cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Моисеевка (Буда-Кошелёван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Кантарито (Пануко)
Эль Кантарито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Кантарито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Хвалимеж (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Голубе
Голубе — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Черково (Болгари)
Черково  — Болгарин Бургасан областера эвла. Карнобат йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Бургасан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Османли (ГуьлагӀач)
Османли (Osmanlı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) ГуьлагӀачан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Зульцфельд (Баден)
Зульцфельд (Sulzfeld) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гиндари (коммуна)
Гиндари — Румынин Муреш жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Муреш жудецан коммунаш
Рязанка (Соколан кӀошт)
Рязанка (Рязанка) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вильялонсо
Вильялонсо — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Рязанка (Соколан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Вильялонсо
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Махмутова
Махмутова (Махмутова) — Челябинскан областан Кунашакан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (5%), башкираш (95%).
Билгалдахарш
Категори:Кунашакан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Луни Маре (Ла Специя)
Луни Маре — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пянеца (Вербано-Кузио-Осола)
Пянеца — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Переу
Переу — Румынин Брашов жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Брашов жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 3299
NGC 3299 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3299 3299
Алексински (Каргополан кӀошт)
Алексински (Алексинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Ондратице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Бездечин (Желеч)
Бездечин  (Bezděčín) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сен-ЖогӀж-Оаьпок
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Французийн Гвиана департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Рефлектор
Рефлектор (Рефлектор) — Российн Федерацин Саратовн областан Ершован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ершован кӀоштан нах беха меттигаш
Дмитровка (Волновахан кӀошт)
Дмитровка — Украинин Донецкан областан Волновахан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Волновахан кӀоштан нах беха меттигаш
Каракудук (Амангельдинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Амангельдинан кӀоштан нах беха меттигаш
Тарасенята
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла-ФгӀаншвиль
Ла-ФгӀаншвиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Хвостовка
Хвостовка (Хвостовка) — Российн Федерацин Белгородан областан Белгородан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ла-ФгӀаншвиль
Географи
.
Хвостовка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Ла-ФгӀаншвиль
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Хвостовка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Белгородан кӀоштан нах беха меттигаш
Никульски (Нижни Новгородан область)
Никульски (Никульское) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 745 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Буйково (Тверан область)
Буйково (Буйково) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лутовиновка (Воронежан область)
Лутовиновка (Лутовиновка) — Российн Федерацин Воронежан областан Нови Усманан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нови Усманан кӀоштан нах беха меттигаш
Йаримджа (Азизийе)
Йаримджа (Yarımca) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Азизийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Сен-СибагӀ
Географи
.
Черниговка (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сен-СибагӀ
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Черниговка (Липецкан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сен-МогӀис-ле-Вьей
Сен-МогӀис-ле-Вьей — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йаримджа (Азизийе)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Азизийенан микрокӀошташ
Категори:Азизийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ЙагӀджи (Везиркоьпруь)
ЙагӀджи (Yağcı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Везиркоьпруьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Везиркоьпруьнан микрокӀошташ
Категори:Везиркоьпруьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Елизаветинка (Орёлан область)
Елизаветинка (Елизаветинка) — Российн Федерацин Орёлан областан Мценскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мценскан кӀоштан нах беха меттигаш
Авангард (говзалла)
Аванга́рд (avant-garde — хьалхара тоба), авангардалла — дуьненан, уггаре хьалха европин XIX а, XIX бӀешерийн дозанехь кхоллайелла говзаллин агӀонан йукъара цӀе.
Терминан истори
Авангард дош схьадаьлла французийн дашах, йуьхьанца деккъа тӀеман терминологехь леладора, маьӀна дара эскаран хьалха тотту тоба; хьалхара тоба. Французийн революцин шерашкахь оцу дешах хилира революцин метафора, 1794 шарахь йукъадахара якобгӀеран журналан цӀерна. Оцу хенахь дуьйна тӀеман маьӀна аратоттура политикин маьӀно.
