cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Глухариный
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан а, лура а йу. Мехаш шеран дохалехь шийла ду. Аьхка уьш хьоькха шийлачу хӀорд тӀиера материк тӀе, Ӏай — чоьхьарчу шийлачу кӀошташкара хӀорд тӀе. Хуьлу хаъал йаккхий башхаллаш хӀорд йисттерчу кӀоштийн климатехь, уьш къаьста кӀедачу Ӏашца а, шийло аьхкенца а, областан чоьхьарчу дакъошкахь климат чӀогӀа континенталан йу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Хьажоргаш
Категори:Среднеканскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лангенапель
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Каликино (Вязникин кӀошт)
Каликино (Каликино) — Российн Федерацин Владимиран областан Вязникин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Вязникин кӀоштан нах беха меттигаш
Трейд-Лейк (Висконсин)
Трейд-Лейк — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Вилланова-ди-Кампозампьеро
Вилланова-ди-Кампозампьеро — Италин Венето регионера коммуна. Лаьтташ йу Падуя провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Венето йукъара гӀаланаш
Кужнурово
Кужнурово (Кужнурово) — Российн Федерацин Марий Элан Сернуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Задубровка
Задубровка — Украинин Черновцин областан Заставнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Заставнан кӀоштан нах беха меттигаш
Лежнево (Осташкован кӀошт)
Лежнево (Лежнево) — Российн Федерацин Тверан областан Осташкован кӀоштара эвла.
Мартиника
Мартини́ка (Martinique) — Францин регион а, хӀордал дехьара департамент а (, йа ). Коьрта гӀала Фор-де-Франс. Майда — 1128 км².
Лежнево (Осташкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Биртин (Бихор)
Биртин — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Мартиника
Билгалдахарш
Категори:Францин департаменташ
Йукариишикли (Эрджиш)
Йукариишикли (Yukarıışıklı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Ван провинцин (ил) Эрджишнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Лежнево (Осташкован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сендин-да-Рибейра
Сендин-да-Рибейра — Португалин Браганса гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Браганса кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лежнево (Осташкован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Осташкован кӀоштан нах беха меттигаш
Алпарслан (Кастамону)
Алпарслан (Alparslan) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Кастамонунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кастамонунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Биртин (Бихор)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Пригородняя Слободка
Пригородняя Слободка (Пригородняя Слободка) — Российн Федерацин Курскан областан Рыльскан кӀоштара эвла.
Подлесни (Кинелан кӀошт)
Подлесни (Подлесный) — Российн Федерацин Самарин областан Кинелан кӀоштара эвла.
Пригородняя Слободка
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рыльскан кӀоштан нах беха меттигаш
Биртин (Бихор)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бихор жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Подлесни (Кинелан кӀошт)
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Йукариишикли (Эрджиш)
Хьажоргаш
Категори:Ван провинцин микрокӀошташ
(2704) Джулиан Лёве
(2704) Джулиан Лёве — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1979 шеран 25 июнехь Элеанор Хелин, цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1979 MR4».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Йукариишикли (Эрджиш)
Хьажоргаш
Категори:Эрджишнан микрокӀошташ
Категори:Эрджишнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Подлесни (Кинелан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 19 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кинелан кӀоштан нах беха меттигаш
Чернявски (эвла)
Чернявски (Чернявский) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Каргатан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Каргатан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Епуа
Епуа (Époye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.
Билгалдахарш
Категори:МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Декейтер (гуо, Джорджи)
Декейтер — АЦШ Джорджи штатера гуо. Центр – гӀала Бейнбридж.
Истори
Йиллина 1823 шарахь.
Мохк
Гуон майда 1546 км².
Билгалдахарш
Категори:Джорджи гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Протасово (Ступинан кӀошт)
Протасово (Протасово) — Российн Федерацин Москохан областан Ступинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кадецк
Кадецк (Кадецк) — Российн Федерацин Брянскан областан Мглинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(816) Юлиана
(816) Юлиана  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1916 шеран 8 февралехь Макс Вольф цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1916 YV».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Измайловка (Калачинскан кӀошт)
Измайловка (Измайловка) — Российн Федерацин Омскан областан Калачинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Эмнийет Эвлери (КаьгӀитхӀане)
Эмнийет Эвлери (Emniyet Evleri) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) КаьгӀитхӀаненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:КаьгӀитхӀаненан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Ушкулун
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Баянаулан кӀоштан нах беха меттигаш
Бютт-Медоус (Калифорни)
Бютт-Медоус — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Калифорни штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Бютт-Медоус бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Калифорни штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Безуь-Бажон
Безуь-Бажон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЖегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кейнсвилл (Миссури)
Кейнсвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссури штатера гӀала.
