cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Высоково (Слободскан йуьртан меттиг)
Высоково (Высоково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Угличан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Нариман (Волгоградан область)
Нариман (Нариман) — Российн Федерацин Волгоградан областан Светли Яран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Светли Яран кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀебарта
ГӀебарта (Къэбэрдей) — Къилбаседа Кавказан юккъерчу декъера историн область.
Локализаци
«ГӀебарта» олуш болу мехко, тайп-тайпанчу историн муьрашкахь дӀалаца тарлора тайп-тайпана областаш, ткъа истори кхоьллина автораш дукха хьолахь шайн хетачу агӀора гайта тарлора цуьнан меттиг Къилбаседа Кавказан картин тӀехь. ГӀебартойн бахархойх а, дозанех а лаьцна дукха хаамаш битина оьрсийн историн тептарша. «Йоккха Чертежан жайница» (Оьрсийн а, луларчу пачхьалкхийн а XVI бӀешеран чеккхенгара XVII бӀешо долалучу муьрера карта дийцар) ГӀебарта лаьттара Теркан аьрру берда тӀехь Ардан (хӀинца Ардон) а, Кизыл (хӀинца Аргудан?) а хишна йукъахь:
«Ткъа лахахь Теркаца, Теркан аьрру агӀора, ГӀебарта.
Ткъа ГӀебартахь кхета лаьмнашкара Терках Ардан [Ардон] хи, иза 50 чаккхарма (1,06 км) ду.
Ткъа Теркан лакхара, Кура хин тӀиера, ГӀебарта, Ардан хин тӀе кхаччалц 170 чаккхарма; ткъа Ардан хин тӀиера 20 чаккарма генахь Терках кхета Агер; ткъа Агерал лахахь Терках кхета Урюх [Урух] хи, Агер тӀиера 20 чаккхарма.
''Ткъа охьанехьа Теркаца оцу хиш чухула 60 чаккхарма, ткъа оцу хишна лакха лаьмнашка 50 чаккхарма.
Ткъа ГӀебартара, Киз-хин тӀиера охьа Теркаца, КӀайн хин хикхоче Малкин тӀиера Еха-ГӀалара хикхоче?], 60 чаккхарма …» (лл. 65, 65 об.)
Гайтинчу мехкашна къилбаседехьа, Малка, Баксан, Чегем, Черек хишшан кӀошташкахь, «Йоккха Чертежан жайно» дуьйцу «Пятигорскан чергазийн мохк», амма бийцина цу тӀехь мехкаш йукъудагӀара кхузахь тӀехьуо кхоллаеллачу областан Йоккха ГӀебартан.
Истори
ГӀебартойн историн махкахь карийна йолу оьздангаллин шира иэсаш майкопан оьздангаллера ю, иза лаьттина вайн эрал IV эзар шо хьалха. ХӀинцалера талламчаша гучудаьккхина, абхазо-адыгийн къаьмнаш и оьздангалла лелийначера тӀаьхье хилар. И оьздангалла лелочара шайн лар йитина Къилбаседа Кавказан тӀехьуо йукъаевллачу къилбаседакавказан, кубань тӀиера, кобанан оьздангаллашкахь.
XVI-XVIII бӀешераш
XVI—XVIII бӀешерашкахь гӀебартойн элашна ясакъ луш дара цхьадолу лулара къаьмнаш. Латтош дара ширачу кепара Ӏедал: къоман гуламаш, къайлаха боьршачеран барташ.
Адыгаш хьалха а, хӀинца а «ГӀебарта» дашца кхетадо тӀехь къаьстина гӀебартой баьхна Чергазийчоьнан дакъа. Иштта шапсугаш бехара Шапсугехь, абадзехаш бехара Абедзехех и дерриг мехкаш Чергазийчоьнан йукъахь дара.
XVI бӀешарахь адыгаш, царна йукъахь ГӀебарта а Хункар-мохк а, цуьнан вассалан — ГӀирман ханаллин а Ӏаткъаман сферин йукъабахара. Российн историно тешалла до, ГӀебарто а, Москохан олалло а XVI бӀешарахь шайна тӀехь цхьатерра ГӀирман ханаллин сов болу тӀеман Ӏаткъам зийра. Цуьнан жамӀ хилира йукъарчу мостагӀчун дуьхьала ницкъаш цхьаьнатохар, цундела 1561 шарахь Иван Грознис ялийра гӀараваьллачу гӀебартойн элин Идаров Темрюкан йоӀ — Идархэ Гуашеней, Москохахь керста йинчул тӀаьхьа хилира паччахь-аьзни Мария.
ИдаровгӀеран тайп-тайпана тӀаьхьенаш оьрсийн гӀуллакхе боьлхура, царна елира фамили «ЧеркасскигӀара», цара йолийра юьхьиг цхьайолчу оьрсийн а, полякийн а элийн фамилийн.
Чоьхьара процессаш
Оцу хенахь ГӀебарта екъна хилла ИналгӀеран кхаа цӀенна йукъахь: КайтукингӀар (Къейтыкъуейхэ), ИдаровгӀар (Идархэ), ТлостановгӀар (Лъостэнейхэ).
XVII бӀешерашна юккъехь КайтукингӀеран цӀийно аратеттира ИдаровгӀеран цӀа лахарчу Теркан тӀе (СунчалеевичгӀера-ЧеркасскигӀера олалла), ткъа ТлостановгӀеран цӀа Теркан-Соьлжан хишна йукъа. КайтукингӀеран цӀийно доладо мехкан (оцу хенахь дуьйна ГӀебарта ала мегар ду) арахьарчу хьосташкахь цӀе елира — «Йоккха ГӀебарта» («Лакхара»), къастош «Жимачу ГӀебартах», авторш цкъа а политикин цхьаалла хилла боцу Теркан-Соьлжан хишна йукъара Талостанаш а, Джыляхстанаш а цхьаьнатуху.
Йоккха ГӀебарта XVII бӀешеран шолгӀачу декъехь екъна хилла кхаа вешийна йукъахь, уьш хилира кхаа (тӀаьхьуо деа) элийн дай: ХӀатӀахьужукгӀар (ХьэтIохъущыкъуейхэ), МусостгӀар (Мысостхэ), ДжамботгӀар (Джамботхэ), тӀаьххьарнаш бекъабелира XVIII бӀешарахь КъайтыкгӀарна (Къейтыкъуейхэ) а, БекмырзгӀарна (Бэчмырзэхэ) а.
XVIII-XIX бӀешераш
1708 шарахь гӀебартхоша толам баьккхира Канжалан тӀамехь ГӀирма ханаллин эскаршна тӀехь, цул тӀаьхьа ГӀебартан ГӀирма тӀелетар сецира.
1763 шарахь Жимачу ГӀебартахь Российн империс ян йолийра Мазалк гӀап. Император-аьзнис Екатерина II-гӀачо 1764 шарахь тӀеэцначу гӀебартойн векалш, гӀап яр сацадар тӀедожийра, амма цуо жоп ца делира царна. Паччахьан Ӏедало, Туркойчоьнца дина Адрианополан трактат тӀетуьйжуш, кхайкхийра чергазийн латташна йолу шайн бакъо.
1778 шарахь гӀебартойн элий реза ца хилар гучуделира дуьххьарчу гӀаттамца, уьш дуьхьала бара оьрсий ГӀебартан мехка тӀехь хиларна. Оццу шарахь гӀаттам охьатаӀийра инарлас И.Якобис, цуо ГӀебартан тӀе йоккха контрибуции йожийра, къедина йолу гӀебартойн къам.
ГIебартан махкара тIом чIагIбелира 1794 а, 1804 шерашкахь. ТIехьарчо чIогIа ницкъ бира гIебартойн къомана. ТIемо бен ницкъо а, схьадаьхначу латташ а, чIогIа дарделла ГIебартан къам юха а гIаьттира 1810 шарахь. Керла таIзаран экспедицица, гIаттам охьатаIийра инарла Булгаковс. Цу тIе 1811 шарахь угар чIогIа ницкъ Жима ГIебартан бира, иза иштта а ясъелла яра хилла Iаьржа ун бахьнехь. Цуьнан таIзаран экспедицин жамI хилира 200 юрт а, 9585 цIа а дагор хилира, цу тIе и болх талорашца а бира. 1822 шарахь тIаьххьара гIаьттинчу ГIебартана тIелетира инарла А.Ермолов.
Iаьржачу уьнан эпидемеш гIелйина, бахархойн доккхаха долу дакъа Нохчийчу а, Малхбуза Чергазийчу а дIабахана, ГIебарта къаръелла яра. 1763 шарахь дов долалуш доккхачу адыгийн 300 эзар сов хиллачу субэтносах, 1822 шо чекхдолуш висира 30 эзар стаг.
1825 шарахь ГIебарта тIаьххьара йукъатуьйхира Российн империн. Амма гIебартойн цхьа дакъа Кубань дехьа «Хажретан ГIебарта» («Едда ГIебарта») кхоьллина тIом беш дара оьрсийн эскаршца. ГIовттамхойн дакъа кхелхира хIинцций бен тIом чIагIлуш боцучу Нохчийчу а, ДегIастане а. Кавказан тIом чекхболуш а, иза официалан чекхбаьлчи а (1861—1867 шерашкахь) бIенаш эзаршкахь адыгаш арабехира Iусманан импери, иза яккхий масштабера чергазийн мухажаралла яра.
ГIебартах, Российн импери йукъатоьхначул тIаьхьа ала долийра Теркан областан ГIебартойн (тIаьхьуо Нальчикан) гуо. Российн императорийн даржашна йукъахь тIекхийтира могIа «ГIебартойн мехкан паччахь».
Керла истори
ССРС ГIебартойн мохк ГIебартойн-Балкхаройчоь АО, тIаьхьа АССР дакъа хилира.
ССРС юхуш суверенитетийн парадан муьрехь ГIебартой-Балкхаройчоь екъа а екъна ГIебарта ша йолу республика ян гIиртира, тIехьонца цхьаьна кхетар йолуш адыгийн къаьмнаш деха Адыгейца а, Чергазийчоьнца а, ткъа иза къаста тарлора Кхарачой-Чергазийчоьнах. Цу тIе Чергазийн Конгресс тIаьхьуо, дерриг латтанаш исторехь Чергазийчоьнан хилладолу, цхьаьнатоха гIертара, я чергазий беха — Адыгей, ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан гIебартойн (къилбаседа) дакъа, Кхарачой-Чергазийчоьнан чергазийн (къилбаседа) дакъа — цIе йолуш Адыгийн Республика я Республика Чергазийчоь.
Амма законе ца делира, ГIебарта йисира ГIебартой-Балкхаройн АССР (1992 шарахь дуьйна ГIебартой-Балкхаройн Республика) дакъа.
Хьажоргаш
Категори:Чергазийн истори Категори:Российн историн областаш Категори:Теркан область
ДжумхӀурийет (Нилуьфер)
ДжумхӀурийет (Cumhuriyet) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) Нилуьфернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:Нилуьфернан микрокӀошташ
Категори:Нилуьфернан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Долматово (Вологдин область)
Долматово (Долматово) — Российн Федерацин Вологдин областан Кичменгски Городокан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кичменгски Городокан кӀоштан нах беха меттигаш
Мокруша (Красноярскан мохк)
Мокруша (Мокруша) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Канскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Канскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Острово (Вомбжезькан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Посесионе Палацо (Ферара)
Посесионе Палацо — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD113589
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Каза Луки (Алесандрия)
Каза Луки — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Григорьевка (Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт)
Григорьевка — Кхазакхстанан Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштан нах беха меттигаш
Местякен (Нямц)
Местякен — Румынин Нямц жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Оьренкайа (Тиреболу)
Оьренкайа (Örenkaya) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Тиреболунан кӀоштара эвла.
Верхни Скворчее
Верхни Скворчее (Верхнее Скворчее) — Российн Федерацин Орёлан областан Залегощан кӀоштара эвла.
