cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алберка Линарес (Вильягран)
Географи
Алберка Линарес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Лос-Альварес (Техас)
Лос-Альварес  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Лос-Альварес бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Техас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Агрополи Суд (Салерно)
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Озерски Горка
Озерски Горка (Озерская Горка) — Российн Федерацин Тверан областан Удомлян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гуьмуьшдере (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Озерски Горка
Хьажоргаш
Категори:Удомлян кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьмуьшдере (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Кизилтепенан микрокӀошташ
Категори:Кизилтепенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ушаково (Октябрьскан кӀошт)
Ушаково (Ушаково) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Раздоры (Смоленскан область)
Раздоры (Раздоры) — Российн Федерацин Смоленскан областан Угран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угран кӀоштан нах беха меттигаш
Чернявски (Выборган кӀошт)
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ленинградан областан Выборган кӀоштан нах беха меттигаш
Колаку (Сучава)
Колаку — Румынин Сучава жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Сучава жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Козин (Кировн область)
Козин (Козин) — Кировн областан Санчурскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Санчурскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Ширяйка (Ярославлан область)
Ширяйка (Ширяйка) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
ЛонжпьегӀгӀ
ЛонжпьегӀгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сона а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ла-Безоль
Ла-Безоль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кудымкар
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан ю. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо атлантикан хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла ю, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикан хӀаваъ ду. Карскан хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, атлантикан хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке ю, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузан басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь ю сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Аксарайски
Аксарайски (Аксарайский) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Красни Яран кӀоштара дӀаяьккхина эвла.
Климат
Эвла йу экваторан а, Къилбаседа полюсан а йуккъера меттигехь. Климат кхолларан ладаме роль йу Дуьненан Ӏапказе хьаьжна меттиган хӀоттаман. Регион лаьтта барамера асанехь, цуьнан амалехь ду хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан тӀиера малхбалехьа йахьар.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Дон-Педриту
Дон-Педриту — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Соледад де Запьен (Мануел Добладо)
Соледад де Запьен — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Дон-Педриту
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Соледад де Запьен (Мануел Добладо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(8195) 1993 UC1
(8195) 1993 UC1 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Полобжа
Полобжа (Полобжа) — Российн Федерацин Новгородан областан Хвойнин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Хвойнин кӀоштан нах беха меттигаш
Сала-Баганца
Сала-Баганца — Италин Эмилия-Романья регионера коммуна. Лаьтташ йу Парма провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Эмилия-Романья йукъара гӀаланаш
Райзинг-Сан (Индиана)
Райзинг-Сан  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Индиана штатера гӀала.
Истори
Райзинг-Сан гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Индиана штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(16649) 1993 TY1
(16649) 1993 TY1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 15 октябрехь К. Эндатэ, К. Ватанабэ цӀе йолу Ӏилманчо Китами обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 TY1» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ядвигув (Плоцкан повет)
Ядвигув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Агонсильо
Агонсильо — Испанин Риохи провинцин муниципалитет.
Тшцянка (Сташовскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Агонсильо
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Тшцянка (Сташовскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Агонсильо
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Риохи провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Заульхайм
Заульхайм — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хлебово (Грифинскан повет)
Хлебово  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Корте Броньоло (Верона)
Корте Броньоло  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Липовка (Кармаскалин кӀошт)
Липовка — Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Старобабичевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 8 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453001, код ОКАТО — 80235865005.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Бостанджи (Силопи)
Бостанджи (Bostancı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Ширнак провинцин (ил) Силопинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ширнак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Силопинан кӀоштан нах беха меттигаш
Петрела (Терамо)
Петрела — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Спалети (Болонья)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Петрела (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Спалети (Болонья)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рача
Рача (Рача) — Сербин Шумади гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
(8196) 1993 UB3
(8196) 1993 UB3 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 16 октябрехь Элеанора Хелин цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1993 UB3».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Джумара
Джумара — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пальчики
Пальчики (Пальчыкі) — Белоруссин Витебскан областан Сеннан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Сеннан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Белогрудово
Белогрудово — Украинин Херсонан областан Скадовскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Скадовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Журавинець (Великопольскан воеводалла)
Журавинець  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Червоний кляштор
Червоний кляштор — Словакин  гуонара эвла.
