cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Батукаев, Гарун Махмудович
Биография
Батукаев создал в школе драматический кружок. Дети из этого кружка постоянно побеждали во всевозможных конкурсах. Самодеятельного режиссёра заметили и пригласили в Грозный руководить клубом «Пролетбат». Он сам писал тексты и сценарии мероприятий, сам ставил их на сцене. Клуб стал пользоваться популярностью.
Заметив потенциал Батукаева, городское руководство направило его на учёбу в Москву. В 1936 году окончил режиссёрский факультет Московского государственного института театрального искусства.
Вернувшись в Грозный, стал режиссёром Чеченского государственного драматического театра. Первая же его постановка — спектакль «Храбрый Кикила» — стала знаменательным событием в культурной жизни Чечено-Ингушетии. К работе над спектаклем были привлечены композитор Умар Димаев, поэт Арби Мамакаев, актёры Яраги Зубайраев, Абухаджи Туликов, Исмаил Ибрагимов, Асет Исаева, Мовжди Бадуев. Спектакль каждый раз проходил при полном аншлаге. Такого успеха чеченская сцена ещё не знала.
Вслед за спектаклем «Храбрый Кикила» был поставлен «Праздник колхозника» по одноименной пьесе Нурдина Музаева. Музыку к спектаклю написал Умар Димаев, а стихи — Арби Мамакаев. Некоторые песни, написанные специально для спектакля, обрели стали популярны в народе и зажили самостоятельной жизнью. Этот спектакль также пользовался большим успехом у зрителей.
В 1937 году один из основоположников чеченской литературы Саид Бадуев принёс в театр пьесу «Петимат». Накануне премьеры, когда спектакль был уже готов, Бадуев был арестован. Был наложен запрет на все его произведения. Поскольку произведения Бадуева составляли основу репертуара Чечено-Ингушского театра, то жизнь театра была почти полностью парализована.
Пришлось обновлять репертуар театра. К новому театральному сезону 1938 года были подготовлены спектакли «Асет» по одноименной пьесе Нурдина Музаева, «Зайнап» по пьесе Билала Саидова, «Честь» грузинского драматурга Георгия Мдивани.
(2320) Бларни
(2320) Бларни  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Батукаев, Гарун Махмудович
Биография
В 1939 году, к 125-летию М. Ю. Лермонтова театр выбрал для постановки часть романа «Герой нашего времени» «Бэла». Батукаев очень тщательно готовил этот спектакль. К работе над ним были привлечены художник Э. Бернгард, композитор А. Александров. В этом спектакле сам Батукаев сыграл роль Азамата. Этот спектакль, как и предыдущие спектакли Батукаева, получил восторженные отзывы зрителей и критики.
Эль Ранчито (Камарон де Техеда)
Эль Ранчито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
(2320) Бларни
Истори
ДӀайиллина 1979 шеран 29 августехь Пауль Вильд цӀе йолу Ӏилманчо Циммервальд обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1979 QJ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Эль Ранчито (Камарон де Техеда)
Географи
Эль Ранчито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Батукаев, Гарун Махмудович
Биография
Гарун Батукаев мечтал поставить спектакль об истории чеченского народа. Такой пьесы долго не было. Тогда он обратился за помощью к поэту Магомеду Гадаеву. После долгих раздумий была выбрана былина «Адин Сурхо». Но началась Великая Отечественная война.
Многие актёры ушли на фронт. Рвался на фронт и Батукаев, но руководство республики отказало ему в просьбе. Ему было поручено организовывать фронтовые концертные бригады. Тут и пригодился спектакль «Адин Сурхо». Этот спектакль стал важной частью программы, с которой артисты театра объездили все прифронтовые подмостки.
23 февраля 1944 года чеченцы и ингуши были депортированы. Батукаев со своей семьёй оказался в Джамбульской области Казахской ССР. Чтобы прокормить семью, ему пришлось устроиться шахтёром на одну из шахт Лениногорска.
Батукаев разыскал артистов Чечено-Ингушского театра и в конце 1946 года поставил оперетту «Аршин мал алан» на чеченском языке по одноименной пьесе азербайджанского драматурга Узейра Гаджибекова. Ввиду недостатка артистов, каждый артист исполнял по нескольку ролей, в том числе и женские. Зрители снова и снова приходили на спектакль.
По просьбе городского руководства, узнавшего об успехе постановки, пьеса была поставлена на русском языке. И эта постановка пользовалась таким же успехом.
Тогда Батукаева попросили поставить этот же спектакль на казахском языке с самодеятельными казахскими артистами. Батукаев исполнил и это пожелание, и снова спектакль пользовался ажиотажным успехом.
Восторженные отзывы о чеченском режиссёре дошли до областного руководства. Из Джамбула к нему приехала целая делегация. Батукаеву предложили создать областной театр русской драмы. Он долго не соглашался, так как создавать театр — дело долгое и хлопотное. А он надеялся побыстрее вернуться домой. Но, в конце концов, уступил настойчивости руководства.
В начале 1950-х годов был назначен главным режиссёром несуществующего ещё театра. Театр был создан. Батукаев работал так увлечённо и плодотворно, что после реабилитации репрессированных народов не смог сразу вернуться домой, так как в это время он работал над очередным спектаклем.
В 1958 году он, наконец, смог вернуться домой. К тому времени Чечено-Ингушский театр поставил спектакль «Асланбек Шерипов» по одноименной пьесе Халида Ошаева. Батукаев приступил к восстановлению спектаклей «Храбрый Кикила» и «Петимат». Кроме того, началась работа над новыми спектаклями «Волны Терека» по пьесе Магомеда Мусаева, «Ахмар-Хаджи» по одноименной пьесе Халида Ошаева.
Чтобы не потерять зрителя и обойти идеологический прессинг партийных органов, он перешёл на сельскохозяйственную тематику. Так на сцене появился спектакль дагестанского драматурга Амира Курбанова «Свадьба Кайсара».
Кроме этого, были спектакли «Путь Султана», по одноименной пьесе балкарского драматурга И. Баташова, «Самые дорогие», по одноименной пьесе Нурдина Музаева,
Была восстановлена комедия Нурдина Музаева и В. Вайнштейна «Мекхаш-Мирза», написанная ими ещё в довоенные годы.
— писала газета «Грозненский рабочий» 1 апреля 1961 года.
Гарун Батукаев зачастую работал вместе с драматургом, доводя сырой драматургический материал до кондиции, делая из него добротную пьесу. Поэтому к нему шли драматурги, поэтому на годы жизни Батукаева приходится расцвет чеченской драматургии.
Таким был и спектакль «В одном ауле» по одноименной пьесе М. Мусаева. Батукаев прямо на сцене во время репетиции дорабатывал с артистами каждую роль и каждую мизанцсцену.
С середины 1960-х до начала 1990-х годов работал в республиканском кукольном театре. В годы первой чеченской войны в результате боевых действий сгорел дом, в котором он жил. Когда началась вторая чеченская война, он переехал в Ингушетию в станицу Троицкая, где и скончался в октябре 1999 года. Похоронен там же. -->
Ссылки
Категори:Нохчийчоьнан артисташ Категори:Нохч-ГӀалгӀай АССР Халкъан артисташ
Малиновка (Островецан кӀошт)
Малиновка (Малінаўка) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Черемись
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Малиновка (Островецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Черемись
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
Дженнет МакКарди
Дженнет Мишель Фэй Маккарди (Jennette Michelle Faye McCurdy; йина 1992 шеран 26-июнехь, Лонг-Бич, Калифорни) — америкин актриса а, эшарийн автор а йу.
