cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кантоне (Верчели)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Бустурия
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лопатино (Волган кӀошт)
Лопатино (Лопатино) — Российн Федерацин Самарин областан Волган кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1142 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Самарин областан Волган кӀоштан нах беха меттигаш
Стернатия
Стернатия — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Лечче провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Михалкино (Тверан область)
Михалкино (Михалкино) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
ШехӀитмухӀтар
ШехӀитмухӀтар (Şehitmuhtar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) БейогӀлунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аран (Йевлаханан кӀошт)
Аран (Aran) — Азербайджанан Йевлаханан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Йевлаханан кӀоштан нах беха меттигаш
Комарово (Къилбаседа ХӀирийчоь)
Комарово (Комарово) — Российн Федерацин Къилбаседа ХӀирийчоьнан Мазалкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мазалкан кӀоштан нах беха меттигаш
Велики Двор (Новгородан область)
Велики Двор (Великий Двор) — Российн Федерацин Новгородан областан Валдайн кӀоштара эвла.
Довольни
Довольни (Довольное) — Российн Федерацин эвла, Новосибирскан областан Довольнин кӀоштан административан центр.
Велики Двор (Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Довольни
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Велики Двор (Новгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валдайн кӀоштан нах беха меттигаш
Искилип
Искилип (İskilip) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Искилипнан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Довольни
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Искилип
Хьажоргаш
Категори:Искилипнан кӀоштан нах беха меттигаш
Довольни
Хьажоргаш
Категори:Довольнин кӀоштан нах беха меттигаш
Желнино (Пскован область)
Желнино (Желнино) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежаницин кӀоштан нах беха меттигаш
Кутци
Кутци — Украинин Ивано-Франковскан областан Рогатинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
(1925) Франклин-Адамс
(1925) Франклин-Адамс  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1934 шеран 9 сентябрехь Х. ван Гент цӀе йолу Ӏилманчо Йоханнесбург обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1934 RY».
Нагорни (Ровнан область)
Нагорни — Украинин Ровнан областан Дубнон кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дубнон кӀоштан нах беха меттигаш
Становищи
Становищи (Становищи) — Российн Федерацин Владимиран областан Александрован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
Новосяды (Каменнологскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Ошмянин кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Язовка
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш
Йошкар-Памаш
Йошкар-Памаш (Йошкар-Памаш) — Российн Федерацин Марий Элан Нови Торъялан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Торъялан кӀоштан нах беха меттигаш
Замятино (Солнечногорскан кӀошт)
Замятино (Замятино) — Российн Федерацин Москохан областан Солнечногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Солнечногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Элмайака (БахӀчесарай)
Элмайака (Elmayaka) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Ван провинцин (ил) БахӀчесарайнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Ван провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ван провинцин микрокӀошташ
Категори:БахӀчесарайнан микрокӀошташ
Категори:БахӀчесарайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Средньи Салаш
Средньи Салаш (Средњи Салаш) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Санта-Мария-де-Оливейра
Санта-Мария-де-Оливейра — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Ле-Мениль-о-Валь
Ле-Мениль-о-Валь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан Джулияно (Козенца)
Сан Джулияно — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Монте I (Потенца)
Монте I — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Викобонегизио
Викобонегизио — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сисенева
Сисенева (Сісенева) — Белоруссин Могилёвн областан Шклован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ле-Тонс
Ле-Тонс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тишинский
Тишинский — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Риддер гӀалин администрацин йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Риддер гӀалин администраци
Берекиу (Бихор)
Берекиу — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бихор жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Техера, Доминго
Техера Доминго (Domingo Tejera; 1899 27 сентябрь — 1969 30 июнь) — уругвайн футболист, турсло, Уругвайн гулйина командин ловзархо, цунна йукъахь левзина 17 матчехь, 9 матчехь капитан хилла. 1930 шеран дуьненан чемпион, 1928 шеран Олимпийн ловзарийн чемпион. 1950 шеран дуьненан чемпионан Техера Эусебион деваша.
Хьажоргаш
Категори:Уругвайн футболисташ Категори:Футболех ловзаран Уругвайн гулйина командин ловзархой Категори:ФК «Монтевидео Уондерерс» ловзархой Категори:Цхьаьна клубан футболисташ Категори:Уругвайн Олимпийн чемпионаш Категори:1928 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн чемпионаш Категори:Футболех ловзаран дуьненан чемпионаш Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш
Сторнара
Сторнара — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Фоджа провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Кантоне (Кунео)
Кантоне — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ершовка (Ярославлан область)
Ершовка (Ершовка) — Российн Федерацин Ярославлан областан Гаврилов-Яман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гаврилов-Яман кӀоштан нах беха меттигаш
Этгерслебен
Этгерслебен (Etgersleben) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Валье-де-Трапага
Валье-де-Трапага — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Новинка (Омскан область)
Новинка (Новинка) — Российн Федерацин Омскан областан Азован немцойн къоман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Азован немцойн къоман кӀоштан нах беха меттигаш
Мухьаммад Реза ПахӀлави
Биографи
Мухьаммад Реза вина 1919-чу шарахь ТехӀеранехь, Реза ПахӀлави полковникан доьзалехь.
Зырянка (Горноуральскан гӀалин гуо)
Зырянка (Зырянка) — Свердловскан областан Горноуральскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Категори:Горноуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Московски (Мартыновкан кӀошт)
Московски (Московский) — Российн Федерацин Ростовн областан Мартыновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мартыновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Вен кхиэл
Вен суд — адамо динчу зуламна пачхьалкхо тӀелецна таӀзар даран кеп йу. Таханлерачу дийнахь дукхахйолу юрисдикцешкахь вен суд Ӏедалца йогӀуш йац, ткъа вукху пачхьалкхашкахь- доккха зулам дина волчу стагана бен йеш йац иза. 2016-чу шеран товбецан-баттахь (сентябрехь) 60-чу пачхьалкхашкахь гергга 22 500 стаг вара кхиэлан сацам кхочушбарна «собар деш». Уггаре дукха оцу хьолехь бара Америкин Цхьанатоьхначу Штаташкахь — 2500 адам. ХӀора шарахь вен суд дӀайахьарца 1000—2000 адам хӀаллакхуьлу.
Вен кхиэлан тайпанаш
]] Кхузаманахь пайдаоьцуш йолу вен кхиэлаш:
Amnesty International кхолламан хаамашца, 2018-чу шарахь дуьненахь рогӀера вен кхиэлаш лелош йара: Ирхъоллар а (итт пачхьалкх), тоьпаштохар а (ялх пачхьалкх), лен инъекци а (йиъ пачхьалкх), корта баккхар а (СаӀуди Арави), электронан гӀант (Америкин Цхьанатоьхна Штаташ).
Ислам
ШарӀехь вен кхиэл яр масийтта бахьана ду: хуъушехь (стаг) вер а, гомосексуализм а, зина а (зуда-майра ямарт хилар) а, ислам дитар а.
Альбакъара (Етт) суратехь бӀе кхузткъе берхӀийттолгӀачу айатехь йаздина: "ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш! [Дáла] Шуна [йаздина] тӀедиллина байъанчáрна тӀéра [нийсонца] чӀир эцар . Маьршачунна дуьхьал маьршаниг, лайна дуьхьал лай, стéна дуьхьал стé . Шен [бусалба] вашас шéна цхьа хӀума гечдинарг [милла велахь], тӀаккха [цунна тӀехь гӀиллакхца] девзинчунца тӀаьхьавáзар а, диканца [нийсонца] цунга [гӀýда] дӀадалар а ду . И [кхел] шун Дéлéра дайдар а, къинхéтам а бу . Цул тӀаьхьа [шарӀал] тӀехваьлларг [милла велахь], цунна лазош [долу] Ӏáзап ду."
Керсталла
Библехь хьахийна вен кхиэлан кхо тайпа: тӀулгаш деттар а, дагор а, ирахъоллар а.
Берийн динчу зуламан хьокъехь Ӏийсас аьлла: "2Делах тешаш болчу лахара болчех цхьаьнга къа латадойтучул, хьеран тІулг, коча а оьллина, ша хӀорда чу кхоссийтар гІоле йу цу стагана. (Лака 17:2)."
Бакъдерг
2007-чу шеран товбецан-беттан (сентябран) 26-чохь Европин Кхеташонан министрийн Комитето билгалдаьккхира вен кхиэлан дуьхьало йаран Де- лахьанан-беттан (октябран)- 10-гӀа де.
Садаев
Садаев — нохчийн фамили. И фамили йолу нах:
ДуздагӀ (Йевлаханан кӀошт)
ДуздагӀ (Duzdağ) — Азербайджанан Йевлаханан кӀоштара эвла.
(3917) Франц Шуберт
(3917) Франц Шуберт  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1961 шеран 15 февралехь Ф. Бёрнген цӀе йолу Ӏилманчо Таутенбург обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1961 CX».
