cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Екатериновски (Адыгейчоь)
Билгалдахарш
Категори:Гиагинскан кӀоштан нах беха меттигаш
(20466) 1999 MW1
(20466) 1999 MW1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 20 июнехь CSS проекты цӀе йолу Ӏилманчо Каталина обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 MW1» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Весте (Лаха Саксони)
Весте — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Серково (Шарьян кӀошт)
Серково (Серково) — Российн Федерацин Костромин областан Шарьян кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шарьян кӀоштан нах беха меттигаш
Громово (станци)
Громово (Громово) — Российн Федерацин Ленинградан областан Приозерскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Приозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Моторсито (Комонфорт)
Географи
Эль Моторсито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
HD113158
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Джемликовице
Джемликовице — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Бандитела Монти (Рим)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чивате
Чивате — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Лекко провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Круглово (Красноярскан мохк)
Круглово (Круглово) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Канскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Канскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 919
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Тартар (Янаулан кӀошт)
Тартар — Башкирийчоьнан Янаулан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Кисак-Каински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 144 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452820, код ОКАТО — 80259850005.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Янаулан кӀоштан нах беха меттигаш
Кашнур (Кировн область)
Кашнур (Кашнур) — Кировн областан Пижанкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (30%), оьрсий (70%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Пижанкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Поляны (Юхнован кӀошт)
Поляны (Поляны) — Российн Федерацин Калугин областан Юхнован кӀоштара эвла.
Вулька Телеханская
Вулька Телеханская (Вулька Целяханская) — Белоруссин Брестан областан Ивацевичин кӀоштара эвла.
Поляны (Юхнован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Вулька Телеханская
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Поляны (Юхнован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Юхнован кӀоштан нах беха меттигаш
Вулька Телеханская
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ивацевичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Вороново (Слободскан йуьртан меттиг)
Вороново (Вороново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Угличан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Ламоли (Пезаро а, Урбино а)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Вороново (Слободскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Ламоли (Пезаро а, Урбино а)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
БегӀнатгӀ
БегӀнатгӀ (Bernâtre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тарасово (Суксунан кӀошт)
Тарасово (Тарасово) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Суксунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Хьажоргаш
Категори:Суксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Эскалера (Мекатлан)
Ла Эскалера — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Эскалера лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Посесионе Бозкето (Ферара)
Посесионе Бозкето — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Ла Эскалера (Мекатлан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Тимпа деи Паломби
Тимпа деи Паломби — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Посесионе Бозкето (Ферара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Эскалера (Мекатлан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тимпа деи Паломби
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Козлиха (Шилекшинскан йуьртан меттиг)
Козлиха (Козлиха) — Российн Федерацин Ивановн областан Кинешман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кинешман кӀоштан нах беха меттигаш
Маршовице (Езержани-Маршовице)
Маршовице  (Maršovice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Прелесе (Лития)
Прелесе  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Капилья де Моралес (Пенхамо)
Капилья де Моралес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Капилья де Моралес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сасовка (Закарпатьен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Сваляван кӀоштан нах беха меттигаш
БгӀе (ЭгӀ)
БгӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дреново (Софин область)
Дреново  — Болгарин Софин областера эвла. Костинброд йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Госплемстанци (Павлодаран область)
Госплемстанци — Кхазакхстанан Павлодаран областан Павлодаран кӀоштара эвла.
Баклаи
Баклаи (Баклаі) — Белоруссин Минскан областан Мяделан кӀоштара эвла.
Госплемстанци (Павлодаран область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Павлодаран кӀоштан нах беха меттигаш
Баклаи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Ранчо ла Сабана (Пуенте Насионал)
Ранчо ла Сабана — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Баклаи
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Ранчо ла Сабана (Пуенте Насионал)
Географи
Ранчо ла Сабана лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Баклаи
Хьажоргаш
Категори:Мяделан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ранчо ла Сабана (Пуенте Насионал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Аламо (Платон Санчез)
Эль Аламо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Аламо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Квемо-Жошха
Квемо-Жошха (ქვემო ჟოშხა) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Амбролаурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 129 стаг (2014 шо).
Алёшня (Залегощан кӀошт)
Алёшня (Алёшня) — Российн Федерацин Орёлан областан Залегощан кӀоштара эвла.
Квемо-Жошха
Билгалдахарш
Категори:Амбролаурин муниципалитетан нах беха меттигаш
Алёшня (Залегощан кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Хьажоргаш
Категори:Залегощан кӀоштан нах беха меттигаш
Ангиер (Къилбаседа Каролина)
Ангиер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Липск-Жарский
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Новосельцы (Одессин область)
Новосельцы — Украинин Одессин областан Раздельнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
АгӀвьоь (Лакха Альпаш)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Нова-Кампина
Нова-Кампина — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Экинбаши (ДивригӀи)
Экинбаши (Ekinbaşı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) ДивригӀинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Местекань
Местекань — Румынин Галац жудецан коммунера эвла.
Экинбаши (ДивригӀи)
Хьажоргаш
Категори:ДивригӀинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Местекань
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Галац жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гроностае-Пуща
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 920
NGC 920 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
920 920
(20467) Hibbitts
(20467) Hibbitts — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 20 июнехь LONEOS проекты цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 MX1» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ато Кемадо, Сан Фелипе (Трес Вальес)
Географи
Ато Кемадо, Сан Фелипе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Сомовка (Воротынецан кӀошт)
Сомовка (Сомовка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Воротынецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 589 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Воротынецан кӀоштан нах беха меттигаш
Коьселер (Тиреболу)
Коьселер (Köseler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Тиреболунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тиреболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пшибихово
Пшибихово — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Високосан шо
Високо́сан шо (bis sextus — «шолгӀа ялхалгӀа» ) я высоко́сан шо (къамелехь лелон, аттачу маттахь лелон ) — юлианан а, григорианан а рузманашкара дохалла 366 де долу шо, високосан доцучу шарахьчул цхьа де-буьйса кӀезиг хуьлу. Юлианан рузманехь високосан шо ду хӀора доьалгӀаниг, григорианан рузманехь оцу бакъонах къаьстина бакъо ю.
Йукъадаккхаран истори
Вайн эрал 45 шо хьалха 1 январехь дуьйна руман диктаторо Гай Юлий Цезара йукъаяьккхина Румехь коьртехь Созиген волчу александрийн астрономаша йина йолу рузма, цуьнан хьесап дара астрономин шо 365,25 де-буса (365 де-буса а, 6 сахьт а) латтар. Оцу рузманех юлианан рузма ала долийра. Сов долуш долу ялх сахьт нисдан, йукъадаьккхира високосан шо. Кхо шо хуьлура 365 де-буьйсанах лаьтташ, ткъа хӀора доьалгӀа шеран тӀетухура кхин а цхьа де-буьйса февралехь.
Руман рузма кхаа дийнах цхьаъ юханехьа дагардаран бух тӀехь яра, царех календ (беттан хьалхара де), нон (беттан доьалгӀа дакъа) я ид (беттан йукъ) олура. Мартехь, майхь, июлехь, октябрехь идаш беттан 15-гӀа деношкахь хуьлура, ткъа нонаш — 7-гӀа дийнахь, бисинчу беттанашкахь — 13-гӀа а, 5-гӀа а деношкахь ший а. Терахь юханехьа дагардора уллерчу календан, идан, я нонан тӀиера; иштта апрелан хьалхара дийнах апрелан календаш олура, мартан тӀаьххьара де — апрелан календел хьалхара денош (Pridie Kal Apriles), мартан тӀеххьарчул хьалхарчу дийнах — апрелан календ кхача кхоалгӀа де, иштта дӀа. Иштта терахьаш билгалдахар дукха лаьттира юлианан рузманехь. Февраль тӀаьххьара шеран бутт бара руман рузбанехь. Дуьххьара високосан шо хилира вайн эрал 45 шо хьалхараниг хилира
Цезарь вийра керла рузма йина ши шо даьлчи, шолгӀа високосан шо доладелира иза веллачул тӀаьхьа. Рузма леларх жоплуш болу мозгӀарш ца кхетна хила тарло хӀора диъ шо даьлчи де тӀетохаран принципах, цуьнан меттана йукъадетта буьйлабелира хӀора кхоалгӀачу шеран февралехь цхьацца де. Цезарал тӀаьхьа 36 шарахь хӀора кхоалгӀа шо високосан дара, цул тӀехьий бен нис ца дира император Августа високосан шерийн нийса низам (кхин тӀе рузма нисъярхьама юхадехира хьалха тӀедиттина месех де а). Руман а, мисаран а терахьаш 1999 зорбатоьхна оксиринхан тептаршца дуьстича, гучуделира, Румехь високосан шераш вайн эрал 42, 39, 36, 33, 30, 27, 24, 21, 18, 15, 12, 9 шераш хьалха, 8 а, 12 а шерашкахь хилар, ткъа цул тӀаьхьа хӀора доьалгӀа шо.
Григорианан рузма
Тропикийн шеран (шина бӀаьстенан йукъара де-буьйса нисдаларна хан) юккъера дохалла ду 365 де 5 сахьт 49 минот. Юккъера тропикийн шеран а, юккъера юлианан рузман шеран (365,25 де-буьйса) а дохаллин йукъара башхалла ю 11 минот гергга, оцу 11 минотах 128 шарахь вовшахкхета цхьа де-буьйса гергга.
Масех бӀешо даьлчи гучуделира килсан Ӏиданаш доьзна долу бӀаьстенан де-буьйса нисдалар шаршар. XVI бӀешарахь бӀаьстенан де-буьйса нисдалар хуьлура 10 де хьалха 21 мартал, иза леладора Пасха лоруш.
Гулделла гӀалат нисдархьама, кхин тӀе и гӀалат ца дархьама, 1582 шарахь руман папас Григорий XIII-гӀачо йира рузман реформа. Юккъера рузман шо дика даийта маьлхачунца, барт бира висакосан шерийн низам хийца. Хьалха санна високосан дисира доьалгӀа шо, амма 100 декъалуш долчу шерашна кхин бакъо йира 100. Иштта шераш високосан хуьлу, нагахь кхин а 400 декъалахь.
БгӀе-суьгӀ-АвгӀ
БгӀе-суьгӀ-АвгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Високосан шо
Григорианан рузма
БӀешерийн тӀехьа ши ноль йолуш долу тӀаьххьара шераш, деаннах кхоъ високосан дац. Иштта, 1700, 1800, 1900 шераш високосан дац, хӀунда аьлчи уьш декъало 100, амма ца декъало 400. 1600 а, 2000 а шераш — високосан ду, хӀунда аьлчи иза 100 а, 400 а декъало. 2100, 2200, 2300 шераш —високосан дац. Високосан шарахь кхин цхьа де тӀетуху — 29 февраль.
ТӀаьххьара високосан шо хилира 2016 шо, ткъа хиндерг 2020 шо.
БгӀе-суьгӀ-АвгӀ
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Високосан шо
Жугтийн рузма
Жугтийн рузманехь високосан шо олу, бутт тӀетухучу шерах. Цуьнан бахьана ду, жугтийн рузма беттаца лелош хилар, беттан бохалла 29,53059 мелхан де ду, цундела беттан шо тӀаьхьадуьсу астрономин мелхачул 11 де гергга. Беттан шераш мелхан шерашца нисдархьама високосан шо хуьлу кхойтта бетах лаьтташ. 19 шеран йукъа догӀу 7 високосан шо, иза хуьлу 235 беттан рузманан бутт. Шеран юккъера дохалла хуьлу 235 × 29,53059 / 19 = 365,24677 де.
Литература
Категори:Рузма Категори:Юлианан рузма Категори:Григорианан рузма
Колхозни (Адыгейчоь)
Колхозни (Колхозный) — Российн Федерацин Адыгейчоьнан Гиагинскан кӀоштара кӀотар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
БегӀне-ан-Понтье
БегӀне-ан-Понтье (Bernay-en-Ponthieu) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.
Колхозни (Адыгейчоь)
Билгалдахарш
Категори:Гиагинскан кӀоштан нах беха меттигаш
БегӀне-ан-Понтье
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Муерто (Апасео эль Алто)
Эль Муерто — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хулбоака (Оргейн кӀошт)
Хулбоака (, Hulboaca) — Молдавин Оргейн кӀоштара эвла.
Эль Муерто (Апасео эль Алто)
Географи
Эль Муерто лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Осново
Осново — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Эль Муерто (Апасео эль Алто)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хулбоака (Оргейн кӀошт)
Литература
Категори:Оргейн кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Осново
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Муерто (Апасео эль Алто)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
HD113192
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чивенна
Чивенна — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Комо провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Янбарис
Янбарис — Башкирийчоьнан Янаулан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Кисак-Каински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 110 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452820, код ОКАТО — 80259850006.
Джималовице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Янбарис
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Янаулан кӀоштан нах беха меттигаш
Лампаджо (Пистоя)
Лампаджо  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дубови Овраг
Дубови Овраг (Дубовый Овраг) — Российн Федерацин Волгоградан областан Светли Яран кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Хьажоргаш
Категори:Светли Яран кӀоштан нах беха меттигаш
Сухая Терешка
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ульяновскан областан Николаевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Макавите (Бенито Хуарез)
Эль Макавите — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Макавите лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Пилиповка (Луганскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Макавите (Бенито Хуарез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Пилиповка (Луганскан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Сватован кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Макавите (Бенито Хуарез)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Вестервальзеде
Вестервальзеде — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тимпанара (Месина)
Тимпанара — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Посесионе Вегра (Ферара)
Посесионе Вегра — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(20468) Petercook
(20468) Petercook — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 13 июлехь Джон Бротон цӀе йолу Ӏилманчо Риди-Крик обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 NK4» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Аранзас (Техас)
Аранзас  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Аранзас гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Каза ле Бице (Арецо)
Каза ле Бице — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Бакшты (Мяделан кӀошт)
Бакшты (Бакшты) — Белоруссин Минскан областан Мяделан кӀоштара эвла.
Каза ле Бице (Арецо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бакшты (Мяделан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Мяделан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Симоново (Шарьян кӀошт)
Симоново (Симоново) — Российн Федерацин Костромин областан Шарьян кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шарьян кӀоштан нах беха меттигаш
Дружево (Болгари)
Дружево  — Болгарин Софин областера эвла. Своге йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Софин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лохливен гӀала
Лохли́вен гӀала (Lochleven Castle) — Шотландехь Перт-энд-Кинросс областехь Кинросс шахьран уллера Лох-Ливен Ӏам чуьра Кастл гӀайрен тӀиера къапалг хилла гӀала. ХӀинца къапалг хилла лаьтта.
Истори
Схьагарехь гӀала йоьттина 1300 шарахь гергга Шотландин паргӀатонан хьалхара тӀом болучу хенахь. XIV бӀешеран шолгӀачу декъехь гӀала долаяьлла граф Дугласан, церан тайпана карахь лаьттира 300 шарахь сов. 1567—1568 шерашкахь гӀалана чохь чуйоьллина хилла Шотландин паччахь-аьзни Мария Стюарт.
Хьажоргаш
Категори:Шотландин гӀаланаш Категори:Шотландин къапалгаш Категори:Перт-энд-Кинросс
Квемо-Крихи
Квемо-Крихи (ქვემო კრიხი) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Амбролаурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 113 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Амбролаурин муниципалитетан нах беха меттигаш
NGC 921
NGC 921 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
921 921
Маршовице (Нове Место на Мораве)
Маршовице  (Maršovice) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Граниковка
Граниковка — Кхазакхстанан Акмолан областан Сандыктаунан кӀоштара эвла.
Маршовице (Нове Место на Мораве)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Граниковка
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Маршовице (Нове Место на Мораве)
Демографи
Бахархойн динамика:
Граниковка
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Сандыктаунан кӀоштан нах беха меттигаш
Маршовице (Нове Место на Мораве)
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Воронцово (Угличан кӀошт)
Воронцово (Воронцово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Угличан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Денисово (Приозерскан кӀошт)
Денисово (Денисово) — Российн Федерацин Ленинградан областан Приозерскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Приозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сасово (Виноградован кӀошт)
Сасово — Украинин Закарпатьен областан Виноградован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Виноградован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Крутой Горка (Красноярскан мохк)
Крутая Горка (Крутая Горка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Канскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Канскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кускунлу (Тиреболу)
Кускунлу (Kuskunlu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Гиресун провинцин (ил) Тиреболунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гиресун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тиреболунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лисини (Лебушанийн воеводалла)
Лисини  — Польшин Лебушанийн воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Мария Стюарт (маьӀнаш)
Мария Стюарт:
Грохи
Грохи — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Эрикли (ДивригӀи)
Эрикли (Erikli) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) ДивригӀинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:ДивригӀинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Парканцы
Парканцы — Украинин Одессин областан Раздельнин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Раздельнин кӀоштан нах беха меттигаш
Квашенники
Квашенники (Квашенники) — Кировн областан Нолинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
(20469) Dudleymoore
(20469) Dudleymoore — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Квашенники
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (18%), оьрсий (82%).
(20469) Dudleymoore
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 13 июлехь Джон Бротон цӀе йолу Ӏилманчо Риди-Крик обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 NQ4» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Квашенники
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Нолинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Пшибишев (Великопольскан воеводалла)
Пшибишев  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Прелесе (Шентруперт)
Прелесе  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Поповка (Юхнован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Пшибишев (Великопольскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Прелесе (Шентруперт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пшибишев (Великопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Козловка (Ивановн область)
Козловка (Козловка) — Российн Федерацин Ивановн областан Кинешман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кинешман кӀоштан нах беха меттигаш
Прелесе (Шентруперт)
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Капильяс (Сан Фелипе)
Капильяс — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Капильяс лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Поповка (Юхнован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Капильяс (Сан Фелипе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Поповка (Юхнован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Юхнован кӀоштан нах беха меттигаш
Капильяс (Сан Фелипе)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
БгӀейпон
БгӀейпон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
БегӀней (Сомма)
БегӀней (Berneuil (Somme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ансонвилл (Къилбаседа Каролина)
Ансонвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тебеняки
Тебеняки (Тебеняки) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Суксунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Суксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Григорово (Захаравскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Кичменгски Городокан кӀоштан нах беха меттигаш
АспгӀ-ле-КогӀп
АспгӀ-ле-КогӀп — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха Альпаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Алексеевски (Воротынецан кӀошт)
Алексеевски (Алексеевский) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Воротынецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 90 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Воротынецан кӀоштан нах беха меттигаш
HD113221
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.