cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Къаьмнийн ДоттагӀалла
Развитие
Вопрос о противоречии между республиканской формой правления и членством в Содружестве был разрешён в апреле 1949 года на совещании премьер-министров стран Содружества в Лондоне. Индия согласилась признать британского монарха в качестве «символа свободной ассоциации независимых государств-членов Содружества и главы Содружества» с января 1950, когда должно было вступить в силу провозглашение Индии республикой. Остальные члены Содружества, со своей стороны, согласились на сохранение членства Индии в организации. По настоянию Пакистана было решено, что в отношении иных государств будет принято аналогичное решение. Лондонскую декларацию часто рассматривают как документ, знаменующий начало существования Содружества в его современном виде.
В Содружество входят т. н. Королевства Содружества — 17 государств (помимо Соединённого Королевства), в которых главой государства признаётся британский монарх, представленный генерал-губернатором. Он же является и главой Содружества; этот титул, однако, не подразумевает какой-либо политической власти над государствами-членами Содружества и не распространяется на британского монарха автоматически. Большинство государств-членов Содружества не признают британского монарха главой государства. Это, однако, не влияет на их статус в рамках Содружества. Содружество не является политическим союзом, и членство в нём не позволяет Великобритании оказывать какое-либо политическое влияние на остальных членов.
С ростом Содружества Великобританию и доминионы, существовавшие до 1945 года (название «доминион» вышло из официального употребления в 1940-е годы), стали неофициально называть «Старым Содружеством», особенно начиная с 1960-х годов, когда начались разногласия между некоторыми из них и менее богатыми членами Содружества из числа новых независимых государств Африки и Азии. Эти разногласия, приведшие к обвинениям Старого, «Белого» Содружества в том, что его интересы отличаются от интересов африканских членов организации, к обвинениям в расизме и колониализме, возникали в ходе ожесточённых дебатов по вопросам Южной Родезии в 1970-е, наложения санкций на ЮАР в 1980-е и, ближе к нашим дням, по вопросам необходимости продвижения демократических реформ в Нигерии, а впоследствии в Зимбабве. В частности, президент Зимбабве Роберт Мугабе часто использует выражение «Белое Содружество», заявляя, что попытки Содружества заставить его пойти на осуществление политических перемен в стране на самом деле являются проявлениями расизма и колониализма со стороны Белого Содружества, которое доминирует в Содружестве наций как таковом.
Членство
Общая численность населения стран Содружества составляет 2,245 млрд, то есть примерно 30 % населения мира. С точки зрения численности населения на первом месте находится Индия (по переписи 2001, один миллиард человек), за которой идут Пакистан, Бангладеш и Нигерия (население каждой из них превышает 100 млн.); самое немногочисленное население у Тувалу — 12 тыс. Территория стран Содружества составляет примерно четверть земной суши. Крупнейшие из них по территории — Канада, Австралия и Индия.
Однако 29 ноября 2009 года африканское государство Руанда стало 54-м членом Содружества наций. О принятии Руанды было объявлено на саммите стран Содружества в Тринидаде и Тобаго. Бывшая колония Германии и Бельгии, Руанда стала вторым государством в Содружестве наций, не имеющим колониальных или конституционных связей с Великобританией.
Несостоявшееся членство
Президент Франции Шарль де Голль дважды поднимал вопрос о возможном обращении Франции с просьбой о вступлении в Содружество; эта задумка так и не была реализована, но её можно рассматривать как некое продолжение высказанной в годы войны идеи Уинстона Черчилля об объединении правительств Франции и Великобритании.
Египет, Ирак, Бахрейн, Иордания, Кувейт и Оман никогда не проявляли желания вступить в Содружество. Не входили в Содружество США, образовавшиеся из бывших британских колоний в 1776, и Гонконг, ставший по завершении британского управления в 1997 специальным административным районом КНР.
Прекращение членства
Каждая страна Содружества обладает безоговорочным правом одностороннего выхода из него.
В 1972 из Содружества вышел Пакистан в знак протеста против признания Содружеством Бангладеш как независимого государства. В 1989 Пакистан вернулся в состав организации.
Фиджи выходило из состава организации в 1987—1997 после государственного переворота, в результате которого в стране была провозглашена республика. 1 сентября 2009 года членство Фиджи было «полностью приостановлено», потому что не было удовлетворено в намеченный срок требование содружества о проведении в этой стране демократических выборов.