Журавинець (Великопольскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Червоний кляштор
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Орлув-Древняни-Колони
Орлув-Древняни-Колони — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Луази (Сона а, ЛуагӀа а)
Луази — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сона а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Гуьнештепе (Кизилтепе)
Гуьнештепе (Güneştepe) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Кизилтепенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Категори:Кизилтепенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Зелени Роща (Ковылкинан кӀошт)
Зеленая Роща (Зеленая Роща) — Российн Федерацин Мордовин Ковылкинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ковылкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Динь-д’Аваль
Ла-Динь-д’Аваль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ярцево (Палкинан кӀошт)
Ярцево (Ярцево) — Российн Федерацин Пскован областан Палкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Илебер
Илебер (Илебер) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Сабин кӀоштара эвла.
Флорентино Луис (Плая Висенте)
Флорентино Луис — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Илебер
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
(16650) Sakushingakuin
(16650) Sakushingakuin — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 11 октябрехь К. Эндатэ, К. Ватанабэ цӀе йолу Ӏилманчо Китами обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 TE3» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Илебер
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 482 стаг (2010).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сабин кӀоштан нах беха меттигаш
Флорентино Луис (Плая Висенте)
Географи
Флорентино Луис лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Маунтен-Парк (Оклахома)
Маунтен-Парк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Дагоран мотор чоьхьара шелбаран система
Дагоран мотор чоьхьара шелбаран система — бохбеллачу моторан меженашна шелдаран хьал тӀедало а, атмосфере сов йовхо дӀа а йохуьйту вовшахтесна гӀирс, цуо латто деза уггаре доккха шелдаран хьал, таро хила еза оьшучу дозанашкахь моторан йовхонан хьал латто тайп-тайпанчу рожашкахь а, белхан хьолашкахь а.
Сен-Бенуа-суьгӀ-Сен
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Об департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дагоран мотор чоьхьара шелбаран система
Шелдаран системан функцеш
Белхан иэдар догучу хенахь цилиндр чохь температура 2000 °C а, сов а хуьлу. Шелдаран система лерина ю мотор чохь оптимум йовхонан хьал латто, 80-90°C. ЧӀогӀа бохбаларо йохо тарло белхан харшан херонаш, цигара дӀа, сиха бохар, дӀалацар, меженаш кегъялар, ткъа иштта моторан ницкъ лагӀбалар, хӀунда аьлча духур ду догучу иэдарш цилиндр бузар, ша дагар хир ду, детонаци а хир ю. Моторе дика болх байта оьшу йовхачу газах хьакхало меженаш шелъян, царна тӀиера йовхо атмосфере а йохуьйтуш, я хин, хала гӀуоро тӀуналлийн гӀоьнца шелъяр. ТӀех шелйича белхан дагоран иэдар, цилиндран шийлачу пенаш тӀекхетий конденсаци йо, тӀаккха охьадоьду моторан картер чу, качдо моторан даьтта. Иза бахьнехь моторан никкъ лагӀло, мотор баабалар тӀекхета. Температура охьаяьлча даьтта дукъло. Оцу бахьнехь, даьтта гӀуо кхочу цилиндр чу, дагорг дайар алсама долу, ницкъ лагӀло. Цундела шелдаран системо температуран дозанаш латто деза, моторан уггаре дика белхан хьолаш латтош.
