cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сосновка (Ужуран кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Ужуран кӀоштан нах беха меттигаш
Квемо-Адзвиси
Квемо-Адзвиси (ქვემო აძვისი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Хашурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 111 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Хашурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Ринкон Харочо (Медельин)
Ринкон Харочо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Аратли-КуругӀлу
Билгалдахарш
Категори:АгӀсуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Шубичи
Шубичи (Шубічы) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Апа (Аджипайам)
Апа (Apa) — Туркойчоьнан Эгейн регионан регионан Денизли провинцин (ил) Аджипайанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Денизли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Денизли провинцин микрокӀошташ
Категори:Денизли микрокӀошташ
Категори:Аджипайа кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Санта-Кармен
Санта-Кармен — Бразилин Мату-Гросу штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Мату-Гросу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кырланово
Кырланово — Болгарин Благоевградан областера эвла. Сандански йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Благоевградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Буди-Заслона
Буди-Заслона — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Вошце
Вошце — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рушовице (Клодзькан повет)
Рушовице  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Бесець (Лодзинскан воеводалла)
Бесець  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Бребень (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Яниславице (Великопольскан воеводалла)
Яниславице  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Караман (Салипазари)
Караман (Karaman) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Салипазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Салипазаринан микрокӀошташ
Категори:Салипазаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Урмо (Таранто)
Урмо — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пяджа (Кунео)
Пяджа — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Татарски Караболка
Татарски Караболка (Татарская Караболка) — Челябинскан областан Кунашакан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (95%).
Подлипье (Смолевичин кӀошт)
Подлипье (Падліп’е) — Белоруссин Минскан областан Смолевичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Даниловски (Верхни Тойман кӀошт)
Даниловски (Даниловская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Барски (Соколан кӀошт)
Барски (Барское) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+4.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Колодяжно
Колодяжно — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Локалита Санта Спина (Кротоне)
Локалита Санта Спина — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Воловниково (Москохан область)
Воловниково (Воловниково) — Российн Федерацин Москохан областан Клинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
ДагӀдиби (Дуьздже)
ДагӀдиби (Dağdibi) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Дуьздже провинцин (ил) Дуьздженан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Воловниково (Москохан область)
Хьажоргаш
Категори:Клинан кӀоштан нах беха меттигаш
ДагӀдиби (Дуьздже)
Хьажоргаш
Категори:Дуьздженан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нове Место (Яхимов)
Нове Место  (Nové Město) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
NGC 2751
NGC 2751 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2751 2751
Ревова
Ревова — Украинин Одессин областан Березовкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Березовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дженола (Юта)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бринсмейд (Къилбаседа Дакота)
Бринсмейд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Истори
Бринсмейд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Онбашилар (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Силванан микрокӀошташ
Категори:Силванан кӀоштан нах беха меттигаш
Черепашинцы
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Онбашилар (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Черепашинцы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Онбашилар (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Черепашинцы
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
Бивио Тори (Перуджа)
Бивио Тори  — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казатком
Казатком — Кхазакхстанан Алматан областан Енбекшикхазакхийн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Енбекшикхазакхийн кӀоштан нах беха меттигаш
Большая Верховски
Большая Верховски (Большая Верховская) — Кировн областан Даровскойн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Даровскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Стари Кузурба
Стари Кузурба (Старая Кузурба) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Ужуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Ужуран кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Луз де Хуарез (Херекуаро)
Ла Луз де Хуарез — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Луз де Хуарез лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Бели Ключ (Вольскан кӀошт)
Белый Ключ (Белый Ключ) — Российн Федерацин Саратовн областан Вольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Крючково (Пушкински Горин кӀошт)
Крючково (Крючково) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Калабриево
Калабриево (Калабриево) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
HD154226
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Эмпайр-стейт-билдинг
Эмпайр-стейт-билдинг (Empire State Building) — Нью-Йоркехь Манхэттен гӀайрена тӀехь йолу 102 этаж йолу стигал-бохь. Офисан цӀа. 1931 шо дуьйна 1972 шо кхаччалц, Дуьненан мах лелабан центр хьаяллалц иза дуьненахь массарелла лекха гӀишло йара. 2001 шарахь, Дуьненан мах лелабан центран стигал-бохьеш йохначултӀехь, иза йуха а хилира Нью-Йоркан уггара лекха гӀишло. Цуьнан архитектурин стиль ар-деко йу.
<!-- В 1986 году Эмпайр-стейт-билдинг вошёл в список национальных исторических памятников США. В 2007 году здание под номером один вошло в список лучших американских архитектурных решений по версии Американского института архитекторов. Владельцем и управляющим зданием является компания W&H Properties. Находится башня на Пятой авеню между Западными 33-й и 34-й улицами.
Эмпайр-стейт-билдинг в настоящее время является третьим по высоте небоскрёбом в Соединённых Штатах, уступая только Уиллис-тауэр и Международному отелю и башне Трампа в Чикаго, и 21-м по высоте в мире. Здание в настоящее время реконструируется за 550 млн долларов, 120 млн из которых идут на преобразования здания в экологичную структуру с более низким энергопотреблением.
Холл длиной 30 метров и высотой в 3 этажа, отделан мрамором и украшен 8-ю панно с изображением 7 чудес света и восьмое — это сам Эмпайр-Стейт-Билдинг. В зале «Рекорды Гиннеса» собрана уникальная коллекция необычных рекордов. Поднявшись на лифте за минуту, можно попасть на смотровую площадку на 86-м или 102-м этаже.
Проектирование
Главными подрядчиками строительства были The Starrett Brothers and Eken, финансировался проект и Пьером Дюпоном, президентом DuPont.
Строительство
Земляные работы на участке начались 22 января 1930 года, а сооружение самой башни началось 17 марта — в День святого Патрика. На стройке работали 3400 рабочих, преимущественно эмигранты из Европы, а также несколько сотен строителей-монтажников стальных конструкций из племени могавков, многие из которых приехали на стройку из резервации Канаваке близ Монреаля. Согласно официальным данным, во время строительства было зафиксировано пять смертельных случаев среди рабочих.
Снимки фотографа Льюиса Викеса Хайна представляют собой не только важные исторические источники, запечатлевшие этапы строительства здания, но также отображают жизнь и условия труда рабочих того времени. На фотографии слева изображён монтажник, сидящий на стальной балке, данный образ — является символом той эпохи, а также одним из самых узнаваемых образов, связанных с Эмпайр-стейт-билдинг.
Строительство здания стало частью высотной гонки, проходящей в Нью-Йорке в то время. Два других проекта, участвовавших в этой гонке — Уолл-стрит, 40 и Крайслер Билдинг, были на стадии реализации, когда Эмпайр-стейт-билдинг только начинал строиться. Каждый из проектов-соперников держал титул высочайшего здания в течение нескольких месяцев, пока Эмпайр-стейт-билдинг не превзошёл их всех. На строительство ушло всего 410 дней. За неделю строились примерно четыре с половиной этажа, а в наиболее интенсивный период за 10 дней были возведены 14 этажей. Официальное открытие состоялось 1 мая 1931 года, когда президент США Герберт Гувер включил освещение здания, нажав на кнопку в Вашингтоне. Уже в следующем году первым использованием освещения на верхушке здания было празднование победы Рузвельта над Гувером в президентской гонке в ноябре 1932 года.
Открытие
Дети губернатора Смита перерезали ленточку, на открытии здания 1 мая 1931 года, в это время в США шла Великая депрессия. Поэтому сдать удалось далеко не все помещения, а здание получило название «Пустой-стейт-билдинг» (Empty State Building). Прошло десять лет, пока все помещения, наконец, были сданы. Здание не приносило дохода владельцам до 1950 года. Только в 1951 году, после продажи Роджеру Стивенсу и его партнёрам за 51 млн долларов (рекордная для тех времён цена, уплаченная за одиночное сооружение), здание перестало быть убыточным.
События
В начале эксплуатации здания его шпиль задумывалось использовать в качестве причальной мачты для дирижаблей. 102-й этаж был причальной платформой со сходнями для подъёма на дирижабль. Специальный лифт, курсирующий между 86-м и 102-м этажами, мог использоваться для транспортировки пассажиров. Регистрация, по задумке, производилась на 86 этаже. Однако идея воздушного терминала была признана несостоятельной ввиду соображений безопасности (сильные и нестабильные воздушные потоки наверху здания делали причаливание очень сложным, и после первой попытки стало понятно, что эта идея утопична). Ни один цеппелин так и не причалил к зданию. В 1952 году на месте терминала было размещено телекоммуникационное оборудование.
28 июля 1945 года бомбардировщик ВВС США B-25 «Митчелл», пилотируемый в густом тумане подполковником Уильямом Смитом, врезался в северный фасад здания между 79 и 80-м этажами. Один из двигателей пробил башню насквозь и упал на соседнее здание, другой свалился в шахту лифта. Пожар, возникший в результате столкновения, был потушен уже через 40 минут. В инциденте погибло 14 человек. Лифтёр Бетти Лу Оливер выжила после падения в лифте с высоты 75 этажа — это достижение попало в Книгу Гиннесса. Несмотря на это происшествие, здание не было закрыто, и работа в большинстве офисов на следующий рабочий день не остановилась.
За всё время эксплуатации здания здесь было совершено более 30 самоубийств. Первое самоубийство произошло сразу после завершения строительства недавно уволенным рабочим. В 1947 году вокруг наблюдательной площадки был возведён забор, так как всего за три недели здесь было совершено 5 попыток суицида. В 1979 году мисс Элвита Адамс решила свести счёты с жизнью и прыгнула с 86-го этажа. Но сильный ветер забросил мисс Адамс на 85-й этаж, и она отделалась только переломом бедра. Одно из последних самоубийств произошло 13 апреля 2007 года, когда с 69 этажа выбросился адвокат, терпевший неудачи в своей профессиональной деятельности.
Высота
Здание имеет высоту 443,2 м до верхушки шпиля и 381 м до крыши. В течение 41 года оно было самым высоким зданием в Нью-Йорке, а в течение 23 лет — самым высоким сооружением в мире. В 1972 году северная башня Всемирного торгового центра обогнала Эмпайр-стейт-билдинг по высоте и стала самым высоким зданием в мире. После разрушения башен Всемирного торгового центра в результате террористического акта 11 сентября 2001 года Эмпайр-стейт-билдинг стал высочайшим зданием в Нью-Йорке и до 2009 года оставался вторым по высоте в США после Уиллис-Тауэр в Чикаго. После постройки Международного отеля и башни Трампа в Чикаго он переместился со второго на третье место.
Здание вошло в десятку красивейших зданий Манхэттена, заняв четвёртое место (после здания Woolworth Building, занявшего третье место).
Архитектура
В здании 102 этажа, его высота — 381,3 метра. Вместе с телевизионной башней, надстроенной в 50-е годы, он достигает общей высоты 443 метра. Коммерческие площади занимают первые 85 этажей здания (257 211 м²). Остальные 16 этажей — это надстройка в стиле ар-деко, на 102 этаже расположена смотровая площадка. Эмпайр-стейт-билдинг — первое здание в мире, имеющее более 100 этажей. В башне расположены 6500 окон и 73 лифта. Здание весит 331 000 тонн, построено на двухэтажном фундаменте и поддержано стальной конструкцией весом в 54 400 тонн. На него пошло десять миллионов кирпичей и 700 километров кабеля. Общая площадь окон — два гектара, а площадь фундамента — более 8 тыс. м². Лестница насчитывает 1860 ступеней, где один раз в год проводится соревнование на скорейший подъём. В офисных помещениях могут разместиться 15 000 человек, а лифты способны за один час перевезти 10 000 человек. В башне расположено около 1000 офисов, количество сотрудников составляет 21000 человек, что делает Эмпайр-стейт-билдинг вторым по числу сотрудников зданием Америки после Пентагона. Общая длина труб инфраструктуры достигает 113 км, длина электрических проводов — 760 км. Отопление паровое низкого давления. Для отделки были использованы известняковые плиты.
Поскольку небоскрёб окружён различными деловыми зданиями, то снизу полностью не обозревается. Он выполнен в скромном, но элегантном стиле ар-деко. В отличие от большинства современных небоскрёбов, фасад башни выполнен в классическом стиле. По серому каменному фасаду ввысь тянутся полосы нержавеющей стали, а верхние этажи расположены тремя уступами. Холл внутри имеет длину 30 метров и высоту в три этажа. Он украшен панно с изображениями семи чудес света, только к ним добавлено и восьмое: сам Эмпайр-стейт-билдинг. В зале Рекордов Гиннесса собрана информация о необычных рекордах и рекордсменах.
