cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ТӀуьна тропикийн хьаннаш
Адамца йолу йукъаметтиг
Тропикийн догӀанан хьаннашкара долу дечиг, юурган а, генетикан а, медицинан а гӀирсаш, пайден маьӀданаш. Кхузахь карийна чӀогӀа дукха Ӏаламан молханаш, цуьндела оцу хьаннех «дуьненан жовхарш» а, «уггар йоккха дуьненан аптека» а олу. Церан йоккха роль ю регионин климат кхолларехь, хӀунда аьлча уьш бахьанехь 50 % Ӏаламехь хи хьуьйзу транспирацица, цуо жигара кхуллу латта тӀехула мархаш, уьш йаккхий йо, юхадаладо хи йочанашца. Цул сов, тӀуьнчу климатехь тӀуналло конденсации йо боьхаллин микродакъошна тӀехь, цуо дика цӀандо хӀаваъ, иза дикачу агӀора атмосфера тояр ду. ТӀуьна тропикийн хьаннаш иштта шайна чухула чекхдолу хӀаваъ шелдаран роль а лелайо. Цуьндела тӀуьна тропикийн хьаннаш дуьненан экосистеман коьртачех ю, хьаннаш халлакъяро лаьттан эрози йо, флоран а, фаунан а кепаш лагӀйо, экологин баланс йохайо яккхийчу меттигашкара а, цуьнца шадолчу дуьненан а.
ТӀуьна тропикийн хьаннаш сих-сиха хьокху хининан а, къахьонан а диттийн, кокосан пальмийн, каучуконосийн плантацеш дӀаерхьама. Къилбан Америкехь тӀуьна тропикийн хьаннашна боккха кхерам бу низам доцуш пайден маьӀданаш дахарна.
Яьржина ойла ю, тӀуьна экваторан хьаннаш дуьненан «сийна пехаш» ду аьлла, хӀунда аьлча атмосферехь доккху кислородан кхоалгӀа дакъа цигахь доккху дера. Иштта, тӀуьна тропикийн хьаннаш халлакъяро аьтту бо парникийн эффектан.
Оцу ойланна коьрта доьхьало ю тӀуьна тропикийн хьаннаш дукха кислород доккхуш хилла ца Ӏаш, дукха кислород халлак а до, хьаннийн цӀераш ца хеддаш йохайо тӀуьна тропикийн хьаннаш кислород даккхаран эффект.
Литература
Категори:Биомаш Категори:Тропикаш Категори:Хьуьнан кепаш
(4283) Stoffler
(4283) Stoffler — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 23 январехь Кэролин Шумейкер цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1988 BZ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ленцино
Ленцино — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Гербстер (Висконсин)
Гербстер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Гербстер бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Висконсин штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
NGC 7440
NGC 7440 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7440 7440
Деревянче
Деревянче — Украинин Ровнан областан Ровнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ровнан кӀоштан нах беха меттигаш
Немерзь (Смоленскан область)
Немерзь (Немерзь) — Российн Федерацин Смоленскан областан Дорогобужан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Дорогобужан кӀоштан нах беха меттигаш
Сухари (Могилёвн кӀошт)
Сухари (Сухары) — Белоруссин Могилёвн областан Могилёвн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Могилёвн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Питал (Анхел Р. Кабада)
Эль Питал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Питал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Дьяково (Раменскан кӀошт)
Дьяково (Дьяково) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Хиль-Гарсия
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Авила провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кочоьрен (Дефне)
Кочоьрен (Koçören) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) Дефненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:Дефненан микрокӀошташ
Категори:Дефненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Моьльн
Моьльн (Mölln) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Контуганово
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (94%).
Сал-Адьянов
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Дубовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Контуганово
Билгалдахарш
Категори:Нижнесергинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Валпинца (Перуджа)
Валпинца — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Минчето (Дженова)
Минчето — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Салварола (Модена)
Салварола — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чубуглу
Чубуглу (Çubuqlu) — Азербайджанан Гусаран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Гусаран кӀоштан нах беха меттигаш
Сарпдере (ХӀалилийе)
Сарпдере (Sarpdere) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀалилийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Таир
Таир (Таир) — Российн Федерацин Марий Элан Звенигован кӀоштара эвла.