Фильмографи
Категори:АЦШн актёраш
Горка (Хаврогорин йуьртан меттиг)
Горка (Горка) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холмогорин кӀоштан нах беха меттигаш
Потапово (Рузан кӀошт)
Потапово (Потапово) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Загайново (разъезд)
Загайново (Загайново) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Троицкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш
Михайловка (Яркован кӀошт)
Михайловка (Михайловка) — Российн Федерацин Тюменан областан Яркован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Яркован кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Винченцо Ферери-Йаманти (Фрозиноне)
Сан Винченцо Ферери-Йаманти — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Романово-Булгаково
Романово-Булгаково — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Баштанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Чадрг
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йени Гизмейдан
Йени Гизмейдан (Yeni Qızmeydan) — Азербайджанан Шамахин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шамахин кӀоштан нах беха меттигаш
Одрина
Одрина (Одрина) — Российн Федерацин Брянскан областан Карачеван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Карачеван кӀоштан нах беха меттигаш
Чентро (Павия)
Чентро — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Йеникоьй (СамандагӀ)
Йеникоьй (Yeniköy) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) СамандагӀнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:СамандагӀнан микрокӀошташ
Категори:СамандагӀнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Молино Вители (Перуджа)
Молино Вители — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лютчик
Лютчик (Лютчик) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Головенчицы (Чаусин кӀошт)
Головенчицы (Галавенчыцы) — Белоруссин Могилёвн областан Чаусин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Санта Фе (Наутла)
Санта Фе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Фе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нью-Ричленд (Миннесота)
Нью-Ричленд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Нью-Ричленд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Новотроицки (Терновкан кӀошт)
Новотроицки (Новотроицкое) — Российн Федерацин Воронежан областан Терновкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Хьажоргаш
Категори:Терновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Коапа (Исла)
Коапа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Коапа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Караджа (Суруч)
Караджа (Karaca) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Суручнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Суручнан микрокӀошташ
Категори:Суручнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лас-Регерас
Лас-Регерас — Испанин Астури провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Астури провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мильянико
Мильянико — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Кьети провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Тольк
Тольк (Tolk) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
СарибахӀче (ХӀаскоьй)
СарибахӀче (Sarıbahçe) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Муш провинцин (ил) ХӀаскоьйнан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀаскоьйнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кампомарцо (Савона)
Кампомарцо — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нови Бугалыш
Нови Бугалыш (Новый Бугалыш) — Свердловскан областан Красноуфимскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (95%).
Билгалдахарш
Категори:Красноуфимскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Степной (Мамлюткан кӀошт)
Степной — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Мамлюткан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Мамлюткан кӀоштан нах беха меттигаш
Пайк-Крик (Делавер)
Пайк-Крик  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Делавэр штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Пайк-Крик бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Делавэр штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Делавэр штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
2-е Поныри
2-е Поныри (2-е Поныри) — Российн Федерацин Курскан областан Понырин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Понырин кӀоштан нах беха меттигаш
Моссан
Моссан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Попково (Духовщинан кӀошт)
Попково (Попково) — Российн Федерацин Смоленскан областан Духовщинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(2445) Блажко
(2445) Блажко  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Попково (Духовщинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Духовщинан кӀоштан нах беха меттигаш
(2445) Блажко
Истори
ДӀайиллина 1935 шеран 3 октябрехь Пелагея Шайн цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1935 TC».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Брусови (Тулин область)
Брусови (Брусовое) — Российн Федерацин Тулин областан Дубнан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Бочкари (Сокольскан кӀошт)
Бочкари (Бочкари) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Брусови (Тулин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Дубнан кӀоштан нах беха меттигаш
Бочкари (Сокольскан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Курхалла (фильм)
Курхалла, ХӀилла (The Swindle) — фильм ю, Гордон Корманца кхоьллина. Фильм дуьххьара гайтина 24 августехь 2013 шеран «Nickelodeon» канал тӀехь.
