cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ступинка (Къилбаседа-Кхазакхстанан область)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Шал акынан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Семеновка (Львован кӀошт)
Семеновка — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш Семенівка (Львівський район)
(1477) Бонсдорффия
(1477) Бонсдорффия  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1938 шеран 6 февралехь И. Вяйсяля цӀе йолу Ӏилманчо Турку обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1938 CC».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Риоса
Риоса — Испанин Астури провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Астури провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чандир (ЙайладагӀи)
Чандир (Çandır) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) ЙайладагӀинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:ЙайладагӀинан микрокӀошташ
Категори:ЙайладагӀинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ОжикугӀ
ОжикугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Марьино (Юроченскан йуьртан меттиг)
Марьино (Марьино) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
АшагӀи Сейфаьли
АшагӀи Сейфаьли (Aşağı Seyfəli) — Азербайджанан Шаьмкиран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шаьмкиран кӀоштан нах беха меттигаш
Мертисмаил (Суруч)
Мертисмаил (Mertismail) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Суручнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Суручнан микрокӀошташ
Категори:Суручнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Песьянка (Алтайн мохк)
Песьянка (Песьянка) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Троицкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Вито (Пескара)
Сан Вито — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Александри (Кривой Роган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кривой Роган кӀоштан нах беха меттигаш
КугӀшам (Мен а, ЛуагӀа а)
КугӀшам (Courchamps (Maine-et-Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Плеханово (Тюменан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Яркован кӀоштан нах беха меттигаш
Беловар-Билогоран жупани
Беловар-Билогоран жупани (Bjelovarsko-bilogorska županija) — Хорватин жупани. Цуна цӀе тиллина Бьеловар гӀалин а, Билогора лаьмнийн а цӀарах.
Билгалдахарш
Категори:Хорвати
Гвардейски (Дубнан кӀошт)
Гвардейски (Гвардейский) — Российн Федерацин Тулин областан Дубнан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Дубнан кӀоштан нах беха меттигаш
Тагайка
Тагайка (Тагайка) — Российн Федерацин Воронежан областан Терновкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Хьажоргаш
Категори:Терновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Антиме
Антиме — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кампоне (Порденоне)
Кампоне — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сонино (Рузан кӀошт)
Сонино (Сонино) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Рибшево-1
Рибшево-1 (Рибшево-1) — Российн Федерацин Смоленскан областан Духовщинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Духовщинан кӀоштан нах беха меттигаш
Бачки Виногради
Бачки Виногради (Бачки Виногради) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ревны (Карачеван кӀошт)
Ревны (Ревны) — Российн Федерацин Брянскан областан Карачеван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Карачеван кӀоштан нах беха меттигаш
Кингстон (Джуно, Висконсин)
Кингстон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Эль Растро (Мисантла)
Эль Растро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Растро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Городище (Понырин кӀошт)
Городище (Городище) — Российн Федерацин Курскан областан Понырин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Хьажоргаш
Категори:Понырин кӀоштан нах беха меттигаш
(1916) Борей
(1916) Борей  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1953 шеран 1 сентябрехь Сильвен Арен цӀе йолу Ӏилманчо Уккел обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1953 RA».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чентро 6 (Рим)
Чентро 6 — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Загуры
Загуры (Загуры) — Российн Федерацин Марий Элан Медведеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медведеван кӀоштан нах беха меттигаш
Усть-Ага
Усть-Ага (Усть-Ага) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Шилкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Шилкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дублево
Дублево (Дублево) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холмогорин кӀоштан нах беха меттигаш
Моццагронья
Моццагронья — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Кьети провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Красновка (Каменскан кӀошт)
Красновка (Красновка) — Российн Федерацин Ростовн областан Каменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Каменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вентиньяно (Фиренца)
Вентиньяно — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Озеро (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Алапаевскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Салас (Испани)
Салас — Испанин Астури провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Астури провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чепован
Чепован — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коапита (Исла)
Коапита — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Коапита лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Бебень (Селаж)
Бебень — Румынин Селаж жудецан коммунера эвла.
Солончаки
Солончаки — Украинин Николаевн областан Николаевн кӀоштара эвла.
Бебень (Селаж)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Атабаьй (Шаьмкиран кӀошт)
Атабаьй (Atabəy) — Азербайджанан Шаьмкиран кӀоштара эвла.
Солончаки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бебень (Селаж)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Селаж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Солончаки
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Николаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Наипйусуф (ХӀавса)
Наипйусуф (Naipyusuf) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Эдирне провинцин (ил) ХӀавсанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀавсанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ороно (Миннесота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Дрануха
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Молино дела Синьора (Павия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мацки (Островецан кӀошт)
Мацки (Мацкі) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Оне (Лакха Сона)
Оне — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Адриатикин хӀорд
Адриа́тикин хӀорд (mare Adriatico, Mèr Adriâtic, Mar Adriàtico, Mar Adriateco, Jadransko morje,, Deti Adriatik, ), иштта Адриа́тика — ахкъевлина хӀорд, Апеннинийн а, Балканийн ахгӀайренашна йукъара Лаьттайуккъера хӀордан дакъа. Бердашца ю Итали (1000 км сов), Словени (47 км), Хорвати (1777 км), Босни а, Герцеговина а (20 км), Ӏаьржаламанчоь (200 км), Албани (472 км).
Истори
Оцу хӀордан цӀе йелла ширачу порто Адрияс, иза лаьттина бердан йисттехь По а, Адидже а эркийн дельташкахь. Юьхьанца грекаш иштта олура хӀордан къилбаседа дакъа (Adrias Kolpos), амма тӀаьхьа и цӀе кхечира берриг хӀордан а. Румхоша оцу хӀордах олура Mare Seperum я Mare Hadriaticum.
Шина эзар шарахь По а, Адидже а эркаш ша охьакхоьхьу хӀуманашца дехьадаьккхина шен дельта кӀорге, хӀорд чӀогӀа гомах бу оцу меттигехь, ткъа хӀинца Адрия 25 км генахь ю хӀордан.
Адрия гӀалан а, Адриатикин хӀордан а сийна астероидан цӀе тиллина (143) Адрия аьлла, иза дӀайиллина 1875 шеран 23 февралехь австрийн астронома Пализа Иоганна Адриатикин хӀордан бердаца йолчу Пулехь.
Географи
Адриатикин хӀордан майда — 144 эз. км², кӀоргалла — 20 м тӀиера хӀордан къилбаседан декъехь 1230 м кхаччалц — къилба-малхбален декъехь. Бух нийса бу гӀийла таьӀна а болуш къилбаседа-маллхбузера къилба-малхбалехьа. Буха йижина фораминиферан гӀамарш а, сацкъарш а, бердашца жагӀа, тӀо, гӀум ю. Къилба декъехь Отранто хидоькъенца кхета Ионийн хӀордах. Латта йукъа бахана 796 километр, хӀордан шоралла 93 – 222 километр.
Малхбуза бердаш дукхаха дерш лоха ду, малхбален — лаьмнаш долуш ду. Къилбаседа-малхбузан а, малхбузан а бердашца акъареш ю, меттигашкахь айманаш а ю: хӀордан оцу декъе эркаш (коьртаниг По а, Адидже а) охьатекхо хӀуманаша иза бузу, иза бахьнехь шира порташ Адрия а, Л’Акуила а хӀинца лаьтта хӀордан гена. Малхбален бердашна гергахь ду Далматин гӀайренаш, уьш баххьаш бу бердаца долчу Динаран акъарин даккъийн, ломан атагӀеш Балканан ахгӀайрен малхбуза агӀо охьатаьӀаш хи хьаьдда юьзна. Бердаш чӀогӀа чолхе хедийна ду айманаша, шорта аьтту болуш гаванаш ю. Яккхий айманаш ю Венецин, Триестан, Манфредони. ХӀорд бердашца кӀорга бу, цуо аьтто бо кеманаш леларна. Уггаре даккхий бердашца долу гӀайренаш — Крк (405 км²), Црес (405 км²), Брач (395 км²), Хвар (300 км²), Паг (285 км²), Корчула (276 км²).
Билгалдахарш
Категори:Лаьттайуккъера хӀордан хӀордаш Категори:Адриатикин хӀорд
Сердица
Сердица — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Ильсби
Ильсби (Uelsby) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Суатколь (Павлодаран область)
Суатколь — Кхазакхстанан Павлодаран областан Аксу гӀалин администрацин йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Аксу гӀалин администраци
Кадыров, Беслан
Бесла́н Кады́ров (1965 шеран 13 ноябрь, Эвтара, Шелан кӀошт, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — нохчийн боксёр, тренер, Нохчийн Республикин физкультуран Сийлахь гӀуллаккхо.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан боксёраш Категори:Нохчийчоьнан тренераш
Антоновка (Алексеевкан кӀошт)
Антоновка (Антоновка) — Российн Федерацин Самарин областан Алексеевкан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 365 адам леррина 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Самарин областан Алексеевкан кӀоштан нах беха меттигаш
(3859) Бёрнген
(3859) Бёрнген  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1987 шеран 4 мартехь Эдвард Боуэлл цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1987 EW».
Ганнас-Милл (Джорджи)
Географи
Ганнас-Милл бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
(3859) Бёрнген
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ганнас-Милл (Джорджи)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
КутуьгӀ (Мен а, ЛуагӀа а)
КутуьгӀ (Coutures) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Ганнас-Милл (Джорджи)
Хьажоргаш
Категори:Джорджия штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Джорджия штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
КутуьгӀ (Мен а, ЛуагӀа а)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан Вито (Терамо)
Сан Вито — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кадыров
Кадыров — нохчийн фамили. И фамили йолу нах:
Апулия (Португали)
Апулия  — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Маурино (Шекснан кӀошт)
Маурино (Маурино) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
МоллахӀамза (Суруч)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Суручнан микрокӀошташ
Категори:Суручнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет
Ки́евн къо́ман Шевче́нко Тара́сан цӀара́х университе́т (доцца ККъУ) (Київський національний університет імені Тараса Шевченка) — Украинин Киев гӀалара яккхийчех цхьа лдм, Ӏилманан а, оьздангаллин а къоман центр, мехкан уггаре ширачех цхьа университет. 2008—2009 шерашкахь талламан а, автономин а статус елла.
ЦӀерийн истори
Йиллина 1833 шеран 8 ноябрехь Императоран Киевн Сийлахь Владимиран университет аьлла. Кхин дӀа цӀераш иштта хийцаевлира (хийцина шерашца):
Киевн университет тахана
Говзанчаш боцучарна кечам бо, ткъа говзанчашна говзаллехь керлачунна юха кечам бо фундаментан а, прикладни а областера белхашкахь, 70 Ӏаламан а, социалан-гуманитаран говзаллашкахь а, 153 специализацешкахь а. 2011 шеран аьхкенан хьолехь деша дӀаоьцуш бу дешаран-квалификацин бакалавр, специалист, магистр тӀегӀанашкахула. Университетехь болх беш ву 2000 сов Ӏилманан-хьехархойн а, 1000 Ӏилманан а белхало, цу тӀе Ӏилманан тӀегӀа ду 80 % сов хьехархойн, ткъа Ӏилманан доктор 24 % ву.
Лдм цхьаьнаэшшара кхуьу. Иштта, 2008 шеран 5 майхь Украинин президентан «Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университетан статус хьалаяккхаран гӀуллакхех лаьцна» цӀе йолчу омарца, университету йелла талламан статус, цуо гойту Ӏилманан белхийн лакхара тӀегӀа къобалъяр, иза база хилла 48 Ӏилманан ишколан.
Дерриг дуьненан лакхара дешаран университетийн Times газетан 2016—2017-гӀа шерийн рейтингехь Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет хилира кхечу украинин лдм лакхахь — 800-гӀа а, 1000-гӀа меттигашкахь, ткъа кхин ерш 1001-гӀа тӀегӀанал лахахь ю
2017 шеран дӀахиттаран кампанехь абитуриенташна йукъахь уггаре гӀараяьлла лдм хилира Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет. Цига, 27 112 абитуриенто, деллера 58 851 заявлени.
Киевн университет XX бӀешарахь
1900 шарахь студенташ дуьхьала бевлира студентийн митингехь дакъа лаьцна студенташ дӀабахарна реза боцуш, иза бахьнехь 183 студентах салтий бира.
1910 шеран ноябрехь Киевхь хилира сийсаш яккхий белхалойн-студентийн демонстрацеш Толстой Лев бахьна долуш. Лаьцначу 107 демонстранташна йукъахь — бӀе гергга университетан студент вара. 1911 шеран февралехь юха а хилира ерригроссий студентийн забастовка.
ЧӀогӀа гӀочу хьоле ялийра Киев университет Дуьненан хьалхара тӀамо. ТӀеман баьччалло, эскаран тӀехьа гӀовтта там болу студенташ бита ца лууш, омар делира Киевн университет «Днепран аьрру берд тӀе яккха» аьлла, тӀаьххьара чоьтехь Саратов. Эвакуацино хаъал иэшийра студентийн хьал. ДӀакхалхар бахьнехь боккха иэшам хилира лабораторешна а, кабинеташна а, музейн коллекцешна а. 1916 шеран гурахь университет Киеве юхайирзира.
1917 шеран Октябран революци йолалуш Киев университетехь доьшуш вара 5300 гергга студент.
1918 шарахь университет дӀакъевлира, юха дӀа ца йиллира 1919 шеран 29 мартехь бен. 1919 шеран 23 апрелехь цунах официалан ала долийра Киевн университет. 1920 шарахь университет дӀасахийцира, цуьнан бух тӀехь йиллира Халкъан дешаран Драгоманов Михаил Петровичан цӀарах лакхара институт (1926 шарахь дуьйна — Киев халкъан дешаран институт), ткъа кхин а социалан дешаран, говзаллин дешаран, физикин-химин-математикин институташ.
УССР Халкоматан коллегин 1933 шеран 1 январан сацамца Украинехь меттахӀиттийра пачхьалкхан университеташ, царна йукъахь яра Киевн пачхьалкхан университет, цунна чохь 7 факультет яра. 1939 шеран мартехь ССРС ЛКх Президиуман омарца цунна Т. Г. Шевченкон цӀе тиллира (цуьнан 125 шо кхачар лерина). ШолгӀачу шарахь йира керла дешаран корпус, цунна чу ховшийра гуманитарин факультеташ.
Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болалуш КПУ шен барамца кхоалгӀа университет яра ССРС (Москохан а, Ленинградан а тӀаьхьа). ТӀом болуш университет юьхьанца кхалхийра Харьков, ткъа цул тӀаьхьа, цхьана ханна Харьковн А. М. Горькийн цӀарах университетца цхьаьнакхетта Цхьаьнатоьхна Украинин пачхьалкхан университет (ЦУПУ) йина, кхалхийра Кхазакхийн ССР Кхызылорда (1942—1943).
Оццу хенахь, немцоша дӀалаьцначу Киевхь йоцучу хенахь болх бира (1941—1942) университето, цуьнан ректор хӀоттийра К. Ф. Штеппа.
Киев йоккхучу тӀамехь университетан гӀишло чӀогӀа зие динера. Ерриг йохийнера коьрта корпус, хӀаллакйинера оьздангаллин мехаллаш. Байна лабараторин гӀирсан мах бара 50 млн сом.
Ионийн хӀорд
Билгалдахарш
Категори:Ионийн хӀорд
Чатбаши (ЙайладагӀи)
Чатбаши (Çatbaşı) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) ЙайладагӀинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:ЙайладагӀинан микрокӀошташ
Категори:ЙайладагӀинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан-Мартин-дель-Рей-Аурелио
Сан-Мартин-дель-Рей-Аурелио — Испанин Астури провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Астури провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кампони (Фрозиноне)
Кампони — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бачки Грачац
Бачки Грачац (Бачки Грачац) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Засыпенье
Засыпенье (Засыпенье) — Российн Федерацин Новгородан областан Боровичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Боровичин кӀоштан нах беха меттигаш
Бадакаьнд
Бадакаьнд (Badakənd) — Азербайджанан Шаьмкиран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шаьмкиран кӀоштан нах беха меттигаш
Зверево (Медведеван кӀошт)
Зверево (Зверево) — Российн Федерацин Марий Элан Медведеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медведеван кӀоштан нах беха меттигаш
Покровски (Тюменан область)
Покровски (Покровское) — Российн Федерацин Тюменан областан Яркован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Яркован кӀоштан нах беха меттигаш
Санта Фе (Тантоюка)
Санта Фе — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Сорочнево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Санта Фе (Тантоюка)
Географи
Санта Фе лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сорочнево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Санта Фе (Тантоюка)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Ороноко (Миннесота)
Ороноко  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Санта Фе (Тантоюка)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Ороноко (Миннесота)
Истори
Ороноко гӀала йиллина  шарахь.
Санта Фе (Тантоюка)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Ороноко (Миннесота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Санта Фе (Тантоюка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Ороноко (Миннесота)
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тюменевка (Воронежан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Хьажоргаш
Категори:Терновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дурасовски 1-я
Дурасовская 1-я (Дурасовская 1-я) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мошано-Сант-Анджело
Мошано-Сант-Анджело — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Терамо провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Кинникинник (Висконсин)
Кинникинник — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Петровка (Троицкан кӀошт)
Петровка (Петровка) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Троицкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Троицкан кӀоштан нах беха меттигаш
Речица (Карачеван кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Карачеван кӀоштан нах беха меттигаш
Вентоза (Латина)
Вентоза — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Софиевка (Баштанкан кӀошт)
Софиевка — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Баштанкан кӀоштан нах беха меттигаш
Оппенан
Оппенан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Windows 7
Windows 7 — пайде операционни система ю Windows NT доьзалан, шолгӀаниг Windows Vista а, хьалхарниг Windows 8 бол Windows 10
Категори:Windows
(4453) Борнхольм
(4453) Борнхольм  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1988 шеран 3 ноябрехь Поль Йенсен цӀе йолу Ӏилманчо Брорфельде обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1988 VC».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чентро 8 (Рим)
Чентро 8 — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мармаран хӀорд
Мармаран хӀорд' (Marmara Denizi, цӀе схьаяьлла Мармара гӀайренан цӀарах, оцу гӀайренан тӀехь бакхий шагатӀулгаш кечбеш хилла; шира грекийн цӀе — Προποντίς, Пропонтида, πρό — «хьалха» а, πόντος а — «хӀорд», мадарра «хьалхара хӀорд») — Атлантикин океанан чоьхьара хӀорд, иза бу Туркойчоьнан Европин а, Жима Азин а дакъойн юккъехь.
Билгалдахарш
Категори:Мармаран хӀорд
Головино (Тулин область)
Головино (Головино) — Российн Федерацин Тулин областан Дубнан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Дубнан кӀоштан нах беха меттигаш
Чепуле
Чепуле — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Серники (Львован кӀошт)
Серники — Украинин Львован областан Львован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Неджатийе (ХӀавса)
Неджатийе (Necatiye) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Эдирне провинцин (ил) ХӀавсанан кӀоштара эвла.
Ильфесбуьлль
Ильфесбуьлль (Uelvesbüll) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Серники (Львован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Неджатийе (ХӀавса)
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Серники (Львован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Ильфесбуьлль
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Неджатийе (ХӀавса)
Хьажоргаш
Категори:ХӀавсанан кӀоштан нах беха меттигаш
Ильфесбуьлль
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Неджатийе (ХӀавса)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Растро (Серо Азул)
Эль Растро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Растро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сан Вито (Бари)
Сан Вито — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Горяйново (Понырин кӀошт)
Горяйново (Горяйново) — Российн Федерацин Курскан областан Понырин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Понырин кӀоштан нах беха меттигаш
Драчково (Чаусин кӀошт)
Драчково (Драчкава) — Белоруссин Могилёвн областан Чаусин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш