cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Советски (Тюльганан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Тюльганан кӀоштан нах беха меттигаш
Тимофеевка (Херсонан область)
Тимофеевка — Украинин Херсонан областан Геническан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Геническан кӀоштан нах беха меттигаш
Сечола (Терамо)
Сечола — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ле-Пуэнсонне
Ле-Пуэнсонне — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭндгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пало Алто, Барио дел Салто (Эль Льяно)
Пало Алто, Барио дел Салто — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Пуэбла-де-ла-Сьерра
Пуэбла-де-ла-Сьерра — Испанин Мадрид провинцин муниципалитет.
Пало Алто, Барио дел Салто (Эль Льяно)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
Пуэбла-де-ла-Сьерра
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Мадрид провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пало Алто, Барио дел Салто (Эль Льяно)
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Болье (Пуьи-де-Дом)
Болье (Beaulieu (Puy-de-Dôme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Саччилар (Болу)
Саччилар (Saççılar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) Болунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Болу провинцин нах беха меттигаш
Категори:Болунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Колкитт (Джорджи)
Колкитт — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера гӀала.
Истори
Колкитт гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Джорджи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Куклино (Новгородан область)
Куклино (Куклино) — Российн Федерацин Новгородан областан Сольцин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сольцин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Прутня
Прутня (Прутня) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Песчаные Ковали
Песчаные Ковали (Песчаные Ковали) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Лаишеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1833 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Лаишеван кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Лаха Уно (Анхел Р. Кабада)
Ла Лаха Уно — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Лаха Уно лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Хоэнкирхен (Мекленбург)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ла Лаха Уно (Анхел Р. Кабада)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хоэнкирхен (Мекленбург)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Лаха Уно (Анхел Р. Кабада)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(6760) 1980 KM
(6760) 1980 KM — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1980 шеран 22 майхь Анри Дебеонь цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1980 KM».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гривы (Острован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Коритне (Словаки)
Коритне  — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Нью-Кингстаун (Пенсильвани)
Нью-Кингстаун  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Нью-Кингстаун бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Алексеевски (Мурашин кӀошт)
Алексеевски (Алексеевское) — Кировн областан Мурашин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Мурашин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Кургальск
Кургальск (Кургальск) — Российн Федерацин Удмуртин Якшур-Бодьян кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Якшур-Бодьян кӀоштан нах беха меттигаш
Исаково (Кубенскан йуьртан меттиг)
Исаково (Исаково) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ольговка (Давлеканован кӀошт)
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Давлеканован кӀоштан нах беха меттигаш
Ставры
Ставры (Стаўры) — Белоруссин Витебскан областан Оршанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Оршанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Косежево
Косежево — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Саратак
Саратак (?) — Эрмалойчоьнан Ширакан провинцин эвла.
Билгалдахарш
Категори:Ширакан провинцин нах беха меттигаш
Медведево (Сумин область)
Медведево — Украинин Сумин областан Конотопан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Конотопан кӀоштан нах беха меттигаш
Пичевщина
Пичевщина (Пічоўшчына) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Красни Дубрава (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Козельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Тичек (Польша)
Тичек — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Арарика
Арарика — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сухорабовка (Украина)
Сухорабовка — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Каврлик
Каврлик (Kavrlík) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Венгожево (Злотовскан повет)
Венгожево  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ле-ТгӀанже
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ГӀуьффе-лез-ЭшигӀе
ГӀуьффе-лез-ЭшигӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чатак (Чине)
Чатак (Çatak) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Чиненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Чиненан микрокӀошташ
Категори:Чиненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дзёмги
Дзёмги (Дзёмги) — Российн Федерацин Хабаровскан мехкан Комсомольскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла Амуран-Уссурийскан климатан кӀошт йукъахь йу, иза бараман зонера ТийнаӀапказан муссонан меттиган чуйогӀу Климатан амалехь ду аьхкенан йовхо а, барамера луьра кӀезиг ло долу Ӏа а.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Владивостокскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+10.
Хьажоргаш
Категори:Хабаровскан мехкан Комсомольскан кӀоштан нах беха меттигаш
(6761) Haroldconnolly
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 2 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 EV19».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Бомон (Пуьи-де-Дом)
Бомон (Beaumont (Puy-de-Dôme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Компарт (Сондрио)
Компарт  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Виго-ди-Фасса
Виго-ди-Фасса — Италин Трентино — Альто-Адидже регионера коммуна. Лаьтташ йу Тренто провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Трентино — Альто-Адидже йукъара гӀаланаш
Переезд (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мойра (Нью-Йорк)
Мойра  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Переезд (Смоленскан область)
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мойра (Нью-Йорк)
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Дизчеза дел Монте (Бари)
Дизчеза дел Монте — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Парада эль Кучаро (Аматлан де лос Реес)
Парада эль Кучаро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Парада эль Кучаро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Штеновицки Борек
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сарачлар (Кула)
Сарачлар (Saraçlar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Кула (Туркойчоь)нан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Штеновицки Борек
Географи
.
Паоладоче (Потенца)
Паоладоче — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Сарачлар (Кула)
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Богутовац
Богутовац (Богутовац) — Сербин Рашка гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Паоладоче (Потенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Штеновицки Борек
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Богутовац
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Колони-Домашевска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Штеновицки Борек
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Сарачлар (Кула)
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Паоладоче (Потенца)
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сарачлар (Кула)
Хьажоргаш
Категори:Куланан микрокӀошташ
Категори:Куланан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Колони-Домашевска
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Богутовац
Литература
Категори:Рашка гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Домань
Домань (Домань) — Российн Федерацин Костромин областан Макарьеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Коьпруьчай (Первари)
Коьпруьчай (Köprüçay) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Сиирт провинцин (ил) Перваринан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сиирт провинцин нах беха меттигаш
Категори:Перваринан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Келинешть (Марамуреш)
Келинешть — Румынин Марамуреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Марамуреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сарайджик (Болу)
Сарайджик (Saraycık) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) Болунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Болунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эквадор
Эквадо́р (Ecuador), официалан цӀе — Респу́блика Эквадо́р (República del Ecuador ), — Къилба Америкин къилбаседа-малхбузера пачхьалкх.
Эквадоран малхбузехьа Тийна Ӏапказан хиш ду, къилбаседехьа доза ду Колумбица, малхбалехьа а, къилбехьа а — Перуца. Эквадоран йукъахь ду Галапагосан гӀайренаш.
Унитаран пачхьалкх.
Этимологи
1830 шарахь Сийлахь Колумбин республикех къаьстина Кито департаментах йира маьрша пачхьалкх «Эквадор» (Ecuador схьадаьлла ecuador — «экватор» дашах) цӀе а йолуш, цӀе йелира пачхьалкхан мохк экваторан шинне агӀор латтарна.
Испанин колонизацел хьалха
XV бӀешарахь (1460 шо гергга долуш) «Киту паччахьалла» схьайаьккхира инкийн пачхьалкхо Тауантинсуйус (схьайаккхаран тӀом бахбелира 15 шарахь гергга). Инкийн пачхьалкхан дукхаха болу бахархой (инкаш — урхаллера чкъор) бара кечуа тайпанан индахой. И мохк схьабаккхар бахьнехь кечуа мотт уггаре баьржина индахойн мотт хилира хӀинцалера Эквадоран махкахь.
Испанин колонизаци
Эквадоран мохк Испанина баьккхира Писарро Франсиско накъосташа — Бартоломе Руиса (1526 — дуьххьара десант йоссар) а, Себастьян де Белалькасара (1531 шарахь схьабаьккхира Эквадоран мохк) а. Цара шира индахойн йуьртан меттигехь йиллира Сан-Франсиско-де-Кито гӀала. 1529 шарахь Писаррон Керла Кастилин (хӀокху заманан Перун а, Эквадоран а мохк) инарла-капитан дарж делира, ткъа 1539 шарахь шен ваша Гонсало Сан-Франсиско-де-Китон урхалча хӀоттийра.
Мохк схьа а баьккхина шортта деши а, дети а доллу меттиг ца карийна, испанхой махкахь плантацеш йан буьйлабелира, цигахь къахьоьгуш бара индахой а, Африкера балийна лайш а. Доккха маьӀна долуш дара ламанан кӀошташкахь уьстагӀийлелор.
Маршо
XIX бӀешарахь Эквадорехь а, йерриг Латинан Америкехь буьйлабелира къоман-маршонан тӀемаш а, революцеш а.
Революцех цхьаъ хилира Китохь 1809 шеран августехь, цуьнан сийнна тӀаьхьа 10 августехь Эквадорехь кхайкхийра Маршонан де.
1820 шеран 9 октябрехь революци хилира, цуьнан жамӀехь пачхьалкх кхайкхийра — Маьрша провинци Гуаякиль.
Новодмитровка Перви
Новодмитровка Перви — Украинин Херсонан областан Геническан кӀоштара эвла.
Эквадор
Маршо
Къоман болам туьйлира 1822 шарахь, Колумбин эскарша испанхой хӀаллак бича. Эквадор карайахара Боливар Симонна.
Новодмитровка Перви
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эквадор
Маршо
1822—1830 шерашкахь — Эквадор Сийлахь Колумбин йукъахь, оцу хенахь махках олура «Кито область».
Новодмитровка Перви
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Эквадор
Маршо
1830 шеран 13 майхь кхайкхийра маьрша республика Эквадор, нисса оцу терхьера дуьйна мехко лелайо таханлера цӀе.
Новодмитровка Перви
Хьажоргаш
Категори:Геническан кӀоштан нах беха меттигаш
Эквадор
Маршо
Дерриг XIX бӀешарахь а, XX бӀешеран хьалхара шерашкахь дуьйна Эквадоран дахар дӀадоьду шина партина — консерваторшна а, либералашна а — йукъара ира къийсамца.
XIX бӀешеран чаккхенехь йолийра кхечу мехкийн инвестицеш Эквадоран капитална — британхой буьйлабелира мехкдаьтта лаха, ткъа америкахой — какаон а, къаьхьуон а плантацеш кхио, цӀерпоштнекъаш дахка.
Эквадор XX а, XXI бӀешерашкахь
1906 шарахь Конституцица католикин килс дӀакъастийна пачхьалкхах.
1923 шарахь Эквадорехь даккха долийна мехкадаьтта.
Оццу хенахь (1920-гӀа шерашна йуьххьехь) Эквадорехь кхоллабала буьйлабелла радикалан кхолламаш — социалистийн, анархистийн, коммунистийн. 1925-28 шерашкахь цара бира Эквадорехь масех герзашца болу гӀаттам, уьш Эквадоран правительство охьатовӀийра.
1941 шарахь — Эквадоран а, Перун а йукъахь тӀом хилира Амазонкин лакхенашкара шуьйра мохк бахьнехь. Перун эскар алсама а, тӀом бан хьуьнар долуш а хилла цхьа могӀа иэшамаш бира эквадоран ницкъашна. ЖамӀехь, 280 эзар км² майда йолу къовсаме мохк Перун кхечира (иза герга йу таханлера Эквадоран майданна).
Арахьара мах лелор
2017 шеран экспорт — 19.12 млрд долл. — маьхкадаьтта, бананаш, зезагаш, креветкаш, какао, къаьхьуо, дечиг, чӀара, кӀуомал.
Коьрта эцархой — АЦШ — 31,5 %, Вьетнам — 7,6 %, Перу — 6,7 %, Чили — 6,5 %, Панама — 4,9 %, Росси — 4,4 %, Цийчоь — 4 %.
2017 шеран импорт — 19.03 млрд долл. — промышленностан сурсаташ, маьхкадаьтта сурсаташ, хьаштан сурсаташ.
Энергетика
45 % электроэнерги йоккху ЙЭС тӀехь, йисинарг ГЭС тӀехь, амма Эквадоран гидроэнергетикин таронаш йерриг лелош йац — хин резервийн доккхаха долу дакъа (Андашкахь) лелош дац.
Хьуьнан бахам
Аренийн а, лаьмнийн а доккхаха долу дакъа (44 %) тӀуьна экваторан хьаннаш йолуш ду. ТӀаьхьарчу заманахь гӀаш долу дитташ хьакхар алсама даьлла. Хьуьнан промысел кхуьуш йу, масала кечдеш ду бальзан дитт, гевейан мут, капока а, пальмин бӀар гулдар. 75 % дечиг йагочунна лелош ду.
Транспорт
Ламанан ландшафто транспортан маша кхиорехь новкъарло йо. Дерриг цӀерпоштнекъийн дохалла ду 1200 километр. Онда къовлам болу автонекъаш — 23 256 км, лаьттан — 5044 км. Бердйисташкара а, кхи чоьхьара а гӀаланаш вовшахтосу Панамерикин некъ, чекхболу коьртачу шахьрахула — Китох. коьрта цӀерпоштнекъан хаамаша вовшахтосу Гуаякиль Куэнкица а, Китоца а.
Гуаякиль а, Пуэрто-Боливар а — уггаре йаккхий порташ йу. 10 коммерцин авиаасанаша дуьненайукъара а, кхин чоьхьара а хӀаваан дӀасалелориш до Хосе Хоакина де Ольмедо аэропортера.
ТӀеман ницкъаш
Эквадоран тӀеман ницкъаш (Fuerzas Armadas del Ecuador) — пачхьалкх маьрша а, латта ца даккхийта а, машар ларбаран а Ӏалашо йолу Республика Эквадоран дерриг эскар. Лаьтта лаьттахулара, тӀеман-хӀордан, тӀеман-хӀаваан ницкъех. 1996 шарахь герзашца болу ницкъашкахь гӀуллакхехь вара 125 185 стаг. 1995 шарахь тӀеман хьашташна дайира 386 млн долл., йа 2,1 % ДЧС.
Бахархой
Бахархойн барам — (2020 шарахь мах хадор). Бахархой гулбелла шина уггаре йоккха гӀалахь — Гуаякилехь а, Китохь а, мехкан йисина нах беха меттигаш 400 эз. стагал сов йац.
Шарахь тӀекхета — 1,2 %;
Дуьненна тӀе бовлар — 17 стаг 1000 стеганна;
Адам дахаран йуккъера барам — 74,5 божарий; 80,6 зудаий.
Этно-расин хӀоттам: метисаш 65 %, индахой 25 %, хӀукӀайнаш 7 %, хӀуӀаьржанаш 3 %
Грамоталла — 94 % божарий, 92 % зударий (2017 шеран хаамашца).
Дин: католикаш 74 %, кхин берш 26 % — уьш бу Керстачеран а, Дин даржоран а Альянсан, Эквадорера Делан Ассамблейн Инжилан конференцеш, Делан килсан тӀаьхьабозурш, баптисташ, адвентисташ.
ГӀаланаш
Эквадоран коьрта шахьар Кито, йиллина испанхоша жима индахойн эвлан меттехь. Гуаякиль — шен барамца уггаре йоккха гӀала, йоккха порт а, махлелоран йукъ а йу, лаьтта хьена латта долчу йуьртабахаман регионехь. Куэнка — шен барамца кхоалгӀа гӀала йу, лору мехкан «оьздангаллин йукъ», дуккха а студенташ болуш, америкин а, европахойн а пенсионерашна йукъахь гӀарайаьлла - экспаташца. Манта — 250 000 вахархо волу хӀордан порт йу. Тойеш йу, цуо Мантина таро лур йу регионехь уггаре йаккхийчех порт хила.
Оьздангалла
Эквадор къаьста испанин оьздангаллин тӀаьхье орамера бахархойн оьздангаллин ламастийн тӀаьхье цхьаьнакхетарца. Мацца а цкъа мехкан латта йукъахь дара инкийн империн. Кито, Къилба Америкин колонийн коьрта шахьрехь уггаре дика лаьтташ йерг, хьалхара колонийн архитектурин чӀогӀа дика кепаш йу. Колонин муьрехь йерриг говзаллин кепаш кхуьура килсан Ӏаткъамца, цара леладора Европехь коьрта долчу бароккон хотӀан ларраш. ХӀинца дукхаха йолу болх беш йолу килсаша, Китохь Ӏалашдо мехала исбаьхьаллин кхолламаш: суьрташ, килсан пхьегӀаш, аьгна дечиг, статуяш, тайп-тайпана хаздерш.
Кухни
Эквадоран кухнехь индахойн къаьмнийн ламасташ ду, дукха кепара даарш ду. ЧӀогӀа деза даар ду кхузахь: ягуарлокро (картолийн чорпа цӀийца), локро-де-кесо (картолийн чорпа нехчанца а, авокадоца а), кальдо-де-пата (эсанан кхаьрзина бергех йина чорпа), севиче (буьда хӀордан сурсаташ: чӀара, креветкаш, лаймин мутт чу, кӀуон бурч тухуш бераме йоьхкина устрицаш), кхаьрзина банан патакон, иза хьалха йуьллу тӀекхалла йа гарнир санна, кангрехада (кхехкийна крабаш). ГӀарайаьлла кхаьрзина куй (хӀордан хьакха) иза хьалхайуьллу ламанан декъехь а, бердйистехь а. Орельяна провинцехь меттигера бахархоша йуу чуйн тӀаьхь кхаьрзина пальмин чхьуьйриган нӀаьвцицигаш.
Эквадоран йий Къилба Америкехь лору уггаре дикачех. Цул сов, барашкахь ца кхоьрруш лур ду къоман «чичу», шекаран эрзаш даьккхина «писко» йа «агуардиенте» къаркъа.
Арахьара политика
Эквадоран коьрта арахьараполитикин Ӏалашо йу: арахьара агрессех мохк ларбар а, чоьхьара законехь доцу гӀуллакхех лардалар а; Вовшахтоьхна Къаьмнийн Кхолламо (ВКъКх) а, Америкин пачхьалкхийн кхоллам (АПКх) гӀолацар; чӀара лаца берд йистера 200 миль хӀордан мехкан реза цахилар; 1942 шеран Машарех, доттагӀаллех, дозанех лаьцна Перус а, Эквадоро а махк къийсаран дов дерзоран протоколанна (Протокол Рио) реза цахилар. Эквадоран арахьамахлелоран йукъаметтигаш ламаста Америкин Цхьаьнатоьхна Штаташка йирзина йара, 1970-гӀа а, 1980-гӀа а шерашкахь Эквадоро Маьхкдаьтта дозанал арадоккху — мехкийн кхолламан (ОПЕК) декъахо хиларна цкъаццӀа йозуш йоцу арахьара политика лелайора. Борха Севальос Родриго президент волуш, 1980-гӀа шерашкахь, Эквадоран дуьненайукъара арахьараполитикин уьйранаш хилира алсама тайп-тайпана, президент Фебрес-Кордеро Рибаденейра Леон волуш хиллачул, иза Цхьаьнатоьхна Америкин политике хьаьжна вара. Масала, Эквадоро шен уьйранаш жигарайаьхна КхолгӀа дуьненан мехкашца, дуьненайукъара кхолламашца, Малхбузен Европица, социалистийн мехкашца. 1969 шарахь Эквадоро а, Советийн Союзо а дӀатесира дипломатин йукъаметтигаш, амма 1972 шарахь, Эквадор ОПЕК йукъайахча бен, СССР бала ца хилла оцу мехкана. 1970-гӀа шерашна йуккъехь Советийн Союзо Китохь латтайора вакилат, АЦШца оцу мехкан Ӏаткъамна къовсам латтабора.
Хьажоргаш
Категори:ВКъКх пачхьалкхаш — декъахой
Кимильтей (эвла)
Кимильтей (Кимильтей) — Российн Федерацин Иркутскан областан Зиман кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Иркутскан губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Зиман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Тепетитлан (Олинала)
Тепетитлан — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Сизавет
Сизавет (?) — Эрмалойчоьнан Ширакан провинцин эвла.
Билгалдахарш
Категори:Ширакан провинцин нах беха меттигаш
Старинка (Андреаполан кӀошт)
Старинка (Старинка) — Российн Федерацин Тверан областан Андреаполан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Андреаполан кӀоштан нах беха меттигаш
Лягушино (Кишертан кӀошт)
Лягушино (Лягушино) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кишертан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кишертан кӀоштан нах беха меттигаш
Хоэнмокер
Хоэнмокер — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Стари Турай
Старый Турай (Старый Турай) — Российн Федерацин Оренбурган областан Тюльганан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Тюльганан кӀоштан нах беха меттигаш
Зимитицы (эвла)
Зимитицы (Зимитицы) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волосован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волосован кӀоштан нах беха меттигаш
Пуэнтес-Вьехас
Пуэнтес-Вьехас — Испанин Мадрид провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Пало Алто, Барио дел Саусито (Эль Льяно)
Пало Алто, Барио дел Саусито — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Колледж-Парк (Джорджи)
Истори
Колледж-Парк гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Джорджи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сан Хосе дел Табако (Мануел Добладо)
Сан Хосе дел Табако — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Хосе дел Табако лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Рауш (Давлеканован кӀошт)
Рауш — Башкирийчоьнан Давлеканован кӀоштан йукъайогӀу хутор, иза Рассветовски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 148 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453414, код ОКАТО — 80222840007.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Давлеканован кӀоштан нах беха меттигаш
Стаховка
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Оршанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лавров Клин
Лавров Клин (Лавров Клин) — Российн Федерацин Новгородан областан Сольцин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сольцин кӀоштан нах беха меттигаш
Гришино (Острован кӀошт)
Гришино (Гришино) — Российн Федерацин Пскован областан Острован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
ЧоьгӀуьрлуьк (Чине)
ЧоьгӀуьрлуьк (Çöğürlük) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Чиненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Чиненан микрокӀошташ
Категори:Чиненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Вороновка (Ульяновскан область)
Вороновка (Вороновка) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Базарни Сызганан кӀоштара эвла.
Корня (Чадця)
Корня  — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Вороновка (Ульяновскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Базарни Сызганан кӀоштан нах беха меттигаш
Корня (Чадця)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
ГӀуьей-Мальмезон
ГӀуьей-Мальмезон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — О-де-Сен.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:О-де-Сен департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Косин (Пижицкан повет)
Косин  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Къилба-Африкин Республика
Билгалдахарш
Категори:Пачхьалкхаш
Плисковщина
Плисковщина (Пліскоўшчына) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Исаково (Новленскан йуьртан меттиг)
Исаково (Исаково) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Покровски (Конотопан кӀошт)
Покровски — Украинин Сумин областан Конотопан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Конотопан кӀоштан нах беха меттигаш
Мин-Булак (Туьпан кӀошт)
Мин-Булак — ГӀиргӀазойчоьнан Иссык-Кулан областан Туьпан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Туьпан кӀоштан нах беха меттигаш
Нью-Маркет (Пенсильвани)
Нью-Маркет  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Нью-Маркет бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Красни Клин (Калугин область)
Красни Клин (Красный Клин) — Российн Федерацин Калугин областан Козельскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Хьажоргаш
Категори:Козельскан кӀоштан нах беха меттигаш
(15038) 1998 WQ6
(15038) 1998 WQ6 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 23 ноябрехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 WQ6» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Аленкино (Кировн область)
Аленкино (Аленкино) — Кировн областан Лузан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Лузан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Ямайка
Ямайка (Jamaica ) — гlойре пачхьалкх йу.
Билгалдахарш
Категори:Пачхьалкхаш
Пудышево
Пудышево (Пудышево) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Бомон-ле-ГӀандан
Бомон-ле-ГӀандан (Beaumont-lès-Randan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(6762) Cyrenagoodrich
(6762) Cyrenagoodrich — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Спандарян (Ширакан провинци)
Спандарян (?) — Эрмалойчоьнан Ширакан провинцин эвла.
(6762) Cyrenagoodrich
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 2 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 EC25».
Спандарян (Ширакан провинци)
Билгалдахарш
Категори:Ширакан провинцин нах беха меттигаш
(6762) Cyrenagoodrich
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
ЛевгӀу
Географи
.
Кутоншур
Кутоншур (Кутоншур) — Российн Федерацин Удмуртин Якшур-Бодьян кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Тишки-Брегенди
Тишки-Брегенди — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эрманос Ариза (Исла)
Эрманос Ариза — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.