Маунтен-Парк (Оклахома)
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Дагоран мотор чоьхьара шелбаран система
Шелдаран системан функцеш
Шелдаран системо, шен коьрта, мотор шелбаран функци йоцуш, лелайо цхьа могӀа кхин функцеш, уьш ю:
ХӀавааца шелбар
ХӀавааца шелбар хила тарло Ӏаламан а, ницкъоллин а. Ӏаламан хӀавааца шелбар угара атта кепара шелбар ду. Ишттачу шелбаран системийца болу моторан йовхо Ӏаламе дӀало цилиндран арахьа тӀехула динчу пӀендарш чухула. Системан гӀуо агӀо ю, хӀаваан йовхо чухоам кӀезиг хилар бахьнехь, алсама йовхо дӀаяккха цхьабосса таро ца хилар, ткъа иза бахьнехь, компактан чӀогӀа ницкъала дӀахӀоттам бан. Мох кхетар цхьабосса ца хилар бахьнехь, оьшу маьӀ-маьӀнера бох ца балийтархьама, кхин тӀе хьесапаш – аэродинамикан ӀиндагӀехь алсама пӀенданаш дар, дукха дохделла арахоьцу харшаш хьалха дерзор мохан дуьхьал, ткъа шийла чудогӀу харшаш - тӀехьа. Ӏаламан хӀавааца мотор шелбар даьржина яйн сихалела техникаш тӀаьхь: мотоциклаш, мопедаш, авиа- а, авто- а моделаш. Керла мотоциклийн моделийн моторийн форсировка кхиаран систематикаца хӀавааца шелбар хуьйцу тӀуналлийн системийца. Ӏаламан хӀавааца мотор шелбар масса кӀезиг хиларна шуьйра лелора поршень йолу авиацин мотораш тӀаьхь, цигахь цилиндркепарчарна гергара а, хьийзаран жима сихалла йолу винтан ларан бухо мохтухурго санна болх ца бора, амма кеман тӀебогӀу мох чӀогӀа чехка бара.
Стационаран я дика капотаца къевлина моторашна хӀоттайо ницкъала хӀаваъ шелдаран система. Царна чохь мохтухургца йо хӀаваъ кхетийла, хӀавао пӀендарчий шелдо. Мохтухург а, пӀендарчий долу тӀехуло а, дукха хьолахь, къевлина мох тӀебалочу беттаца. Ишттачу моторан дикалла цхьабосса ю Ӏаламан шелбаран моторан санна: конструкцин атталла, байн хилар, шелдаран тӀуналла ца хилар. Амма иштта мотораш болхбеш чӀогӀа гӀовгӀа хуьлу, даккхий а хуьлу. Цул сов, иштта моторийн проекташ еш бала хуьлу моторан цхьацца конструкцеш шелъярехь, цхабосса мох ца кхетарна. Европехь ен кегийра автомобилаш тӀаьхь, мотор хӀавааца шелбар шуьйра лелийна 1950-гӀа — 1970-гӀа шерашкахь. Уьш ю кегийра машенаш Volkswagen Kafer, Fiat 500, Citroën 2CV тайпана; башха яра Tatra 613. ССРСхь уггаре гӀараяьлла хӀавааца шелйо автомобиль яра «Запорожец». Арахоьцура дизельца йолу хӀавааца шелйо яккхийра автомобилаш (масала «Татра» арахеца йолийначу хенахь дуьйна 2010 шо кхаччалц иштта мотора хӀиттадора). ХӀавао шелдо мотораш ду дукха тракторана тӀаьхь (наггахь - яккхийра, масала Т-330; алсама - кегийра, яккъаш охучарна тӀиера доларчу бахаман мини-тракторашна тӀекхаччалц), церан амалехь ю хӀоттийна моторан белхан раж а, тобаран атта спецификан бехкамаш. ХӀинца ницкъала хӀавааца шелбар леладо дукхаха йолчу скутершна, моторан гӀирсашна (бензинан херхаш, бешмайдахьокхургаш, кхин дӀа а), кегийра генераторан гӀирсийн моторашна, мотоблокашна, кхин шалела а, стационаран а кегийра юьртабахаман а, коммуналан а машенашна тӀаьхь. ТӀаьхьарчарна тӀаьхь чӀогӀа даьржина, атта цхьаъ-шиъ цилиндран, хӀавао шелбечу моторийн унификаци йина могӀнаш, цхьатерра а хуьлу тайп-тайпанчу арахоьцучеран (, Honda, Subaru, цийхой), анасизан экъан тӀетосу блокаца.
ТӀуналлийца шелдар
Шелдаран системан классификаци йо системехь йовхо лелоран хьесапца цхьаьна.
Къевлинаерш — ишттачу системашкахь йовхо лело тӀуналло, йовхонан хьостах йох а луш (йохъечух), шелъяран контур чохь шел а луш (шелъечух), циркуляци йо герметикан контур чухула. Системан хьолах йоьзна, йовхо лелориг тарло кхехка я ерриг Ӏаьнаре яла, юха конденсаци йеш шелъечунчохь. Къовланзаерш — къовланзачу системашкахь йовхо лелориг арахьара чу ло, йохло йовхонан хьостехь, дӀайоьду арахьарчу хьоле. Ишттачу меттигехь цуо чуйоьдучохь йовхо лелочун оьшу температуран чухоам луш, ткъа чеккхенгахь йохйинарг тӀеоьцуш, лелайо шелъечун роль.
Йиллинаерш — иштта системаш хуьлу, шайна чохь йохйийриг йовхо лелочун цхьаьна чухоаман чухӀоттайой, ткъа иза чухӀоттайо шелъечун, нагахь ишттаниг конструкцица елахь. Масала, даьттанца йолу йиллина система йовхо лелочун хьолехь лелайо электротрансформатораш шелъеш.
Къевлина система (Гибридан тайпа)
Оцу тайпано цхьаьна лелайо лакхахь йийцина системаш: цилиндраш тӀиера йовхо дӀайоккху тӀуналлийца, цул тӀаьхьа иза, моторан дохделлачу декъан гена яларца, шелйо радиатораш чохь хӀавао. Цилиндран чоьхьара а, арахьара а дакъош цхьабосса дох ца ло, дукха хьолахь до шеш лаьттачу декъех:
Поповка (Кантемиран кӀошт)
Поповка (, Popovca) — Молдавин Кантемиран кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Кантемиран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Кокалажар
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштан нах беха меттигаш
Назарьевка
Назарьевка (Назарьевка) — Российн Федерацин Пензин областан Лунинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лунинан кӀоштан нах беха меттигаш
Кубански (Тимашёвскан кӀошт)
Кубански (Кубанский) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Тимашёвскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тимашёвскан кӀоштан нах беха меттигаш
Синявино (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медынан кӀоштан нах беха меттигаш
Дон-Педру
Дон-Педру — Бразилин Мараньян штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сала-Болоньезе
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Эмилия-Романья йукъара гӀаланаш
Аватено (Азалан)
Аватено — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Аватено лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Агрустос
Агрустос — Италин Сардини регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сардини регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Верещица (эвла)
Верещица — Украинин Львован областан Яворован кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Яворован кӀоштан нах беха меттигаш
Колану
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чулково (Ленинградан область)
Чулково (Чулково) — Российн Федерацин Ленинградан областан Выборган кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(16651) 1993 TS11
(16651) 1993 TS11 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Пикуловичи
Пикуловичи — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Ольховец (Удомлян кӀошт)
Ольховец (Ольховец) — Российн Федерацин Тверан областан Удомлян кӀоштара дӀатесна эвла.
(16651) 1993 TS11
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 13 октябрехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 TS11» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пикуловичи
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ольховец (Удомлян кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Филино (Октябрьскан кӀошт)
Филино (Филино) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Ольховец (Удомлян кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Удомлян кӀоштан нах беха меттигаш
Пикуловичи
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Филино (Октябрьскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пикуловичи
Хьажоргаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Албертано Олвера (Сан Мигел де Альенде)
Албертано Олвера — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Албертано Олвера лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
(8197) Мидзунохироси
(8197) Мидзунохироси — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 15 ноябрехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1993 VX».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ла Палма (Темпоал)
Ла Палма — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Богданово (Кадоман кӀошт)
Богданово (Богданово) — Российн Федерацин Рязанан областан Кадоман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Ла Палма (Темпоал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Богданово (Кадоман кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кадоман кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Палма (Темпоал)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Хлебово (Дравскан повет)
Хлебово  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Убишув
Убишув — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Ядвинин (Мазовин воеводалла)
Ядвинин  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Алесанко
Алесанко — Испанин Риохи провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Папина (Сеннан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Зауэрталь
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кочугаево
Кочугаево (Кочугаево) — Кировн областан Санчурскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Раслово (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Кочугаево
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Санчурскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Раслово (Смоленскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Орлув-Муровани
Орлув-Муровани — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Ла-Динь-д’Амон
Ла-Динь-д’Амон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
БугӀдайли (Силопи)
БугӀдайли (Buğdaylı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Ширнак провинцин (ил) Силопинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ширнак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Силопинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Луан (Сона а, ЛуагӀа а)
Луан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сона а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тебенькова
Тебенькова (Тебенькова) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Рашкович
Рашкович (Рашковић) — Сербин Шумади гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Спалматойо-Изкияйола (Гросето)
Спалматойо-Изкияйола — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новобабичево
Новобабичево — Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Старобабичевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 168 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453001, код ОКАТО — 80235865006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан нах беха меттигаш
Попцово (Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Хвойнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Корте Буньо (Мантова)
Корте Буньо  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Жухув (Великопольскан воеводалла)
Жухув  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Айсапай
Айсапай (Айсапай) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Красни Яран кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Билгалдахарш
Категори:Аштаркханан областан Красни Яран кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьнгоьрен (Кизилтепе)
Гуьнгоьрен (Güngören) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Кизилтепенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Категори:Кизилтепенан микрокӀошташ
Категори:Кизилтепенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Джумелазко (Сондрио)
Джумелазко — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Соледад де Негрете (Абасоло)
Соледад де Негрете — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Соледад де Негрете лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
(16652) 1993 TT12
(16652) 1993 TT12 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Соледад де Негрете (Абасоло)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
(16652) 1993 TT12
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 13 октябрехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 TT12» саналган.
Соледад де Негрете (Абасоло)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(16652) 1993 TT12
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Изосимовка (Мордови)
Изосимовка (Изосимовка) — Российн Федерацин Мордовин Ковылкинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ковылкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Медисин-Парк (Оклахома)
Медисин-Парк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Петрела (Асколи Пичено)
Петрела — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Черенчани
Черенчани — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Свитанок (Херсонан область)
Свитанок — Украинин Херсонан областан Скадовскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Скадовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Олуяз (Сабин кӀошт)
Олуяз (Олуяз) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Сабин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 328 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сабин кӀоштан нах беха меттигаш
Тевзана
Тевзана (Тевзана, Бастӏи) — Нохчийн Республикин Веданан кӀоштара эвла. Тевзанан йуьртан меттиган административан йукъ.
Географи
Йуьрт лаьтта Жалкх эркан аьтту бердаца, МахкатӀе эвлан дуьххьала, кӀоштан йукъан Веденон 28 км малхбузехьа.
Гергара нах беха меттигаш: къилбаседехьа — ЭгӀашта эвла, къилбехьа — МахкатӀе, малхбалехьа — Хоттане а, Элистанжа.
(8198) 1993 VE2
(8198) 1993 VE2 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Тевзана
Истори
1958 шарахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийначул тӀаьхьа, эвлан цӀе хийцира Киров-Юрт аьлла. Таханлера цӀе йухаметтахӀоттийра 1990-гӀа шерашкахь.
(8198) 1993 VE2
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 11 ноябрехь С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1993 VE2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца