяносербскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пиков
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Большое Давыдово
Большое Давыдово (Большое Давыдово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 2001 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштан нах беха меттигаш
Кимпань (коммуна)
Кимпань — Румынин Бихор жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Бихор жудецан коммунаш
Красная Слобода (Белыничин кӀошт)
Красная Слобода (Красная Слабада) — Белоруссин Могилёвн областан Белыничин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Белыничин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Коксу (Туркестанан область)
Коксу — Кхазакхстанан Туркестанан областан Шардаранан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Шардаранан кӀоштан нах беха меттигаш
Бонетички
Бонетички (Bonětičky) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Пирбулаг (Каьдаьбаьйн кӀошт)
Пирбулаг (Pirbulaq) — Азербайджанан Каьдаьбаьйн кӀоштара эвла.
Халепье
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Обухован кӀоштан нах беха меттигаш
Конец (Шебеньгскан йуьртан меттиг)
Конец (Конец) — Российн Федерацин Вологдин областан Тарногскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тарногскан кӀоштан нах беха меттигаш
Криничный (Добрушан кӀошт)
Криничный (Крынічны) — Белоруссин Гомелан областан Добрушан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Добрушан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Толстуха (Себежан кӀошт)
Толстуха (Толстуха) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Вест-Джордан (Юта)
Вест-Джордан  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Юта штатера гӀала.
Истори
Вест-Джордан гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лобзово (ХӀордан воеводалла)
Лобзово  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Куриловка (Новоузенскан кӀошт)
Куриловка (Куриловка) — Российн Федерацин Саратовн областан Новоузенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новоузенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Балахна (Ивановн область)
Балахна (Балахна) — Российн Федерацин Ивановн областан Фурманован кӀоштара дӀатесна эвла.
Лозы (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Балахна (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Лозы (Липецкан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Липецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Падерино (Кировн область)
Падерино (Падерино) — Кировн областан Кикнуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (5%), оьрсий (95%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кикнуран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Александровка (Довжанскан кӀошт)
Александровка — Украинин Луганскан областан Довжанскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Довжанскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Чарка (Саламанка)
Ла Чарка — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Глушина (Мазовин воеводалла)
Глушина  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Флюсови
Флюсови (Флюсовая) — Челябинскан областан Миассан гӀалин гоанера станция.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Миассан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Богданы (Курганан область)
Богданы (Богданы) — Российн Федерацин Курганан областан Петухован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Петухован кӀоштан нах беха меттигаш
Подгорни (Кемеровн область)
Подгорни (Подгорный) — Российн Федерацин Кемеровн областан Новокузнецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Новокузнецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ист-Пойнт (Алабама)
Ист-Пойнт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Ла-ГӀуь-Сен-ПьегӀгӀ (Сен-МагӀитим)
Ла-ГӀуь-Сен-ПьегӀгӀ — Францин гӀала-коммуна, НогӀманди регионан Сен-МагӀитим департаментан йукъа йогӀу.
Ист-Пойнт (Алабама)
Географи
Ист-Пойнт бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Ла-ГӀуь-Сен-ПьегӀгӀ (Сен-МагӀитим)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ист-Пойнт (Алабама)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Алабама штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Большая Рябцева
Большая Рябцева (Большая Рябцева) — Российн Федерацин Орёлан областан Орёлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Орёлан кӀоштан нах беха меттигаш
HD188398
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чугуновка (Тамбовн область)
Чугуновка (Чугуновка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Староюрьеван кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Староюрьеван кӀоштан нах беха меттигаш
МонтелимагӀ-1 (кантон)
МонтелимагӀ-1 — Францин кантон, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Кантонан департамент — ДгӀом.
Географи
.
Замостець
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маяк (Золочеван кӀошт)
Маяк — Украинин Харьковн областан Золочеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Харьковн областан Золочеван кӀоштан нах беха меттигаш
Гури (Верушовскан повет)
Гури  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
ДогӀанан нӀаьний
ДогӀан нӀаьний (Lumbricina) — Haplotaxida тобанера чобоца нӀаьний тобан декъера. Массо а континенташ тӀехь ду, Антарктида йоцчунна, амма дуьхьанца кӀеззаг кепарниш бен дацара шуьйра ареал йолуш: цхьа могӀа нӀаьнийн тайпа даржар хилира адама интродукци яр бахьанехь. Уггар дика девзарш европин догӀанан нӀаьний ду, уьш Lumbricidae доьзалера а ду.
Хоттам
ДегӀан дохаллин барам тайп-тайпанчу нӀаьнийн 2 см (род Dichogaster) тӀиера 3 м (Megascolides australis) кхаччалц бу. Сегментийн терахь а иштта хийцалуш ду: 80-300. ДӀасалелачу хенахь догӀанан нӀаьний, хьалхарниг йоцучу, хӀора сегментехь долчу доцачу чоьшна тӀетуьйжа. Чон терахь хийцало 8 тӀиера масех иттаннашка кхаччалц (цхьайолчу тропикан кепарачеран).
НӀаьнийн цӀий лело система къовлаелла ю, тоъал дика кхиъна ю, цӀийн цӀие бос бу. ДогӀанан нӀаьнин шиъ коьрта цӀий лела пха бу, цӀий тӀехьара хьалха букъан пха чухула догӀу, хьалхара тӀиехьа гайн пха чухула догӀу. И ши пха вовшахтесна хӀозан пхаца хӀора декъехь, царех цхьадолчарех «дегнаш» олу, дета а ло уьш, цӀий дӀа а тоттуш. Пхенаш даьржа кегийра капиллярашка. СадоӀу алссама йолу чкъоьран хаадаларан клеткин чухула, ткъа чкъор къевлина ду ларъеш йолчу мазаца. Маза юьзина ю дуккха а ферментех, уьш антисептикаш ю. ДогӀанан нӀаьнийн нервийн система лаьтта гӀийла кхиинчу коьртан хьех (шиъ нерван шед) а, гайн зӀенах а. Яьржина регенераци ян йиш ю.
ДогӀанан нӀаьний гермафродиташ ду, хӀора кхиана нӀаьнин стен а, боьрша а стен-боьршаллин система (синхронан гермафродитизм) ю. Уьш деба стен-боьршаллин некъаца, леладо чучча пхардар. Деба гӀодаюккъехула, цигахь хӀоьаш пхардо, кхиа а кхуьу. ГӀодаюкъо дӀалоцу нӀаьнийн масех хьалхара сегмент, билгал а долуш кхечу дилхах. Кегийра нӀаьний гӀодаюккъера дуьненан тӀедовлу 2—4 кӀиранах гоьжан кепара, ткъа 3—4 баттахь уьш даккхий нӀаьний санна кхуьу.
Прикладни маьӀан
ДогӀанан нӀаьнеш латтанаш тодаран процесс яр дуьххьара билгалдаьккхина Дарвин Чарльза 1882 шарахь. ДогӀанан нӀаьнеш латта бухахь Ӏуьргаш доху (60—80 см кӀорге кхаччалц, даккхий кепарчара — 8 м), аэрациян а, тӀунъян а, иэян а аьтту беш. НӀаьний латта юккъехула, иза дӀасхьа а тоьттуш я даа а дууш. ДогӀа догӀуш догӀанан нӀаьний бухара хьаладовлу, хӀунда аьлча цара садоӀу чкъоьраца, хӀаваъ ца тоьа тӀехтӀуьначу латтан бухахь.
Иштта догӀанан нӀаьний юккъера дай бу хьакхарчийн пехшан гельминтийн а, цхьадолу олхазарийн жуккарш.
Кегий нӀаьний мӀара тӀе дугӀуш леладо чӀерий леца марзбеллачара.
Вермикультура
ДогӀанан нӀаьний лелоро (вермикультура) аьтту бо тайп-тайпана органикан даххаш ахьа дика экологин цӀена лаьттан туьха — биогумус. Цул сов, нӀаьний дебар бахьанехь церан биомасса совъяккха таро ю, иэбина хӀоъ юьртабахаман даьхнашна а, зӀакардаьхнашна а рационехь лелорхьама. НӀаьний кхиорхьама компост кечйо тайп-тайпанчу органикан даххашах: кхаьллех, котаман боьхалех, чанах, жирах, охьаэгначу гӀашшах, асарх, диттан а, коьллийн а геннех, охьашйолчу промышленностан а, хастоьмаш Ӏалашдойлин а даххашах кхин дӀа а. Компост уггар дика хьоле кхаьчначу хенахь, нӀаьний компост чухоьца. 2—3 бутт баьлчи схьахоржа дебна нӀаьний хиллачу биогумусера.
Дуьххьара компост яккхархьама цхьадолу эпигейн тайпана догӀанан нӀаьний лелоран практика юкъаяьккхира АЦШхь, оцу белхан пионераш бара Шеффилд Оливер Джордж а, Баррет Томас а. ТӀеххьарчо талламаш бира шен «Earthmaster Farms» фермехь 1937—1950 шерашкахь, цуо коьрта роль ловзийра и гӀуллакхь агротехнологехь пайдехь хилар кхайкхорехь Ӏилманчашна юкъахьт.
Адамашна пайдехь хилар
Малхбузен Европехь цӀандина догӀанан нӀаьний я дакъийначу нӀаьнийн хӀур чевнашна тӀедахкар уьш ерзийтархьама, йовхарийн цамгарна а, даӀна а дарбана лелайора хӀуран басар, чорпанца дарба дора лерг лазарна, чагӀарчохь кхехкийначу нӀаьнешца — маждарна дарба дора, нӀаьний чохь даьхкинчу даьттанца дарба дора энашна. Немцойн лоьро Шталас (1734) дакъийна нӀаьнийн хӀур язйора эпилепси лазарна. Молханах хӀур туохара цийн Ӏадатан медицинехь атеросклерозан дарба деш. Ткъа оьрсийн халкъан медицинехь туьха а тесна, дохдина догӀанан нӀаьнех яьлла тӀуналла йоттара бӀаьргаш чу БӀаьрган мархана дуьхьал.
Даккхий догӀанан нӀаьний дуара Австралийн аборигенаш а, цхьадолу Африкера къаьмнаш а.
Японехь хетара, нагахь догӀанан нӀаьнийна тӀе хьатӀ тохахь бехкен меттиг естара ю.
Билгалдахарш
Категори:Чобоца нӀаьний Категори:ЧӀерашна тосург
Ложа (Польша)
Ложа  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тьерга
Тьерга — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пицилиджень
Пицилиджень — Румынин Нямц жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Демирташ (Олту)
Демирташ (Demirtaş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Олтунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Лбово (Тверан область)
Лбово (Лбово) — Российн Федерацин Тверан областан Кесова Горан кӀоштара эвла.
Демирташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Лбово (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Демирташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Лбово (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Демирташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Олтунан микрокӀошташ
Лбово (Тверан область)
Хьажоргаш
Категори:Кесова Горан кӀоштан нах беха меттигаш
Демирташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Олтунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Фолььета (Верчели)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лома Алта (Хучике де Ферер)
Географи
Лома Алта лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Козловка 1-я
Козловка 1-я (Козловка 1-я) — Российн Федерацин Архангельскан областан Котласан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Котласан кӀоштан нах беха меттигаш
Сент-Анн-суьгӀ-Вилен
Сент-Анн-суьгӀ-Вилен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ламбеск
Ламбеск — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Буш-дуь-ГӀон.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Буш-дуь-ГӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тимирязево (Луганскан область)
Тимирязево — Украинин Луганскан областан Славяносербскан кӀоштара эвла.
Борго Мадона-Ньола (Ферара)
Борго Мадона-Ньола  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Тимирязево (Луганскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Борго Мадона-Ньола (Ферара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Тимирязево (Луганскан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Борго Мадона-Ньола (Ферара)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пиковице
Пиковице (Pikovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Чалтепе (Месудийе)
Чалтепе (Çaltepe) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Месудийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо (Трес Вальес)
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Чалтепе (Месудийе)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо (Трес Вальес)
Географи
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Чалтепе (Месудийе)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Рамбозола (Верона)
Рамбозола — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо (Трес Вальес)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Чалтепе (Месудийе)
Хьажоргаш
Категори:Месудийенан микрокӀошташ
Рамбозола (Верона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо (Трес Вальес)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Рамбозола (Верона)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Давид Соса Кортес, Эль Зурдо (Трес Вальес)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Чалтепе (Месудийе)
Хьажоргаш
Категори:Месудийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Круглово (Луховицин кӀошт)
Круглово (Круглово) — Российн Федерацин Москохан областан Луховицин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Луховицин кӀоштан нах беха меттигаш
МонтелимагӀ-2
МонтелимагӀ-2 — Францин кантон, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Кантонан департамент — ДгӀом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Кочки (Белгородан область)
Кочки (Кочки) — Российн Федерацин Белгородан областан Губкинан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Губкинан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Кузьминичи (Добрушан кӀошт)
Кузьминичи (Кузьмінічы) — Белоруссин Гомелан областан Добрушан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Добрушан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дильштедт
Дильштедт (Dillstädt) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мазо Ривета (Болцано)
Мазо Ривета — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 4108
NGC 4108 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4108 4108
ГуьмуьшхӀане
ГуьмуьшхӀане (Gümüşhane) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) гӀала/кӀошт. ГуьмуьшхӀаненан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Категори:ГуьмуьшхӀаненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Планкаьнд
Планкаьнд (Plankənd) — Азербайджанан Каьдаьбаьйн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Каьдаьбаьйн кӀоштан нах беха меттигаш
Алексеевка (Липецкан кӀошт)
Алексеевка (Алексеевка) — Российн Федерацин Липецкан областан Липецкан кӀоштара эвла.
Конторка (Вологдин область)
Конторка (Конторка) — Российн Федерацин Вологдин областан Тарногскан кӀоштара эвла.
Ла-СегӀланг
Географи
.
Кошава (эвла)
Кошава  — Болгарин Видинан областера эвла. Видин йукъараллин йукъайогӀу.
Алексеевка (Липецкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Конторка (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Алексеевка (Липецкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Конторка (Вологдин область)
Хьажоргаш
Категори:Тарногскан кӀоштан нах беха меттигаш
Алексеевка (Липецкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Липецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Кошава (эвла)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Видинан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла-СегӀланг
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вест-Пойнт (Юта)
Вест-Пойнт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Юта штатера гӀала.
Истори
Вест-Пойнт гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Александровск (Луганскан область)
Александровск — Украинин Луганскан областера гӀала.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луганскан область
Агвакатильял (Зиватанехо де Азуета)
Агвакатильял — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Агвакатильял лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
HD18840
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ла Чарка де Сан Хосе, Гранха Реновалес (Ирапуато)
Ла Чарка де Сан Хосе, Гранха Реновалес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Чарка де Сан Хосе, Гранха Реновалес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Бонковице (Чехи)
Бонковице (Bonkovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Гнати (Остроленцкан повет)
Гнати  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Подкорчияк
Подкорчияк (Подкорчияк) — Российн Федерацин Кемеровн областан Новокузнецкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Кимпинянка (коммуна)
Кимпинянка — Румынин Вранча жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вранча жудецан коммунаш
Кырмыж
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (99%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кумёнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Лбовские Хутора
Лбовские Хутора (Лбовские Хутора) — Российн Федерацин Тверан областан Кесова Горан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кесова Горан кӀоштан нах беха меттигаш
Деребаши (Олту)
Деребаши (Derebaşı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Олтунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Гури (Поддембицкан повет)
Гури  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Деребаши (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Олтунан микрокӀошташ
Категори:Олтунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сундуково (Себежан кӀошт)
Сундуково (Сундуково) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Куст (Рязанан область)
Красни Куст (Красный Куст) — Российн Федерацин Рязанан областан Сараин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сараин кӀоштан нах беха меттигаш
Замушани
Замушани — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Баскаково (Ивановн область)
Баскаково (Баскаково) — Российн Федерацин Ивановн областан Фурманован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Фурманован кӀоштан нах беха меттигаш
ХПП
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Кунашакан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Большая Фоминка
Большая Фоминка (Большая Фоминка) — Российн Федерацин Орёлан областан Орёлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Казеромито (Пистоя)
Казеромито — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сан Исидро (Актопан, Веракрус)
Сан Исидро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Исидро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Подосиновецан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Кировн область Категори:Российн кӀошташ
Сан Исидро (Актопан, Веракрус)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Конкистадор (Тьера Бланка)
Географи
Эль Конкистадор лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шемановка
Шемановка (Шемановка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Староюрьеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Староюрьеван кӀоштан нах беха меттигаш
Лоза (ХӀордан воеводалла)
Лоза  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 4109
NGC 4109 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Большое Мартово
Большое Мартово (Большое Мартово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 51 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштан нах беха меттигаш
Мерло (Золочеван кӀошт)
Мерло — Украинин Харьковн областан Золочеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Харьковн областан Золочеван кӀоштан нах беха меттигаш
Калверт (Алабама)
Калверт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.