Оьренкайа (Тиреболу)
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Верхни Скворчее
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Оьренкайа (Тиреболу)
Хьажоргаш
Категори:Тиреболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Скворчее
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ЙешилхӀисар (ОртахӀисар)
ЙешилхӀисар (Yeşilhisar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) ОртахӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Верхни Скворчее
Хьажоргаш
Категори:Залегощан кӀоштан нах беха меттигаш
ЙешилхӀисар (ОртахӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ
Категори:ОртахӀисарнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Торчиха (Москохан область)
Торчиха (Торчиха) — Российн Федерацин Москохан областан Домодедован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Домодедован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Ровница (Пскован кӀошт)
Ровница (Ровница) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Карбонерас (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Карбонерас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Карбонерас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Буа-ЖегӀом-Сент-Уан
Буа-ЖегӀом-Сент-Уан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ранчо ла Эскондида (Теколутла)
Ранчо ла Эскондида — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ранчо ла Эскондида лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Будячки
Будячки — Украинин Одессин областан Раздельнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Раздельнин кӀоштан нах беха меттигаш
(20488) Пик-дю-Миди
(20488) Пик-дю-Миди — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 17 июлехь галимнәр цӀе йолу Ӏилманчо Пиза обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 OL» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(20489) 1999 OJ2
(20489) 1999 OJ2 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 22 июлехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 OJ2» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
NGC 938
NGC 938 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
938 938
Эль Алегре (Мекаяпан)
Эль Алегре — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Атоска (Бенито Хуарез)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нова-Колинас
Нова-Колинас — Бразилин Мараньян штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Цыганы (Пермийн мохк)
Цыганы (Цыганы) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Суксунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Суксунан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
БиянкугӀ (Сомма)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Числаго
Числаго — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Варесе провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Гульбин (Подлясьен воеводалла)
Гульбин  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Острово (гмина Гневково)
Острово  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пшигодзички
Пшигодзички — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Луги (Новосольскан повет)
Луги  — Польшин Лебушанийн воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
HD11360
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Преска (Медводе)
Преска  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Патара-Они
Патара-Они (პატარა ონი) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Амбролаурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 78 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Амбролаурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Заноге
Заноге — Болгарин Софин областера эвла. Своге йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Софин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гоща (Беларусь)
Гоща (Гошча) — Белоруссин Брестан областан Ивацевичин кӀоштара эвла.
Прошкино (Пскован кӀошт)
Прошкино (Прошкино) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара эвла.
Гоща (Беларусь)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Прошкино (Пскован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кузино (Велики Устюган кӀошт)
Кузино (Кузино) — Российн Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара дӀатесна эвла.
Прошкино (Пскован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Кузино (Велики Устюган кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гоща (Беларусь)
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ивацевичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Беловщина (Белорусси)
Беловщина (Белаўшчына) — Белоруссин Минскан областан Мяделан кӀоштара эвла.
Стари Алдар
Стари Алдар — Башкирийчоьнан Янаулан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Месягутовски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 98 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452815, код ОКАТО — 80259855006.
Беловщина (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Стари Алдар
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Кузино (Велики Устюган кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Велики Устюган кӀоштан нах беха меттигаш
Беловщина (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Мяделан кӀоштан нах беха меттигаш
Дорожково (Вологдин область)
Дорожково (Дорожково) — Российн Федерацин Вологдин областан Кичменгски Городокан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кичменгски Городокан кӀоштан нах беха меттигаш
Федоровка (Николаевкан кӀошт)
Федоровка (Федоровка) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Николаевкан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ульяновскан областан Николаевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Тиная (Фиренца)
Тиная — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Риддер
гРиддер — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областера гӀала.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан область
Серни
Серни — Украинин Закарпатьен областан Мукачеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Мукачеван кӀоштан нах беха меттигаш
Виноградовка (Раздельнин кӀошт)
Виноградовка — Украинин Одессин областан Раздельнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Раздельнин кӀоштан нах беха меттигаш
Вилен
Вилен — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 939
NGC 939 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
939 939
Каза Лунги (Павия)
Каза Лунги — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дзикова
Дзикова — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Йешилова (ОртахӀисар)
Йешилова (Yeşilova) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) ОртахӀисарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ
Категори:ОртахӀисарнан микрокӀошташ
Категори:ОртахӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Баннер-Элк (Къилбаседа Каролина)
Баннер-Элк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бандонио (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Местякен (Рекитова, Хунедоара)
Местякен — Румынин Хунедоара жудецан коммунера эвла.
Оьзлуь (Тиреболу)
Оьзлуь (Özlü) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Тиреболунан кӀоштара эвла.
Местякен (Рекитова, Хунедоара)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Оьзлуь (Тиреболу)
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Местякен (Рекитова, Хунедоара)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Оьзлуь (Тиреболу)
Хьажоргаш
Категори:Тиреболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чали (Нилуьфер)
Чали (Çalı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) Нилуьфернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Эшмекайа (Эскил)
Эшмекайа (Eşmekaya) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) Эскилан кӀоштара эвла.
Чали (Нилуьфер)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш
Эшмекайа (Эскил)
Хьажоргаш
Категори:Аксарай провинцин нах беха меттигаш
Чали (Нилуьфер)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Эшмекайа (Эскил)
Хьажоргаш
Категори:Эскилан кӀоштан нах беха меттигаш
Чали (Нилуьфер)
Хьажоргаш
Категори:Нилуьфернан микрокӀошташ
Категори:Нилуьфернан кӀоштан нах беха меттигаш
Эшмекайа (Эскил)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Чали (Нилуьфер)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(20490) 1999 OW2
(20490) 1999 OW2 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 22 июлехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 OW2» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ламье (Бари)
Ламье  — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Маслоеди
Маслоеди (Máslojedy) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тупицино (Москохан область)
Тупицино (Тупицино) — Российн Федерацин Москохан областан Домодедован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Домодедован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Николаевка (Канскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Канскан кӀоштан нах беха меттигаш
Апариха (Нижни Новгородан область)
Апариха (Апариха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Воскресенскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Первомайски (Гиагинскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера-йовха а, кӀеда а йу. Регионан климат кхоллайаларна боккха Ӏаткъамбо атмосферан циркуляцин амало. Меттиган климатан а, рекреацин а ладаме амалех ду малх къегина деха де. Ткъа шадерг республикехь хуьлу 200 - 250 йекхна денош шеран чохь; вовшахтоьхна маьлхан радиации йу 115 - 120 ккал/кв.см.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Гиагинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Красноармейски (Приозерскан кӀошт)
Красноармейски (Красноармейское) — Российн Федерацин Ленинградан областан Приозерскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Приозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вякирево
Вякирево (Вякирево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Угличан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Буа-ле-ГӀуа (ЭгӀ)
Буа-ле-ГӀуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сергиево (Юхнован кӀошт)
Сергиево (Сергиево) — Российн Федерацин Калугин областан Юхнован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юхнован кӀоштан нах беха меттигаш
Чекарда
Чекарда (Чекарда) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Суксунан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Суксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Луги (Стшелецко-Дрезденецкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Колеваты
Колеваты (Колеваты) — Кировн областан Шабалинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (86%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Шабалинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Карбонерас, Лос Пирулес (Сан Луис де ла Паз)
Карбонерас, Лос Пирулес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Карбонерас, Лос Пирулес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Красники (Ивановн область)
Красники (Красники) — Российн Федерацин Ивановн областан Кинешман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кинешман кӀоштан нах беха меттигаш
Острово (гмина Крушвиця)
Острово  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Нова-Кришас
Нова-Кришас — Бразилин Гояс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Гояс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чизлиано
Чизлиано — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Милан провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
NGC 940
NGC 940 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
940 940
Эль Насимьенто (Ирапуато)
Эль Насимьенто — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Насимьенто лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(20491) Ericstrege
(20491) Ericstrege — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Бланжи-су-Пуа
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вен (коммуна)
Вен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха Альпаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Верхние Ожимки
Верхни Ожимки (Верхние Ожимки) — Российн Федерацин Орёлан областан Залегощан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Залегощан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Мамейсито (Петатлан)
Эль Мамейсито — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Мамейсито лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Преска (Севниця)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ранчо ла Эсмералда (Коатепек)
Ранчо ла Эсмералда — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ранчо ла Эсмералда лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Патара-Чорджо
Патара-Чорджо (პატარა ჩორჯო) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Амбролаурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 95 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Амбролаурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Бережные
Бережные (Беражныя) — Белоруссин Минскан областан Мяделан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Мяделан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Заселе
Заселе — Болгарин Софин областера эвла. Своге йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Софин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Симер
Симер — Украинин Закарпатьен областан Перечинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Перечинан кӀоштан нах беха меттигаш
Секуь (Тиреболу)
Секуь (Sekü) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Тиреболунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тиреболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рогово (Верхолинскан йуьртан меттиг)
Рогово (Рогово) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш