cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петелино (Тюменан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Ялуторовскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Никулино (Молокован кӀошт)
Никулино (Никулино) — Российн Федерацин Тверан областан Молокован кӀоштара эвла.
Новониколаевка (Баштанкан кӀошт)
Новониколаевка — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Никулино (Молокован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Новониколаевка (Баштанкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Никулино (Молокован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
Новониколаевка (Баштанкан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Баштанкан кӀоштан нах беха меттигаш
ЙукариаладагӀ (ХӀамур)
ЙукариаладагӀ (Yukarıaladağ) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан АгӀри провинцин (ил) ХӀамуран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АгӀри провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Магдалена Панама Кобос (Плая Висенте)
Магдалена Панама Кобос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Магдалена Панама Кобос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Олула-де-Кастро
Олула-де-Кастро — Испанин Альмерия провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Альмерия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вершино-Шахтамински
Вершино-Шахтамински (Вершино-Шахтаминский) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Шелопугинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Шелопугинан кӀоштан нах беха меттигаш
(1615) Бардуэлл
(1615) Бардуэлл  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1950 шеран 28 январехь IAP цӀе йолу Ӏилманчо Бруклин обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1950 BW».
Кампозтрин (Верона)
Кампозтрин — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мейпл-Гроув (Миннесота)
Мейпл-Гроув  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Мейпл-Гроув гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мосин (эвла)
Мосин (Мосін) — Белоруссин Могилёвн областан Хотимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Хотимскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Гайабаши (Шаькин кӀошт)
Гайабаши (Qayabaşı) — Азербайджанан Шаькин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шаькин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-ГӀошель (Лакха Сона)
Ла-ГӀошель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан Бяджо (Модена)
Сан Бяджо — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эппл-Ривер (Висконсин)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ефимово (Шекснан кӀошт)
Ефимово (Ефимово) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Охочевка (Курскан область)
Охочевка (Охочевка) — Российн Федерацин Курскан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кузянино
Кузянино (Кузянино) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Чензи (Катанцаро)
Чензи — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Перейраш-Гаре
Перейраш-Гаре — Португалин Бежа гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Бежа кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хрушове
Хрушове — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кировски (Ростовн область)
Кировски (Кировская) — Российн Федерацин Ростовн областан Кагальницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кагальницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Кинта Параисо (Акаюкан)
Географи
Кинта Параисо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Могиляны (Львован область)
Могиляны — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Добрыниха (Нижни Новгородан область)
Добрыниха (Добрыниха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
(4524) Барклайдетолли
(4524) Барклайдетолли  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 8 сентябрехь Журавлёва Л. В. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 RV4».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Казановщина
Казановщина (Казаноўшчына) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
АвигӀе
АвигӀе (Aviré) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Неймышево
Неймышево (Неймышево) — Свердловскан областан Туринскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%).
Билгалдахарш
Категори:Туринскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Сумакли (Сиверек)
Сумакли (Sumaklı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Сиверекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гизиларх
Гизиларх (Qızılarx) — Азербайджанан Шаькин кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шаькин кӀоштан нах беха меттигаш
Сибница (Жабари)
Сибница  (Сибница) — Сербин Браничево гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
МехӀметбейли (РейхӀанли)
МехӀметбейли (Mehmetbeyli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) РейхӀанлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Сибница (Жабари)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
МехӀметбейли (РейхӀанли)
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Сибница (Жабари)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
МехӀметбейли (РейхӀанли)
Хьажоргаш
Категори:РейхӀанлинан микрокӀошташ
Сибница (Жабари)
Литература
Категори:Браничево гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
МехӀметбейли (РейхӀанли)
Хьажоргаш
Категори:РейхӀанлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Новоочаков
Новоочаков — Украинин Николаевн областан Березнеговатин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Березнеговатин кӀоштан нах беха меттигаш
Макакило (Гавай)
Макакило  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Гавай штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Макакило бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Гавай штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Гавай штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Садови (Волован кӀошт)
Садови (Садовый) — Российн Федерацин Тулин областан Волован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Волован кӀоштан нах беха меттигаш
Олула-дель-Рио
Олула-дель-Рио — Испанин Альмерия провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Молинето Росо (Торино)
Молинето Росо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сосна
Сосна — Кхазакхстанан Костанайн областан Мендыкариннан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Мендыкариннан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Шапель-ле-Луьксоьй
Ла-Шапель-ле-Луьксоьй — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мейпл-Плейн (Миннесота)
Мейпл-Плейн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Мейпл-Плейн гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Штольтенберг
Штольтенберг (Stoltenberg) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Каппелле-суль-Таво
Каппелле-суль-Таво — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Пескара провинцехь.
