cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гута (Тяхтинскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Молодежни (Павлован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Гута (Тяхтинскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Молодежни (Павлован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 35 стаг (2010 шо).
Гута (Тяхтинскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белыничин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Молодежни (Павлован кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштан нах беха меттигаш
Удуново
Удуново (Удуново) — Российн Федерацин Ивановн областан Тейкован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тейкован кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4042
NGC 4042 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4042 4042
Энкрузильяда (Баия)
Энкрузильяда  — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Доьртдиван
Доьртдиван (Dörtdivan) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Доьртдиванан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Болу провинцин нах беха меттигаш
Категори:Доьртдиванан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лапушки (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Мокроусован кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀоз-суьгӀ-Куенон
ГӀоз-суьгӀ-Куенон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Гуьлалли
Гуьлалли (Gülallı) — Азербайджанан Каьдаьбаьйн кӀоштара эвла.
ГӀоз-суьгӀ-Куенон
Географи
.
Гуьлалли
Билгалдахарш
Категори:Каьдаьбаьйн кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀоз-суьгӀ-Куенон
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Жучково (Кировн область)
Жучково (Жучково) — Кировн областан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
HD187578
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Новиково (Староюрьеван кӀошт)
Новиково (Новиково) — Российн Федерацин Тамбовн областан Староюрьеван кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Староюрьеван кӀоштан нах беха меттигаш
Фока (Реджо ди Калабри)
Фока — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кевиллон
Кевиллон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Глембока-Дрога
Глембока-Дрога — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Форт-Волтон-Бич
Форт-Волтон-Бич — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала.
Истори
Форт-Волтон-Бич гӀала йиллина шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хрошки
Хрошки (Хрошки) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Форт-Волтон-Бич
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Баван (кантон)
Баван — Францин кантон, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Кантонан департамент — Ду.
Сампер-дель-Сальс
Сампер-дель-Сальс — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Хрошки
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Сампер-дель-Сальс
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Баван (кантон)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Писку-Маре
Писку-Маре — Румынин Вилча жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вилча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Загориця-при-Долскем
Загориця-при-Долскем — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мази Орне (Тренто)
Мази Орне — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казело дей Морти (Козенца)
Казело дей Морти — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Комехен (Мисантла)
Эль Комехен — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
СуьгӀба
Географи
.
Эль Комехен (Мисантла)
Географи
Эль Комехен лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
СуьгӀба
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Комехен (Мисантла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ираклион
Ира́клион (Гера́клион) (Ηράκλειο) — Желтойчоьнан гӀала, Критан административан центр. Кхин шира цӀераш: Хандак, Мегало Кастро, Канди, Хандакас, Гераклея.
Билгалдахарш
Категори:Желтойчоь
Гоькчели (Кумру)
Гоькчели (Gökçeli) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Кумрунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Яковлевка (Бахмутан кӀошт)
Яковлевка — Украинин Донецкан областан Бахмутан кӀоштара эвла.
Гоькчели (Кумру)
Хьажоргаш
Категори:Кумрунан микрокӀошташ
Яковлевка (Бахмутан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гоькчели (Кумру)
Хьажоргаш
Категори:Кумрунан кӀоштан нах беха меттигаш
Яковлевка (Бахмутан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гоькчели (Кумру)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Яковлевка (Бахмутан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Бахмутан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоькчели (Кумру)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Борго Канела (Ферара)
Борго Канела  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Хаулилья (Валье де Сантияго)
Ла Хаулилья — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Хаулилья лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Душино (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кесова Горан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4043
NGC 4043 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4043 4043
Генерал-Мариново
Генерал-Мариново — Болгарин Видинан областера эвла. Видин йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Петровице Угелне Пржибраме
Петровице Угелне Пржибраме (Petrovice u Uhelné Příbramě) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Большое Станови
Большое Станови (Большое Становое) — Российн Федерацин Белгородан областан Губкинан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Хьажоргаш
Категори:Губкинан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Густаво Пинеда Ромеро (Пахапан)
Густаво Пинеда Ромеро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Густаво Пинеда Ромеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лича, Мерендеро (Гутьерез Замора)
Лича, Мерендеро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лича, Мерендеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шейно (Новосилан кӀошт)
Шейно (Шейно) — Российн Федерацин Орёлан областан Новосилан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новосилан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Грослоьбихау
Грослоьбихау (Großlöbichau) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вербилово (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Липецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Добрыловичи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Белыничин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Райбано (Римини)
Райбано — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Македоны
Македоны — Украинин Киеван областан Обухован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Обухован кӀоштан нах беха меттигаш
Кокжыра (Зайсанан кӀошт)
Кокжыра — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Зайсанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Зайсанан кӀоштан нах беха меттигаш
Лётинь (ХӀордан воеводалла)
Лётинь  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Энкрузильяда-ду-Сул
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Беляево (Луховицин кӀошт)
Беляево (Беляево) — Российн Федерацин Москохан областан Луховицин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Луховицин кӀоштан нах беха меттигаш
Городище (Котласан кӀошт)
Городище (Городище) — Российн Федерацин Архангельскан областан Котласан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Котласан кӀоштан нах беха меттигаш
Антоновка (Добрушан кӀошт)
Антоновка (Антонаўка) — Белоруссин Гомелан областан Добрушан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Добрушан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Карасёв, Сергей Васильевич
Карасёв Серге́й Васи́льевич (вина 1993 шеран 26 октябрехь, Петарбух) — российн профессионалан баскетболхо, ловзуш ву тӀелета турслочун а, вайн форвардан а позицешкахь. 2012 шеран Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхо. ГӀараваьллачу баскетболхочун а, тренеран а Карасёв Василийн кӀант.
Карьера
2008 шо кхаччалц баскетболех ловза Ӏемира № 49 СБЖОРИ Ю. Я. Равинскийн цӀрах «Тринтехь» (Москох). Карьера йолийра Москохан областан «Триумф» клубехь, цуьнан жимахойн командехь левзира 2008 шарахь дуьйна. 2010 шарахь дуьйна левзира «Триумф-2» йукъахь, 2011/12 шарахь йукъаозийра командин коьрта хӀоттаманна. 2011 шарахь 17 шо долуш хилира ПБЛ 25-гӀа туран MVP, москохан «Динамон» дуьхьала йаьккхира 34 очко, пайденан коэффициент 43 йаьккхира.
2013 шеран КъБА драфтехь Карасев хаьржира 19-гӀа лоьмарца КъБА «Кливленд Кавальерс» командо. . Первые очки в составе клуба набрал 14 ноября 2013 года в матче против «Миннесоты». 2013 шеран 11 декабрехь «Кливленд» ловзархо хьажийра кхиоран лиге «Кантон Чардж» команде, амма шолгӀачу дийнахь йухаверзийра. 27 декабрехь ловзархой уха а хьажийра фарм-клубе, ткъа 30 декабрехь йухаверзийра.
2014 шеран 9 июлехь «Кливленда» хийцира Карасёв а, Джек Джаретт а «Бруклин Нетсе», «Бостон Селтиксе» дӀахьажийра Зеллер Тайлер а, 2016 шеран КъБА драфтан хьалхара раундера ларбина харжам а. «Бостонна» велира Торнтон Маркус. «Кливлендан» бакъо кхечира Караман Илканна, Дрейер Кристианна, Бавчич Эдинна. 2015 шеран мартехь Карасёвн карийра аьтту голан агӀонан кӀозйохургаш хадар. МеттахӀоьттира августехь.
Российн гулйина команда
2009 шарахь дуьйна йукъаийзавора тайп-тайпанара хенашкара (18, 19, 20 шо кхачанза) гулйина командашна. Къоман команде дуьххьара кхайкхира 2012 шеран Олимпиадин квалификацин раундан ловзаршка, уьш дӀахьуш дара Каракасехь, Венесуэла. Турнирехь левзира кхаа матчехь, йуккъера барам аренехь йоккхура 8,54 минот, кхуссура 3,3 очко, дӀалора 0,7 жамӀе буьрка, 1,7-зза буьрка схьаоьцура, 0,7-зза дӀайала лерина буьрка схьалоцура. 2012 шеран Лондонера Олимпиаде йеллачу Российн гулйина командин испискин йукъатоьхна. Российн гулйина команда Олимпиадин борзанан совгӀатхо хилира. Оцу кхиамна Карасёв Сергейна, командера берриг накъосташна санна, совгӀат дира «Даймехкана гӀуллакх дарна» орденан II тегӀанера мидалца. 2013 шеран 4 апрелехь кхайкхийра, Карасёвс шен кандидатура 2013 шеран КъБА драфте хӀоттийна аьлла. 2013 шарахь Карасев йукъатуьйхира дуьненан кегийрхойн гулйина командина, цунна йукъахь иза левзира Nike Hoop Summit гуран чура хӀора шеран турнирехь АЦШ гулйина командин дуьхьала. Оцу ловзарехь цуо кхоьссира 7 очко, шозза жамӀе буьрка дӀайелира, шозза схьаийцира.
Хьажоргаш
Категори:Российн баскетболхой Категори:БК «Триумф» ловзархой Категори:«Кливленд Кавальерс» ловзархой Категори:«Кантон Чардж» ловзархой Категори:«Бруклин Нетс» ловзархой Категори:БК «Зенит» Петарбух ловзархой Категори:БК «Химки» ловзархой Категори:Баскетболан Российн гулйина командин ловзархой Категори:Баскетболхой 2012 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:2012 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой
Безансон-1 (кантон)
Безансон-1 — Францин кантон, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Кантонан департамент — Ду.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Аряш (Пензин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкиран кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀомази
ГӀомази — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кепрень (коммуна)
Кепрень — Румынин Горж жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Горж жудецан коммунаш
Границе (Лодзинскан воеводалла)
Границе  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
КевгӀевиль-ла-ПотгӀи
КевгӀевиль-ла-ПотгӀи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Елга (Вологдин область)
Елга (Елга) — Российн Федерацин Вологдин областан Тарногскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тарногскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вареж (Нижни Новгородан область)
Вареж (Вареж) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 364 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштан нах беха меттигаш
HD187583
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
ТабгӀ
ТабгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — АгӀеж.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бойиште (Червене Печки)
Бойиште  (Bojiště) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Сан-Мартин-де-ла-Вирхен-де-Монкайо
Сан-Мартин-де-ла-Вирхен-де-Монкайо — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Бойиште (Червене Печки)
Географи
.
Сан-Мартин-де-ла-Вирхен-де-Монкайо
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бойиште (Червене Печки)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Дуьзичи
Дуьзичи (Düziçi) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Османийе провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Дуьзичинан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Османийе провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дуьзичинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Фокарине (Асколи Пичено)
Фокарине — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Глембочиця
Глембочиця — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Мази Пилзера (Болцано)
Мази Пилзера — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 4044
NGC 4044 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
4044 4044
Мельнични (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Уреево
Уреево (Уреево) — Российн Федерацин Ивановн областан Тейкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Мельнични (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Челябинскан областан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Уреево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тейкован кӀоштан нах беха меттигаш
Вест-Енд-Кобб-Таун
Географи
Вест-Енд-Кобб-Таун бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Алабама штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Форт-Маэрс
Форт-Маэрс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала.
Истори
Форт-Маэрс гӀала йиллина шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гуьнейджик (Кумру)
Гуьнейджик (Güneycik) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Кумрунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кумрунан микрокӀошташ
Категори:Кумрунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Сан Давид (Тампико Алто)
Сан Давид — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Загориця-при-Ровах
Загориця-при-Ровах — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сан Давид (Тампико Алто)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Загориця-при-Ровах
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан Давид (Тампико Алто)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Загориця-при-Ровах
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Давид (Тампико Алто)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Писку-Ноу
Писку-Ноу — Румынин Долж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Долж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Новоникольски (Староюрьеван кӀошт)
Новоникольски (Новоникольское) — Российн Федерацин Тамбовн областан Староюрьеван кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Староюрьеван кӀоштан нах беха меттигаш
Яковлевка (Донецкан кӀошт)
Яковлевка — Украинин Донецкан областан Ясиноватин кӀоштара эвла.
Лешкови
Лешкови — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Яковлевка (Донецкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лешкови
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Яковлевка (Донецкан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Петровички (Велке Петровице)
Петровички  (Petrovičky) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Лопарево (Курганан область)
Лопарево (Лопарево) — Российн Федерацин Курганан областан Мокроусован кӀоштара эвла.
Петровички (Велке Петровице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Лопарево (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Петровички (Велке Петровице)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лопарево (Курганан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Мокроусован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Петровички (Велке Петровице)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Агва Тапада (Чилапа де Алварез)
Агва Тапада — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Агва Тапада лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Казело Феровиярио (Комо)
Казело Феровиярио — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ГӀоманье (Иль и Вилен)
ГӀоманье (Иль и Вилен) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Борго Капане (Болонья)
Борго Капане  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гуьнаьшли (Каьдаьбаьйн кӀошт)
Гуьнаьшли (Günəşli) — Азербайджанан Каьдаьбаьйн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Каьдаьбаьйн кӀоштан нах беха меттигаш
Безансон-2 (кантон)
Безансон-2 — Францин кантон, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Кантонан департамент — Ду.
Географи
.
Энтри-Ижуис
Энтри-Ижуис — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Райбано I (Римини)
Райбано I — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Запрудни (Рязанан область)
Запрудни (Запрудный) — Российн Федерацин Рязанан областан Сараин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Сараин кӀоштан нах беха меттигаш
Грембенице
Грембенице — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Кенкампуа
Кенкампуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD187657
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ла Хаулилья (Саламанка)
Ла Хаулилья — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Хаулилья лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Дягилево (Кесова Горан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шейнски Мост
Шейнский Мост (Шейнский Мост) — Российн Федерацин Орёлан областан Новосилан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новосилан кӀоштан нах беха меттигаш
Берхино
Берхино (Берхино) — Российн Федерацин Москохан областан Луховицин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Луховицин кӀоштан нах беха меттигаш
Тейе (АгӀеж)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 4045
NGC 4045 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Весели (Губкинан гӀалин гуо)
Веселый (Веселый) — Российн Федерацин Белгородан областан Губкинан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
NGC 4045
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Весели (Губкинан гӀалин гуо)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
NGC 4045
Хьажа кхин а
4045 4045
Весели (Губкинан гӀалин гуо)
Хьажоргаш
Категори:Губкинан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Вешаловка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Хьажоргаш
Категори:Липецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дальний (Белыничин кӀошт)
Дальний (Дальні) — Белоруссин Могилёвн областан Белыничин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Белыничин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мази Сан Джакомо (Ферара)
Мази Сан Джакомо — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эфлани
Эфлани (Eflani) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Карабуьк провинцин (ил) гӀала/кӀошт. Эфланинан кӀоштан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Карабуьк провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эфланинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Борщевка (Добрушан кӀошт)
Борщевка (Баршчоўка) — Белоруссин Гомелан областан Добрушан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.