cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD34435
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Новоселка (Бучачан кӀошт)
Новоселка — Украинин Тернополан областан Бучачан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бучачан кӀоштан нах беха меттигаш
(3860) Пловдив
(3860) Пловдив  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1986 шеран 8 августехь Эрик Эльст, В. Иванова цӀе йолу Ӏилманчо Рожен обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1986 PM4».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Сан Пьетро (Павия)
Сан Пьетро — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рунни
Рунни (Рунный) — Российн Федерацин Ростовн областан Орловскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Орловскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гольцово
Гольцово (Гольцово) — Российн Федерацин Тверан областан Сандован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сандован кӀоштан нах беха меттигаш
Мореро Супериоре (Кунео)
Мореро Супериоре — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Филёнки
Филёнки (Филёнки) — Российн Федерацин Костромин областан Вохман кӀоштара эвла.
Гелоешть
Гелоешть — Румынин Вранча жудецан коммунера эвла.
Филёнки
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Гелоешть
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вранча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Алеко-Кюёль
Алеко-Кюёль (Алеко-Кюёль) — Российн Федерацин Якутин Среднеколымскан улусан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа луьра ю. Иза къастало чӀогӀа континенталлийца. Аьхке кхузахь йоца, йовха ю. Ӏа кхузахь деха, чӀогӀа шелонаш йолуш ду. Буьрса климат бахьнехь массанхьа а кхиина дукха шерашкахь лаьтта лаьттан гӀур.
Филёнки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вохман кӀоштан нах беха меттигаш
Алеко-Кюёль
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Белено
Белено (Белено) — Российн Федерацин Пскован областан Локнян кӀоштара эвла.
Алеко-Кюёль
Хьажоргаш
Категори:Среднеколымскан улусан нах беха меттигаш
Белено
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Локнян кӀоштан нах беха меттигаш
Дубровка (Бабаеван кӀошт)
Дубровка (Дубровка) — Российн Федерацин Вологдин областан Бабаеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бабаеван кӀоштан нах беха меттигаш
Коэтлогон
Коэтлогон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’АгӀмогӀ.
Географи
.
Старе Место (Брунтал)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Моравия-Силезия мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Йенидже (Буьнйан)
Йенидже (Yenice) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кайсери провинцин (ил) Буьнйаннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кайсери провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кайсери провинцин микрокӀошташ
Категори:Буьнйанан микрокӀошташ
Категори:Буьнйанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сардон-де-Дуэро
Сардон-де-Дуэро — Испанин Вальядолид провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Вальядолид провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мата Верде (Трес Вальес)
Мата Верде — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Мата Верде лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
ДоммагӀтен-ле-Туль
ДоммагӀтен-ле-Туль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:МоьгӀт а, Мозель а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Будзув (Малопольскан воеводалла)
Будзув — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Родионово (Некоузан кӀошт)
Родионово (Родионово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Некоузан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Некоузан кӀоштан нах беха меттигаш
Мудес (Коннектикут)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Коннектикут штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Коннектикут штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Малиновка (Стародубан кӀошт)
Малиновка (Малиновка) — Российн Федерацин Брянскан областан Стародубан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Стародубан кӀоштан нах беха меттигаш
Пакстон (Массачусетс)
Пакстон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Массачусетс штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Массачусетс штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Семашки (Лидан кӀошт)
Семашки (Семашкі) — Белоруссин Гроднон областан Лидан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Лидан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Маунт-Вернон (Огайо)
Маунт-Вернон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Огайо штатера гӀала.
Истори
Маунт-Вернон гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Огайо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Иван-Озеро (Тулин область)
Иван-Озеро (Иван-Озеро) — Российн Федерацин Тулин областан Новомосковскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Елизаветполье
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Иван-Озеро (Тулин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Елизаветполье
Хьажоргаш
Категори:Апостолован кӀоштан нах беха меттигаш
ЧигӀдем (Чанкайа)
ЧигӀдем (Çiğdem) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Чанкайанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Иван-Озеро (Тулин область)
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Новомосковскан кӀоштан нах беха меттигаш
ЧигӀдем (Чанкайа)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:Чанкайанан микрокӀошташ
Категори:Чанкайанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бельдеж N 7
Бельдеж N 7 (Бельдеж N 7) — Российн Федерацин Омскан областан Полтавкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Омскан областан Полтавкан кӀоштан нах беха меттигаш
Градиштяни
Градиштяни (Hradišťany) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Эль Руби, Самуел Лагунес Санчез (Мекаяпан)
Эль Руби, Самуел Лагунес Санчез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Руби, Самуел Лагунес Санчез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(2613) Пльзень
(2613) Пльзень  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1979 шеран 30 августехь Л. Брожек цӀе йолу Ӏилманчо Клеть обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1979 QE».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чиркино (Смоленскан область)
Чиркино (Чиркино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Новодугинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новодугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Зобищи
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любытинан кӀоштан нах беха меттигаш
Уильямс (беттан кратер)
Уильямс - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 36,36 км гергга.
Зубки (Глубокин кӀошт)
Зубки (Зубкі) — Белоруссин Витебскан областан Глубокин кӀоштара эвла.
Уильямс (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Артур Стэнли Уильямс (1861—1938) сийдина.
Зубки (Глубокин кӀошт)
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Диснан поветан йукъайогӀуш йара.
Уильямс (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1935 шарахь.
Зубки (Глубокин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Уильямс (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Зубки (Глубокин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Уильямс (беттан кратер)
Хьажоргаш
Williams (crater)
Зубки (Глубокин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Глубокин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Быково (Новосибирскан область)
Быково (Быково) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Новосибирскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Серо дел Прогресо (Исхуатлан де Мадеро)
Серо дел Прогресо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ДоммагӀтен-су-Аманс
ДоммагӀтен-су-Аманс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.
Серо дел Прогресо (Исхуатлан де Мадеро)
Географи
Серо дел Прогресо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
ДоммагӀтен-су-Аманс
Географи
.
Серо дел Прогресо (Исхуатлан де Мадеро)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
ДоммагӀтен-су-Аманс
Билгалдахарш
Категори:МоьгӀт а, Мозель а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Серо дел Прогресо (Исхуатлан де Мадеро)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Надзея (Мазовин воеводалла)
Надзея  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Сероки (Лодзинскан воеводалла)
Сероки  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Новосёлка (Залещикин кӀошт)
Новоселка — Украинин Тернополан областан Залещикин кӀоштара эвла.
Руда Буква
Руда Буква (Руда Буква) — Сербин Златибор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Новосёлка (Залещикин кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Руда Буква
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Новосёлка (Залещикин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Залещикин кӀоштан нах беха меттигаш
Руда Буква
Литература
Категори:Златибор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Саэлисес-де-Майорга
Саэлисес-де-Майорга — Испанин Вальядолид провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Вальядолид провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ГӀачалкъа
ГӀачалкъа  — ДегӀастанан Ӏовхойн кӀоштан эвла ю. Бахархой — 1718 леррана 2008 шарахь.
Иза йу ГӀачалкъан йуьртан меттиган административан центр.
Географи
Эвла йу Хаси-Эвлан 8 километрахь къилбехьа Ивги йистехь.
Уллера нах беха меттигахь: къилбаседа-малхбалехьа йу — Алтмирз-Йурт, къилбаседа-малхбузехьа йу — Мини-АтагӀа, къилба-малхбалехьа йу — Пхьарчхошка, къилба-малхбузехьа ю — Бони-Эвла а, Боони-Йурт а, малхбалехьа йу — Эндирей, малхбузехьа йу — Зори-Отар а, Барчхой-Отар а.
Билгалдахарш
Категори:Ӏовхойн кӀоштан нах беха меттигаш
HD34439
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Баррейра (Меда)
Баррейра  — Португалин Гуарда гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Айгиши
Айгиши (Айкăш, Айгиши) — Чувашин Вурнаран кӀоштара эвла.
Поштан индекс — 429219. ОКАТО - 97210808002. Код КЛАДР - 2100500000500.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 231 стаг (2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (98,15498155%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Вурнаран кӀоштан нах беха меттигаш
Бужин (Малопольскан воеводалла)
Бужин — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Коэтмьоь
Коэтмьоь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’АгӀмогӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’АгӀмогӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Уинлок (беттан кратер)
Уинлок - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 63,93 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Джозеф Уинлок (1826—1875) сийдина.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1970 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Осипи-Видзёри-Перши
Осипи-Видзёри-Перши — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Зоряни (Апостолован кӀошт)
Зоряни — Украинин Днепропетровскан областан Апостолован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Апостолован кӀоштан нах беха меттигаш
Ипсвич (бахархой лерина меттиг, Массачусетс)
Ипсвич  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Массачусетс штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Ипсвич бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Массачусетс штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Массачусетс штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Зелени Гай (Никополан кӀошт)
Зелени Гай — Украинин Днепропетровскан областан Никополан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Никополан кӀоштан нах беха меттигаш
Чукурамбар
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:Чанкайанан микрокӀошташ
Категори:Чанкайанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хеттштадт
Хеттштадт — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Винченце (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Серафины (Лидан кӀошт)
Серафины (Серафіны) — Белоруссин Гроднон областан Лидан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Лидан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Зябки (Зябковскан йуьртан меттиг)
Зябки (Зябкі) — Белоруссин Витебскан областан Глубокин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Глубокин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Морета (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Канчелло-е-Арноне
Канчелло-е-Арноне — Италин Кампани регионера коммуна. Лаьтташ йу Казерта провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Кампани йукъара гӀаланаш
Годково
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Малышкин
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Стародубан кӀоштан нах беха меттигаш
Йешилйурт (Келкит)
Йешилйурт (Yeşilyurt) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) Келкитан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Категори:Келкитан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Пьетро (Сондрио)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ганселл (Айова)
Ганселл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айова штатера гӀала.
Истори
Ганселл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Старе Место (Свитави)
Старе Место  (Staré Město) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Харино (Вохман кӀошт)
Харино (Харино) — Российн Федерацин Костромин областан Вохман кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вохман кӀоштан нах беха меттигаш
Русски (Орловскан кӀошт)
Русски (Русский) — Российн Федерацин Ростовн областан Орловскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дуново (Вологдин область)
Дуново (Дуново) — Российн Федерацин Вологдин областан Бабаеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Русски (Орловскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Орловскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дуново (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бабаеван кӀоштан нах беха меттигаш
Белохново (Пскован область)
Белохново (Белохново) — Российн Федерацин Пскован областан Локнян кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Локнян кӀоштан нах беха меттигаш
Йуьноьрен (Буьнйан)
Йуьноьрен (Yünören) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кайсери провинцин (ил) Буьнйаннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кайсери провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кайсери провинцин микрокӀошташ
Категори:Буьнйанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хатынгнах (Якути)
Хатынгнах (Хатынгнах) — Российн Федерацин Якутин Среднеколымскан улусан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа луьра ю. Иза къастало чӀогӀа континенталлийца. Аьхке кхузахь йоца, йовха ю. Ӏа кхузахь деха, чӀогӀа шелонаш йолуш ду. Буьрса климат бахьнехь массанхьа а кхиина дукха шерашкахь лаьтта лаьттан гӀур.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Магаданца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+11.
Хьажоргаш
Категори:Среднеколымскан улусан нах беха меттигаш
Пелам (Массачусетс)
Пелам  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Массачусетс штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Массачусетс штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(1908) Победа
(1908) Победа  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1972 шеран 11 сентябрехь Черных Н. С. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1972 RL2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гелпия
Гелпия — Румынин Селаж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Горка (Сандован кӀошт)
Горка (Горка) — Российн Федерацин Тверан областан Сандован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Сандован кӀоштан нах беха меттигаш
Градско (Мшено)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Васильевски (Шаховскан кӀошт)
Васильевски (Васильевское) — Российн Федерацин Москохан областан Шаховскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Градско (Мшено)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Васильевски (Шаховскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Градско (Мшено)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
ДомпгӀи
ДомпгӀи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:МоьгӀт а, Мозель а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Боони-Йурт
Боони-Йурт, кхин йоккху цӀерш Бони-Йурт — ДегӀастанан Ӏовхойн кӀоштан эвла.
Иза йу Боони-Йуьртан йуьртан меттиган административан центр.
Географи
Эвла йу Хаси-Эвлан 16 км къилба-малхбузехьа Ястий (Теркан бассейн) хийстехь.
Родионово (станци)
Родионово (Родионово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Некоузан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Некоузан кӀоштан нах беха меттигаш
Уинтроп (беттан кратер)
Уинтроп - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 17,25 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Джон Уинтроп (1714—1779) сийдина.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1976 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Маунт-Гелзи (Огайо)
Маунт-Гелзи  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Огайо штатера гӀала.
Истори
Маунт-Гелзи гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Огайо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Чубарово (Смоленскан область)
Чубарово (Чубарово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Новодугинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новодугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Иваньково (Новомосковскан кӀошт)
Иваньково (Иваньково) — Российн Федерацин Тулин областан Новомосковскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Новомосковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Зубово
Зубово (Зубово) — Российн Федерацин Новгородан областан Любытинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Любытинан кӀоштан нах беха меттигаш
КгӀеэн
КгӀеэн — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’АгӀмогӀ.
Географи
.
Буйне (Польша)
Буйне — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Бендада
Бендада — Португалин Гуарда гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Гуарда кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Копалильо И (Азалан)
Копалильо И — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Копалильо И лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сейнос-де-Кампос
Сейнос-де-Кампос — Испанин Вальядолид провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Вальядолид провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ОгӀулбей (Алмус)
ОгӀулбей (Oğulbey) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Токат провинцин (ил) Алмусан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Токат провинцин нах беха меттигаш
Категори:Алмусан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Надколе
Надколе — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Серослав (Лодзинскан воеводалла)
Серослав  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Рубио (Минатитлан)
Эль Рубио — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Рубио лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
HD344404
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Новоселка (Скалатан гӀалин йукъаралла)
Новоселка — Украинин Тернополан областан Тернополан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Тернополан кӀоштан нах беха меттигаш
Ток (Днепропетровскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Апостолован кӀоштан нах беха меттигаш
Колония лос Льянитос (Петатлан)
Колония лос Льянитос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Колония лос Льянитос лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.