cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парленти (Сондрио)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кузмичево
Кузмичево (Кузмичево) — Сербин Рашка гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Рашка гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Криниця (Красноставскан повет)
Криниця  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Эспаньита (Озулуама де Маскареньяс)
Эспаньита — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Криниця (Красноставскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Уляски-Стамировски
Уляски-Стамировски — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Яцково-Подрезье
Яцково-Подрезье (Яцкава-Падрэззе) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара эвла.
Криниця (Красноставскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Уляски-Стамировски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Яцково-Подрезье
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Эспаньита (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Яцково-Подрезье
Хьажоргаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Эспаньита (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Яцково-Подрезье
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эспаньита (Озулуама де Маскареньяс)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Атамкуль
Атамкуль — Башкирийчоьнан Ермекееван кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Тарказински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 107 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452185, код ОКАТО — 80225837002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Ермекееван кӀоштан нах беха меттигаш
Балнеариу-Камбориу
Балнеариу-Камбориу — Бразилин Санта-Катарина штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Санта-Катарина штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Терзилер (Эфелер)
Терзилер (Terziler) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Эфелернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Эфелернан микрокӀошташ
Категори:Эфелернан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Емельяники (эвла)
Емельяники (Емяльянікі) — Белоруссин Витебскан областан Полоцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Полоцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Яворовец
Яворовец (Javorovec) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Злин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Горки (Сумин кӀошт)
Горки — Украинин Сумин областан Сумин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Сумин кӀоштан нах беха меттигаш
Нефедино
Нефедино (Нефедино) — Российн Федерацин Пскован областан Острован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Сичола (Терамо)
Сичола — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Оремиф
Климат
Эвла Амуран-Уссурийскан климатан кӀошт йукъахь йу, иза бараман зонера ТийнаӀапказан муссонан меттиган чуйогӀу Климатан амалехь ду аьхкенан йовхо а, барамера луьра кӀезиг ло долу Ӏа а.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Владивостокскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+10.
Хьажоргаш
Категори:Хабаровскан мехкан Николаевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Трифаново (Косан кӀошт)
Трифаново (Трифаново) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Косан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сотый
Сотый (Сотый) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Мамадышан кӀоштара дӀатесна эвла.
Трифаново (Косан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Сотый
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Трифаново (Косан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Косан кӀоштан нах беха меттигаш
Сотый
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Мамадышан кӀоштан нах беха меттигаш
Бегета
Бегета — Украинин Волинан областан Владимиран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Волинан областан Владимиран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
(7102) Neilbone
(7102) Neilbone — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1936 шеран 12 июлехь Сирил Джексон цӀе йолу Ӏилманчо Йоханнесбург обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1936 NB».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Тиразлар (Саригоьл)
Тиразлар (Tırazlar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Саригоьлнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
БагӀджигӀаз (Сафранболу)
БагӀджигӀаз (Bağcığaz) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Карабуьк провинцин (ил) Сафранболунан кӀоштара эвла.
Тиразлар (Саригоьл)
Хьажоргаш
Категори:Саригоьлнан микрокӀошташ
БагӀджигӀаз (Сафранболу)
Хьажоргаш
Категори:Карабуьк провинцин нах беха меттигаш
Тиразлар (Саригоьл)
Хьажоргаш
Категори:Саригоьлнан кӀоштан нах беха меттигаш
БагӀджигӀаз (Сафранболу)
Хьажоргаш
Категори:Сафранболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Тиразлар (Саригоьл)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
БагӀджигӀаз (Сафранболу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бутчино
Бутчино (Бутчино) — Российн Федерацин Калугин областан Куйбышеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Куйбышеван кӀоштан нах беха меттигаш
Рей-Сити (Джорджи)
Рей-Сити — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера гӀала.
Истори
Рей-Сити гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Джорджи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Давыдцево
Давыдцево (Давыдцево) — Российн Федерацин Тверан областан Бежецкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Логиново (Бокситогорскан кӀошт)
Логиново (Логиново) — Российн Федерацин Ленинградан областан Бокситогорскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бокситогорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бели (Львован область)
Бели — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Перри (гӀала, Нью-Йорк)
Перри  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Хутор (станци)
Хутор (Хутор) — Российн Федерацин Пензин областан Башмакован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Башмакован кӀоштан нах беха меттигаш
(15319) 1993 NU1
(15319) 1993 NU1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 12 июлехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 NU1» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Рорсбург (Пенсильвани)
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Овк
Овк (?) — Эрмалойчоьнан Тавушан провинцин эвла.
Билгалдахарш
Категори:Тавушан провинцин нах беха меттигаш
Воробьиха (Мантурован кӀошт)
Воробьиха (Воробьиха) — Российн Федерацин Костромин областан Мантурован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Мантурован кӀоштан нах беха меттигаш
Тум (Удмурти)
Тум (Тум) — Российн Федерацин Удмуртин Яран кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Яран кӀоштан нах беха меттигаш
Шуколово (Тверан область)
Шуколово (Шуколово) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Усть-Балей
Усть-Балей (Усть-Балей) — Российн Федерацин Иркутскан областан Иркутскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Иркутскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль-Борхе
Эль-Борхе — Испанин Малага провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Малага провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кетиашу
Кетиашу — Румынин Бузеу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бузеу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Санта Ана (Валье де Сантияго)
Санта Ана — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Ана лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Каменни Уезд (Ржокицани)
Каменни Уезд  (Kamenný Újezd) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Новий Соколув
Новий Соколув — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
ДекагӀт (ЭндгӀ а, ЛуагӀа а)
ДекагӀт — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭндгӀ а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ноанан
Ноанан (Nohanent) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Фефелово (Смоленскан область)
Фефелово (Фефелово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Смоленскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сен-Клеман-де-Бален
Сен-Клеман-де-Бален — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Марцелин (Западно-Поморскан воеводалла)
Марцелин  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Багалова, Зулейхан Мутушевна
Зулейхан Мутушевна Багалова (1945 шеран 16 ноябрь) — нохчийн артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Хьалкъа артист (1981 шо), РСФСР Сийлахь артист (1991 шо), йукъараллийн гуӀллакхо.
Йина 1945 шеран 2-гӀа июнехь. 1963 шерахь Нурадиловн цӀерах йолу Нохчийн паччалкхан драмин театрехь йолу школа-студия чекхъеккхира. 1977 шерахь ГИТИС чекхъеккхина. ГИТИСехь цуьнан хьехархо Соломон Михоэлс йоӀ Нина Михоэлс йара.
Театр
1961 шера дуьна 1967 шо кхаччалц Нохчийн драмтеатр хьалхара артист йара. Цо коьрта ролеш ловзина дукха спектаклешкахь, масала Расул Гамзатовс йаьккхина «Ламанхо» (Асет), Саид Бадуевси, Мималт Солцаевси йаккхина «Бешто» (Бусана), Саид Бадуевс йаьккхина «Петимат» (Петимат), Мольерс йаккхина «Хетаме цомгушхо» (Туаннета), Фридрих Шиллерс йаккхина «Ямарт а, безам а», Пьер Корнельс йаккхина «Сид», А. Хамидовс йаьккхина спектаклешкахь «Совдат и Дауд» (Совдат), «Бож-Али» (Зулай), «Лийрабоцурш» (Камета), дуккха а кхиерш.
Йукъараллин болх
1997 шера дуьна 2006 шо кхаччалц цо куьгалдина Нохчийн культурин таллами а, популяризаци а центр «Лам». Оцу хенахь масийтта проект кхочуш йина. Арахоьцуш дара «Вестник Лам» цӀе йолу журнал, масийтта документальный фильм йара яккихна («Нохчийн хьалкъа эшарш», «Нохчийн бӀовнаш», 1990 шерашкахь Соьлжа-ГӀалин дахархойх лаьцна фильм, иштта кхиерш), фотовыставкаш йара йина («Соьлжа-гӀалагӀула волавалар», кхиерш а), мискачу нахана дина гӀо а дара. Зулайс бина болх нохчийн дахар а, культура а таяр Ӏалшо йолуш бара.
СовгӀаташ
Цунна йелла «Силаллий белгало» аьлла орден (1971 шо), мидалш «Ленинна 100 шо кхачарна», «Нохч-ГӀалгӀа АССРна 60 шо кхачарна», «Къинхьегаман ветеран» (1984 шо).
2000 шеран 14 ноябрехь Сан-Паулу цӀе йолу гӀалахь цо бинчу машеран балхан а, адмийн бакъонаш ларйаран а цунна делла диплом «Демократин дуьненна болам».
2005 шарахь Нобелин совгӀатан хьалхатеттина хилар бахьнехь «Дуьнаьнна эзир зуда» аьлла ООН проекте йукъайагӀийтина йара.
Доьзал
Цуьна цӀийнда гӀарваьлла нохчийн артист Юсуп Идаев вара. Зулай ши кӀант, цхьа йоӀ, ши йоӀ йоӀ йу.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан зударий Категори:Нохчийчоьнан артисташ Категори:РСФСР Сийлахь артисташ
Залесни (Сольцин кӀошт)
Залесни (Залесная) — Российн Федерацин Новгородан областан Сольцин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сольцин кӀоштан нах беха меттигаш
(15320) 1993 OQ8
(15320) 1993 OQ8 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Дыряне
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Умурлу (Эфелер)
Умурлу (Umurlu) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Эфелернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Дыряне
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Умурлу (Эфелер)
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Дыряне
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Кумёнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Умурлу (Эфелер)
Хьажоргаш
Категори:Эфелернан микрокӀошташ
Категори:Эфелернан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лоптуново
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Улятово-Адами
Улятово-Адами — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йовнина
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Полоцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ла Ола (Текпан де Галеана)
Ла Ола — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Ола лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Криниця (Люблинан воеводалла)
Криниця  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Куричи
Куричи (Курићи) — Сербин Рашка гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Рашка гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Яцково-Пески
Яцково-Пески (Яцкава-Пяскі) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Парло (Тренто)
Парло — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Яцково-Пески
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Парло (Тренто)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Садови (Щёкинан кӀошт)
Садови (Садовый) — Российн Федерацин Тулин областан Щёкинан кӀоштара эвла.
Парло (Тренто)
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Яцково-Пески
Хьажоргаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Садови (Щёкинан кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Хьажоргаш
Категори:Щёкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лукив (Словаки)
Лукив  — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Волиця (Великопольскан воеводалла)
Волиця  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Галушки (Сумин кӀошт)
Галушки — Украинин Сумин областан Сумин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Сумин кӀоштан нах беха меттигаш
Мовсес
Мовсес (?) — Эрмалойчоьнан Тавушан провинцин эвла.
Чулпан (Ермекееван кӀошт)
Чулпан — Башкирийчоьнан Ермекееван кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Тарказински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 25 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452185, код ОКАТО — 80225837005.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Ермекееван кӀоштан нах беха меттигаш
Балнеариу-Пиньял
Балнеариу-Пиньял — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Эль-Бурго
Эль-Бурго — Испанин Малага провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Малага провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пасо де Арена (Аламо Темапаче)
Пасо де Арена — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Пасо де Арена лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Ранчо де Хесус Марин (Пабельон де Артеага)
Ранчо де Хесус Марин — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Йеникоьй (Саригоьл)
Йеникоьй (Yeniköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Саригоьлнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:Саригоьлнан микрокӀошташ
Категори:Саригоьлнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бели Камень (Львован область)
Белый Камень — Украинин Львован областан Золочеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Львован областан Золочеван кӀоштан нах беха меттигаш
Бостанбуькуь (Сафранболу)
Бостанбуькуь (Bostanbükü) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Карабуьк провинцин (ил) Сафранболунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карабуьк провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сафранболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сйоло (Болонья)
Сйоло — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Охотск
Охотск (Охотск) — Российн Федерацин белхалойн эвла, Хабаровскан мехкан Охотскан кӀоштан административан центр.
Климат
Эвла Амуран-Уссурийскан климатан кӀошт йукъахь йу, иза бараман зонера ТийнаӀапказан муссонан меттиган чуйогӀу Климатан амалехь ду аьхкенан йовхо а, барамера луьра кӀезиг ло долу Ӏа а.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Владивостокскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+10.
Хьажоргаш
Категори:Охотскан кӀоштан нах беха меттигаш
Никитино (Острован кӀошт)
Никитино (Никитино) — Российн Федерацин Пскован областан Острован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Явурек
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Эспанья (Тлачичилко)
Географи
Эспанья лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чаршак (Бойабат)
Чаршак (Çatpınar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Синоп провинцин (ил) Бойабатан кӀоштара эвла.
Яковка (ГӀезалойчоь)
Яковка (Яковка) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Мамадышан кӀоштара эвла.
Чаршак (Бойабат)
Хьажоргаш
Категори:Бойабатан кӀоштан нах беха меттигаш
Яковка (ГӀезалойчоь)
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Чаршак (Бойабат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Яковка (ГӀезалойчоь)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 15 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Мамадышан кӀоштан нах беха меттигаш
(15321) Доннадин
(15321) Доннадин — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 13 августехь Кэролин Шумейкер, Дэвид Леви цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 PE8» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Долуь-ле-Сек
Долуь-ле-Сек — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭндгӀ а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ремертон (Джорджи)
Ремертон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера гӀала.
Истори
Ремертон гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Джорджи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Новасель
Новасель (Novacelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сен-Клеман-де-ГӀивьегӀ
Сен-Клеман-де-ГӀивьегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Перрисбург (гӀала, Нью-Йорк)
Перрисбург  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Сен-Клеман-де-ГӀивьегӀ
Географи
.
Перрисбург (гӀала, Нью-Йорк)
Истори
Йиллина.
Сен-Клеман-де-ГӀивьегӀ
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Перрисбург (гӀала, Нью-Йорк)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Чудни (Пензин область)
Чудни (Чудная) — Российн Федерацин Пензин областан Башмакован кӀоштара эвла.
Перрисбург (гӀала, Нью-Йорк)
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Чудни (Пензин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Башмакован кӀоштан нах беха меттигаш
ЙагӀджилар (Эфелер)
ЙагӀджилар (Yağcılar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Эфелернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Эфелернан микрокӀошташ
Категори:Эфелернан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Росситер (Пенсильвани)
Географи
Росситер бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Каменни Уезд (Ческе Будейовице)
Каменни Уезд  (Kamenný Újezd) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Дамацки
Дамацки (Дамацкое) — Российн Федерацин Тверан областан Бежецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Быково (Куйбышеван кӀошт)
Быково (Быково) — Российн Федерацин Калугин областан Куйбышеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Куйбышеван кӀоштан нах беха меттигаш
Усть-Коса
Усть-Коса (Усть-Коса) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Косан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Косан кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Весь
Мали Весь (Малая Весь) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волхован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волхован кӀоштан нах беха меттигаш
Марцинковице (Западно-Поморскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Санта Ана (Кортазар)
Санта Ана — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Ана лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Навур
Навур (?) — Эрмалойчоьнан Тавушан провинцин эвла.
Билгалдахарш
Категори:Тавушан провинцин нах беха меттигаш
Вочерово-54 (разъезд)
Вочерово-54 (Вочерово-54) — Российн Федерацин Костромин областан Мантурован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Мантурован кӀоштан нах беха меттигаш
(15322) 1993 QY
(15322) 1993 QY — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Шумчино
Шумчино (Шумчино) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Новий Став (Свентокшискан воеводалла)
Новий Став  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Улятово-Гаць
Улятово-Гаць — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Талхигова, Роза Шахидовна
Роза Талхигова (1965 шеран 3 июль, Соьлжа-ГӀала, Нохчийн Республика, РСФСР, СССР) — нохчийн поэтесса а, Нохчийн йаздархойн союз декъашхо а (1996 шо), Российн йаздархойн союз декъашхо а (2002 шо), Российн журналистийн союз декъашхо а йу (2003 шо).
Биографи
Йина 1965 шеран 3-гӀа июлехь Соьлжа-ГӀалахь. Дуьххьара байт цо итт шо кхаьчча йазйина. Цо Нохчи-ГӀалгӀайн республикин литературин къийсамашкахь дакъалоцар, даимма а лакхара меттигаш йохара. 1983 шарахь Саид Бадуев цӀарах болу къийсамехь шозлугӀа меттиг йаьккхира цо. Кест-кеста цо йазйина байташ республикера журналашка а, газеташка а тӀейокхура. Цкъаццкъа иза радиос а, телевиденис а йистхила кхойкхура.
Цо школа чекхйаьккхинчулатӀехь 1984 шарахь цуьна байташ къоначу тобанан цхьанатоьхна арахоьцушйолу «Ӏуренна аз» цӀе йолу байташан гуламан йукъайахара. 1985 шарахь арайелира цуьна шозлугӀа сборник «ОрамаштӀе хьалвахар».