cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бека Курхули
Биографи
2017 — "Скандара и другие рассказы
Литературин совгӀаташ:
2006 — «Дом на чужбине» — литературин совгӀат «Саба» номинацехь «шеран уггаре тоьлла прозаически гулар» — номинант
2014 — «Записки 1993—2011» — литературин совгӀат «Саба» номинацехь «шеран уггаре тоьлла документальни проза а, эссеистика а» — номинант
«Предыдущий день» — литературин совгӀат «Одного расссказа» Реваза Инанишвили цӀарах, 1-ра меттиг
2016 — «Побег из Рая» — литературин совгӀат «Саба» номинацехь «шеран уггаре тоьлла роман» — лауреат
2017 — «Нескончаемый дежавю у мольберта» — литературин совгӀат «Тиблиси» номинацехь «шеран уггаре тоьлла дийцар» — номинант
2018 — «Скандара и другие рассказы» — литературин совгӀат «Литера» номинацехь «шеран уггаре тоьлла прозаически гулар» — лауреат
Хьажоргаш:
Цо йазйина книгаш арахецна гуьржийн а, польшийн а, чехийн а, словакийн а, ингалзийн а, литовскийн а, туркойн а, украинийн а, суьлийн а, хӀирийн а, оьрсийн а матташкахь.
2018 шарахь Бека Курхули прозаически гулар «Город в снегу» гочйина Италхойн Издательство «Stilo editrice» (Бари. Итали)
Категори:Адамаш абатца Категори:Йаздархой абатца Категори:Бинарш 6 октябрехь Категори:Бинарш 1974 шарахь Категори:Гуьржийн йаздархой
Бор (Устьян кӀошт)
Бор (Бор) — Российн Федерацин Архангельскан областан Устьян кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устьян кӀоштан нах беха меттигаш
Панино (Код ОКТМО 34636151126)
Панино (Панино) — Российн Федерацин Костромин областан Поназыреван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Саличе (Катанцаро)
Саличе — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мисияно (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Седлиска (Белорусси)
Седлиска (Седліска) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Рутулан кӀошт
Рутулан кӀошт — Российн Федерацин ДегӀастанара муниципалан кхоллам.
Административан центр — Рутул.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀаста Категори:Российн кӀошташ
Гаррисон (Линкольн, Висконсин)
Гаррисон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сарыбулак (Айыртаунан кӀошт)
Сарыбулак — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Айыртаунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ХӀинди-Европин меттанаш
ХӀинди-Европин меттанаш — дуьненахь уггар яьржина меттанийн систематика. И меттанаш бтьцуш бу нах бехаш болу дуьненан массо континенташкахь, цера дукхалла 2,5 млрд.
Билгалдахарш
Категори:Меттанаш
Тальменка (Солонешнин кӀошт)
Тальменка (Тальменка) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Солонешнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Солонешнин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 7593
NGC 7593 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7593 7593
Фиайнш (Санта-Мария-да-Фейра)
Фиайнш  — Португалин Авейру гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Хьажоргаш
Категори:Авейру кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ольденсворт
Ольденсворт (Oldenswort) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Помпье
Помпье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кушташи (Гуьроймак)
Кушташи (Kuştaşı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Битлис провинцин (ил) Гуьроймакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Битлис провинцин нах беха меттигаш
Категори:Гуьроймакан кӀоштан нах беха меттигаш
Кондратовск
Кондратовск (Кандратаўск) — Белоруссин Могилёвн областан Мстиславлан кӀоштара эвла.
Подъем
Подъем (Подъем) — Российн Федерацин Тюменан областан Тюменан кӀоштара эвла.
Кондратовск
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Подъем
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кондратовск
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Подъем
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Кондратовск
Хьажоргаш
Категори:Мстиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Подъем
Хьажоргаш
Категори:Тюменан кӀоштан нах беха меттигаш
Кондратовск
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Душановац (Неготин)
Душановац  (Душановац) — Сербин Бор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Бор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Пьоджола
Пьоджола — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Полворин (Темпоал)
Эль Полворин — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Полворин лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Руднецово
Руднецово (Руднецово) — Российн Федерацин Тулин областан Венёван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Венёван кӀоштан нах беха меттигаш
Спорни (Заветнин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Заветнин кӀоштан нах беха меттигаш
Эдельсбах-бай-Фельдбах
Эдельсбах-бай-Фельдбах — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Суьдостстейермарк гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Березовка (Жуковкан кӀошт)
Березовка (Березовка) — Российн Федерацин Брянскан областан Жуковкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Брянскан областан Жуковкан кӀоштан нах беха меттигаш
Благодатни (Арбузинкан кӀошт)
Благодатни — Украинин Николаевн областан Арбузинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Арбузинкан кӀоштан нах беха меттигаш
(3409) Абрамов
Истори
ДӀайиллина 1977 шеран 9 сентябрехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1977 RE6».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Тавжле
Тавжле — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кирбаши (ХӀилван)
Кирбаши (Kırbaşı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀилваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кампето (Анкона)
Кампето — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Бенимасот
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Вандиней (Виченца)
Вандиней — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Опытни Поле (Раменскан кӀошт)
Опытное Поле (Опытное Поле) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Бенимасот
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Аликанте провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кампето (Анкона)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Опытни Поле (Раменскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Вандиней (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Опытни Поле (Раменскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вандиней (Виченца)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Опытни Поле (Раменскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Липово (Мазовин воеводалла)
Липово  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Булагли (Сабирабадан кӀошт)
Булагли (Bulaqlı) — Азербайджанан Сабирабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Сабирабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Мазманли (ХӀасса)
Мазманли (Mazmanlı) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) ХӀассанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀассанан микрокӀошташ
Категори:ХӀассанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
NGC 7594
NGC 7594 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7594 7594
Музывален
Музывален (Музывален) — Российн Федерацин Марий Элан Килемарин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Килемарин кӀоштан нах беха меттигаш
Кумарьински
Кумарьински (Кумарьинское) — Свердловскан областан Туринскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Элмор (Миннесота)
Элмор  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Элмор гӀала йиллина  шарахь.
Кумарьински
Билгалдахарш
Категори:Туринскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Элмор (Миннесота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Подусово (Тверан область)
Подусово (Подусово) — Российн Федерацин Тверан областан Максатихан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Глоговице
Глоговице (Hlohovice) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Чантроил (Валле д'Аоста)
Чантроил — Италин Валле д'Аоста регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Валле д'Аоста регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Фролово (Щетинскан йуьртан меттиг)
Фролово (Фролово) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Череповецан кӀоштан нах беха меттигаш
Арарат (футболан клуб, Ереван)
Футболан клуб «Арара́т» (Ֆուտբոլային Ակումբ „Արարատ“ Երևան) — 1935 шарахь кхоьллина Ереванера эрмалойн футболан клуб. 1973 шеран ССРС чемпион, шозза ССРС Кад баьккхина, Эрмалойчоьнан чемпион, пхоьазза Эрмалойчоьнан Кад баьккхина, Эрмалойчоьнан Суперкад баьккхина. Европин чемпионийн Кедан чийрикфиналхо (1975/76).
Клуб долахь ю Швейцарин эрмалойх ваьллачу хьуьнархочун Каприелян Грачан.
Командин инарлин спонсор ю КъАЮ «Арцахбанк», цуьнан куьйгалхо а Каприелян Грач ву.
Истори
(2012 шо кхаччалц)
Стадион
«Раздан» йина 1970—1971 шерашкахь 11 баттахь. Раздан эркан уллерачу басехь, цунах цӀе а тиллина. Стадион схьайиллира 1971 шеран 19 майхь. Советийн заманахь яра ССРСн уггаре яккхийчех цхьа стадион, ши тӀегӀа а йолуш. Нисса оцу стадион тӀехь «Араратан» футболан хьовсархошна гира клубан толамаш, уьш 1973 шарахь дешин мидалшка а, 1973, 1975 шерашкахь Кедашкахь толамашка а бигина. ССРС гулйина командо стадион тӀехь ши матч бен ца левзира, ший а левзира 1978 шарахь. Апрелехь доттагӀаллин ловзарехь финнийн гулйина командица (10:2 ССРС туьйлира), ткъа ах шо даьлча Европин чемпионатан харжаман матчехь желтойн командин дуьхьала (2:0 советийн гулйина командин толам). Финляндица хиллачу матчехь вара 12 000 хьажархо, Желтойчоьнца матче веира 40 эзар.
Союз йоьхначул тӀехьа стадион тӀехь шен матчаш ловзайора Эрмалойчоьнан гулйина команда, ткъа иштта футболан клубаша а. 1990-гӀа шерашкахь стадион тӀехь дӀаяьхьира Футболех ловзаран Эрмалойчоьнан Кедан финалаш. 2002 шарахь тойира, тояран белхаш дӀадаьхьира 2006—2008 шерашкахь. Юьхьанца чухоам 75 000 стаг вара, тойинчул тӀаьхьа — 69 000. То а йина тӀе шен-шена гӀанташ хӀиттийча чухоьу 55 000 хьажархо, Эрмалойчохь уггаре йоккха стадион ю. ХӀинца, харжаш бахьнехь стадион ца лелайо къоман гулйина командо. Гулйина команда «Раздан» тӀехь тӀаьххьара левзира 2008 шарахь туркойн гулйина командин дуьхьала ЧМ-2010 харжаман циклехь. Лелайо коьртаниг футболан а, цхьа могӀа атлетикин къийсамашкахь.
