cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Книги (Хотилско)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Барретт (Техас)
Барретт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Барретт бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Техас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Космача
Космача (Космача) — Сербин Топлич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Бесси (Оклахома)
Бесси  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бакути
Бакути — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Луха
Мали Луха (Малая Луха) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш
Мурино (Ленинградан область)
Мурино (Мурино) — Российн Федерацин Ленинградан областан Всеволожскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Всеволожскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пестичевски
Пестичевски — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Ташлык
Ташлык (Ташлык) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Нижнекамскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 411 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижнекамскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сервантес, Мигель де
Миге́ль де Серва́нтес Сааве́дра (Miguel de Cervantes Saavedra; схьахетарехь 1547 шеран 29 сентябрь, Алькала-де-Энарес — 1616 шеран 23 апрель, Мадрид, Испани) — дуьненахь вевзашволу испанин йаздархо. Дуьххьара дӀа вевзаш ву «Кегаре идальго Дон Кихот Ламанчский» аьлла гӀарйаьлла роман йазйинарг ву аьлла.
<!--
Ранние годы
Мигель Сервантес родился в семье обедневших дворян в городе Алькала-де-Энарес. Его отец, Идальго Родриго де Сервантес, был скромным хирургом, мать — Донья Леонор де Кортина — дочерью дворянина, потерявшего своё состояние. В их семье было семеро детей, Мигель стал четвёртым ребёнком. О ранних этапах жизни Сервантеса известно очень мало. Датой его рождения считается 29 сентября 1547 года (день Архангела Михаила). Эта дата установлена приблизительно на основании записей церковной книги и существовавшей тогда традиции давать ребёнку имя в честь святого, чей праздник приходится на день рождения. Достоверно известно, что Сервантес был крещён 9 октября 1547 года в церкви Санта Мария ла Майор города Алькала-де-Энарес.
Некоторые биографы утверждают, что Сервантес учился в университете Саламанки, однако убедительных доказательств этой версии нет. Существует также неподтверждённая версия, что он учился у иезуитов в Кордове или Севилье.
Италия
Причины, которые сподвигли Сервантеса покинуть Кастилию, остаются неизвестными. Был ли он студентом, или бежал от правосудия, или бежал от королевского ордера на арест за то что ранил Антонио де Сигура на дуэли — это ещё одна тайна его жизни. В любом случае, уехав в Италию, он занимался тем, что делали и другие молодые испанцы так или иначе для своей карьеры. Рим открыл для молодого писателя свои церковные ритуалы и величие. В городе, изобилующем древними руинами, Сервантес открыл для себя античное искусство, а также сконцентрировал своё внимание на искусстве эпохи Возрождения, архитектуре и поэзии (знание итальянской литературы прослеживаются в его произведениях). Он смог найти в достижениях древнего мира мощный импульс к возрождению искусства. Таким образом, непроходящая любовь к Италии, которая видна в его более поздних работах, была в своём роде желанием вернуться к раннему периоду Возрождения.
Военная карьера и Битва при Лепанто
Существует и другая, маловероятная, версия потери руки. Вследствие бедности родителей Сервантес получил скудное образование и, не найдя средств к существованию, был вынужден воровать. Якобы именно за воровство его и лишили руки, после чего ему пришлось уехать в Италию. Однако эта версия не вызывает доверия — хотя бы потому, что ворам в то время руки уже не рубили, так как отсылали на галеры, где требовались обе руки.
После Битвы при Лепанто Мигель Сервантес оставался в госпитале в течение 6 месяцев, пока его раны не зажили достаточно, чтобы он смог продолжить службу. С 1572 по 1575 он продолжил службу, находясь в основном в Неаполе. Кроме того, он участвовал в экспедициях на Корфу и Наварино, был свидетелем захвата Туниса и Ла-Гулетта турками в 1574 году. Кроме того, Сервантес был в Португалии, а также осуществлял поездки по службе в Оран (1580-е годы); служил в Севилье.
Герцог де Сессе, предположительно в 1575 году, дал Мигелю рекомендательные письма (утерянные Мигелем при пленении) для Его Величества и Министров, как он сообщил в своем свидетельстве от 25 июля 1578 года. Он же просил короля об оказании милости и помощи храброму солдату.
В алжирском плену
В сентябре 1575 года Мигель Сервантес вместе со своим братом Родриго возвращались из Неаполя в Барселону на борту галеры «Солнце» (la Galera del Sol). Утром 26 сентября на подходе к каталонскому берегу галера была атакована алжирскими корсарами. Нападавшим было оказано сопротивление, в результате чего многие члены команды «Солнца» были убиты, а остальных взяли в плен и увезли в Алжир. Обнаруженные у Сервантеса рекомендательные письма повлекли за собой увеличение суммы требуемого выкупа. В алжирском плену Сервантес провёл 5 лет (1575—1580), четырежды пытался бежать и лишь чудом не был казнен. В плену часто подвергался различным мучениям.
Отец Родриго де Сервантес, согласно его ходатайству от 17 марта 1578 года, указывал, что его сын «был захвачен в плен на галере „Солнце“, под командой Каррильо де Кесада», и что он «получил раны двумя выстрелами из аркебуз в грудь, и получил увечье в левую руку, которой не может пользоваться». У отца не было средств на выкуп Мигеля, в связи с ранее осуществленным выкупом из плена другого своего сына, также находившегося на том корабле. Свидетель этого ходатайства Матео де Сантистебан заметил, что знал Мигеля уже восемь лет, и познакомился с ним, когда тому было 22 или 23 года, в день сражения при Лепанто. Он же засвидетельствовал, что Мигель «в день сражения был болен и у него была температура», и ему советовали остаться в кровати, но он решил принять участие в сражении. За отличия в бою капитан одарил его четырьмя дукатами сверх его обычной платы.
Известие же (в виде писем) о пребывании Мигеля в алжирском плену доставил солдат Габриэль де Кастаньеда, житель горной долины Каррьедо из селения Саласар. Согласно его сведениям, Мигель находился в плену около двух лет (то есть с 1575 года) у обращенного в ислам грека, капитана Арнаутриомами.
В прошении матери Мигеля от 1580 года сообщалось, что она просила «дать разрешение на вывоз 2000 дукатов в виде товаров из королевства Валенсия» для выкупа её сына.
10 октября 1580 года в Алжире был составлен нотариальный акт в присутствии Мигеля Сервантеса и 11 свидетелей с целью выкупить его из плена. 22 октября монах из Ордена Святой Троицы (тринитарии) Хуан Хиль «Освободитель пленников» составил Доклад на основе этого нотариального акта с подтверждением заслуг Сервантеса перед королём.
Служба в Португалии
После освобождения из плена Мигель вместе с братом служил в Португалии, а также у Маркиза де Санта Крус.
Поездка в Оран
По приказу короля Мигель совершил в 1580-х годах поездку в Оран.
Служба в Севилье
В Севилье он занимался делами Флота по приказу Антонио де Гевары.
Мигель де Сервантес о себе
(Мигель де Сервантес. Назидательные новеллы. Перевод с испанского Б. Кржевского. Москва. Издательство «Художественная литература». 1982).
Личная жизнь
12 декабря 1584 года Мигель Сервантес женился на девятнадцатилетней уроженке города Эскивиас Каталине Паласиос де Саласар, от которой ему досталось маленькое приданое. У него была одна внебрачная дочь — Исабель де Сервантес.
Характер
Лучший из биографов Сервантеса, Шаль, характеризовал его так: «Поэту, ветреному и мечтательному, недоставало житейского уменья, и он не извлек пользы ни из своих военных кампаний, ни из своих произведений. Это была душа бескорыстная, неспособная добывать себе славу или рассчитывать на успех, поочередно очарованная или негодующая, неодолимо отдававшаяся всем своим порывам… Его видели наивно влюбленным во все прекрасное, великодушное и благородное, предающимся романтическим грезам или любовным мечтаниям, пылким на поле битвы, то погруженным в глубокое размышление, то беззаботно веселым… Из анализа его жизни он выходит с честью, полным великодушной и благородной деятельности, удивительным и наивным пророком, героическим в своих бедствиях и добрым в своей гениальности».
Литературная деятельность
Для добывания себе насущного хлеба будущий автор «Дон Кихота» поступает в интендантскую службу; ему поручают закупать провиант для «Непобедимой Армады». В исполнении этих обязанностей он терпит большие неудачи, даже попадает под суд и некоторое время сидит в тюрьме. Его жизнь в те годы представляла собой целую цепь жестоких лишений, невзгод и бедствий.
С 1598 до 1603 годов нет почти никаких известий о жизни Сервантеса. В 1603 году он появляется в Вальядолиде, где занимается мелкими частными делами, дающими ему скудный заработок, а в 1604 году выходит в свет первая часть романа «Хитроумный Идальго Дон Кихот Ламанчский», имевшая громадный успех в Испании (в несколько недель разошлось 1-е издание и в том же году 4 других) и за границей (переводы на многие языки). Материального положения автора она, однако, нимало не улучшила, а только усилила враждебное отношение к нему, выразившееся в насмешках, клевете, преследованиях.
С этих пор до самой смерти литературная деятельность Сервантеса не прекращалась: в промежутке между 1604 и 1616 годами появились вторая часть «Дон Кихота», все новеллы, многие драматические произведения, поэма «Путешествие на Парнас» и был написан напечатанный уже после кончины автора роман «Персилес и Сихизмунда».
Почти на смертном одре Сервантес не переставал работать; за несколько дней до смерти он постригся в монахи. 23 апреля 1616 года окончилась жизнь (умер от водянки), которую сам носитель её в своем философском юморе называл «долгим неблагоразумием» и, уходя из которой, он «уносил на плечах камень с надписью, в которой читалось разрушение его надежд».
Сервантес умер в один день с еще одним великим писателем — Уильямом Шекспиром.
Последствия
Сервантес умер в Мадриде, куда он переехал из Вальядолида незадолго до смерти. Ирония судьбы преследовала великого юмориста за гробом: могила его долго оставалась затерянной, так как на его гробнице (в одной из церквей) не было даже надписи. Памятник ему поставлен в Мадриде лишь в 1835 году (скульптор Антонио Сола); на пьедестале две надписи на латинском и испанском языках: «Мигелю де Сервантесу Сааведре, царю испанских поэтов, год M.D.CCC.XXXV».
Мировое значение Сервантеса зиждется, главным образом, на его романе «Дон Кихот», полном, всестороннем выражении его разнообразного гения. Задуманное как сатира на наводнившие в ту пору всю литературу рыцарские романы, о чём автор определительно заявляет в «Прологе», это произведение мало-помалу, может быть, даже независимо от воли автора, перешло в глубокий психологический анализ человеческой природы, двух сторон душевной деятельности — благородного, но сокрушаемого действительностью идеализма и реалистической практичности.
Обе эти стороны нашли себе гениальное проявление в бессмертных типах героя романа и его оруженосца; в резкой своей противоположности они — и в этом заключается глубокая психологическая правда, — составляют, однако, одного человека; только слитие этих обеих существенных сторон человеческого духа составляет гармоническое целое. Дон Кихот смешон, изображенные гениальною кистью похождения его — если не вдумываться в их внутренний смысл — вызывают неудержимый смех; но он скоро сменяется у мыслящего и чувствующего читателя другим смехом, «смехом сквозь слезы», который есть существенное и неотъемлемое условие всякого великого юмористического создания.
В романе Сервантеса, в судьбах его героя сказалась в высокой этической форме именно мировая ирония. В побоях и всякого рода других оскорблениях, которым подвергается рыцарь — при некоторой антихудожественности их в литературном отношении, — заключается одно из лучших выражений этой иронии. Тургенев отметил ещё один очень важный момент в романе — смерть его героя: в это мгновение все великое значение этого лица становится доступным каждому. Когда бывший его оруженосец, желая его утешить, говорит ему, что они скоро отправятся на рыцарские похождения, «нет, — отвечает умирающий, — все это навсегда прошло, и я прошу у всех прощения».
Русские переводы
Первым русским переводчиком Сервантеса по последним данным является Н. И. Ознобишин, который перевел новеллу «Корнелия» в 1761 году.