Зимбабве вышло из Содружества в 2003 после того, как главы правительств стран-членов организации отказались отменить решение о приостановлении участия Зимбабве в совещаниях лидеров и министров стран Содружества в связи с нарушениями прав человека и демократических норм управления страной. Ситуация в Зимбабве привела к новым противоречиям в Содружестве между белыми странами — Великобританией, Австралией, Новой Зеландией, требовавшими наказать режим Мугабе за нарушение прав человека, и чёрными — большинством африканских стран, считавшими действия Лондона отголосками колониализма.
Хотя главы правительств стран-членов Содружества имеют право приостанавливать участие отдельных стран в работе органов Содружества, возможность исключения из Содружества никакими документами не определена. В то же время государства Содружества (Commonwealth Realms), провозглашающие себя республиками, автоматически выходят из Содружества, если они не обратятся к остальным членам с просьбой о сохранении их членства в Содружестве. Ирландия не обращалась с такой просьбой, поскольку на момент её провозглашения республикой в 1949 эта норма ещё отсутствовала. Вопрос о вхождении Ирландии в Содружество неоднократно поднимался, однако это предложение не пользуется поддержкой среди местного населения, продолжающего ассоциировать Содружество с британским империализмом. Ирландская Республика стала первым государством, вышедшим из Содружества и не восстановившим своего членства.
ЮАР лишилась членства после провозглашения республики в 1961 в связи с неприятием многими членами Содружества — странами Азии, Африки и Канадой — политики апартеида, проводившейся ЮАР. Правительство ЮАР предпочло просто не подавать заявления о продолжении членства, будучи уверенным в том, что оно будет отклонено. Членство ЮАР было восстановлено в 1994, после того, как был положен конец апартеиду.
После провозглашения республики на островах Фиджи в 1987 году просьба о восстановлении членства в Содружестве была подана лишь в 1997 году.
Приостановление участия в делах Содружества
В последние годы было несколько случаев приостановления участия членов Содружества «в деятельности Советов Содружества» (в совещаниях лидеров и министров стран-членов) за явные нарушения демократических норм управления. Эта мера не прекращает членства этого государства в Содружестве.
Данная мера принималась в отношении Фиджи в 2000—2001 и с 2006 после военного переворота в этой стране и в отношении Пакистана с 1999 по 2004 и с ноября 2007 по аналогичной причине.
Нигерия не участвовала в совещаниях с 1995 по 1999 год. В 2002 году аналогичная мера была принята в отношении Зимбабве (поводом стали избирательная и земельная реформы правительства Роберта Мугабе).
Структура Содружества
Традиционно провозглашается монарх Великобритании, в настоящее время таковым является королева Великобритании Елизавета II. В качестве главы Содружества она не выполняет никаких формальных функций и её роль в повседневной деятельности организации лишь символическая. В 17 государствах Содружества монарх Великобритании до сего дня является де-юре главой государства, но при этом также не исполняет формальных функций.
Пост главы Содружества не является титулом и не передаётся по наследству. При смене монарха на британском троне главам правительств стран-членов Содружества предстоит принять формальное решение о назначении нового главы организации.
Административное руководство Содружеством осуществляет Секретариат, штаб-квартира которого с 1965 года располагается в Лондоне. С 2008 года главой Секретариата является Камалеш Шарма (Индия).
Годовщина создания Содружества — День Содружества (Commonwealth Day) — отмечается в Великобритании во второй вторник марта, а официальным названием департамента иностранных дел правительства Великобритании (аналогия Министерства иностранных дел) по-прежнему является Управление иностранных дел и по вопросам Содружества (Foreign and Commonwealth Office).
Дипломатические отношения
Государства, входящие в Содружество, поддерживают между собой обычные дипломатические отношения через высоких комиссаров (High Commissioners), имеющих ранг послов. Дипломатические отношения между государствами Содружества и другими странами осуществляются в обычном порядке. -->
Хьажоргаш
Категори:Организацеш
Пеи ТигӀоссе
Пеи ТигӀоссе — Францин кантон, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Кантонан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Фатеево (Кирово-Чепецкан кӀошт)
Фатеево (Фатеево) — Кировн областан Кирово-Чепецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (1%), оьрсий (97%), удмурташ (1%).
Октябрь (Прокопьевскан кӀошт)
Октябрь (Октябрь) — Российн Федерацин Кемеровн областан Прокопьевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Прокопьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Орловка (Тамбовн область)
Орловка (Орловка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Тамбовн кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тамбовн областан Тамбовн кӀоштан нах беха меттигаш
Дереоьзуь (Дадай)
Дереоьзуь (Dereözü) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Дадайн кӀоштара эвла.
Кочерицы
Кочерицы (Кочерицы) — Российн Федерацин Пскован областан Струги Краснин кӀоштара эвла.
Дереоьзуь (Дадай)
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Кочерицы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дереоьзуь (Дадай)
Хьажоргаш
Категори:Дадайн кӀоштан нах беха меттигаш
Кочерицы
Хьажоргаш
Категори:Струги Краснин кӀоштан нах беха меттигаш
Дереоьзуь (Дадай)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лыковски (Орёлан область)
Лыковски (Лыковский) — Российн Федерацин Орёлан областан Орёлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Орёлан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ла Эстансия (Виктория)
Ла Эстансия — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
ПьегӀгӀваль
ПьегӀгӀваль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан Карлос Уно (Плая Висенте)
Сан Карлос Уно — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Карлос Уно лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Босковштейн
Босковштейн (Boskovštejn) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Сан Карлос Уно (Плая Висенте)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Босковштейн
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сан Карлос Уно (Плая Висенте)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Босковштейн
Географи
.
Сан Карлос Уно (Плая Висенте)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Босковштейн
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Довжански (Луганскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Довжанскан кӀоштан нах беха меттигаш
Винитай (Аляска)
Винитай  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аляска штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Винитай бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аляска штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аляска штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Ауг-Радиш
Ауг-Радиш — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Суьдостстейермарк гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 4335
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4335 4335
Раскатиха (Курганан область)
Раскатиха (Раскатиха) — Российн Федерацин Курганан областан Притобольнин кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Притобольнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кевенлик (Насинлер)
Кевенлик (Kevenlik) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Пасинлернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Низами (Горанбойн кӀошт)
Низами (Nizami) — Азербайджанан Горанбойн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Горанбойн кӀоштан нах беха меттигаш
Кевенлик (Насинлер)
Хьажоргаш
Категори:Пасинлернан микрокӀошташ
Категори:Пасинлернан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Земоно
Земоно — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лютидол
Лютидол — Болгарин Врацан областера эвла. Мездра йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Врацан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Макия ди Пяно I (Латина)
Макия ди Пяно I — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD192721
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Борго Стационе (Ферара)
Борго Стационе  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кошерень (коммуна)
Кошерень — Румынин Яломица жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Яломица жудецан коммунаш
Реато (Падова)
Реато — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дубралева
Дубралева (Дубралёва) — Белоруссин Могилёвн областан Осиповичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Фонтане (Вербано-Кузио-Осола)
Фонтане — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Дубралева
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Фонтане (Вербано-Кузио-Осола)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Дубралева
Хьажоргаш
Категори:Осиповичин кӀоштан нах беха меттигаш
Фонтане (Вербано-Кузио-Осола)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дубралева
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Есси (ЖуьгӀа)
Ессия (Essia) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖуьгӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Гагарье (Челябинскан область)
Гагарье (Гагарье) — Челябинскан областан Увельскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (93%).
Билгалдахарш
Категори:Увельскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Вишневи (Новомосковскан кӀошт)
Вишневи — Украинин Днепропетровскан областан Новомосковсакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новомосковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Айльон
Айльон — Испанин Сеговия провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сеговия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Добле А (Туспан)
Добле А — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Добле А лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Вербичей
Вербичей (Вярбічаў) — Белоруссин Гомелан областан Жлобинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Жлобинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Добронь-Малий
Добронь-Малий — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Криспендорф
Криспендорф (Crispendorf) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Добронь-Малий
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Криспендорф
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Добронь-Малий
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Бычково (Горетован йуьртан меттиг)
Бычково (Бычково) — Российн Федерацин Москохан областан Можайскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Можайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Элмайази (Дадай)
Элмайази (Elmayazı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Дадайн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дадайн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ясеновка (Бели Церкован кӀошт)
Ясеновка — Украинин Киеван областан Бели Церкован кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бели Церкован кӀоштан нах беха меттигаш
Коныртерек
Коныртерек — Кхазакхстанан Атыраунан областан Курмангазинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Атыраунан областан нах беха меттигаш Категори:Курмангазинан кӀоштан нах беха меттигаш
Поглед (Младонёвице)
Поглед  (Pohled) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Лома де лас Флорес (Мартинез де ла Торе)
Лома де лас Флорес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лома де лас Флорес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Йениоьз (Нершембе)
Йениоьз (Yeniöz) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Першембенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Першембенан кӀоштан нах беха меттигаш
Труфаново (Холмогорин кӀошт)
Труфаново (Труфаново) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара эвла.
Йениоьз (Нершембе)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Боубска
Боубска (Boubská) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Йениоьз (Нершембе)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Боубска
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Труфаново (Холмогорин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Холмогорин кӀоштан нах беха меттигаш
Боубска
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Казино Йакобели (Фрозиноне)
Казино Йакобели — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лимовое
Лимовое (Лимовое) — Российн Федерацин Липецкан областан Становин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Становин кӀоштан нах беха меттигаш
Байцурово
Байцурово (Байцурово) — Российн Федерацин Белгородан областан Корочан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Корочан кӀоштан нах беха меттигаш
Бильдюхино
Бильдюхино (Бильдюхино) — Российн Федерацин Ивановн областан Шуян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Красни Горка (Струги Краснин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бильдюхино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шуян кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Горка (Струги Краснин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Струги Краснин кӀоштан нах беха меттигаш
Топраклик (Алтинекин)
Топраклик (Topraklık) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Алтинекиннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Бели Городок (станци)
Белый Городок (Белый Городок) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Топраклик (Алтинекин)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Бели Городок (станци)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Топраклик (Алтинекин)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Бели Городок (станци)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Топраклик (Алтинекин)
Хьажоргаш
Категори:Алтинекинан микрокӀошташ
Категори:Алтинекинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тиман кӀошт
Административан центр — Тим.
Плоштина (Вранча)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вранча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тейлорсвиль (Юта)
Тейлорсвиль  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Юта штатера гӀала.
Истори
Тейлорсвиль гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ягодка (Рязанан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
ДимегӀинген
ДимегӀинген — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лаха ГӀейн.
Ягодка (Рязанан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сараин кӀоштан нах беха меттигаш
ДимегӀинген
Билгалдахарш
Категори:Лаха ГӀейн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Люй
Люй (Люй) — Кировн областан Санчурскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (16%), оьрсий (82%).
NGC 4336
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4336 4336
Отрог
Отрог (Отрог) — Российн Федерацин Тамбовн областан Тамбовн кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тамбовн областан Тамбовн кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Булгакова
Мали Булгакова (Малая Булгакова) — Российн Федерацин Орёлан областан Орёлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Орёлан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Эстансия (Мануел Добладо)
Ла Эстансия — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Эстансия лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
ПьегӀгӀкугӀ (Сен-МагӀитим)
ПьегӀгӀкугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
РаьхӀимли (Горанбойн кӀошт)
РаьхӀимли (Rəhimli) — Азербайджанан Горанбойн кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Горанбойн кӀоштан нах беха меттигаш
Серп и Молот (Кемеровн область)
Серп и Молот (Серп и Молот) — Российн Федерацин Кемеровн областан Прокопьевскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Прокопьевскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Эрташ (Дадай)
Эрташ (Ertaş) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Кастамону провинцин (ил) Дадайн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кастамону провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дадайн кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Доброслав (Лодзинскан воеводалла)
Доброслав  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Зенковци
Зенковци — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD192723
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Млинск (ХӀордан воеводалла)
Млинск  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Мало-Пештене
Мало-Пештене — Болгарин Врацан областера эвла. Враца йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Врацан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Аурах-ам-Хонгар
Аурах-ам-Хонгар — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Фоьклабрукк гуонан йукъайогӀу.
Акуян (Зирандаро)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Аурах-ам-Хонгар
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Акуян (Зирандаро)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Аурах-ам-Хонгар
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Борго Стеки (Равена)
Борго Стеки  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Фонтане (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Альдеаленгуа-де-Педраса
Альдеаленгуа-де-Педраса — Испанин Сеговия провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сеговия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сеньаьнкс
Сеньаьнкс — Францин кантон, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Кантонан департамент — Ландаш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Ребезкини (Виченца)
Ребезкини — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дубровка (Осиповичин кӀошт)
Дубровка (Дубраўка) — Белоруссин Могилёвн областан Осиповичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Осиповичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кошешть (коммуна)
Кошешть — Румынин Арджеш жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Коныртобе (Жамбылан кӀошт)
Коныртобе — Кхазакхстанан Жамбылан областан Жамбылан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Жамбылан областан Жамбылан кӀоштан нах беха меттигаш
Кизилоьрен (Насинлер)
Кизилоьрен (Kızılören) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Пасинлернан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Пасинлернан микрокӀошташ
Категори:Пасинлернан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Макия ди Пяно II (Латина)
Макия ди Пяно II — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Веселый (Жлобинан кӀошт)
Веселый (Вясёлы) — Белоруссин Гомелан областан Жлобинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Жлобинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 4337
NGC 4337 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4337 4337
Йешилкоьй (Нершембе)
Йешилкоьй (Yeşilköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Першембенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Першембенан микрокӀошташ
Категори:Першембенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казино Корви (Л'Аквила)
Казино Корви — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гаево (Челябинскан область)
Гаево (Гаево) — Челябинскан областан Каслин кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Каслин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Погледец
Погледец (Pohledec) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кройцбург
Кройцбург (Creuzburg) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.