Речичани
Речичани — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш Речичани
Венеция (Фрозиноне)
Венеция — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Жуково (Боровичин кӀошт)
Жуково (Жуково) — Российн Федерацин Новгородан областан Боровичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Боровичин кӀоштан нах беха меттигаш
Адауфе
Адауфе — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Женнтей
Женнтей (Genneteil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Рыбаковка
Рыбаковка — Украинин Николаевн областан Березанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Березанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Зарат Хейбаьри
Зарат Хейбаьри (Zarat Xeybəri) — Азербайджанан Шамахин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шамахин кӀоштан нах беха меттигаш
Большой Шаплак
Большой Шаплак (Большой Шаплак) — Российн Федерацин Марий Элан Медведеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медведеван кӀоштан нах беха меттигаш
Номоконово
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Шилкан кӀоштан нах беха меттигаш
Кейто (Висконсин)
Кейто — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Черкасово (Молокован кӀошт)
Черкасово (Черкасово) — Российн Федерацин Тверан областан Молокован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Малое Туровье
Малое Туровье (Малое Туроўе) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Черкасово (Молокован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
Малое Туровье
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Башта (Румыни)
Башта — Румынин Нямц жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чане
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Банатско Велико Село
Банатско Велико Село (Банатско Велико Село) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Глубоки (Каменскан кӀошт)
Глубокий (Глубокий) — Российн Федерацин гӀалин кепара эвла, Ростовн областан Каменскан кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Каменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лена (Астури)
Лена — Испанин Астури провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Астури провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Горка-Кузнечевски
Горка-Кузнечевски (Горка-Кузнечевская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холмогорин кӀоштан нах беха меттигаш
(3318) Бликсен
(3318) Бликсен  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1985 шеран 23 апрелехь Карл Аугюстесен, Поуль Йенсен цӀе йолу Ӏилманчо Брорфельде обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1985 HB».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Карадут (Суруч)
Карадут (Karadut) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Суручнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Суручнан микрокӀошташ
Категори:Суручнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Сан Винченцо-Черкияра (Кьети)
Сан Винченцо-Черкияра — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Эль Ранчито (Котастла)
Эль Ранчито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Сан Винченцо-Черкияра (Кьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Ранчито (Котастла)
Географи
Эль Ранчито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чентро (Торино)
Чентро — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нью-Трир (Миннесота)
Нью-Трир  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Нью-Трир гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ариана Гранде
Ариана Гранде Бутера (Ariana Grande-Butera; йина 1993 шеран 26-июнехь, Бока Ратон, Флорида, АЦШ) — америкин актриса а, эшахо а йу. Мелла а йевзаш йу шен сериалехь «Толамхо-Виктори», «Сэм а, Пису а» Писун ролехь.
Категори:АЦШн актёраш Категори:Абатца нисбина музыканташ
Молино Гали (Варезе)
Молино Гали — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Мостовой (Тюменан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Яркован кӀоштан нах беха меттигаш
Пупки (Москохан область)
Пупки (Пупки) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Галачевка (Чаусин кӀошт)
Галачевка (Галачоўка) — Белоруссин Могилёвн областан Чаусин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Моте-Безуьш
Моте-Безуьш — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Красноярскан пачхьалкхан аграрин университет
Красноя́рскан пачхьа́лкхан агра́рин университе́т (КрасПАУ) — Красноярскера лакхара дешаран меттиг. Кадраш кечдо Красноярскан мехкан, Хакасин, Тывачоьнан, Якутин агропромышленностан декъана
Истори
Йиллина 1953 шарахь Красноярскан юьртабахаман институт аьлла.
1994 шарахь институтах йира Красноярскан пачхьалкхан аграрин университет.
Ӏилманан гӀуллакх
Университето кечъеш ю Малхбален Сибрехан экологин латта лелоран йукъара теори а, технологи а. Йо агроэкологин а, лаьттийн а мониторинг. Ӏамадо Малхбален Сибрехахь йехачу хенахь гӀураллехь лаьтта латтанийн хьоналла юха таяран хьесапаш. Талламаш бо буьртиган а, кхин культурийн а толерантан сортийн селекцин а, биотехнологин а. Инженерин эмбриологин белхаш леладо. Йуьртан бахаман йалтийн эвсараллин а, урхаллин а рационалан хьесапаш кечдеш белхаш до. Красноярскан махкахь латталелор жигара даккхарехь а, Ӏилманан бух тӀехь а лелоран некъ кечбо. Дийнатийн тайпанаш тойаран белхаш бо. Йуьртабахаман дийнатийн цамгарш меттаха йохучарна дуьхьала болх бо, профилактика а йо. Толлу даьхнийлелорехь хӀоъ нийса лелоран кепаш. Юьртабахаман балхахь машенаш а, трактораш а лакхара эвсараллица лелоран болх тобо.
Структура
КрасПАУ йукъайогӀу 7 институт :
Красноярскан пачхьалкхан аграрин университетан хаамча
Красноярскан пачхьалкхан аграрин университет Ӏилманан журнал. Коьллина 1996 шарахь. Арадолу баттахь цкъа. Журнал юкъадоьду ВАК журналийн испискин а, Российн Ӏилманан цитированин индексан а, а.
Тематикин рубрикаш: Редакцин кхеташо : (коьрта Ӏилманан редактор); А. С. Донченко (коьрта Ӏилманан редактор гӀовс);  (коьрта Ӏилманан редактор гӀовс); Н. А. Сурин; ; ;.
Редакцин коллеги : ; ; ; ; ; ; {{comment|Т. Ф. Лефлер|
Хьажоргаш
Категори:Красноярскан университеташ Категори:Красноярскан пачхьалкхан аграрин университет Категори:Аграрин университеташ
Умурджа (ХӀаскоьй)
Умурджа (Umurca) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Муш провинцин (ил) ХӀаскоьйнан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀаскоьйнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Максимково (Шекснан кӀошт)
Максимково (Максимково) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Жесте
Жесте (Gesté) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Зелёни Поляна (Троицкан кӀошт)
Зелёная Поляна (Зелёная Поляна) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Троицкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш
Торнеш
Торнеш (Tornesch) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Молина-Атерно
Молина-Атерно — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Л’Акуила провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Ольховка (Карачеван кӀошт)
Ольховка (Ольховка) — Российн Федерацин Брянскан областан Карачеван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Карачеван кӀоштан нах беха меттигаш
Йешилада (СамандагӀ)
Йешилада (Yeşilada) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) СамандагӀнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:СамандагӀнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Ровни (Львован кӀошт)
Ровни — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Кампомато (Бергамо)
Кампомато — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Ровни (Львован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кампомато (Бергамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ровни (Львован кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Кампомато (Бергамо)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ровни (Львован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Степной (Аккайынан кӀошт)
Степной — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Аккайынан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Аккайынан кӀоштан нах беха меттигаш
Ажилде
Ажилде — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Орловка (Терновкан кӀошт)
Орловка (Орловка) — Российн Федерацин Воронежан областан Терновкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Хьажоргаш
Категори:Терновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Быт (Свердловскан область)
Нови Быт (Новый Быт) — Свердловскан областан Каменскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (74%), гӀезалой (21%).
Билгалдахарш
Категори:Каменскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Рябоконево (Николаевн область)
Рябоконево — Украинин Николаевн областан Арбузинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Арбузинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Пайк-Крик-Велли (Делавер)
Пайк-Крик-Велли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Делавэр штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Пайк-Крик-Велли бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Венеция (Болонья)
Венеция — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нью-Ульм (Миннесота)
Нью-Ульм  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Большой Яшнур
Большой Яшнур (Большой Яшнур) — Российн Федерацин Марий Элан Медведеван кӀоштара эвла.
Нью-Ульм (Миннесота)
Истори
Нью-Ульм гӀала йиллина  шарахь.
Большой Яшнур
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Нью-Ульм (Миннесота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Большой Яшнур
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нью-Ульм (Миннесота)
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Большой Яшнур
Хьажоргаш
Категори:Медведеван кӀоштан нах беха меттигаш
Луарка
Луарка — Испанин Астури провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Березовец (Понырин кӀошт)
Березовец (Березовец) — Российн Федерацин Курскан областан Понырин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Хьажоргаш
Категори:Понырин кӀоштан нах беха меттигаш
Чернево (Молокован кӀошт)
Чернево (Чернево) — Российн Федерацин Тверан областан Молокован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
Малые Пущевые
Малые Пущевые (Малыя Пушчавыя) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш