cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Васильевка (Тамалан кӀошт)
Васильевка (Васильевка) — Российн Федерацин Пензин областан Тамалан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тамалан кӀоштан нах беха меттигаш
Чайдере (Бозуьйуьк)
Чайдере (Çaydere) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Биледжик провинцин (ил) Бозуьйуькан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Биледжик провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бозуьйуькан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Боккенау
Боккенау — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кастель-Вискардо
Кастель-Вискардо — Италин Умбри регионера коммуна. Лаьтташ йу Терни провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Умбри йукъара гӀаланаш
Красноармейски (Новопокровскан кӀошт)
Красноармейски (Красноармейский) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Новопокровскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новопокровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Светли (Мурманскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Колан кӀоштан нах беха меттигаш
Петуховщина (Полоцкан кӀошт)
Петуховщина (Петухоўшчына) — Белоруссин Витебскан областан Полоцкан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Полоцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Опучково
Опучково (Опучково) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Ульяненки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Шательдон
Шательдон (Châteldon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Фриззлбург (Пенсильвани)
Фриззлбург  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
(7383) Lassovszky
(7383) Lassovszky — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 30 сентябрехь Ӏилманхоша цӀе йолу Ӏилманчо Ок-Ридж обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 SE».
Вандалия (Иллинойс)
Вандалия  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера гӀала.
Истори
Вандалия гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ла Марина (Коатепек)
Ла Марина — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Марина лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Елхи (Мордови)
Елхи (Елхи) — Российн Федерацин Мордовин Атяшеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Атяшеван кӀоштан нах беха меттигаш
Утрера Бланко, И Ке (Мекаяпан)
Утрера Бланко, И Ке — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Утрера Бланко, И Ке лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Лерга
Лерга — Испанин Наварра провинцин муниципалитет.
Сан Исидро (Пабельон де Артеага)
Сан Исидро — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лерга
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Наварра провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Войлово (Калугин область)
Войлово (Войлово) — Российн Федерацин Калугин областан Людинован кӀоштара эвла.
Сан Исидро (Пабельон де Артеага)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
Войлово (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сан Исидро (Пабельон де Артеага)
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Войлово (Калугин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Людинован кӀоштан нах беха меттигаш
Гнездычев
Гнездычев — Украинин Львован областан Стрийн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Стрийн кӀоштан нах беха меттигаш
Глубчин
Глубчин — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Судско Село
Судско Село (Судско Село) — Сербин Рашка гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(15611) 2000 GD127
(15611) 2000 GD127 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 7 апрелехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 GD127» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Зенанова
Зенанова (Зенанова) — Белоруссин Минскан областан Вилейкан кӀоштара эвла.
Скатолери (Кунео)
Скатолери — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Зенанова
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Вилейкан поветан йукъайогӀуш йара.
Скатолери (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Зенанова
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Скатолери (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Зенанова
Хьажоргаш
Категори:Вилейкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Боа-Виста (Рорайма)
Боа-Виста  — Бразилин Рорайма штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Рорайма штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дуомо (Бреша)
Дуомо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Контрада ла Волека (Рим)
Контрада ла Волека  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Подленже (Свентокшискан воеводалла)
Подленже  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Киождень
Киождень — Румынин Вранча жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вранча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Островонси (Западно-Поморскан воеводалла)
Островонси  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
БигӀон (ХӀогӀдан йистегӀа ШагӀанта)
БигӀон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Владимирово (Межан кӀошт)
Владимирово (Владимирово) — Российн Федерацин Костромин областан Межан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Межан кӀоштан нах беха меттигаш
Воскресенски (Пошехоньен кӀошт)
Воскресенски (Воскресенское) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш
Казаково (Торопецан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Торопецан кӀоштан нах беха меттигаш
(7384) 1981 TJ
(7384) 1981 TJ — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 6 октябрехь Зденка Ваврова цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 TJ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Патерно (Фиренца)
Патерно — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сергеевка (Хмельницкан кӀошт)
Сергеевка — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Иркеняш
Нови Иркеняш (Новый Иркеняш) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Мензелинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 23 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Мензелинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Никитинцы (Хмельницкан область)
Никитинцы — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
(15612) 2000 GV133
(15612) 2000 GV133 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 7 апрелехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 GV133» саналган.
Лиски (гмина Городло)
Лиски  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Оборин
Оборин — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Дубовици (Стари Руссан кӀошт)
Дубовици (Дубовицы) — Российн Федерацин Новгородан областан Стари Руссан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Стари Руссан кӀоштан нах беха меттигаш
Шахново (Ленинградан область)
Шахново (Шахново) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волхован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волхован кӀоштан нах беха меттигаш
Туьркали (Сома)
Туьркали (Türkali) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Соманан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:Соманан микрокӀошташ
Категори:Соманан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Боккенхайм-ан-дер-Вайнштрасе
Боккенхайм-ан-дер-Вайнштрасе — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хоментово (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Тасман Абель
А́бель Янсзон Тасма́н (Abel Janszoon Tasman, 1603, Лютьегаст, Гронинген провинци — 10 октябрь 1659, Батави (хӀинца Джакарта) — голландийн хӀордахо, талламча, совдегар. Дуьненахь гӀараваьлла иза коьртехь хилла хӀордахула 1642—1644 шерашкахь леларш бахьнехь. ГӀарабевллачу европахойн талламчашна йукъахь дуьххьара кхаьчна Керла Зеландин, Тонган, Фиджин бердашка. Цуьнан экспедицешкахь гулбинчу хаамаша гӀо дира Австрали ша лаьтта континент хилар гайта. ХӀордахочун цӀе лелайо Тасмани гӀайрено а, Тасманан хӀордо а.
Биографи
Абель Янсзон Тасман вина 1603 шарахь Гронингенан гена йоцучу Лютьегаст эвлахь (хӀинца Гронинген провинцин муниципалитет Гротегаст) Нидерландашкахь. И вина билггала долу терахь хууш дац. Дуьххьара документашкахь иза хьахийна 1631 шарахь, цуо шен зуда йеллачул тӀаьхьа кхин зуда йалийча. Килсехь дисинчу кехато дийцарехь, цуьнан зуда деша хууш йацара, къийечу доьзалера а йара, цуо гойту Абелан биографи Ӏамочу талламхоша цуьнан, оцу муьрера, социалан статус лакхара ца хилла бахар бакъ долуш.
Хетарехь оццу хенахь Тасман гӀуллакхе воьду Голландин Ост-ХӀиндин компане хӀордахочун дарже, амма 1634 шеран тептаршкахь иза йазвина ву компанин кемин шкипер аьлла. ХӀордахойн оцу хенара коьрта болх чембийриш дӀасайахьар бара, уьш европин базаран мехала сурсаташ дара.
1638 шарахь Тасман, кеманахь ХӀинди оьхуш вара.
1639 шарахь Тасман коьртехь ву шина кеманах цхьаннан (М. Квастца цхьаьна), уьш кечдинера Ост-ХӀиндин компанис Японин регион талла а, меттигера бахархошца махлелоран таронаш талла а. Дерриг цхьаьнатоьхча и экспедици аьттонза йара, хӀордан чохь йалх бутт баьккхича, Тасманан кема, экипажан 90 стагах 40 гергга велла, йухадирзира Формоза (Тайвань) гӀайренан тӀера голландин Зеланди. Оцу хенахь царна карийра Бонин гӀайре.
1640 шарахь Тасман коьртехь вара Японин бердашка даханчу голландин 11 кеманах цхьаьнна. ХӀинца цу баьккхира японин Хирадо портехь кхо бутт гергга.
1642 шарахь Тасман коьрте хӀоттаво Ост-ХӀиндин компанин шина кеманах лаьттачу тобанан, уьш хьажийна Тийна океанан къилба а, малхбален а хиш талла. Оцу муьран географийн а, хӀордахойн а гипотезашца, нисса оцу хишца хила дезара мифан Ца девза Къилба лаьттан бердаш, цигахь хила тарло бахамех дийцинера масех чкъоьро. Цигахула лелаш, 1642 шеран 24 ноябрехь, Тасманна Австралин бердашца карийра доккха гӀайре (Тасмани), цунна цӀе тиллира Голландин Ост-ХӀиндин губернаторан сийнна Ван-Дименан латта аьлла. ГӀайренан бердашца масех иттаннаш миль дӀавахна, Тасмана кема дерзийра малхбалехьа, тӀаккха 13 декабрехь гира кхин а ца девзачу лаьттан сибат. Иза дара Керла Зеландера Къилба гӀайре. Оцу гӀайренан бердашца лаьтташ европахошна дуьххьара кхийтира маори, Керла Зеландин орамера бахархой. Иза дика ца дирзира: маори тӀелетира охьабиссинчу голландхошна, масех хӀордахо а вийна къайлабевлира. Оцу гӀуллакхо дог дохийна Тасмана меттиган цӀе тиллира Нахбайинчеран бухта аьлла (хӀинца Голден-Бей айма).
Тлайойотепек (Текоанапа)
Тлайойотепек — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тасман Абель
БӀешерашка йахйина иэс
Тасман Абель Янсзонан сийнна цӀераш йелла:
Кданице
Кданице (Kdanice) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Спрингвотер (Нью-Йорк)
Спрингвотер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Кданице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Спрингвотер (Нью-Йорк)
Истори
Йиллина.
Кданице
Географи
.
Спрингвотер (Нью-Йорк)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кданице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Спрингвотер (Нью-Йорк)
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тлайойотепек (Текоанапа)
Географи
Тлайойотепек лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Кданице
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тлайойотепек (Текоанапа)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Чокчапинар (Бозуьйуьк)
Чокчапинар (Çokçapınar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Биледжик провинцин (ил) Бозуьйуькан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Биледжик провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бозуьйуькан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шато-суьгӀ-ШегӀ
Шато-суьгӀ-ШегӀ (Château-sur-Cher) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пирутина
Пирутина (Піруціна) — Белоруссин Витебскан областан Полоцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Гарипкоьй (Сениркент)
Хьажоргаш
Категори:Сениркентан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ульяново (Острован кӀошт)
Ульяново (Ульяново) — Российн Федерацин Пскован областан Острован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Кастель-Джорджо
Кастель-Джорджо — Италин Умбри регионера коммуна. Лаьтташ йу Терни провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Умбри йукъара гӀаланаш
Санта Роса (Сан Дьего де ла Унион)
Санта Роса — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Роса лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Глувев
Глувев — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Грабово (Пензин область)
Грабово (Грабово) — Российн Федерацин Пензин областан Бессоновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бессоновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Лерин (Испани)
Лерин — Испанин Наварра провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Наварра провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фриденс (Пенсильвани)
Фриденс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Фриденс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Боа-Виста-да-Апаресида
Боа-Виста-да-Апаресида — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Козлово (Качуган кӀошт)
Козлово (Козлово) — Российн Федерацин Иркутскан областан Качуган кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Качуган кӀоштан нах беха меттигаш
Пушной (Мурманскан область)
Пушной (Пушной) — Российн Федерацин Мурманскан областан Колан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, иза Къилбаседа поляран гуонан дехьа хиларо, йуккъерчу меттиго Европин а, Къилбаседа Шен Ӏапказан йукъахь, кхин тӀе Атлантикин довха хӀаваъ кхачаро а. Боккха Ӏаткъамбо климатан Кольски ахгӀайренан уллохула доьдучу Баренцевн хӀордан Нордкапан довха хино. ХӀорд гӀуорош бац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Колан кӀоштан нах беха меттигаш
Ратегова
Ратегова (Ратегова) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Красновишерскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Подлесе (гмина Богория)
Подлесе  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Ватерлоо (Иллинойс)
Ватерлоо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера гӀала.
Истори
Ватерлоо гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Зимодры
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Вилейкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Знаменски (Атяшеван кӀошт)
Знаменски (Знаменское) — Российн Федерацин Мордовин Атяшеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Атяшеван кӀоштан нах беха меттигаш
Кукино (Смоленскан область)
Кукино (Кукино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Сычёвкан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(15613) 2000 GH136
(15613) 2000 GH136 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Кукино (Смоленскан область)
Хьажоргаш
Категори:Сычёвкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
(15613) 2000 GH136
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 12 апрелехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 GH136» саналган.
(7385) Aktsynovia
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 22 октябрехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 UQ11».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Супнье
Супнье (Супње) — Сербин Рашка гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Литература
Категори:Рашка гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Бланзак-ле-Мата
Бланзак-ле-Мата — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан Исидро (Хесус Мария)
Сан Исидро — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Гоголев (Львован область)
Гоголев — Украинин Львован областан Червоноградан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Червоноградан кӀоштан нах беха меттигаш
Ауструм
Ауструм — Башкирийчоьнан Иглин кӀоштара эвла, иза Ауструмски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 513 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452421, код ОКАТО — 80228805001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Иглин кӀоштан нах беха меттигаш
Остромице
Остромице — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Дуомо (Лука)
Дуомо — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Контрада Лако
Контрада Лако — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сен-ТгӀинит
Сен-ТгӀинит (Saint-Trinit) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Воклуьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Воклуьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Орлово (Вологдин кӀошт)
Орлово (Орлово) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Киожду
Киожду — Румынин Бузеу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бузеу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Абу Бакр аль-Калабади
Биографи
Мухьаммад аль-Калабади вина, ваьхна Калабад купахь (Бухарин йисттехь). Иза Ӏамийна гӀарабевлла Ӏелам наха Мухьаммад ибн Фадль (бакъо), Къасим Фарис (суьпалла), кхин а. Велла аль-Калабади, хетарехь, Бухарехь.
Белхаш
Шен дахарехь аль-Калабадис йазбина пхиъ йа йалх кхоллам. Царех вайга кхаьчна шиъ: «МаӀани аль-ахбар» а, «ат-ТаӀарруф ли-мазхӀаб ахль ат-тасаввуф». Хьалхара кхоллам доцца дика кхеташ а доцу маьӀна ду Мухьаммад пайхамаран этикан амалерчу хьадисийн. «Ат-ТаӀарруф» бу коьртачех цхьа кхоллам исламан хьалхарчу кхаа бӀешеран бусалбанийн мистицизм Ӏаморехь. Цуьнан лакхара мах хадабора тӀаьхьа догӀучу суьпийн чкъоьраша; масала, Яхьъя ас-Сухраварди аль-Мактул шайха (велла шо) тидам бина: «Нагахь ат-ТаӀарруф дацахьара, вайна суьпалла йевзар а йацара». Шена чохь охьайиллина суьпийн гаран а, практикан а система йолу болх дуьххьара вайга кхачийна жайна ду, цунна чохь гӀоьртина барт бан исламан а, цуьнца ца йогӀучу, мистицизман ойлан а. Жайнахь иштта кхетадо, суьпалла йуьззина лаьтта «бакъонах тешаран» гуран чохь, и система нийса хиларан шен шеко ца хилар а.
Туьркпийале (Сома)
Туьркпийале (Türkpiyale) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Соманан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:Соманан микрокӀошташ
Категори:Соманан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Георгиевски (Межан кӀошт)
Георгиевски (Георгиевское) — Российн Федерацин эвла, Костромин областан Межан кӀоштан административан центр.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Межан кӀоштан нах беха меттигаш
(15614) Pillinger
(15614) Pillinger — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 7 апрелехь LONEOS проект цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 GA143» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лиски (гмина Долобичив)
Лиски  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Хоментув-Пущ
Хоментув-Пущ — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Каменка (Торопецан кӀошт)
Каменка (Каменка) — Российн Федерацин Тверан областан Торопецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торопецан кӀоштан нах беха меттигаш
Звегинцево (эвла)
Звегинцево (Звегинцево) — Российн Федерацин Воронежан областан Борисоглебскан гӀалин гуонан эвла.
(7386) Paulpellas
(7386) Paulpellas — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Звегинцево (эвла)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
(7386) Paulpellas
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 25 ноябрехь Ӏилманхоша цӀе йолу Ӏилманчо Ок-Ридж обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 WM».
Звегинцево (эвла)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(7386) Paulpellas
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Обручне
Обручне — Словакин  гуонара эвла.
Звегинцево (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Борисоглебскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Обручне
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Сербинов
Сербинов — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Поселок (Краснодаран мохк)
Красни Поселок (Красный Поселок) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Новопокровскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новопокровскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Эфихения Касер (Лас Чоапас)
Эфихения Касер — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эфихения Касер лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Вощиково
Вощиково (Вощиково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш
Генчали (Сениркент)
Генчали (Gençali) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Испарта провинцин (ил) Сениркентан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Испарта провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сениркентан кӀоштан нах беха меттигаш
Боксберг (Айфель)
Боксберг — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тегермянче
Тегермянче (Тегермянче) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Мензелинскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 94 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шатонеф-ле-Бен
Шатонеф-ле-Бен (Châteauneuf-les-Bains) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Тегермянче
Билгалдахарш
Категори:Мензелинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шатонеф-ле-Бен
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Плеханы (Белорусси)
Плеханы (Плеханы) — Белоруссин Витебскан областан Полоцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Михалковцы (Хмельницкан область)
Михалковцы — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Даридере (Бозуьйуьк)
Хьажоргаш
Категори:Биледжик провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бозуьйуькан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Спрингпорт (Нью-Йорк)
Спрингпорт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сатилар (Кочарли)
Сатилар (Satılar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Кочарлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Кочарлинан микрокӀошташ
Категори:Кочарлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Соьлжа (эрк)
Соьлжа (Шолжа, Сунжа ) — Къилбаседа Кавказан малхбален декъера эрк, Теркан аьтту га. Дохалла — 278 км, бассейнан майда — 12 000 км². Хьост — Доккха Кавказан дукъан къилбаседа басе 1200 м лакхахь. Хин даржаран йукъара барам 3800 г/м³: шарахь хино охьахьо 12,2 млн тонн латта а, гӀум а. Леладо аренашна хи дуьллуш.
Соьлжан некъ
Соьлжа долало ломан Ушкорт массиверчу шешкара, цигара Учхутан ломан рагӀ йоькъуш, шина Сугулта а, Соьлже а ломан чӀоже кхочу. Кхин дӀа ГӀалгӀайчухула къилбаседехьа доьду 37 км гена. Эккажакъоьнгий-Йурт уллехь Соьлжа арадолу масех генца, 12 км охьадоьду Эльдархан-ГӀала кхаччалц. Кхузахь хи малхбалехьа доьрзий Заки-Эвла кхаччалц охьадоьду, ткъа цигара 85 км охьадахчи Терках кхета.
Десятая Артель
Десятая Артель (Десятая Артель) — Российн Федерацин Пензин областан Бессоновкан кӀоштара эвла.
Соьлжа (эрк)
Хин раж
Соьлжан чохь хи даиман а шорта хуьлу. ЧӀогӀа а, дукха а догӀнаш даьхкичи хи дестий 4 м кхаччалц хьаладала таро ю. Хи деста апрель-май беттанашкахь, Ӏаьнан лайнаш дешачу хенахь а, алсама догӀнаш догӀучу хенахь а. XIX-XX бӀешерашкахь хи гӀорадора, дерриг аьлча санна, цхьаццанхьара хи чехка долу меттигаш йоцурш. Масалаш ду, оьрсийн эскарш шан тӀехула артиллерица а, безачу мохьца а Соьлжех довлуш, амма тӀаьхьарчу хенахь хи гӀорош дац, Кавказехь климат кӀадъялар бахьнехь.