Сарпдере (ХӀалилийе)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Таир
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сарпдере (ХӀалилийе)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Таир
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Звенигован кӀоштан нах беха меттигаш
Сарпдере (ХӀалилийе)
Хьажоргаш
Категори:ХӀалилийенан микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нечаево (Нижни Новгородан область)
Нечаево (Нечаево) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Боран гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Цукерифичо (Арецо)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нечаево (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 28 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Боран гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Эсенйурт (ГуьмуьшхӀане)
Эсенйурт (Esenyurt) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) ГуьмуьшхӀаненан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Категори:ГуьмуьшхӀаненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кирпични (Алтайн мохк)
Кирпични (Кирпичный) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш
Калиньяк
Калиньяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Турунчлу (Саричам)
Турунчлу (Turunçlu) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Саричамнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Саричамнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Брюхово (Глуховон йуьртан меттиг)
Брюхово (Брюхово) — Российн Федерацин Калугин областан Медынан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медынан кӀоштан нах беха меттигаш
Кампаньола (Бьела)
Кампаньола — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вилле-ди-ПьетгӀабуньо
Вилле-ди-ПьетгӀабуньо — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сетук (Бреила)
Сетук — Румынин Бреила жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бреила жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Радочины
Радочины — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
(4876) Strabo
(4876) Strabo — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1973 шеран 29 сентябрехь К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1133 T-2».
Большая Радина
Большая Радина (Большая Радина) — Российн Федерацин Курскан областан Медвенкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Коргово (Тверан область)
Коргово (Коргово) — Российн Федерацин Тверан областан Максатихан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
Баян (Байкалдехьара мохк)
Баян (Баян) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Сретенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Сретенскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 7441
NGC 7441 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7441 7441
Сазды (Мангистаунан область)
Сазды — Кхазакхстанан Мангистаунан областан Мангистаунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Мангистаунан областан нах беха меттигаш Категори:Мангистаунан кӀоштан нах беха меттигаш
Матюнцы
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Геролтице
Геролтице (Heroltice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Матюнцы
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Геролтице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Коврайски Хутора
Коврайски Хутора — Украинин Черкассин областан Золотоношан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Золотоношан кӀоштан нах беха меттигаш
Сельцо (Щетинскан йуьртан меттиг)
Сельцо (Сельцо) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Череповецан кӀоштан нах беха меттигаш
Штайнакирхен-ам-Форст
Штайнакирхен-ам-Форст — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Шайбс гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ойш-да-Рибейра
Ойш-да-Рибейра — Португалин Авейру гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Авейру кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тойватово
Тойватово (Тойватово) — Российн Федерацин Архангельскан областан Приморскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Архангельскан областан Приморскан кӀоштан нах беха меттигаш
Стара Гора-при-Великем Габру
Стара Гора-при-Великем Габру — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Григла (Миннесота)
Григла  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Григла гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Водяни (Воронежан область)
Водяни (Водяное) — Российн Федерацин Воронежан областан Россошан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Россошан кӀоштан нах беха меттигаш
Каско Лагунас (Платон Санчез)
Каско Лагунас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Каско Лагунас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Турбински
Турбински (Турбинская) — Российн Федерацин Тюменан областан Тобольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Каско Лагунас (Платон Санчез)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Турбински
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Тобольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Горицы (Жирятинан кӀошт)
Горицы (Горицы) — Российн Федерацин Брянскан областан Жирятинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Жирятинан кӀоштан нах беха меттигаш
Андреешть (Горж)
Андреешть — Румынин Горж жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Горж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ленчешице
Ленчешице — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Витленд (Вернон, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лопатино (Тулин область)
Лопатино (Лопатино) — Российн Федерацин Тулин областан Венёван кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Венёван кӀоштан нах беха меттигаш
Селец (Могилёвн кӀошт)
Селец (Сялец) — Белоруссин Могилёвн областан Могилёвн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Могилёвн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сефали (ХӀалилийе)
Сефали (Sefalı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀалилийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Химиялькон
Химиялькон — Испанин Авила провинцин муниципалитет.
Сефали (ХӀалилийе)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Химиялькон
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Авила провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 7442
NGC 7442 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
7442 7442
Калонж
Калонж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лебеди (Ровнан область)
Лебеди — Украинин Ровнан областан Ровнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Моьнкеберг
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гиббсвилл (Висконсин)
Гиббсвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Гиббсвилл бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Висконсин штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
(4100) Sumiko
(4100) Sumiko — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 16 январехь Ц. Хиоки, Н. Кавасато цӀе йолу Ӏилманчо Окутама обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1988 BF».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
ДуьзтахӀир
Билгалдахарш
Категори:Гусаран кӀоштан нах беха меттигаш
Ӏалхан-барз
Алхан-барз  — ДегӀастанан Аух кӀоштан махка тӀехь болу лам. Локхалла 323 м. Малхбузехьара агӀо охьенаш йолуш ю.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀастанан лаьмнаш
Валпичето (Удине)
Валпичето — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лос Хакоме (Алварадо)
Лос Хакоме — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Хакоме лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Санта Мария (Эмилияно Запата)
Санта Мария — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лос Хакоме (Алварадо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Санта Мария (Эмилияно Запата)
Географи
Санта Мария лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Лос Хакоме (Алварадо)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Санта Мария (Эмилияно Запата)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Никулино (Дорогобужан кӀошт)
Никулино (Никулино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Дорогобужан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Дорогобужан кӀоштан нах беха меттигаш
Виль-ди-ПагӀазо
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Еганово (Ступинан кӀошт)
Еганово (Еганово) — Российн Федерацин Москохан областан Ступинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Ступинан кӀоштан нах беха меттигаш
Контугановски
Контугановски (Контугановский) — Свердловскан областан Нижнесергинскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (65%), гӀезалой (26%).
Билгалдахарш
Категори:Нижнесергинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Гечиткоьй (ГуьмуьшхӀане)
Гечиткоьй (Geçitköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) ГуьмуьшхӀаненан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Категори:ГуьмуьшхӀаненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Миньеньо (Маса-Карара)
Миньеньо — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Цукерифичо (Модена)
Цукерифичо — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Салватера (Ровиго)
Салватера — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ташнур
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Звенигован кӀоштан нах беха меттигаш
Уьнлуьдже (Саричам)
Уьнлуьдже (Ünlüce) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Саричамнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Категори:Саричамнан микрокӀошташ
Категори:Саричамнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Питал (Кастильо де Теайо)
Эль Питал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Кампаньола (Новара)
Кампаньола — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мейданджик (Дефне)
Мейданджик (Meydancık) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) Дефненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:Дефненан микрокӀошташ
Категори:Дефненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Берлютино
Берлютино — Украинин Черкассин областан Звенигородкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мелевичи
Мелевичи (Мелевічы) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Берлютино
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Звенигородкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мелевичи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Семични (Ростовн область)
Семични (Семичный) — Российн Федерацин Ростовн областан Дубовскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Дубовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Коссули
Коссули (Коссули) — Российн Федерацин Тверан областан Максатихан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
Никиткино (Боран гӀалин гуо)
Никиткино (Никиткино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Боран гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 10 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Боран гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Штайнах (Штири)
Штайнах  — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Лицен гуонан йукъайогӀу.
Стара Гора-при-Шентилю
Стара Гора-при-Шентилю — Словенин йукъараллера эвла.
Штайнах (Штири)
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Стара Гора-при-Шентилю
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 7443
NGC 7443 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Ленчицкий
Ленчицкий — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Сазы
Сазы — Кхазакхстанан Алматан областан Енбекшикхазакхийн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Енбекшикхазакхийн кӀоштан нах беха меттигаш
Геролтовице
Геролтовице (Heroltovice) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Трепузово
Трепузово (Трепузово) — Российн Федерацин Архангельскан областан Приморскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Архангельскан областан Приморскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сельцо (Югскан йуьртан меттиг)
Сельцо (Сельцо) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Череповецан кӀоштан нах беха меттигаш
Аьджаьхур
Аьджаьхур (Əcəxur) — Азербайджанан Гусаран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Гусаран кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Городок (Алтайн мохк)
Красни Городок (Красный Городок) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ревовка (Кременчуган кӀошт)
Ревовка — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Хунсьяна
Хунсьяна — Испанин Авила провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Авила провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сетук (Бузеу)
Сетук — Румынин Бузеу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бузеу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(4383) Suruga
(4383) Suruga — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1989 шеран 1 декабрехь Ё. Осима цӀе йолу Ӏилманчо Гэкко обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1989 XP».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ойш-ду-Байру
Ойш-ду-Байру — Португалин Авейру гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Авейру кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ванино (Медвенкан кӀошт)
Ванино (Ванино) — Российн Федерацин Курскан областан Медвенкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ильинка (Кременскан йуьртан меттиг)
Ильинка (Ильинка) — Российн Федерацин Калугин областан Медынан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медынан кӀоштан нах беха меттигаш
Камб (Ло а, ГагӀонна а)
Камб — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Грин-Айл (Миннесота)
Грин-Айл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Грин-Айл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Виньяле
Виньяле — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Добропушкински
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Жирятинан кӀоштан нах беха меттигаш
СелахӀаддин Эййуьби (ХӀалилийе)
СелахӀаддин Эййуьби (Selahaddin Eyyübi) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀалилийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀалилийенан микрокӀошташ
Категори:ХӀалилийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Таранова
Таранова (Таранава) — Белоруссин Могилёвн областан Могилёвн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Могилёвн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Андрей-Шагуна
Андрей-Шагуна — Румынин Арад жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арад жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Витленд (Кеноша, Висконсин)
Витленд — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Бабки (Россошан кӀошт)
Бабки (Бабки) — Российн Федерацин Воронежан областан Россошан кӀоштара эвла.
Витленд (Кеноша, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Бабки (Россошан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Россошан кӀоштан нах беха меттигаш
Витленд (Кеноша, Висконсин)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Моьнкхаген
Моьнкхаген (Mönkhagen) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Болотово (Байкалдехьара мохк)
Болотово (Болотово) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Сретенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.