Память
мини|152px|[[Почтовая марка СССР, 1966 год]] -->
Сокровка
Сокровка (Сокровка) — Российн Федерацин Пензин областан Земетчинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Земетчинан кӀоштан нах беха меттигаш
(15996) 1998 YC12
(15996) 1998 YC12 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 27 декабрехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 YC12» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Мереновка (Смоленскан область)
Мереновка (Мереновка) — Российн Федерацин Смоленскан областан Тёмкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тёмкинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сивцево (Торопецан кӀошт)
Сивцево (Сивцево) — Российн Федерацин Тверан областан Торопецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Куклеиха
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сивцево (Торопецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Торопецан кӀоштан нах беха меттигаш
Куклеиха
Хьажоргаш
Категори:Малоярославецан кӀоштан нах беха меттигаш
Черемушки (Бежецкан кӀошт)
Черемушки (Черемушки) — Российн Федерацин Тверан областан Бежецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Новоилимск
Новоилимск (Новоилимск) — Российн Федерацин Иркутскан областан Нижнеилимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Нижнеилимскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сокорь
Сокорь (Сокорь) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Ахтубинскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу экваторан а, Къилбаседа полюсан а йуккъера меттигехь. Климат кхолларан ладаме роль йу Дуьненан Ӏапказе хьаьжна меттиган хӀоттаман. Регион лаьтта барамера асанехь, цуьнан амалехь ду хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан тӀиера малхбалехьа йахьар.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Виль-Жукова
Виль-Жукова (Виль-Жукова) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Эхидо Сан Хосе (Тлаколулан)
Эхидо Сан Хосе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эхидо Сан Хосе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сауз де Армента (Сан Франсиско дел Ринкон)
Сауз де Армента — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сауз де Армента лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Жу (ГӀона)
Жу (Joux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ГӀона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГӀона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ТугӀнефоьй
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пустошка (Астриловскан йуьртан меттиг)
Пустошка (Пустошка) — Российн Федерацин Новгородан областан Стари Руссан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга ю, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, еха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, еха шийло бӀаьсте. Ӏай кхуьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (къоларг5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (къоларг5 — 15 де баттахь). Кхуьйлана денош хуьлу 10 — 28 баттахь (къоларгмаксимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (къоларг12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (къоларг5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхуьлина хуьлу (къоларг12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Стари Руссан кӀоштан нах беха меттигаш
(7715) Леонидаросино
(7715) Леонидаросино — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 14 февралехь У. Мунари, М. Томбелли цӀе йолу Ӏилманчо Азиаго обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1996 CR7».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Васорас
Васорас — Бразилин Рио-де-Жанейро штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Рио-де-Жанейро штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сен-ЖегӀмен-дуь-СоьдгӀ
Сен-ЖегӀмен-дуь-СоьдгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Роле (Западно-Поморскан воеводалла)
Роле  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Йувалак (Тефенни)
Йувалак (Yuvalak) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Бурдур провинцин (ил) Тефеннинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тефеннинан кӀоштан нах беха меттигаш
Петин (муниципалитет)
Петин — Испанин Оренсе провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Оренсе провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(15997) 1999 AX
(15997) 1999 AX — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 7 январехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 AX» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Вер (Рейнланд-Пфальц)
Вер — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Самсонув
Самсонув — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Тлалкомулко (Чилапа де Алварез)
Тлалкомулко — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Тлалкомулко лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
БогӀазичи (Бурдур)
БогӀазичи (Boğaziçi) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Бурдур провинцин (ил) Бурдуран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурдуран кӀоштан нах беха меттигаш
Гурка (Сьремскан повет)
Гурка  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Пасо Потреро (Пануко)
Пасо Потреро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Риве-д’Аркано
Риве-д’Аркано — Италин Фриули-Венеци-Джули регионера коммуна. Лаьтташ йу Удине провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Фриули-Венеци-Джули йукъара гӀаланаш
Джезуити (Козенца)
Джезуити — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Копелетра (Рим)
Копелетра  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чапле (Мазовин воеводалла)
Чапле  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Муравлянка (Мордови)
Муравлянка (Муравлянка) — Российн Федерацин Мордовин Ельникин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ельникин кӀоштан нах беха меттигаш
Хреново (Тулин область)
Хреново (Хреново) — Российн Федерацин Тулин областан Ясногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тайник
Тайник (Тайник) — Кировн областан Верхошижемьен кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Верхошижемьен кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Новоаташево
Новоаташево — Башкирийчоьнан Илишан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Сюльтински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 72 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452269, код ОКАТО — 80230868003.
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Илишан кӀоштан нах беха меттигаш
Рожковани
Рожковани — Словакин  гуонара эвла.
Маторина
Маторина (Маторына) — Белоруссин Витебскан областан Россонинан кӀоштара эвла.
Рожковани
Истори
Йиллина.
Маторина
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Рожковани
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Маторина
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Россонинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Рожковани
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
СаринасухӀлар (Йунусемре)
СаринасухӀлар (Sarınasuhlar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Йунусемренан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Йунусемренан микрокӀошташ
Категори:Йунусемренан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Балясни (Миргородан кӀошт)
Балясни — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Пекораро (Латина)
Пекораро — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
(7716) Ube
(7716) Ube — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Пекораро (Латина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
(7716) Ube
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 22 февралехь А. Накамура цӀе йолу Ӏилманчо Кумакоген обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1996 DA3».
Пекораро (Латина)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(7716) Ube
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кожичи
Кожичи — Украинин Львован областан Яворован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ЙенимахӀалле (Назилли)
ЙенимахӀалле (Yenimahalle) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Назиллинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Кожичи
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
ЙенимахӀалле (Назилли)
Хьажоргаш
Категори:Назиллинан микрокӀошташ
Категори:Назиллинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Жулье
Жулье (Jullié) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ГӀона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГӀона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кние
Кние (Kníje) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Маунт-Пуласки (Иллинойс)
Маунт-Пуласки  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Иллинойс штатера гӀала.
Истори
Маунт-Пуласки гӀала йиллина  шарахь.
Кние
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Маунт-Пуласки (Иллинойс)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Иллинойс штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Соколовка (Вилейкан кӀошт)
Соколовка (Сакалоўка) — Белоруссин Минскан областан Вилейкан кӀоштара эвла.
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Вилейкан поветан йукъайогӀуш йара.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Вилейкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Скьете (Казерта)
Скьете — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бетел-Эйкерс (Оклахома)
Бетел-Эйкерс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Ананьевски (Краснодаран мохк)
Ананьевски (Ананьевский) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Северскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
ТугӀнон-д'Ажене
ТугӀнон-д'Ажене — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(15998) 1999 AG2
(15998) 1999 AG2 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 9 январехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 AG2» саналган.
Костеница (Прокуплье)
Костеница  (Костеница) — Сербин Топлич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Топлич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Кульнево (Малоярославецан кӀошт)
Кульнево (Кульнево) — Российн Федерацин Калугин областан Малоярославецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Малоярославецан кӀоштан нах беха меттигаш
Мехедовка (Полтаван область)
Мехедовка — Украинин Полтаван областан Миргородан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-ЖогӀж-Антиньяк
Сен-ЖогӀж-Антиньяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пуату — ШагӀанта регионехь. Коммунан департамент — ХӀордан йистера ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ХӀордан йистера ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Баксанан гӀалин гуо
Баксанан гӀалин гуо (Городской округ Баксан) — ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Баксан.
Билгалдахарш
Категори:ГӀебартойн-Балкхаройчоь Категори:Российн кӀошташ
Малеево (Пошехоньен кӀошт)
Малеево (Малеево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш
Гривки (Палкинан кӀошт)
Гривки (Гривки) — Российн Федерацин Пскован областан Палкинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Палкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Старополянски
Старополянски (Старополянское) — Российн Федерацин Пензин областан Земетчинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Земетчинан кӀоштан нах беха меттигаш
Венансиу-Айрис
Венансиу-Айрис — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Азеево (ГӀезалойчоь)
Азеево (Азеево) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Новошешминскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 354 стаг (2010).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Новошешминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Мора (Тантоюка)
Ла Мора — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Мяглово (станцин эвла)
Мяглово (Мяглово) — Российн Федерацин Ленинградан областан Всеволожскан кӀоштара эвла.
Ла Мора (Тантоюка)
Географи
Ла Мора лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Мяглово (станцин эвла)
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Мора (Тантоюка)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Мяглово (станцин эвла)
Хьажоргаш
Категори:Всеволожскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ла Мора (Тантоюка)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чижово (Бежецкан кӀошт)
Чижово (Чижово) — Российн Федерацин Тверан областан Бежецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Самсонув-Дудкув
Самсонув-Дудкув — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
(7717) Tabeisshi
(7717) Tabeisshi — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 7 январехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 AL5».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пиньор
Пиньор — Испанин Оренсе провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Оренсе провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ромбинко
Ромбинко — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Сидоровски (Торопецан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торопецан кӀоштан нах беха меттигаш
Радищев
Радищев (Радищев) — Российн Федерацин Иркутскан областан Нижнеилимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.