cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Замошье (Быхован кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Анжи Арена
«Анжи́ Аре́на» (хьалха «Хаза́р») — ХӀинжа-ГӀалан «Анжин» а, ФК «Махачкалан» а цӀера стадион. Стадион Каспийск гӀалахь йу. Чухоам — 26 400 хьажархо ву.
Истори
«Хазар» стадион даздарца дӀайиллина 2003 шеран 22 июлехь. Оцу дийнахь «Анжи» клуб левзира Краснодарера «Кубаньца» — 1:0. Дуьххьарлера гол туьйхира Никулин Александра.
2013 шеран 1 мартехь РФС стадионийн сертификаташ ло комитетан гуламехь сацам бина «Анжи Арена» стадионан бехкамашца йогӀуш хиларан сертификат дала. Реконструкци йинчул тӀаьхьа 2013 шерана 17 мартехь хьалхарчу матчехь «Анжи» левзира 1:1 самарера «Крылья Советовца».
Реконструкци
2011 шарахь клубе керла долахо, Керимов Сулейман, варца барт бира «Хазар» стадионан реконструкци ян, тӀаккха цхьаьна ханна тӀаьхь ловзуш лело, 40—50 эзар меттиг болу керла стадион, «Анжи-сити», йаллалц. «Хазаран» реконструкцин проектан, стадион яр чекхдаьлча, цӀе тиллира «Анжи Арена», хӀорд тӀиера чӀогӀа мехаш хиларна стадионан сонашка кхин тӀе а трибунаш йира, ткъа иштта тӀехула, 30 % трибунаш къовлуш, лабанаш а йира, хӀунда аьлча кхин йеза конструкцеш цара ловр йоцун дера. Реконструкци чекхъйаккхаран йиллина хан 2013 шеран март бутт бара. Чухоам хила безара 30 000 гергга меттиг.
Стадион дӀаеллар
Стадион даздарца дӀайиллира 2013 шеран 1 июнехь, концерто гулвира 30 эзар гергга хьажархо, царна концерт йелира дуьненан «седарчаша» Флоу Райда, Шер, «Alabina» тоба, ткъа иштта даймехкан артисташ, царна йукъахь бара Басков Николай, Брегвадзе Нани, «Дискотека Авария» тоба. Концерт дӀахьуш вара Малахов Андрей а, Чурикова Яна а. Малхбален латарш дезачарна, уьш гайтира Жан-Клод Ван Дамма а, Кисси Мухьаммада а, гӀараваьлла волу фильмехь шен «Кикбоксер» рольца Тонг По а. Иштта концертехь вара футболех ловзарех Российн гулйина командан коьрта тренер Капелло Фабио, Российн футболан бертан хьалхара вице-президент Симонян Никита, Российн футболан Премьер-Лигин президент Прядкин Сергей, цара «Анжин» дӀаелира 2012/2013 шеран борзан мидалш, ткъа «Анжин» капитанан ЭтоӀо Самуэлан делира «Чемпионат.com» а, РФПЛ а СОГАЗ — Российн чемпионатан дикачу футболистан официалан совгӀат. ДӀайоьллуш гулдина 12 миллион сом, дӀатесира диканаш даран фондан «Территория добра».
2013 шеран футболах ловзарех зударшна йукъара Российн Кедан финал
2013 шеран 26 майхь оцу стадион тӀаьхь хилира зударшна йукъара Российн Кедан 2012/13 шеран финал, левзира Москохара ЦСП «Измайлово» а, Пермера «Звезда-2005» а. Матч чекхъелира «Звезда-2005» толамца — 2:1.
2014 шеран футболах ловзарех Российн Кедан финал
2014 шеран футболах ловзарех Российн Кедан финал хилира 2014 шеран 8 майхь. Оцу матчехь левзира «Краснодар» а, «Ростов» а. Коьрта а, тӀетоьхна а хан чекхъелира цхьанне толам боцуш — 0:0, ткъа пенальтешца жамӀ 6:5 долуш туьйлира «Ростов». Матче веира 19 500 хьажархо.
Хьажоргаш
Категори:Российн футболан стадионаш Категори:ФК «Анжи» Категори:ФК «Махачкала» Категори:Каспийскан спортан гӀишлош
Серочин (ХӀордан воеводалла)
Серочин — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Сасык-Уьнкуьр
Сасык-Уьнкуьр — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Араванан кӀоштара эвла.
Шарейко (Калинковичин кӀошт)
Шарейко (Шарэйкі) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Сасык-Уьнкуьр
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шарейко (Калинковичин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Сасык-Уьнкуьр
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Араванан кӀоштан нах беха меттигаш
Шарейко (Калинковичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Форначе (Асти)
Форначе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Цупки
Цупки — Украинин Донецкан областан Донецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Донецкан кӀоштан нах беха меттигаш
БегӀи (Ландаш)
БегӀи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Озерочни
Озерочни (Озерочная) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 59 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Доротище
Доротище — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Йешилдон (Алпу)
Йешилдон (Yeşildon) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Алпунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Доротище
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Йешилдон (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Степной (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Большой Черни (Москохан область)
Большой Черни (Большая Черная) — Российн Федерацин Москохан областан Мытищин кӀоштара эвла.
Йешилдон (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Алпунан кӀоштан нах беха меттигаш
Большой Черни (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Йешилдон (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Большой Черни (Москохан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Йешилдон (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Большой Черни (Москохан область)
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Степной (Белгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красни Яруган кӀоштан нах беха меттигаш
Зареченски (Чаплыгинан кӀошт)
Зареченски (Зареченский) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Моцецей (коммуна)
Моцецей — Румынин Долж жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Долж жудецан коммунаш
Савино (Кимрин кӀошт)
Савино (Савино) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Непас
Непас — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ваньково (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Бобова Лука
Бобова Лука (Бобова Лука) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Мешели (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Тава (гӀайре)
Тава Плита (Tava adası) — Каспий-хӀордан чохь, Бакун бухтехь. Бакун архипелаган йукъара цхьа гӀайре
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан гӀайренаш
Казтело ди Пратофонтана (Реджо Эмилия)
Казтело ди Пратофонтана — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мешели (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Эмиргазинан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
NGC 4890
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4890 4890
Брчеколи
Брчеколи (Brčekoly) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Среднеберезовски
Среднеберезовски (Среднеберезовский) — Российн Федерацин Кемеровн областан Топкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Топкин кӀоштан нах беха меттигаш
Пошта-Килнеу
Пошта-Килнеу — Румынин Бузеу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бузеу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фоллерсрода
Фоллерсрода (Vollersroda) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Топки (Покровскан кӀошт )
Топки (Топки) — Российн Федерацин Орёлан областан Покровскан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Орёлан губерни, Российн импери.
Старобельск
Старобельск — Украинин Луганскан областера гӀала. Старобельскан кӀоштан административан центр. XIX бӀешо — Харьковн губерни, Российн импери.
Топки (Покровскан кӀошт )
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Старобельск
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Топки (Покровскан кӀошт )
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дос Эрманос (Катемако)
Географи
Дос Эрманос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Иновлудз
Иновлудз — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
2-я Косторни
2-я Косторни (2-я Косторная) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большой Солдатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лучники (Афанасьеван кӀошт)
Лучники (Лучники) — Кировн областан Афанасьеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Афанасьеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Дошулу
Дошулу (Doşulu) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Дизин
Дизин — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Дериноьз (Дигор)
Дериноьз (Derinöz) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Серпово (ХӀордан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лорензо Гарсия Гомез (Трес Вальес)
Лорензо Гарсия Гомез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Серпово (ХӀордан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Лорензо Гарсия Гомез (Трес Вальес)
Географи
Лорензо Гарсия Гомез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
NGC 4891
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4891 4891
БетбезегӀ-д'АгӀманьяк
БетбезегӀ-д'АгӀманьяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Таваалти (гӀайре)
Таваалти (Tavaaltı adası, ранее Подплиточный ) — Каспий-хӀордан Апшеронан айма чуьра, иза ю Азербайджанан долахь. Апшеронан архипелаган йукъара цхьа гӀайре. Пана гӀайре. Гергахьа ю масийтта кегийн гӀайре.
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан гӀайренаш
Лас Паредес (Мануел Добладо)
Лас Паредес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Паредес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Бдинци
Бдинци — Болгарин Добричин областера эвла. Добричка йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD208063
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Эль Майито, Ла Кондеса (Тантоюка)
Эль Майито, Ла Кондеса — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Майито, Ла Кондеса лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бейликова
Бейликова (Beylikova) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Бейликованан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Бейликованан микрокӀошташ
Категори:Бейликованан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Аройо Хенте (Сочистлавака)
Аройо Хенте — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Шкробы
Шкробы — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Аройо Хенте (Сочистлавака)
Географи
Аройо Хенте лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Шкробы
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Аройо Хенте (Сочистлавака)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Шкробы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Аройо Хенте (Сочистлавака)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Шкробы
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Риво (Удине)
Риво — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Заяченье (Могилёвн область)
Заяченье (Заячэнне) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Второй Едома
Второй Едома (Вторая Едома) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шиичи (Белорусси)
Шиичи (Шыічы) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Димитровски (Воронежан область)
Димитровски (Димитровский) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Арли (Алабама)
Арли — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Стаффорд (Канзас)
Стаффорд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Стаффорд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Куркудык
Куркудык — Кхазакхстанан Алматан областан Карасайн кӀоштара эвла.
Червоносельски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Куркудык
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Червоносельски
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Донецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Куркудык
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Карасайн кӀоштан нах беха меттигаш
Дроздни
Дроздни — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Алифуатпаша
Алифуатпаша (Alifuatpaşa) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
NGC 4892
NGC 4892 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4892 4892
Поштовице
Поштовице (Poštovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Маньоне (Савона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Поштовице
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Моцка (коммуна)
Моцка — Румынин Ясси жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Ясси жудецан коммунаш
Лазе-при-Костелу
Лазе-при-Костелу — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ханлар (гӀайре)
Ханлар (Xanlar adası) — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре, иза ю Азербайджанан долахь.Бакун архипелаган йукъара цхьа гӀайре. ГӀайренна угар гергахьара латта ду Гум гӀайре.
Покровски (Семёнован гӀалин гуо)
Покровски (Покровское) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 67 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Гард-Рок (Аризона)
Гард-Рок  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Гард-Рок бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Стари Айдар
Стари Айдар — Украинин Луганскан областан Станично-Луганскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Станично-Луганскан кӀоштан нах беха меттигаш
Теребрено
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красни Яруган кӀоштан нах беха меттигаш
Брайда (Потенца)
Брайда  — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Инчев
Инчев — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Брайда (Потенца)
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Инчев
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Долайли (Дигор)
Долайли (Dolaylı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
HD208090
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Оьбекташ (Эмиргази)
Оьбекташ (Öbektaş) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Эмиргазинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Эмиргазинан микрокӀошташ
Категори:Эмиргазинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Сеце (Польша)
Сеце — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Заречни (Чаплыгинан кӀошт)
Заречни (Заречная) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Бйодос
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сакулино (Кимрин кӀошт)
Сакулино (Сакулино) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Новьеркас
Новьеркас — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Форначе (Кунео)
Форначе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бубдор
Бубдор (Бубдор) — Коми Республикин Сысолан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Сысолан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Ял (гӀайре)
Ял (Yal adası) — Каспий-хӀордан Апшеронан айма чуьра гӀайре, иза ю Азербайджанан долахь. Апшеронан архипелаган йукъара цхьаъ. Пана гӀайре. Релйеф нийса ю.
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан гӀайренаш
Терехино (Топкин кӀошт)
Терехино (Терехино) — Российн Федерацин Кемеровн областан Топкин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Топкин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Бобуры
Бобуры (Бобуры) — Российн Федерацин Смоленскан областан Велижан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4893
NGC 4893 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Званцовка
Званцовка (Званцоўка) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Митрохово (Кировн область)
Митрохово (Митрохово) — Кировн областан Афанасьеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Долгинка
Долгинка (Долгинка) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
Митрохово (Кировн область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Афанасьеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Долгинка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бежаново (Добричин область)
Бежаново  — Болгарин Добричин областера эвла. Генерал-Тошево йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Васильевка (Ивановн область)
Васильевка (Васильевка) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Андреевски (Большой Солдатскан кӀошт)
Андреевски (Андреевский) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большой Солдатскан кӀоштан нах беха меттигаш
Высоки Двор
Высокий Двор (Высокий Двор) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Аккоьпруь (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Бейликованан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Юровичи (Калинковичин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Риво Баларин (Виченца)
Риво Баларин — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Айдинлар (Гейве)
Айдинлар (Aydınlar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Черемшанка (Волинан область)
Черемшанка — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Услар, Пётр Карлович
Барон Пётр Ка́рлович У́слар (1816 шеран 1 сентябрь, д. Курово, Вышний Волочекан уезд, Тверан губерни, Российн импери — 1875 шеран 20 июнь, Курово, Вышний Волочекан уезд, Тверан губерни, Российн импери) — оьрсийн эскаран инженер (генерал-майор), лингвист, этнограф. XIX бӀешеран гӀарваьлла Кавказйовзархо, абхазхойн а, нохчийн а, суьйлийн а, гӀазгӀумкийн а, даьргӀойн а, лаьзгийн а, табасаранийн а меттанийн хьалхара сурт хӀоттинарг.
<!-- Член Кавказского отдела Императорского Русского географического общества (1851), член-корреспондент по разряду лингвистики Историко-филологического отделения Академии наук (1868).
Происхождение и семья
Родился в 1816 году в семье баронов Услар (Узлар), усадьба которых находилась в деревне Курово Вышневолоцкого уезда Тверской губернии (ныне Старое Курово Вышневолоцкого района); помимо Курова, Услары владели также деревнями Горбово и Наумово.
Дед — майор Карл Услар, уроженец Ганновера, приехал в Россию и поступил на военную службу в 1765 году; имение Курово было пожаловало ему Александром I. Отец — капитан Карл Карлович Услар, участник Отечественной войны 1812 года (умер в 1840 году). Мать — дочь коллежского асессора Вера Васильевна Чихачёва.
В семье было семеро детей: помимо Петра это старшая сестра Александра (1815) и младшие Сергей (1819), Елизавета (1820), Елена (1822), Мария (?) и Николай (1830). . Сергей Карлович был убит в 22 года во время службы на Кавказе, Николай Карлович выучился на юриста, однако умер в 30 лет, потеряв зрение. Елена Карловна, в замужестве Фролова, затем Богданова, была подругой Е. А. Денисьевой — гражданской жены Ф. И. Тютчева.
П. К. Услар был женат на Софье Карловне Краббе, дочери генерала К. К. Краббе. Они поженились в 1839 году в Шуше; в 1843 году Софья Карловна умерла почти одно временно с их старшей дочерью Юлией.
Их младшая дочь Нина Петровна была замужем за Д. Д. Благово — титулярным советником и известным писателем и богословом; их дети — Варвара (1859) и Пётр (1861), умерший по младенчестве. В 1862 году Нина Петровна оставляет семью, Д. Д. Благово принимает монашество с именем Пимен. Впоследствии архимандрит Пимен был настоятелем русской посольской церкви в Риме, где и умер. От второго брака у Нины Петровны было еще двое детей. Варвара Благово стала женой историка, профессора Казанского университета Д. А. Корсакова.
Образование и военная карьера
П. К. Услар воспитывался сначала дома под руководством учителя Г. Миддендорфа, затем окончил 3-ю Санкт-Петербургскую гимназию (1833) и Главное Инженерное училище (1836). По специальности — военный инженер.
В 1837 году командирован в Отдельный Кавказский корпус, где во время Кавказской войны начал службу в сапёрном батальоне. В 1839 году участвовал в экспедиции Головина в Южный Дагестан, в том числе принимал участие во взятии Ахты. Затем после женитьбы он почти на 10 лет оставляет Кавказ.
Затем Услар командирован для составления военно-статистического описания Тверской и Вологодской губерний, которое продолжалось в 1845—49 гг. Участвовал в Венгерском походе 1849 года.
С 1850 года Услар вновь служит на Кавказе, где пробыл до своей смерти 25 лет, лишь ненадолго выезжая в родное имение (обычно на лето). Сначала он был командирован для военно-статистического описания Эриванской губернии. В Крымскую войну 1853—56 гг. начальник штаба Гурийского отряда Отдельного Кавказского корпуса. Затем в чине полковника служил в Кутаиси. С 1862 года — генерал-майор.
Награждён орденами Св. Анны 3-й ст. с бантом (1849) и 1-й ст. с мечами (1867), Св. Владимира 4-й ст. с бантом (1854) и 3-й ст. с мечами (1857), Св. Георгия 4-й ст. за 25 лет службы (1855), Св. Станислава 1-й ст. (1865).
Похоронен в селе Осечно, где находилась приходская Троицкая церковь и кладбище.