cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Голузиново
Голузиново (Голузиново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Гаврилов-Яман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гаврилов-Яман кӀоштан нах беха меттигаш
Оконто (гӀала, Висконсин)
Оконто — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Елембаево
Елембаево (Елембаево) — Российн Федерацин Марий Элан Нови Торъялан кӀоштара эвла.
Оконто (гӀала, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Елембаево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Оконто (гӀала, Висконсин)
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Елембаево
Хьажоргаш
Категори:Нови Торъялан кӀоштан нах беха меттигаш
Карды
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шовут
Шовут (Şovut) — Азербайджанан Йардимлин кӀоштара эвла.
Карды
Хьажоргаш
Категори:Ершичин кӀоштан нах беха меттигаш
Селеуш
Селеуш (Селеуш) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Миротин (Ровнан область)
Миротин — Украинин Ровнан областан Ровнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Ровнан кӀоштан нах беха меттигаш
Кантон Йули (Бьела)
Кантон Йули — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Санникандро-ди-Бари
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Тексас (гуо, Миссури)
Тексас — АЦШ Миссури штатера гуо. Центр – гӀала Хьюстон.
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 24 563 стаг.
Мохк
Гуон майда 3054 км². .
Билгалдахарш
Категори:Миссури штатан гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Аморото
Аморото — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рупусово
Рупусово (Рупусово) — Российн Федерацин Владимиран областан Александрован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
Усть-Ламенка (Новосибирскан область)
Усть-Ламенка (Усть-Ламенка) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Венгерован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Венгерован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Жигули (станци)
Жигули (Жигули) — Российн Федерацин Самарин областан Волган кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 адам леррана 2010 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Самарин областан Волган кӀоштан нах беха меттигаш
Эльбингероде (Гарц)
Эльбингероде (Elbingerode) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Змейски
Змейски (Змейская) — Российн Федерацин Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировн кӀоштан нах беха меттигаш
Шарлаи
Шарлаи — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Луьо
Ле-Луьо — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(795) Фини
(795) Фини  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1914 шеран 26 сентябрехь Иоганн Пализа цӀе йолу Ӏилманчо Вена обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1914 VE».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пруды (Шклован кӀошт)
Пруды (Пруды) — Белоруссин Могилёвн областан Шклован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сан Джузепе (Вербано-Кузио-Осола)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Друсино
Друсино (Друсино) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежаницин кӀоштан нах беха меттигаш
Викио (Арецо)
Викио — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лангле (Вогезаш)
Лангле — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Зелени Городок (Москохан область)
Зеленый Городок (Зеленый Городок) — Российн Федерацин Москохан областан Пушкинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Пушкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Каменка (Режан гӀалин гуо)
Каменка (Каменка) — Свердловскан областан Режан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (91%), удмурташ (7%).
Билгалдахарш
Категори:Режан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Кантон Казтелацо (Бьела)
Кантон Казтелацо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Санникола
Санникола — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Лечче провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Мали Полденка
Мали Полденка (Малая Полденка) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
ТахӀирли (Йардимлин кӀошт)
ТахӀирли (Tahirli) — Азербайджанан Йардимлин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Йардимлин кӀоштан нах беха меттигаш
Йолларбаши (ВираншехӀир)
Йолларбаши (Yollarbaşı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ВираншехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ВираншехӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аракальдо
Аракальдо — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Красни Клин (Брянскан область)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клинцин кӀоштан нах беха меттигаш
Шеверняево
Шеверняево (Шеверняево) — Российн Федерацин Тулин областан Заокскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лейк-Голидей (Иллинойс)
Лейк-Голидей — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Монте (Леко)
Монте — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Лейк-Голидей (Иллинойс)
Географи
Лейк-Голидей бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
(4231) Фиремен
Истори
ДӀайиллина 1976 шеран 20 ноябрехь кхузахь болх беш болу Ӏилманчаш цӀе йолу Ӏилманчо Гарвард обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1976 WD».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Монте (Леко)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лейк-Голидей (Иллинойс)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Иллинойс штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Михайловщина (Белорусси)
Михайловщина (Міхайлоўшчына) — Белоруссин Гроднон областан Ошмянин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Ошмянин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Михайловка (Дубнон кӀошт)
Михайловка — Украинин Ровнан областан Дубнон кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Дубнон кӀоштан нах беха меттигаш
Околона (Миссисипи)
Околона  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала.
Истори
Околона гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бердешть
Бердешть — Румынин Муреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Муреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Педру-де-Оливейра
Сан-Педру-де-Оливейра — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тейни (гуо, Миссури)
Тейни — АЦШ Миссури штатера гуо. Центр – гӀала Форсайт.
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 48 023 стаг.
Мохк
Гуон майда 1637 км². .
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Карповка (Смоленскан область)
Карповка (Карповка) — Российн Федерацин Смоленскан областан Ершичин кӀоштара эвла.
Сента
Сента (Сента) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Карповка (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сента
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Киличалипаша
Киличалипаша (Kılıçalipaşa) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) БейогӀлунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Категори:Истмала провинцин микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан микрокӀошташ
Категори:БейогӀлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Джузепе (Кунео)
Сан Джузепе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гончары (Москохан область)
Гончары (Гончары) — Российн Федерацин Москохан областан Солнечногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Солнечногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Тигермень
Тигермень — Кхазакхстанан Алматан областан Уйгурийн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Уйгурийн кӀоштан нах беха меттигаш
Комаров (Ростовн область)
Комаров (Комаров) — Российн Федерацин Ростовн областан Мартыновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мартыновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Каменка (Красноуральскан гӀалин гуо)
Каменка (Каменка) — Свердловскан областан Красноуральскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Шишацки
Шишацки — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Каменка (Красноуральскан гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Красноуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Эленд (Гарц)
Эленд (Elend) — Германин Саксони-Анхальт латтана йукъара коммуна.
Шишацки
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Эленд (Гарц)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Бояри
Бояри (Бояры) — Российн Федерацин Новгородан областан Валдайн кӀоштара эвла.
Эленд (Гарц)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони-Анхальт латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бояри
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Шишацки
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Бояри
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валдайн кӀоштан нах беха меттигаш
Ландавиль
Ландавиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ле-Мени-Аделе
Ле-Мени-Аделе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Оконто-Фоллс (гӀала, Висконсин)
Оконто-Фоллс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Елшинка
Елшинка (Елшинка) — Российн Федерацин Марий Элан Нови Торъялан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Ясни Поляна (Шипунован кӀошт)
Ясная Поляна (Ясная Поляна) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Шипунован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Елшинка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Торъялан кӀоштан нах беха меттигаш
Ясни Поляна (Шипунован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Шипунован кӀоштан нах беха меттигаш
Карджин
Карджин (Карджин) — Российн Федерацин Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировн кӀоштан нах беха меттигаш
(3665) Фитзгералд
Истори
ДӀайиллина 1979 шеран 19 мартехь А. Мркос цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1979 FE».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Путники (Шклован кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Шклован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Давыдкин, Виктор Алексеевич
Давы́дкин Виктор Алексеевич (вина 1945 шеран 11 апрелехь, Воронежехь, РСФСР) — российн политикин гӀуллакххо, хьалхара кхайкхаман Пачхьалкхан думин депутат.
Биографи
Вина гӀуллакххойн доьзалехь. Воронежан пачхьалкхан Ленинан комсомолан цӀарах университетан физикин факультетан студент хилла 1962-1964 шерашкахь а, 1967-1970 шерашкахь а (царна йукъахь эскарехь хилла). 1970-1971 шерашкахьлахара Ӏилманан белхало болх бира ВПУ физикин факультетехь. 1971-1974 дешна ВПУ теоретикин физикин кафедрера аспирантурехь, физикин-математикин Ӏилманийн кандидат. 1974—1992 шерашкахь — хьехархо, ВПУ математикин физикин кафедрин доцент.
1989 шарахь иза хилла "Экологин инициатива" боламан лидерех цхьаъ, ССРСхь хьалхарчу референдуман хьалхелелийнарг (Воронеж АЭСехь). 1990 шарахь дуьйна — Воронежан областан кхеташонан депутат, «Демократин Росси» фракцин куьйгалхо, 1991—1993 шерашкахь — Воронежан областера Россин президентан векал. 1991 шеран августехь областан ЧХӀПК дуьхьало йаран штабан коьртехь вара.
1993 шеран декабрехь Пачхьалкхан думин депутат хаьржира Левобережни харжаман № 76 гуонехь (гулдира 16,87% кхаьжнаш), йукъараллин цхьанакхетарийн а, динан кхолламийн а комитетан декъахо хилла, Мандатан комиссин декъахо. «Россин харжам» фракцин йукъавахара, вара цуьнан председателан гӀовс, 1994 шеран мартехь — Россин демократин харжам парти кхолларан инициативан тобанан декъахо. Къаьстира дукхаха болчу фракцин декъахойх Нохчийчуьра тӀеман йукъаметтигийн белхашна реза воцуш (нохчашцаболу тӀом бахьнехь Кремлан оппозици вахаран дуьхьала вара), 1995 шеран 4 мартехь цунна чуьра аравелира. Хилира депутатийн «Росси» тобанан лидерех цхьаъ, иза дика йара президентаца Ельцин Борисца. 1994 шарахь дуьйна «Россин харжам» боламан сопредседатель.
1995 а, 1999 а шерашкахь йуха а Пачхьалкхан думе баллотировка йира, амма ца хаьржира. Депутатан бакъонаш совцийначул тӀаьхьа йуха а, хьеха волавелира ВПУ физикин факультетехь. Кхин дӀа а йукъараллин-политикин гӀуллакх лелийра.
1996 шарахь дуьйна КъАЙ «Электронтехстрой» регионийн программийн куьйгалхо ву. 1998 шарахь дуьйна Воронежан пачхьалкхан университетан математикин физикин кафедрин доцент, Воронежан областан йукъараллин «Цхьаьнатоьхна демократин центр» кхолламан председатель, «Тхо — гражданаш» газетан коьрта редактор.
Зуда а, кхо бер а ду. Самукъадолу: теннисах, неканах, лыжех, баскетболех, бошмашлелорах, хасбошмашлелорах.
Хьажоргаш
Категори:Российн Федерацин Пачхьалкхан думан цхьанамандатан гуонан депутаташ Категори:Российн Федерацин I кхайкхаман Пачхьалкхан думан депутаташ Категори:Воронежан пачхьалкхан университетан арахецархой Категори: Воронежан пачхьалкхан университетан хьехархой Категори:Россин президентан векалш регионашкахь Категори:Физикин-математикин Ӏилманийн кандидаташ
Арансасу
Арансасу — Испанин Бискайя провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бискайя провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маьликли (Йардимлин кӀошт)
Маьликли (Məlikli) — Азербайджанан Йардимлин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Йардимлин кӀоштан нах беха меттигаш
Филошенка
Филошенка (Филошенка) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Венгерован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Гора (Гаврилов-Яман кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Гаврилов-Яман кӀоштан нах беха меттигаш
Кантон Кампачо (Бьела)
Кантон Кампачо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Викио (Пиза)
Викио — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рыкулино (Владимиран область)
Рыкулино (Рыкулино) — Российн Федерацин Владимиран областан Александрован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Владимиран областан Александрован кӀоштан нах беха меттигаш
ФатахьӀали Хан ХойгӀеран
ФатахьӀали Хан Искендер охӀли ХойгӀеран (азерб. فتحعلی خان خویسکی, Fətəli Xan İsgəndər oğlu Xoyski, цхьацца хьосташкахь Хан-ХойгӀеран; 1875—1920) — российн юрист а, азербайджанийн политикин гӀуллакххо, Российн империн II кхайкхаман пачхьалкхан думин депутат; халкъан серлонан комиссар Чоьхьара Кавказан комиссариатехь (1917—1918), Чоьхьара Кавказан Демократин Федеративан Республикин юстицин министр (1918). Азербайджанийн Демократин Республика кхайкхийначул тӀаьхьа хьалхара премьер-министр а, чоьхьарчу гӀуллакхийн министр а (1918—1919), тӀеман министр, юстицин министр (1918), арахьара гӀуллакхийн министр (1918—1919 а, 1919—1920 а) АДР.
Хьалхара шераш
ФатахьӀали Хан ХойгӀеран вина Нухьа гӀалахь ГӀазакхийн лейб-гвардин полкан полковникан ХойгӀеран Искендер Ханан а, Хьаьжи Моллин Шарабаны-ханум Зейнал кызын а доьзалехь. Является потомком хойских и шекинских владетельных ханов. Елизаветполан (Гянджин) гимнази чекхйаьккхинчул тӀаьхьа, ФатахьӀали Хан Москохан университетан юридически факультете хӀоьттира. 1897 шарахь цуо университет чекхйаьккхира 1-ра тӀегӀанан дипломца, оццу шеран августехь Тиблисин суьдан палатин лакхара председателан омарца хӀоттийра Елизаветполан гуонан суьдехь суьдан даржера лахара кандидат.
Масех шарахь юридически практика Сухумехь, Кутаисехь, Зугдидехь йинчул тӀаьхьа, ФатахьӀали-хан хаьржира Елизаветполан губернера возаш воцу Российн империн Пачхьалкхан думин II кхайкхаман депутат. Хаьржира цхьа могӀа комиссешка: финансийн, стеган сийлардаран, юстицин министралло гайтина Пачхьалкхан думин 55 декъашхо зуламан жоьпалле озавар листаран (секретарь), Пачхьалкхан думо дийца тӀеэца мегар долу амнистин законан проектан болх листаран.
Бусалбанийн фракцин декъахо, дуьхьала вара кхалхаран политикин, дӀакхийтира кадетийн партех. 1917 шеран Февралан революцил тӀаьхьа Кавказан бусалбанийн 1-ра гуламан декъахо (апрель, Бакох); Йерригроссийн бусалбанийн Кхеташонан Кхочушдаран комитетан декъахо, хаьржира 1-ра Йерригроссийн бусалбанийн гуламехь Москохахь (май). Партехь вацара, дакъалецира «Мусават» партин 1-ра гуламехь (26 — 31 октябрехь), агӀолацара мусаватхойн тӀедилларна, масала, Азербайджанан Российн йукъахь автономи йаларан. Куьйгалла дира Бакохан гӀалин думин (1917 шеран октябрь — 1918 шеран апрель). Чоьхьара Кавказан комиссариатан халкъан серлонан комиссар (1917 шеран 15 ноябрь — 1918 шеран 10 февраль). Чоьхьара Кавказан Сейман декъахо (1918 шеран 10 февраль — 26 май); «Мусават» фракцин а, партехь боцучеран демократин тобанан а йукъахь вара. Апрелехь дуьйна Чоьхьара Кавказан правительствон юстицин министр. Азербайджанан Хенна йолу Къоман Кхеташонан декъахо (27 май — 7 декабрь). 27 майхь дуьйна Къоман Кхеташонан кхочушдаран комитетан председатель.
АДР шерашкахь
Чоьхьара Кавказан сейм дӀасахецначул тӀаьхьа, 1918 шеран 27 майхь Чоьхьара Кавказан хиллачу сейман бусалбанийн фракцин декъахоша хӀоьттина политикин хьал дийца гулбира чолхе гулам. Гуламо сацам бира шена тӀе Малхбален Чоьхьара Кавказан урхалла эца, шеш Чоьхьара Кавказан ханна йолу къоман кхеташо кхайкхийра. Къоман кхеташонехь 9 стагах лаьтта кхочушдаран меже кхоьллира человек, церан Ӏалашо йара республикин дахаран тайп-тайпана тӀегӀанашна куьйгалла дар. Кхочушдаран меженан председатель хаьржира Ф. ХойгӀеран. ШолгӀачу дийнахь хилира Къоман кхеташонан хьалхара, гуламе дийца даьккхинера сейм дӀасахецар, Гуьржийчоьнан маршо кхайкхор, Азербайджанан хьал. Цхьаболу декъашхоша меттаха даьккхира Азербайджанан маршо кхайкхор. ХойгӀеран ФатахьӀали-хана, шен рогӀехь, кховдийра цхьадолу хӀумнаш къастадаллалц меттигашкахь йуьззина бакъонаш йолу правительство кхоллар тоийтар, Азербайджанан маршо а ца кхайкхош кхечу пачхьалкхашца дийцарш дар. ЖамӀехь 24 кхажца (царна йукъахь ХойгӀеран ФатахьӀали-хана а), шимма кхаж ца тосуш, Кхеташоно Азербайджанан сихха маьрша демократин республика кхайкхорна кхаж тесира. ХойгӀеран ФатахьӀали-хана кхайкхийра Ханна йолу правительство, цунна йукъахь цуо дӀалецира правительствон куьйгалхочун а, чоьхьара гӀуллакхийн министран а даржаш. 30 майхь Министрийн Кхеташонан председатель ХойгӀеран ФатахьӀали-хана йахьийтира цхьа могӀа пачхьалкхийн арахьарчу министрашка Азербайджана маршо кхайкхорех радиограмма:
Министрийн Кхеташонан Председатель 1918 шеран 26 майхь дуьйна, оццу хенахь чоьхьара гӀуллакхийн министр (28 май — 17 июнь), арахьара гӀуллакхийн министр (1918 шеран 26 декабрь — 1919 шеран 14 март). 16 сентябрехь Бакохан чудаьхкира Кавказан исламан эскаран дакъош. ШолгӀачу дийнахь гӀала кхелхира азербайджанан правительство. Байковн тоьшаллийца, Ф. ХойгӀеран йиллинчу машенан тӀехь вогӀура, цунна дуьхьала баьхкинера бакхий бен бусалбанаш.
Балхара мукъавелира правительствон декъашхоша мехкдаьттаца законехь доцу гӀуллакхаш лелор бахьнехь.
ХойгӀеран ФатахьӀали ханан правительство къобал дира туркоша Кавказан бусалбанийн кӀошташ июнехь — июлехь дӀалацар а, 1918 шеран сентябрехь туркойн эскаро Бакох дӀалацар а.
Азербайджанан Парламентан декъахо (1918 шеран 7 декабрь — 1920 шеран 27 апрель). Арахьара гӀуллакхийн министр (1919 шеран 24 декабрь — 1920 шеран 30 март). Чоьхьара Кавказан республикийн 1-ра конференцехь Азербайджанан вакилатан декъахо (1919 шеран 25 апрель — 30 май, Тиблиси).
Вер
Советан Ӏедал хӀоттийначул тӀаьхьа ФатахьӀали Хан ХойгӀеран кхелхира Тиблиси, цигахь 1920 шеран 19 июнехь вийра    «Дашнакцутюн» партин декъашхоша Ерканян Арама а, Григорян Мисака а Эреванан майданахь тӀехьашхула герз тоьхна. Веран бахьна дара, виначара дийцарехь, ФатахьӀали 1918 шарахь Бакохахь эрмалой байаран декъахь хилар.
ДӀавоьллина Тиблисера бусалбанийн кешнашкахь азербайджанийн драматурган М. Ф. Ахундовн уллехь. Иза дӀаверзийра Тиблисера Иранан консулалло.
Шен дахар
Дин лелорца, ХойгӀеран ФатахьӀали Хан бусалба-шиӀий ву. Винчу хенахь цунна тӀехь ШиӀийн Ӏилмано ма-леллора динехь дан дезарг дира.
Оьрсийн а, азербайджанийн а меттанаш хаара. Амма азербайджанийн мотт ФатахьӀалис хала буьйцура.
ФатахьӀалин цхьаболу гергарниш АДР заманахь лакхарчу пачхьалкхан а, административан а даржашкахь бара. Воккхаха волу ваша — цхьаьна хенахь вара Гяджера губернаторан гӀовс. Жимаха волу ваша —, вара ФатахьӀали Хан ХойгӀеран правительствохь социалан дола даран министр.
ФатахьӀали Ханан кхо бер дара: йоӀ Тамара (1902—1990) а, ши кӀант — Мурад (1910—1973) а, Энвер (1914—1935) а. ЙоӀ марехь йара Гусейнов Мирза Давудехь, иза АКП (б) ЦК президиуман председателан, Азербайджанан финансийн халкъкоман, Таджикской ССР Компартин ЦК 1-ра секретаран даржашкахь хилла. КӀант Мурад болх беш вара Бакох гӀ. транспортан урхаллехь.
Хьажоргаш
Категори:Азербайджанийн элий Категори:Азербайджанан националисташ Категори:Елизаветполан гимназин арахецархой Категори:МПУ юридически факультетера арахецнарш Категори:Азербайджанан чоьхьара гӀуллакхийн министраш Категори:Азербайджанан арахьара гӀуллакхийн министраш Категори:Азербайджанан дуьхьалонан министраш Категори:Российн империн Пачхьалкхан думин II кхайкхаман декъашхой Категори:Азербайджанан инарлин прокурораш Категори:Азербайджанан адвокаташ Категори:Азербайджанан махках баьхнарш Категори:Байина политикаш Категори:Бусалбачеран кешнашкахь дӀабоьхкинарш (Тиблиси) Категори:ХойгӀар
Дубки (Бежаницин кӀошт)
Дубки (Дубки) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ира миокардан инфаркт
Ира миокардан инфаркт (я деган лазар)- деган ишемин уггаре кхераме клиникин форма ю. ЦӀийн лела пхенаш телхачу хьолехь кхирца йоьзна йолу деган дилхан ишемически некрозан кхерч ю иза.
Михалин (Ровнан область)
Михалин — Украинин Ровнан областан Березнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Березнан кӀоштан нах беха меттигаш
Ипсала
Ипсала (İpsala) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Эдирне провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Ипсаланан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ипсаланан кӀоштан нах беха меттигаш
Невельск
Невельск (Невельск) — Российн Федерацин гӀала, Сахалинан областан Невельскан гӀалин гуо административан центр.
Климат
Эвла йогӀу бараман шораллин муссонийн зонин йукъа. Амма кхузара климат гуттар луьра йу бараман асанера кхечу областашца йуьстича. Атмосферан Ӏаткъамийн йукъ хийцайаларца, хӀаваан массийн агӀонаш хийцало шарахь шозза. Ӏай шийла хӀаваийн массаш материк тӀиера Ӏапказ агӀора хьоькху. Цундела кхузахь оцу хенахь алсама хуьлу къилбаседа а, къилбаседа-малхбузен а мехаш, лаьтта йаккхий шелонаш. Ткъа аьхка, шелйелла хӀаван массаш йуханехьа йогӀу, гӀайренаш тӀехула йовлуш шорта йочанаш йахьа, цундела аьхке кхузахь шийло а, тӀуьна а хуьлу. Шеран йочанийн барам кхузахь кхочу 1000 мм сов. Бакъду, йочанаш массанхьа цхьабосса-м ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Хьажоргаш
Категори:Невельскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Йуьджелер (ВираншехӀир)
Йуьджелер (Yüceler) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ВираншехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ВираншехӀирнан микрокӀошташ
Категори:ВираншехӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан-Панкрацио-Салентино
Сан-Панкрацио-Салентино — Италин Апули регионера коммуна. Лаьтташ йу Бриндизи провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Апули йукъара гӀаланаш
Монте (Мантова)
Монте — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Уоррен (гуо, Миссури)
Уоррен — АЦШ Миссури штатера гуо. Центр – гӀала Уоррентон.
Истори
Йиллина 1833 шарахь.
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 31 485 стаг.
Мохк
Гуон майда 1119 км². .
Билгалдахарш
Категори:Миссури штатан гуонаш
Категори:АЦШ гуонаш
Сан Джузепе (Торино)
Сан Джузепе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Шкурупии
Шкурупии — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Слотня
Мали Слотня (Малая Слотня) — Российн Федерацин Тверан областан Оленинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Оленинан кӀоштан нах беха меттигаш
(3342) Файвспаркс
(3342) Файвспаркс  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1982 шеран 27 январехь кхузахь болх беш болу Ӏилманчаш цӀе йолу Ӏилманчо Ок-Ридж обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1982 BD3».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ле-Мени-Аман
Ле-Мени-Аман — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Манш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ле-Беле
Ле-Беле — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Вогезаш.
Каменка (Артёмовскан гӀалин гуо)
Каменка (Каменка) — Свердловскан областан Артёмовскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Ле-Беле
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вогезаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Каменка (Артёмовскан гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Лейк-Катерин (Иллинойс)
Лейк-Катерин — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Лейк-Катерин бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Сан-Педру-де-Эште
Сан-Педру-де-Эште — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Красноармейски (Мартыновкан кӀошт)
Красноармейски (Красноармейский) — Российн Федерацин Ростовн областан Мартыновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мартыновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Куден
Куден (Kuden) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Дубови Умет
Дубови Умет (Дубовый Умет) — Российн Федерацин Самарин областан Волган кӀоштара эвла.
Куден
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дубови Умет
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.