cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бенгалхойн мотт
Письменность
В качестве графической основы бенгали использует письмо бонгаккхор, восходящее (как деванагари, гурмукхи и ряд других письменностей Индии) к графике брахми. Это же письмо используется с незначительными модификациями для ассамского языка и силхетского языка (диалекта).
Орфография
Письмо бенгали в большинстве случаев полностью соответствует произношению. Тем не менее, имеется ряд исключений. Несмотря на изменения в орфографии, произошедшие в XIX веке, письменность языка основывается на норме санскрита и не всегда учитывает изменения и слияния звуков, произошедшие в языке впоследствии. Также это характерно для случаев, когда для одного и того же звука используется несколько графем. Кроме того, бенгальское письмо не учитывает все фонетические нюансы, многие сочетания согласных также не соответствуют их составным частям. Так сочетание звуков ক্ [k] и ষ [ʂɔ], обозначаемое графически как ক্ষ может произноситься как [kʰːo], [kʰo] или [kʰɔ].
Романизация
Существует несколько систем транслитерации с индийских письменностей, включая бенгальскую, на латинский алфавит, в том числе «International Alphabet of Sanskrit Transliteration» (IAST), основывающийся на диакритических значках,, и «Indian languages Transliteration» (ITRANS), в которой используются символы верхнего регистра, имеющиеся на ASCII-клавиатурах и романизация Национальной библиотеки в Калькутте.
Фонетика и фонология
Для фонетического строя бенгали характерны: гармония гласных, противопоставление носовых и неносовых гласных, а также придыхательных и непридыхательных согласных, геминация согласных, «оканье». Звуковой состав включает 29 согласных и 14 гласных звуков, включая 7 носовых. Имеется широкий спектр дифтонгов.
Просодия
В собственно бенгальских словах основное ударение всегда падает на первый слог, тогда как последующие нечётные слоги могут выделяться добавочными более слабыми ударениями. В то же время в словах, заимствованных из санскрита, ударением выделяется корневой слог слова, что выделяет их из гармонии с собственно бенгальскими словами.
При добавлении префиксов ударение сдвигается влево. Например, в слове shob-bho (цивилизованный) ударение падает на первый слог shob, добавляя отрицательный префикс « ô-» получаем ô-shob-bho (нецивилизованный), ударение сдвигается на слог ô. В любом случае, ударение в бенгальском языке не влияет на смысл слова.
За небольшими исключениями, интонация и тональность в словах бенгали не имеет значения. В то же время, интонация в предложении играет важную роль. Так, в простом повествовательном предложении большинство слов или фраз произносятся с повышающимся тоном, за исключением последнего в предложении слова, на котором тон становится низким. Это создаёт в бенгальских предложениях особое музыкальное ударение. Тональности в других предложениях отличаются от представленной выше. В вопросах с ответом да-нет повышение тона может быть более сильным, а падение тона на финальном слове — более резким.
Новоигоревка
Новоигоревка — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Бенгалхойн мотт
Долгота гласных
В отличие от многих других индийских языков, долгота гласных в бенгали не имеет смыслоразличительного значения. Тем не менее, при определённом сочетании морфем одни гласные произносятся дольше других. В частности, более долгим будет последний слог синтагмы. В односложных словах, оканчивающихся на гласный, например cha (чай) гласный будет более долгим, чем в первом слове слова chaţa.
Новоигоревка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бенгалхойн мотт
Сочетания согласных
Собственно бенгальские слова не имеют кластеров согласных, максимальная слоговая структура при этом — CVC (согласный-гласный-согласный). В то же время, санскритская лексика имеет широкий диапазон кластеров, слоговая структура при этом достигает CCCVC. Например, кластер mr в মৃত্যু mrittu «смерть». Английские и другие заимствования имеют ещё больший объём кластеров, например ট্রেন ţren «поезд» или গ্লাস glash «стекло».