Липовка (Рогатинан гӀалин йукъаралла)
Липовка — Украинин Ивано-Франковскан областан Рогатинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Рогатинан кӀоштан нах беха меттигаш
Орора (Вошара, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Антроповски (Архангельскан область)
Антроповски (Антроповская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Шенкурскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шенкурскан кӀоштан нах беха меттигаш
Невирков
Невирков — Украинин Ровнан областан Ровнан кӀоштара эвла.
Реси (Казбегин муниципалитет)
Реси (რესი) — Гуьржийчоьнан Мцхета-Мтианетин Казбегин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 0 стаг (2014 шо).
Невирков
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ровнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Джулияно (Казерта)
Сан Джулияно — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ноглики
Ноглики (Ноглики) — Российн Федерацин гӀалин кепара эвла, Сахалинан областан Ногликин гӀалин гуо административан центр.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Хьажоргаш
Категори:Ногликин гӀалин гуо нах беха меттигаш
Ле-МениягӀ
Ле-МениягӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Томтом (БейогӀлу)
Томтом (Tomtom) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) БейогӀлунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
НПС Дружба
НПС Дружба (НПС Дружба) — Российн Федерацин Самарин областан Волган кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Самарин областан Волган кӀоштан нах беха меттигаш
Реймонд (Миссисипи)
Реймонд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала.
Истори
Реймонд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кабадуьз
Кабадуьз (Kabadüz) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Кабадуьзан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кабадуьзан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Харрис Камала
Харрис Камала (ингалсан маттахь Kamala Devi Harris) — америкин юрист а, политик а йу. 2021-чу шеран кхолламан-беттан (январан) 20-чу дийнахь дуьйна Америкин Цхьанатоьхначу Штатийн 49-гӀа вице-президент йу. АЦШ-ий исторехь оцу даржехь хьалхара зуда йу иза. АЦШ-ийн Демократийн партин декъашхо йу. 2011—2017 шерашкахь Калифорнин коьрта прокурор йара. 2017—2021 шерашкахь Калифорни штатера АЦШ-ийн сенатор йара.
Монте II (Потенца)
Монте II — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мали Топаль
Мали Топаль (Малая Топаль) — Российн Федерацин Брянскан областан Клинцин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клинцин кӀоштан нах беха меттигаш
Жилино (Бежаницин кӀошт)
Жилино (Жилино) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежаницин кӀоштан нах беха меттигаш
Новосяды 1
Новосяды 1 (Навасяды 1) — Белоруссин Гроднон областан Ошмянин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Ошмянин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мишуково (Тверан область)
Мишуково (Мишуково) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
Вальмаседа
Вальмаседа — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(862) Франция
(862) Франция  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1917 шеран 28 январехь Макс Вольф цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1917 BF».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ле-ФогӀж (Вогезаш)
Ле-ФогӀж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Олив-Бранч (Иллинойс)
Олив-Бранч — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Олив-Бранч бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Иллинойс штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Санта-Мария-де-Соту
Санта-Мария-де-Соту — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
1054 шо
Билгала терахьаш доцу хиламаш
.
Бина
Хьажа кхин а: Категори:Бинарш 1054 шарахь
Белла
Хьажа кхин а: Категори:белларш 1054 шарахь
Сторнарелла
Сторнарелла — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Фоджа провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Луковски (Къилбаседа ХӀирийчоь)
Луковски (Луковская) — Российн Федерацин Къилбаседа ХӀирийчоьнан Мазалкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мазалкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Бобрывец
Мали Бобрывец (Малый Бобрывец) — Российн Федерацин Смоленскан областан Ершичин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш
Дружни (Довольнин кӀошт)
Дружни (Дружный) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Довольнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Довольнин кӀоштан нах беха меттигаш
Скубиловка
Скубиловка (Скубілаўка) — Белоруссин Могилёвн областан Шклован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Гуьнеййамач (БахӀчесарай)
Хьажоргаш
Категори:Ван провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ван провинцин микрокӀошташ
Категори:БахӀчесарайнан микрокӀошташ
Категори:БахӀчесарайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Заовражье (Солнечногорскан кӀошт)
Заовражье (Заовражье) — Российн Федерацин Москохан областан Солнечногорскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Солнечногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Зырянка (Талицан гӀалин гуо)
Зырянка (Зырянка) — Свердловскан областан Талицан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (92%), чувашаш (5%).
Кантоне (Перуджа)
Кантоне — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Этинген
Этинген (Etingen) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Викозопрано (Дженова)
Викозопрано — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сремска Каменица
Сремска Каменица (Сремска Каменица) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Стари (Александрован кӀошт)
Стари (Старая) — Российн Федерацин Владимиран областан Александрован кӀоштара эвла.
Сремска Каменица
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Стари (Александрован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сремска Каменица
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Стари (Александрован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
Ираьванли (Йевлаханан кӀошт)
Ираьванли (İrəvanlı) — Азербайджанан Йевлаханан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Йевлаханан кӀоштан нах беха меттигаш
Кандашбеляк
Кандашбеляк (Кандашбеляк) — Российн Федерацин Марий Элан Нови Торъялан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Торъялан кӀоштан нах беха меттигаш
Берекуца
Берекуца — Румынин Тимиш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Тимиш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Джулияно (Фрозиноне)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тищенко
Тищенко — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Жумабаев Магжанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Жумабаев Магжанан кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Мон-Сен-Мишель
Ле-Мон-Сен-Мишель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(520) Франциска
(520) Франциска  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1903 шеран 27 октябрехь Макс Вольф, Пауль Гёц цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1903 MV».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Монте а Пезча (Пистоя)
Монте а Пезча — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вильяро
Вильяро — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вишневка (Новгородан область)
Вишневка (Вишневка) — Российн Федерацин Новгородан областан Валдайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валдайн кӀоштан нах беха меттигаш
Пахомовка (Омскан область)
Пахомовка (Пахомовка) — Российн Федерацин Омскан областан Азован немцойн къоман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Азован немцойн къоман кӀоштан нах беха меттигаш
Луковец-Журовски
Луковец-Журовски — Украинин Ивано-Франковскан областан Рогатинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Рогатинан кӀоштан нах беха меттигаш
Немировка (Ровнан область)
Немировка — Украинин Ровнан областан Дубнон кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дубнон кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Суперсано
Суперсано — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Лечче провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Артемьевски (Шенкурскан кӀошт)
Артемьевски (Артемьевская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Шенкурскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Акгуьней (Кабадуьз)
Акгуьней (Akgüney) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Кабадуьзан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кабадуьзан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Орора (Тейлор, Висконсин)
Орора — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кантоне (Терни)
Кантоне — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ЙахӀйа КаьхӀйа (БейогӀлу)
ЙахӀйа КаьхӀйа (Yahya Kâhya) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) БейогӀлунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лежевиль-е-Бонфе
Лежевиль-е-Бонфе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Халкъан коьртехь йолу бакъо
[[Файл:Eugène Delacroix - La liberté guidant le peuple.jpg|мини|Делакруа ЭженХалкъан коьртехь йолу бакъо
фр. La Liberté guidant le peuple
Гата а, даьтта а]] Халкъан коьртехь йолу бакъо (французийн маттахь La Liberté guidant le peuple) я Баррикадаш тӀехь йолу бакъо— Делакруа Эжено 1830-чу шеран Июлан карчамехь 10-чу Карлан олалла дохорна сийнна диллина сурт ду.
Нагорни (Ростовн область)
Нагорни (Нагорный) — Российн Федерацин Ростовн областан Мартыновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мартыновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Риджленд (Миссисипи)
Риджленд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала.
Истори
Риджленд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Можайка (Оленинан кӀошт)
Можайка (Можайка) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
Либерализм
Либерализм (латинан маттахь liberalis «маьрша») — адамийн бакъонаш хьашар а ца магдеш болу философин а, йукъараллин-политикин а болам бу. Либерализмо адаман бакъо массо а хӀуманал лакхайоккху, адам йукъараллах дозуш а доцуш.
Либерализм- дино а, Ӏадато а, пачхьалкхо а тоьхна дозанийн кӀелхьара вала лаам бу, иштта адаман а, йукъараллин а бакъонаш юкъайогӀу реформаш ян гӀертар ду.
Экономикин агӀорхьара либерализман принципаш ю:  стеган хӀусаман тӀецакховдар а, йохк-эцаран а, бизнесан а бакъо а.
Мацилевка
Мацилевка (Мацилевка) — Российн Федерацин Смоленскан областан Ершичин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш
Немовичи
Немовичи — Украинин Ровнан областан Сарнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Сарнин кӀоштан нах беха меттигаш
Зобнина (Талицан гӀалин гуо)
Зобнина (Зобнина) — Свердловскан областан Талицан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Талицан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш