cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD211856
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Зурабишвили Саломе
Дипломатан карьера
1996 шарахь дуьйна хилира министраллин кабинетан техникин хьехамча, ткъа 1997 шарахь дуьйна — Францин АГӀМ инспектор.
1998 - 2001 шерашкахь болх бира АГӀМ урхаллехь стратегин а, кхерамазаллин а, герз дӀадаккхаран а а агӀора.
2001 шарахь хӀоттийра Францин къам лардаран Инарлин секретариатан дуьненайукъара хаттарийн а, стратегин а куьйгалхо.
2003 шарахь хилира Гуьржийчуьра Францин йуьззина бакъо йолу векал.
2004 шеран мартехь дукха хан йоццуш хаьржина гуьржийн президента а, «ровзанийн революцин» тхьамдано а Саакашвили Михаила Гуьржийчоьнан арахьарачу гӀуллакхийн министр хӀоттийра Зурабишвили Джапаридзе Тедон меттана. И сацам Саакашвилис французийн президентаца Ширак Жакца дага а ваьлла бира, «иштта говза дипломат Гуьржийчоьнан цкъан а хилла вац» элира цуо цхьаьнакхетар чекхдолуш. Ша Зурабишвилис кхайкхийра МХГӀ, ма-аьлла реза хилира керла дарж дӀалаца, бераллехь дуьйна лууш йара гуьржийн дипломатин гӀуллакхан коьрте хӀотта.
Арахьарчу гӀуллакхий министран даржехь шеен коьрта кхиамаш лору Зурабишвилис махкара Российн тӀеман базанаш арайахарах болу сацам. Цхьаьна шеен къамелехь цуо кхайкхийра иза шена историн кхиам хетта аьлла. Министро иштта кхайкхадора, Гуьржийчоьно кхин хӀиттор йац шеш долчохь арахьарчу мехкийн тӀеман базанаш бохуш, амма и пункт Российца барт беш оха йукъайогӀуьйтур йац, хӀунда аьлча цуо доза туху цуьнан суверенитетан.
2005 шеран мартехь гуьржийн парламенто резолюци тӀеийцира, цуьнца Российн тӀемлооша йита йеза Гуьржийчоь 2006 шеран январь кхачале. Амма 2006 шеран мартехь (Зурабишвили АГӀМ коьртан даржера дӀайаьллачул тӀаьхьа) куьг йаздира компромиссан Российн базанаш 2008 шо чекхдаллалц арайохур йу аьллачу российн-гуьржийн барт кӀелахь.
2005 шеран ноябрехь кхоьллира, ша коьрте а хӀуттуш оппозицин «Зурабишвили Саломен йукъараллин болам», 2006 шеран мартехь цӀе хийцира парти «Гуьржийчоьнан некъ» аьлла. Партин программех лаьцна дуьйцуш, Зурабишвилис кховдийра «реалан а, эффективан а демократин» некъ лацар, ткъа кхин а «историс бакйинчу гуьржийн мехалле» а. Гуьржийчоьнан арахьара политикин коьрта накъост АЦШ йу элира экс-министро. Цуьнца цхьаьна Зурабишвилис билгалдаьккхира Российца йукъаметтигаш тойан иэшар, гайтира, гуьржийн элитас Россех дерг чӀогӀа дера олуш хилар, амма цуьнца цхьаьна дукха паргӀата Российн коммерсанташ Гуьржийчоьнан предприятеш приватизаци йаран йукъабуьту. Цуьнца цхьаьна долу Ӏедал Зурабишвилис бехке дора «большевистийн методологи а, цӀена америкин PR технологеш а цхьаьнакхетар» бахьнехь кхоллаеллачу «необольшевизмех».
2006 шеран сентябрехь итт оппозицин партис, царна йукъахь Зурабишвилин «Гуьржийчоьнан некъ» а, Гамсахурдия Константинан «Маршо» парти а, ткъа иштта Гуьржийчоьнан девнаш дерзоран пачхьалкхан министр хилла волу Хаиндрава Георгий а волуш, президент Саакашвилин дуьхьала кхоьллира коалици.
2007 шеран 2 ноябрехь гуьржийн парламентан гӀишлон хьалха хилира, цхьа могӀа оппозицин партеш йина, массийн реза бацаран акци. Царна йукъахь йара Зурабишвили. Митинг ечара Саакашвилега даржера мукъавала а, хенал хьалха харжамаш бие а, политикин чубоьхкинарш арахеца а  элира.
7 ноябрехь оппозицин керла митинг эккхийра полицис а, башха тобанаша а. Манифестанташна дуьхьала лелийра бӀаьргаш Ӏийжо газ а, хидеттарш а. Митинг эккхийначул тӀаьхьа Зурабишвили цхьаьнакхийтира АЦШн Гуьржийчуьра векалца Тэфт Джонаца, ша цунна хаийта машаран реза ца хиларан акци эккхийний.
12 ноябрех Цхьаьнатоьхна оппозицин къоман кхеташоно хаьржира оппозицин йукъара кандидат депутат а, коммерсант а волу Гачечиладзе Леван, Саакашвилис 2008 шеран январан хӀиттийначу рогӀера боцучу харжамашна. Гачечиладзе тоьлла меттиг хилахь оппозицис дош деллера президентан дарж дӀадаккха, дерриг Ӏедал дӀадала парламето терго йеш волу премьер-министре. Иштта меттиг хилахь премьеран дарж дӀалаца дезара Зурабишвилис. Цхьаьнатоьхна оппозицера шайн кандидатураш президентан харжамашка хӀиттор кхайкхийра бизнесмена Патаркацишвили Бадрис, Лейбористийн партин тхьамдано Нателашвили Шалвас, «Керла аьттунарш» цхьаьнакхетараллин коьрто Гамкрелидзе Давида. 2008 шеран январехь Саакашвили йуха хаьржира шолгӀачу муьран.
2010 шеран ноябрехь Зурабишвилис, шен партин архаш Сетуридзе Кахега елла, кхайкхийра ша гуьржийн политикера дӀайалар. Цуо дийцарехь, и сацам баран бахьна, Гуьржийчохь демократии ца хиларх тешна хилар а, оппозицега махкахь болх балур ца хилар а ду аьлла.
2018 шеран президентан харжамашкара толам
2018 шеран президентан харжамашкахь коьртачех цхьа кандидат хилира Зурабашвилих. Харжамашна йукъайахара йозуш йоцу партера йоцу кандидатат хилла, амма Ӏедалехь йолу «Гуьржийн дог-ойла» партин куьйгалхоша, царна йукъахь цуьнан председатель волу миллиардер Иванишвили Бидзина а, масийттаза дери дира, шеш цунна гӀо лацар, гӀоьнан йукъахь «партин жигархой балар а, финанса» а.
28 ноябрехь Зурабишвили Саломе туьйлира харжамийн шолгӀачу турехь: 2018 шеран 29 ноябрехь зорба тоьхна Гуьржийчоьнан ЦХК терхьашца, 100 % харжамхойн кхаьжнаш багарбинчул тӀаьхьа, цуьнан хилира 59,52 % (йа 1 147 627) кхаж. Зурабишвилих хилира мехкан исторехь дуьххьарлера зуда-президент. Инаугураци хилира 16 декабрехь.
Харжамашкахь толам баьккхинчул тӀаьхьа кхайкхийра Российца муьлхха а йукъаметтиг лелор йац ша аьлла, которую она считает врагом Грузии.
Хартоновцы
Хартоновцы — Украинин Тернополан областан Залещикин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Зурабишвили Саломе
Доьзал
Зурабишвилин шича — Французийн Ӏилманийн академин гуттаренна секретарь Каррер-д’Анкосс Элен, йечу хенахь Зурабишвили.
Хартоновцы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Залещикин кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀуьсревпаша (ХӀан)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀанан микрокӀошташ
Форначоне (Лука)
Форначоне — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 5036
NGC 5036 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5036 5036
Дроновка (Курскан область)
Дроновка (Дроновка) — Российн Федерацин Курскан областан Глушкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Глушкован кӀоштан нах беха меттигаш
Николаевка (Нови Осколан кӀошт)
Николаевка (Николаевка) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш
Шихабов
Айдами́ров — нохчийн фамили. И фамили йолу нах:
Погорелов Майдан
Погорелов Майдан (Погорелов Майдан) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сергачан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сергачан кӀоштан нах беха меттигаш
Пояна-Маре (Долж)
Пояна-Маре — Румынин Долж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Долж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Буковани (Пржибрам)
Буковани  (Bukovany) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Чупеево
Чупеево (Чупеево) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара дӀатесна эвла.
Буковани (Пржибрам)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Чупеево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Буковани (Пржибрам)
Географи
.
Чупеево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Буковани (Пржибрам)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Боровски (Алтайн мохк)
Боровски (Боровское) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Алейскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гошен (Алабама)
Гошен — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лас Фуентес (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Лас Фуентес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Фуентес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Лимарев (Воронежан область)
Лимарев (Лимарев) — Российн Федерацин Воронежан областан Ольховаткан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ольховаткан кӀоштан нах беха меттигаш
Рикети II (Катанцаро)
Рикети II — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Макуни
Макуни (Макуни) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Дубы (Житомиран область)
Дубы — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Пуэбла-де-Сарагоса
Пуэ́бла (Puebla) — Мексикера гӀала а, муниципалитет а, Пуэбла штатан коьрта гӀала а. Официалан йуьззина цӀе — Турпала Пуэ́бла-де-Сараго́са (Heroica Puebla de Zaragoza). Хьалхо хилла цӀе Пуэ́бла-де-лос-А́нхелес (Puebla de los Ángeles), цундела олу Анхело́полис (Angelópolis, «малайкийн гӀала»).
Билгалдахарш
Категори:Мексика
Мохнево
Мохнево (Мохнево) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Байрактепе (ХӀендек)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀендекнан микрокӀошташ
Категори:ХӀендекнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Липосте
Липосте — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кучино (Рязанан область)
Кучино (Кучино) — Российн Федерацин Рязанан областан Спасскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Шоломовски (Кировн область)
Шоломовски (Шоломовская) — Кировн областан Кировн гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Кучино (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шоломовски (Кировн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
КуьэгӀ
КуьэгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ВагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Доьвлаьталибаьйли
Билгалдахарш
Категори:Джаьлилабадан кӀоштан нах беха меттигаш
HD21190
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Казтильиончело (Маса-Карара)
Казтильиончело — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чуварина
Чуварина (Чуварина) — Российн Федерацин Курганан областан Шатрован кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Хьажоргаш
Категори:Шатрован кӀоштан нах беха меттигаш
Лиг
Лиг — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жжёнов, Георгий Степанович
Георгий Степанович Жжёнов — советан а, оьрсийн театран а кинон актёр ву. ССРС къоман артист (1980).
Хьажоргаш
Категори:ССРС актёраш
Юрьевка (Луганскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гоькчели (Динар)
Гоькчели (Gökçeli) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) Динаран кӀоштара эвла.
Юрьевка (Луганскан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Лутугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоькчели (Динар)
Хьажоргаш
Категори:Динаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Брач (Болцано)
Брач  — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Стариня (ХӀордан воеводалла)
Стариня — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Вильянуэва-де-лос-Инфантес (Сьюдад-Реаль)
Вильянуэва-де-лос-Инфантес — Испанин Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хольштедт
Хольштедт (Hohlstedt) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Студенка (Быхован кӀошт)
Студенка (Студзёнка) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Исканкуйу (ХӀан)
Исканкуйу (İskankuyu) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) ХӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀанан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Атлапа дел Рио (Атенанго дел Рио)
Атлапа дел Рио — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лос Анхелес (Тиватлан)
Лос Анхелес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Анхелес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Атлапа дел Рио (Атенанго дел Рио)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Лос Анхелес (Тиватлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Окна-де-Ф'ер (коммуна)
Окна-де-Ф'ер — Румынин Караш-Северин жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Караш-Северин жудецан коммунаш
Окна-де-Ф'єр
Кыпиново (Добричин область)
Кыпиново  — Болгарин Добричин областера эвла. Генерал-Тошево йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маргерита VI (Кротоне)
Маргерита VI — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
NGC 5037
NGC 5037 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5037 5037
Турчинский, Владимир Евгеньевич
Владимир Евгеньевич Турчинский — оьрсийн театран а, кинон а актёр ву.
Хьажоргаш
Категори:Российн актёраш
Ивановски (Томашскан йуьртан меттиг)
Ивановски (Ивановское) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Закатал (Тексистепек)
Закатал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Закатал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Каролев (Здунсковольскан повет)
Каролев  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Кулига (Свердловн кӀошт)
Кулига (Кулига) — Российн Федерацин Орёлан областан Свердловн кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Свердловн кӀоштан нах беха меттигаш
Одерады (Луцкан гӀалин йукъаралла)
Одерады — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Казтильиончело дел Триноро (Сьена)
Казтильиончело дел Триноро — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эчара (Джаьлилабадан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Джаьлилабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Вязовая (Лельчицин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Лельчицин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Красноборск (Архангельскан область)
Красноборск (Красноборск) — Российн Федерацин эвла, Архангельскан областан Красноборскан кӀоштан административан центр.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кызылдикан
Кызылдикан — Кхазакхстанан Жамбылан областан Сарысунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Сарысунан кӀоштан нах беха меттигаш
Липица (Словени)
Липица — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кабакли (Динар)
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Категори:Динаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Каролев (Ловицкан повет)
Каролев  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Дещице
Дещице — Австрин Каринти федералан латтана йукъара коммуна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Каринти латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кочко-Пожарки
Кочко-Пожарки (Кочко-Пожарки) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сергачан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 706 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сергачан кӀоштан нах беха меттигаш
Рикети III (Катанцаро)
Рикети III — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Пржедславице
Пржедславице (Předslavice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Рикети III (Катанцаро)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пржедславице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Окна-Шугатаг (коммуна)
Окна-Шугатаг — Румынин Марамурешу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Черепинки
Черепинки — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Вильянуэва-де-Сан-Карлос
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йеллидже (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD211906
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
NGC 5038
NGC 5038 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5038 5038
Хопфгартен (Туьринген)
Хопфгартен (Hopfgarten) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Старкова-Гута
Старкова-Гута — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Каттер (Аризона)
Каттер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Каттер бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Ловчанци
Ловчанци — Болгарин Добричин областера эвла. Добричка йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маргеро (Савона)
Маргеро — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Буковани (Соколов)
Буковани  (Bukovany) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Форнезиге (Белуно)
Форнезиге — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Буковани (Соколов)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Карловы Вары мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Форнезиге (Белуно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бейкоьй (ХӀендек)
Бейкоьй (Beyköy) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) ХӀендекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀендекнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гэрдъёль
Гэрдъёль (Гэрдъёль) — Коми Республикин Ухтан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (9%), оьрсий (80%).
Сущев
Сущев (Сушчоў) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Чухово (Тверан область)
Чухово (Чухово) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Кайи (ХӀан)
Кайи (Kayı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) ХӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀанан микрокӀошташ
Категори:ХӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Никольски (Нови Осколан кӀошт)
Никольски (Никольское) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Граймс (Алабама)
Граймс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Будки (Глушкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Граймс (Алабама)
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Будки (Глушкован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Глушкован кӀоштан нах беха меттигаш
Ямы (Луганскан область)
Ямы — Украинин Луганскан областан Троицкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луганскан областан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ларево (Ленинскан кӀошт)
Ларево (Ларево) — Российн Федерацин Москохан областан Ленинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Ленинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Харатьян, Дмитрий Вадимович
Дмитрий Вадимович Харатьян — оьрсийн театран а, кинон а актёр ву. РФ къоман артист (2007).
Хьажоргаш
Категори:Российн актёраш
Лас Фуентес (Санта Круз де Хувентино Росас)
Лас Фуентес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Берксвилл (Кентукки)
Берксвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Лас Фуентес (Санта Круз де Хувентино Росас)
Географи
Лас Фуентес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Берксвилл (Кентукки)
Истори
Берксвилл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Лас Фуентес (Санта Круз де Хувентино Росас)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Берксвилл (Кентукки)
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лас Фуентес (Санта Круз де Хувентино Росас)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Мали Базы
Мали Базы (Малые Базы) — Российн Федерацин Воронежан областан Ольховаткан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мали Ржава
Мали Ржава (Малая Ржава) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара эвла.
Мали Базы
Хьажоргаш
Категори:Ольховаткан кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Ржава
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Ивановски (Устьянскан йуьртан меттиг)
Ивановски (Ивановское) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Никитино (Юрьевецан кӀошт)
Никитино (Никитино) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Скопино
Верхни Скопино (Верхнее Скопино) — Кировн областан Кировн гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кировн гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Вавилон (Алтайн мохк)
Вавилон (Вавилон) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Алейскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Пояна-Маре (Олт)
Пояна-Маре — Румынин Олт жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Олт жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 5039
NGC 5039 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5039 5039
Якубовка (Залещикин кӀошт)
Якубовка — Украинин Тернополан областан Залещикин кӀоштара эвла.