Йукаригоьзлуьдже (ХӀамур)
Йукаригоьзлуьдже (Yukarıgözlüce) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан АгӀри провинцин (ил) ХӀамуран кӀоштара эвла.
Каппелле-суль-Таво
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Йукаригоьзлуьдже (ХӀамур)
Хьажоргаш
Категори:АгӀри провинцин нах беха меттигаш
Каппелле-суль-Таво
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Йукаригоьзлуьдже (ХӀамур)
Хьажоргаш
Категори:ХӀамуран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Вятерево
Вятерево (Вятерево) — Российн Федерацин Новгородан областан Боровичин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Боровичин кӀоштан нах беха меттигаш
Кампозтрино (Виченца)
Кампозтрино — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Большое Нижнее (Архангельскан область)
Большое Нижнее (Большое Нижнее) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холмогорин кӀоштан нах беха меттигаш
Баранка (Худешть, Ботошань)
Баранка — Румынин Ботошань жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Велазка (Монца а, Бриянца а)
Велазка — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Троицки (Таловин кӀошт)
Троицки (Троицкий) — Российн Федерацин Воронежан областан Таловин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Таловин кӀоштан нах беха меттигаш
Мокряки
Мокряки (Мокряки) — Российн Федерацин Смоленскан областан Духовщинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Духовщинан кӀоштан нах беха меттигаш
(819) Барнардиана
(819) Барнардиана  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Прогресс (Тюменан область)
Прогресс (Прогресс) — Российн Федерацин Тюменан областан Ялуторовскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Ялуторовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дунаевски
Дунаевски (Дунаевский) — Российн Федерацин Брянскан областан Карачеван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Карачеван кӀоштан нах беха меттигаш
По Речке Купта
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мари-Турекан кӀоштан нах беха меттигаш
Худа Полиця
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Борго д'Анауниа
Борго д'Анауниа — Италин Трентино — Альто-Адидже регионера коммуна. Лаьтташ йу Тренто провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Трентино — Альто-Адидже йукъара гӀаланаш
Новая Жызнь (Беседовичскан йуьртан меттиг)
Новая Жызнь (Новая Жызнь) — Белоруссин Могилёвн областан Хотимскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Хотимскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Молошки
Молошки — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Украинин нах беха меттигаш
Эрин (Висконсин)
Эрин — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Глинянка
Глинянка (Глинянка) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Шелопугинан кӀоштара эвла.
Эрин (Висконсин)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Глинянка
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Шелопугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Чензи (Казерта)
Чензи — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Курово (Рузан кӀошт)
Курово (Курово) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Гирхбулаг (Шаькин кӀошт)
Гирхбулаг (Qırxbulaq) — Азербайджанан Шаькин кӀоштара эвла.
Перогуарда
Перогуарда — Португалин Бежа гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Гирхбулаг (Шаькин кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Шаькин кӀоштан нах беха меттигаш
Перогуарда
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Бежа кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Каймина Горная
Каймина Горная (Кайміна Горная) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Жабино (Вологдин область)
Жабино (Жабино) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Каймина Горная
Хьажоргаш
Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Аллонн (Мен а, ЛуагӀа а)
Аллонн (Allonnes (Maine-et-Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Новопавловка (Баштанкан кӀошт)
Новопавловка — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Баштанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Шапель-Сен-Кийен
Ла-Шапель-Сен-Кийен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Санта Тереса (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Санта Тереса лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Первомайски (Октябрьскан кӀошт)
Первомайски (Первомайский) — Российн Федерацин Курскан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сиге
Сиге (Сиге) — Сербин Браничево гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Браничево гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ключевой (Ростовн область)
Ключевой (Ключевой) — Российн Федерацин Ростовн областан Кагальницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кагальницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мейр-Гров (Миннесота)
Мейр-Гров  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Мейр-Гров гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ория (Испани)
Ория — Испанин Альмерия провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Альмерия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нелоба
Нелоба (Нелоба) — Свердловскан областан Верхни Салдан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (92%), удмурташ (8%).
Билгалдахарш
Категори:Верхни Салдан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Ди Стефано, Альфредо
Футболист волуш шозза хилла Аргентинин чемпион, кхузза Колумбин чемпион, борхӀазза толамхо хилла Испанин чемпионатан. Ди Стефанос цкъацца баьккхира Колумбин кад, Испанин кад, Континенташна йукъара кад. Шозза баьккхина Дуьненан Жима кад, пхоьазза тоьлла Европин чемпионийн кедехь. Тренер волуш Альфредос шозза йаьккхина Аргентинин чемпионат, цкъа Испанин чемпионат, цкъа Испанин Суперкад, цкъа УЕФА Кедаш баьхначеран кад.
Ди Стефано цкъа хилла Аргентинин чемпионатан уггаре дика бомбардир, шозза хилла Колумбин чемпионатан уггаре дика бомбардир, пхоьазза йаьккхина Испанин чемпионатан уггаре дика бомбардиран титул, шозза хилла Европин чемпионийн кедан уггаре дика бомбардир. Шозза даьккхира Европин уггаре дика футболистан совгӀат, Дешин буьрка, доьазза хилла Испанин уггаре дика спортхо.
Альфредо вара XX бӀешерана кхоалгӀа футболист ФИФА футболан Комиссин версица. МФФИИС хеттаршца йоккху йоьалгӀа меттиг XX бӀешеран уггаре дика дуьненан футболисташна йукъахь. Йоккху йалхолгӀа меттиг XX бӀешеран уггаре дика ловзархошна йукъахь World Soccer журналан версица. Йоккху йоьалгӀа меттиг XX бӀешеран уггаре дика ловзархошна йукъахь France Football версица. Йоккху кхоалгӀа меттиг XX бӀешеран уггаре дика ловзархошна йукъахь Guerin Sportivo версица. Йоккху йалхолгӀа меттиг футболан исторехь уггаре дика ловзархошна йукъахь Placar версица. Дуьненан уггаре дика ловзархойн испискан йукъавоьду Planète Foot а, Voetbal International а версица. 1954 – 2003 шерийн муьрера Испанин уггаре дика ловзархо ву УЕФАн версица.
Хилла ФИФА Сийлаллин залан дуьххьарлера декъахо. Ди Стефанон цӀарах йина хӀонс Испанин уггаре дика ловзархочун. «Реалан» резерван команда йолу «Реал Мадрид Кастилья» клубан стадионан Альфредо Ди Стефанон цӀе елла. Дийна а волуш Сантьяго Бернабеу стадионан уллехь цунна хӀоттийра иэс.
Йукарийенигуьн (ХӀамур)
Йукарийенигуьн (Yukarıyenigün) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан АгӀри провинцин (ил) ХӀамуран кӀоштара эвла.
Ди Стефано, Альфредо
Хьалхара шераш
Ди Стефано Альфредо вина 1926 шеран 4 июлехь Буэнос-Айресан портан кӀоштахь йолчу Барракас куьпахь. Цуьнан схьавалар ду европахойн мухажирийн ийначу доьзалера: цуьнан деда Мигель (Италехь цуьнан цӀе йоккхура Микеле ) был родом с Капри олий. Мигелан да, Альфредон дедеда, дон Феличионе инарла хилла эскарехь Гарибальди Джузеппен эскарехь. Хаза ду, Феличионен зуда а, иштта йина Ди Стефано фамилица, схьайалар Сицилера доллушехь. Микеле, шен даймохк битина, охьахиира Буэнос-Айресан Ла-Бока кӀоштахь, болх бора, Парана чухула сурсаташ Парагвай кхоьхьуш. Микеле 17 шо долуш вахара хьалха Къилбаседа, цул тӀаьхьа Къилба Америке дестечуьнца дов а даьлла, Феличионен шолгӀачу зудчунца. Ди Стефанон денана, Тереза Кьоцца, схьайалар Генуяр долуш йара. Церан доьзалехь ворхӀ бер дара: Феликс, Анибаль, Эктор, Альфредо, Луиза, Хуана, Освальдо.