Новоигоревка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бенгалхойн мотт
Сочетания согласных
Кластеры на конце слова крайне редки, большая их часть также используется в английских заимствованиях: in লিফ্ট lifţ «лифт»; ব্যাংক bêņk «банк». Имеются такие сочетания и в собственно бенгальских словах, например в слове গঞ্জ gônj, которое входит в названия многих населённых пунктов. Некоторые (особенно восточные) диалекты бенгальского используют конечные кластеры довольно часто, например в слове চান্দ chand «луна» (в стандартной форме языка — চাঁদ chãd, где вместо кластера используется носовой гласный).
Морфологический тип языка
Грамматический строй имеет агглютинативный характер словообразования и словоизменения, распространены служебные слова, редупликация и соположение грамматически и семантически связанных единиц.
Имя существительное
Существительные изменяются по падежам и числам. Отсутствует категория рода. Различаются категории одушевлённости — неодушевлённости, определённости — неопределённости, отражающиеся в образовании форм склонения и в использовании определительно-указательных аффиксов — частиц, присоединяемых к именам и местоимениям.
Васильево (Городищенскан йуьртан меттиг)
Васильево (Васильево) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара эвла.
Бенгалхойн мотт
Глагол
Изменяется по временам и лицам в индикативе и императиве. Характеризуется наличием категории вежливости (субординации). Развитая система временных форм.
Васильево (Городищенскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бенгалхойн мотт
Глагол
Бенгальский отличается от большинства других индоарийских языков тем, что в нём в настоящем времени часто опускаются формы глагола-связки «быть» (как в русском языке).
Васильево (Городищенскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
Бенгалхойн мотт
Словообразование
Словообразование производится посредством суффиксации и словосложения. В санскритской лексике используется префиксация.
Лексика
Словарь бенгальского языка примерно на 67 % состоит из слов санскритского происхождения (তৎসম tôtshômo), на 28 % из собственно бенгальской лексики (তদ্ভব tôdbhôbo), остальные 5 % составляют различные заимствования как из соседних (দেশী deshi), так и из европейских языков (বিদেশী bideshi).
При продолжительных контактах бенгальского с соседними народами и с Ближнем Востоком, заимствования включают главным образом слова из хинди, ассамского, китайского, австронезийских языков, арабского, персидского, тюркских языков. При более поздней европейской колонизации, в бенгальский проникло большое количество слов из английского, португальского, в меньшей степени голландского, французского и др.
Примеры текста
Статья № 1 Всеобщей декларации прав человека: -->
Хьажоргаш
Категори:Меттанаш
Зелени (Акмолан область)
Зелени — Кхазакхстанан Акмолан областан Астраханкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Брце
Брце — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Осовка (Житомиран кӀошт)
Осовка — Украинин Житомиран областан Житомиран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
Бероиде (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Божихи
Божихи — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хоккенхайм
Хоккенхайм (Hockenheim) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Божихи
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Хоккенхайм
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Оарца-де-Жос
Оарца-де-Жос — Румынин Марамуреш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Марамуреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сидар-Гилл (Техас)
Сидар-Гилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Сидар-Гилл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гуьней (Йешилова)
Гуьней (Güney) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регион (Туркойчоь) регионан Бурдур провинцин (ил) Йешилован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Йешилован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Юганец (Володарскан кӀошт)
Юганец (Юганец) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Володарскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 2847 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Володарскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пищальники (эвла)
Пищальники — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Уизачал (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Эль Уизачал — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Уизачал лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Малая Подзер (Бокшицкан йуьртан меттиг)
Малая Подзер (Малая Падзер) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Морсбах
Морсбах — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Жозе-ду-Алегри
Сан-Жозе-ду-Алегри — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Молот (станци)
Молот (Молот) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Тронцано (Асколи Пичено)
Тронцано — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Консепсион (Селая)
Ла Консепсион — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Консепсион лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Бонней-МатугӀ
Бонней-МатугӀ (Bonneuil-Matours) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бессеж
Бессеж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Куялы
Куялы (Куялы) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Лиссе
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD147103
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Филипцево (Тверан область)
Филипцево (Филипцево) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сайбали
Сайбали (Saybalı) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдаман кӀоштан нах беха меттигаш
Нечаевка (Воскресенскан кӀошт)
Нечаевка (Нечаевка) — Российн Федерацин Саратовн областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Воскресенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Казе Ди Бартоло (Трапани)
Казе Ди Бартоло — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чалидере (Варто)
Чалидере (Çalıdere) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Белець-Негрешть
Белець-Негрешть — Румынин Арджеш жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Новорыбни
Новорыбни (Новорыбная) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Таймыран Долганойн-Ненцойн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Таймыран Долганойн-Ненцойн кӀоштан нах беха меттигаш
Кириккашик (ХӀазро)
Кириккашик (Kırıkkaşık) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ХӀазронан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Повидзько
Повидзько — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
ХӀаджили (Кавак)
ХӀаджили (Hacılı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Кавакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Категори:Кавакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тунгиро-Олёкман кӀошт
Тунгиро-Олёкман кӀошт (Тунгиро-Олёкминский район) — Байкалдехьара мехкан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Тупик.
Цёнженске-Голендри
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ермолински (Верхни Тойман кӀошт)
Ермолински (Ермолинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нитковице
Нитковице (Nítkovice) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Злин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Белый Лесок
Белый Лесок (Белы Лясок) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дальни Россоховати
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кантемировкан кӀоштан нах беха меттигаш
Пьеве Векия (Бреша)
Пьеве Векия — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Яйково (Польша)
Яйково — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Локалита Баньяра (Ровиго)
Локалита Баньяра — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Яйково (Польша)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Локалита Баньяра (Ровиго)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Радко-Димитриево
Радко-Димитриево — Болгарин Шуменан областера эвла. Шумен йукъараллин йукъайогӀу.
Локалита Баньяра (Ровиго)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Радко-Димитриево
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Зелени (Малхбузен-Кхазакхстанан область)
Зелени — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Зеленовн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Малхбузен-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Зеленовн кӀоштан нах беха меттигаш
Тинисхиди
Тинисхиди (ტინისხიდი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 1795 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Пухово (Приморьен мохк)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Корюшкино
Корюшкино (Корюшкино) — Кировн областан Бели Холуницан кӀоштара эвла.
Пухово (Приморьен мохк)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (93%), украинаш (6%).
Георгиевка (Георгиевскан йуьртан меттиг)
Георгиевка (Георгиевка) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Корюшкино
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Пухово (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Анучинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Георгиевка (Георгиевскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Корюшкино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Георгиевка (Георгиевскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Корюшкино
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Бели Холуницан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Берони (Алесандрия)
Берони  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бршленовиця
Бршленовиця — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кунка
Кунка — Украинин Винницан областан Гайсин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Гайсин кӀоштан нах беха меттигаш
Дмитровка (Кировоградан область)
Дмитровка — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Дефани (Уаякокотла)
Эль Дефани — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Дефани лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Божувка
Божувка — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Тирдзниси
Тирдзниси (ტირძნისი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 1884 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Энц-тӀера-Хоьфен
Энц-тӀера-Хоьфен (Höfen an der Enz) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан-Жозе-ду-Баррейру
Сан-Жозе-ду-Баррейру — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бучак
Бучак — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀарманли (Йешилова)
ХӀарманли (Harmanlı) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регион (Туркойчоь) регионан Бурдур провинцин (ил) Йешилован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Категори:Йешилован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Оарца-де-Сус
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Марамуреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Васильево (Игмасскан йуьртан меттиг)
Васильево (Васильево) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
Буенос Аирес (Туспан)
Буенос Аирес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Буенос Аирес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Тереро (Коюка де Бенитез)
Эль Тереро — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Тереро лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Лонжвиль-ан-БагӀгӀуа
Лонжвиль-ан-БагӀгӀуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Кагулево
Кагулево (Кагулево) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юсьван кӀоштара эвла.
Бландас
Бландас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Кагулево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Лонжвиль-ан-БагӀгӀуа
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бландас
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кагулево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
БгӀигей-ле-ШантгӀ
БгӀигей-ле-ШантгӀ (Brigueil-le-Chantre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD147105
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Трончи (Лука)
Трончи — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сысоево (Истран кӀошт)
Сысоево (Сысоево) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чалтили (Варто)
Чалтили (Çaltılı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Малая Слива
Малая Слива (Малая Сліва) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Красни Горка (Володарскан кӀошт)
Красни Горка (Красная Горка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Володарскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 556 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Володарскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мух
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сейидли
Сейидли (Seyidli) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдаман кӀоштан нах беха меттигаш
Погалево-Велике
Погалево-Велике — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Казе ди Бертула (Савона)
Казе ди Бертула — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ресиденсиял Плая Дорада (Алварадо)
Ресиденсиял Плая Дорада — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ресиденсиял Плая Дорада лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ла Консепсион де Абахо (Сан Хосе Итурбиде)
Ла Консепсион де Абахо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Консепсион де Абахо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сидар-Парк (Техас)
Сидар-Парк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Сидар-Парк гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Белечана
Белечана — Румынин Сучава жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сучава жудецан коммунаш
Бельчицы (Пружанин кӀошт)
Бельчицы (Бельчыцы) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Тквиави
Тквиави (ტყვიავი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 2413 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Бельчицы (Пружанин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кирматаш (ХӀазро)
Кирматаш (Kırmataş) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ХӀазронан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Яксице (Куявско-Поморскан воеводалла)
Яксице  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Уизачал (Комонфорт)
Эль Уизачал — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Уизачал лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Лас Крусес (Лас Чоапас)
Лас Крусес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Пьеве Векия (Арецо)
Пьеве Векия — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Лас Крусес (Лас Чоапас)
Географи
Лас Крусес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Пьеве Векия (Арецо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лас Крусес (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Цёнжень
Цёнжень — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лазарево (Пушкински Горин кӀошт)
Лазарево (Лазарево) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Лас Крусес (Лас Чоапас)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Лазарево (Пушкински Горин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Цёнжень
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лазарево (Пушкински Горин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Пьеве Векия (Арецо)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лас Крусес (Лас Чоапас)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Уизачал (Комонфорт)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Илиджакоьй (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Категори:Кавакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Никольски (Базарный Карабулакан кӀошт)
Никольское (Никольское) — Российн Федерацин Саратовн областан Базарни Карабулакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Базарни Карабулакан кӀоштан нах беха меттигаш
Мордвиново (Ярославлан область)
Мордвиново (Мордвиново) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Харитоново (Калининскан кӀошт)
Харитоново (Харитоново) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ницов
Ницов (Nicov) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
АЦШ коьрта шахьрийн исписка
Тайп-тайпана хенахь тайп-тайпана регионашкахь коьрта шахьарш цхьаьна гӀалара кхечу гӀала дехьайоккхуш хилла, иштта процессаш хуьлу бахархой сиха тӀекхета йа политикин хьал цхьаьнаэшшара доцу регионашкахь. Уггаре хьалха иза амалехь дара XIX бӀешарна, оцу хенахь йехкира дукха керла штаташ, цигахь хуьлура коьрта шахьар харжаран процесс.
Къаьмнийн коьрта шахьарш
АЦШ карара коьрта шахьар 1800 шарахь дуьйна Вашингтон йу.
25px Америкин Конфедеративан Штаташ
Америкин Конфедеративан Штатийн шен исторехь кхоъ коьрта шахьар хилла:
25px Республика Техас
1845 шарахь Цхьаьнатоьхна Штатех дӀатохалц Техас маьрша пачхьалкх йара, йовзара Республика Техас аьлла. Цуьнан коьрта шахьраш йара тайп-тайпанчу хенахь ворхӀ гӀала: