cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Намик Кемал (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Манантиял (Соконуско)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Намик Кемал (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Манантиял (Соконуско)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Намик Кемал (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Манантиял (Соконуско)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лас Трохас де Мелендез (Сан Фелипе)
Лас Трохас де Мелендез — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Трохас де Мелендез лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Подрезово (Мытищин кӀошт)
Подрезово (Подрезово) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Дурново (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Свердловн кӀоштан нах беха меттигаш
Арсеменки
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Даровскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Пржедгради (Пнёв-Пржедгради)
Пржедгради  (Předhradí) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
ШехӀрен (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Асьенда Нуева (Тлапевала)
Асьенда Нуева — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ШехӀрен (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Асьенда Нуева (Тлапевала)
Географи
Асьенда Нуева лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Велики Омеляник
Велики Омеляник — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Форначи (Терни)
Форначи — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Травотолоки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Зборован кӀоштан нах беха меттигаш
Гейнвилл (Алабама)
Гейнвилл — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Камйонка (Верушовскан повет)
Камйонка  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Сан Николас (Озулуама де Маскареньяс)
Сан Николас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Камйонка (Верушовскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан Николас (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Сан Николас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Камйонка (Верушовскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Сан Николас (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Долгеньки
Долгенький (Долгенький) — Российн Федерацин Воронежан областан Ольховаткан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сан Николас (Озулуама де Маскареньяс)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Долгеньки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан Николас (Озулуама де Маскареньяс)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Долгеньки
Хьажоргаш
Категори:Ольховаткан кӀоштан нах беха меттигаш
Сотенни
Сотенни — Украинин Луганскан областан Станично-Луганскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лабастид-Шалосс
Лабастид-Шалосс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Сотенни
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Лабастид-Шалосс
Географи
.
Сотенни
Хьажоргаш
Категори:Станично-Луганскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лабастид-Шалосс
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Калиновски (Красноборскан кӀошт)
Калиновски (Калиновская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кулевка (Белгородан область)
Кулевка (Кулевка) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
HD210714
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Марапеле (Кьети)
Марапеле — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ризи (Катанцаро)
Ризи — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Доманюв (Мазовин воеводалла)
Доманюв  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
АгӀдаш (Джаьлилабадан кӀошт)
АгӀдаш (Ağdaş) — Азербайджанан Джаьлилабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьлилабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Урусово (Липецкан область)
Урусово (Урусово) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Йовково
Йовково — Болгарин Добричин областера эвла. Генерал-Тошево йукъараллин йукъайогӀу.
Урусово (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Йовково
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Урусово (Липецкан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Йовково
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Урусово (Липецкан область)
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Альдеа-дель-Рей
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лилеково
Лилеково (Лилеково) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Прибережье
Прибережье (Прыберажжа) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Буков (Горжовички)
Буков  (Bukov) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Прибережье
Хьажоргаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Буков (Горжовички)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Прибережье
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Буков (Горжовички)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
ФатихӀ (Гуьнйуьзуь)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Аллен (Кентукки)
Аллен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Истори
Аллен гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Стара Домброва (ХӀордан воеводалла)
Стара Домброва — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Аллен (Кентукки)
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Стара Домброва (ХӀордан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Пояна-Ботизий
Пояна-Ботизий — Румынин Марамуреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Казтелчез (Тревизо)
Казтелчез — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Студенец (Корман кӀошт)
Студенец (Студзянец) — Белоруссин Гомелан областан Корман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Корман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 5000
NGC 5000 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5000 5000
ВагӀаж
ВагӀаж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ВагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кызылжар (Актобен гӀалин администраци)
Кызылжар — Кхазакхстанан Актобен областан Актобен гӀалин администрацин йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Актобен гӀалин администрацин нах беха меттигаш
Либелишка Гора
Либелишка Гора — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лабатуь (Ландаш)
Лабатуь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Хербслебен
Хербслебен (Herbsleben) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гунтерсдорф
Гунтерсдорф — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Холлабрунн гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ямски Степь
Ямски Степь (Ямская Степь) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большой Солдатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ижевски
Ижевски (Ижевское) — Российн Федерацин Рязанан областан Спасскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Няуа (коммуна)
Няуа — Румынин Муреш жудецан йукъара коммуна.
Людвиновка (Коростенан кӀошт)
Людвиновка — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара дӀайаьккхина эвла.
Няуа (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Муреш жудецан коммунаш
Людвиновка (Коростенан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Гажаяг
Гажаяг (Гажаяг) — Коми Республикин Ухтан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (75%), оьрсий (10%).
Билгалдахарш
Категори:Ухтан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Ельцино (Вологдин область)
Ельцино (Ельцино) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD210728
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Индиан-Веллс (Аризона)
Индиан-Веллс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Челобитьево
Челобитьево (Челобитьево) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Шерефийе (Гейве)
Шерефийе (Şerefiye) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Форначи (Порденоне)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеци-Джули регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тустоголовы
Тустоголовы — Украинин Тернополан областан Зборован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Зборован кӀоштан нах беха меттигаш
Гейнсвилл (Алабама)
Гейнсвилл — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Самохвалово (Курганан область)
Самохвалово (Самохвалово) — Российн Федерацин Курганан областан Шатрован кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Беленпинар (Динар)
Беленпинар (Belenpınar) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) Динаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
ОрхӀангази (ЭрегӀли)
ОрхӀангази (Orhangazi) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ЭрегӀлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Беленпинар (Динар)
Хьажоргаш
Категори:Динаран кӀоштан нах беха меттигаш
Самохвалово (Курганан область)
Хьажоргаш
Категори:Шатрован кӀоштан нах беха меттигаш
Беленпинар (Динар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ОрхӀангази (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Карповски (Белослудскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ОрхӀангази (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) микрокӀошташ
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дроздово (Воронежан область)
Дроздово (Дроздово) — Российн Федерацин Воронежан областан Ольховаткан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ольховаткан кӀоштан нах беха меттигаш
АгӀусаьмаьн
АгӀусаьмаьн (Ağusəmən) — Азербайджанан Джаьлилабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьлилабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Трохес (Виктория)
Лас Трохес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Трохес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ризиколи Супериоре (Козенца)
Ризиколи Супериоре — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новотроицк (Тяжинскан кӀошт)
Новотроицк (Новотроицк) — Российн Федерацин Кемеровн областан Тяжинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Тяжинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вершинино (Сергачан кӀошт)
Вершинино (Вершинино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сергачан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 96 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Сергачан кӀоштан нах беха меттигаш
Червони Прапор (Луганскан область)
Червони Прапор — Украинин Луганскан областан Перевальскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бересневы-Федоровцы
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Даровскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Геджек (Гуьнйуьзуь)
Геджек (Gecek) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Гуьнйуьзуьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан микрокӀошташ
Категори:Гуьнйуьзуьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Весели (Волинан область)
Весели — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Закавизтитла (Чиконтепек)
Закавизтитла — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Закавизтитла лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Русалка (фильм, 1910)
«Русалка» — 1910-чу шарахь йаьккхина йолу Василий Гончаров фильм йу.
Алькасар-де-Сан-Хуан
Алькасар-де-Сан-Хуан — Испанин Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сьюдад-Реаль провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Марара (Ферара)
Марара — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу
{{Пачхьалкхан гӀуллакххо
{| style="background: transparent"
Конфессийн совгӀаташ: style="background: transparent"
}} Али́ев Ильха́м Хьайда́р охӀлу (Али́ев Ильха́м Гейда́рович) (İlham Heydər oğlu Əliyev; 1961 шеран 24 декабрехь, Бакох, Азербайджанийн ССР, ССРС) — азербайджаний пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, азербайджанан эскаран инарла-полковник а, 2003 шеран 31 октябрехь дуьйна волу Азербайджанан президент а, тӀеман ницкъийн коьрта баьчча а.
Азербайджанан президентан Алиев Хьайдаран (1993—2003) кӀант а, когаметтаверг. Доьазза тоьлла президентийн харжамашкахь (2003, 2008, 2013, 2018 шерийн).
Дуьненайукъара цхьа могӀа тидамчашна хетарехь, Алиев Ильхаман президенталла дара мехкан политикин дахар цхьаьнаэшшара долуш. Оццу хенахь, цхьа могӀа хьосташа, Азербайджанехь Алиев Ильхама хӀоттийна режиман амал диктаторийн Hill S. Europe’s Promise: Why the European Way is the Best Hope in an Insecure Age. — University of California Press, 2010. — P. 217. Solomon N. War Made Easy: How Presidents and Pundits Keep Spinning Us to Death. — John Wiley & Sons, 2010. — Ch. 6 (см. на последней странице главы). Lushnycky A. N., Riabchuk M. Ukraine on Its Meandering Path Between East and West. — Peter Lang, 2009. — P. 28. Scahill J. Blackwater: The Rise of the World’s Most Powerful Mercenary Army. — Profile Books, 2011. — P. 238, 242. Chomsky N., Achcar G. Perilous power: The Middle East & U.S. Foreign Policy: dialogues on terror, democracy, war, and justice. — Paradigm Publishers, 2008. — P. 44. Warshal B. Provocative Columns: A Liberal Rabbi Reflects on Beliefs, Israel & American Politics. — iUniverse, 2009. — P. 259. Noble H. B. Cheney’s War Crimes: The Reign of a de Facto President. — Author House, 2013. — P. 153. Martin D. Now Prince Andrew comes under fire for links to ruler of second corrupt former Soviet state // Daily Mail. — 9.3.2011: Harris M. Why is a crucial conference on internet freedom taking place in a dictatorship? // The Daily Telegraph. — 7.11.2012. Peck T. The Prince, the brutal dictator and a friendship he just won’t give up // The Independent. — 1.11.2012. Weiss M. The Corleones of the Caspian. // Foreign Policy. — 10.6.1014. Hiatt F. Obama needs a freedom agenda he can believe in. // The Washington Post. — 7.2.2011. [Editorial Board] Azerbaijan prosecutes a prominent human rights defenderon absurd charges. // The Washington Post. — 13.8.2014. лору, йа авторитаран CIA The World Factbook — Azerbaijan : Landell-Mills P. Citizens Against Corruption: Report from the Front Line. — Troubador Publishing Ltd, 2013. — P.. XVI. Amnesty International Marks Golden Anniversary. Радио «Свобода», 12.12.2014. Macalister T. UK energy quest highlights human rights concerns in gas-rich countries/ // The Guardian. — 22.4.2014. лору.
Схьавалар
Алиев Ильхам вина 1961 шеран 24 декабрехь Бакохахь, Азербайджанийн ССРн Пачхьалкхан Кхерамазаллин Комитетан Контрталламан декъан хьаькаман Алиев Хьайдаран а, офтальмологин институтан лакхара Ӏилманан белхалочун Алиева Зарифан а доьзалехь.
Иза воцуш доьзалехь йара цуьнан йоккхаха йолу йиша — Севиль. Цуьнан кӀант, Алиев Ильхаман йишийн кӀант —, ву Азербайджанан йеза атлетикин федерацин вице-президент.
Ден агӀо
Цуьнан да — Алиев Хьайдар хилира Азербайджанан ПКХК куьйгалхо, цул тӀаьхьа Азербайджанан ССР Компартин ЦК Хьалхара секретаран даржехь куьйгалла дира республикехь, Москох дӀакхалххалц, цигахь болх бира ССРС министрийн советан (правительствон) Председателан гӀовс. Цуьнан схьавалар Нахичевань гӀалара дара. АлиевгӀер доьзал схьабаьллера азербайджанийн Этнический состав населения Джомартли зафиксирован в различных статистических материалах, где указывается, что оно населено татарами (то есть азербайджанцами). Зангезуран уездан (тӀаьхьа Сисианан кӀошт, хӀинца Эрмалойчоьнан Сюникан область) Джомартли йуьртара, амма Хьайдар дуьнен тӀевалале дай кхелхира Нахичеване. Хьайдаран денана схьайаьллера Уруд (хӀинца Эрмалойчоьнан Воротан эвла) эвлара.
Алиев Ильхаман воккхаха волу деваша — Хьасан белхаш бина Азербайджанийн ССР ӀА Ботаникан институтан, Географин институтан директор, ткъа иштта Йерригсоюзан латтаӀаморан йукъараллин Азербайджанан филиалан председатель; вара бакъонца волу академик. Иза хаьржира Азербайджанийн ССР Лакхара Советан (парламентан) депутат а, Азербайджанан географин йукъараллин президент. Цуьнан кӀант, Алиев Ильхаман шича — Расим архитектор вара, тӀаьхьа Азербайджанийн ССР Хьакъдолу архитектор, Азербайджанан Архитекторийн бертан вице-президент. 23 шарахь (1966—1998) иза Бакох гӀалан коьрта архитектор вара.
Лос Амигос, Гранха Авикола (Олута)
Лос Амигос, Гранха Авикола — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу
Ден агӀо
ШолгӀа деваша — Хьусейн, художник вара, «Коммунист» газетехь зорбанан меженан редакцин коьрта художник болх бира. Цунна йелира Азербайджанан Халкъан художникцӀе. Ильхаман кхоалгӀа деваша — Агиль вара Ӏилманча-экономист, Азербайджанан КЪӀА декъашхо-корреспондент.
Кульма (Белгородан область)
Кульма (Кульма) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Лос Амигос, Гранха Авикола (Олута)
Географи
Лос Амигос, Гранха Авикола лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Кульма (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Либель
Либель — Словенин йукъараллера эвла.
Лос Амигос, Гранха Авикола (Олута)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Кульма (Белгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Либель
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Лос Амигос, Гранха Авикола (Олута)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Либель
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Егорьевка (Свердловн кӀошт)
Егорьевка (Егорьевка) — Российн Федерацин Орёлан областан Свердловн кӀоштара эвла.
Либель
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу
Ден агӀо
ВоьалгӀа деваша — Джалал хилира Ӏилманча-селекционер, академик, ӀА Президиуман декъашхо. Иза кхузза хаьржира Милли Меджлисан (парламентан) депутат, вара Российн йуьртабахаман Ӏилманийн академин, Украинин Аграрийн Ӏилманийн академин, Республика Беларусан Аграрийн Ӏилманийн академин кхечу пачхьалкхера декъашхо.
Дейиша — Рафигах кхечира химин Ӏилманийн докторан Ӏилманан тӀегӀа, профессор, хилира Азербайджанан КЪӀА бакъонца йолу декъашхо. Иза Азербайджанан ССР некъаш дахкаран министрехь марехь йара. Церан йоӀ, Алиев Ильхаман шича — Фахрия — художник-модельер, Азербайджана говзаллийн хьакъдолу гӀуллакххо.
Ненан агӀо
Цуьнан нана — Алиева Зарифа, йара лор-офтальмолог, Азербайджанийн ССР ӀА академик, профессор. Иза йина Нахичеванан автономин Шахтахты эвлахь. Ден агӀора санна, Алиев Ильхаман ненан агӀора а эрмалойчуьра бевлларш.
Егорьевка (Свердловн кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу
Ненан агӀо
Ший а ненаваша — а, Джамиль а хилира лоьраш, медицинийн Ӏилманийн докторш. Алиев Тамерлан эндокринолог вара, болх бира Азербайджанан Могашалла Ӏалашйаран министраллан коьрта терапевт, йелира сийлахь цӀе – Республикин Хьакъдолу Ӏилманан гӀуллакххо а, Пачхьалкхан преми (1981). Алиев Джамилах онколог хилира, тӀаьхьа профессор, КЪӀА бакъонца волу декъашхо. Джамилан кӀант, Алиев Ильхаман шича — Ӏазиз ву медицинийн Ӏилманийн доктор, И. М. Сеченовн цӀарах Хьалхара Москохан пачхьалкхан медицинан университетан Бакохан филиалан ректор.
Егорьевка (Свердловн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу
Ненан агӀо
Цхьаъ бен йоцу ненайиша — хилира пианист, композитор, хьехархо. Цуо йина музыкин гӀирсийн ансамбль «»; цунна йелла сийлахь цӀе Хьакъдолу говзаллийн гӀуллакххо (1977), говзалла Ӏаморан кандидатан Ӏилманан тӀегӀа (1966).
Дешар
1977 шарахь чекхйаьккхина Бакох гӀалан № 6 йолу йуккъера ишкол, деша хӀоьттина Москохан пачхьалкхан дуьненайукъара йукъаметтигийн институт (МГИМО). Институт чекхйаккхарца, 1982 шарахь иза МГИМОн аспирантуре вахна. Оццу шарахь, Андроповс кхайкхарца, АлиевгӀеран доьзал кхелхина Москоха. Журналиста Михаил Гусмана МГИМО хӀоттарх хаттар дича, Алиев Ильхама жоп делира:
Хьехаран гӀуллакх
1985 шарахь историйн Ӏилманийн кандидатан Ӏилманан тӀегӀа йоккхуш диссертаци чекхдаьккхина, иза висира Москохан пачхьалкхан дуьненайукъара йукӀаметтигийн институтехь хьехархочун балхахь.
Бизнес
Хьехархочун гӀуллакхал тӀаьхьа Алиев Ильхам долара бизнес лело волавелира. 1991 шарахь иза куьйгалле хӀоьттира «Ориент» фирман, ткъа 1992 шарахь кхелхира Истмале, хӀунда аьлча фирман коьрта гӀуллакх Туркойчоьнца доьзна дара. Даймехка вирзира Алиев Хьайдар республикин президент хилча.
Политикин карьерин йуьхьиг
1994 шерера 2003 шеран август кхаччалц — вице-президент, цул тӀаьхьа «SOCAR» (Азербайджанан Республикин Пачхьалкхан Мехкдаьттан Компанин) хьалхара вице-президент. Дакъа лецира «Алиев Хьайдаран мехкдаьттан стратеги» кхочушйеш. Иштта жигара дакъа лецира дозан арахьара мехкдаьттан компанешца дийцаршкахь, уьш чекхдевлира, «БӀешеран контракт» цӀе тиллинчу бартан куьг йаздарца. Алиев Ильхам автор ву маьрша Азербайджанан цхьа могӀа мехкдаьттан политикин геополитикийн аспектийн талламан белхийн.
1995 шарахь хаьржира, ткъа 2000 шарахь йухахаьржира Азербайджанан Милли Меджлисан депутат. Амма 2003 шарахь Азербайджанан премьер-министран дарже хӀоьттина охьабиллира депутатийн болх.
Президенталла
2003 шеран 15 октябрехь махкахь хилира президентан харжамаш, цигахь толам баьккхира Алиев Ильхама, 79,46 % кхаьжнаш тесна. Дуьненайукъара тергончийн хаамашца, харжамашкахь шортта кхачам бацарш билгалбехира. Оппозицис харжамийн жамӀ къобал ца дира, шолгӀачу дийнахь Мусават партера 3 эз. сов оппозицин президентан кандидатийн агӀончаш буьйлабелира йуккъерачу урамашкахула Азадлыг майдане. Оцу меттиге йеира чоьхьарчу гӀуллакхийн эскаран полк. Ӏиттабаларшкахь хилира бохам хилларш а бара. Шен инаугурацин къамелехь Алиев Ильхама кхайкхийра:
Азербайджанехь а, дозанал арахьа а пачхьалкхан керлачу куьйгалхочо тӀаьхь-тӀаьхьа хийцамаш бийр бу моттара, Малхбузен герга боьлхуш, политикин дахарна либерализаци йеш, пачхьалкх чӀагӀйеш. Шуьйра йаьржинчу ойланца, къона президент тоъал зиеделла вацара, политика йовза хьожуш вацара, ден йолу харизма йацара, ткъа цундела цуьнгара урхаллин онда хатӀ гурд у аьлла цхьан а хеташ вацара. Йуьхьанца Алиев Ильхам верриг а воьзна вара ширачу урхаллин элитех, хӀунда аьлча дерриг ладаме министрийн даржашкахь бисинера, цуьнан дас хӀиттийнарш. Ему потребовалось два года, чтобы подготовить смену аппарата.
Лос Амигос, Гранха Авикола (Олута)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу
Президенталла
2008 шеран 15 октябрехь президентан харжамашкахь, харжамхойн 88 % сов аьзнаш гулдина, тоьлла, Алиев Ильхам шолгӀа а хаьржира Азербайджанан Республикин президентан дарже. Правительствон хӀоттам хийца ца белира ала мегар ду.
2013 шеран июнехь «Керла Азербайджан» партин V гуламехь Алиев Ильхаман кандидатура аратеттира президентан харжамашка, уьш хилира 9 октябрехь. Харжамийн жамӀашца пачхьалкхан карара куьйгалхочо Алиев Ильхама 84,6 % кхаьжнаш гулдира. Иза кхайкхийра Азербайджанан ЦХК куьйгалхочо Панахов Мазахира. Харжамашка баьхкира 72 % харжамхой.
Ӏедал чӀагӀдар
Алиев Ильхам Ӏедале веира, 1993 шарахь дуьйна Азербайджанан куьйгалла дина шен да Алиев Хьайдар хийцина. Цул сов иза куьйгалле веира дас кхоьллинчу «керла Азербайджан» партин, иза а республикин куьйгаллехь йу 1993 шарахь дуьйна. Азербайджанан ша политикин а, пачхьалкхан а кечйина Алиев Хьайдар волуш, 1995 шарахь тӀеийцира керла Конституци (цул хьалха йара 1978 шеран Азербайджанийн ССР Конституци, кхечу тайпанан пачхьалкхан). 2003 шарахь октябрехь «Российн газетан» йеллачу интервьюхь, Алиев Ильхама элира, ''«хӀинцалера Азербайджан — Алиев Хьайдаран кхоллам бу, цуо мехкана диначух сахьташкахь дийцина вер вац. Цуьнан некъ дӀабахьа беза вай а», «со даиман а гӀиртина, гӀертара а ву дех тера хила».''
2005 шеран октябрехь Азербайджанехь кхайкхийра пачхьалкхан харцам бан гӀортарх лаьцна, цунна бехкен вина лецира 12 стаг, царна йукъахь вара экономика кхиоран министр Ф. Алиев, финансийн министр Ф. Юсифов, могушаллаӀалашйаран министр А. Инсанов, «Азерхими» пачхьалкхан концернан президента Ф. Садыгов, Азербайджанан ӀА экс-президент Э. Салаев. Дуьненайукъара къоьллин тобанан (International Crisis Group) аналитикин докладца, оппозицин йукъахь йуьхьанца
лорура, Алиев Ильхьаме мехкан урхалла дан лур дац аьлла. Цхьаболчарна гора иза тайпанан кхечу декъахочунна аьттонца дехьаваларан кеп. ТӀаккха а, Алиев Ильхам хилира говза политик, иза ца везачарна хетарг ца хуьлуш. Иза кхетара, урхаллин уггаре боккха кхерам гӀийла оппозицех ца хилар, ткъа урхаллера элитех хилар. Алиев Хьайдар валаро куьйгаш даьстира оцу «ширачу гвардин» дукхаха болчу ладаме декъашхойн, царна лаара къоначу, зеделла воцучу президентан тӀехь урхалла дан. Цунна куьйгалла дира президентан девашас Алиев Джалала а, цуьнан гергара нийсархочо, Инсанов Ӏалис — ладаме еразийн тайпанан [Эрмалойчуьра бевлла азербайджанаш] корта болчу, урхаллера «Керла Азербайджан» парти кхоьллина волчу, могушаллаӀалашйаран министро. Йуьхьанцалерачу Ӏедалан консолидаци йан гӀертаран шен белхашкахь Алиев Ильхама билгалдоккхура, шен ден политика дӀахьур йу олий, ца гӀертара правительствехь цхьан а ладаме хийцам бан…