cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анжи
Дешийн некъ
2011 январехь лаьзгех ваьлла волу российн миллиардера Керимов Сулеймана ийцира «Анжи», тӀаьхьуо гучуделира, 17 январехь ДегӀастанан президента Магомедов Мохьмадсалам Керимовца цхьаьнакхийтира, цунна маьхаза дӀаелла хиллера 100 % клубан акцеш, царна йукъахь хьалха хиллачу клубан долахочун Яковлев Игоран 50 % акцеш а, цуо финансашца гӀолоцург. ХӀора шарахь командан тренерийн, футболистийн алапашна а, ткъа иштта клубан керла футболисташ эца а Керимовс харж йора 30 - 50 миллион доллар, кхин а миллиардеран план йара хӀинжа-гӀалахойн инфраструктуран дохка 200 миллион сов доллар, цунах дукхах долу ахча гӀура дара 50 эзар стаг чухоьа керла стадион ян, иза хила езаш йара УЕФАн бехкамашца йогӀуш.
2011 шеран 16 февралехь Ӏаьнан трансферан хенахь, клубо кхайкхийра 2002 шеран дуьненан чемпионца 37 шо долу бразилхочуьнца Роберто Карлосца контракт дар. 27 февралехь клубо контракт дира дӀадаьллачу шеран Бразилин чемпионатан уггаре дика тӀетовжаран ахтурслоца Жусилей да Силвица. 1 мартехь клубо ийцира «Краснодарегара» ДегӀастанан футболо кхиийна, «Терекан» хилла капитан Лахиялов Шамиль. Кхин а ийцира Бразилин гулйина командан тӀелатархо Диего Тарделли, ткъа трансферан хан чекхйолуш, 10 мартехь, клубо ийцира бельгийн «Андерлехтера» мароккахо Буссуфа Мубарик.
Аьхкенан трансферан хан йолалуш клубо контракт дира ПСВ ахтурслоца Джуджак Балажца. 2011 шеран аьхка ХӀинжа-ГӀалан клубах кхийтира Российн гулйина командан ловзархо Жирков Юрий, иза сехьавелира Лондонера «Челсин» йукъара, ткъа 23 августехь клубо хаам бира «Интеран» тӀелатархо ЭтоӀо Самюэль сехьаваларх барт барах. Трансферан хенан тӀаьххьарчу деношкахь клубо кхайкхийра Москохан «Динамора» эцна Российн гулйина командан голкипер Габулов Владимир сехьаваларех, ткъа кӀеззиг хан йаьлча кхайкхийра Помазан Евгений сехьавалар. Трансферан хенан тӀаьххьара де чекхдолуш «Анжин» сайтехь хаам хилира Карсела-Гонсалес Маьхьди сехьавалар. Иштта тӀаьхьарчу миноташкахь клубо ийцира Конгон гулйина командан турсло Кристофер Самба.
2012 шеран сентябрехь «Анжис» контракт дира Францин гулйина командан ахтурслоца Лассана Диарраца а, Пермера «Амкаран» тӀелатархочуьнца Бурмистров Никитица а. 2012/13 шеран Российн чемпионатан хьалхара дакъа «Анжис» чекхдаьккхира шолгӀа меттигехь, Европин Лиган плей-офф тӀегӀане а, Российн Кедан 1/4 тӀегӀане а елира.
2013 шеран январехь «Анжи» сехьавелира Москохан «Локомотиван» турсло Ещенко Андрей. Европера трансферан шеран тӀаьххьарчу дийнахь «Анжира» ингалсан «Куинз Парк Рейнджерс» йукъа вахара юккъера турсло Кристофер Самба. Самба ингалсан клубе дехьавала реза хиларан коьрта бахьна дара, доьзалан хьал. Самба хийца Испанин «Севильяра» сихонца аренде ийцира, хьалха Россехь левзина волу, Эмир Спахич. 2012/13 шеран Европин Лигехь «Анжи» кхечира 1/8 тӀегӀане, цигахь ийшира «Ньюкасл Юнайтед».
Российн чемпионатан бӀаьстенан тӀегӀа клубо йолийра аьттонза. Цара 4 матчехь 2 очка йаьккхира, «Анжис» шолгӀа меттиг битира «Зенитан», хьал хӀоьттира еврокедийн зоне кхача а ца тарлуче. Дисинчу 7 ловзарехь 10 очко йаьккхина, чемпионат чекхъяла цхьа тур юьсуш «Анжис», дуьххьара шеен исторехь, ехира Российн чемпионатан борзанан мидалш.
1 июнехь «Анжи» ийшира Российн Кедан финалехь, матч дӀайаьлча туху пенальтийн серехь, ЦСКА командал.
2012/13 шо чекхдаьллачул тӀаьхьа куьйгалхошна хьалха хӀоьттира коьрта тренер лахаран Ӏалашо. Хиддинк Гусан контракт чекхдолуш дара 2013 шеран аьхка. МХГӀ дуьйцура, урхаллин посте хаьржина Перейра Витор («Портун» экс-тренер), Манчини Роберто («Манчестер Ситин» экс-тренер), Хайнкес Юпп («Баварин» экс-тренер), Адвокат Дик (ПСВ экс-тренер). 11 июнехь Анжис барт бира Хиддинкца кхин а цхьаьна шеран контракт дахдан. Тренерийн штабера дӀабахара Роберто Карлос, Туркойчоьнан «Сивасспоран» коьрта тренер хӀоьттина волу, Гордеев Андрей, ткъа иштта Арно Филипс а, Чима Онеке а, цаьрга ца бан белира бан ма беза 2012/13 Российн чемпионатан бӀаьстенан тӀегӀан функционалан кечам бан. Церан метана клубе баьхкира Меленстеен Рене (Фергюсон Алексан «Манчестер Юнайтедехь» гӀоьнча хила волу), массажист-терапевт Денни Флиттер (Йоккха Британи, «Арсенал» Лондон), физиотерапевт Доминик Роган (Йоккха Британи, «Эвертон»), физикин кечаман тренер Эдуардо Парра Гарсия (Испани, «Интер» Милан, «Ливерпуль»), спортан Ӏилманера говзанча Уорд Дирикс (Бельги, «Гент»), массажист-терапевт Уильям Стори (Йоккха Британи, «Вест Хэм»), физикин кечаман тренер Брэм Суиннинен (Бельги, БК «Химки»). Спортан директоран даржехь волу Биджиев Хьасанби, Мёленстен Ренеца цхьаьна декхарийлахь бара тренировкин процесс дӀаяхьа.
Йолаеллачу трансферан хенахь клубан хьалхара иэцар хилира «Кубанан» ахтурсло А. Ионов. 16 июнехь хиира, 2013 шеран февралехь испанин «Севильягара» аренде иэцна Спахичца «Анжи», контракт дахдан ца гӀертар. Ши футболист (Помазан а, Сердеров а) дӀавелира «Уралан» аренде. Июнан юккъехь «Анжин» йукъабаьхкира Нижни Новгородера «Волган» йукъара голкипер М. Кержаков а, «Зенит» йитина ахтурсло И. Денисов а. Денисовн трансфер язъелира «Анжин» 15 млн еврон, 3 шарахь декъна дӀалур долуш. Денисовн алапа шарахь 5,5 млн евро хила дезара, иза масех эзар евро сов дара «Зенитан» тӀелатархочун Халкан алапал. «Анжин» йисттера турсло К. Агаларов дехьавелира ФК «Ростов», ткъа тӀелатархо Бурмистров висира «Амкарехь» арендехь. 2 июлехь кхайкхийра, шо долалуш клуб дӀатесна Самба «Анжи» йухаверзар, ткъа кхо де даьлча кхайкхийра А. Кокорин сехьавалар. Трансферан мах хадийра 19 млн евро, ткъа ловзархочун алапа хила дезара шарахь 4 млн евро гергга.
Шо долалуш командан лазаретехь вара Ю. Жирков, А. Ещенко, А. Логашов. ТӀаьхьарниг волийра тренировкаш ян ерриг тобанца, Жирков могӀаре ван везаш вара сентябрехь, ткъа Ещенко — керлачу шеран герга.
Июнь чекхболуш хиира, УЕФАн комиссис дихкира «Анжин» Европин Лиган цӀера матчаш ДегӀастанан а, Къилбаседа Кавказан а махкахь ловзо. «Анжин» куьйгалло сацам бира еврокедан цӀера матчаш Раменскехь ловза. Клубан хьовсархоша европин клубийн фанаташка УЕФАн сацамна дуьхьала гӀолацар дийхира, цӀера матчаш ДегӀастахь ловзаяйта аьлла.
2013/14 шеран хьалхарчу турехь «Анжи» цӀахь цхьаьнакхийтира москохан «Локомотивца». ТӀаьххьарчу миноташкахь чот 2:2 йолуш командан капитана ЭтоӀога пенальти чу ца тохаелира. Матчехь лазийра гол а тоьхна, пенальти а йаьккхина Л. Траоре. ШолгӀачу туран матч москохан «Динамон» дуьхьала харцонца хилира. Хьалха, ловзаран 32-гӀа минотехь «Динамон» турсло Гранат шозза куьйгаца левзира гӀуданан майданахь, амма суьдхочо Карасёвс пенальти ца хӀоттийра. Минот йаьлча йукъара араваьккхира хӀинжа-гӀалахойн турсло Эвертон кхераме атака сацаярна, ткъа тӀаьххьарчу секундашкахь Карсела-Гонсалес куьйгаца ловзарна пенальти хӀоттийра. Реза воцу Хиддинк пенальти хӀоттийначул тӀаьхьа коьрта суьдхон агӀора вахара, ша сацо гӀерта резерван арбитр Р. Чернов дӀа а тоттуш, иза бахьнехь цунна елира ялх матчан дисквалификаци. Матч чекхъелира динамохойн толамца чот 2:1 йолуш. Кхо де даьлча Хиддинк кхайкхийра ша болх битар, коьрта тренеран декхарш кхочуш дан хӀоттийра цуьнан гӀоьнча Р. Мёленстен. 28 июлехь «Анжис» ничья йира «Крылья Советовца».
1 августехь хӀинжа-гӀалахой «Анжи-Аренехь» цхьаьнакхийтира ФК «Ростовца». Ростовхоша толам баьккхира минимум чоьтаца. «Ростовца» ловзучу хенахь хаам баьржира, чуеллачу заявкехь лазор бахьнехь вац «Анжин» ахтурсло И. Денисов, цунна ца карийра легионерашца бийца йукъара мотт, клубера дӀаваха герга ву аьлла. Клубан куьйгалхоша сихха хаам бира, Денисов хӀинца а «Анжин» ловзу футболист ву, ткъа иза ца хилар доьзна ду лазорца. Денисовн шеен клубахошца долчу дар-дацарех тайп-тайпана хаамаш бара. Цхьаьна хьосташ чӀагӀдора, Денисовс бехке бина легионераш, уьш баьхкина ахчан дуьхьа, ткъа ша — титулаш яха веина аьлла. Кхечара — Денисовн ца дийзира, командехь дерриг хӀума, матч йоьдуш ловзархой хийцар а командан капитанан ЭтоӀон карахь хилар. Бара кхин а хаам, легионерашна луара тренировкехь ахтурсло О. Ахмедов «кагго», ткъа Денисов цунна тӀехӀоьттира бохуш. Клубан долахочо С. Керимовс легионерийн агӀо лецира, сацам бира ахтурслочуьнца контракт дохо.
Безгачево (Кировн область)
Безгачево (Безгачево) — Кировн областан Верхнекамскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Верхнекамскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Брандельио (Лука)
Брандельио  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Высоки (Усть-Кубинскан кӀошт)
Высокое (Высокое) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Губкино
Губкино (Губкино) — Российн Федерацин Рязанан областан Спасскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4965
NGC 4965 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4965 4965
Будислав (Свитави)
Будислав  (Budislav) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Соколовски (Новохопёрскан кӀошт)
Соколовски (Соколовский) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чирски (Украина)
Чирски — Украинин Киеван областан Борисполан кӀоштара эвла.
Соколовски (Новохопёрскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чирски (Украина)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Борисполан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Мигел Чинела (Ла Перла)
Сан Мигел Чинела — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Мигел Чинела лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Корсунь (Корман кӀошт)
Корсунь (Корсунь) — Белоруссин Гомелан областан Корман кӀоштара эвла.
Фащевка (Перевальскан кӀошт)
Фащевка — Украинин Луганскан областан Перевальскан кӀоштара эвла.
Корсунь (Корман кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Корман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Фащевка (Перевальскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Перевальскан кӀоштан нах беха меттигаш
Куьчуьккизик (Дикмен)
Куьчуьккизик (Küçükkızık) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Синоп провинцин (ил) Дикменан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Синоп провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дикменан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Каллан
Каллан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Завотежица
Завотежица (Завотежица) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Инджиксуйу (Гейве)
Инджиксуйу (İnciksuyu) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Долина (Добричин область)
Долина  — Болгарин Добричин областера эвла. Добричка йукъараллин йукъайогӀу.
Инджиксуйу (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Долина (Добричин область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Шида-Картли (мохк)
Шида-Картли йа Лакха Карталини (შიდა ქართლი, мадарра Чоьхьара Карталини) — мохк (мхаре), Гуьржийчоьнан административно-мехкан дакъа. Лаьтташ ю Гуьржийчоьнан юккъерчу декъа тӀехь Тбилиси а, Къилба ХӀирийчоьнан а юккъехь, Гуьржийчоьнан конституцица пачхьалкхан мехкийн йукъара цхьаъ.
Инджиксуйу (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Шида-Картли (мохк)
Административан центр — Гори.
Инджиксуйу (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шида-Картли (мохк)
Административан йекъайалар
Махкан йукъахь ю муниципалитет (2006 шо кхаччалц — кӀошт):
Гуьржийчоьнан законаца, Шида-Картли мехкан йукъайогӀу 5-гӀа Джаван муниципалитет (центр Джава), амма иза Къилба ХӀирийчоьно доладеш ю Дзаусин кӀошт санна.
ГӀаланаш: Гори (48 143 стаг, 2014 ш.), Хашури (26 135 стаг), Каспи (13 423 стаг), Карели (6654 стаг)
ГӀалин кепара эвлаш: Сурами Хашурин муниципалитетехь (7492 стаг, ларар 2014 шо); Агара Карелин муниципалитет (3364 стаг).
Бахархой
2018 шеран 1 январехь ларарца мехкахь 259 251 бахархой бу, 2014 шеран 1 январехь — 313 800 бахархой (Къилба ХӀирийчоьнан Цхинвалин кӀошт ца лоруш).
2002 шарахь Гуьржийчоьно доладеш долу мехкан декъехь 314 039 бахархойх дукхахберш бара гуьржий (91,8 % йа 288 382 стаг). ХӀирий бара 4,3 % (13 383 стаг), азербайджанаш — 1,8 % (5768 стаг), эрмалой — 1,1 % (3521 стаг), оьрсий — 0,6 % (1946 стаг).
2014 шарахь ларарца доладеш болу махкахь 263 382 бахархойх дукхахберш бара гуьржий (94,72 % йа 249 479 стаг). Азербайджанаш 2,1 %, хӀирий — 1,8 %, эрмалой — 0,8 %, оьрсий — 0,3 %.
Мехкан къаьмнийн хӀоттам (2014 шарахь)
ХӀирий дукхахберш бу Шида-Картли мехкан къилба декъехь, мадарра, в Горин (1736 стаг йа 1,38 % кӀоштан бахархойх (2014 шо), а Карелин а кӀошташкахь (931 стаг йа 2,25 % 2014 шо) — цул совнах уьш бу Триалетин дукъан уллехь а, иштта Каспин кӀоштахь а (1745 стаг йа 3,99 % 2014 шо) а, Хашурин кӀоштахь а (256 стаг йа 0,49 % 2014 шо).
Мехкан а, цуьна муниципалитетийн а къаьмнийн хӀоттам (2014 шо) (Къилба ХӀирийчоьно доладеш болу мохк боцуш)
Дин
Мехкан динан хӀоттам: Гуьржийн православин килс (95,87 %), Ислам (2,15 %).
Билгалдахарш
Категори:Гуьржийчоьнан мехкаш
Цюрих (Канзас)
Цюрих  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гроскрут
Гроскрут — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Мистельбах гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рона-де-Жос
Рона-де-Жос — Румынин Марамурешу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Марамурешу жудецан коммунаш
Берёзовка (Свердловн кӀошт)
Берёзовка (Берёзовка) — Российн Федерацин Орёлан областан Свердловн кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Свердловн кӀоштан нах беха меттигаш
Сирик
Сирик (Sirik) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Диди-Джихаиши
Диди-Джихаиши (დიდი ჯიხაიში) — Гуьржийчоьнан Имеретин Самтредиан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 3359 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Самтредиан муниципалитетан нах беха меттигаш
Дрозды (Смоленскан область)
Дрозды (Дрозды) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Форначе-Торибина (Фиренца)
Форначе-Торибина — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пешавар
Пешава́р (پشاور, پېښور Pekhawar/ Peshawar, хиндко:, Pishor puruṣapūra — «гӀала Пуруша, адаман») — Пакистанан Хайбер-Пахтунхва олучу провинцера административан центр. Бахархойн дукхалла — 1 439 205 адам. (леррана 2010 шарахь).
Билгалдахарш
Категори:Пакистан
Колобово (Юрьевецан кӀошт)
Колобово (Колобово) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Строево (Тверан область)
Строево (Строево) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
HD209515
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Маранела (Терамо)
Маранела — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Новая Слободка (Быхован кӀошт)
Новая Слободка (Новая Слабодка) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Маранела (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новая Слободка (Быхован кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Балажер
Балажер — Украинин Закарпатьен областан Берегован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Берегован кӀоштан нах беха меттигаш
Вожски
Вожски (Вожский) — Коми Республикин Удорийн кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (6%), оьрсий (65%), украинаш (18%), белорусаш (7%).
Билгалдахарш
Категори:Удорийн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Чудово (Семёнован гӀалин гуо)
Чудово (Чудово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 19 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Добки-Нови
Добки-Нови — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хайнроде-Хайнлайте
Хайнроде-Хайнлайте (Hainrode) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ШагӀмон (Валь-д’Уаз)
ШагӀмон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Валь-д’Уаз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Валь-д’Уаз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 4966
NGC 4966 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4966 4966
Лекмаре
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Калиско (Лодзинскан воеводалла)
Калиско  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Манантиял (Карильо Пуерто)
Эль Манантиял — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Манантиял лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Долан-Спрингс
Географи
Долан-Спрингс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Немча (Курскан область)
Немча (Немча) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большой Солдатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сомбоже
Сомбоже — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гущенка
Гущенка (Гущенка) — Российн Федерацин Белгородан областан Нови Осколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Осколан кӀоштан нах беха меттигаш
Пржеборов
Пржеборов (Přeborov) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кампань (Ландаш)
Кампань — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Красински (Кемеровн область)
Красински (Красинский) — Российн Федерацин Кемеровн областан Тяжинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Тяжинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пояна (Кристинешть, Ботошань)
Пояна — Румынин Ботошань жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ботошань жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Протасьево (Липецкан область)
Протасьево (Протасьево) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
ФатихӀ (ЭрегӀли)
ФатихӀ (Fatih) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ЭрегӀлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лос Алмендрос (Тампико Алто)
Лос Алмендрос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Алмендрос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Вест-Пойнт (Алабама)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лас Таблас (Ромита)
Лас Таблас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Таблас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Курганица
Курганица (Курганіца) — Белоруссин Гомелан областан Корман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Корман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Камишли (Гейве)
Камишли (Kamışlı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Поседкино
Поседкино (Поседкино) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Ленски (Курганан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Шатрован кӀоштан нах беха меттигаш
Усеро
Усеро — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Брандини (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Усеро
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Брандини (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дончево
Дончево — Болгарин Добричин областера эвла. Добричка йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Солтанли (Джаьбраилан кӀошт)
Солтанли (Soltanlı) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
HD209605
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Куьплуьдже (Дикмен)
Куьплуьдже (Küplüce) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Синоп провинцин (ил) Дикменан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Синоп провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дикменан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гляденово (Вологдин область)
Гляденово (Гляденово) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сентяновка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Славяносербскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гросмугль
Гросмугль — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Корнойбург гуонан йукъайогӀу.
Тарасовка (Ташанан йукъаралла)
Тарасовка — Украинин Киеван областан Борисполан кӀоштара эвла.
Гросмугль
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Тарасовка (Ташанан йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гросмугль
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тарасовка (Ташанан йукъаралла)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Борисполан кӀоштан нах беха меттигаш
Загуменье
Загуменье (Загуменье) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4967
NGC 4967 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Солонцов
Солонцов (Солонцов) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
NGC 4967
Хьажа кхин а
4967 4967
Солонцов
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нови Селиба (Белорусси)
Нови Селиба (Новая Сяліба) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Солонцов
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Селиба (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Форначи (Пескара)
Форначи — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Возжаевски
Возжаевски (Возжаевская) — Кировн областан Верхнекамскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Чапмен (Канзас)
Чапмен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Возжаевски
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Верхнекамскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Чапмен (Канзас)
Истори
Чапмен гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Николае-Белческу (коммуна, Бакеу)
Николае-Белческу — Румынин Бакеу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Бакеу жудецан коммунаш
Возей
Возей (Возей) — Коми Республикин Усинскан гӀалин гуонара дӀатесна эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац
Билгалдахарш
Категори:Усинскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Маранело (Верона)
Маранело — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Будислав (Табор)
Будислав  (Budislav) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кали-Товажиство
Кали-Товажиство — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Гулынки (Спасскан кӀошт)
Гулынки (Гулынки) — Российн Федерацин Рязанан областан Спасскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш
Коноплищи
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Реметы
Верхни Реметы — Украинин Закарпатьен областан Берегован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Добки-Стари
Добки-Стари — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Дудино (Велижан кӀошт)
Дудино (Дудино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Богоявление (Семёнован гӀалин гуо)
Богоявление (Богоявление) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.