1940 шарахь доьзал йуха а кхелхира; хӀинца дӀатарбелира Лос-Кардалесера фермехь. Оцу хенахь Альфредн дийзира ишкол йитина дуьххьара болх бан, шен ден гӀодеш, иза вара картол кхиош, юхкуш, ткъа кхин а накхарш лелош. Ша Ди Стефанос дукхаха дерг гӀо дора арахь, тӀехьожура 80 белхалочунна. И болх чӀогӀа хала а, дукха ницкъ дӀабоккхуш а боллушехь, Альфредос ца йитира футбол. ХӀора кӀиранан дийнахь иза шен вешийца Тулиоца ловзура поселкан «Прогресс йолчеран барт» (Unión Progresista) командин матчашкахь Камапана лигехь, ткъа кхин хьажа воьдура «Ривер Плейтан» матчашка, цуьнан хьажархо вара ворхӀ шо долуш дуьйна, ткъа цуьнан дена, Ла-Бомбонера кӀоштахь вина волу, йезара клуб «Бока Хуниорс».
Йукарийенигуьн (ХӀамур)
Хьажоргаш
Категори:ХӀамуран кӀоштан нах беха меттигаш
Ди Стефано, Альфредо
Хьалхара шераш
Фермехь болх бечу хенахь Ди Стефанон дийзира мафица Ӏиттавала а: «Росариохь дӀатаръеллера америкин мафи. Уьш баьхкинера Чикагора йа Нью-Йоркера, цигахь гучу а бевлла. ТкъеитталгӀа шерашкахь, Декъа законан заманахь, цара нах бойура. Мафи йара чӀогӀа дика йина, терго латтайора массо а италихойн кӀенташна тӀаьхь. Сан «воккхачу стаган» тӀехь а йара терго. Иза декхарийлахь вара ша даьккхинчух процент такха — 5-10 песо хӀора йоьхкина картолийн вагон тӀиера. Дена такха ца лаара. Иза лелара кисана тапча а йоьллина, дӀа а вуьжура цуьнца, латтайора ишкапан схьаозочу гӀутакхан чохь. ГӀутакх схьадоьллушехь, буьйнахь тапча хуьлура. Наггахь мафис герз деттара вагонашна, амма, цара иза кхера ца вора. Да кхоьрура, тхо лачкъадарна. Цкъа тхан цӀа чу баьхкира уьш. Оха сихха хаийтира нене, иза котам тилош йара кухни чохь. Иза арайелира карахь мачете а долуш, коган кӀажанаш гучудовлуш бевдира уьш. Кхин цкъа, тхо Сан-Николасе деваша волчу доьлхуш, тхан сихха боьду цӀерпошт тӀиера охьалелха дийзира. Цигахь шеко йолуш виъ стаг вара. Цхьаъ царех тхойга веанера цӀа иэца, тха дена иза вевзира. Со цу хенахь дика кхеташ вацара, хӀун хуьлуш ду, амма хезира, тхо дӀакхаьчначул тӀаьхьа дас девешега дуьйцуш».
Йукарийенигуьн (ХӀамур)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ди Стефано, Альфредо
Шен дахар
2013 шеран 5 майхь Ди Стефанос кхайкхийра ша шозлагӀа зуда йалайо костарикахо Гонсалес Джине, иза цулла а 50 шо жима йара (иза кхайкхочу хенахь Альфредон 86 шо дара, ткъа Джинен 36 шо дара). Гонсалес йара цуьнан секретарь а, адвокат а, цуьнца цхьаьна болх беш йара Marca газетехь а. уьш бевзинера 2007 шарахь, оцу хенахь журналист йолчу Гонсалесан тӀедиллинера ловзархочун биографии йазйан. Ша Альфредос зуда йалорах элира: «Сан бераш дуьхьала ду керлачу зудчунна. Амма суна башхалла йац. Тхуна цхьаьна хила лаьа». Альфредон кӀентий дуьхьала бара зуда йалоран, уьш кхоьрура, керла зуда кӀела хӀума диллина еани хиларах. 12 майхь Джина дӀайахара Ди Стефаногара дӀахьедина, «иштта хьолехь кхунах маре хир дац» аьлла. Цул тӀаьхьа цуо Альфредон чот тӀиера дукха ахча а эцна цхьаьна агӀора дӀайахара. Джина Коста-Рике цӀайирзина кхайкхийра, дерриг хӀуманна а бехке футболистан бераш ду, цара новкъарло йо Альфредога зӀе тоха а. Октябрехь Джина йухайеира Мадриде, дӀакхайкхийра: «Муха ойла йо цара, сунна ахча деза бохуш, аса сайна хӀумма а ца оьшу бохуш хилча». Оцу шеран 2 октябрехь Ди Стефано шен дегӀан доладанлуш ца хилар къобал дира, цуьнан бахаман терго дӀайелира берашка. 2014 шеран 5 июлехь Ди Стефано госпитале дӀавигира ледара хьал долуш деган лазар деинчул тӀаьхьа, иза хилира Мадридан цхьаьна урамехь, «Сантьяго Бернабеун» уллехь. 88 шо долу Ди Стефано чувуьллу жигара терапийн палате, иза куьйга коман хьоле воккху. 2014 шеран 7 июлехь 89-гӀа шо долуш иза кхелха.
Циггахь, Барракас кӀоштахь, Ди Стефано волавелира футболех ловза, еса аренашкахь: «Сан 4 йа 5 шо долуш со ловзура урам тӀехь, иза йара фабрикан кӀошт, машенаш цигахь кӀезиг йара, аре йара тӀулг биллина. Иштта, оцу хенахь тхо массо а цигахь ловзура. Тхо, меттигера бераш, шорта дара, хӀунда аьлча тхан кӀоштахь дехара эсала адамаш, ткъа генара схьа иштта доьзалашкахь дукха бераш хуьлура. Иштта тхо ловзура оцу куьпахь, ткъа тӀаьхьа кхин цхьа куп а йара, кӀеззиг гена». Бераш, буьрка иэца ахча доцуш, ловзура хьаьхьамчан буьрканашца, царе хлора шишша сентаво; кевнаш дара йа дитташ, йа пенаш тӀехь дехкина сизнаш. Шен накъосташца Альфредос йира кӀоштан команда, цӀе тиллира «Цхьаьнатоьхна а, Толам боккхурш а» (Unidos y Venceremos): «Сан кӀоштахь вара, соьлла а дика ловзуш, 40 сов кӀант. Цхьаъ доьшуш вара, цхьаберш балха бахара, ткъа цхьаболчаьрга шайн мача а ца иэцалора». Дуьххьарлера цӀуоканан буьрка Альфредос йаьккхира кинотеатрера лотерейхь. Ди Стефанон 10 шо долуш, иза Ӏамо волавелира 17 шо долу кӀант. ТӀаьхьа Альфредос дийцира, нисса и кӀант бахьнехь хилира шех «ши ког болу» ловзархо, аьлча а цхабосса дика буьрканах тоха аьрру а, аьтту а ког.
ТӀаьхьа Ди Стефанон доьзал кхелхира Флорес куьпе, цигахь дас эцнера ранчо. Цигахь жима Альфредо шен керла лулахойн кӀенташца волавелира ловза кӀоштан «Магнит» (Imán) командехь. Оцу клубехь цунна йелира шен дуьххьарлера футболан кунья — «Минельита», «Ривер Плейт» клубан ловзархочун Минелья Хосе Мариян сийнна, иза а Ди Стефано санна сирла месаш йолуш вара.
Хьажоргаш
Категори:Аргентинин футболисташ Категори:Колумбин футболисташ Категори:Испанин футболисташ Категори:Футболех ловзаран Аргентинин гулйина командин ловзархой Категори:Футболех ловзаран Испанин гулйина командин ловзархой Категори:Футболех ловзарех Колумбин гулйина командин ловзархой Категори:ФК «Ривер Плейт» ловзархой Категори:ФК «Мильонариос» ловзархой Категори:ФК «Реал Мадрид» ловзархой Категори:ФК «Уракан» ловзархой Категори:ФК «Эспаньол» ловзархой Категори:Футболех ловзарех Къилба америкин чемпионаш Категори:«Дешин буьрка» йаьккхинарш Категори:ФИФА 100 Категори:Аргентинин футболан тренераш Категори:Испанин футболан тренераш Категори:ФК «Валенсия» тренераш Категори:ФК «Бока Хуниорс» тренераш Категори:ФК «Ривер Плейт» тренераш Категори:ФК «Спортинг» Лиссабон тренераш Категори:Пичичи хӀонс йаьккхинарш Категори:Буэнос-Айресан сийлахь гражданаш
Нипиты
Нипиты (Нипиты) — Российн Федерацин Тверан областан Молокован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Молокован кӀоштан нах беха меттигаш
Шекерли (Сиверек)
Шекерли (Şekerli) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Сиверекнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан микрокӀошташ
Категори:Сиверекнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мустафа Кемал (РейхӀанли)
Мустафа Кемал (Mustafa Kemal) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) РейхӀанлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:РейхӀанлинан микрокӀошташ
Категори:РейхӀанлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бакохан пачхьалкхан университет
Бакохан пачхьалкхан университет — Азербайджанан лакхара говзаллин дешаран меттиг. Университет йукъайоду Европин Университетийн ассоциацин (EUA). Университетехь хӀора шарахь дешар ло 22 500 студентан. Хьехархойн барам — 1300, царех 250 — Ӏилманийн доктор, профессораш, 750 Ӏилманийн кандидат.
Истори
АДР правительствон 1919 шеран 8 сентябран сацам:
(1703) Барри
Истори
ДӀайиллина 1930 шеран 2 сентябрехь Макс Вольф цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1930 RB».
Бакохан пачхьалкхан университет
Истори
1920 шарахь Бакохахь дӀайиллира йукъахь медицинин а, историн-филологин а факультеташ йолу пачхьалкхан университет. 1924 шарахь цунна цӀе елира Азербайджанан пачхьалкхан университет. 1929 шарахь йукъайогӀура 4 факультет. 1930 шарахь Университетах йира масех шешша йолу институт (медицинин, хьехархойн, халкъан бахаман, кхин а). 1934 шарахь университет метахӀоттийра АГУ санна, цунна С. М. Кировн цӀе тиллира.
(1703) Барри
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Бакохан пачхьалкхан университет
Истори
1920—1930-гӀа шерашкахь университетера коьрта хьехархой гӀарабевлла азербайджанан йаздархой Ахвердиев Ӏабдуррахьим бек, Шахбази, Таги Ӏаббас охӀли, гӀараваьлла поэт, филолог, историк В. И. Иванов, гӀарабевлла малхбалеӀаморхой — профессор П. К. Жузе, профессор А. О. Мишель, историк а, философ а А. О. Маковельский, ботаник А. А. Гроссгейм, юрист — Керимов Агалар Сейфаддин охӀли, кхин а дика Ӏилманчаш. Оцу муьрехь университетан куьйгалло кхайкхина Бакоха шайн говзаллашца лекцеш еша баьхкира Н. Я. Марр, В. В. Бартольд, А. Б. Селиханович, Малхбален Ӏилманийн академин академик Фуад бек Кюпрюлюзаде.
Хьажоргаш
*
Молинджуоло (Потенца)
Молинджуоло — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Магеес (Ла Перла)
Магеес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Магеес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Штранде
Штранде (Strande) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кампокавало (Анкона)
Кампокавало — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сосновка (Акмолан область)
Сосновка — Кхазакхстанан Акмолан областан Бурабайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Бурабайн кӀоштан нах беха меттигаш
Ежово (Сокольскан кӀошт)
Ежово (Ежово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 49 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Караманико-Терме
Караманико-Терме — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Пескара провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Лавинье
Лавинье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш