cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мирополье (Черкассин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Звенигородкан кӀоштан нах беха меттигаш
Петрешть (Димбовица)
Петрешть — Румынин Димбовица жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Болкана (Верона)
Болкана  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новониколаевка (Кстован кӀошт)
Новониколаевка (Новониколаевка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 14 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Орешак (Варнан область)
Орешак  — Болгарин Варнан областера эвла. Аксаково йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Варнан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Добоево (Члуховскан повет)
Добоево  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Пинилья-де-Торо
Пинилья-де-Торо — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Тузас (Хуан Родригез Клара)
Лас Тузас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Тузас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Карбон (Теколутла)
Эль Карбон — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Карбон лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ведар
Ведар — иза йу хи чекх ца долу вертикалан цилиндр йа дӀахадина конус йа йиллина лакхе а йолуш, тӀапа бух а болуш хӀума, цуьна хуьлу ахгоьрга лакхахь тӀам. Лелош йу коча а, сорса материалаш Ӏалашйан а уьш гена доцуш кхечухьа дӀайахьа а.
Билгалдахарш
Категори:Ведар Категори:Чухоамаш
Сан Алфонсо (Исла)
Сан Алфонсо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Алфонсо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Широки Балка (Новороссийскан гӀалин гуо)
Широки Балка (Широкая Балка) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Новороссийскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новороссийскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Тейшейрас
Тейшейрас — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Льизенте (Новара)
Льизенте — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Подлужье (Егорьевскан кӀошт)
Подлужье (Подлужье) — Российн Федерацин Москохан областан Егорьевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Егорьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Октябрьски (Уйн кӀошт)
Октябрьски (Октябрьский) — Челябинскан областан Уйн кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Абзаково (Белорецкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белорецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Октябрьски (Уйн кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (47%), башкираш (53%).
Билгалдахарш
Категори:Уйн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Вильпассан
Вильпассан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Осичко
Осичко (Osíčko) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Воля-Горинска
Воля-Горинска — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Осичко
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Злин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ла Пурисима, Ла Чарка (Мануел Добладо)
Ла Пурисима, Ла Чарка — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тюриха
Тюриха (Тюриха) — Российн Федерацин Ивановн областан Родникин кӀоштара дӀатесна эвла.
Ла Пурисима, Ла Чарка (Мануел Добладо)
Географи
Ла Пурисима, Ла Чарка лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Тюриха
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Ла Пурисима, Ла Чарка (Мануел Добладо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Тюриха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Пурисима, Ла Чарка (Мануел Добладо)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Гура-Вадулуй (коммуна)
Гура-Вадулуй — Румынин Прахова жудецан йукъара коммуна.
Ла Пурисима, Ла Чарка (Мануел Добладо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Гура-Вадулуй (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Прахова жудецан коммунаш
Тюриха
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш
Воля-Горинска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Буда (Октябрьскан кӀошт)
Буда (Буда) — Белоруссин Гомелан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Добе-при-Лесичнем
Добе-при-Лесичнем — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пожарово (Липецкан область)
Пожарово (Пожарово) — Российн Федерацин Липецкан областан Измалкован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Измалкован кӀоштан нах беха меттигаш
Каратогай (Мартукан кӀошт)
Каратогай — Кхазакхстанан Актобен областан Мартукан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Актобен областан нах беха меттигаш Категори:Мартукан кӀоштан нах беха меттигаш
Конотоповка
Конотоповка (Конотоповка) — Российн Федерацин Белгородан областан Валуйкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валуйкин кӀоштан нах беха меттигаш
Пуьизоь (АгӀденаш)
Пуьизоь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чамлиджа (Лачин)
Чамлиджа (Çamlıca) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Лачинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
HD171279
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Чамлиджа (Лачин)
Хьажоргаш
Категори:Лачинан кӀоштан нах беха меттигаш
Илькино (Тверан область)
Илькино (Илькино) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Чамлиджа (Лачин)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD171279
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Илькино (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
HD171279
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Илькино (Тверан область)
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Шелиг (тӀекха)
Шелиг — цилиндрин форма йолу чухоам, дечкан аннаш вовшаххуттуш царна эчкин йа дечкин хӀазарш тухуш дина хуьлу шаьлгаш. Кхин лело йалта дустуш.
Вытегран кӀошт
Вытегран кӀошт (Вытегорский район) — Вологдин областан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Вытегра.
Билгалдахарш
Категори:Вологдин область Категори:Российн кӀошташ
Ширванли (Бардан кӀошт)
Ширванли (Şirvanlı) — Азербайджанан Бардан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан Бардан кӀоштан нах беха меттигаш
Вайсвайль
Вайсвайль (Weisweil) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Казе Страфорини (Ферара)
Казе Страфорини — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кингстон (Ямайка)
Кингстон (Kingston) — Ямайкан коьрта гӀала а, порт а. ГӀала ю Карибски хIордан йистехь; гӀалин агломерацин бахархойн дукхалла 580 эзар стаг.
Билгалдахарш
Категори:Ямайка
Владиславув (Равскан повет)
Владиславув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Лашково (Соколан кӀошт)
Лашково (Лашково) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Владиславув (Равскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лашково (Соколан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Шкляри (Зомбковицкан повет)
Шкляри  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Вессемон
Вессемон (Vescemont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — БельфогӀан мохк.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:БельфогӀан мохк департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Феминаморта (Бриндизи)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ворончихино (Кировн область)
Ворончихино (Ворончихино) — Кировн областан Неман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Неман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Мали Кондратовски
Мали Кондратовски (Малая Кондратовская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Мейданкоьй (ХӀинис)
Мейданкоьй (Meydanköy) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀиниснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀиниснан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Добра (ХӀордан воеводалла)
Добра  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Гоькоьмер (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Алтинордунан микрокӀошташ
Категори:Алтинордунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Осеново (Варнан область)
Осеново  — Болгарин Варнан областера эвла. Аксаково йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Варнан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Застаринье (Уздан кӀошт)
Застаринье (Застарынне) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кропани (Курганан область)
Кропани (Кропани) — Российн Федерацин Курганан областан Кетован кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Хьажоргаш
Категори:Кетован кӀоштан нах беха меттигаш
Пичер
Пичер (Пичер) — Российн Федерацин Тамбовн областан Рассказован кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рассказован кӀоштан нах беха меттигаш
Тейшейра-Соарис
Тейшейра-Соарис — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Воля-Грабска
Воля-Грабска — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 3467
NGC 3467 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3467 3467
Вильтель
Вильтель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пяно I е II (Перуджа)
Пяно I е II — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Славновка
Славновка (Славновка) — Российн Федерацин Саратовн областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Чикерито, Чикеритос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Эль Чикерито, Чикеритос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Чикерито, Чикеритос лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
HD171323
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Эль Чикерито, Чикеритос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
HD171323
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Эль Чикерито, Чикеритос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Красногорка (Кстован кӀошт)
Красногорка (Красногорка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Гура-Веий (коммуна)
Гура-Веий — Румынин Бакеу жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Бакеу жудецан коммунаш
Бахмачеево
Бахмачеево (Бахмачеево) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Овчух
Овчух (Овчух) — Российн Федерацин Орёлан областан Мценскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пуьйи-э-ШагӀбо
Пуьйи-э-ШагӀбо — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Овчух
Хьажоргаш
Категори:Мценскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пуьйи-э-ШагӀбо
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Щербашинцы
Щербашинцы — Украинин Киеван областан Богуславан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Богуславан кӀоштан нах беха меттигаш
Пино-дель-Оро
Пино-дель-Оро — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Добе-при-Планини
Добе-при-Планини — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нижни Суета
Нижняя Суета (Нижняя Суета) — Российн Федерацин Кемеровн областан Кемеровн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Кемеровн кӀоштан нах беха меттигаш
Льйондини (Бьела)
Льйондини — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Владиславув-Белявский
Владиславув-Белявский — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Нехворощ (Черкассин область)
Нехворощ — Украинин Черкассин областан Звенигородкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Звенигородкан кӀоштан нах беха меттигаш
Булков
Булков (Булкаў) — Белоруссин Гомелан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Новоселки (Биоркин йуьртан меттиг)
Новоселки (Новоселки) — Российн Федерацин Москохан областан Коломнан кӀоштара эвла.
Булков
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Новоселки (Биоркин йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Коломнан кӀоштан нах беха меттигаш
СогӀанвердилаьр
СогӀанвердилаьр (Soğanverdilər) — Азербайджанан Бардан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан Бардан кӀоштан нах беха меттигаш
Лачин (Туркойчоь)
Лачин (Laçin) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Лачинан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Лачинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хасиев, Сайд-Мохьмад Адамович
Биографи
1957 шарахь шен доьзуллаца цӀавирзира. 1960 шарахь цо Курчалой-ГӀалара школа чекхйаьккхира. 1964 шарахь цо чекхйаьккхина Соьлжа-ГӀалин хьехархойн институтан историн факультет. Цул тӀаьхьа цо школехь хьехархочун а, Нохч-ГӀалгӀайн Ӏиламанийн а, талламан а историн а, меттан а, литературин а Ӏилманийн белхахон а болх бира. 1969 шарахь иза хилира СССР Ӏилманийн академин аспирант. 1973 шарахь иза хилира историн Ӏилманийн кандидат. 1991 шо дуьйна 2000 шо кхаччалц иза вара НГӀАССР культурин министерствехь йолу Республикин фольклоран центран куьйгалхо, цул тӀаьхьа — этнокультурин кхиаман центран куьйгалхо.
Тахана иза ву Соьлжа-ГӀалахь йолу йуькъараллин адаман культурин институтан куратор. Хасиевс йазйина 200 сов Ночх-ГӀалгӀайн а, Къилбаседа Кавказан а халкъийн этнографин а, этнологин а Ӏилманийн а, кхетамийн а болх. ХӀинца иза ву нохчийн хӀумаллин а, син а культурех лецна жамӀ деш долу белхаш йаздеш.
Хьажоргаш
<!-- Я, Хасиев Сайд-Магомед, родился 20 июня (фактически 23—02) 1942 года в семье фельдшера ветпункта Курчалоевского района ЧИАССР Хасиева Адама и домохозяйки Апаевой Луды (оба — уроженцы с. Курчалой 5-6-го поколения).
В феврале 1944 года выслан на вечное поселение с ущемлением всех прав, в качестве врага народа, в Киргизию. Не завершив 7-го класса школы колхоза им. Ленина Ворошиловского района Фрунзенской области Кирг. ССР, 12 июня 1957 года вместе с родителями возвратился на Родину.
В переполохе 23 февраля оставался в постели, так как мать бегала узнать о судьбе своих родителей на окраину села, а оттуда на мельницу, которая находилась в 5-6 км за селом, — к своему отцу, а бабушку сразу же «арестовали», как отлучившуюся без дозволения. Когда все были по спискам распределены по студебеккерам, обнаружилось, что меня забыли. Старший брат — Сайди, которого все в МВД, расположенном по соседству, считали «сыном полка», так как он дневал и ночевал там с солдатами и хорошо знал русский язык, спрыгнул с машины и побежал за мной. Его не застрелили, во-первых, потому, что хорошо знали, во-вторых, он выкрикивал заученные лозунги: «За Сталина, за Ленина…». Спящего, он взвалил меня на спину и на костылях поскакал за уже тронувшимися машинами, так как у него была сломана нога. С того дня я и подвержен легочным заболеваниям.
Детства, в прямом смысле этого слова, у меня не было, так как был привязан к постели. До 4-го класса меня, по сути дела, носили на руках.
Несколько раз народ собирался на «тезет», но дело до похорон не доходило. Запомнился мне один случай. Старший брат Сайди решил, что мне пора в школу и необходимо восстановить «свидетельство о рождении». Прошли медицинское освидетельствование. Само свидетельство, как, оказалось, выписывалось в комендатуре. Самого коменданта не было на месте, упросили кого-то заполнить бланк. Тот отказался внести мое отчество, так как «бандит» никогда не будет «начальником», а потому, мол, и переводить чернила незачем!
Разъяренный брат влепил офицеру пощечину. Соответственно, «за хулиганское нападение на офицера при исполнении» его увели в КПЗ. Мне же он приказал ждать и никуда не отходить. Все разошлись по домам, я же сидел на ступеньках крыльца. Хорошо, что лампочка горела. Мне повезло. По этой улице проезжал ездовой нашего председателя колхоза, кубанский казак, наш земляк, который меня и приметил.
В школу пошел в 1950 году. Там меня учителя называли «старичком». В обычных детских играх я не участвовал. Ходил всегда с заложенными за спину руками, останавливаясь через каждые 5-6 шагов. Русского языка я не знал. Боясь, что меня из-за незнания языка выгонят из школы, я всячески подчеркивал свои знания. Оглядываясь с возрастом в прошлое, осознаю, как все это было потешно. Я, как попугай, передавал все, что слышал, чаще — от взрослых. Я и по-чеченски многие звуки не произносил, а на русском — можно себе представить.
Одновременно с произволом «чиновников» мы все ощущали поддержку, во-первых, всех репрессированных, а, во-вторых, выходцев с Кавказа. Где-то с 5-го класса однокашники меня приняли в свой коллектив.
Переехали мы на Родину в июне 1957 года, как оказалось, без всяких на то прав, т.е. соответствующих бумажек. Перед этим два года, как цыгане, кочевали их района в район, из села в село, так как махнули на все нажитое рукой и пытались всеми путями выехать на Кавказ.
Ехали в товарных вагонах. На каждой станции нашего следования чеченцы «таборами» ожидали случая выезда, и отец подбирал семьи. Уже в Кызыл-Орде мне не было места в вагоне, и вся молодежь перебралась на платформу, где стояли две легковушки. И там места не хватало — пришлось устроить вахту.
Мы, молодежь, все расспрашивали, когда покажется Кавказ. Нам обычно говорили: «Скоро!»
Наш эшелон проследовал станцию. Мы боялись пропустить Кавказ. Было послеобеденное время, когда по всему составу начали выкрикивать: «Г1ундалг1еш!, г1ундалг1еш!» Ландшафт не изменился. Молодежь, загородив глаза рукой, начала шарить взглядом по горизонту, высматривая чудо дивное — Кавказ, а на самом деле это оказалось сорное растение -бузина, приведшая в умиление старшее поколение. Она росла по обе стороны железнодорожной колеи. Я больше никогда не видел в своей жизни такого количества мужчин, не пряча слез, рыдающих навзрыд.
На каждой железнодорожной станции нас на Родине встречали почетным эскортом вооруженных подразделений. У нас, «пассажиров», не хватило терпения доехать до конца следования, так как большинство были из этих мест. На станции Джалка кто-то дал по тормозам, и люди начали выгружаться из вагонов. Машинист укатил обратно в Гудермес, и мы снова оказались в оцеплении. Это было в первой половине дня.
Почти до заката продолжалась перебранка, дюжину самых заметных людей из числа возвращающихся арестовали и увели. Солдатам приказали загружать порожние вагоны, но мы во всю свою силу выбрасывали все, что солдаты загружали с противоположной стороны. Уже под вечер солдатам надоело все это, и они потихоньку начали разбредаться.
Вернулась группа арестованных «старост». Появились грузовые машины. Наша семья в потемках побросала туда свои вещи, и какими-то потаенными дорогами к полуночи мы прибыли в Шурагат, т.е. в Курчалой. Помню, как у речки Хумг, со стороны Гудермеса, наши три машины остановились, и мужчины стали совещаться: «Если откажутся пускать в село, применить оружие или…», так как были случаи, что люди месяцами жили на околице.
Дядя Абдул-Хамид был настроен решительно: «Если суждено сесть в тюрьму, то на этот уж раз пойду «за дело», — говорил он. К счастью, шлагбаум был открыт, то ли нас не ожидали, то ли по еще какой-то причине — мы въехали.
Мне, выросшему в просторной Киргизии под г. Фрунзе, где ширина улиц была почти в километр, было странно видеть узенькие, в несколько метров, улочки с плетеными изгородями.
Но в первый же день, вечером, меня ошеломило «чудище», с ревом прущее по улице. Я, оставив своих новых товарищей: даргинцев, кумыков и русских, обезьянкой взлетел на плетенку, а оттуда, повыше, — на тутовник. Как затем выяснилось, это оказалась буйволица, которая спешила к своему буйволенку. Через несколько недель многие из нас убедились, какая она миролюбивая. Когда по какому-то случаю буйволенка погрузили на ГАЗ-51, буйволица поддела рогами грузовик так, что он подлетел вверх и опрокинулся, а буйволица преспокойно принялась облизывать теленка!
В 1960 году я окончил Курчалоевскую среднюю школу. В 1964 году — национальное отделение историко-филологического факультета ЧИГПИ. А 15 августа 1964 года начал работать учителем Курчалоевской СШ №1.
К науке пристрастился в археолого-разведочном отряде В.И.Марковина СКАЭ, руководимом Е.И.Крупновым. Впервые от него и узнал, что есть такая наука, как этнография, и что ею занимаются такие замечательные люди, как Федоров Я.А., которого в экспедициях детвора встречала криками: «Ата! Ата!». Он воспитал кумыкского и карачаевского мальчиков, которые и в науке заняли достойные места. Мне воспитать никого не удалось, хотя и мечтал об этом.
В октябре того же года по август 1965 — срочная служба в рядах СА /ГСВГ/. С 15 августа 1965 по октябрь 1967 года — завуч по воспитательной работе в той же Курчалоевской СШ №1.
С октября 1967 по октябрь 1969 года МНС ЧИНИИЯЛ, расположенного в Грозном. По ноябрь 1972 аспирант — Института этнографии им. Н.Н.Миклухо-Маклая АН СССР в г. Москве, специальность — кавказовед.
Мне всегда везло на хороших людей. Через Евгения Игнатьича посчастливилось познакомиться академиками Б.А.Рыбаковым и Б.Б. Пиотровским.
Годы, проведенные в аспирантуре, — мой звездный час. Коллектив меня принял, как родного, особенно близко из сотрудников сектора Кавказа я сдружился с В.П.Кобычевым и Н.Г. Волковой. Моими патронами в прямом смысле слова стали Г.А.Сергеева, зав. аспирантурой, и С.И.Брук, заместитель директора ИЭ.
С января 1973 года возвратился к работе в НИИ. Защитил диссертацию в июне 1973 года. В ЧИНИИ проработал до июня 1991 года.
С июня 1991 года до конца 2000 года работал директором Фольклорного центра при Министерстве культуры ЧИАССР, которая преобразована в 1995 году в Центр этнокультурного развития.
С начала 2001 года работаю старшим научным сотрудником в Национальном музее ЧР и заведующим лабораторией древних рукописей на кафедре «Мировой культуры и музееведения» ЧГУ. -->
Категори:Нохчийн Ӏилманчаш
Каратогай (Шалкаран кӀошт)
Каратогай — Кхазакхстанан Актобен областан Шалкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Увариха
Увариха (Увариха) — Российн Федерацин Ивановн областан Родникин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Пурисима, Санто Ниньо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Ла Пурисима, Санто Ниньо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Пурисима, Санто Ниньо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Шкляри (Клодзькан повет)
Шкляри  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
ВетгӀинь
ВетгӀинь (Vétrigne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — БельфогӀан мохк.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:БельфогӀан мохк департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бенице (Храштяни)
Бенице  (Benice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Веллендинген
Веллендинген (Wellendingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Андриполье
Андриполье (Андриполье) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Южни Озереевка
Южни Озереевка (Южная Озереевка) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Новороссийскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Феминаморта (Пистоя)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казе Сума (Потенца)
Казе Сума — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 3468
NGC 3468 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3468 3468
Кузнецовка (Белгородан область)
Кузнецовка (Кузнецовка) — Российн Федерацин Белгородан областан Валуйкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Петрешть (Илфов)
Петрешть — Румынин Илфов жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Илфов жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Оскава
Оскава (Oskava) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Вуелта эль Запотал (Эль Иго)
Вуелта эль Запотал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Вуелта эль Запотал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).