cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Деделер (Тарсус)
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Трабен-Трарбах
Трабен-Трарбах — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лабазанов, Руслан Хамидович
Лабаза́нов Русла́н Хами́дович; 1967, Кхазакхийн ССР — 1996 шеран 31 май, Девкар-Эвла) — нохчийн политикин а, тӀеман а гӀуллакххо, юхьанца Дудаев Джохаран накъост, 1994 шеран мартехь дуьйна — дуьхьала бевллачарех. «Нийсо» партин корта, цуьнан векаллица, юкавагӀара Нохчийн Республикин хенан советан.
Дешна йолу говзалла охьатохар латаран тренер йара, 1990 шо кхаччалц вехира Краснодарехь, хьоьхура кёкусинкай, малхбален латаршан меттигерчу ассоциацин президент вара. 1990-гӀа шераш долалуш рэкет лелош вара, лецира, этапе вохийтуш кхечира Соьлжа-ГӀалин СИЗО, Нохчийчохь Нохчийн къоман шадолу халкъан Конгрессан ницкъашца Ӏедал дӀалоцуш бунт гӀаттийра, иза бахьнехь аравелира маршоне. Нохчийчохь къаьсттина хала хьал хӀоттийначу хенахь гергарло тасаделира Дудаевца, цуьнан хойн хьаькам а, цуьнан хьехамча хилира.
1994 шеран мартехь президентаца хиллачу дар-дацарца, герзаш тухуш меттигаш а нислуш, дуьхьал бевллачарна йукъавахара. Кхоьллира ах тӀеман а йолуш йолу политикин парти, тӀехьуо дӀакхийтира Автурхановх. Нохчийчуьра хьалхара тӀом боьдучу хенахь федералан ницкъашца болх беш вара. 1996 шеран 31 майхь вийна Девкар-Эвлаахь.
Биографи
Лабазанов Руслан вина Кхазакхийн ССР 1967 шарахь. Нохч-КIелой тайпанара ву.
1990 шарахь Лабазанов лецира Дон тӀиера Ростовхь стаг веран шеко йолуш, циггахь кхел йира 10 шо чохь даккха хууш стаг вер бахьнехь , кхечу версица — талораш дарна. 1991 шо долалуш НГIАССРе цуьнан гергарнаш бехачу чохь валла дехьаваккха буьйлабелира, иштта иза кхечира Соьлжа-ГӀалин СИЗО.
Ичкерехь
1991 шеран октябрехь бунт гӀаттийра талламан набахтехь, иза бахьнехь чубоьхкинарш арабевлира. Бунт гӀаьттанчу набахтера, герз тоха новкъарло йеш болу зударий а, кхиана бовланза кхелйина бераш а арадахархьама бахийтина болу барт баран тобан декъашхой, Ю. М. Лучинскийс а, А. С. Куликовс а цуьнан сурт хӀоттийра, спортсмен, дика тӀейоьхна бедар, акцент йоцуш оьрсех къамел деш, бунтхошна йукъахь боккха лерам болуш, цуо ша сецабора къуй парламентерашна хӀума ца дойтуш. Цул тӀехьа бут баьлчи, 8 ноябрехь, Ельцин Борис Нохчийчохь къаьсттина хала хьал хӀотто хьаьжира, Лабазановс кхоьллира чубоьхкина хиллачу Дудаевн агӀончех герзаца йолу тоба. Дудаевс лакхара мах хадийра хадам боллуш а, шена тӀехьа нах хӀитто а хууш волчу авторитетан, иза бахьнехь цуьнан тоба шен хе хӀоттийра. Лабазанов ша НРИ президентан этносийн гӀуллакхийн хьехамча хӀоттийра, цунна йелира эпсаран чин гвардин капитан.
Цхьаболчу хаамашца, 1992—1993 шерашкахь къайлаха Кавказехь герз духкуш вара. ГӀаравелира нохчийн Робин Гуд санна, бехаш болчаьргар схьа а доккхуш, мискачарна дӀа а луш. Оцу хенахь Лабазановн тоба хилира Ичкерехь уггар дика Ӏамийначарех а, низам долчарех а цхьаъ. Лабазановн куьйгакӀела болчара лерам бора цуьнан, иза морса вара, амма нийса баьчча вара, масала, муьйлучу салтийчун веран кхелйора , Руслана ша малар а, узург а ша лелош вацара. Лабазановн тобанехь «Рэмбо» харц цӀе йара.
Оппозицехь
1994 шеран мартехь Дудаевца дар-дацар хилира, герзаш а тухуш, жамӀ — Лабазанов Соьлжа-ГӀалин Коьрта дарбан цӀа чу кхечира дӀандаргин чевнашца. Цигара араваьлча Дудаевн Ӏедал емал деш вистхилира, дуьхьалболчарех дӀа а кхийтира. Лабазановс бехке вора Дудаев Ичкерехь талорхойн гуонийн лаамаш кхочушбо бохуш. 23 мартехь РФ пачхьалкхан думо схьахьедарехь Ичкерера политикин хьолан декъашхойх уггар ладамечех цхьаъ хилира иза. В мае 1994 года, цуо кхайкхийра «Нийсо» парти кхоллар. «Нийсо» арайелира Дудаевн раж йемалйеш. «Нийсо» партин корта хилла Лабазановс хӀоттийра ша Дудаевн дуьхьал. Соьлжа-ГӀалин 4-гӀачу микрокӀоштехь дуккха а гӀаьтнаш йолу нах беха цӀа дӀалаьцна, Лабазановс кхоьллира оцу чохь шен штаб, цӀенох гӀап йира, бетонийн пилтанашца а, герз тохаран Ӏуьргашца а чӀагӀвелира.
Оцу шеран августехь Лабазановс зӀе хӀоттийра Дудаевн рожан дуьхьал йолчу коьртачу тобанашца, дуьхьал болчеран тӀеман куьйгаллан йукъа вахара, Дудаевн дуьхьала гӀаттамхойн цхьана тобана куьйгалле а хӀоьттира. Устар-ГӀордойхь база кхоьллира, Устар-ГIордой, кхин лулара кӀоштийн доладархьама. ЧӀагӀвелла, Лабазанов волавелира Дудаевн Ӏедал, ша президент декъахь а волуш 1992—1993 шерашкахь маьхкдаьтта дохкар нахала даккха. Цуьнан хаамашца, маьхкдаьттасурсаташна схьатесна ахча тӀепаза дара. Болабелла талламаш дукха чехка совцура талламхо вала а лей. Ша дуьцучух тешийта цуо Ичкерин Президентан куьг долуш кехаташ гойтура. Маьхкдаьттасурсаташна къоладарна бехке вира оцу хенара НРИ маьхкдаьттан промышленностан министр Албаков Адам, иза бахьнехь Лабазановн цуьнца доккха мостагӀалла дара. Цхьацца хаамашца, оцу къийсамехь вийра АлбаковгӀеран цхьа ваша.
1994 шеран 5 сентябрехь Лабазановн тоба Устар-ГӀордойхь хӀаллакйира дудаевгӀара Гелаев Русланан куьйгаллица. Тешаллаш ду, Лабазановн тобанаш Соьлжа-ГӀалахь а, Устар-ГӀордойхь а хӀаллакйинчех дукхаха берш «Абхазийн батальон» йукъара хиларан, хаийтира операцин декъахь Басаев Шамиль хилар. Оцу тӀамехь Дудаевн кхолламаш дуьххьара лелийра авиаци а, йеза бронетехника а. Лабазановн тоба тӀамца дехьайелира ДегIастане, 20 стаг гергга вен а вуьйш, цул тӀехьа дӀакхийтира Хасбулатов Русланан Машаркхолларан тобанах Девкар-Эвлахь.
Йассибел (ШаркикараагӀач)
Йассибел (Yassıbel) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регион (Туркойчоь) регионан Испарта провинцин (ил) ШаркикараагӀачан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Испарта провинцин нах беха меттигаш
Лабазанов, Руслан Хамидович
Нохчийчуьра хьалхара тӀом
Нохчийчуьра хьалхара тӀом боьдуш Лабазанов мосийттаза йукъалийлира российн эскаршна а, Дудаевн кхолламашна а. 1995 шеран мартехь Лабазанов цхьанакхийтира Оьрз-ГIалахь инарлица Куликовца, и шиъ вевзаш вара СИЗОра бунтера дуьйна. ТӀеххьарчун дехарца, российн эскар Устар-ГӀордойн тӀелатале Лабазановс Дудаевн агӀора нохчашна йукъахь бира пропагандин болх. Шен балхехь иза гӀертара йукъаозо къаной а, динан куьйгалхой а, амма, цуо дийцарехь, барт бечу хенахь цара цхьан дакъа а ца лацара, кхечеран омраш кхочуш а дора. Дудаевн цхьана кхолламера герз схьадоккхуш российн эскарша оьшучу хенахь эвакуаци йира Лабазановн кхаа зудчух цхьанна, доьзалхочух йолчунна.
Йассибел (ШаркикараагӀач)
Хьажоргаш
Категори:ШаркикараагӀачан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лабазанов, Руслан Хамидович
Кхалхар
1995 шеран аьхка Лабазанов политикин гена велира. Валале масех де хьалха иза вен гӀиртира, аьтту ца белира. 1996 шеран 31 майхь иза карийра герз тоьхна Девкар-Эвлахь. Вер бахьнех а, вийначарех а шортта эладиташ дара. Цхьаъ царех, нохчийн сепаратисташлахь а, российн оппозицийн гуонашкахь а лелаш дерг, иза вийнера шен хуочо йа шен агӀончашха цхьамма.
Кхечу пачхьалкхийн меттанашкахь
Категори:Нохчийчуьра хьалхарчу тIеман декъашхой Категори:Нохчийн аренан баьччаш Категори:ССРС тренераш Категори:Карате тренераш Категори:Герзтохарх белларш
(9929) McConnell
(9929) McConnell — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
GSC3594-2132
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
(9929) McConnell
Истори
ДӀайиллина 1982 шеран 24 февралехь Ӏилманчаша цӀе йолу Ӏилманчо Ок-Ридж обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1982 DP1».
GSC3594-2132
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Доленя Добрава (Гореня вас-Поляне)
Доленя Добрава  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Трудолюбовка (Вознесенскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Вознесенскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Рыбкински
Рыбкински — Башкирийчоьнан Стерлитамакан кӀоштан йукъайогӀу хутор, иза Рязановски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 13 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453162, код ОКАТО — 80249880006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Стерлитамакан кӀоштан нах беха меттигаш
Старе Кольне
Старе Кольне — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Вишенки (Любанан кӀошт)
Вишенки (Вішанькі) — Белоруссин Минскан областан Любанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Любанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Зеленковщина
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Жабинкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Загорбы
Загорбы — Украинин Львован областан Яворован кӀоштара эвла.
Мацев
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Загорбы
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Яворован кӀоштан нах беха меттигаш
Арбусто (Потенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Либеч (Трутнов)
Либеч  (Libeč) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Базарбай
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Либеч (Трутнов)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Базарбай
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Байзакан кӀоштан нах беха меттигаш
Либеч (Трутнов)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Освайо (Пенсильвани)
Освайо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мыза (Красногородскан кӀошт)
Мыза (Мыза) — Российн Федерацин Пскован областан Красногородскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красногородскан кӀоштан нах беха меттигаш
Османлар (Синдирги)
Османлар (Osmanlar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Синдиргинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Синдиргинан микрокӀошташ
Категори:Синдиргинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(18776) Coulter
(18776) Coulter — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Леукушешть (Тимиш)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
(18776) Coulter
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 10 майхь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 JP39» саналган.
Леукушешть (Тимиш)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Тимиш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(18776) Coulter
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Климентово (Сумин область)
Климентово — Украинин Сумин областан Ахтыркан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ахтыркан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Аламбрадо (Тариморо)
Эль Аламбрадо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Аламбрадо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Чертас
Чертас (Чертас) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Большой Болдинан кӀоштара эвла.
Эль Аламбрадо (Тариморо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Чертас
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Эль Аламбрадо (Тариморо)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Чертас
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 175 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Большой Болдинан кӀоштан нах беха меттигаш
Эллис (Канзас)
Эллис  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Эллис гӀала йиллина  шарахь.
Речки (Коломнан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Эллис (Канзас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Речки (Коломнан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Коломнан кӀоштан нах беха меттигаш
Талови (Балахтан кӀошт)
Талови (Таловая) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Балахтан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Балахтан кӀоштан нах беха меттигаш
Грин-Велли (Къилба Дакота)
Грин-Велли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Дакота штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Ключище (Пензин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пензин областан Каменкан кӀоштан нах беха меттигаш
Чехкара
Чехкара (Воздвиженская ) — Нохчийчоьнан Хьалха-Мартанан кӀоштан дIайайна эвла йу.
Истори
Хьалха лера хилла нохчийн шира гӀала йу, дуккхаза йухайна ягина хилла, 1844 шарахь Кавказан боккха тӀамехь, Чехкара йухайна цигахь «Воздвиженская» гӀап йилинера, тӀехь бисна нах гуонахь йолу эвлашка дӀас-бахна дӀа-йелла. Саьттой-Чехкара, Шира-Чехкара, Дехьара-Чехкара олуш йекъалуш хилла, Органа йистехь, Йоккха-АтагIана къилбехьа, Чуьйри-Эвлана малхбузехьa хилла. Саьтта олу ламан эвлара охьа бахна наха йилини хилла Чехкара.
Эвлахь бинарш
Къоман меха волу къонах Яндарби Зеламха. Минази бераш а.
Билгалдахарш
Категори:Соьлжа-ГӀалин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Нохчийчоьнан дӀаяйна нах беха меттигаш
Хотень (разъезд)
Хотень (Хотень) — Российн Федерацин Калугин областан Сухиничин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сухиничин кӀоштан нах беха меттигаш
Верхняя Колония
Верхни Колония (Верхняя Колония) — Российн Федерацин Ленинградан областан Ломоносован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ломоносован кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Селва (Тлалискоян)
Ла Селва — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Селва лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Черкасски (Ставрополан мохк)
Черкасски (Черкасский) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Кочубеевскан кӀоштара кӀотар.
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кочубеевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Хмель-Колони
Хмель-Колони — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
(9930) Billburrows
(9930) Billburrows — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1984 шеран 5 февралехь Эдвард Боуэлл цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1984 CP».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гранха лас Маргаритас (Ромита)
Гранха лас Маргаритас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Мураевня
Мураевня (Мураевня) — Российн Федерацин Рязанан областан Милославскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Милославскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кинино
Кинино (Кинино) — Российн Федерацин Ивановн областан Заволжскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ивановн областан Заволжскан кӀоштан нах беха меттигаш
(18777) Hobson
(18777) Hobson — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 10 майхь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 JA41» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Онь (Эна)
Онь (Ognes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Войново (Болхован кӀошт)
Войново (Войново) — Российн Федерацин Орёлан областан Болхован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Болхован кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Ноныгерь
Стари Ноныгерь (Старый Ноныгерь) — Кировн областан Малмыжан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кяье (Салерно)
Кяье  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Заставе (Куявско-Поморскан воеводалла)
Заставе  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Стари Ноныгерь
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (86%), оьрсий (6%), гӀезалой (7%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Малмыжан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Заставе (Куявско-Поморскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кяье (Салерно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Заставе (Куявско-Поморскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Иванково (Судиславлан кӀошт)
Иванково (Иванково) — Российн Федерацин Костромин областан Судиславлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Касьяново (Пермийн мохк)
Касьяново (Касьяново) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Оханскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Майоровски (Клетскан кӀошт)
Майоровски (Майоровский) — Российн Федерацин Волгоградан областан Клетскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клетскан кӀоштан нах беха меттигаш
Койте-ду-Ноя
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Алагоас штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кортенуова
Кортенуова — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Бергамо провинцехь.
Седлишовице (Силезин воеводалла)
Седлишовице  — Польшин Силезин воеводаллин  гминера эвла.
Кортенуова
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Седлишовице (Силезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Поройна (Болгари)
Поройна — Болгарин Пловдиван областера эвла. йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Осники (Ярославлан область)
Осники (Осники) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чалиджа (Чорум)
Чалиджа (Çalıca) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Чоруман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чоруман кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(9931) Гербгауптман
(9931) Гербгауптман — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1985 шеран 18 апрелехь А. Мркос цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1985 HH».
(18778) 1999 JW43
(18778) 1999 JW43 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
(9931) Гербгауптман
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
(18778) 1999 JW43
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 10 майхь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 JW43» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Эль Аноно (Зирандаро)
Эль Аноно — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Аноно лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Обчин
Обчин (Вобчын) — Белоруссин Минскан областан Любанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Любанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дорак (Тарсус)
Дорак (Dorak) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Тарсуснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мерсин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мерсин провинцин микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан микрокӀошташ
Категори:Тарсуснан кӀоштан нах беха меттигаш
GSC3594-2403
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Дорак (Тарсус)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
GSC3594-2403
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Хулио Барко Алварез, Эль Барко (Пануко)
Хулио Барко Алварез, Эль Барко — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Хулио Барко Алварез, Эль Барко лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Полверола (Алесандрия)
Полверола — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Аванн-Авене
Аванн-Авене (Avanne-Aveney) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Старе Котковице
Старе Котковице — Польшин Ополен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Таверна Нуова (Пескара)
Таверна Нуова — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тюрюшля
Тюрюшля — Башкирийчоьнан Стерлитамакан кӀоштара эвла, иза Тюрюшлински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 1066 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453144, код ОКАТО — 80249888001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Стерлитамакан кӀоштан нах беха меттигаш
Птичье (Николаевн область)
Птичье — Украинин Николаевн областан Вознесенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Вознесенскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Трайзен (Наэ)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Арбусто (Казерта)
Арбусто  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Медведица (Порхован кӀошт)
Медведица (Медведица) — Российн Федерацин Пскован областан Порхован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
Амплиясион де Бадеас (Эль Иго)
Амплиясион де Бадеас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Амплиясион де Бадеас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Либечов
Либечов (Libečov) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Базарга
Базарга — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Тарбагатайнан кӀоштара эвла.
Либечов
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Базарга
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Тарбагатайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Кяя Романа (Фрозиноне)
Кяя Романа  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Осеола-Миллс (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Рождествено (Дмитрован кӀошт)
Рождествено (Рождествено) — Российн Федерацин Москохан областан Дмитрован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Загороды (Львован область)
Загороды — Украинин Львован областан Яворован кӀоштара эвла.
Рождествено (Дмитрован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Загороды (Львован область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Рождествено (Дмитрован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Дмитрован кӀоштан нах беха меттигаш
Загороды (Львован область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Марьино (Чашникин кӀошт)
Марьино (Мар’іна) — Белоруссин Витебскан областан Чашникин кӀоштара эвла.
Загороды (Львован область)
Хьажоргаш
Категори:Яворован кӀоштан нах беха меттигаш
Марьино (Чашникин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Нови Слобода (Большой Болдинан кӀошт)
Нови Слобода (Новая Слобода) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Большой Болдинан кӀоштара эвла.
Марьино (Чашникин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Чашникин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Нови Слобода (Большой Болдинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 695 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Большой Болдинан кӀоштан нах беха меттигаш
Леунеле
Леунеле — Румынин Олт жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Эллсворт (Канзас)
Эллсворт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Эллсворт гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Нижни (Код ОКТМО 19626432321)
Нижни (Нижние) — Российн Федерацин Вологдин областан Кадуйн кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Клишки
Клишки — Украинин Сумин областан Шосткан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Шосткан кӀоштан нах беха меттигаш
Грин-Грасс (Къилба Дакота)
Грин-Грасс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Дакота штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Грин-Грасс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Дакота штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Къилба Дакота штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Владыкино (Иссан кӀошт)
Владыкино (Владыкино) — Российн Федерацин Пензин областан Иссан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Иссан кӀоштан нах беха меттигаш
Ои
Ои (Ohis) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Збиево
Збиево — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Сыр
Сыр (Сыр) — Российн Федерацин Тверан областан Жарковскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Жарковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Аламо (Абасоло)
Эль Аламо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Аламо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(9932) Копылов
(9932) Копылов — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1985 шеран 23 августехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1985 QP5».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Цепови
Цепови (Цеповая) — Российн Федерацин Калугин областан Сухиничин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сухиничин кӀоштан нах беха меттигаш
(18779) Hattyhong
(18779) Hattyhong — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 10 майхь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 JN44» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Виллози
Виллози (Виллози) — Российн Федерацин Ленинградан областан Ломоносован кӀоштара эвла.