cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кучуково (Томскан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, шийлачу Ӏаьнца а, тӀуналла цхьабосса йу, хенан хӀоттаман элементаш хийца дукха сиха ло, боцучу хенан муьрехь (масех дийнахь йа сахьтехь). Меттигера климат, хьалхарчу шерашкахь санна хийца ца луш схьайогӀу, иза доьзна ду Малхбуза-Сибрехан акъарин тӀехуларчу хӀаваийн массийн чолхечу циркуляцех эвла шера а, массо агӀора йиллина а йу, къилба-малхбале йоцург, цуо аьтту бо Арктикин а, Атлантикин а, Йуккъерчу Азин а хӀаваан массашна кхуза чуйахка. Цундела циркуляцин процессаш Малхбуза-Сибрехан тӀехула массо а хенахь дакъалоцу арктикин а, бараман а хӀаваан массаш, ткъа аьхка кхин тропикера а. ХӀаваан массаш дӀахьо циклонийн а, антициклонийн а системехь, цуо хенан хӀоттам областехь цхьаьна эшшар ца лоттуьйту, шо шере мел деле ловзаш хуьлу иза.
Шлейтер (Миссисипи)
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кучуково (Томскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Антраки
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Цивильскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кучуково (Томскан область)
Хьажоргаш
Категори:Зырянскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Доаджеле
Доаджеле — Румынин Васлуй жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Васлуй жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лайнвилл (Алабама)
Лайнвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала.
Лалинац (Ниш)
Лалинац  (Лалинац) — Сербин Ниш гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Лайнвилл (Алабама)
Истори
Лайнвилл гӀала йиллина  шарахь.
Лалинац (Ниш)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Плоски (Харьковн область)
Плоское — Украинин Харьковн областан Велики Бурлукан кӀоштара эвла.
Лалинац (Ниш)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ниш гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Лайнвилл (Алабама)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Плоски (Харьковн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Велики Бурлукан кӀоштан нах беха меттигаш
Домбаровски
Домбаровский (Домбаровский) — Российн Федерацин эвла, Оренбурган областан Домбаровскан кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Домбаровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Новоселки (Руднян кӀошт)
Новоселки (Новоселки) — Российн Федерацин Смоленскан областан Руднян кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Руднян кӀоштан нах беха меттигаш
Дома 1242 км
Дома 1242 км (Дома 1242 км) — Российн Федерацин Удмуртин Кезан кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кезан кӀоштан нах беха меттигаш
ДуьгӀуьнджуьбаши (Луьлебургаз)
ДуьгӀуьнджуьбаши (Düğüncübaşı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Киркларели провинцин (ил) Луьлебургазан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Киркларели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Луьлебургазан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Заитово (Тряпински йуьртан меттиг)
Заитово — Башкирийчоьнан Аургазин кӀоштара эвла, иза Тряпински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 172 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453484, код ОКАТО — 80205849003.
Еруново
Еруново (Еруново) — Российн Федерацин Новгородан областан Новгородан кӀоштара эвла.
Заитово (Тряпински йуьртан меттиг)
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Аургазин кӀоштан нах беха меттигаш
Еруново
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новгородан кӀоштан нах беха меттигаш
КанлидагӀ (Аздавай)
КанлидагӀ (Kanlıdağ) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Аздавайн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Аздавайн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Перевозы
Перевозы (Перавозы) — Белоруссин Гроднон областан Сморгонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(12354) Hemmerechts
(12354) Hemmerechts — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 18 августехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 QD3» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Текуан (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Текуан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Текуан лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(10539) 1991 VH4
(10539) 1991 VH4 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 9 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 VH4».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Большая Слобода (Вологдин область)
Большая Слобода (Большая Слобода) — Российн Федерацин Вологдин областан Велики Устюган кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велики Устюган кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Плесси-Патт-д'Уа
Ле-Плесси-Патт-д'Уа (Le Plessis-Patte-d'Oie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дорожкино (Пскован область)
Дорожкино (Дорожкино) — Российн Федерацин Пскован областан Новоржеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Санта Тереза (Катанцаро)
Санта Тереза — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Це-Бонито (Нью-Мексико)
Це-Бонито  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Мексико штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Це-Бонито бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Мексико штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Нью-Мексико штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Нови Селезнево
Нови Селезнево (Новое Селезнево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Переславлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Кленовка (Пермийн мохк)
Кленовка (Кленовка) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Большой Соснован кӀоштара эвла.
Нови Селезнево
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кленовка (Пермийн мохк)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Нови Селезнево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кленовка (Пермийн мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Большой Соснован кӀоштан нах беха меттигаш
Нинарли (Кандира)
Нинарли (Pınarlı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Кандиранан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Кандиранан микрокӀошташ
Категори:Кандиранан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Берестови (Уплатнин йуьртан кхеташо)
Берестови — Украинин Харьковн областан Близнюкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Близнюкин кӀоштан нах беха меттигаш
Прендоцинек (Мазовин воеводалла)
Прендоцинек  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Доубрава (Пуцлице)
Доубрава  (Doubrava) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Червоне (Польша)
Червоне  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Прендоцинек (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Червоне (Польша)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Доубрава (Пуцлице)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Прендоцинек (Мазовин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Доубрава (Пуцлице)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Пацултово (Новомейскан повет)
Пацултово  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Нуцлео Солигон (Тревизо)
Нуцлео Солигон — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нойтреббин
Нойтреббин — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD65950
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ковиньяно (Римини)
Ковиньяно  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Инфьерно, Ранчо (Пабельон де Артеага)
Эль Инфьерно, Ранчо — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
ВенсобгӀ
ВенсобгӀ (Vinsobres) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Верхни Пшалым
Верхни Пшалым (Верхний Пшалым) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Арскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 360 стаг (2010).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой 360.
Билгалдахарш
Категори:Арскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лосево (Гурьевскан гӀалин гуо)
Лосево (Лосево) — Российн Федерацин Калининградан областан Гурьевскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат хӀордан йу, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.
Сахьтан аса
Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 йу. Кхузара хан Москохан хенал 1 сахьт башха йу, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Исраилехь а, Туруойчохь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса йу. Йукъара Европин хенал +1 сахьт башха йу. Ӏай Йукъара Европин хенал +2 башха йу.
Хьажоргаш
Категори:Гурьевскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Печоноги (Малопольскан воеводалла)
Печоноги — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Тропико (Куитлавак)
Эль Тропико — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Бунаково (Тулин область)
Бунаково (Бунаково) — Российн Федерацин Тулин областан Чернан кӀоштара дӀатесна эвла.
Эль Тропико (Куитлавак)
Географи
Эль Тропико лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Бунаково (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Эль Тропико (Куитлавак)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Бунаково (Тулин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Тропико (Куитлавак)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Бунаково (Тулин область)
Хьажоргаш
Категори:Чернан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Тропико (Куитлавак)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Синджан
Синджан (Sincan) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Синджанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:Синджанан микрокӀошташ
Категори:Синджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Туров (Моравани)
Туров  (Turov) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
ШемгӀи-ле-Де
ШемгӀи-ле-Де — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Туров (Моравани)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ШемгӀи-ле-Де
Географи
.
Туров (Моравани)
Географи
.
ШемгӀи-ле-Де
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Туров (Моравани)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Драчёво (Владимиран область)
Драчёво (Драчёво) — Российн Федерацин Владимиран областан Селиванован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Селиванован кӀоштан нах беха меттигаш
Задоры (Лепелан кӀошт)
Задоры (Задоры) — Белоруссин Витебскан областан Лепелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Лепелан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Молодежни (Краснодаран мохк)
Молодежни (Молодежный) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Белореченскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Белореченскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Хуан дел Монте (Таско де Аларкон)
Географи
Сан Хуан дел Монте лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
КарахӀалилилар (Аздавай)
КарахӀалилилар (Karahalılılar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Аздавайн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Аздавайн кӀоштан нах беха меттигаш
Кадальсо
Кадальсо — Испанин Касерес провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Биковщизна
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Кадальсо
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Касерес провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ассумар
Ассумар — Португалин Порталегри гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Порталегри кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чудины (Спирован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Спирован кӀоштан нах беха меттигаш
Гамберо II (Ровиго)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Доамна
Доамна — Румынин Нямц жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лалинац (Сврльиг)
Лалинац  (Лалинац) — Сербин Ниш гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ниш гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Эмирали (Луьлебургаз)
Эмирали (Emirali) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Киркларели провинцин (ил) Луьлебургазан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Киркларели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Луьлебургазан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ооруг Узук Кыры
Ооруг Узук Кыры (Ооруг Узук Кыры) — Российн Федерацин Туван Бай-Тайган кожуунан йукъайогӀу эвла.
Шубута (Миссисипи)
Шубута  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Ооруг Узук Кыры
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа лаьтта ноябран апрель кхаччалц. Боьранаш чохь иза шийла а, мох боцуш а, алсама бекхна, малх кхетта хенан хӀоттам болуш а ду. БӀаьсте (апрель — май) — йоца, йекхна, мох болуш йекъа йу. Аьхке лаьмнаш йукъара охьатаьӀна аренашкахь йовха йу, тӀех йовха а хуьлу. Гуьйре — йекъа а, йекхна а йу. Сентябрехь йовхо йухайерзар нисло, тӀаккха йекхна, малх кхетта хенан хӀоттам хуьлу, шолгӀа заза доккху.
Шубута (Миссисипи)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ооруг Узук Кыры
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Бай-Тайган кожуунан нах беха меттигаш
Оброк (Руднян кӀошт)
Оброк (Оброк) — Российн Федерацин Смоленскан областан Руднян кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Руднян кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ла Виктория (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(10540) Hachigoroh
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 13 ноябрендә С. Отомо цӀе йолу Ӏилманчо Такане обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 VP4».
Венуа
Венуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
(10540) Hachigoroh
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Венуа
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Погоновка
Погоновка — Украинин Харьковн областан Барвенкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Барвенкован кӀоштан нах беха меттигаш
Михайловка (Зырянскан кӀошт)
Михайловка (Михайловка) — Российн Федерацин Томскан областан Зырянскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, шийлачу Ӏаьнца а, тӀуналла цхьабосса йу, хенан хӀоттаман элементаш хийца дукха сиха ло, боцучу хенан муьрехь (масех дийнахь йа сахьтехь). Меттигера климат, хьалхарчу шерашкахь санна хийца ца луш схьайогӀу, иза доьзна ду Малхбуза-Сибрехан акъарин тӀехуларчу хӀаваийн массийн чолхечу циркуляцех эвла шера а, массо агӀора йиллина а йу, къилба-малхбале йоцург, цуо аьтту бо Арктикин а, Атлантикин а, Йуккъерчу Азин а хӀаваан массашна кхуза чуйахка. Цундела циркуляцин процессаш Малхбуза-Сибрехан тӀехула массо а хенахь дакъалоцу арктикин а, бараман а хӀаваан массаш, ткъа аьхка кхин тропикера а. ХӀаваан массаш дӀахьо циклонийн а, антициклонийн а системехь, цуо хенан хӀоттам областехь цхьаьна эшшар ца лоттуьйту, шо шере мел деле ловзаш хуьлу иза.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Зырянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Плесье-суьгӀ-Буьль
Ле-Плесье-суьгӀ-Буьль (Le Plessier-sur-Bulles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Шенек (Мозель)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Переходы (Сморгонан кӀошт)
Переходы (Пераходы) — Белоруссин Гроднон областан Сморгонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Сморгонан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мали Нагадак
Мали Нагадак — Башкирийчоьнан Аургазин кӀоштара эвла, иза Тряпински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 177 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453484, код ОКАТО — 80205849004.
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Аургазин кӀоштан нах беха меттигаш
Ак-Хем
Ак-Хем (Ак-Хем) — Российн Федерацин Туван Бай-Тайган кожуунан йукъайогӀу эвла.
Лепя
Лепя (Лепаја) — Сербин Ниш гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Ак-Хем
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа лаьтта ноябран апрель кхаччалц. Боьранаш чохь иза шийла а, мох боцуш а, алсама бекхна, малх кхетта хенан хӀоттам болуш а ду. БӀаьсте (апрель — май) — йоца, йекхна, мох болуш йекъа йу. Аьхке лаьмнаш йукъара охьатаьӀна аренашкахь йовха йу, тӀех йовха а хуьлу. Гуьйре — йекъа а, йекхна а йу. Сентябрехь йовхо йухайерзар нисло, тӀаккха йекхна, малх кхетта хенан хӀоттам хуьлу, шолгӀа заза доккху.
Лепя
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Ак-Хем
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Лепя
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ниш гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ассунсан (Элваш)
Ассунсан  — Португалин Порталегри гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Порталегри кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гамбероне (Ферара)
Гамбероне — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ланетт
Ланетт — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала.
Истори
Ланетт гӀала йиллина шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Пацултово (Острудскан повет)
Пацултово  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Риве
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Била (Люблинан воеводалла)
Била  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
(10541) Malesherbes
(10541) Malesherbes — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 31 декабрехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо Верхний Прованс обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 YX».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Каракушлу (Аздавай)
Каракушлу (Karakuşlu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Аздавайн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Аздавайн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ЭртугӀрул (Луьлебургаз)
ЭртугӀрул (Ertuğrul) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Киркларели провинцин (ил) Луьлебургазан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Киркларели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Луьлебургазан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нойхарденберг
Нойхарденберг — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Червоне Багно (Подлясьен воеводалла)
Червоне Багно  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Нуцлео Трина (Тревизо)
Нуцлео Трина — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD65963
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Дренино
Дренино (Дренино) — Российн Федерацин Пскован областан Новоржеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новоржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Заколивье (Лепелан кӀошт)
Заколивье (Закаліўе) — Белоруссин Витебскан областан Лепелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Лепелан кӀоштан нах беха меттигаш
Кальсадилья
Кальсадилья — Испанин Касерес провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Культесь
Культесь (Культесь) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Арскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 158 стаг (2010).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой 158.
Билгалдахарш
Категори:Арскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нирджелер (Кандира)
Нирджелер (Pirceler) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Кандиранан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Кандиранан микрокӀошташ
Категори:Кандиранан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Эрбаниз (Агуаскальентес)
Эль Эрбаниз — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
(12355) Coelho
(12355) Coelho — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 18 августехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 QU3» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Доанка
Доанка — Румынин Олт жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Олт жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Туров (Подлеси)
Туров  (Turov) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Шуквалак (Миссисипи)
Шуквалак  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала (town).
МТФ N 1 колхоза им Ленина
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шуквалак (Миссисипи)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
МТФ N 1 колхоза им Ленина
Хьажоргаш
Категори:Белореченскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дуброво (Селиванован кӀошт)
Дуброво (Дуброво) — Российн Федерацин Владимиран областан Селиванован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Селиванован кӀоштан нах беха меттигаш
Венье
Венье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭндгӀ а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Доубрава (Храштяни)
Доубрава  (Doubrava) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Екатеринославка (Домбаровскан кӀошт)
Екатеринославка (Екатеринославка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Домбаровскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Ясаков, КъахӀим Ясакович
Яса́ков КъахIим Ясакович (1924 шеран 23 февралехь, РСФСР, Нохчийчоь, Теркан кӀошт ЧӀулга-Юрт) — нохчийн хьехархо, 46 шо ишколан дIаделла. Тайпана Ӏаларо.
Екатеринославка (Домбаровскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Домбаровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ясаков, КъахӀим Ясакович
Биографи
Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болабалале хьалха иза деша хIутту Эна-Хишкара (цу хенахь иза уггар лоруш хиллачу) Асланбекан цIарах йолу хьехархойн училище.