cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Футбол
Роль судьи
Перед матчем судьи должны проверить сетку ворот и разметку футбольного поля и провести анализ погодных условий. После игры судьи пишут протокол, в котором объясняют все свои решения. Во время игры судья должен определять, например, сколько времени будет добавлено к основному или пересёк мяч линию ворот или нет. Если игрок на усмотрение рефери нарушил правило, он должен назначить штрафной. Судья может вынести игроку предупреждение или остановить матч по каким-либо причинам. В среднем за матч судья пробегает 10 километров.
Помощники судьи
Помимо главного судьи в футболе есть ещё и боковые арбитры. Они помогают определить положение "вне игры. Также они могут сказать главному судье в ситуации, когда он не увидел нарушение правил или гол. В 2012 году УЕФА добавил арбитра за воротами.
Давление
Судьям зачастую не прощают ошибок в решающих матчах. За счёт замедленных повторов болельщикам легко усмотреть неправильное решение судьи. Например в одном из матчей чемпионата мира 2002 года игрок сборной Турции Хакан Унсал попал бразильцу Ривалдо в ногу, а он начал держатся за лицо. Унсалу показали красную карточку, но после просмотра момента после матча Ривалдо оштрафовали за симуляцию на 5180 фунтов стерлингов. На чемпионате мира 2006 года арбитр Грэм Полл забыл удалить игрока после второй жёлтой карточки, а на следующем чемпионате мира судья не засчитал явный гол Фрэнка Лэмпарда.
Неделька (Марий Эл)
Неделька (Неделька) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Футбол
Таланты
Некоторые игроки дают о себе знать в детском возрасте, когда играют в любительских командах или на региональных соревнованиях. Известные клубы посылают в маленькие города скаутов, которые присутствуют на тренировках и высматривают перспективных игроков. При клубах также существуют футбольные школы. Одной из самых известных школ является школа Аякса.
Юношеские соревнования
Пока игроки не являются игроками основной команды. У них есть возможность участвовать в соревнованиях для школьников и юношей. Самое престижное соревнование — кубок Мира. Оно проводится под эгидой ФИФА. Например в 1991 году в соревновании победила команда Португалии, ведомая такими игроками, как Луиш Фигу и Руй Кошта, а через десять лет Хавьер Савиола помог Аргентине выиграть чемпионат и стал лучшим бомбардиром турнира, обогнав не менее известных игроков Джибриля Сиссе и Адриано.
Отказы в приеме в команду
Для многих спортсменов эта надежда остаётся мечтой. Многие уступают по таланту другим футболистам, а других не берут по причине нехватки физической подготовки. Например, Мишелю Платини отказали в приеме во французский клуб Мец из-за плохой работы сердца, а Шона Райт-Филлипса из-за низкого роста не пустили играть в Ноттингем.
Тренировки и травмы
В течении недели футболист посещает тренировки команды и участвует в матчах. Тренировки заключаются в силовых и физических нагрузках, а также в работе с мячом. Также футболисты соблюдают диету.
Травмы в футболе случаются часто. В сезонах 1997/1998 и 1998/1999 федерацией футбола Англии было зафиксировано более 6000 травм. Травмированными игроками занимаются физиотерапевты и хирурги. На восстановление после травм уходят месяцы.
Коровия
Коровия — Украинин Черновцин областан Глибокан кӀоштара эвла.
Футбол
Соревнования
Соревнования по футболу, как и в любом другом виде спорта — важная составляющая игры. Соревнование организуется федерацией, для каждого турнира составляется регламент, в котором обычно определяют состав участников, схему турнира, правила определения победителя при равенстве очков и какие-то отклонения от правил, например количество замен. Соревнования делятся на внутренние и международные, которые в свою очередь разделяются на клубные и национальных сборных. Футбольные турниры собирают десятки тысяч зрителей на трибунах стадиона и многомиллионные аудитории по телевидению.
Коровия
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Футбол
Соревнования
Наиболее известными соревнованиями являются:
Коровия
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Футбол
Соревнования
Проводимые ФИФА:
Коровия
Хьажоргаш
Категори:Глибокан кӀоштан нах беха меттигаш
Футбол
Соревнования
Проводимые УЕФА: Проводимые КОНМЕБОЛ: Проводимые КОНКАКАФ:
Разновидности футбола
Существует множество разновидностей футбола, в основном с меньшим количеством игроков, в том числе: футзал (AMF) и футзал (FIFA) — мини-футбол (играются в зале на специальном покрытии), шоубол (играется в адаптированной хоккейной коробке с искусственным покрытием), дворовый футбол (играется на любом покрытии на полях любого размера любым количеством людей), пляжный футбол (играется на песке), «речной футбол» (по колено в воде, ежегодный турнир в английском г. Бёртон), «болотный футбол» (играется на болоте), футбольный фристайл (заключается в исполнении всевозможных финтов и трюков), рашбол (играется на поле, разделенном на зоны вратаря, штрафного удара, атаки, защиты и нейтральной), футдаблбол (играется двумя мячами).
Также существуют виртуальный и настольный футбол как спортивные игры и футбол на бумаге как логическая игра.
Поскольку популярность футбола очень высока, существует много игр, имитирующих футбол.
Интересные факты
-->
Могилки
Могилки (Могилки) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Старобухарово
Старобухарово (Старобухарово) — Свердловскан областан Нижнесергинскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (11%), марийш (89%).
Билгалдахарш
Категори:Нижнесергинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Немецродо
Немецродо (Немецродо) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Фондяково
Фондяково (Фондяково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Поталуевщина
Поталуевщина (Поталуевщина) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Курилово (Антропован кӀошт)
Курилово (Курилово) — Российн Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Антропован кӀоштан нах беха меттигаш
Велень (Нямц)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Стари Морозково
Стари Морозково (Старое Морозково) — Свердловскан областан Североуральскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Николаевка (Советскан кӀошт)
Николаевка (Николаевка) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Стари Морозково
Билгалдахарш
Категори:Североуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Николаевка (Советскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Прирубки
Прирубки (Прирубки) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Жиличи (Ивьенан кӀошт)
Жиличи (Жылічы) — Белоруссин Гроднон областан Ивьенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Вик (Лакха МагӀна)
Вик (Vicq (Haute-Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Колянур (Советскан кӀошт)
Колянур (Колянур) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Моляково (Тверан область)
Моляково (Моляково) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Арцимович
Арцимович - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 8,0 км гергга.
Моляково (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Арцимович
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Лев Андреевич Арцимович (1909—1973) сийдина.
Моляково (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Арцимович
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1973 шарахь.
Моляково (Тверан область)
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Арцимович
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Замошки (Днон кӀошт)
Замошки (Замошки) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Днон кӀоштан нах беха меттигаш
Фролово (Любиман кӀошт)
Фролово (Фролово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Старикова
Старикова (Старикова) — Свердловскан областан Каменскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (87%), башкираш (12%).
Билгалдахарш
Категори:Каменскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Леонтьево (Владимиран область)
Леонтьево (Леонтьево) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Росси
Росси (Россия; Ρωσία — Русь ) иштта официалан Росси́н Федера́ци (Российская Федерация; практикехь аббревиатурах а пайда оьцу РФ) — малхбалехьара Европин а, Къилбаседа Азин а пачхьалкх йу. Бахархой — 146 519 759 адам ду (2016-чу шарахь лерина). Мехкан йоккхалла — 17 125 246 км². Дуьненахь хьалхар меттехь йу мехкан йокхаллица, 9 меттехь бахархойн дукхаллица.
Коьрта гӀала — Москох йу. Пачхьалкхан мотт — оьрсийн мотт бу.
Федеративни дӀахӀоттаман ийна республика йу. 2012-чу шеран майхь президентан болх Владимир Путинас дӀаэцна, правительствон председатель — Дмитри Медведев ву.
Российн Федерацин хӀоттаман йукъа 85 субъект йогӀу, 22 — республика а, 9 — йист а.
Морозовка (Рамешкин кӀошт)
Морозовка (Морозовка) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Новоалександровскан кӀошт
Новоалександровскан кӀошт (Новоалександровский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Новоалександровск.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Пролетарски (Погаран кӀошт)
Пролетарски (Пролетарский) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Перевоз
Стари Перевоз (Старый Перевоз) — Свердловскан областан Нови Лялян гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (94%).
Билгалдахарш
Категори:Нови Лялян гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Лошаиха
Лошаиха (Лошаиха) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Бакъ волчу Ӏийсан килс
Бакъ волчу Ӏийсан килс маьхза килс ю, дӀахӀоьттина Пекинехь (Цийчоь) 1917-чу шарахь. Тахана шовзткъe пхиъ махкахь бу Ӏаш 1.5 миллион цуьнан декъашхой. И килс ю протестанти кериста динан йукъайогӀуш, ткъа яьржина иза Америкехь 20-гӀа бӀешарахь. Яра и килс Китайхь 1949-чу шарахь коммунисташ Ӏедале бахккалц, маьршачу кхаъ килсанех цхьаъ. Цуьнан Ӏалашо ю къаьмнашна йукъахь кериста дин даржадар а, Ӏийса Пайхамаран шозлагӀа вали хилар даржадар а. Пасхан Рождество ца даздо цара. 1967-чу шарахь бакъ волчу Ӏийсан килсан Интернациональни Гулам дӀахӀоьттина Лос-Анджелесехь, АЦШ. Килсан 10 коьрта бакъонаш:
Билгалдахарш
Категори:Динаш
Лубенкино
Лубенкино (Лубенкино) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Фрольцево (Ярославлан область)
Фрольцево (Фрольцево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Новоселицкан кӀошт (Ставрополан мохк)
Новоселицкан кӀошт (Новоселицкий муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Новоселицки.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Илеуш
Илеуш (Илеуш) — Российн Федерацин Омскан областан Москаленкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Хьажоргаш
Категори:Москаленкин кӀоштан нах беха меттигаш
Нидеральтайх
Нидеральтайх — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Белоозерни (Самарин область)
Белоозерни (Белоозерная) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Дихан (Диханан йуьртан гуо)
Дихан — Кхазакхстанан Жамбылан областан Байзакан кӀоштара эвла.
Белоозерни (Самарин область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 283 адам леррана 2010 шарахь.
Дихан (Диханан йуьртан гуо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Белоозерни (Самарин область)
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Стенин Кедр
Стенин Кедр (Стенин Кедр) — Свердловскан областан Гарин гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Белоозерни (Самарин область)
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Дихан (Диханан йуьртан гуо)
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Байзакан кӀоштан нах беха меттигаш
Стенин Кедр
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Гарин гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Морозово (Рамешкин кӀошт)
Морозово (Морозово) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Новотроицки (Кизнеран кӀошт)
Новотроицки (Новотроицкое) — Российн Федерацин Удмуртин Кизнеран кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кизнеран кӀоштан нах беха меттигаш
Просвет (Брянскан область)
Просвет (Просвет) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Лумбуши
Лумбуши (Лумбуши) — Российн Федерацин Карелин Медвежьегорскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвежьегорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Исланди
Исла́нди (Ísland — «шенийн пачхьалкх» йа «шена пачхьалкх») — гӀайренан пачхьалкх Европин пачхьалкх йу. И мохк бу цхьан гІайрен тІехъ.
Административан йекъайалар
Исландин административан дакъош ду сисла (sýslur) а гӀаланийн гуош а (kaupstaður) (царех цхьаъ пачхьалкхан коьрта гӀала ю), сислаш чохь йу гӀаланаш а коммунаш а (sveit)
Билгалдахарш
Категори:Исланди
Ле-Мениль-ЖегӀмен
Ле-Мениль-ЖегӀмен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Билгалдахарш
Категори:Кальвадос департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Хабалево
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Заболотье (Тарасовскан йуьртан меттиг)
Заболотье (Заболотье) — Российн Федерацин Новгородан областан Демянскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Демянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Апальково (Самарин область)
Апальково (Апальково) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 36 адам леррина 2010 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Старые Решеты
Старые Решеты (Старые Решеты) — Свердловскан областан Первоуральскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%), мордвалар (4%).
Билгалдахарш
Категори:Первоуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Петровскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Петровскан кӀошт (Петровский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Светлоград.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Нови Ургаш
Нови Ургаш (Новый Ургаш) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Байойнш
Байойнш — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Визеу кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Харино (Любиман кӀошт)
Харино (Харино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Предгорнин кӀошт
Предгорнин кӀошт (Предгорный муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Ессентукски.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Лубенцы (Владимиран область)
Лубенцы (Лубенцы) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Степной (Каменскан гӀалин гуо)
Степной (Степной) — Свердловскан областан Каменскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (92%).
Билгалдахарш
Категори:Каменскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Мохнецы
Мохнецы (Мохнецы) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Лузановка (Самарин область)
Лузановка (Лузановка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 191 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Контрерас (Бургос)
Контрерас — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бургос провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нуженер
Нуженер (Нуженер) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Хлестово (Любиман кӀошт)
Хлестово (Хлестово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Макариха (Владимиран область)
Макариха (Макариха) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Нужъял
Нужъял (Нужъял) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пулсеракув
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Заречье (Кошкинан кӀошт)
Заречье (Заречье) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Мощеново (Тверан область)
Мощеново (Мощеново) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Советскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Советскан кӀошт (Советский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Мощеново (Тверан область)
Хьажоргаш
Категори:Рамешкин кӀоштан нах беха меттигаш
Советскан кӀошт (Ставрополан мохк)
Административан центр — Зеленокумск.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Марьинка (Владимиран область)
Марьинка (Марьинка) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Микшино (Камешкован кӀошт)
Микшино (Микшино) — Российн Федерацин Владимиран областан Камешкован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Камешкован кӀоштан нах беха меттигаш
Нурмучаш (Советскан кӀошт)
Нурмучаш (Нурмучаш) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пчелки
Пчелки (Пчелки) — Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Погаран кӀоштан нах беха меттигаш
Корунья-дель-Конде
Корунья-дель-Конде — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Бургос провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ожиганово (Марий Эл)
Ожиганово (Ожиганово) — Российн Федерацин Марий Элан Советскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Советскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Шпановка
Шпановка (Шпановка) — Российн Федерацин Самарин областан Кошкинан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 446 адам леррана 2010.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Кошкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Корчевцы
Корчевцы — Украинин Черновцин областан Глибокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Глибокан кӀоштан нах беха меттигаш
Хворостово (Смоленскан область)
Хворостово (Хворостово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Краснин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Краснин кӀоштан нах беха меттигаш
Часовенка
Часовенка (Часовенка) — Российн Федерацин Ярославлан областан Любиман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любиман кӀоштан нах беха меттигаш
Степнойн кӀошт
Степнойн кӀошт (Степновский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Степной.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Заольховье
Заольховье (Заольховье) — Российн Федерацин Пскован областан Днон кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Труновскан кӀошт
Труновскан кӀошт (Труновский муниципальный район) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан муниципалан кхоллам.
Административан центр — Донски.
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мохк Категори:Российн кӀошташ
Мсты
Мсты (Мсты) — Российн Федерацин Тверан областан Рамешкин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бейсбол
Бейсбо́л (baseball, base — «бух», ball — «буьрка») — командан спортан ловзар бейсболан буьркаца а, битаца а. Яхьаллонашкахь дакъа лоцу шина командас. ХӀора командехь 9 (наггахь 10) стаг хуьлу.
Бейсбол чӀогӀа яржина Кубехь а, АЦШ а, Венесуэлехь а, Японехь а, Китаехь а, Къилбера Кореехь а. АЦШ а, Японехь а, Чехехь а, кхоьчу пачхьалкхашахь а яржина ю софтбол — атта йина бейсболан тайп. Цунах ловзало чохь а, жима байнаш тӀехь а. Тахана бейсболах ловза 120 пачхьалкхахь.
Цунах тера ловзараш ду крикет а, песаполо а Финляндехь, ойна Румынехь а, лапта Россиехь а.
<!--
История
Эволюция старинных игр с битой и мячом в бейсбол прослеживается с трудом. Французский манускрипт 1344 г. содержит иллюстрацию, на которой изображены священники, играющие в игру, предположительно la soule, во многом похожую на бейсбол. Другие старые французские игры, такие, как théque, la balle au bâton и la balle empoisonée также имеют некоторое сходство с бейсболом. Принято считать, что современный бейсбол есть североамериканское развитие более старой английской лапты, популярной в Великобритании и Ирландии.
В американских газетах начала XIX века упоминались игры под названиями «Бейсбол» (Base-Ball), «Базовый мяч» или «Основной мяч» (Bass-Ball, Base Ball), «База» (Base), «Мяч в цели» (Goal Ball), «Городской мяч» (Town Ball). В 1829 году в США вышла «Собственная Книга Мальчика» (The Boy's Own Book), которая считается первым известным печатным упоминанием об игре, напоминающей бейсбол.
Долгое время автором правил бейсбола считался некий Абнер Даблдей из американского городка Куперстаун. Однако сейчас оспаривается даже тот факт, что человек с такой фамилией вообще проживал в Куперстауне. В 1845 году житель Нью-Йорка Александр Картрайт разработал правила игры в бейсбол, которые вскоре были приняты всеми бейсбольными клубами города. 19 июня 1846 года, состоялся первый матч по правилам Картрайта. В 1869 году в городе Цинциннати местная команда «Ред Стокингс» стала первой командой, начавшей платить игрокам деньги за участие в матчах. А уже через два года была создана первая в США и мире профессиональная бейсбольная лига. К началу XX века в большинстве городов восточного побережья США была своя профессиональная бейсбольная команда.