cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стайки (Борисовн кӀошт)
Стайки (Стайкі) — Белоруссин Минскан областан Борисовн кӀоштара эвла.
Палма Сола (Чиконтепек)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Стайки (Борисовн кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Палма Сола (Чиконтепек)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Стайки (Борисовн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Палма Сола (Чиконтепек)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Стайки (Борисовн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Борисовн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Никульски (Вожеган кӀошт)
Никульски (Никульская) — Российн Федерацин Вологдин областан Вожеган кӀоштара эвла.
HD952
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Никульски (Вожеган кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вожеган кӀоштан нах беха меттигаш
HD952
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
HD952
Свирки (Миорин кӀошт)
Свирки (Свіркі) — Белоруссин Витебскан областан Миорин кӀоштара эвла.
Чернишовице
Чернишовице (Černýšovice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Свирки (Миорин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Миорин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Чернишовице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ла-Коши
Ла-Коши — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Акташ (Оваджик)
Акташ (Aktaş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Оваджикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Оваджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кариани
Билгалдахарш
Категори:Дманисин муниципалитетан нах беха меттигаш
(14366) Wilhelmraabe
(14366) Wilhelmraabe — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 8 сентябрехь Ф. Бёрнген цӀе йолу Ӏилманчо Таутенбург обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1988 RX3» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Давенпорт (Нью-Йорк)
Давенпорт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Посадниково (Опочкан кӀошт)
Посадниково (Посадниково) — Российн Федерацин Пскован областан Опочкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Опочкан кӀоштан нах беха меттигаш
Фуссиньяк
Фуссиньяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ШагӀанта.
Зикр
Зикр — исламан син практика ю, Дела хаставеш локхуш долу доӀан дешнаш ду. Зикр до ламазал тӀаьхьа а, мавлид (мовла) йоьшучу хенахь а. Зикр дечу хенахь ша-башха меттахъхьер лела.
Оконто-Фолс
Оконто-Фолс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала.
Истори
Оконто-Фолс гӀала йиллина шарахь.
Лас Ломас Гвадалупито, Антонио Родригез (Косио)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
Оконто-Фолс
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Лас Ломас Гвадалупито, Антонио Родригез (Косио)
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Икимень
Икимень — Румынин Ботошань жудецан Авремень коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ботошань жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коьк-Ой (Таласан кӀошт)
Коьк-Ой — ГӀиргӀазойчоьнан Таласан областан Таласан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:ГӀиргӀазойчоьнан Таласан кӀоштан нах беха меттигаш
Внуково (Торжокан кӀошт)
Внуково (Внуково) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Лосини (Калугин область)
Лосини (Лосиное) — Российн Федерацин Калугин областан Кировн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аршан (Буряти)
Аршан (Аршан) — Российн Федерацин Бурятин Тункан кӀоштара эвла.
Лосини (Калугин область)
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Кировн кӀоштан нах беха меттигаш
Аршан (Буряти)
Климат
Кхузахь климат — чӀогӀа континенталан йу, шийла Ӏа долуш, йовха аьхке йолуш. Ӏа шийла, декъа кӀезиг ло долуш хуьлу. БӀаьсте мохе йу, гӀоролаш йолуш, йочанаш чӀогӀа кӀезиг йолуш. Аьхке йоца, довхачу деношца а, шийлачу буьйсанашца, июлехь а, августехь а шортта догӀанаш долуш хуьлу. Гуьйре тӀекхочуш хаа а ца ло, хенан хӀоттам цӀеххьана хийца ца ло, цхьацца шерашкахь иза йеха а, йовха а хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Тункан кӀоштан нах беха меттигаш
Скородумки (Костроман кӀошт)
Скородумки (Скородумки) — Российн Федерацин Костромин областан Костромин кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин кӀоштан нах беха меттигаш
Филатово (Пермийн мохк)
Филатово (Филатово) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Ильинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Пермийн мехкан Ильинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Серинкоьй (АлашехӀир)
Серинкоьй (Serinköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) АлашехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:АлашехӀирнан микрокӀошташ
Категори:АлашехӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Иман
Иман — исламехь, бусалба динах тешар ду. Иманан пхи аркан ду.
Чалтепе (Манавгат)
Чалтепе (Çaltepe) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) Манавгатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Категори:Антали провинцин микрокӀошташ
Категори:Манавгатнан микрокӀошташ
Категори:Манавгатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(6192) 1990 KB1
(6192) 1990 KB1 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 21 майхь Элеанор Хелин цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 KB1».
Кабанабона
Кабанабона — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Льейда провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Хавьер, Сан Габрьел (Сан Луис де ла Паз)
Сан Хавьер, Сан Габрьел — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Хавьер, Сан Габрьел лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(14367) Гиппократ
(14367) Гиппократ — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 8 сентябрехь Ф. Бёрнген цӀе йолу Ӏилманчо Таутенбург обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1988 RY3» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Старий Каленчин
Старий Каленчин — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Блажево
Блажево (Блажево) — Сербин Расина гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Расина гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Оаклеы (кратер)
Оаклеы — Венеран тӀехь  18,4 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -29.3°N, -310.5°W.
Хьосташ
Категори:Венеран кратераш
Трифоновка (Оренбурган область)
Трифоновка (Трифоновка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Севернин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Севернин кӀоштан нах беха меттигаш
Айваджик (Биледжик)
Айваджик (Ayvacık) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Биледжик провинцин (ил) Биледжикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Биледжикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казачье (Иркутскан область)
Казачье (Казачье) — Российн Федерацин Иркутскан областан Боханан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Боханан кӀоштан нах беха меттигаш
Корсуновка (Полтаван область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Миргородан кӀоштан нах беха меттигаш
Китовини
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Амасия (Армавиран провинци)
Амасия (?) — Эрмалойчоьнан Армавиран провинцин эвла. Бахархойн дукхалла 830 стаг (2011 шо)
Билгалдахарш
Категори:Армавиран провинцин нах беха меттигаш
Шабане (кантон)
Шабане — Францин кантон, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Кантонан департамент — ШагӀанта.
Географи
.
Белодедово (Смоленскан область)
Белодедово (Белодедово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Смоленскан кӀоштара эвла.
Ла-КутуьгӀ (Па-де-Кале)
Ла-КутуьгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Белодедово (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Ла-КутуьгӀ (Па-де-Кале)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Белодедово (Смоленскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш
Закшев (Люблинскан повет)
Закшев  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Дембско (Западно-Поморскан воеводалла)
Дембско  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Байсакино
Байсакино — Башкирийчоьнан   Бураеван кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза  Ванышевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 68 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452956, код ОКАТО — 80218816002.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Бураеван кӀошт нах беха меттигаш
Пужмесь-Тукля
Пужмесь-Тукля (Пужмесь-Тукля) — Российн Федерацин Удмуртин Уван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Уван кӀоштан нах беха меттигаш
Гузели (Пяченца)
Гузели — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бжезьно (Вонгровецкан повет)
Бжезьно  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Колина (Пескара)
Колина  — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Семонте Казтело (Перуджа)
Семонте Казтело — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Степановка (Васильковн кӀошт)
Степановка — Украинин Киеван областан Васильковн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Васильковн кӀоштан нах беха меттигаш
Квемо-Карабулахи
Квемо-Карабулахи (ქვემო ყარაბულახი) — Гуьржийчоьнан Квемо-Картлин Дманисин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 196 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Дманисин муниципалитетан нах беха меттигаш
Палерми (Эна)
Палерми — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Березка (Новгородан область)
Березка (Березка) — Российн Федерацин Новгородан областан Поддорьен кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Поддорьен кӀоштан нах беха меттигаш
Староборисов
Староборисов (Старабарысаў) — Белоруссин Минскан областан Борисовн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Борисовн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кроьпелин
Кроьпелин — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(14368) 1988 TK
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 3 октябрехь С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1988 TK» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
HD95225
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Акйайик (Оваджик)
Акйайик (Akyayık) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Оваджикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Оваджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нестериха (Вожеган кӀошт)
Нестериха (Нестериха) — Российн Федерацин Вологдин областан Вожеган кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вожеган кӀоштан нах беха меттигаш
Свердлы (Миорин кӀошт)
Свердлы (Свярдлы) — Белоруссин Витебскан областан Миорин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Миорин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(6193) Манабэ
(6193) Манабэ — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
О'Коннор (кратер)
О'Коннор — Венеран тӀехь  30,4 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -26°N, -143.9°W.
Хьосташ
Категори:Венеран кратераш
(6193) Манабэ
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 18 августехь К. Эндатэ, К. Ватанабэ цӀе йолу Ӏилманчо Китами обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 QC1».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Горне Гамре
Горне Гамре — Словакин  гуонара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хрупачи
Хрупачи (Хрупачи) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Ильинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Пермийн мехкан Ильинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ольеши
Ольеши (Ольеши) — Российн Федерацин Ленинградан областан Бокситогорскан кӀоштара эвла.
Чернов
Чернов (Černov) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Ольеши
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бокситогорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чернов
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Горшем (Пенсильвани)
Горшем  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Горшем бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Посихново
Посихново (Посихново) — Российн Федерацин Пскован областан Опочкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Опочкан кӀоштан нах беха меттигаш
Чамлитепе (Манавгат)
Чамлитепе (Çamlıtepe) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) Манавгатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Коьк-Токой
Коьк-Токой — ГӀиргӀазойчоьнан Таласан областан Таласан кӀоштара эвла.
Чамлитепе (Манавгат)
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин микрокӀошташ
Коьк-Токой
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чамлитепе (Манавгат)
Хьажоргаш
Категори:Манавгатнан микрокӀошташ
Категори:Манавгатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Коьк-Токой
Хьажоргаш
Категори:ГӀиргӀазойчоьнан Таласан кӀоштан нах беха меттигаш
Чамлитепе (Манавгат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Антонио Бандерас
Хосе́ Анто́нио Доми́нгес Банде́ра (José Antonio Domínguez Bandera) — испанхойн актёр, режиссёр, хелхархо а, эшархо а ву, Голливудехь гӀараваьлла ву. Антонио Бандераса «Эткаш йуьйхина Цициган» аз дина «Шрек» мультфильмаш чохь.
Лас Ломас Гвадалупито, Карлос Касильяс (Косио)
Лас Ломас Гвадалупито, Карлос Касильяс — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Ла-Лож
Ла-Лож — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Данби (Нью-Йорк)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ниловка (Буряти)
Ниловка (Ниловка) — Российн Федерацин Бурятин Тункан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат — чӀогӀа континенталан йу, шийла Ӏа долуш, йовха аьхке йолуш. Ӏа шийла, декъа кӀезиг ло долуш хуьлу. БӀаьсте мохе йу, гӀоролаш йолуш, йочанаш чӀогӀа кӀезиг йолуш. Аьхке йоца, довхачу деношца а, шийлачу буьйсанашца, июлехь а, августехь а шортта догӀанаш долуш хуьлу. Гуьйре тӀекхочуш хаа а ца ло, хенан хӀоттам цӀеххьана хийца ца ло, цхьацца шерашкахь иза йеха а, йовха а хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Тункан кӀоштан нах беха меттигаш
ШабгӀак
ШабгӀак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ШагӀанта.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ШагӀанта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Амберд
Билгалдахарш
Категори:Армавиран провинцин нах беха меттигаш
Серинйайла (АлашехӀир)
Серинйайла (Serinyayla) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) АлашехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:АлашехӀирнан микрокӀошташ
Кабо (Льейда)
Кабо — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.
Серинйайла (АлашехӀир)
Хьажоргаш
Категори:АлашехӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Кабо (Льейда)
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Серинйайла (АлашехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Икланд
Икланд — Румынин Муреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Муреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Старий Камень (Мазовин воеводалла)
Старий Камень  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Одарка (кратер)
Одарка — Венеран тӀехь  7 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -40.8°N, -138.2°W.
Хьосташ
Категори:Венеран кратераш
Закшев (Радинскан повет)
Закшев  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Збраславице
Збраславице (Zbraslavice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
(6194) Denali
(6194) Denali — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 12 октябрехь Роберт Макнот цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 TN».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(14369) 1988 UV
(14369) 1988 UV — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Ла Конкордия (Аютла де лос Либрес)
Ла Конкордия — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
(14369) 1988 UV
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 18 октябрехь С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1988 UV» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ла Конкордия (Аютла де лос Либрес)
Географи
Ла Конкордия лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Кияни (Свентокшискан воеводалла)
Кияни  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Дембчино
Дембчино — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ряполово (Костроман кӀошт)
Ряполово (Ряполово) — Российн Федерацин Костромин областан Костромин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин кӀоштан нах беха меттигаш
БахӀчеджик (Биледжик)
БахӀчеджик (Bahçecik) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Биледжик провинцин (ил) Биледжикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Биледжик провинцин нах беха меттигаш
Категори:Биледжикан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Боботе
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Расина гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Квемо-Орозмани
Квемо-Орозмани (ქვემო ოროზმანი) — Гуьржийчоьнан Квемо-Картлин Дманисин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 361 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Дманисин муниципалитетан нах беха меттигаш
Гузперго (Удине)
Гузперго — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тургай (Оренбурган область)
Тургай (Тургай) — Российн Федерацин Оренбурган областан Севернин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Севернин кӀоштан нах беха меттигаш
Омро (Висконсин)
Омро  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала.
Истори
Омро гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Возжанки
Возжанки (Возжанки) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Котельва
Котельва — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла. ДӀайаьккхинчу Котельван кӀоштан административавн центр. XIX бӀешо — Харьковн губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Большуха
Мали Большуха (Малая Большуха) — Российн Федерацин Калугин областан Кировн кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калугин областан Кировн кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Хавьер, Сан Кристобал (Сан Луис де ла Паз)
Географи
Сан Хавьер, Сан Кристобал лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Скрипки (Киеван область)
Скрипки — Украинин Киеван областан Васильковн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Васильковн кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Эспинал (Чакалтиянгис)
Эль Эспинал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Эспинал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Семонте-Казаморча (Перуджа)
Семонте-Казаморча — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
АрсландогӀмуш (Оваджик)
АрсландогӀмуш (Arslandoğmuş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Оваджикан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Оваджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Кроьслин
Кроьслин — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
АрсландогӀмуш (Оваджик)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кроьслин
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бицаев, Сергей Владимирович
Серге́й Влади́мирович Бица́ев  — кемахо-истребитель, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, 4-ча истребительни авиацин армин 269-гӀа истребительни авиацин дивизин 845-гӀа истребительни авиацин полкан звенон командир, Советски Союзан Турпал (1945 шо), майор.
Палермо (Кунео)
Палермо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Бицаев, Сергей Владимирович
Биографи
Сергей Бицаев вина 1922 шеран 15 майхь Христиановски юртахь (хӀинца Къилбаседа ХӀирийчоьхь Дигора цӀе йолу гӀала) юртбахамхон доьзаллехь.
Палермо (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Бицаев, Сергей Владимирович
Биографи
1939 шарахь цо чекхйаьккхира №1 йолу йуккъера школа (хӀинца Советски Союзан Турпалийн Сергей Бицаеван а, Александр Кибизован а цӀарах йолу № 1 йолу йуккъера школа) а, Дигорин юртбахаман рабфак а. Оццу хенахь цо доьшуш вара БуритӀера аэроклубехь. 1941 шарахь цо чекхйаьккхира аэроклуб. Цул тӀехьа иза дӀакхайкхира ЦӀен Эскаре. 1943 шарахь цо чекхйаьккхира Краснодарера эскаран авиацин кемахойн школа. Оццу шарахь иза тӀамтӀе дӀавахара. Цо тӀомбира Ленинградски а, Волховски а, 3-гӀа Прибалтийски а, 2-гӀа Белорусски фронташкахь. Иза вара «Як-9» кема лелош.
Палермо (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бицаев, Сергей Владимирович
Биографи
ТӀема хенахь иза тӀемавелира 263-за, дакъа лецира 84 хӀаваан латарехь а, цо ша чудаитира 15 мостагӀийн кема а. 1945 шарахь Бицаев лейтенант а вара, 2-гӀа Белоруссин фронтан 269-гӀа истребитилин дивизин 845-гӀа истребителин полкан звенон командир.
Пунем
Пунем (Пунем) — Российн Федерацин Удмуртин Уван кӀоштара эвла.
Бицаев, Сергей Владимирович
Биографи
1945 шеран 18 августехь цунна йелира Советски Союзан Турпалан цӀе.
Пунем
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Бицаев, Сергей Владимирович
Биографи
ТӀом чекхбаьлча иза Советан Эскарехь сецира. Цо дакъалецира Толаман Парадехь. 1946 шарахь иза хилира КПСС декъашхо. Иза вара эскаран доьшийлан эскадрилин куьйгалхо. Цуьнан дешархойн йукъахь вара космонавт Валерий Быковский.