cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казтело дел Лаго (Авелино)
Казтело дел Лаго — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD207259
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Сан Мигел (Тататила)
Сан Мигел — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Мигел лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Браганьон (Удине)
Браганьон  — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 4862
NGC 4862 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4862 4862
ЙегӀин (ДогӀанхӀисар)
ЙегӀин (Yeğin) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ДогӀанхӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ДогӀанхӀисаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мойсей (Румыни)
Мойсей — Румынин Марамурешу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Марамурешу жудецан коммунаш
Сарпуналинджа (Деврекани)
Сарпуналинджа (Sarpunalınca) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Девреканинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Девреканинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Манчини (Катанцаро)
Манчини — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Астафьево (Юрьевецан кӀошт)
Астафьево (Астафьево) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Скаммон (Канзас)
Скаммон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Скаммон гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
Аройо Тигрильо — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Аройо Тигрильо лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Катериновка (Никополан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Эль Магей, Исла Хуан А. Рамирез (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Эль Магей, Исла Хуан А. Рамирез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Катериновка (Никополан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Никополан кӀоштан нах беха меттигаш
Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Ново-Репяховка
Ново-Репяховка (Ново-Репяховка) — Российн Федерацин Белгородан областан Красни Яруган кӀоштара эвла.
Демкинские выселки
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Эль Магей, Исла Хуан А. Рамирез (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Ново-Репяховка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Демкинские выселки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ново-Репяховка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красни Яруган кӀоштан нах беха меттигаш
Демкинские выселки
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Магей, Исла Хуан А. Рамирез (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Голлинг-ан-дер-Эрлауф
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Почапли (Сеземице)
Почапли  (Počaply) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
ГӀуьмии (кантон)
ГӀуьмии — Францин кантон, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Кантонан департамент — Лакха Севваь.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Тарканы
Тарканы (Тарканы) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Почовалиштя
Почовалиштя — Румынин Горж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Горж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Игнацев-Подлесьни
Игнацев-Подлесьни — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Махан (Сория)
Махан — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Салинко
Салинко — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Махан (Сория)
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Салинко
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Махан (Сория)
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Куприяновка (Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт)
Куприяновка — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштара эвла.
Салинко
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Куприяновка (Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Палмас, Сан Хосе дел Фраиле (Сан Фелипе)
Лас Палмас, Сан Хосе дел Фраиле — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Висперинг-Пайнс (Аризона)
Висперинг-Пайнс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Висперинг-Пайнс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Суск (Луцкан кӀошт)
Суск — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Глухская Селиба
Глухская Хутора (Глухская Сяліба) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Суск (Луцкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Глухская Селиба
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Суск (Луцкан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Глухская Селиба
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Суск (Луцкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Форначе (Виченца)
Форначе — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ба-Моко
Ба-Моко — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кемалпаша (Феризли)
Кемалпаша (Kemalpaşa) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Феризлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Феризлинан микрокӀошташ
Категори:Феризлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Певчи (Донецкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Донецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ривера (Вербано-Кузио-Осола)
Ривера — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сокольники (Луганскан область)
Сокольники — Украинин Луганскан областан Славяносербскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Славяносербскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Фоьлькерсхаузен
Фоьлькерсхаузен (Völkershausen) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
АшагӀи Сирик
АшагӀи Сирик (Aşağı Sirik) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Центральное Отделение Совхоза Сулакски
Центральное Отделение Совхоза Сулакский (Центральное Отделение Совхоза Сулакский) — Российн Федерацин Тамбовн областан Умётан кӀоштара эвла.
АшагӀи Сирик
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Центральное Отделение Совхоза Сулакски
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Умётан кӀоштан нах беха меттигаш
Шопите
Шопите — Болгарин Габровон областера эвла. Севлиево йукъараллин йукъайогӀу.
Дерекоьй (Алпу)
Дерекоьй (Dereköy) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Алпунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Шопите
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Дерекоьй (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
NGC 4863
NGC 4863 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Дерекоьй (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Алпунан кӀоштан нах беха меттигаш
Шопите
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Габровон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дерекоьй (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Раменье (Кимрин кӀошт)
Раменье (Раменье) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Дерекоьй (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Раменье (Кимрин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Медынино
Медынино (Медынино) — Российн Федерацин Кемеровн областан Топкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Топкин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4863
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Лавровець
Лавровець — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бурцево (Замошинскан йуьртан меттиг)
Бурцево (Бурцево) — Российн Федерацин Москохан областан Можайскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Можайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Богородск (Богородскан кӀошт)
Богородск (Богородск) — Российн Федерацин гӀала, Нижни Новгородан областан Богородскан кӀоштан административан центр.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 34070 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Богородскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сетенёво
Сетенёво (Сетенёво) — Российн Федерацин Орёлан областан Покровскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Большая Дмитриевка (Саратовн область)
Большая Дмитриевка (Большая Дмитриевка) — Российн Федерацин Саратовн областан Лиси Горин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лиси Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Слободка Корочка
Слободка Корочка (Слободка Корочка) — Российн Федерацин Курскан областан Белин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Белин кӀоштан нах беха меттигаш
СелахӀаттинкоьй (Деврекани)
СелахӀаттинкоьй (Selahattinköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Девреканинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Девреканинан кӀоштан нах беха меттигаш
Марамзино (Лебяжьен кӀошт)
Марамзино (Марамзино) — Кировн областан Лебяжьен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (95%).
Сен-Жуьльен-ан-Женевуа (кантон)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Брузовице
Брузовице (Bruzovice) — Чехин Моравия-Силезия мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Моравия-Силезия мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Гольдвоьрт
Гольдвоьрт — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Урфар-Умгебунг гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алмакх
Алмакх — ДегӀастанан Казбековн кӀоштара эвла.
Алмакхан йуьртан меттиган административан центр.
Географи
Иза йу Хаси-Эвлан къилбехьа ГӀурий хина аьтту-агӀорахь, Дылыман 11 км. къилба-малхбузехьа.
Тукхумаш
Эвлахь деха тукхумаш:
Литература
Категори:Казбековн кӀоштан нах беха меттигаш
Громада (Быхован кӀошт)
Громада (Грамада) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
HD207305
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Игнацев-Розлязли
Игнацев-Розлязли — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Молдова-Сулица (коммуна)
Молдова-Сулица — Румынин Сучава жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сучава жудецан коммунаш
Тремец
Тремец (Трамец) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Казтело дела Салца (Кунео)
Казтело дела Салца — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сарбск
Сарбск — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Манчини (Авелино)
Манчини — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
NGC 4864
NGC 4864 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4864 4864
Хмельницки (Днепропетровскан область)
Хмельницки — Украинин Днепропетровскан областан Никополан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Никополан кӀоштан нах беха меттигаш
Мединасели
Мединасели — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йенидже (ДогӀанхӀисар)
Йенидже (Yenice) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ДогӀанхӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ДогӀанхӀисаран микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Отрадовка (Белгородан область)
Отрадовка (Отрадовка) — Российн Федерацин Белгородан областан Красни Яруган кӀоштара эвла.
Йенидже (ДогӀанхӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Отрадовка (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Коневски
Коневски — Каспий-хӀордан къилбаседа-малхмузехьара декъа техь йолу гӀайре Ийдал хӀордах кхетачехь. Административан Аштаркханан областан Камызякан кӀоштан йукъайогӀу. <!-- Координаты центра острова — 45,692° с.ш. 48,423° в.д.
Остров Коневский имеет аккумулятивное (намывное) происхождение. Он образовался в дельте Волги в результате понижения уровня Каспийского моря. Наивысшая точка Коневского расположена на северо-востоке и составляет −27,6 м нум, что возвышает остров на 60 см над водой Каспия. Береговые территории острова заболочены.
Коневский на востоке отделён от острова Баткачного ериком Дальний Осередок, на северо-западе же остров отделяет ерик Морской.
Большая часть суши покрыта тростником, на северо-востоке в 1979 году участками произрастал низкорослый лес, редколесье.
В прибрежных юго-западных водах находится кундрак — заросли водной травянистой растительности. В середине прорана, пересекающего остров Коневский образована яма, в которой залегает на зимовку сазан.
На ериках Средний и Левый гнездится колония бакланов числом от 500 до 3000 пар (замечена с 1960 г.). Вследствие гибели леса от переувлажнения в 2002 г. наблюдалось ухудшение условий гнездования. -->
Билгалдахарш
Категори:Росси Категори:Каспий-хӀорд
Скандия (Канзас)
Истори
Скандия гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Баткачни
Баткачни — Каспий-хӀордан къилбаседа-малхбузехьара декъа тӀера гӀайре иза ю Волга хи хӀордах кхетачехь. Административан Аштаркханан областан Камызякан кӀоштан йукъайогӀу.
Билгалдахарш
Категори:Росси Категори:Каспий-хӀорд
Лас Палмитас (Доктор Мора)
Лас Палмитас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Палмитас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Купчановка
Купчановка — Кхазакхстанан Акмолан областан Буландынан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Конуклу (Феризли)
Конуклу (Konuklu) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Феризлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Феризлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эсендже (Алпу)
Эсендже (Esence) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Алпунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Ашиг Маьликли
Ашиг Маьликли (Aşıq Məlikli) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Эсендже (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Ашиг Маьликли
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Эсендже (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Алпунан микрокӀошташ
Категори:Алпунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ривера (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Барабаниха
Барабаниха (Барабаниха) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Почовелиште
Почовелиште — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Лавтарський Врх
Лавтарський Врх — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Почапли (Терезин)
Почапли  (Počaply) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тростянец (Луцкан кӀошт)
Тростянец — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Луцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Покровка (Донецкан кӀошт)
Покровка — Украинин Донецкан областан Донецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Донецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Форначе (Беневенто)
Форначе — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Денисовка (Липецкан область)
Денисовка (Денисовка) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ломатипа (Тевипанго)
Географи
Ломатипа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Насик
На́сик, кхин На́шик (नाशिक, ) — ХӀиндин Махараштра олучу штатера гӀала. Бахархойн дукхалла — 1 364 000 адам (леррана 2005 шарахь).
Билгалдахарш
Категори:ХӀинди
Фоьриц
Фоьриц (Föritz) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Шумата
Шумата — Болгарин Габровон областера эвла. Севлиево йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Габровон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Васильцово (Архангельскан область)
Васильцово (Васильцово) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Антропоген
БоьалгӀа мур, йа антропоген (йоьалгӀа система; антропогенан мур; квартер) — Дуьненан историн хӀокху заманан геологин мур (геологин система), кайнозойн эрин кхоалгӀа (карара) мур. Болабелла 2,58 миллион шо хьалха, тахана а дӀабоьдуш бу.
Термин
1760 шарахь Дж. Ардуинос дуьххьара кховдийра лаьмнаш 4 декъе къастор :
1825 шарахь (кхечу хаамашца, 1829 шарахь ) Ж. Денуайес кховдийра башха йоьалгӀа системе кхоалгӀа системин кхолламаш къовлу ӀаӀарш къастадар, чкъоьрнаш дагардаран хьесап дӀахьуш:
XX бӀешо доладалале тӀех керла геологин ӀаӀамех кхин а олура кхоалгӀачу тӀаьхьара, постплиоцен.
БоьалгӀа муьран лахара доза билгалдаккхар чолхе ду. И доза тайп-тайпана Ӏилманчаша тайп-тайпана доккхура:
Ша боьалгӀа мур бекъало биостратиграфин хьесапца.
Профессор А. П. Павловс 1914 шарахь кховдийра «антропогенан мур» термин (иза дӀанисдира боьалгӀа мур санна), и мур болийра дуьххьара адам дуьненна тӀедаьллачу муьрера дуьйна.
Академик В. И. Вернадскийс нийса лорура боьалгӀа мур кайнозойн эрин йукъара къастор а, Дуьненан историн керла геологин эра долор а. Цуо кховдийра цунах, А. П. Павловс санна, антропогенан йа, Шухерт Чарльза санна (1918), психозойн эра алар.
1932 шарахь А. М. Жирмунскийн антропозой («антропозойн эра») термин, дӀатеттира АИЧПЕн 2 дуьненайукъара конференцехь ..
Эфиопехь таханлерачу адамийн дай гучубевлла 2,5 млн шо хьалха, ткъа Америке а, Австрале а адамаш охьахевшина 40-45 эзар шо хьалха. Иштта, антропоген тайп-тайпана материкашкахь йолайелла тайп-тайпана хенахь. Изза ала мегар ду психозойн эра йолайаларх. Цундела, ширйелла йалахь а, гӀоле ду «боьалгӀа мур» йа «квартер» терминаш лелор, ткъа цуьнан лахара доза континентан ӀаӀамашкахь даккха палеоклиматан а, магнитан-стратиграфин хаамашца, уьш синхронан ду йерриг материкашна.
Дзьвежно (Плоцкан повет)
Дзьвежно  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Антропоген
БоьалгӀа мур бекъабалар
. 1932 шеран 23 сентябрехь Ленинградехь Европин боьалгӀа мур талларан ассоциаци II Дуьненайукъара конференци хилла, тӀеийцира боьалгӀа мур 4 декъе бекъар :
ХӀинца боьалгӀа мур боькъу шина коьрта геологин муьре: плейстоцен а, голоцен а.
Ӏилманан муьран арахецарш
БоьалгӀа муьран теманех лаьцна коьрта дуьненайукъара йаззамашна зорба туху муьран арахецаш, уьш кхоьллинчу шерашца а, ISSN а (7 царех билгалдаьхна † — арадовлучур севцца 2019 шарахь) :
Хьажоргаш
Категори:БоьалгӀа мур Категори:Геологин муьраш
Грони
Грони (Гроні) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Сан Мигел (Тексистепек)
Сан Мигел — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Мигел лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Магей, Кресенсияно Санчез Арьета (Темпоал)
Географи
Эль Магей, Кресенсияно Санчез Арьета лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Большелуг
Большелуг (Большелуг) — Коми Республикин Корткеросан кӀоштара эвла.
Синантекке (Деврекани)
Синантекке (Sinantekke) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Девреканинан кӀоштара эвла.
Большелуг
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Синантекке (Деврекани)
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Эль Магей, Кресенсияно Санчез Арьета (Темпоал)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Большелуг
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (96%).
Билгалдахарш
Категори:Корткеросан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Синантекке (Деврекани)
Хьажоргаш
Категори:Девреканинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Магей, Кресенсияно Санчез Арьета (Темпоал)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Аройо Тортуга (Ометепек)
Аройо Тортуга — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Аройо Тортуга лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Гольдегг (Зальцбург)
Гольдегг  — Австрин Зальцбург федералан латтана йукъара коммуна. Санкт-Иоганн-им-Понгау гуонан йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Зальцбург латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Редриково (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Быдреевка
Быдреевка (Быдреевка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 37 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Гарвей, Уильям
Уи́льям Га́рвей (William Harvey; 1 апрель 1578, Фолкстон, (графство Кент) — 3 июнь 1657, Лондон) — английн медик, физиологин а эмбриологин а бухбиллархо.
Виц цавалар
1970 шарахь Халкъашна йуккъера астрономин барто Гарвейн кратеран цӀе тиллина Беттан дехьара агӀорахь.
Билгалдахарш
Категори:Йоккха Британин медикаш
Игнацев-Фольварчни
Игнацев-Фольварчни — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 4865
NGC 4865 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4865 4865
Соснови Бор (станци)
Соснови Бор (Сосновый Бор) — Российн Федерацин Курскан областан Белин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Белин кӀоштан нах беха меттигаш
Юферовка
Юферовка (Юферовка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Умётан кӀоштара эвла.