cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Першотравневи (Змиеван кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Змиеван кӀоштан нах беха меттигаш
(10863) Oye
Истори
ДӀайиллина 1995 шеран 31 августехь AMOS цӀе йолу Ӏилманчо Халеакала обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1995 QJ3».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Олдезио (Бреша)
Олдезио — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Велёбич
Велёбич — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
ӀамурхӀариб
ӀамурхӀариб — ДегӀастанан ГӀунибан кӀоштара эвла.
Шевелёво
Шевелёво (Шевелёво) — Российн Федерацин Новгородан областан Новгородан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новгородан кӀоштан нах беха меттигаш
Немоново
Немоново (Немоново) — Российн Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велики Устюган кӀоштан нах беха меттигаш
Павловка (Ишимбайн кӀошт)
Павловка (Павловка) — Российн Федерацин Башкирийчоьнан Ишимбайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Ишимбайн кӀоштан нах беха меттигаш
Гацадина (Тренто)
Гацадина — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
СегӀевилле
СегӀевилле (Sérévillers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Санта Элена де ла Вилья (Сан Маркос)
Санта Элена де ла Вилья — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Юрты (Томскан область)
Юрты (Юрты) — Российн Федерацин Томскан областан Колпашеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, шийлачу Ӏаьнца а, тӀуналла цхьабосса йу, хенан хӀоттаман элементаш хийца дукха сиха ло, боцучу хенан муьрехь (масех дийнахь йа сахьтехь). Меттигера климат, хьалхарчу шерашкахь санна хийца ца луш схьайогӀу, иза доьзна ду Малхбуза-Сибрехан акъарин тӀехуларчу хӀаваийн массийн чолхечу циркуляцех эвла шера а, массо агӀора йиллина а йу, къилба-малхбале йоцург, цуо аьтту бо Арктикин а, Атлантикин а, Йуккъерчу Азин а хӀаваан массашна кхуза чуйахка. Цундела циркуляцин процессаш Малхбуза-Сибрехан тӀехула массо а хенахь дакъалоцу арктикин а, бараман а хӀаваан массаш, ткъа аьхка кхин тропикера а. ХӀаваан массаш дӀахьо циклонийн а, антициклонийн а системехь, цуо хенан хӀоттам областехь цхьаьна эшшар ца лоттуьйту, шо шере мел деле ловзаш хуьлу иза.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Колпашеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Тактагулово (Тактагуловски йуьртан меттиг)
Тактагулово — Башкирийчоьнан Бакалинан кӀоштара эвла, иза Тактагуловски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 476 стаг (къоларг2009 шо). Поштан индекс — 452655, код ОКАТО — 80207861001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Бакалинан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Заря (Удмурти)
Нови Заря (Новая Заря) — Российн Федерацин Удмуртин Кизнеран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кизнеран кӀоштан нах беха меттигаш
Саверски
Саверски — Украинин Черниговн областан Прилукин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Прилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Монтан (Кастельон)
Монтан — Испанин Кастельон провинцин муниципалитет.
Рог (Новоржеван кӀошт)
Рог (Рог) — Российн Федерацин Пскован областан Новоржеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Монтан (Кастельон)
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Рог (Новоржеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Новоржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Монтан (Кастельон)
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Кастельон провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дерри (Нью-Гэмпшир)
Дерри  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Гэмпшир штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Гэмпшир штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кольцово (Озёрскан кӀошт)
Кольцово (Кольцово) — Российн Федерацин Калининградан областан Озёрскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Калининградан областан Озёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дьяконово (Пронинскан йуьртан меттиг)
Дьяконово (Дьяконово) — Российн Федерацин Костромин областан Галичан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Галичан кӀоштан нах беха меттигаш
Драксинь
Драксинь — Румынин Ботошань жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ботошань жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ХӀаджиалилер (Аксу)
ХӀаджиалилер (Hacıaliler) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) Аксунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Категори:Антали провинцин микрокӀошташ
Категори:Аксунан микрокӀошташ
Категори:Аксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Розтока (Лимановскан повет)
Розтока — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
ДгӀагиньян
ДгӀагиньян — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.
Билгалдахарш
Категори:ВагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кабицыно
Кабицыно (Кабицыно) — Российн Федерацин Калугин областан Боровскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Боровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Улегле
Улегле (Úlehle) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Адамек
Адамек — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Новоселки (Чернан кӀошт)
Новоселки (Новоселки) — Российн Федерацин Тулин областан Чернан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чернан кӀоштан нах беха меттигаш
Вишняки (Краснодаран мохк)
Вишняки (Вишняки) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Динскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Динскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дубани (Пардубице)
Дубани  (Dubany) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Калиновка (Кувандыкан кӀошт)
Калиновка (Калиновка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Кувандыкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Кувандыкан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Федерал (Алварадо)
Эль Федерал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тепачильо (Хесус Каранза)
Географи
Тепачильо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Эль Федерал (Алварадо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Тепачильо (Хесус Каранза)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Эль Федерал (Алварадо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Тепачильо (Хесус Каранза)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Эль Федерал (Алварадо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Тепачильо (Хесус Каранза)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Федерал (Алварадо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гундарева, Наталья Георгиевна
Наталья Георгиевна Гундарева — советан а, оьрсийн театран а кинон актриса йу. РСФСР къоман артист (1986).
Хьажоргаш
Категори:ССРС актрисаш
(12738) Satoshimiki
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 4 январехь Ц. Хиоки, С. Хаякава цӀе йолу Ӏилманчо Окутама обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1992 AL» саналган.
Лурой
Лурой −  ГӀажарийчоьнан къам, уьш Ӏаш бу пачхьалкхан къилба-малхбузехьара дакъан тӀехь, Луристанехь, Иламехь, Чехармехале а, Бахтиарехь а, Кохгилуйе а, Бойерахмедехь, Фарсехь, кхин жима тобанашца, в Ӏиракъехь а, Кувейтехь а.
Билгалдахарш
Категори:Къаьмнаш
(10864) Yamagatashi
(10864) Yamagatashi — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1995 шеран 31 августехь T. Окуни цӀе йолу Ӏилманчо Нанъё обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1995 QS3».
Эль Потрерито (Калвильо)
Эль Потрерито — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
(10864) Yamagatashi
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кантен-суьгӀ-Еско
Кантен-суьгӀ-Еско — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.
Эль Потрерито (Калвильо)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
БогӀазли (Арапгир)
БогӀазли (Boğazlı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Малати провинцин (ил) Арапгирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Эль Потрерито (Калвильо)
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Кантен-суьгӀ-Еско
Географи
.
Эль Потрерито (Калвильо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
БогӀазли (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Категори:Малати провинцин микрокӀошташ
Кантен-суьгӀ-Еско
Билгалдахарш
Категори:НогӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
БогӀазли (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Арапгирнан микрокӀошташ
Категори:Арапгирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Иванова, Виктория Николаевна
Ивано́ва Викто́рия Никола́евна (1924 шеран 22 сентябрехь, Москохахь — 2002 шеран 1 февралехь, Москохахь) — советийн а, российн а камерин йишлакхархо (лирикин сопрано). РСФСР хьакъ долу артист (1973).
Олделе (Виченца)
Олделе — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Трана
Трана — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Турин провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Балдукъ
Балдукъ — ДегӀастанан ГӀунибан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:ГӀунибан кӀоштан нах беха меттигаш
Гурдыбашево
Гурдыбашево — Башкирийчоьнан Бакалинан кӀоштара эвла, иза Тактагуловски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 141 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452655, код ОКАТО — 80207861002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Иванова, Виктория Николаевна
Биографи
Викторийс чекхйаьккхира музыкин ишкол фортепиано классаца. Цул тӀаьхьа Ӏемира вокале О. Ф. Славинская-Фёдоровская йолчохь — хьалха доьшийлехь, цул тӀаьхьа — институтехь а, Российн музыкин ГнесингӀеран цӀарах институтан аспирантурехь а. ТӀех дика мах хадорца ГнесингӀеран цӀарах ПМХьИ чекйаьккхинчул тӀаьхьа, 1951 шарахь, хилира Москохан филармонин солист (1998 шо кхаччалц).
Ия, гергарчара Викторийх ма-аллара, маре йахара шен классехь хиллачу Матусов Юрий Петровиче. «Иза хилла къегина, ира хьекъал а, чекх ца йолуш забарш йолу стаг, чӀогӀа дика йевзаш хилла дуьненан музыка а, сурт диллар а».
Церан йоӀ хилира — Екатерина. Ненаца цхьаьна цуо дуэтца йиш локхура радиохь; йишлекхира фильм-туьйранехь «Морозко» (Настенька). Амма йалхийтта шо долуш коьртан хьен операци йинчул тӀаьхьа йоӀ заӀап йисира. Дукха хан йаллале дог иккхина майра велира.
ТӀаьхьарчу пхеа шарахь йишлакхархо чуьра ара а ца йолура — хала лазаро таро ца лора цунна йиш лакха. Ехира иза Москохахь Краснопрудни урамехь, 30/34 цӀа чохь.
Йелира дахаран 78-гӀа шарахь 2002 шеран 1 февралехь. ДӀайоьллина Москохара Введенски кешнашкара 7-гӀа декъа тӀехь.
СегӀифонтен
СегӀифонтен (Sérifontaine) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Иванова, Виктория Николаевна
Кхолларалла
Доьшуш йолучу хенахь дуьйна (1946 шарахь дуьйна) Иванова Виктория радиохь дӀайазйора, 1960-гӀа шерашкахь шуьйра гӀарайелира камерин а, эстрадин а йишлакхархо санна, чекх са го, кӀеда тембрца, маьрша шен вокалца.
СегӀифонтен
Географи
.
Иванова, Виктория Николаевна
Кхолларалла
Радиохь йишлакха йолаеллачу хенахь дуьйна концертан эстрадехь кхоллайелира йишлакхархочун тайп-тайпана репертуар, иза тӀаьхь-тӀаьхьа шорлора, юзура, Йерригсоюзан радион дӀайазйина дешин фонд йукъайахара — Российн Телерадиофондехь цуо лекхна 200 сов эшар йу Ӏалашйеш. Ивановин репертуар лаьттара тайп-тайпанчу муьрийн музыкех: классикин, романтикин, барочни. Иза уггаре хьалха бу М. И. Глинка, А. С. Даргомыжский, М. П. Мусоргский, Г. Шютц, И. С. Бах, Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. Бетховен. Цуо локхура Р. Шуманан, Ф. Шубертан, И. Брамсан, К. Дебюссин, Г. Малеран камерин кхоллараш. Цуьнан программашкахь йара шира французийн а, ингалсан а музыка, оьрсийн шира эшарш а, романсаш а, советийн композиторийн Прокофьев Сергейн, Левина Зарин, Блантер Матвейн, Дунаевский Исаакан кхоллараш. Романс «Сан сингаттамах кхетар дац шу» йишлакхархочун ша-кепара визитан карточка дара. Магийначул тӀаьхьа, цуо дукха шира, динан а, дуьненан а эшарш лекха йолийра.
СегӀифонтен
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Иванова, Виктория Николаевна
Нийсархоша Иванова Викториях
Делера — шен бен доцу аз, шедаг-аз, шегара — виртуозан иза лелор, цуо дуьйцу самукъанениг а, ладамениг а, сингаттамениг а, хазаниг а даггара, ойланца, емаллица, кочаллица, луьра, мекарлонца... Иза йара къахьегна йаьккхина говзалла, йара дера, зударийн хазалла — лепа сийна бӀаьргаш, сирла кӀайн чкъор, детин йелайалар, дерриг дицдойтуш къежар.
Ла Гвадалупе (Уеяпан де Окампо)
Ла Гвадалупе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Сан Антонио де Падуа (Леон)
Географи
Сан Антонио де Падуа лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Ла Гвадалупе (Уеяпан де Окампо)
Географи
Ла Гвадалупе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сан Антонио де Падуа (Леон)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Иванова, Виктория Николаевна
ЦӀераш а, совгӀаташ а
1958 — Йерригсоюзан къовсаман лауреат.
1973 — РСФСР хьакъ долу артист.
1999 — Сийлаллин орден.
Хьажоргаш
Категори:ДӀабоьхкинарш Введенски кешнашкахь Категори:Сопрано
Сан Антонио де Падуа (Леон)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Долина Прямая
Долина Прямая (Даліна Прамая) — Белоруссин Гроднон областан Щучинан кӀоштара эвла.
Ла Гвадалупе (Уеяпан де Окампо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Долина Прямая
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Ла Гвадалупе (Уеяпан де Окампо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Долина Прямая
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Щучинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ла Гвадалупе (Уеяпан де Окампо)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Рогаткино (Новоржеван кӀошт)
Рогаткино (Рогаткино) — Российн Федерацин Пскован областан Новоржеван кӀоштара эвла.
Ла Гвадалупе (Уеяпан де Окампо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Рогаткино (Новоржеван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новоржеван кӀоштан нах беха меттигаш
HD72270
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Маями-Гайтс (Огайо)
Маями-Гайтс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Огайо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Маями-Гайтс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Огайо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Огайо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Бостанджик (Арапгир)
Бостанджик (Bostancık) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Малати провинцин (ил) Арапгирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Категори:Малати провинцин микрокӀошташ
Категори:Арапгирнан микрокӀошташ
Категори:Арапгирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Велёнча
Велёнча — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Ортадурак (Мазгирт)
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мазгиртан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Монтанехос
Монтанехос — Испанин Кастельон провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Кастельон провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рибицаль
Рибицаль — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Розтока (Тарновскан повет)
Розтока — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Хорнвары
Хорнвары (Хурăнвар, Хорнвары) — Чувашин Цивильскан кӀоштара эвла.
Криштелу (Паредеш)
Криштелу  — Португалин Порту гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Хорнвары
Поштан индекс — 429903. ОКАТО - 97241837012. Код КЛАДР - 2101600012500.
Налоган органан код - 2137.
Криштелу (Паредеш)
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хорнвары
Бахархой
Бахархойн дукхалла 108 стаг ( 2010 шо).
Криштелу (Паредеш)
Хьажоргаш
Категори:Порту кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хорнвары
Бахархой
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (100,00%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Цивильскан кӀоштан нах беха меттигаш
АкагӀач (Бартин)
АкагӀач (Akağaç) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Бартин провинцин (ил) Бартинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бартин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бартинан кӀоштан нах беха меттигаш
Бад-Хомбург-фор-дер-Хоьэ
Бад-Хомбург-фор-дер-Хоьэ — Германин Гессен латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Гессен латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Джаффри (Нью-Гэмпшир)
Джаффри  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Гэмпшир штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Гэмпшир штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Улибице
Улибице (Úlibice) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Гацане (Бреша)
Гацане — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Райшев (Мазовин воеводалла)
Райшев  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Конево (Плесецкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Плесецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дьяконово (Степановскан йуьртан меттиг)
Дьяконово (Дьяконово) — Российн Федерацин Костромин областан Галичан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Галичан кӀоштан нах беха меттигаш
Сант'Анджело (Асколи Пичено)
Сант'Анджело — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Норма
Норма (Норма) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Балтасин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1262 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Балтасин кӀоштан нах беха меттигаш
Подгорни (Башкирийчоь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Ишимбайн кӀоштан нах беха меттигаш
Врапча
Врапча (Врапча) — Сербин Пирот гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Пирот гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Врапча
Дубровка (Лиознан кӀошт)
Дубровка (Дуброўка) — Белоруссин Витебскан областан Лиознан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Петрополье (Шевченкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Шевченкован кӀоштан нах беха меттигаш
Козтазавина (Тренто)
Козтазавина  — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Потреро (Агуаскальентес)
Эль Потреро — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Калитеево
Калитеево (Калитеево) — Российн Федерацин Владимиран областан Собинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Собинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Канчерово (станци)
Канчерово (станци) (Канчерово (станци)) — Российн Федерацин Оренбурган областан Кувандыкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Кувандыкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дракшань
Дракшань — Румынин Ботошань жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ботошань жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дубейовице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Напаскиак (Аляска)
Напаскиак  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аляска штатера гӀала.
Истори
Напаскиак гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Аляска штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(12739) 1992 DY7
(12739) 1992 DY7 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 29 февралехь UESAC проект цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1992 DY7» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(10865) Тельмаруби
(10865) Тельмаруби — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1995 шеран 21 сентябрехь Spacewatch цӀе йолу Ӏилманчо Китт-Пик обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1995 SO33».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Петропавловка (Богодухован кӀошт)
Петропавловка — Украинин Харьковн областан Богодухован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Богодухован кӀоштан нах беха меттигаш
Каньонкль
Каньонкль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.
Географи
.
Трарего-Виджона
Трарего-Виджона — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Вербано-Кузио-Оссола провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Нови Пандерка
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кизнеран кӀоштан нах беха меттигаш
Гацано (Реджо Эмилия)
Гацано — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Велёнча-Колони
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Ӏвала
Ӏвала — ДегӀастанан ГӀунибан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:ГӀунибан кӀоштан нах беха меттигаш
Адамув (гмина Липник)
Адамув  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Шолохово (Новгородан область)
Шолохово (Шолохово) — Российн Федерацин Новгородан областан Новгородан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новгородан кӀоштан нах беха меттигаш
Нижни Алешково
Нижни Алешково (Нижнее Алешково) — Российн Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велики Устюган кӀоштан нах беха меттигаш
Новоселок (Тулин область)
Новоселок (Новоселок) — Российн Федерацин Тулин областан Чернан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
СегӀи-Маньеваль
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ОртахӀарман (Мазгирт)
ОртахӀарман (Ortaharman) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Мазгиртан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мазгиртан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD72280
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Акбаба (Бартин)
Акбаба (Akbaba) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Бартин провинцин (ил) Бартинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бартин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бартинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Морелья
Морелья — Испанин Кастельон провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Кастельон провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маямивилл (Огайо)
Маямивилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Огайо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Маямивилл бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Огайо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Огайо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Емельянова
Емельянова (Емельянова) — Белоруссин Витебскан областан Лиознан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Лиознан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кандалакбашево
Кандалакбашево — Башкирийчоьнан Бакалинан кӀоштара эвла, иза Тактагуловски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 82 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452655, код ОКАТО — 80207861003.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Бакалинан кӀоштан нах беха меттигаш
Раки (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Розтока Велика
Розтока Велика — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Рибно (Дзялдовскан повет)
Рибно  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Бад-Цвестен
Бад-Цвестен — Германин Гессен латтана йукъара коммуна.
Рибно (Дзялдовскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бад-Цвестен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Пеньковка (Жмеринкан кӀошт)
Пеньковка — Украинин Винницан областан Жмеринкан кӀоштара эвла.
Рибно (Дзялдовскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Пеньковка (Жмеринкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бад-Цвестен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Гессен латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пеньковка (Жмеринкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Жмеринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Долиняны
Долиняны (Даліняны) — Белоруссин Гроднон областан Щучинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Щучинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сант'Анджело (Пезаро а, Урбино а)
Сант'Анджело — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ДгӀанси
ДгӀанси — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-Сен-Дени департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Джексон (Нью-Гэмпшир)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Криштелуш
Криштелуш — Португалин Порту гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Порту кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Будак (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Категори:Малати провинцин микрокӀошташ
Категори:Арапгирнан микрокӀошташ
Категори:Арапгирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш