cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Елисаветполан губерни
Рельеф
Губернин йисттера къилбаседа-малхбузен дакъа Кавказан коьрта хидоькъу дукъан йистера губернин къилбаседа-малхбален дакъа, цуо гойту 100 чаккхармин йохаллехь Салаватан ламбоккхийлин тӀера (2829 м) къилба басе, цуо вуьгу Нухь гӀалара (Шеки) Самуран Ӏинера Ахта эвла (ДегӀаста) 48° 11' малхбален дохалле кхаччалц (Гринвич тӀера). Йерриг цуьнан йохаллехь Коьрта дукъан РАГӀ АЙАЛО 10-11 эз. фут, ткъа цхьацца гуттаренна лайш долу баххьаш, — дикка лекха ду (Вицырри — 12 749 фут, ТухӀан-даг — 4191 м, Базардюзю — 4466 м). Губернин аренан а, нийса а декъе охьайогӀу дукъан къилба басено, чӀогӀа доца ламанан кӀажош бен ца кхуллу, чӀогӀа Ӏункара ду, хӀордан тӀегӀанал 2450 фут лакхахь йолу Нухь гӀала,Коьрта Кавказан дукъан рагӀ тӀера дуьххьала дӀайуьстича 15 чаккхарма бен гена ца хуьлу. Меттигашкахь хьун йаьлла, палеозойн охьаховшарех лаьтта къилба басера, охьадогӀу шортта эркаш (Айри-чай, Аджиган-чай, кхин дерш а); арене охьакхаьчча церан хуьлу чӀогӀа ладаме хи дилларан маьӀна.
Елизаветполан губернин кхин дӀа долу йуккъера дакъа шуьйра хьаннаш йоцуш йеса, кӀезиг хиш долу, аренийн меттигаш йу, уьш цхьаццанхьа хедайо лоху лаьмнийн раьгӀнаша (2 1/2 эз. фут), уьш лаьтта Кура эркан шине агӀор, легӀана а, малхбузехьа а лаьтта 1000 фут гергга лакхахь, ткъа малхбалехь — хӀордан тӀегӀанал 100—200 фут лакхахь. Елизаветполан губернин оцу декъера латта дукха хьолехь лаьтта сацкъарх а, гӀамарх а, кхин керла кхолламех а; малхбален декъехь сих-сиха хуьлу уьшалаш дина, эрз баьлла аренаш а, кӀайн латта а. Уггаре хьена доцу а, хи доцу а бай-аренийн дакъошкахь охьахиина адам дац, лелайо башха цӀераш (бай-аренаш: Караязан, Милан иштта кхин а), хи дуьллу татолех дисинчаьрга хьаьжча, хуур ду уьш хьалха хи дуьллу а, лелош а хиллий.
Кура эрк, губернин йерриг йохаллехь хьун хица охьайахийта а, Ӏаьнара кеманаш лела ду, охьахуу 3 фут гергга, Мингичауран дехьа-сехьаволийле кхаччалц, мехкан хидилларан цхьан а пайденна дац, хӀунда аьлча лекха бердаша хи дуьллу татолаш арадаха таро ца ло. Елизаветполан губернин йохаллехь аьрру агӀор Куран чу цхьан а ладаме га дац, Алазани Йорица доцург; уггаре хи дилларехь пайденна ду Кура тӀера Аджиган-чай а, Турианчай а эркаш. Куран аьтту агӀор губернин дакъа аренан ду, вукха агӀор, Елизаветполан губернин малхбузен а, къилба-малхбузен а декъехь схьадовлу шортта даккхий йа кегийра, цхьадерш Куран тӀекхочу, цхьа дерш дерриг аренаша дӀахуду эркех хи дуьллу. Уьш ду, малхбузера схьа: Акстафа, Дзегам, Шамхор, Кочкара, Ганжа-чай, Кюрак-чай, Тертер, Хачен-чай.
Промышленность
Ламанан гӀуллакх до деккъа цӀеста маьӀданаш дохуш, уьш алсама ду Елизаветполан уездехь (Вежарийн СименсгӀеран цӀесталало завод). Дерриг Елизаветполан губернехь 1891 шарахь даьккхина 2 441 952 пунт цӀеста маьӀда, лалийна цӀеста — 118 308 пунт (деаннах кхо дакъа — Елизаветполан уездан шина заводехь), кхин а даьккхина магнитан аьчкан маӀда 600 пунт гергга, кобальтан маьӀда 604 пунт, мехкдаьтта (1890 ш.) 11 000 пунт.
Фабрикаш а, заводаш а 1891 ш. йара 1517, цигахь болх беш вара 7795 белхало, арахецаран сурсатийн мах бара 2 973 967 сом: сабадаран — 9, дабагӀа ден — 88, дарилуьста — 438, тонкин — 3, кемсийн-стоьмийн-чагӀаран — 664, йийдоккха — 1, Ӏаьнаран хьер — 1, даьттадоккху — 62, хьунхадо — 3, даридуцу — 9, даридаӀо — 7, кон орам кепатуху — 2, цӀесталалоран — 8, цӀестан сурсаташ даран — 10, кобальтан — 1, киранан — 4, кибирчигийн — 102, кхиран — 51, фотогенни — 1, куьйгаден маьӀданан хин — 1, герзийн — 1, басарден — 51. Заводийн а, фабрикийн а ладаме дакъа долара кегийра заводаш йу. Жима промышленность, дикка йаьржина губернин цхьацца меттигашкахь, лаьтта, коьртаниг, тӀергӀан а, дарин а тайп-тайпана хӀумнаш йарех, ткъа коьртаниг кузаш а, палсаш а (чо боцу куз). Кузаш дар башха кхиина Шуша гӀалахь а, Шушин уездехь.
МогашаллаӀалашйар
1890 шарахь аптека 6 йара (маьршанаш), дарбанан цӀенош — 7.
Ӏилма а, дешар а
Дешаран меттигаш — 516, 8917 дешархо волуш: Шатлакхан Иллиази — 1, реалан доьшийла — 1, говзаллин доьшийла — 1, кхааклассан гӀалин доьшийлаш — 3, йуьртан шинаклассан ишколаш — 12, йуьртан халкъан серлонан министраллин ишколаш — 20, долара ишколаш — 12, зударийн диканаш даран йукъараллин доьшийлаш — 2.
Уютный (Буда-Кошелёван кӀошт)
Уютный (Уютны) — Белоруссин Гомелан областан Буда-Кошелёван кӀоштара эвла.
Елисаветполан губерни
Махлелор
Елизаветполан губернин чоьхьара йохк-эцаран амал кегийра хьаштийн ду, алсама ду базарш йолчу гӀаланашкахь а, йарташкахь а. Дерриг 1890 шарахь махлелоран кехат делла 4555 стаганна. Елизаветполан губернин арахьара махлелор дикка ладам еду, хӀора шарахь тӀекхеташ а ду. Губернера сурсаташ дӀадахаран а, схьадаран а коьрта меттигаш Чоьхьара Кавказан цӀерпоштнекъан станцеш (Елизаветполь, Евлах, Ляки, Шамхор, Дзегам, Поилы) йу, цуо губернин къилбаседа дакъа доькъу къилбаседа-малхбузен а, къилба-малхбален а дакъошка 224 чакхарма дохаллехь. Дерриг 1890 шарахь Елизаветполан губернера арадаьккхина 3402309 пунт, царна йукъахь (пунташкахь): буьртигехь йалта — 973 685, хасстоьмаш а, стоьмаш а — 155 848, кемсийн чагӀар — 237 674, кон орам — 601 973, бӀараш — 110 089, цӀеста — 147 288, тӀаргӀа — 41 302, кемсаш — 61 929, стоьмаш а, цӀазамаш а — 22 271, кӀен дама — 64 017, кузанаш (1889) — 29 026, дечиг, дитт, дечиган сурсаташ — 60 123, дари а, гоьжанаш а — 21 558, тӀаьрсиг — 21 743, бамба — 7607, тай-тайпана сурсаташ — 875 202. 1890 шарахь чудеина коьрта сурсаташ (пунташкахь): аьрга мехкадаьтта а, маьхкдаьттах дисинарг а — 404 693, туьха — 237 292, шекар а, гӀум-шекар — 114 914, эчиг, болат, ишттананаш — 100 214, даго мехкадаьтта — 114 000, мануфактура — 114 043, гӀишлошйаран хьун — 129 386, тайп-тайпана сурсаташ — 1 379 398. ГӀажарчоьнца махлелийна Елизаветполан губерне чудеина тайп-тайпана сурсаташ 241 641 соьманна, арадаьккхина 55 036 соьманна.
Уютный (Буда-Кошелёван кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Елисаветполан губерни
Сийлалла
Елизаветполан губернин хӀост тӀеэцна 1878 шарахь: Ӏаьржа турс дешин бӀогӀамца. Ӏаьржачу бос тӀехь дешин асанан шине а агӀора шиъ детин георгийн жӀар. Дешин бос тӀехь таьӀна-цӀен Ӏаьрж мукх болу шаьлта. Турс тӀе императоран таж тиллина, ножан гӀаш а ду, андрейн аса а йу.
Уютный (Буда-Кошелёван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Орлицке Злаковице
Орлицке Злаковице (Orlické Zlákovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
URL
Йукъара ресурсаш гойтург (URL — Uniform Resource Locator) — ресурсан цхьатера локатор (йолу меттиг билгалйириг). Хьалха цунах олура Universal Resource Locator — универсальни ресурс гойтург. URL ю стандартан Интернетехь ресурсан йолу адрес дӀаяздо некъ.
Истори
URL кхоьллина Тим Бернерс-Лис 1990 шарахь. Цу хенахь иза вара Женевехь (Швейцари) йолу Ядерни талламашан Европин советехь болх беш вара. URL хилира Интернетан коьрта кхолламах цхьаъ. Хьалха иза яра Дуьненан гезгмашехь йолу ресурсан меттиг гайта лелош. Тахана URL лелайо Интернетан массо а ресурсан адрес гойтуш. ХӀинца URL юцуш ю цул йоккха йолу URI системан дакъа ду аьлла. URL дашан метта х1инца лело долуш ду URI дош.
<!--
Структура URL
Изначально локатор URL был разработан как система для максимально естественного указания на местонахождения ресурсов в сети. Локатор должен был быть легко расширяемым и использовать лишь ограниченный набор ASCII‐символов (к примеру, пробел никогда не применяется в URL). В связи с этим возникла следующая традиционная форма записи URL:
<схема>://<логин>:<пароль>@<хост>:<порт>/<URL‐путь>?<параметры>#<якорь>
В этой записи: Пример: ?параметр_1=значение_1&параметр_2=значение_2&параметр3=значение_3''
На сегодняшний день Тим Бернес-Ли признаёт, что символ двойной косой черты в структуре URL является избыточным. Однако, здесь не учитывается возможность создания ссылок в HTML страницах без указания протокола, если подразумевается доступ по протоколу текущей страницы. Например — «//wikipedia.org/». Такая запись с парой слешей необходима для отличия хоста (домена) от адреса с относительным путём к ресурсу или путём от корневого элемента сервера.
Схемы (протоколы) URL
Общепринятые схемы (протоколы) URL включают:
Экзотические схемы URL:
Схемы URL в браузере Google Chrome:
Кодирование URL
Появление адресов URL стало существенным нововведением в Интернете. Однако с момента его изобретения и по сей день стандарт URL обладает серьёзным недостатком — в нём можно использовать только ограниченный набор символов, даже меньший, нежели в ASCII: латинские буквы, цифры и лишь некоторые знаки препинания. Если мы захотим использовать в URL символы кириллицы, или иероглифы, или, скажем, специфические символы французского языка, то нужные нам символы должны быть перекодированы особым образом.
В русскоязычной Википедии ежедневно приходится видеть пример кодирования URL, поскольку русский язык использует символы кириллицы. Например, строка вида: http://ru.wikipedia.org/wiki/Микрокредит кодируется в URL как: http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%82 Такое преобразование происходит в два этапа: сначала каждый символ кириллицы кодируется в Юникоде (UTF-8) в последовательность из двух байтов, а затем каждый байт этой последовательности записывается в шестнадцатеричном представлении: М → D0 и 9C → %D0%9C и → D0 и B8 → %D0%B8 к → D0 и BA → %D0%BA р → D1 и 80 → %D1%80, и т. д. Перед каждым таким шестнадцатеричным кодом байта, согласно спецификации URL, ставится знак процента (%) — отсюда даже возник английский термин «percent‐encoding», обозначающий способ кодирования символов в URL и URI.
Иные распространённые, но недопустимые в URL символы кодируются в таком соответствии:
Поскольку такому преобразованию подвергаются буквы всех алфавитов, кроме базовой латиницы, то URL со словами на подавляющем большинстве языков (кроме английского, итальянского, латинского) может стать нечитаемым для человека.
Это всё входит в противоречие с принципом интернационализма, провозглашаемого всеми ведущими организациями Интернета, включая W3C и ISOC. Эту проблему призван решить стандарт IRI (International Resource Identifier) — международных идентификаторов ресурсов, в которых можно было бы без проблем использовать символы Юникода, и которые поэтому не ущемляли бы права других языков. Хотя заранее сложно сказать, смогут ли когда‐либо идентификаторы IRI заменить столь широко используемые URL (и URI в целом).
Хьажоргаш
Категори:Интернет
Манагуа
Мана́гуа (Managua) — Никарагуан коьрта гӀала; кхин Манагуа олучу департаментан административан центр. Бахархойн дукхалла 1,817 млн (2004).
Билгалдахарш
Категори:Никарагуа
Радужни (Коломнан кӀошт)
Радужни (Радужный) — Российн Федерацин Москохан областан Коломнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Карпово-Надеждинка
Карпово-Надеждинка — Украинин Донецкан областан Амвросиевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Амвросиевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Вальддорфхеслах
Вальддорфхеслах (Walddorfhäslach) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD169874
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Танаби
Танаби — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дебени
Дебени — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алтинорду
Алтинорду (Altınordu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Алтинордунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Алтинордунан микрокӀошташ
Категори:Алтинордунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гринвилл (Къилбаседа Каролина)
Гринвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала.
Истори
Гринвилл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Абеян
Абеян — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ченстоцице
Ченстоцице — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Солнце (Рязанан область)
Солнце (Солнце) — Российн Федерацин Рязанан областан Ряжскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ряжскан кӀоштан нах беха меттигаш
П'етрари (Вилча)
П'етрари — Румынин Вилча жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вилча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Войцехувка (гмина Билобжеги)
Войцехувка  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Шитробово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Вискениця-Гурна
Вискениця-Гурна — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Борки (Белгородан область)
Борки (Борки) — Российн Федерацин Белгородан областан Валуйкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валуйкин кӀоштан нах беха меттигаш
Грединари (коммуна, Олт)
Грединари — Румынин Олт жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Олт жудецан коммунаш
Шастеллуь-суьгӀ-КуьгӀ
Шастеллуь-суьгӀ-КуьгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Географи
.
Эль Капулин (Тескатепек)
Эль Капулин — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Капулин лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ла Пунта, Монтесильо а, Пунта а (Юририя)
Ла Пунта, Монтесильо и Пунта — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Пунта, Монтесильо и Пунта лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Дудино (Кашинан кӀошт)
Дудино (Дудино) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3417
NGC 3417 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Большие Турки
Большие Турки (Большие Турки) — Российн Федерацин Саратовн областан Калининскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Казе Скапин (Тревизо)
Казе Скапин — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лас Трес Вирхенес (Коазакоалкос)
Лас Трес Вирхенес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Трес Вирхенес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бенатецка Врутице
Бенатецка Врутице (Benátecká Vrutice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Шутихински
Шутихинское (Шутихинское) — Российн Федерацин Курганан областан Катайскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Абатурово (Нижни Новгородан область)
Абатурово (Абатурово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Шутихински
Хьажоргаш
Категори:Катайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Абатурово (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 69 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Постнински
Постнински (Постнинский) — Российн Федерацин Ивановн областан Родникин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш
Феилонго (Торино)
Феилонго — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Моншоьтен
Моншоьтен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Белово (Челябинскан область)
Белово (Белово) — Челябинскан областан Уйн кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (83%), гӀезалой (4%), башкираш (5%), кхазакхаш (7%).
Факел (Белорусси)
Факел (Факел) — Белоруссин Гомелан областан Буда-Кошелёван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Байиркоьй (ХӀинис)
Байиркоьй (Bayırköy) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀиниснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀиниснан микрокӀошташ
Категори:ХӀиниснан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Калоян (эвла)
Калоян  — Болгарин Варнан областера эвла. Вылчи-Дол йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Варнан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сарбаи
Сарбаи (Сарбаи) — Кировн областан Кировн гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кировн гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Войкова (Белорусси)
Войкова (Войкава) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш
Луче (Фрозиноне)
Луче — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дарголеза
Дарголеза — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Хилгеро (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Эль Хилгеро — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Корукоьй (Имранли)
Корукоьй (Koruköy) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Имранлинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD169885
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Пянкалдоли (Фиренца)
Пянкалдоли — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Узин (Киеван область)
Узин — Украинин Киеван областан Бели Церкован кӀоштара гӀала.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бели Церкован кӀоштан нах беха меттигаш
Тангара (Риу-Гранди-ду-Норти)
Тангара  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Норти штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Норти штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тевзанан йуьртан меттиг
Тевзанан йуьртан меттиг — Российн Федерацера Нохчийчуьра Веданан кӀоштан муниципалан кхоллам.
Административан йукъ — Тевзана эвла.
Истори
Йуьртан меттиган статус а, дозанаш а хӀиттийна Нохчийн Республикин 2009 шеран 20 февралера № 14-РЗ «муниципалан кхоллам Веданан кӀошт а, цунна чубогӀу муниципалан кхолламаш кхолларх, церан дозанаш хӀитторах а, царна хила йеза муниципалан кӀоштан а, йуьртан меттиган а статусаш йаларх а лаьцна» Законаца хӀиттийна.
Билгалдахарш
Категори:Веданан кӀоштан муниципалан кхолламаш Категори:Нохчийчоьнан йуьртан меттигаш
Шатель-ЖегӀагӀ
Шатель-ЖегӀагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Авен (ЭгӀо)
Авен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вискениця-Дольна
Вискениця-Дольна — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Войцехувка (гмина Промна)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Вальденбух
Вальденбух (Waldenbuch) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
NGC 3418
NGC 3418 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Вальденбух
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 3418
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3418 3418
Панама (гӀала)
Билгалдахарш
Категори:Панама
Заболотские Выселки
Заболотские Выселки (Заболотские Выселки) — Российн Федерацин Тамбовн областан Рассказован кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рассказован кӀоштан нах беха меттигаш
Ченшице
Ченшице — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Лопашино (Мценскан кӀошт)
Лопашино (Лопашино) — Российн Федерацин Орёлан областан Мценскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Каратал (Енбекшильдеран кӀошт)
Каратал — Кхазакхстанан Акмолан областан Енбекшильдеран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Енбекшильдеран кӀоштан нах беха меттигаш
Матилья-ла-Сека
Матилья-ла-Сека — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сельцо-Петровски
Сельцо-Петровски (Сельцо-Петровское) — Российн Федерацин Москохан областан Коломнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Демидовски (Каргополан кӀошт)
Демидовски (Демидовская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
МуагӀи (АгӀденаш)
МуагӀи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Акчатепе (Алтинорду)
Акчатепе (Akçatepe) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Алтинордунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Алтинордунан микрокӀошташ
Категори:Алтинордунан кӀоштан нах беха меттигаш
Матвеевка (Измалкован кӀошт)
Матвеевка (Матвеевка) — Российн Федерацин Липецкан областан Измалкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Измалкован кӀоштан нах беха меттигаш
Ачапни
Ачапни (Ачапное) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 8 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гринсборо (Къилбаседа Каролина)
Гринсборо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала.
Истори
Гринсборо гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Орлицке Подгуржи
Орлицке Подгуржи (Orlické Podhůří) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Казе Скарабел (Тревизо)
Казе Скарабел — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Касьяновка (Донецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Щекотово (Вологдин область)
Щекотово (Щекотово) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Грединиле (коммуна)
Грединиле — Румынин Олт жудецан йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Олт жудецан коммунаш
Фей (Торино)
Фей — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бутырки (Белгородан область)
Бутырки (Бутырки) — Российн Федерацин Белгородан областан Валуйкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Валуйкин кӀоштан нах беха меттигаш
П'етрари (Димбовица)
П'етрари — Румынин Димбовица жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Димбовица жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Варварина Гайка
Варварина Гайка (Варварина Гайка) — Российн Федерацин Саратовн областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бреды
Бреды (Бреды) — Челябинскан областан эвла, Бредин кӀоштан административан центр.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (84%), гӀезалой (4%), украинаш (5%), кхазакхаш (3%).
Билгалдахарш
Категори:Бредин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Моллали (Бардан кӀошт)
Моллали (Mollalı) — Азербайджанан Бардан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан Бардан кӀоштан нах беха меттигаш
Фундаминка
Фундаминка (Фундамінка) — Белоруссин Гомелан областан Буда-Кошелёван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дулепово (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Еголдаево
Стари Еголдаево (Старое Еголдаево) — Российн Федерацин Рязанан областан Ряжскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Ряжскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3419
NGC 3419 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3419 3419
Тангара (Санта-Катарина)
Тангара  — Бразилин Санта-Катарина штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Санта-Катарина штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бенатки (Градец Кралове)
Бенатки  (Benátky) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Агонес
Агонес — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Бенатки (Градец Кралове)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Агонес
Географи
.
Бенатки (Градец Кралове)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Агонес
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бенатки (Градец Кралове)
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Шатель-СансуагӀ
Шатель-СансуагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вискоки
Вискоки — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Койункайа (Имранли)
Койункайа (Koyunkaya) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Имранлинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:Имранлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пянкапьетра (Торино)
Пянкапьетра — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.