«Арарат-2»
Команда «Арарат-2», «Араратан» фарм-клуб йолуш, 1990 шарахь левзира ССРС хьалхеяккхаран шолгӀачу лигин 2-гӀа зонехь, цигахь 1-ра меттиг а яьккхира, иза бахьнехь 1991 шарахь ловза бакъо яьккхира шолгӀа лигехь (буферан юккъера зоне). ЖамӀ — 21-гӀа меттиг, 22 командин юкъахь.
Эрмалойчоьнан хьалхеяккхаран Хьалхарчу лигехь «Арарат-2» бехира шолгӀа (2005) а, кхоалгӀа а меттигаш (2007, 2013/14, 2016/17).
Хьажоргаш
Категори:ФК «Арарат» Ереван
Аремоая
Аремоая — Румынин Нямц жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Саличе (Салерно)
Саличе — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Миленочки
Миленочки (Миленочки) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сербинишки
Сербинишки (Сербінішкі) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(151) Абунданция
(151) Абунданция  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1875 шеран 1 ноябрехь Иоганн Пализа цӀе йолу Ӏилманчо Пула обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Полни (Медвенкан кӀошт)
Полни (Полный) — Российн Федерацин Курскан областан Медвенкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мисоне (Бреша)
Мисоне — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дудино (Архангельскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устьян кӀоштан нах беха меттигаш
Сарыбулак (Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштан нах беха меттигаш
Сергокалан кӀошт
Сергокалан кӀошт — Российн Федерацин ДегӀастанара муниципалан кхоллам.
Административан центр — Сергокала.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀаста Категори:Российн кӀошташ
Весели (Яковлевкан йуьртан кхеташо)
Весели — Украинин Харьковн областан Лозовин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Лозовин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
NGC 7595
NGC 7595 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7595 7595
Носково (Код ОКТМО 34638424131)
Носково (Носково) — Российн Федерацин Костромин областан Пыщуган кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пыщуган кӀоштан нах беха меттигаш
Пьянелло
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Гаррисон (Марафон, Висконсин)
Гаррисон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ПогӀ-Сент-МагӀи
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ольдерсбек
Ольдерсбек (Oldersbek) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Булдуг (Сабирабадан кӀошт)
Булдуг (Bulduq) — Азербайджанан Сабирабадан кӀоштара эвла.
Фонте-де-Анжеан
Фонте-де-Анжеан — Португалин Авейру гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Авейру кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лодердейл-Лейкс (Висконсин)
Лодердейл-Лейкс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Лодердейл-Лейкс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Висконсин штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Одунджулар (Гуьроймак)
Одунджулар (Oduncular) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Битлис провинцин (ил) Гуьроймакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Битлис провинцин нах беха меттигаш
Категори:Гуьроймакан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пяйят-Хяме
Пя́йят-Хя́ме (Päijät-Häme, Päijänne-Tavastland) — Финляндин провинци.
Дозанаш ду провинцешца Уусимаа, Канта-Хяме, Пирканмаа, Кески-Суоми, Къилба Саво, Кюменлааксо а, Малхбален Уусимаа а.
Административан-мехкан йекъайалар
Провинцин юкъайогӀуш ю 12 юкъарло (муниципалитеташ):
Билгалдахарш
Категори:Финлянди
Карбулово
Карбулово (Карбулово) — Сербин Бор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Бор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Лос Экимитес (Хилотепек)
Лос Экимитес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Экимитес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тернови Балка
Тернови Балка (Терновая Балка) — Российн Федерацин Ростовн областан Заветнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Тележиха
Тележиха (Тележиха) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Солонешнин кӀоштара эвла.
Аблатукан
Аблатукан (Аблатукан) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Улётин кӀоштара эвла.
Тернови Балка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тележиха
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Аблатукан
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Тернови Балка
Хьажоргаш
Категори:Заветнин кӀоштан нах беха меттигаш
Тележиха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Аблатукан
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Тележиха
Хьажоргаш
Категори:Солонешнин кӀоштан нах беха меттигаш
Копачи (Мстиславлан кӀошт)
Копачи (Капачы) — Белоруссин Могилёвн областан Мстиславлан кӀоштара эвла.
Аблатукан
Хьажоргаш
Категори:Улётин кӀоштан нах беха меттигаш
Копачи (Мстиславлан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Благодатни (Николаевн кӀошт)
Благодатни — Украинин Николаевн областан Николаевн кӀоштара эвла.
Копачи (Мстиславлан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Благодатни (Николаевн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Копачи (Мстиславлан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Мстиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Благодатни (Николаевн кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Копачи (Мстиславлан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Благодатни (Николаевн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Николаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Посохова
Посохова (Посохова) — Российн Федерацин Тюменан областан Тюменан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Тюменан кӀоштан нах беха меттигаш
Тайхте
Тайхте — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Коргун (ХӀилван)
Коргун (Korgun) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀилваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кчера
Кчера (Кчера) — Российн Федерацин Новгородан областан Батецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Батецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бенимели
Бенимели — Испанин Аликанте провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Аликанте провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Липска-Воля
Липска-Воля — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
(829) Академия
(829) Академия  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кампето (Кунео)
Кампето — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 7596
NGC 7596 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Абаев, Ӏимран
Ӏимра́н Аба́ев — нохчийн ийина кепар латархо.
Ссылки
Категори:Нохчийчоьнан ийина кепар латархой
Вандини (Верона)
Вандини — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эдельсгруб
Эдельсгруб — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Грац-Умгебунг гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мусь (Килемарин кӀошт)
Мусь (Мусь) — Российн Федерацин Марий Элан Килемарин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Килемарин кӀоштан нах беха меттигаш
Кваутлахапа (Мистла де Алтамирано)
Кваутлахапа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Кваутлахапа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сасово (Тулин область)
Сасово (Сасово) — Российн Федерацин Тулин областан Венёван кӀоштара эвла.
Пономарево (Максатихан кӀошт)
Пономарево (Пономарево) — Российн Федерацин Тверан областан Максатихан кӀоштара эвла.
Сасово (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Пономарево (Максатихан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сасово (Тулин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пономарево (Максатихан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
Абаев
Абаев — нохчийн фамили. И фамили йолу нах:
Пестовка (Москохан область)
Пестовка (Пестовка) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Куминовски
Куминовски (Куминовское) — Свердловскан областан Турински Слободан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Турински Слободан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Санта Рамона (Озулуама де Маскареньяс)
Санта Рамона — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чанчеле (Беневенто)
Чанчеле — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ПгӀессас
ПгӀессас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Эль Полворин (Туспан)
Эль Полворин — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Саличе (Кремона)
Саличе — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Эль Полворин (Туспан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Саличе (Кремона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Джавад (Сабирабадан кӀошт)
Джавад (Cavad) — Азербайджанан Сабирабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Сабирабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Полворин (Туспан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Морозово (Сокольскан кӀошт)
Морозово (Морозово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Элроза (Миннесота)
Элроза  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Эль Полворин (Туспан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Богачевка (Брянскан область)
Богачевка (Богачевка) — Российн Федерацин Брянскан областан Жуковкан кӀоштара эвла.
Эль Полворин (Туспан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Богачевка (Брянскан область)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Севруки (Воронован кӀошт)
Севруки (Сеўрукі) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Богачевка (Брянскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Севруки (Воронован кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Элроза (Миннесота)
Истори
Элроза гӀала йиллина  шарахь.
Богачевка (Брянскан область)
Хьажоргаш
Категори:Брянскан областан Жуковкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дудински (Архангельскан область)
Дудински (Дудинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Устьян кӀоштара эвла.
Севруки (Воронован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дудински (Архангельскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устьян кӀоштан нах беха меттигаш
Элроза (Миннесота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Морозово (Сокольскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Элроза (Миннесота)
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Вольни (Лозовин кӀошт)
Вольни — Украинин Харьковн областан Лозовин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Лозовин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сарыбулак (Тарбагатайнан кӀошт)
Сарыбулак — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Тарбагатайнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Тарбагатайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сапаноьзуь (ХӀасса)
Сапаноьзуь (Sapanözü) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) ХӀассанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀассанан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ольдеруп
Ольдеруп (Olderup) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 7597
NGC 7597 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7597 7597
Мита (Месина)
Мита — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Арениеш
Арениеш — Румынин Хунедоара жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Сулейман-Сталан кӀошт
Сулейман-Сталан кӀошт — Российн Федерацин ДегӀастанара муниципалан кхоллам.
Административан центр — Касумкент.
Билгалдахарш
Категори:ДегӀаста Категори:Российн кӀошташ
Глоговички
Глоговички (Hlohovičky) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Птина
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Хантаново
Хантаново (Хантаново) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара эвла.
Пьяно
Пьяно — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Птина
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Пьяно
Географи
.
Хантаново
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пьяно
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш