cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сазыкино
Хьажоргаш
Категори:Елецан кӀоштан нах беха меттигаш
Овсянниково (Ковернинан кӀошт)
Овсянниково (Овсянниково) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 12 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Ковернинан кӀоштан нах беха меттигаш
Палтину (Сучава)
Палтину — Румынин Сучава жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Сучава жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алексовице
Алексовице (Alexovice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
ЙенишехӀир (ЙенишехӀир)
ЙенишехӀир (Yenişehir) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ЙенишехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) микрокӀошташ
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дубови (Лискинан кӀошт)
Дубови (Дубовый) — Российн Федерацин Воронежан областан Лискинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Спасово (Кировоградан область)
Спасово — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Гречаников
Гречаников (Гречаников) — Российн Федерацин Белгородан областан Алексеевкан кӀоштара эвла.
Спасово (Кировоградан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гречаников
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Спасово (Кировоградан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Гречаников
Хьажоргаш
Категори:Белгородан областан Алексеевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Проскурино (Тверан область)
Проскурино (Проскурино) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-Томе
Сен-Томе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ла-Ланд-де-ФгӀонсак
Ла-Ланд-де-ФгӀонсак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Горячевщина
Горячевщина (Горячевщина) — Кировн областан Кирово-Чепецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кирово-Чепецкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Борови-Млин (Битивскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Верховски (Кемеровн область)
Верховски (Верховская) — Российн Федерацин Кемеровн областан Белован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Эстасион Вьейра, Гранха Офелия (Ирапуато)
Эстасион Вьейра, Гранха Офелия — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эстасион Вьейра, Гранха Офелия лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Агара (Ортабатуми)
Агара (აგარა) — Гуьржийчоьнан Аджарин Хелвачаурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 672 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Хелвачаурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Санту-Антониу-ду-Каюа
Санту-Антониу-ду-Каюа — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Шуьмруьд
Шуьмруьд (Şümrüd) — Азербайджанан Астаран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Пян Преит (Кунео)
Пян Преит — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD160839
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
NGC 3004
NGC 3004 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3004 3004
ХӀисар (Кечиоьрен)
ХӀисар (Hisar) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Кечиоьреннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Красни Речка (Дергачин кӀошт)
Красни Речка (Красная Речка) — Российн Федерацин Саратовн областан Дергачин кӀоштара эвла.
ХӀисар (Кечиоьрен)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Красни Речка (Дергачин кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
ХӀисар (Кечиоьрен)
Хьажоргаш
Категори:Кечиоьренан микрокӀошташ
Красни Речка (Дергачин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ХӀисар (Кечиоьрен)
Хьажоргаш
Категори:Кечиоьренан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Речка (Дергачин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Дергачин кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀисар (Кечиоьрен)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Илиада
Илиа́да (Ἰλιάς) — Гомерас язйина боху 15 700 байт йолу поэма, вайн замане кхаьчна уггара шира Желтойчоьнан литературин произведени. «Илиадас» буьйцу Троянан тӀом. Цул совнахь, оцу поэмин, схьахетарехь, шира турпалийн хьуьнараш юкъадахара.
Предыстория
Существует целый цикл сказаний о Троянской Войне. Всех из обычно объединяют в общее название «Троянский цикл» или «Эпический цикл». Часть из них дошла до нас во фрагментах, как Киприи, остальные только в синопсисах, пересказах более поздних авторов, и лишь Илиада и Одиссея Гомера сохранились целиком.
Действие Илиады относится к десятому году осады Трои ахейцами. Илиада охватывает незначительный промежуток времени, эпизод из истории осады Трои.
Содержание Илиады
Илиада начинается с конфликта в стане осаждающих Трою ахейцев (называемых также данайцами). Царь Агамемнон похитил дочь жреца Аполлона, Хриса. Хрис приходит в греческий стан выкупить взятую в плен и доставшуюся в рабыни Агамемнону дочь Хрисеиду. Получив грубый отказ, он обращается с мольбой об отмщении к Аполлону, который насылает на войско моровую язву. В собрании греков, созванном Ахиллом, Калхант объявляет, что единственное средство умилостивить бога состоит в выдаче Хрисеиды её отцу без выкупа. Агамемнон уступает всеобщему требованию, но, чтобы вознаградить себя за эту потерю, отнимает у Ахилла, которого считает инициатором всей интриги, его любимую рабыню Брисеиду.
В гневе Ахилл удаляется в палатку и просит свою мать Фетиду умолить Зевса, чтобы греки до тех пор терпели поражения от троянцев, пока Агамемнон не даст ему, Ахиллу, полного удовлетворения. 9-летняя осада на грани срыва, но ситуацию исправляет Одиссей.
Во второй песне Гомер описывает силы противоборствующих сторон. Под предводительством Агамемнона к стенам Трои приплыло 1186 кораблей, а само войско насчитывало свыше 130 тыс. солдат. Свои отряды прислали различные области Эллады:
На стороне троянцев под предводительством Гектора сражались ополчения Поскольку троянская война началась с похищения Елены, то в третьей песне в единоборство вступают её юридический муж Менелай с фактическим — Парисом.
В поединке побеждает Менелай, однако богиня Афродита спасает Париса от смерти и раненого уносит с поля боя. Из-за того, что поединок не закончился смертью одного из соперников, он считается недействительным.
Агамемнон настаивает на исполнении заключенного договора, но троянец Пандар нарушает перемирие, пуская стрелу в Менелая, после чего завязывается первое открытое сражение (четвёртая песнь), Элефенор убит Агенором.
Война продолжается. Однако ни ахейцы, ни троянцы не могут одержать верх. Смертным помогают бессмертные боги. Ахейцам покровительствует Афина Паллада, Гера и Посейдон, троянцам — Аполлон, Арес и Афродита.
Пятая песнь рассказывает о том, как в жестокой битве даже бессмертные Арес и Афродита получают ранения от руки ахейца Диомеда, руководимого Афиной. Видя силу Афины Паллады, предводитель троянцев Гектор возвращается в Трою и требует принести богине богатые жертвы. Заодно Гектор стыдит скрывшегося в тылу Париса и обнадеживает свою жену Андромаху.
Возвратившись на поле боя, Гектор вызывает на поединок сильнейшего из ахеян и его вызов в седьмой песне принимает Аякс Великий. Герои бьются до поздней ночи, но никто из них не может одержать верха. Тогда они братаются, обмениваются дарами и расходятся.
Тем временем воля Зевса склоняется на сторону троянцев и лишь Посейдон остается верен ахейцам.
Ахейское посольство отправляется к Ахиллу, чье войско бездействует из-за ссоры их предводителя с Агамемноном. Однако рассказ о бедствиях ахейцев, прижатых троянцами к морю, трогает лишь Патрокла — друга Ахилла.
Троянцы атакуют: Агенор убивает Клония, а Медонт сражен Энеем.
Атакуя, троянцы едва не сжигают ахейский флот, но благосклонная к ахейцам богиня Гера обольщает и усыпляет своего мужа бога Зевса, чтобы спасти своих фаворитов. Видя подожженный троянцами ахейский корабль, Ахилл отправляет в бой своих солдат под командованием Патрокла, одетого в доспехи Ахилла, однако сам уклоняется от сражения, держа гнев на Агамемнона. Однако Патрокл гибнет в битве. Сначала его в спину копьем поражает Эвфорб, а затем Гектор наносит ему смертельный удар пикой в пах. В борьбе за тело Патрокла Аякс Теламонид убивает Гиппофоя и Форкия, а Менелай поражает Евфорба. Ахеец Схедий гибнет от руки Гектора.
Желание отомстить за друга возвращает в игру Ахилла, который, в свою очередь, убивает Гектора, поразив его копьем в шею. В конце Илиады разворачивается тяжба за тело Гектора, которое Ахилл первоначально отказывался выдавать отцу погибшего для погребения.
Для погребения Гектора и Патрокла устанавливается одиннадцатидневное перемирие, устраиваются похоронные игры.
ВегӀнуа
ВегӀнуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Илиада
Герои Илиады
Песнь вторая Илиады содержит греков, где указываются имена многих греков, принявших участие в войне, а также указываются местности, откуда они родом. Там же даётся и список троянцев, но он сильно уступает перечню греков, в нём указаны лишь некоторые герои Илиады.
ВегӀнуа
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Илиада
Ахилл и Патрокл
Взаимоотношения между Ахиллом и Патроклом являются важной составляющей Илиады. Между героями существует глубокая серьёзная дружба. Ахилл внимателен к Патроклу, будучи чёрствым и полным презрения к остальным. Одни античные исследователи считали их дружбу гомоэротической, тогда как другие считали её платоническим союзом воинов.
Боги Илиады
Сакральным значением в Илиаде обладает гора Олимп, на которой восседает Зевс, сын Кроноса. Его чтут как ахейцы, так и троянцы. Он возвышается над противоборствующими сторонами. В повествование вовлечены многие олимпийские и другие боги, одни помогают ахейцам, другие троянцам. Многие из событий, описанных в Илиаде, вызываются, направляются богами, боги также часто влияют на ход событий, выступая на стороне одной из противоборствующих сторон.
Исследования
Поэма описывает события, происходившие во время Катастрофы бронзового века, начала 12 века до н. э. Таким образом, Гомера отделяет от описываемых событий порядка 400 лет, Греческие Тёмные века. Серьёзные дебаты ведутся исследователями по поводу того, насколько правдиво описаны в поэме реальные традиции микенской цивилизации. В перечне кораблей есть свидетельства того, что Илиада описывает не географию Греции железного века времён Гомера, а ту, которая существовала до дорийского вторжения.
Название Ἰλιάς «Илиада» буквально обозначает «Троянская поэма», в соответствии со вторым названием Трои — «Илион».
Литературная судьба «Илиады»
В Амброзианской библиотеке хранится илюминированная рукопись Илиады конца 5 — начала 6 века из Византии, которую называют. Самым старым манускриптом, содержащим полный текст Илиады на древнегреческом языке является из библиотеки святого Марка, написанный в 10 веке. В этом же манускрипте содержатся схолии к Илиаде. В них содержатся фрагменты из сочинений четырёх античных грамматиков Дидима, Аристоника, Геродиана и Никанора, а также объяснения смысла слов и другие пояснения к тексту.
Первое печатное издание осуществлено в 1488 Дмитрием Халкоконилом во Флоренции.
Превознесенная античными критиками, «Илиада» в средние века была совершенно неизвестна европейскому Западу, который черпал свои сведения о троянской войне (например в «Романе о Трое» Бенуа де Сент-Мора, XII века) из позднейших латинских источников (Диктис Критский, Дарет, краткий парафраз Бэбия Италика — «Латинская Илиада», — приписывавшийся в средние века «фиванцу Пиндару»); непосредственное знакомство с Гомером сохранилось лишь у византийцев. В Италии «Илиада» становится впервые известной во второй половине XIV века (Петрарка, Бокаччо), но знакомство это приобретает историко-литературную значимость лишь с конца XV в., в эпоху создания рыцарской поэмы Боярдо и Ариосто.
Ссылки на «Илиаду» и на снова ставшую известной в начале XVI века «Поэтику» Аристотеля играют значительную роль в полемике католической реакции против рыцарской поэмы и в формулировке лозунга «единства» эпической поэмы. Торквато Тассо широко использует «Илиаду» в «Освобожденном Иерусалиме» (1575), в особенности в позднейшей редакции поэмы — «Завоеванный Иерусалим» (1593), — а также в своих теоретических «Рассуждениях о поэтическом искусстве». Однако для придворного общества эпохи абсолютизма и католической реакции «Илиада» оказалась недостаточно «пристойной» и «величественной» из-за непочтительного отношения к богам и героям, «грубого» стиля, «низких» сравнений, недостойных эпической поэмы (ни один из переводчиков «И.» до середины XVIII в. не решался передать место XI, 558—569, где Аякс сравнивается с упрямым ослом); принимали при её оценке во внимание и многочисленные преувеличения, ретардации, отступления, отсутствие единства в поэме. Эпическая поэма императорского Рима «Энеида» казалась более пристойной и корректной, и Вида (1527), а также Скалигер (1561) определенно формулировали положение: «Вергилий выше Гомера», которое и оставалось преобладающей оценкой во все время литературного господства французского классицизма (резкая критика «Илиады» у Тассони, 1601; Демаре, 1670; Ш. Перро, 1687 — зачинателя известного «спора древних и современных», апология в сочинениях переводчицы Анны Дасье, 1699, 1714).
От внимания критиков XVI—XVII вв. не укрылись и многие из тех несообразностей и противоречий в «Илиады», к-рые и в настоящее время составляют исходный пункт «гомеровского вопроса» (см.): д’Обиньяк («Академические предположения или рассуждение об „И.“», около 1664, напечатано в 1715) высказывает уже мысль, что «И.» составлена из самостоятельных стихотворений различных певцов. В Англии, где положения классической поэтики никогда не пользовались особым признанием, «Илиада», с которой были отлично знакомы Спенсер и Мильтон, ценилась гораздо более высоко, как «естественное» произведение «гения» (Драйден, Аддисон, Поп), и эта оценка ещё более повысилась, когда новая буржуазная струя в литературе XVIII в. создала интерес к примитиву «народной поэзии» (староанглийские баллады, «Оссиан»). Вслед за англичанами Гердер, впервые открывший значение саги, определяет Гомера как «народного поэта» («Голоса народов», 1778) и превозносит «Илиаду» за господствующее в ней настроение радостности и гуманности. Представление о стихийном «органическом» росте «народной» поэзии ставит резкую грань между поэмами Гомера [в это же время создается теория Вольфа (см. «Гомер»)] и «искусственным» эпосом Вергилия, Тассо и т. д., в корне меняя основную установку классической поэтики, искавшей в «И.» «правил» героического эпоса. Шиллер, читая Гомера, «плавает в поэтическом море» и строит теорию «наивной поэзии», в к-рой мышление ещё не оторвалось от непосредственного переживания; Гёте, давший в «Германе и Доротее» образец буржуазного эпоса, хочет построить на гомеровском материале эпос «Ахиллеиду» (отрывок 1799). Со времени романтиков «И.», высоко ценимая ими как выражение греческого национального духа, теряет литературную актуальность, и действенность её в XIX и XX вв. проявляется лишь спорадически.
«Илиада» в России
Разбор всех песен «Илиады» в 1826 опубликовал И. Я. Кронеберг.
Н. И. Гнедич перевёл «Илиаду» александрийским стихом, с использованием гекзаметра. Перевод был горячо приветствуем лучшими писателями, в особенности Пушкиным. Впоследствии В. Г. Белинский писал, что «постигнуть дух, божественную простоту и пластическую красоту древних греков было суждено на Руси пока только одному Гнедичу». «Илиада» в переводе Гнедича, изобилующем архаизмами, в точности передает ощущение подлинника по силе и яркой образности языка.
Существует также перевод Минского (Москва, 1896)
В XX веке перевод «Илиады» осуществил В. В. Вересаев.
«Илиада» в переводе Шуйского до сих пор не издана. Пока оцифрована только «Илиада» Песнь 1, с комментариями в переводе Шуйского. -->
Илиадина язйина шира схолиш
Схолии к «Илиаде» по изданию Диндорфа (1875) занимают 6 томов:
Хьажоргаш
Категори:Литература
Берёзовка (Петровскан кӀошт)
Берёзовка (Берёзовка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Петровскан кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тамбовн областан Петровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Боршин
Боршин — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ленинский (Брагинан кӀошт)
Ленинский (Ленінскі) — Белоруссин Гомелан областан Брагинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Брагинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лас Палмас (Тлакоталпан)
Лас Палмас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Палмас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бове Марино (Рагуза)
Бове Марино  — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Фазтело (Витербо)
Фазтело — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Планкштадт
Планкштадт (Plankstadt) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Двига
Двига (Рухава) — Белоруссин Минскан областан Стари Дорогин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Стари Дорогин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Канабек
Канабек — Кхазакхстанан Алматан областан Караталан кӀоштара эвла.
Романтла (Чиконамел)
Романтла — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Романтла лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Годич
Годич — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кесиккайа (Терме)
Кесиккайа (Kesikkaya) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Терменан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Терменан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Йазили (Генч)
Йазили (Yazılı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Бингоьл провинцин (ил) Генчан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Категори:Генчан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Верхни Атлян (Кордон)
Верхни Атлян (Верхний Атлян) — Челябинскан областан Миассан гӀалин гоанера кордон.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Миассан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Лучинец
Лучинец — Украинин Винницан областан Могилев-Подольскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Ватра-Молдовицей (коммуна)
Ватра-Молдовицей — Румынин Сучава жудецан йукъара коммуна.
Лорето (Дженова)
Лорето — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Эль Иго (Идальготитлан)
Географи
Эль Иго лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Лорето (Дженова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ватра-Молдовицей (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сучава жудецан коммунаш
Эль Иго (Идальготитлан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Лорето (Дженова)
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Иго (Идальготитлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Казе Нуове (Павия)
Казе Нуове — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Калитино (Вологдин область)
Калитино (Калитино) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Обровице
Обровице (Obrovice) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Небучино
Небучино (Небучино) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Обровице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Небучино
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Обровице
Географи
.
Небучино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пучежан кӀоштан нах беха меттигаш
Обровице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Балковка
Балковка — Украинин Винницан областан Могилев-Подольскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Могилев-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Йолалти (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) микрокӀошташ
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Карецкие
Карецкие (Карецкие) — Российн Федерацин Пскован областан Пыталован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пыталован кӀоштан нах беха меттигаш
Ставидла
Ставидла — Украинин Кировоградан областан Александровкан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Киеван губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кировоградан областан Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Чокур (станци)
Чокур (Чокур) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вилегодскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Панагия (Румыни)
Панагия — Румынин Долж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Долж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Духови (Лискинан кӀошт)
Духови (Духовое) — Российн Федерацин Воронежан областан Лискинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лискинан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3005
NGC 3005 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3005 3005
Корогодино
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Малоархангельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Аленина Лгота
Аленина Лгота (Alenina Lhota) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Крестовка (Курганан область)
Крестовка (Крестовка) — Российн Федерацин Курганан областан Далматован кӀоштара эвла.
Аленина Лгота
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Крестовка (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Аленина Лгота
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Крестовка (Курганан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Аленина Лгота
Демографи
Бахархойн динамика:
Крестовка (Курганан область)
Хьажоргаш
Категори:Далматован кӀоштан нах беха меттигаш
Аленина Лгота
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Пузарино
Пузарино (Пузарино) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Шмаки (Ковернинан кӀошт)
Шмаки (Шмаки) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 54 стаг (2010 шо).
Киндред (Къилбаседа Дакота)
Киндред  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Шмаки (Ковернинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Киндред (Къилбаседа Дакота)
Истори
Киндред гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сен-Фелисьен (АгӀдеш)
Сен-Фелисьен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сахаровка (Елецан кӀошт)
Сахаровка (Сахаровка) — Российн Федерацин Липецкан областан Елецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Елецан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-ГӀеоль
Ла-ГӀеоль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ВегӀон (Йонна)
ВегӀон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Санту-Антониу-ду-Левержер
Санту-Антониу-ду-Левержер — Бразилин Мату-Гросу штатера муниципалитет.
Ла Муралья де Хесус дел Монте (Сан Франсиско дел Ринкон)
Ла Муралья де Хесус дел Монте — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Муралья де Хесус дел Монте лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Санту-Антониу-ду-Левержер
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мату-Гросу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Арбон-Велли (Айдахо)
Арбон-Велли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айдахо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Арбон-Велли бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Айдахо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Айдахо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
ВегӀон (Йонна)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казе Нуове (Пезаро а, Урбино а)
Казе Нуове — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Аджарисагмарти
Билгалдахарш
Категори:Хелвачаурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Селище (Стари Дорогин кӀошт)
Селище (Селішча) — Белоруссин Минскан областан Стари Дорогин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Стари Дорогин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
ЙазконагӀи (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Категори:Генчан кӀоштан нах беха меттигаш
Годичево
Годичево — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Плайдельсхайм
Плайдельсхайм (Pleidelsheim) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Боршице
Боршице — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Плайдельсхайм
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Боршице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Плайдельсхайм
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Боршице
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Вишневка (Челябинскан область)
Вишневка (Вишневка) — Челябинскан областан Уйн кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (87%), гӀезалой (10%).
Билгалдахарш
Категори:Уйн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
СупарибагӀ
СупарибагӀ (Suparibağ) — Азербайджанан Астаран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Венгжиново (Плоцкан повет)
Венгжиново  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Бовекио (Ла Специя)
Бовекио  — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Камски (Соколан кӀошт)
Камски (Камское) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Ваца-де-Жос (коммуна)
Ваца-де-Жос — Румынин Хунедоара жудецан йукъара коммуна.
Пян Росо-Козта (Савона)
Пян Росо-Козта — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Ваца-де-Жос (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Хунедоара жудецан коммунаш
Пян Росо-Козта (Савона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Коджаман (Терме)
Коджаман (Kocaman) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Терменан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Терменан микрокӀошташ
Категори:Терменан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
HD160857
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Лубеники
Лубеники (Лубенікі) — Белоруссин Гомелан областан Брагинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.