cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ужищево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
Гвадалупе де Амолес, Эль Камарон (Ромита)
Гвадалупе де Амолес, Эль Камарон — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Гвадалупе де Амолес, Эль Камарон лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Хардинес Ресинто де ла Орасион (Ирапуато)
Хардинес Ресинто де ла Орасион — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Хардинес Ресинто де ла Орасион лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
ШевгӀие
ШевгӀие (Chevrier) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(18153) 2000 OC61
(18153) 2000 OC61 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 30 июлехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 OC61» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
ШивгӀ-ан-Ланнуа
ШивгӀ-ан-Ланнуа (Chivres-en-Laonnois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Губеничи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Логойскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ильинск (Пермийн мохк)
Ильинск (Ильинск) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Пермийн мехкан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Федотовы
Федотовы (Федотовы) — Кировн областан Мурашин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Мурашин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Нижни Кукут
Нижний Кукут (Нижний Кукут) — Российн Федерацин Иркутскан областан Эхирит-Булагатийн кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Хьажоргаш
Категори:Эхирит-Булагатийн кӀоштан нах беха меттигаш
Прадолуенго (Актопан)
Прадолуенго — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Прадолуенго лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Петропавловск-Камчатски
Петропавловск-Камчатски  — Камчаткин мехкан коьрта гӀала ю. Бахархой — 179 200 леррана 2011 шарахь.
Билгалдахарш
Категори:Камчаткин мехкан нах беха меттигаш Категори:Российн гӀаланаш
Ла Репреса (Котастла)
Ла Репреса — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Репреса лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(9441) 1997 GN8
(9441) 1997 GN8 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 2 апрелехь LINEAR цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 GN8».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пикте, Жан
Пикте́ Жан Симон (Jean Simon Pictet; 1914 шеран 2 сентябрь— 2002 шеран 30 март) — швейцарин йукъараллин гӀуллакханча, дукха шерашкара ЦӀен ЖӀаран дуьненайукъара Комитетан куьйгалхойн декъашхо.
Хьажоргаш
Категори:Швейцарин йукъараллин гӀуллакханчаш Категори:1914 шарахь бинарш Категори:2 сентябрехь бинарш Категори:2002 шарахь белларш Категори:30 мартехь белларш Категори:Адамаш абатца
Госьцешинек
Госьцешинек — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Проданча
Проданча — Болгарин Перникан областера эвла. Трын йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
GSC1875-1237
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Дженивольта
Дженивольта — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Кремона провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Выстав
Выстав (Выстав) — Российн Федерацин Ленинградан областан Кировскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ленинградан областан Кировскан кӀоштан нах беха меттигаш
Обер-Флоьрсхайм
Обер-Флоьрсхайм — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Старий Павлив
Старий Павлив — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
АшагӀидемирбуьк (Чемишгезек)
АшагӀидемирбуьк (Aşağıdemirbük) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Тунджели провинцин (ил) Чемишгезекан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Ламонзи-Сен-МагӀтен
Ламонзи-Сен-МагӀтен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(18154) 2000 PA
(18154) 2000 PA — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 1 августехь галимнәр цӀе йолу Ӏилманчо Чёрный Верх обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 PA» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лазинск-Перший
Лазинск-Перший — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хорхе Висенсио Пулидо (Аламо Темапаче)
Географи
Хорхе Висенсио Пулидо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Лазинск-Перший
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хорхе Висенсио Пулидо (Аламо Темапаче)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Лазинск-Перший
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Хорхе Висенсио Пулидо (Аламо Темапаче)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Подере Сант'Акиле (Пиза)
Подере Сант'Акиле — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Алта Луз (Зонголика)
Алта Луз — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Алта Луз лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Страмаоло (Тренто)
Страмаоло — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Куриона-Босолето (Асти)
Куриона-Босолето  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кампинасу
Кампинасу — Бразилин Гояс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Гояс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Логовые
Логовые (Лагавыя) — Белоруссин Витебскан областан Ушачин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Ушачин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Шин-Чонос
Шин-Чонос (Шин-Чонос) — Российн Федерацин ГӀалмакхойчоьнан Яшалтан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Яшалтан кӀоштан нах беха меттигаш
Мехниця (Ополен воеводалла)
Мехниця  — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ка Дана (Торино)
Ка Дана — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Шена-ле-ФгӀасс
Шена-ле-ФгӀасс (Chainaz-les-Frasses) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нови Ковалевка (Кировоградан область)
Нови Ковалевка — Украинин Кировоградан областан Новоукраинкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новоукраинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Статья
Статья́:
Куьчуькинджесу (Сунгурлу)
Куьчуькинджесу (Küçükincesu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Чорум провинцин (ил) Сунгурлунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сунгурлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Барахоловка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
(9442) 1997 GQ27
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Коннокенессинг (Пенсильвани)
Коннокенессинг  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ампуньяно (Сьена)
Ампуньяно  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дениз (Мезитли)
Дениз (Deniz) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Мезитлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Мезитлинан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Феклисов
Феклисов (Феклисов) — Российн Федерацин Мордовин Теньгушеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Теньгушеван кӀоштан нах беха меттигаш
Юрика
Юрика — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Калифорни штатера гӀала.
Истори
Юрика гӀала йиллина шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ШивгӀ-Валь
ШивгӀ-Валь (Chivres-Val) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Великий Кал (Мирна Печ)
Великий Кал  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(18155) Jasonschuler
(18155) Jasonschuler — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 1 августехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 PF2» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Станови (Вохтожскан йуьртан меттиг)
Станови (Становое) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Староселье (Херсонан область)
Староселье — Украинин Херсонан областан Велики Александровкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Велики Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Русски (Смоленскан область)
Русски (Русское) — Российн Федерацин Смоленскан областан Шумячин кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шумячин кӀоштан нах беха меттигаш
Пошатово (Арзамасан кӀошт)
Пошатово (Пошатово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Арзамасан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 552 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Арзамасан кӀоштан нах беха меттигаш
Ласвице
Ласвице (Lasvice) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Малтепе (Кареси)
Малтепе (Maltepe) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Каресинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Каресинан микрокӀошташ
Категори:Каресинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чулпан (Миякин кӀошт)
Чулпан — Башкирийчоьнан Миякин кӀоштара эвла, иза Сатыевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 35 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452093, код ОКАТО — 80244865006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Миякин кӀоштан нах беха меттигаш
Мерритт-Айленд (Флорида)
Мерритт-Айленд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Мерритт-Айленд бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Флорида штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Чависко (Хосе Хоакин де Эрера)
Чависко — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Чависко лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Гоцаново
Гоцаново — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чависко (Хосе Хоакин де Эрера)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Гоцаново
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Чависко (Хосе Хоакин де Эрера)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Заболотье (Рыбинскан кӀошт)
Заболотье (Заболотье) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сыресево (Пензин область)
Сыресево (Сыресево) — Российн Федерацин Пензин областан Сосновоборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сосновоборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Семиколенни
Семиколенные (Семиколенные) — Кировн областан Нагорскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Нагорскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
GSC1875-1741
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Ламот-МонгӀавель
Ламот-МонгӀавель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кампинорти
Кампинорти — Бразилин Гояс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Гояс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гвадалупе де Гомез, Ла Калавера (Пенхамо)
Гвадалупе де Гомез, Ла Калавера — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Гвадалупе де Гомез, Ла Калавера лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Оберхайд (Вестервальд)
Оберхайд — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Желтухино-Ширяйски
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Старий Паток
Старий Паток — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Желтухино-Ширяйски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Старий Паток
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Желтухино-Ширяйски
Хьажоргаш
Категори:Иловлян кӀоштан нах беха меттигаш
Старий Паток
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
(9443) 1997 HR9
(9443) 1997 HR9 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 30 апрелехь LINEAR цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 HR9».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Радибош
Радибош — Болгарин Перникан областера эвла. Радомир йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Уречни
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
Бородавицино
Бородавицино (Бородавицино) — Российн Федерацин Костромин областан Солигаличан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Солигаличан кӀоштан нах беха меттигаш
Лазиска (Вонгровецкан повет)
Лазиска  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
БагӀсуйу (Чемишгезек)
БагӀсуйу (Bağsuyu) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Тунджели провинцин (ил) Чемишгезекан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чемишгезекан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(18156) Kamisaibara
(18156) Kamisaibara — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 3 августехь BATTeRS цӀе йолу Ӏилманчо Бисэй обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 PU4» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Дженцоне
Дженцоне — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Пави провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Харильяс (Окампо)
Харильяс — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Харильяс лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Нижни Идыга
Нижняя Идыга (Нижняя Идыга) — Российн Федерацин Иркутскан областан Эхирит-Булагатийн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Эхирит-Булагатийн кӀоштан нах беха меттигаш
Садови (Яшалтан кӀошт)
Садови (Садовое) — Российн Федерацин ГӀалмакхойчоьнан Яшалтан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Яшалтан кӀоштан нах беха меттигаш
Страмаре (Тревизо)
Страмаре — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Куьчуьк полатли (Сунгурлу)
Куьчуьк полатли (Küçük Polatlı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Чорум провинцин (ил) Сунгурлунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сунгурлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шене (Лакха Севваь)
Шене (Chênex) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нововикторовка (Кировоградан область)
Нововикторовка — Украинин Кировоградан областан Новоукраинкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новоукраинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Куриюзо (Л'Аквила)
Куриюзо  — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мехова (Польша)
Мехова — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Лаги (Ушачин кӀошт)
Лаги (Лагі) — Белоруссин Витебскан областан Ушачин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Шиви-лез-Этувель
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
(9444) 1997 JA
(9444) 1997 JA — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1997 шеран 1 майхь Клеть цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 JA».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Добренева
Добренева (Дабрэнева) — Белоруссин Минскан областан Логойскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Логойскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Подерето (Терни)
Подерето — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ишимово (Октябрьскан кӀошт)
Ишимово (Ишимово) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Пермийн мехкан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
(18157) Craigwright
(18157) Craigwright — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 1 августехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 PH10» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Конфлюенс (Пенсильвани)
Конфлюенс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ДогӀанчай (Мезитли)
ДогӀанчай (Doğançay) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Мезитлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мезитлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Новочерниговски (Украина)
Новочерниговски — Украинин Днепропетровскан областан Синельникован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Степной (Бериславан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бериславан кӀоштан нах беха меттигаш
Анали (Рим)
Анали  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Батино (Пскован область)
Батино (Батино) — Российн Федерацин Пскован областан Порхован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
ЛампзугӀ
ЛампзугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам (кхин а бевза Дуьненайукъара ЦӀен ЖӀар йа Дуьненайукъара ЦӀен Бутт аьлла) — дуьненайукъара гуманитаран болам, кхоьллина 1863 шарахь, цхьанатуху дуьненахь 100 миллион сов белхалой а, волонтераш а.
Боламо «Цхьан а къестамаш а боцуш массо а халонехь волчунна гӀодар, иза бахьнехь Дуьненан тӀехь машар хӀотторхьама» шен коьрта Ӏалашо лору.
Дуьненайукъара ЦӀен ЖӀаран коьрта дакъош:
Боламан куьйгаллин меженаш:
Мирзабей (Кареси)
Мирзабей (Mirzabey) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Каресинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам
Бух буьллу принципаш
Шен балхехь волонтёраша а, ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а йукъараллин белхалоша а куьйгалла до оцу фундаментан принципашца.
Мирзабей (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам
Бух буьллу принципаш
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам, гӀодан Ӏалашо йолуш кхоьллина тӀеман аренашкахь массо а чевнаш йинчарна цхьа йукъара а ца воккхуш, цхьаьн озабезам а ца беш, гӀерта муьлххачу хьолехь а, дуьненайукъара хуьлда иза йа къоман тӀегӀан тӀиера хуьлда иза, адамо бала хьегар дӀадаккха а, аттачу даккха а. Боламан декхар ду адамийн дахар а, могашалла а ларъян, адаман сий дайтар. Цуо аьтту бо вовшех кхета, доттагӀалла лело, вовшен гӀодан, халкъашна йукъахь чӀоггӀа машар латтабан.
Мирзабей (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам
Бух буьллу принципаш
Боламо ца йо цхьан а дискриминаци къам, бос, дин, класс йа политикин ойла бахьнехь. Иза адамийн баланаш лагӀбан бен ца гӀерта, уггар хьалха, уггар чӀогӀа оьшучунна а беш.
Мирзабей (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Каресинан микрокӀошташ
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам
Бух буьллу принципаш
Массеран а тешам хилийтархьама, Боламан йишяц тӀеман девнехь цхьан а агӀо лаца, политикин, расан, динан йа идеологин амалийн къийсамаш йукъагӀерта.
Мирзабей (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Каресинан кӀоштан нах беха меттигаш
ЦӀен ЖӀаран а, ЦӀен Беттан а дуьненайукъара болам
Бух буьллу принципаш
Болам бозуш бац. Къамнийн йукъараллаш, шайн правительствошна гуманитаран гӀуллакхехь гӀодеш, шайн пачхьалкхан законашна муьтӀахь йолуш, тӀаккха а даиман автономи латтон еза, ЦӀечу ЖӀаран принципашца лела таро хилийта.
Мирзабей (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