Истори
Кейнсвилл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссури штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лабазанов, Нохчо Нохаевич
Нохчо Нохаевич Лабазанов - нохчийн греко-риман кепар латархо, Россий чемпионатийн совгӀатхо а, толамхо а, Российн спортан говзанча. Иза Башкортостанехь Ӏаш ву, тӀех-йеза категорехь леташ а ву. Цуьнан тренераш хилла Ф. Х. Ишмаков, В. М. Галимзянов, Р. Р. Сираев. 2017 шарахь Лабазановс Российн абсолютан чемпионатехь дети мидал йаьккхира греко-риман латаран тӀех-йеза категорехь. 2019 шарахь Воронежехь иза Российн абсолютан чемпион хилира. 2021 шарахь Российн чемпионатехь цо борзан мидал йаьккхира.
Хьажоргаш
Категори:Российн чемпионаш Категори:Российн греко-риман латархой
Васевичи
Васевичи (Васевічы) — Белоруссин Витебскан областан Поставин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Поставин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Аннушка (эвла)
Аннушка (Аннушка) — Российн Федерацин Магаданан областан Среднеканскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан а, лура а йу. Мехаш шеран дохалехь шийла ду. Аьхка уьш хьоькха шийлачу хӀорд тӀиера материк тӀе, Ӏай — чоьхьарчу шийлачу кӀошташкара хӀорд тӀе. Хуьлу хаъал йаккхий башхаллаш хӀорд йисттерчу кӀоштийн климатехь, уьш къаьста кӀедачу Ӏашца а, шийло аьхкенца а, областан чоьхьарчу дакъошкахь климат чӀогӀа континенталан йу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Воротово (Бежаницин кӀошт)
Воротово (Воротово) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежаницин кӀоштан нах беха меттигаш
Сендин-да-Серра
Сендин-да-Серра — Португалин Браганса гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Браганса кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алпи (Кастамону)
Алпи (Alpı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Кастамонунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамонунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Одельск
Одельск (Адэльск) — Белоруссин Гроднон областан Гроднон кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Завражье (Вязникин кӀошт)
Завражье (Завражье) — Российн Федерацин Владимиран областан Вязникин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязникин кӀоштан нах беха меттигаш
Маклаково (Краснин кӀошт)
Маклаково (Маклаково) — Российн Федерацин Смоленскан областан Краснин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Краснин кӀоштан нах беха меттигаш
(1285) Джульетта
(1285) Джульетта  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1933 шеран 21 августехь Эжен Дельпорт цӀе йолу Ӏилманчо Уккел обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1933 QF».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лангенбоген
Лангенбоген (Langenbogen) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Колотилово (Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волотан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Замостье (Черновцин область)
Замостя — Украинин Черновцин областан Вижницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Вижницан кӀоштан нах беха меттигаш
Вилланова-Маркезана
Вилланова-Маркезана — Италин Венето регионера коммуна. Лаьтташ йу Ровиго провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Венето йукъара гӀаланаш
ГӀеуьньон
ГӀеуьньон (Réunion)) — Францин хӀордал дехьар регион.
Майда — 2512 км². Бахархойн дукхалла — 828 581 стаг (2011). Административан центр — Сен-Дени (137 эзар стаг 2010).
Билгалдахарш
Категори:Францин департаменташ
Куприяново (Марий Эл)
Куприяново (Куприяново) — Российн Федерацин Марий Элан Сернуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сернуран кӀоштан нах беха меттигаш
Лещины (Тверан область)
Лещины (Лещины) — Российн Федерацин Тверан областан Осташкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Осташкован кӀоштан нах беха меттигаш
ДеКалб (гуо, Джорджи)
ДеКалб — АЦШ Джорджи штатера гуо. Центр – гӀала Декейтер.
Истори
Йиллина 1822 шарахь.
Мохк
Гуон майда 694 км².
Билгалдахарш
Категори:Джорджи гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Прудно
Прудно (Прудно) — Российн Федерацин Москохан областан Ступинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ступинан кӀоштан нах беха меттигаш
ЕгӀмонвиль
ЕгӀмонвиль (Hermonville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йуьноьрен (Эрджиш)
Хьажоргаш
Категори:Ван провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ван провинцин микрокӀошташ
Категори:Эрджишнан микрокӀошташ
Категори:Эрджишнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Тремполо (гӀала, Висконсин)
Тремполо — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ушкумей
Ушкумей — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Кокпектинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вокшерино (Данилован кӀошт)
Вокшерино (Вокшерино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Данилован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Данилован кӀоштан нах беха меттигаш
(3766) Джунпаттерсон
Истори
ДӀайиллина 1983 шеран 16 январехь Эдвард Боуэлл цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1983 BF».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Биртин (Хунедоара)
Биртин — Румынин Хунедоара жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Обухово (Бешенковичин кӀошт)
Обухово (Абухава) — Белоруссин Витебскан областан Бешенковичин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Бешенковичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Реза
Реза (Реза) — Российн Федерацин Курскан областан Рыльскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Отделение Румянцево
Отделение Румянцево (Отделение Румянцево) — Российн Федерацин Тулин областан Кимовскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Реза
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Отделение Румянцево
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Реза
Хьажоргаш
Категори:Рыльскан кӀоштан нах беха меттигаш
Отделение Румянцево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Серапикуш (Браганса)
Серапикуш  — Португалин Браганса гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Браганса кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кейп-Джирардо (Миссури)
Кейп-Джирардо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссури штатера гӀала.
Истори
Кейп-Джирардо гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссури штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сусуман
Сусуман (Сусуман) — Российн Федерацин гӀала, Магаданан областан Сусуманан кӀоштан административан центр.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Хьажоргаш
Категори:Сусуманан кӀоштан нах беха меттигаш
Шибаки
Шибаки (Шибаки) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Каргатан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Беккас
Беккас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЖегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Калинински (Брянскан область)
Калинински (Калининский) — Российн Федерацин Брянскан областан Мглинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Илюшкино (Омскан область)
Илюшкино (Илюшкино) — Российн Федерацин Омскан областан Калачинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Калачинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ариз (Кастамону)
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Зарожаны (Черновцин область)
Зарожаны — Украинин Черновцин областан Хотинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хотинан кӀоштан нах беха меттигаш
Печёный, Михаил Фёдорович
Ловзархочу карьера
Михаил футболех ловза волавелла ша винчу Николаевхь, уьйтӀахь ловзуш. 1920-гӀа шераш долалуш урамашкара командаш цхьаьнаетта йуьйлайелира меттиган хьесапца. Ишттачу цхьаьна йоккха цӀе «Гладиатор» йолчу командехь левзира Печёный. Дукха хан йалале николаевн гуон кхочушдаран комитето кегийрхой спортклубашна йукъаозорах сацам бира, цул тӀаьхьа дуьйна Михаил накъосташца ловзу кхоьллинчу николаевн спортан клубехь. 1923 шарахь дуьйна ловзу меттигера «Желдор» командехь, ткъа 1927—1928 шерашкахь «Металлистийн райком» йукъахь. 1926—1928 шерашкахь Печёный ловзу гӀалин гулйина командехь, иза лорура мехкан къилбехан уггаре чӀогӀачех цхьа команда. Оцу муьрехь николаевхоша дакъа лоцу республикин турнирашкахь а, спартакиадашкахь а, совгӀатан меттигаш а йоху. 1928 шеран майхь Николаевн гулйина команде доттагӀаллин матчашка кхойкху Ленинграде а, Москоха а, цигахь командо а, цуьнан ловзархоша а шеш дика гайтира. Хьалхарчу матчехь 2:3 Ленинградан гулйина команди иэшна, йоккхачу чоьтаца туьйлира Москохан гулйина командел, цунна йукъахь бара коьрта шахьран «Пищевикан» футболисташ. Оццу шарахь Печёный Михаила дакъалецира хьалхарчу дуьненайукъарчу матчехь, николаевхой левзира Финляндин белхалойн спортан бертан гулйина «ТУЛ» командин дуьхьала. Къовсамехь туьйлира советийн коллектив чот 3:1 йолуш. Билгалавелира оцу матчехь Михаил а, цуо гол туьйхира пенальтера.
1929 шарахь говза тӀелатархочуьнга тиблисин «Динамо» кхойкху гӀараваьллачу футболисто а, тренеро Гальперин Ассира. Доцца аьлча гуьржийн команде вехха Ӏан аьрру йистера тӀелатархочун йаздина ца хилира, майхь Печёный дехьаволу киевн «Динамо», цигахь ловзу 1933 шеран июль кхаччалц.
1929 шеран 14 сентябрехь тӀелатархочух декъахо хилира киевн «Динамон» исторехь дуьххьарлера дуьненайукъара матчан, уьш левзира Лаха Австрера белхалойн командин дуьхьала. Къовсам чекхбелира динамохой 3:4 чоьтаца оьшуш, ткъа Печёный Михаил оцу матчехь билгалвелира чутоьхначу голаца. 1927 – 1933 шерашкахь Печёный УССР гулйина командин йукъахь вара, ткъа 1929—1933 шерашкахь иштта Киевн гулйина командин ловзархо вара. 1929 шарахь йукъахь вара йерригсоюзан ПСО «Динамо» гулйина командин. 1927 шарахь ССРС-2 гулйина командин йукъахь вара. 1933 шеран июлехь дуьйна тӀелатархо левзира одессин «Динамон», ткъа 1934—1936 шерашкахь вара «Динамо» (Горький) клуб йукъахь.
Тренеран карьера
1937 шарахь Печёный Киев йухавоьрзу, цигахь вара меттигерачу «Спартакан» ловзу тренер. 1939 шарахь Михаил Фёдорович хӀоттаво киевн «Динамон» лакхара тренер. Амма хаъал кхиамаш ловзарехь а, турниран хьолехь а командо ца бехира, шозза тӀаьхьий-хьалхий киевхой 8 меттигехь бисира, 1940 шо чекхдолуш тренеран тӀайн тӀера Печёный хийцира Ленинградера кхайкхина Бутусов Михаила.
Хьосташ
Козак О.Г., Коломиец А.Ф., Чуйко А.И. Мультимедийная энциклопедия ФК «Динамо» (Киев) — 2005.
Литература
Двойнисюк А.П., Кутовой Б.И. «Футболан Николаев»; Вспоминает Михаил Печёный. — Николаев: «Атолл», 2008. — с.446-447. — ISBN 966-8147-83-9
Хьажоргаш
Категори:ССРС футболисташ Категори:ФК «Николаев» Николаевская область ловзархой Категори:ФК «Динамо» Горький ловзархой Категори:ФК «Динамо» Киев ловзархой Категори:«Динамо» (Одесса) футболисташ Категори:ФК «Динамо» Тиблиси ловзархой Категори:ССРС футболан тренераш Категори:ФК «Динамо» Киев тренераш Категори:ССРС футболан суьдхой
Ушкурай
Ушкурай — Кхазакхстанан Актобен областан Шалкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Шалкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Василевщина (Поставин кӀошт)
Василевщина (Васілеўшчына) — Белоруссин Витебскан областан Поставин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Поставин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Въю-Парк-Виндзор-Гиллс (Калифорни)
Географи
Въю-Парк-Виндзор-Гиллс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Калифорни штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Ждановка (Вязникин кӀошт)
Ждановка (Ждановка) — Российн Федерацин Владимиран областан Вязникин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязникин кӀоштан нах беха меттигаш
Глазатово (Бежаницин кӀошт)
Глазатово (Глазатово) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежаницин кӀоштан нах беха меттигаш
Озеры (Гроднон кӀошт)
Озеры (Азёры) — Белоруссин Гроднон областан Гроднон кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Зашижемье (Сернуран кӀошт)
Зашижемье (Зашижемье) — Российн Федерацин Марий Элан Сернуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сернуран кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьлтепе (КаьгӀитхӀане)
Гуьлтепе (Gültepe) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) КаьгӀитхӀаненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:КаьгӀитхӀаненан микрокӀошташ
Категори:КаьгӀитхӀаненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(3) Юнона
(3) Юнона  (символ: ) — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1804 шеран 1 сентябрехь К. Хардинг цӀе йолу Ӏилманчо Обсерватория Шрётера обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Додж (гуо, Джорджи)
Додж — АЦШ Джорджи штатера гуо. Центр – гӀала Истмен.
Виллафранка-ди-Верона
Виллафранка-ди-Верона — Италин Венето регионера коммуна. Лаьтташ йу Верона провинцехь.
Додж (гуо, Джорджи)
Истори
Йиллина 1870 шарахь.
Виллафранка-ди-Верона
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Венето йукъара гӀаланаш
Додж (гуо, Джорджи)
Мохк
Гуон майда 1298 км².
Билгалдахарш
Категори:Джорджи гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Карповка (Кинелан кӀошт)
Карповка (Карповка) — Российн Федерацин Самарин областан Кинелан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 3 адам леррана 2010 шарахь.
ЕгӀпон
ЕгӀпон (Herpont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.
Карповка (Кинелан кӀошт)
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кинелан кӀоштан нах беха меттигаш
ЕгӀпон
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лангендорф (Вайсенфельс)
Лангендорф (Langendorf) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Липовец (Осташкован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лангендорф (Вайсенфельс)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Липовец (Осташкован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Осташкован кӀоштан нах беха меттигаш
Лангендорф (Вайсенфельс)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Озерки (Бешенковичин кӀошт)
Озерки (Азёркі) — Белоруссин Витебскан областан Бешенковичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Бешенковичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Псарево (Приморскан кӀошт)
Псарево (Псарево) — Российн Федерацин Архангельскан областан Приморскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Архангельскан областан Приморскан кӀоштан нах беха меттигаш
Французийн Гвиана
Гвиа́на (Французийн Гвиана — Guyane Française) — Францин регион а цхьана хеннахь хӀордал дехьара департамент а (, йа ), иза ю Къилба Америкехь. Административан центр — гӀала Кайенна.
Геваш
Геваш (Gevaş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Ван провинцин (ил) Гевашнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Ван провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ван провинцин микрокӀошташ
Категори:Гевашнан микрокӀошташ
Категори:Гевашнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Сережайш
Сережайш — Португалин Браганса гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Браганса кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(3537) Юрген
(3537) Юрген  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Трентон (Вашингтон, Висконсин)
Трентон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Мяунджа
Мяунджа (Мяунджа) — Российн Федерацин Магаданан областан Сусуманан кӀоштара гӀалин кепара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан а, лура а йу. Мехаш шеран дохалехь шийла ду. Аьхка уьш хьоькха шийлачу хӀорд тӀиера материк тӀе, Ӏай — чоьхьарчу шийлачу кӀошташкара хӀорд тӀе. Хуьлу хаъал йаккхий башхаллаш хӀорд йисттерчу кӀоштийн климатехь, уьш къаьста кӀедачу Ӏашца а, шийло аьхкенца а, областан чоьхьарчу дакъошкахь климат чӀогӀа континенталан йу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Хьажоргаш
Категори:Сусуманан кӀоштан нах беха меттигаш
Кемпбелл (Миссури)
Кемпбелл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссури штатера гӀала.
Истори
Кемпбелл гӀала йиллина  шарахь.
Малахово (Смоленскан область)
Малахово (Малахово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Краснин кӀоштара дӀатесна эвла.
Кемпбелл (Миссури)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссури штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Малахово (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Краснин кӀоштан нах беха меттигаш
Беллок-Сен-Кламенс
Беллок-Сен-Кламенс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЖегӀ.
Билгалдахарш
Категори:ЖегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Конотопци
Конотопци (Конотопцы) — Российн Федерацин Новгородан областан Волотан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волотан кӀоштан нах беха меттигаш
Бируинца (Румыни)
Бируинца — Румынин Констанца жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Констанца жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(269) Юстиция
(269) Юстиция  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1887 шеран 21 сентябрехь Иоганн Пализа цӀе йолу Ӏилманчо Вена обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Илюшкински
Илюшкински (Илюшкинская) — Российн Федерацин Омскан областан Калачинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Калачинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вокшеры
Вокшеры (Вокшеры) — Российн Федерацин Ярославлан областан Данилован кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Данилован кӀоштан нах беха меттигаш
ЕскагӀд
ЕскагӀд (Escardes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дули (гуо, Джорджи)
Дули — АЦШ Джорджи штатера гуо. Центр – гӀала Виенна.
Истори
Йиллина 1821 шарахь.
АшагӀи Исмаилли/Кузйака (Кастамону)
АшагӀи Исмаилли/Кузйака (Aşağı İsmailli/Kuzyaka) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Кастамонунан кӀоштара эвла.
Дули (гуо, Джорджи)
Мохк
Гуон майда 1018 км².
АшагӀи Исмаилли/Кузйака (Кастамону)
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Дули (гуо, Джорджи)
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Гуьрсел (КаьгӀитхӀане)
Гуьрсел (Gürsel) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) КаьгӀитхӀаненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
АшагӀи Исмаилли/Кузйака (Кастамону)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гуьрсел (КаьгӀитхӀане)
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:КаьгӀитхӀаненан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Заставна
Заставна — Украинин Черновцин областан Заставнан кӀоштара гӀала.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Заставнан кӀоштан нах беха меттигаш
Александрова (Гроднон кӀошт)
Александрова (Александрова) — Белоруссин Гроднон областан Гроднон кӀоштара эвла.