cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бухарин, Николай Иванович
Революцил хьалхара гӀуллакх
1915тшарахь йазбина «Дуьненан бахам а, империализм а» болх, иза лерина бара XX бӀешеран йуьххьера капитализман башхаллин анализна. Ленина цунна йаздина (революцел хьалха зорба ца тоьхна) деша хьалхе, лелийна цхьа могӀа цуьнан меттигаш шен «Империализм капитализман лакхара тӀегӀа» балхахь (1916). Кхечу агӀора, Дуьненан хьалхара тӀом болабелча дӀайиллина социал-демократашна йукъара шайн лаам билгалбаккха къаьмнийн бакъонех лаьцна дискуссица Бухарин дуьхьалавелира Ленинан позицин а, цуьнан агӀончашна а (масала, Сталинна а, Зиновьевна а). Бухаринна а, цунна тӀаьхьа хӀоьттинчу Пятаковн а йолу ойланех Ленина элира «марксизман карикатура», церан мах хадийра политикин хеттарш экономикинчех къасто ца хуу 1890-гӀа шерашкара экономизман рецидив аьлла.
[Бухарин] Ник. Ив. болх беш волу экономист, оцу белхан тӀехь оха цунна гӀолоцура. Амма иза (1) эладитех тешаш ву (2), политикин агӀора чӀогӀа цхьанна тӀехь латталуш а вац.
1917 шеран февралан революцил тӀаьхьа Бухарина сихха сацам бира даймахка цӀаверза, амма Россех 1917 шеран майхь бен ца веира, хӀунда аьлча лецира Японехь, цигахула хьевзина цӀавогӀуш. Челябинскехь салташна а, матросашна а йукъахь агитации лелорна лецира меттигера Ӏедало. 1917 шеран 25 июнехь хаьржира Москохан гӀалин думин кхажтосург.
Теоретик а, экономист а
1917 шарахь VI гуламехь хаьржира РСДБП(б) ЦК декъахо, цул тӀаьхьа болх бира Москохан партин комитетехь, редакци йира зорбанан «Москохан тӀеман-революцин комитетан» арахецараллин. Бора жигара пропагандин болх 1917 шеран Октябран революци йолуш, лаьттира радикалан аьрру позицехь. Рид Джона шен «Дуьне цецдаьккхина итт де» жайнахь чӀагӀдо, Бухарин лорура «Ленинал алсама аьрру». Дуккха а шерашкахь 1918 шарахь кӀеззиг йукъаравалар доцург — «Бакъдерг» газетан коьрта редактор, факт хилла коьрта партин идеолог. Кечбина промышленностан национализацин а, коьртехь халкъан бахаман Лакхара кхеташо йолу экономикин урхаллин меженаш кхолларан а кховдамаш (ХБЛКх).
1917—1918 шерашкахь «аьррукоммунистийн» «Коммунист» газетан редактор волуш, кхечу «аьрру» коммунисташца цхьаьна вара «аьрру» коммунистийн лидер, ткъа кхин а аьрру эсерашца цхьаьна дуьхьала вара Брест-Литвара немцошца болчу машарна, дуьхьала вара куьг йаздарна а, советийн делегацин куьйгалхочун Троцкий Леван позицин, цуо кховдабора дуьненан пролетарин революцин некъ. ТӀаьхьа, 1923 шарахь Троцкийс ВКП(б) фракцех лаьцна йинчу дискуссешкахь, дери дира, Брестан машар буьйцучу хенахь аьрру эсерийн цхьаьна декъо 24 сахьтанна Ленин а лаций, коьрта пачхьалкхашца машаран бертан дуьхьалончех лаьтта коалицин социалистийн правительство кхоллар кховдийра. Аьрру эсераш чӀагӀдора, оцу правительствон таро хир йу барт бохо а, революцин къовсам дӀабахьа а, амма Бухарин чӀогӀа дуьхьалавелира партин а, пачхьалкхан а тхьамданан дуьхьала къайлаха барт барна. Брестан машарна куьг йаздинчул тӀаьхьа цхьа хан йаьлча Ленинан агӀора дехьавелира, цуьнан тешалла дара 1918 шеран июлехь аьрру эсерийн гӀаттамал тӀехьа Бухарин «Бакъдерг» газетан коьрта редакторан дарже йухавар.
1918 шеран майхь арахийцира шуьйра гӀарайаьлла брошюра «Коммунистийн (большевикийн) программа», цунна чохь теоретикица бух буьллу къахьогуш йоцучу классашна къинхьегам тӀебилла иэшарна. «Рантьен политикин экономи» а, «Дуьненан бахам а, империализм а» болх зорбатоьхначул тӀаьхьа хилира РКП(б) коьрта экономист-теоретик. 1919 шеран мартехь хаьржина ЦК РКП(б) Политбюро декъашхойн кандидат. 1919—1920 шерашкахь хилла Коминтернан Кхочушдаран комитетан декъахо.
1919 шеран 25 сентябрехь Бухаринан террористийн акт йира: иза лазийра бумбаэккхийтарца. Бумба кхоьссира террористаша-анархисташа Леонтьевн урамалгера Москохан РКП(б) комитетан гӀишлон чохь.
Оцу дикачу жайнин дика аматаш йо цхьайолу деквалификаци, хӀунда аьлча доза туху primo хьолаца, авторо тоъал фундировать йо шен постулаташ…
Дийна схьаэцча 1918−1921 шерашкара Бухаринан белхаш йаздина «тӀеман коммунизман» практикин боккха битамца, иза доьзна дара мехкан экономикехь экономикехь доцург ницкъала шуьйра лелорца. Амалера цитата:
Историн масштабера шен боккха барамера хьаьжча, пролетарино ницкъала дайтар шен йерриг кепашца, тоьпаш тохаран тӀера, ницкъала болх байтаре кхаччалц, коммунистийн адамаллин хьесапах даьккхина капиталистийн муьран адамийн материалах йу.
Хьажоргаш
Категори:Москохан 1-ра гимназин арахецархой Категори:ССРС ӀА баккъала болу декъашхой Категори:Российн революционераш Категори:Марксизман теоретикаш Категори:Большевикаш Категори:РСДБП(б) VI гуламан векалш Категори:РКП(б) VII гуламан векалш Категори:РКП(б) VIII гуламан векалш Категори:РКП(б) IX гуламан векалш Категори:РКП(б) X гуламан векалш Категори:РКП(б) XI гуламан векалш Категори:РКП(б) XII гуламан векалш Категори:РКП(б) XIII гуламан векалш Категори:ВКП(б) XIV гуламан векалш Категори:ВКП(б) XV гуламан векалш Категори:ВКП(б) XVI гуламан векалш Категори:ВКП(б) XVII гуламан векалш Категори:РКП(б) VIII конференцин векалш Категори:РКП(б) IX конференцин векалш Категори:РКП(б) X конференцин векалш Категори:РКП(б) XI конференцин векалш Категори:РКП(б) XII конференцин векалш Категори:РКП(б) XIII конференцин векалш Категори:РКП(б) XIV конференцин векалш Категори:РКП(б) XV конференцин векалш Категори:РКП(б) XVI конференцин векалш Категори:Аьрру коммунисташ Категори:«Бакъдерг» газетан коьрта редакторш Категори:ССКП ЦК Политбюрон декъахо Категори:«Аьтту-троцкистийн блокан» гӀуллакхна таӀзар динарш Категори:ССРС репрессеш йина экономисташ Категори:Адамаш:Кишинёв Категори:Коминтернан гӀуллакххой Категори:ВКП(б) аьтту оппозицин декъахой Категори:Советийн I Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн II Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн III Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн IV Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн V Йерригсоюзан гуламан векалш Категори:Советийн I Йерригроссийн гуламан векалш (1917) Категори:Советийн II Йерригроссийн гуламан векалш (1917) Категори:Советийн III Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн IV Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн V Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн VI Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн VII Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн VIII Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн IX Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн X Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн XI Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн XII Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн XIII Йерригроссийн гуламан векалш Категори:Советийн XIV Йерригроссийн гуламан векалш Категори:«Хаамаш» газетан коьрта редакторш Категори:Российн мемуархой Категори:Онеге арабаьхнарш Категори:ССКП меттахӀиттийнарш Категори:ВКП(б) ЦК Оргбюрон декъе кандидаташ Категори:МПУ йукъараллин Ӏилманийн факультетан хьехархой Категори:МПУ советийн бакъонан факультетан хьехархой Категори:Виеран кхелаца байина политикаш Категори:Виеран кхелаца байина революционераш Категори:1938 шарахь виеран кхелаца байинарш Категори:Беллачул тӀаьхьа бехказбаьхнарш ССРС Категори:Москохан гӀалин думин кхаж тосурш Категори:РСФСР тоьпаш тоьхнарш
Локалита Кампо Маджоре (Витербо)
Локалита Кампо Маджоре — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кенцинген
Кенцинген (Kenzingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Одрихей
Одрихей — Румынин Муреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Муреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Баьйлик
Баьйлик (Bəylik) — Азербайджанан Агдашан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Пшездровице
Пшездровице — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Пьедиморденти (Рьети)
Пьедиморденти — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла-Кальметт
Ла-Кальметт — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Фелен
Фелен — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Ла-Кальметт
Географи
.
Фелен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ла-Кальметт
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Фелен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Хагвей, Мануел Луна (Ромита)
Эль Хагвей, Мануел Луна — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Хагвей, Мануел Луна лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Минусинскан кӀошт
Минусинскан кӀошт (Минусинский район) — Красноярскан мехкан муниципалан кӀошт.
Билгалдахарш
Категори:Красноярскан мохк Категори:Российн кӀошташ
Черминек
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Буьйуькалан (Ладик)
Буьйуькалан (Büyükalan) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Ладикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Ладикнан микрокӀошташ
Категори:Ладикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Берчели (Верона)
Берчели  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Поддубровка (Добринкан кӀошт)
Поддубровка (Поддубровка) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лис Микита
Лис Мики́та — кхоьллина цхьогал, Иван Франкон туьйранера «Лис Никита» («Лис Микита») «Акхароша мотт буьйцучу хенахь» («Коли ще звірі говорили») гуламера. Экране йаьлла УССР-н а, Украинин мультипликацин фильмашкахь кхолламашкахь 1958 а, 2007 а шш. дукхасереш йолучу мультипликацин фильмехь «Лис Микита» (2007) Микитин роль аз далош вара Владимир Кметик.
Билгалдахарш
Категори:Туьйранийн персонажаш
Казе Джирарди (Тревизо)
Казе Джирарди — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сан-Жуан-ду-Риу-ду-Пейши
Сан-Жуан-ду-Риу-ду-Пейши — Бразилин Параиба штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Параиба штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вествилл (Флорида)
Вествилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Нови Елюзань
Новая Елюзань (Новая Елюзань) — Российн Федерацин Саратовн областан Балакован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Балакован кӀоштан нах беха меттигаш
Илек (Актобен область)
Илек — Кхазакхстанан Актобен областан Актобен гӀалин администрацин йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Актобен гӀалин администрацин нах беха меттигаш
Валсекильо (Папантла)
Валсекильо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Валсекильо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
NGC 2526
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2526 2526
HD149766
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Танежицы
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лотье
Лотье (Lauthiers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ла Лаборсита (Леон)
Ла Лаборсита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Лаборсита лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Одерады (Покащеван йуьртан кхеташо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Борове (Островскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Пушкински Гори
Пушкински Гори (Пушкинские Горы) — Российн Федерацин гӀалин кепара эвла, Пскован областан Пушкински Горин кӀоштан административан центр.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Ноокенан кӀошт
Ноокенан кӀошт (Ноокен району) — ГӀиргӀазойчоьнан Джалал-Абадан областан административан кӀошт. КӀоштан административан центр — Масси.
Билгалдахарш
Категори:Джалал-Абадан область
Татанаантубани
Татанаантубани (თათანაანთუბანი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 166 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
Велика Села
Велика Села — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Колядизна
Колядизна (Калядзізна) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Гуьнейкент (Гоьнен)
Гуьнейкент (Güneykent) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Испарта провинцин (ил) Гоьненан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Испарта провинцин нах беха меттигаш
Ла-Капель-е-Мамолен
Ла-Капель-е-Мамолен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Гуьнейкент (Гоьнен)
Хьажоргаш
Категори:Испартан Гоьненан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Капель-е-Мамолен
Географи
.
Бецань
Бецань — Румынин Ковасна жудецан йукъара коммуна.
Георгиевски (Приволжскан кӀошт)
Георгиевски (Георгиевское) — Российн Федерацин Ивановн областан Приволжскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Ла-Капель-е-Мамолен
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бецань
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Ковасна жудецан коммунаш
Георгиевски (Приволжскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Приволжскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьнейкент (Гоьнен)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Орта Гаьсил
Орта Гаьсил (Orta Qəsil) — Азербайджанан Агдашан кӀоштара эвла.
Ситково (Пермийн мохк)
Ситково (Ситково) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юсьван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
Уьнал (Кулп)
Уьнал (Ünal) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кулпнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Кулпнан микрокӀошташ
Категори:Кулпнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Карпины
Карпины (Карпины) — Кировн областан Оричин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Оричин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Дряново (Ямболан область)
Дряново  — Болгарин Ямболан областера эвла. Тунджа йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Ямболан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Матвеевски (Нюксеницан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
Белки (Винницан кӀошт)
Белки — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Винницан кӀоштан нах беха меттигаш
Пшезьдзедза
Пшезьдзедза — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Каменечье
Каменечье — Украинин Кировоградан областан Голованевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Голованевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нова Вес И
Нова Вес И (Nová Ves I) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Вальтин, Альберт Иванович
Ва́льтин Альбе́рт Ива́нович (1937 16 ноябрь, Харьков, ССРС — 2015 18 февраль) — советийн баскетболхо, Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхо. ССРС спортан хьакъ долу говзанча (1967). Республикин категорин суьдхо (1978).
Биографи
1960 шеран Олимпиадехь ССРС гулйина командин йукъахь левзира 8 матчехь, детин мидал йаьккхира.
Чекхйаьккхина Киевн пачхьалкхан физикин оьздангаллин институт. 1969—1972 — Киевн ПФОьИ хьехархо, 1976—1981 — лакхара хьехархо. В 1972—1976 — Киевн БЖСИ баскетболан тренер.
СовгӀат дина «Къинхьегамехь къастарна» мидалца.
Хьажоргаш
Категори:ССРС баскетболхой Категори:БК «Будивельник» ловзархой Категори:Баскетболхой 1960 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:1960 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой Категори:Баскетболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:Баскетболех ловзаран ССРС чемпионаш Категори:ССРС къаьмнийн Спартакиадин чемпионаш Категори:Баскетболан Европин чемпионаш Категори:Украинин физикин кхиоран а, спортан а къоман университетан арахецархой Категори:Украинин Къоман физикин кхиоран а, спортан а университетан хьехархой Категори:ССРС баскетболан суьдхой
Большое Руново
Большое Руново (Большое Руново) — Российн Федерацин Москохан областан Каширан кӀоштара эвла.
Подгорни (Полтаван кӀошт)
Подгорни — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Большое Руново
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Каширан кӀоштан нах беха меттигаш
Подгорни (Полтаван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Дорадо (Исла)
Эль Дорадо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Дорадо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Фоьрде
Фоьрде — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Жуан-ду-Сабужи
Сан-Жуан-ду-Сабужи — Бразилин Риу-Гранди-ду-Норти штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Норти штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Степановка (Челябинскан область)
Степановка (Степановка) — Челябинскан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (42%), гӀезалой (6%), башкираш (20%), немцой (11%).
Билгалдахарш
Категори:Челябинскан областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Чернице (Злотовскан повет)
Чернице  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Туоро (Казерта)
Туоро — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Томболл (Техас)
Томболл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Томболл гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
HD149769
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Локалита Кампокуяно (Мачерата)
Локалита Кампокуяно — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кернен (Ремсталь)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Акулово (Калязинан кӀошт)
Акулово (Акулово) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пьединолфи (Латина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Акулово (Калязинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2527
NGC 2527 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Пьединолфи (Латина)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 2527
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2527 2527
Лас Лилас (Озулуама де Маскареньяс)
Лас Лилас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Лилас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Александрия (Лодзинскан воеводалла)
Александрия  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
БуьйуьккизогӀлу (Ладик)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Ладикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Оеждя
Оеждя — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Алба жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бесе Алто (Торино)
Бесе Алто  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казе Джовананджели (Л'Аквила)
Казе Джовананджели — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Луден
Луден (Loudun) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Географи
.
Акай (Актобен область)
Акай — Кхазакхстанан Актобен областан Алганан кӀоштара эвла.
Луден
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Акай (Актобен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эсендал (Йусуфели)
Эсендал (Esendal) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Артвин провинцин (ил) Йусуфелинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Артвин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ринкон де Барабас (Камарон де Техеда)
Ринкон де Барабас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ринкон де Барабас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Беленки (Ульяновскан область)
Беленки (Беленки) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Цильнан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Цильнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сузакан кӀошт (ГӀиргӀазойчоь)
Билгалдахарш
Категори:Джалал-Абадан область
Виндермир (Флорида)
Виндермир  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала (town).
Тарасовка (Слуцкан кӀошт)
Тарасовка (Тарасаўка) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Виндермир (Флорида)
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тарасовка (Слуцкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Борискино (Альметьевскан кӀошт)
Борискино (Борискино) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Альметьевскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 390 адам леррина 2010 шарахь.
2010 шарахь ларарца къаьмний хӀоттам: оьрсий 266, гӀезалой 102, украинаш 7, чувашаш 5, казахаш 5.
Билгалдахарш
Категори:Альметьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Колядичи (Пружанин кӀошт)
Колядичи (Калядзічы) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Борове-Хшчани
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Новобельковка
Новобельковка (Новобельковка) — Российн Федерацин Саратовн областан Балакован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Балакован кӀоштан нах беха меттигаш
ШордаьхӀнаь
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Покровка (Петровскан йуьртан меттиг)
Покровка (Покровка) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Велика Слевиця
Велика Слевиця — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 2528
NGC 2528 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2528 2528
Ла-ГӀок-суьгӀ-Сез
Ла-ГӀок-суьгӀ-Сез — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Эль Хакалито (Валье де Сантияго)
Географи
Эль Хакалито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сан-Жуан-ду-Сотер
Сан-Жуан-ду-Сотер — Бразилин Мараньян штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тахтисдзири
Тахтисдзири (ტახტისძირი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 458 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
Носовичи (Волинан область)
Носовичи — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Дыбово (Ямболан область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Ямболан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пшенно
Пшенно — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
HD149822
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Чернице (Познанскан повет)
Чернице  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Борисовка (Винницан область)
Борисовка — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Пон-суьгӀ-Мез
Пон-суьгӀ-Мез — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йакиткоьй (Кулп)
Йакиткоьй (Yakıtköy) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кулпнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Кулпнан микрокӀошташ
Категори:Кулпнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Беча (коммуна)
Беча — Румынин Хунедоара жудецан йукъара коммуна.
Йакиткоьй (Кулп)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Беча (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Хунедоара жудецан коммунаш
Горки (Приволжскан кӀошт)
Горки (Горки) — Российн Федерацин Ивановн областан Приволжскан кӀоштара эвла.