cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сан Мигел де Альенде (Лас Чоапас)
Географи
Сан Мигел де Альенде лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
ГуьлхӀайран (Дигор)
ГуьлхӀайран (Gülhayran) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ольвега
Ольвега — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лорензо Клотилде (Сан Хуан Эванхелиста)
Лорензо Клотилде — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лорензо Клотилде лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Безмер (Добричин область)
Безмер  — Болгарин Добричин областера эвла. Тервел йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Праветице
Праветице (Pravětice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Лорензо Клотилде (Сан Хуан Эванхелиста)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Праветице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лорензо Клотилде (Сан Хуан Эванхелиста)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Праветице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Бродки (Волинан область)
Бродки — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Форначе (Лука)
Форначе — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Майорал (Исла)
Географи
Эль Майорал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Елански (Березовскан йуьртан меттиг)
Еланский (Еланский) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дос Эрманос (Лас Вигас де Рамирез)
Дос Эрманос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Дос Эрманос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Искань (Могилёвн область)
Искань (Іскань) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
БагӀларбаши (Гейве)
БагӀларбаши (Bağlarbaşı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Вяткино (Красноборскан кӀошт)
Вяткино (Вяткино) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Якимовичи (Калинковичин кӀошт)
Якимовичи (Якімавічы) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Мошна (коммуна, Сибиу)
Мошна — Румынин Сибиу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сибиу жудецан коммунаш
БогӀдегӀ-е-Ламансан
БогӀдегӀ-е-Ламансан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казтело д'Инвреа (Савона)
Казтело д'Инвреа — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Никитино (Семёнован гӀалин гуо)
Никитино (Никитино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 17 стаг (2010 шо).
Ковель
Ковель — Украинин Волинан областера гӀала. Ковелан кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Никитино (Семёнован гӀалин гуо)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ковель
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Никитино (Семёнован гӀалин гуо)
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Ковель
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
АшагӀиигӀдеагӀаджи (Бейликова)
АшагӀиигӀдеагӀаджи (Aşağıiğdeağacı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Бейликованан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бейликованан микрокӀошташ
Категори:Бейликованан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Коневски Осерёдок
Коневский Осерёдок — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре.
Билгалдахарш
Категори:Кхазакхстан
Стронг-Сити (Канзас)
Стронг-Сити  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Стронг-Сити гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
NGC 4897
NGC 4897 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4897 4897
Зенкино (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Бородино (Мытищин кӀошт)
Бородино (Бородино) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Стельмаховка
Стельмаховка — Украинин Луганскан областан Сватован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Сватован кӀоштан нах беха меттигаш
Кичик-Алай
Кичик-Алай — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Араванан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Араванан кӀоштан нах беха меттигаш
HD208139
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Гизела (Аризона)
Гизела  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Гизела бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Йорданув (Лодзинскан воеводалла)
Йорданув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лас Пеньитас (Ирапуато)
Лас Пеньитас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Пеньитас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
ФугӀанли
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Курлык
Курлык — Кхазакхстанан Туркестанан областан Сайраманан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Сайраманан кӀоштан нах беха меттигаш
Святье (Тверан область)
Святье (Святье) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Аринкин
Аринкин (Аринкин) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Степины
Степины (Степины) — Кировн областан Афанасьеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Аринкин
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш
Степины
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Афанасьеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
ЙенимахӀалле (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Сильчно
Сильчно — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
ЙенимахӀалле (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Бердин
Бердин (Бердин) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара эвла.
ЙенимахӀалле (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Эмиргазинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сильчно
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Бердин
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
ЙенимахӀалле (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Бердин
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ЙенимахӀалле (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бердин
Хьажоргаш
Категори:Большой Солдатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Брайда (Салерно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Маньоне Инфериоре (Савона)
Маньоне Инфериоре — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Средни (гӀайре, Каспий-хӀорд)
Средни — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре. Иза ю Кхазакхстанан долахь.
Билгалдахарш
Категори:Кхазакхстан
Гагариха
Гагариха (Гагариха) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Онкала
Онкала — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Трещевски
Трещевски (Трещевский) — Российн Федерацин Кемеровн областан Топкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Топкин кӀоштан нах беха меттигаш
Макасар
Макасар (Макассар; Makassar) — ХӀиндонезин Къилба Сулавеси олучу провинцин административан центр. Бахархойн дукхалла 1 338 663 адам леррана 2010 шарахь.
Билгалдахарш
Категори:ХӀиндонези
NGC 4898
NGC 4898 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Фольмерсхайн
Фольмерсхайн (Vollmershain) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ХӀаликишлак (Дигор)
ХӀаликишлак (Halıkışlak) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ривоира (Торино)
Ривоира — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Брунетовка
Брунетовка — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Белгун (Болгари)
Белгун — Болгарин Добричин областера эвла. Каварна йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дилево (Остроленцкан повет)
Дилево  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Прави
Прави (Pravy) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Елански (Русановскан йуьртан меттиг)
Елански (Еланский) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Форначе (Пистоя)
Форначе — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ямное (Калинковичин кӀошт)
Ямное (Ямнае) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Байат (Гейве)
Байат (Bayat) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сомови
Сомовий — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре. Иза ю Кхазакхстанан долахь.
Билгалдахарш
Категори:Кхазакхстан
Бостан (Франци)
Бостан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бяконтово (Подольскан кӀошт)
Бяконтово (Бяконтово) — Российн Федерацин Москохан областан Подольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мериново (Семёнован гӀалин гуо)
Мериново (Мериново) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Пояна (Арад)
Пояна — Румынин Арад жудецан коммунера эвла.
Мериново (Семёнован гӀалин гуо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пояна (Арад)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Мериново (Семёнован гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 41 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Мошна (коммуна, Ясси)
Мошна — Румынин Ясси жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Ясси жудецан коммунаш
Казтело Колоната (Форли-Чезена)
Казтело Колоната — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ата (Бейликова)
Ата (Ata) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Бейликованан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Курлыс (Актобен область)
Курлыс — Кхазакхстанан Актобен областан Иргизан кӀоштара эвла.
Ата (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Бейликованан микрокӀошташ
Категори:Бейликованан кӀоштан нах беха меттигаш
Курлыс (Актобен область)
Хьажоргаш
Категори:Иргизан кӀоштан нах беха меттигаш
Ата (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD208149
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Иренув
Иренув — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Истопки (Быхован кӀошт)
Истопки (Істопкі) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Козлиничи (Камень-Каширскан кӀошт)
Козлиничи — Украинин Волинан областан Камень-Каширскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Камень-Каширскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сусанк (Канзас)
Сусанк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Сусанк гӀала йиллина  шарахь.
Куьндоьлуьк (эвла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сусанк (Канзас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Куьндоьлуьк (эвла)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Сипаниця
Сипаниця — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Куьндоьлуьк (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Араванан кӀоштан нах беха меттигаш
Сипаниця
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сусанк (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сипаниця
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Гоьйаьрчин Вейсаьлли
Гоьйаьрчин Вейсаьлли (Göyərçin Veysəlli) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Степной (Луганскан область)
Степной — Украинин Луганскан областан Новопскован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новопскован кӀоштан нах беха меттигаш
Гила-Кроссинг
Гила-Кроссинг — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Гила-Кроссинг бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Нашха
Нашха (иштта оьрсийн лит-рехь: Нашх, Нашаха; Нашха, Нашаха) — лекхалаьмнашкара историн мохк бу Къилбаседа Кавказан юккъехь. Таханлера локализаци — Нохчийн Республикин къилба-малхбузехь, ТӀехьа-Мартанан кӀоштан а, дакъа Итон-Кхаьллан а кӀошташкахь ю. Гихи а, Рошни а хишшан йукъара лаьмнашкара меттиг дӀалоцу цуо.
Мохк бевзаш бу юккъерабӀешерашкара муьрера нехан йукъараллийн-тайпанийн даймохк аьлла Нашхой (оьрсийн меттахь — нашхойцы) этногенезан компонент ю хӀинцалера нохчийн. 1944 шо кхаччалц нах бехара, оцу шарахь меттигера бахархой махкахбехира Кхазакхстане.
ЦӀе а, терминологи а
Нашха цӀе йолу шира заманалера меттиг таханлерчу Ӏилманан-публицистийн литературехь, цхьа шеко йоцуш, юцуш ю Нашхой цӀе лелийнчу йукъараллица (нахаца). Цхьаболчу белхашкахь, уьш синонимаш санна далодо. Нашха\Нашхой юьйцучохь, авторша, дукхахьолахь, шайн белхашкахь кхетадо — нашхой этносийн тоба\этногруппа ю, ткъа Нашха церан дуьххьара баха хевшина шира меттиг ю бохуш а.
Нохчийн меттан талламхочо А. Г. Мациевс ялийна гипотеза, цо дийцарехь Нашха/Нашхой цӀе йолу меттиг, я цӀе йоккху нах, и цӀерш, хила тарло нохчийн къомана нохчий аьллачу цӀарна лард хилла дӀахӀоьттинарг — нохчий (хьажа. Нохчий. Этимологи). Иштта цу вариантана тергам бан хьакъ лерина нохчийн гӀарабевллачу Ӏилманчаша а, царах ву лингвист, ф.Ӏ. д.., профессор И. Ю. Алироев а, и.Ӏ.д., профессор Ш. Б. Ахмадов а.
Географи
Нохчийн мохкбовзаран талламхочо, педагога а, халкъан поэта а А. С. Сулеймановс шен белхан шолгӀачу декъехь «Топонимия Чечено-Ингушетии» (1978) дуьххьара Нашхой цӀе лелочу йукъараллин (нехан) меттиг йийцина. (Нашха боху дош тидаме оьцуш).
А.С. Сулемановс дийцарехь, Нашха лаьтта Гихан а, Роьшнин а хишшан юккъехь, ширачу заманахь дуьйна билламе диллина шина декъе йекъало – ТӀехьа-Нашха/ТӀийхьа лома а, Сехьа-Нашха а. ТӀейха-Нашха лаьтта Нашахаломана къилбаседехьа, ткъа Сехьа-Нашха – къилбехьа.
Истори
Дуккха а болчу Ӏилманчашна хетарехь Нашха дукхахдолчу вайнехан тайпанийн дай баьхна латта ду ,20-х гергга нохчийн тайпанан ) шайн дай цу шира заманалерчу меттигера арабевлла а лору. Дукхахдолчу ширачу дийцарша довзийтарехь, Нашха нохчий дуьххьара баха хевшина шира меттиг ю. Цундела ду нохчашна йукъахь лелаш, Нашхара схьаваьллехь цӀена нохчий ву бохург.
2002 -чу шарахь язбинчу балха тӀехь Ш. Б. Ахмадовс Нашха я йукъаралла (нах) ю, я эвла ю бохуш цӀе йоху, иштта цо дийцарехь кхузахь лаьттина вайнехан коьрта урхаллин йукъ «Къанойн кхеташо (кхузахь иза эян мегар дац вайнехан кхинйолчу урхаллин институтаца — Мехк-кхелаца).
А. С. Сулеймановс, махкара дахаран хаттар а мелла а кӀаддеш, яздо, нашхой лаьмнашкара дахар хала хиларна, дикка хан ю шайн ярташ йитина, Нохчийн шерачу аренашкарчу ярташка а, гӀаланашка баха охьабаьхкина. Амма нашхойх дикка дакъа Нашхахь баьхна 1944 шо кхаччалц, ма-дарра дийцича, меттигера нах Кхазакхстане нуьцкъаца дӀакхалхабаллалц (операция «Чечевица»).
Нах беха меттигаш
Нашхан кхин нах беха меттигаш: Ажгиечу, Бакин котар, Беной, Бовн ара, Бончу дига, Гелаханан ирзуо, Гихчу котар, Дигал, Ехкачу ара, Зархие/Зирхие, Кайчу юххие, Кегана юх, Ковхи, Лакха ажгиечу, Могуста, Моцкара, Мужболчу, Мушиечу, Нохчийн котар, Роьшничу, Селахан гечу, Тангичу, Терхие, Хьайбаха, Хижигхо, Хийлах, Хоче коча, Чармаха, Шина инчу. Отдельно: Мозарга. ТӀийста, Хьоче-Коча, Яхкачара.
Билгалдахарш
Категори:Нохчийчоь
Сан Мигел де Герреро (Исла)
Сан Мигел де Герреро‎ — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Мигел де Герреро‎ лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Рамат-Ган
Рама́т-Ган (רמת גן, мадарра «Бешан акъари») — Исраилан Гуш-Дан олучу агломератера гӀала, иза йу Тель-Авиван малхбалехьа, Гиватаим, Бней-Брак, Кирьят-Оно, Гиват-Шмуэль а уллехь.
Лорензо Рамирез Мехия (Уатуско)
Лорензо Рамирез Мехия — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лорензо Рамирез Мехия лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Терешовы
Терешовы (Терешовы) — Кировн областан Афанасьеван кӀоштара эвла.
Большая Ржава
Большая Ржава (Большая Ржава) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара эвла.
Терешовы
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Большая Ржава
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Терешовы
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Самегрело — Земо-Сванети
Махкан юкъахь ю Ӏаьржа хӀордан малхбалехьара йист а, уллера Мегрелин латташ а, Эльбрус ломан къилбехьара кӀаже а, Коьрта Кавказан дукъан дакъа — Лакха Сванети а. Махкахь ду хиш Ингури, Риони, Цхенисцкали, Хоби.
Регионан административан центр ю гӀала Зугдиди.
Административан йекъайалар
Мехкан юкъахь ю 8 муниципалитет а, 1 мехкан муьтахь йолу гӀала а (2016-2017 шарахь иштта гӀаланаш шиъ яра: Поти йоцуш, оцу юкъахь хана яра Зугдиди).
Бахархой
2018 шеран 1 январехь ларарца махкахь 320 805 бахархой бу, 2014 шеран 1 январехь ларарца — 476 300 бахархой, 2009 шеран 1 январехь — 468 000 бахархой.
ГӀаланаш Мегрелехь:
ГӀалин кепара эвлаш: Чхороцку (3141 стаг, ларар 2014 шо).
Лакха Сванетин уггаре йокха гӀала ю (Местийн муниципалитет): ГӀалин кепара эвла Местиа (1973 стаг, ларар 2014 шо).
2002 шарахь — 466 100 бахархой. Царах 459 614 стаг (я 98,6 %) гуьржий, 4 163 стаг (0,9 %) — оьрсий, цул совнах украинаш (528 стаг), эрмалой (476 стаг), абхазаш (423 стаг) и кхиберш (2002 шо).
2014 шарахь ларарца махкахь бара 330 761 бахархой ,
Мехкан къаьмнийн хӀоттам (2014 шарахь)
Самегрело — Земо-Сванети махкара гуьржий бекъалуш бу мегрелаш (90 % герг), цара буьйцу шайн мегрелийн мотт, сванаш (10 % герг), цера бу шайн сванийн мотт уьш дукхахберш бехаш бу Сванетия къилбаседа декъехь: Местийн муниципалитетехь (иштта Рача-Лечхуми а, Квемо-Сванети а мехкан Лентехин муниципалитетехь, 2008 шеран август кхаччалц бехаш бара Абхазин Кодор чӀожан лакхарчу декъехь а.
Самегрело — Земо-Сванетин дукхахболу бахархой Гуьржийн православин килсехь дин лелош бу — 326 061 стаг (98,58 %). Регионехь кӀезига мусулбанаш а бу (766 стаг), цул совнах Эрмалойн апостолийн килсе оьхурш а бу (23 стаг).
Карта
Картин легенда:
Билгалдахарш
Категори:Гуьржийчоьнан мехкаш
Бебби (Алабама)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лазе-при-Предграду
Лазе-при-Предграду — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пинилья-дель-Кампо
Пинилья-дель-Кампо — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Пеньитас (Селая)
Лас Пеньитас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Пеньитас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Дос Эрманос (Лас Чоапас)
Дос Эрманос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Дос Эрманос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Аройо Чакале Сегундо (Сочистлавака)
Аройо Чакале Сегундо — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
NGC 4899
NGC 4899 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Бирюковка (Большой Солдатскан кӀошт)
Бирюковка (Бирюковка) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большой Солдатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Барсук (Белгородан область)
Барсук (Барсук) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш
Сомёнок
Сомёнок — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре. Иза ю Кхазакхстанан долахь.
Билгалдахарш
Категори:Кхазакхстан
Бызови
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (89%), оьрсий (9%).
Билгалдахарш
Категори:Сосногорск муниципалан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
БгӀассампуи
БгӀассампуи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ХӀасанджан (Дигор)
ХӀасанджан (Hasancan) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тыхта (Топкин кӀошт)
Тыхта (Тыхта) — Российн Федерацин Кемеровн областан Топкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Топкин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Бабий (гӀайре)
Бабий — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре. Иза ю Кхазакхстанан долахь.
Билгалдахарш
Категори:Кхазакхстан
NGC 4900
NGC 4900 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Бенковски (Добричин область)
Бенковски  — Болгарин Добричин областера эвла. Добричка йукъараллин йукъайогӀу.
NGC 4900
Хьажа кхин а
4900 4900
Бенковски (Добричин область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гарь (Ивановн область)
Гарь (Гарь) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
МегӀель
МегӀель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Валь-д’Уаз.
ХӀаджи Исагли
ХӀаджи Исагли (Hacı İsaqlı) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
МегӀель
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Валь-д’Уаз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ХӀаджи Исагли
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Динак
Динак — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.