Освещение и подсветка
В 1964 году на башню была установлена система прожекторного освещения для того, чтобы подсвечивать верхушку в цветовой гамме, соответствующей каким-либо событиям, памятным датам или праздникам (День святого Патрика, Рождество и так далее). С тех пор подсветка здания становится неповторимым зрелищем: каждому дню недели соответствует свой цвет, а в праздничные дни и знаменательные даты небоскрёб подсвечивают особые комбинации цветов. Например, после восьмидесятилетнего юбилея и последовавшей за ним смерти Фрэнка Синатры, подсветка здания была выполнена в синих тонах, из-за прозвища певца «Мистер Голубые глаза». После смерти актрисы Фэй Рэй 8 августа 2004 года, освещение башни было полностью выключено на 15 минут.
Традиционно, в дополнение к обычному освещению, подсветка здания выполняется в цветах нью-йоркских спортивных команд в те дни, когда в городе проходят матчи этих команд (оранжевый, синий и белый для Нью-Йорк Никс, красный, белый и синий для Нью-Йорк Рейнджерс и т. д.). Во время теннисного турнира US Open в подсветке доминирует жёлтый цвет (цвет теннисного мяча). В июне 2002 года, в дни празднования юбилея Её Величества Королевы Соединённого Королевства Великобритании и Северной Ирландии Елизаветы II, подсветка была пурпурно-золотой (цвета дома Виндзоров). Во време проведения парадов гомосексуалистов башня подсвечивается в цвета радужного флага ЛГБТ.
Смотровые площадки
Смотровые площадки Эмпайр-стейт-билдинг являются одним из самых популярных мест паломничества туристов в Нью-Йорке и одними из самых посещаемых смотровых площадок в мире. Всего их посетило более 110 миллионов человек. Площадка на 86-м этаже имеет угол обзора в 360 градусов.
Аттракционы
На втором этаже здания находится аттракцион, открытый в 1994 году для туристов. Аттракцион называется New York Skyride и представляет собой имитатор воздушного путешествия по городу. Длительность аттракциона — 25 минут.
С 1994 по 2002 год действовала старая версия аттракциона, в которой Джеймс Духан, Скотти из сериала «Звёздный Путь», в качестве пилота самолёта, в юмористическом стиле пытался сохранить контроль над самолётом во время шторма. После теракта 11 сентября 2001 года, этот аттракцион был закрыт. В новой версии сюжет остался прежним, однако башни Всемирного торгового центра были убраны из декораций, а пилотом вместо Духана стал Кевин Бэйкон. Новая версия преследовала прежде всего не развлекательные, а образовательные и информационные цели. В неё также были включены патриотические элементы.
Эмпайр-стейт-билдинг в искусстве
Список кинематографических картин, в которых появляется Эмпайр-стейт-билдинг, ведётся на официальном веб-сайте здания.
Спортивные состязания
Эмпайр-стейт-билдинг — не только самое высокое здание в городе, визитная карточка Манхэттена и символ американской архитектуры, но и площадка для бега. 5 февраля на лестницах Эмпайр-стейт-билдинга проходят соревнования по бегу. Хорошо подготовленным бегунам удаётся преодолеть 1576 ступеней здания — с 1 по 86 этаж — за несколько минут. В 2003 году Полом Крейком был установлен рекорд, который до сих пор не побит — 9 минут 33 секунды. Кроме того, проводятся соревнования среди пожарных и полицейских, которые, в отличие от обычных бегунов, должны бежать с полной выкладкой. -->
Билгалдахарш
Категори:Архитектура
ДомпьегӀгӀ-лез-Еглиз
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Изубриевка Втори
Изубриевка Вторая (Изубриевка Вторая) — Российн Федерацин Липецкан областан Долгорукован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Красни Поляна (Ливнин кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ливнин кӀоштан нах беха меттигаш
Бульоь-лез-Анноне
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Орешень-Вале
Орешень-Вале — Румынин Ботошань жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ботошань жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Калениха
Калениха (Калениха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 49 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Ковернинан кӀоштан нах беха меттигаш
Твердино (Ярославлан область)
Твердино (Твердино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Эмилияно Запата (Санта Круз де Хувентино Росас)
Эмилияно Запата — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эмилияно Запата лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Щербы (Пружанин кӀошт)
Щербы (Шчарбы) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Квемо-Бролосани
Квемо-Бролосани (ქვემო ბროლოსანი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Хашурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 118 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Хашурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Эль Запоте (Гутьерез Замора)
Эль Запоте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
АшагӀи (Аджипайам)
АшагӀи (Aşağı) — Туркойчоьнан Эгейн регионан регионан Денизли провинцин (ил) Аджипайанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Эль Запоте (Гутьерез Замора)
Географи
Эль Запоте лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
АшагӀи (Аджипайам)
Хьажоргаш
Категори:Денизли провинцин нах беха меттигаш
Эль Запоте (Гутьерез Замора)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
АшагӀи (Аджипайам)
Хьажоргаш
Категори:Денизли микрокӀошташ
Эль Запоте (Гутьерез Замора)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
АшагӀи (Аджипайам)
Хьажоргаш
Категори:Аджипайа кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Запоте (Гутьерез Замора)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
АшагӀи (Аджипайам)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Запоте (Гутьерез Замора)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нови Осота
Нови Осота — Украинин Кировоградан областан Александровкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Кировоградан областан Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Казе Ладерки (Равена)
Казе Ладерки — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Веинтиуно де Агосто (Алтотонга)
Веинтиуно де Агосто — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Веинтиуно де Агосто лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мали Заполой
Мали Заполой (Малый Заполой) — Российн Федерацин Курганан областан Белозерскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Курганан областан Белозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Моьнхвайлер
Моьнхвайлер (Mönchweiler) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Маргаритас (Трес Вальес)
Лас Маргаритас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Анновка (Никифоровкан кӀошт)
Анновка (Анновка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Никифоровкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Лас Маргаритас (Трес Вальес)
Географи
Лас Маргаритас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Анновка (Никифоровкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Никифоровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Маргаритас (Трес Вальес)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Черниговкан кӀошт (Приморьен мохк)
Черниговкан кӀошт (Черниговский район) — Приморьен мехкан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Черниговка.
Билгалдахарш
Категори:Приморьен мохк Категори:Российн кӀошташ
NGC 2752
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2752 2752
ДгӀу
ДгӀу — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Квемо-Осиаури
Квемо-Осиаури (ქვემო ოსიაური) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Хашурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 734 стаг (2014 шо).
Сент-АндгӀе-де-ГӀокпегӀтуьи
Сент-АндгӀе-де-ГӀокпегӀтуьи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кырпелево
Кырпелево — Болгарин Благоевградан областера эвла. Струмяни йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Благоевградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Буди-Зброшки
Буди-Зброшки — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Безделово (Сеготан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пучежан кӀоштан нах беха меттигаш
Рушув (Нижнесилезин воеводалла)
Рушув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Бусьоь-ле-ГӀуа
Бусьоь-ле-ГӀуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ринкон Чикито (Хуан Родригез Клара)
Ринкон Чикито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ринкон Чикито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бестшикув-Великий
Бестшикув-Великий — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ахтачи (АгӀсуйн кӀошт)
Ахтачи (Axtaçı) — Азербайджанан АгӀсуйн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:АгӀсуйн кӀоштан нах беха меттигаш
Санта-Китерия
Санта-Китерия — Бразилин Сеара штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сеара штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Деделер (Дуьздже)
Деделер (Dedeler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Дуьздже провинцин (ил) Дуьздженан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дуьздженан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Янишев (Великопольскан воеводалла)
Янишев  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Бивио Фонтанеле (Терамо)
Бивио Фонтанеле  — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Локалита Сант'Ана (Белуно)
Локалита Сант'Ана — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 2753
NGC 2753 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Урмо (Козенца)
Урмо — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
NGC 2753
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Урмо (Козенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
NGC 2753
Хьажа кхин а
2753 2753
Пяджа (Пиза)
Пяджа — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Урмо (Козенца)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ормандиши (Силван)
Ормандиши (Ormandışı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Силваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Пяджа (Пиза)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ормандиши (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Силванан микрокӀошташ
Категори:Силванан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Щерчева
Щерчева (Шчарчова) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Казах
Казах — Кхазакхстанан Жамбылан областан Рыскулов Тураран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Рыскулов Тураран кӀоштан нах беха меттигаш
Самойловка (Березовкан кӀошт)
Самойловка — Украинин Одессин областан Березовкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Березовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Карайонджа (Салипазари)
Карайонджа (Karayonca) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Салипазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Колесники (Полтаван область)
Колесники — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Карайонджа (Салипазари)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Колесники (Полтаван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Карайонджа (Салипазари)
Хьажоргаш
Категори:Салипазаринан микрокӀошташ
Колесники (Полтаван область)
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Бребу (коммуна, Караш-Северин)
Бребу — Румынин Караш-Северин жудецан йукъара коммуна.