Термин цуьнан хотӀан маьӀница лелийна французийн социалистийн утопихойн белхашкахь. Церан белхашкахь терминан дуьххьара делла тӀаьхьара исбаьхьаллин маьӀна — утопин социализман ишкол кхоллархо Сен-Симон Анрис, иза веллачу 1825 шарахь, йаззамехь «Исбаьхьалча, Ӏилманча, белхало», исбаьхьалчанна дӀайелла коьрта роль. Сен-Симонаца исбаьхьалчин делла хьекъал, цуьнан декхар ду хьалхара ойланийн пропага йеш говзаллин ницкъ лело: «Тхо, исбаьхьалчаш, хир йу шуна авангард».
Сен-Симонан тӀаьхьабозучара, цунна тӀаьххье акцент йора исбаьхьалчийн политикин процессашкара коьрта ролан, факт хилла дӀатеттира утилитаран, дидактикин, шуьйрачу массашна кхеташа декхарийла эгийна исбаьхьаллин социалан Ӏалашонаш, цуьнца цхьаьна парадоксаца гергайалайора политикин авангард «Говзалла говзаллин дуьхьа» (l'art pour l'art) революцин ойла санна.
XIX бӀешеран тӀаьхьарчу иттаннашшерашкахь термин авангард цуьнан тӀеман маьӀнехь шуьйра даьржинера Европехь Бакунин Михаилан а, Кропоткин Петран а анархин ойланаш гӀарайовлар бахьнехь. Кропоткинах цецбуьйлара иза дика вевзаш болу Уайльд Оскар а, Йейтс Уильям Батлер а. Кропоткина боккха Ӏаткъам бира Рид Гербертан. Бакунина а, Кропоткина а шайн белхашкахь термин лелийна ца Ӏаш, амма 1877 шарахь йелира  цӀе шен газетехь.
Бакунинан тӀехьабозучара журналан цӀе говзаллехь лело йолийра, ткъа 1885 шарахь Дюре Теодора термин авангард дехьайаьккхира политикин областера исбаьхьаллин йемалан областе. Кхин а хьалха, 1871 шарахь, вуьрхӀитта шо долу французийн поэто Рембо Артюра дикка тӀаьхьа гӀарадаьлла долу шен йаздинчу кехаташкахь, йаздина, поэзи декхарийлахь йу кхолла политикин а, исбаьхьаллин а авангардан Ӏалашо цхьаьнатуху дика керла мотт; нисса цуо таро лур йу цунна хьалха хила.
Термин авангард шен исбаьхьаллин маьӀнехь, иштта, йуьззина арайаьлла утопин а, анархин а ойланашкара, XX бӀешеран йуьххьехь иза йоккха уьйр йолуш йара политикица. Исбаьхьаллин авангардехь болу историн хиламан (XX бӀешеран кхаа декъах хьалхара дакъа) политикин радикализм йара цуьнца 1930-гӀа шераш кхаччалц.
Историн хилам санна авангард гучуйаьлла XX бӀешо долалуш, амма цхьан а боламо, тобано йа ишколо авангард термин шайн цӀеран йукъа ца тухура, ткъа коьртаниг — оцу терминца операцеш ца йора емалло. Термин авангард (хьалха романтизм йа реализм санна) йацара тобанийн шайн цӀе, ткъа лело йолийра, тобанаш йохайолайелча, ткъа церан уьйр йерг чекхделира йа цунах истории хилира. Терминологи дуккха а тобанашна йукъара йан иэшаран гӀуллакх кхолладелира 1920-гӀа шерашкахь, тӀаккха ингалсан поэто Грейвз Роберта 1927 шарахь дуьхьала хӀоттийра модернхойн поэзи викторинчунна.
1929 шарахь французийн поэто, сюрреализм кхоллархойх цхьамма, оцу хенахь коммунист хилла волу, Арагон Луис, уггаре «авангардан» сий долу Рембо Артюран «Il faut être absolument moderne» («Вуьззина керлачу заманан стаг хила веза») дешнаш йуьхьара лаьцна, йукъайаьккхира термин модернизм. Авангард (авангардизм) цхьаьнатохаран термин санна тӀаьхьа йукъаделира. Литературин-исбаьхьаллин болам санна авангард уггаре жигара йийцайаьккхира ретроспекцехь Дуьненан шолгӀа тӀом чекхбаьлча.
Авангард историн, теорин, типологин хилам санна гучуйаьллачул тӀаьхьа бӀешо сов даьлча авангард (модернизман теори а, типологи а) йан а йац. Иннес Кристофера шен «Авангардан театр» (1993) жайнин дешахьалхенехь хоуьйту, авангард терминах «муьлххачу говзаллин тайпанна эклектикца тӀелато массанхьа долу хӀост ду, иза ламастанна дуьхьала хилчахьана шен кепаца. Наггахь и термин доцца леладо хӀинцца йукъадаьлла керланиг билгалдоккхуш, ткъа иза ширло хӀора хьалха йоккхучу гӀулца».
Энциклопедешкара а, дошамашкара а йаззамаш
* Категори:Абстракционизм Категори:Модернизм Категори:ХӀокху заманан говзаллера агӀонаш а, некъаш а Категори:Исбаьхьаллин агӀонаш Категори:Эстетика
Ла Преса дел Гато (Доктор Мора)
Ла Преса дел Гато — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Преса дел Гато лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Большекитатски
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Ижморскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ивашиха (Ивановн область)
Ивашиха (Ивашиха) — Российн Федерацин Ивановн областан Родникин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш
Тагильски (Курганан область)
Тагильски (Тагильское) — Российн Федерацин Курганан областан Каргапольен кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Каргапольен кӀоштан нах беха меттигаш
Хвалислав (Нижнесилезин воеводалла)
Хвалислав  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Улган
Улган (Ulgan) — Азербайджанан Белакенан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Белакенан кӀоштан нах беха меттигаш
Сириаку
Сириаку — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фаро (Верона)
Фаро — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бока ди Сера (Тревизо)
Бока ди Сера  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пинарбаши (ГуьлагӀач)
Пинарбаши (Pınarbaşı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) ГуьлагӀачан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Аксарай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ГуьлагӀачан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бараново (Яранскан кӀошт)
Бараново (Бараново) — Кировн областан Яранскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Яранскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Вигода (Ловицкан повет)
Вигода  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Балинци
Балинци — Къилбаседа Македонин Къилба-Малхбален регионан эвла. Валандово йукъараллин йукъайогӀу.
Вигода (Ловицкан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Балинци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш Категори:Къилба-Малхбален регионан нах беха меттигаш
Вигода (Ловицкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Темерханов Юсуп-Хьаьжа
Темирханов (Темерханов) Юсуп-Хьаьжа (1972 шеран 6 май, Гелдагана, Шелан кӀошт, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, 2018 шеран 3 август, Омскан область) — оьрсийн тӀеман зуламхо Буданов Юрий виерна кхелйинарг.
Биографи
Вина 1972 шеран 6 майхь Гелдаганахь. Церан кертал дехьа иза доьшуш волу ишкол йара. Ишколан 10 класс чекхйаьккхинчул тӀаьхьа, Москоха а кхелхина, МПУ юридически факультете экзаменаш йелира, амма къовсамех чекх ца валавелира. Советийн Союз йуьйхира, Темерхановс университетан ойла цхьаьна хенан йитира, хӀунда аьлчи кхин гӀайгӀанаш гучубевлира. Цуьнан да Шемал луларчу Курчалой-Эвлахь столовин хьаькам вара. Нана балхахь йацара, цӀийнан Ӏуналла деш, Юсупан ваша а, йиша а кхиош йара. Ваша а, йиша а шайн эвлахь беха, йиша марехь йу, вешин шен долахь бизнес йу.
Буданов Юрий виер
Темерханов Юсуп-Хьаьжа шуьйра вевзира 2011 шарахь резонанс хилла Российн Федерацин ТӀеман Ницкъийн экс-полковник Буданов Юрий виер бахьнехь. Йуьхьанца дуьйна суьдан девнехь Сулейманов Мохьмад цӀарах лелаш вара, дика вевзаш хила тарлора «лазанскин» КЗТ тхьамдан Нухаев Хож-Ахьмадан. Ша экс-полковник Буданов цул хьалха суд йина вара 18 шо долу нохчийн йоӀ Кунгаева Эльза йиерна а, лачкъорна а, оцу хенахь хан чекхйалале хьалха араваьккхина вара иза набахтера.
Цхьа могӀа хьосташца, 2011 шарахь Темерханов Юсуп-Хьаьжас чӀира йийкъира нохчийн йоӀ Кунгаева Эльза российн хилла эпсаро Будановс ницкъ бина йиерна. Шена Будановна итт шо чохьдаккха хан туьйхира, амма йалх шо чохь даьккхича иза мукъаваьккхира.
МХГӀ хаийтарх, Юсуп-Хьаьжа официалан сацавале, масех де хьалха, иза лачкъийна полицин духар доьхначу наха, пхиъ де даьккхира цхьанхьа МХӀАН дехьа, дачан ор чохь, цигахь цунна гуттаренна еттара, ницкъбора токаца а, садукъдарца а. Юсуп-Хьаьжега экс-полковник Буданов виер тӀелаца бохара, иза виер Нохчийчоьнан куьйгалло тӀедиллина а ала бохура.
2014 шарахь Темерханов чӀогӀа гӀелвелира, иза меттаха валалуш вацара, шен гӀуллакх далуш а вацара.
Кхел Кхочушйаран Федералан ГӀуллакхо кхайкхадарца, Темерханов велла Омскан гӀалан дарбанан цӀийнахь 2018 шеран 3 августехь, однако его адвокат Роза Магомедова сообщила, что он скончался на территории колонии , шен кхел токхуш хиллачу гӀалахь.
Реакци
Иттаннаш эзаршкахь нехан массаш ихира пӀераскан дийнахь веллачу Темерханов Юсупах кадам бан церан цӀа. Нохчаша Темерхановх турпалхо а, къонах а олу.
Темерхановн тезет республикин масштабера хилам хилира. бӀенаш эзарш нах баьхкира цуьнан сий дина.
Хьажоргаш
Категори:Адамаш:Нохчийчоь
Дегтяни (Ряжскан кӀошт)
Дегтяни (Дегтяное) — Российн Федерацин Рязанан областан Ряжскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ряжскан кӀоштан нах беха меттигаш
Егоровка (Тамбовн область)
Егоровка (Егоровка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Пичаеван кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пичаеван кӀоштан нах беха меттигаш
HD166960
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Вильялубе
Вильялубе — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Градище-при-Луковици
Градище-при-Луковици — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коломна
Коломна (Коломна) — Российн Федерацин гӀала, Москохан областан Коломнан кӀоштан административан центр.
Голчево
Голчево — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Коломна
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Голчево
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Коломна
Хьажоргаш
Категори:Коломнан кӀоштан нах беха меттигаш
Черна-Могила (Бургасан область)
Черна-Могила  — Болгарин Бургасан областера эвла. Айтос йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Бургасан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Казе Роки (Гросето)
Казе Роки — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Савкино (Соколан кӀошт)
Савкино (Савкино) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ломе
Ломе́ (Lomé) — Того олучу пачхьалкхан коьрта гӀала, административан индустрин центр а, пачхьалкхан коьрта порт а. ГӀалахь ду (Maison du Peuple) цӀа, дина XVIII, конференц-зал.
Билгалдахарш
Категори:Того
Сопковщина
Сопковщина (Сопкаўшчына) — Белоруссин Минскан областан Столбцин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Столбцин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 3300
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3300 3300
Комаричин кӀошт
Комаричин кӀошт (Комаричский район) — Брянскан областан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Комаричи.
Билгалдахарш
Категори:Брянскан область Категори:Российн кӀошташ
Сен-МогӀис-о-ГӀиш-Омм
Сен-МогӀис-о-ГӀиш-Омм — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Маковье (Коммунаровскан йуьртан меттиг)
Маковье (Макаўе) — Белоруссин Гомелан областан Буда-Кошелёван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сен-СовегӀ (ЖигӀонда)
Сен-СовегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Ла-Шапель (АгӀденаш)
Ла-Шапель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сен-ЛогӀан-дуь-МагӀони (кантон)
Сен-ЛогӀан-дуь-МагӀони — Францин кантон, лаьтта Французийн Гвиана регионехь. Кантонан департамент — Французийн Гвиана.
Географи
.
Виста Эрмоса (Сан Андрес Тустла)
Виста Эрмоса — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Виста Эрмоса лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Пянеца (Верчели)
Пянеца — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Барышевка
Барышевка — Украинин Киеван областан Барышевкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Барышевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сириньяэн
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Пернамбуку штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Халатала
Халатала (Xalatala) — Азербайджанан Белакенан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Белакенан кӀоштан нах беха меттигаш
Зуьссен
Зуьссен (Süßen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гиндень
Гиндень — Румынин Долж жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Долж жудецан коммунаш
Эль Кантарито (Темпоал)
Эль Кантарито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Кантарито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лунц (Болцано)
Лунц — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Уаричо, Сиудад Инсурхентес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Эль Уаричо, Сиудад Инсурхентес — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Уаричо, Сиудад Инсурхентес лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Вигода (Лодзький-Схиднан повет)
Вигода  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Маякски
Маякски (Маякский) — Челябинскан областан Аргаяшан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (3%), башкираш (88%).
Билгалдахарш
Категори:Аргаяшан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
HD166968
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Софулар (ГуьлагӀач)
Софулар (Sofular) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) ГуьлагӀачан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Аксарай провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дмитровка (Краматорскан кӀошт)
Дмитровка — Украинин Донецкан областан Краматорскан кӀоштара эвла.
Сосенка (Столбцин кӀошт)
Сосенка (Сосенка) — Белоруссин Минскан областан Столбцин кӀоштара эвла.
Дмитровка (Краматорскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сосенка (Столбцин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Дмитровка (Краматорскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Сосенка (Столбцин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Дмитровка (Краматорскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Краматорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сосенка (Столбцин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Столбцин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Казе Роко (Падова)
Казе Роко — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Черни-Врых (Бургасан область)
Черни-Врых  — Болгарин Бургасан областера эвла. Камено йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Бургасан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Утечино
Утечино (Утечино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 156 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Большая Кондратовски
Большая Кондратовски (Большая Кондратовская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Градище-при-Материи
Градище-при-Материи — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гомбино
Гомбино — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Переушань
Переушань — Румынин Вилча жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вилча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Спрингбрук (Къилбаседа Дакота)
Спрингбрук  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Истори
Спрингбрук гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ондрашов
Ондрашов (Ondrášov) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вильяльба-де-ла-Лампреана
Вильяльба-де-ла-Лампреана — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Ондрашов
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Вильяльба-де-ла-Лампреана
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Ондрашов
Демографи
Бахархойн динамика:
Вильяльба-де-ла-Лампреана
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ондрашов
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тунис (гӀала)
Туни́с (تونس, Tunis) — Тунис пачхьалкхан а, Тунис провинцин а коьрта гӀала. Бахархойн 1 200 000 стаг (2008), гӀалин йистошца — 3 980 500.
Билгалдахарш
Категори:Тунис
Бока д'Орно (Виченца)
Бока д'Орно  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Витковице (Мазовин воеводалла)
Витковице  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Каракудук (Иртышскан кӀошт)
Каракудук — Кхазакхстанан Павлодаран областан Иртышскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Иртышскан кӀоштан нах беха меттигаш
Теферрот
Теферрот (Täferrot) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 3301
NGC 3301 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3301 3301
Темери
Темери (Темери) — Российн Федерацин Пскован областан Пыталован кӀоштара эвла.
Самылково (Соколан кӀошт)
Самылково (Самылково) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Темери
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пыталован кӀоштан нах беха меттигаш
Самылково (Соколан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Комлево (Коломнан кӀошт)
Комлево (Комлево) — Российн Федерацин Москохан областан Коломнан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Коломнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-МогӀис-Тизуай
Сен-МогӀис-Тизуай — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ЙагӀиноьзуь (Везиркоьпруь)
ЙагӀиноьзуь (Yağınözü) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Везиркоьпруьнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Везиркоьпруьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сен-СовегӀ-де-ПуьиногӀман
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лаваль-МогӀанси
Лаваль-МогӀанси — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Черни Колодезь (Липецкан область)
Черни Колодезь (Черный Колодезь) — Российн Федерацин Липецкан областан Задонскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.