cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вавож (станци)
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Вавожан кӀоштан нах беха меттигаш
Гримайлов
Гримайлов — Украинин Тернополан областан Гусятинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Гусятинан кӀоштан нах беха меттигаш
Солоницын, Анатолий Алексеевич
Анатолий Алексеевич Солоницын — советан а, оьрсийн театран а кинон актёр ву. РСФСР сийлахь артист (1981).
Хьажоргаш
Категори:ССРС актёраш
Сыссойла
Сыссойла (Сыссойла) — Российн Федерацин Карелин Пряжан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Петрегино
Петрегино (Петрегино) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вельскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг (2010 шо).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Вельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Колония Флорес (Соледад де Добладо)
Колония Флорес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Неверово (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Колония Флорес (Соледад де Добладо)
Географи
Колония Флорес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Неверово (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Колония Флорес (Соледад де Добладо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Неверово (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Верхнедвинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Колония Флорес (Соледад де Добладо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Глен-Коув (Нью-Йорк)
Глен-Коув  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала.
Истори
Глен-Коув гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Починки (Ржеван кӀошт)
Починки (Починки) — Российн Федерацин Тверан областан Ржеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лонгфуьи
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Раскиты
Раскиты (Раскиты) — Российн Федерацин Ростовн областан Неклиновскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Неклиновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Княгинино (Севскан кӀошт)
Княгинино (Княгинино) — Российн Федерацин Брянскан областан Севскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Севскан кӀоштан нах беха меттигаш
Голенищево (Некоузан кӀошт)
Голенищево (Голенищево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Некоузан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Некоузан кӀоштан нах беха меттигаш
Снет
Снет (Snět) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Алабалик (Пософ)
Алабалик (Alabalık) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин АрдахӀан провинцин (ил) Пософан кӀоштара эвла.
Теттау (Лакха Франкони)
Теттау — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Алабалик (Пософ)
Хьажоргаш
Категори:Пософан кӀоштан нах беха меттигаш
Теттау (Лакха Франкони)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Алабалик (Пософ)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Теттау (Лакха Франкони)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Боково (Смоленскан область)
Боково (Боково) — Российн Федерацин Смоленскан областан Новодугинан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Санта-Катерина-Альбанезе
Санта-Катерина-Альбанезе — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Козенца провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Калабри йукъара гӀаланаш
Зорька
Зорька (Зорька) — Российн Федерацин Новгородан областан Крестцин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Крестцин кӀоштан нах беха меттигаш
Мальково (Новосибирскан область)
Мальково (Мальково) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Купинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Купинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Журавлиха (Владимиран область)
Журавлиха (Журавлиха) — Российн Федерацин Владимиран областан Кольчугинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Любинецкий (беттан кратер)
Любинецкий - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 42,97 км гергга.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1935 шарахь.
Ист-Плезант-Въю (Колорадо)
Ист-Плезант-Въю — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Колорадо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Ист-Плезант-Въю бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Доь-ВегӀж
Доь-ВегӀж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь регионехь. Коммунан департамент — Канталь.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Канталь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(4542) Моссотти
(4542) Моссотти  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1989 шеран 30 январехь кхузахь болх беш болу Ӏилманчаш цӀе йолу Ӏилманчо Сан-Витторе обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1989 BO».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Прохорово (Егорьевскан кӀошт)
Прохорово (Прохорово) — Российн Федерацин Москохан областан Егорьевскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Егорьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD292322
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
АИР
АИР — Александра Сергеевича Яковлевн дуьххьарлера кеманийн доьзал семейство. ЦӀе тиллина Осоавиахиман ЦС председателан Алексея Ивановича Рыковн сийна. 1927—1940 шерашкахь дира оцу тайпана 20 кема — АИР-1 тӀиера АИР-19 кхаччалц.
АИР-1
Ши меттиг болу серий дихкина цхьаьна бӀогӀаман дийнна дечиган конструкци биплан.
Кабинаш йиллина ю. Хьалхара кабина лерина яра пассажиран. Мотор могӀан 4 цилиндран «Циррус» М-1 ницкъ 60 г. н.
Кеман проект ян йолийна 1926 шо чекхдолуш. Дуьххьара тӀемадаьлла 1927 шеран 12 майхь (пилот — Юлиан Иванович Пионтковский). 1927 шеран 19 июлехь цунна тӀехь йира рекордан рейс, кема охьа ца дуссуш Севастополера Москох дахар (1420 км 15 сахьтехь 30 минотехь, пилот — Ю. И. Пионтковский).
1927 шеран гурахь кема лелийра ЦӀиен эскаран манёврашкахь, цхьан сакхт доцуш хьалхарчу дакъошца зӀе латторехь штабо тӀедиллинарг кхочушдеш. Манёвраш чекхъевлча иза официалан лерира уггаре дика советийн авиетка. Кеман дика конструкци бахьнехь А. С. Яковлев дӀаийцира Н. Е. Жуковскийн цӀарах академе.
Цхьаъ бен дина дац. 1977 шарахь оригиналан чертежашца шолгӀа экземпляр йина, Вадим Задорожныйн техникин музейн чухӀоттийна.
ТӀемадаларан-техникин амалаш
Слафтер (Луизиана)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
АИР
АИР-2
Проект йина АИР-1 бух тӀехь. Евза масех модификаци АИР-2:
ТӀемадаларан-техникин амалаш
АИР-3
Ши меттиг болу моноплан-парасоль.
Дина 1929 шарахь цхьа кема. АИР-3 зийна, лелийна гӀарабевлла пилоташ Ю. И. Пионтковскийс, Д. А. Кошица, А. Б. Юмашевс. Пилоташ билгалдохура атта хьаладалар а, охьадоссар а, хьаладолуш кӀезиг дадар, чӀогӀа дика ерриг семанашца латтар, урх дӀа а хецна тӀемалела йиш хилар. Дикачу агӀора билгалдоккхура урхалла дар: кема атто додара урх тӀаьхьа, атта дара, тамехь а, лелош гӀел ца веш. 1929 шеран 6 сентябрехь пилоташ — Академин дешархоша А. Филина а, А. Ковальковс а АИР-3 тӀехь цабуьссуш бахара Кавказан Минеральни Воды — Москох, шиъ дуьненан рекорд а хӀоттош ши меттиг болчу кӀезиг ницкъ болчу кеманийн: геналлин (1750 км) а, сихаллин (170 км/ч) а.
Виладжо Санта Мария (Козенца)
Виладжо Санта Мария — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вежбово (Елцкан повет)
Вежбово  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Донье Горачиче
Донье Горачиче (Доње Горачиће) — Сербин Златибор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Златибор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Успеновка (Одессин область)
Успеновка — Украинин Одессин областан Белгород-Днестровскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Белгород-Днестровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ровины (Ворончанскан йуьртан меттиг)
Ровины (Равіны) — Белоруссин Гроднон областан Кореличин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Кореличин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Владнику-де-Жос
Владнику-де-Жос — Румынин Вранча жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вранча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нейво-Шайтански
Нейво-Шайтански (Нейво-Шайтанский) — Свердловскан областан Алапаевскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий, гӀезалой һ.б.
Билгалдахарш
Категори:Алапаевскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Монтефараоне (Реджо Эмилия)
Монтефараоне — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пяски (гмина Велюнь)
Пяски  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чистерна (Беневенто)
Чистерна — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Фердинанд (Айдахо)
Фердинанд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айдахо штатера гӀала.
Кочулар (Аксу)
Кочулар (Koçular) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Испарта провинцин (ил) Аксунан кӀоштара эвла.
Фердинанд (Айдахо)
Истори
Фердинанд гӀала йиллина  шарахь.
Кочулар (Аксу)
Хьажоргаш
Категори:Испарта провинцин нах беха меттигаш
Фердинанд (Айдахо)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Кочулар (Аксу)
Хьажоргаш
Категори:Аксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Фердинанд (Айдахо)
Хьажоргаш
Категори:Айдахо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кочулар (Аксу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Горни Ржокита
Горни Ржокита (Horní Rokytá) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Мехув (Мазовин воеводалла)
Мехув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Дорожни (Якути)
Дорожни (Дорожный) — Российн Федерацин Якутин Ленскан улусан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа луьра ю. Иза къастало чӀогӀа континенталлийца. Аьхке кхузахь йоца, йовха ю. Ӏа кхузахь деха, чӀогӀа шелонаш йолуш ду. Буьрса климат бахьнехь массанхьа а кхиина дукха шерашкахь лаьтта лаьттан гӀур.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Видагу
Видагу — Португалин Вила-Реал гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Вила-Реал кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Людвиг (беттан кратер)
Людвиг - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 23,29 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Карл Фридрих Людвиг (1816—1895) сийдина.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1973 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
(993) Моултона
(993) Моултона  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1923 шеран 12 январехь Жорж ван Бисбрук цӀе йолу Ӏилманчо Уильямс-Бэй обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1923 NJ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кизилдамлар (Оникишубат)
Кизилдамлар (Kızıldamlar) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Оникишубатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Оникишубатнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лоне-Вилье
Лоне-Вилье (Launay-Villiers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Майенн.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Покоевцы
Покоевцы (Пакаёўцы) — Белоруссин Витебскан областан Верхнедвинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Верхнедвинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дедоплисцкаро
Дедоплисцкаро (დედოფლისწყარო) — Гуьржийчоьнан КӀахети олучу областера гӀала, Дедоплис-Цкарон муниципалитетан административан центр.
Бахархойн дукхалла — 5940 стаг (2014).
Билгалдахарш
Категори:Гуьржийчоь
Кайдановский, Александр Леонидович
Александр Леонидович Кайдановский — советан а, оьрсийн театран а кинон актёр ву.
Хьажоргаш
Категори:ССРС актёраш
Ерохино (Пскован область)
Ерохино (Ерохино) — Российн Федерацин Пскован областан Куньян кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Куньян кӀоштан нах беха меттигаш
Таволжанка (Похвистневан кӀошт)
Таволжанка (Таволжанка) — Российн Федерацин Самарин областан Похвистневан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 37 адам леррана 2010 шарахь.
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Похвистневан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Ринкон де Атотонилко (Калкавалко)
Эль Ринкон де Атотонилко — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Ринкон де Атотонилко лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Мария Асунсион (Чинамека)
Мария Асунсион — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тюшково (Буйн кӀошт)
Тюшково (Тюшково) — Российн Федерацин Костромин областан Буйн кӀоштара дӀатесна эвла.
Гриньки (Кременецан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мария Асунсион (Чинамека)
Географи
Мария Асунсион лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Тюшково (Буйн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мария Асунсион (Чинамека)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Тюшково (Буйн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Буйн кӀоштан нах беха меттигаш
Мария Асунсион (Чинамека)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сан Менале (Салерно)
Сан Менале — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Гриньки (Кременецан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Эль Ринкон де Атотонилко (Калкавалко)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гриньки (Кременецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кременецан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Менале (Салерно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хревт
Хревт — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Сямозеро
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пряжан кӀоштан нах беха меттигаш
Улупинар (Айаш)
Улупинар (Ulupınar) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Айашнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:Айашнан микрокӀошташ
Категори:Айашнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Волчино (Омскан область)
Волчино (Волчино) — Российн Федерацин Омскан областан Оконешникован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Кареола (Маса-Карара)
Кареола — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Появилово (Тверан область)
Появилово (Появилово) — Российн Федерацин Тверан областан Ржеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Паракуаро (Акамбаро)
Паракуаро — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Паракуаро лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Теттенвайс
Теттенвайс — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Санта-Катерина-делло-Йонио
Санта-Катерина-делло-Йонио — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Катандзаро провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
ДгӀуьжак
Билгалдахарш
Категори:Канталь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Валадор
Валадор (Валадор) — Российн Федерацин Удмуртин Вавожан кӀоштара эвла.
Гленс-Фоллс (Нью-Йорк)
Гленс-Фоллс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала.
Истори
Гленс-Фоллс гӀала йиллина  шарахь.
Валадор
Хьажоргаш
Категори:Вавожан кӀоштан нах беха меттигаш
Гленс-Фоллс (Нью-Йорк)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Косицы
Косицы (Косицы) — Российн Федерацин Брянскан областан Севскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Севскан кӀоштан нах беха меттигаш
Фараоновка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Белгород-Днестровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Глиф
Глиф (γλύφω «хадайо; огуш яздан») — графема билгала графикца (наггахь масех цхьаьнатесна графема — хӀоттаман глиф), — йа графемин деккъа дакъош гуш долу (масала — диакритикин хьаьрк) йозан дакъа. Хуьйцуш йа контексте хьаьжжина хаьржина, цхьа символ гойтуш шиъ йа сов глифах, вовшенна аллографаш олу.
Нагахь графема — текстан барам балахь, тӀаккха глиф — графикин барам бу.
Этимологи
Термин схьадаьлла дешах, иза леладора французийн антиквараша (1701 шарахь дуьйна), шен рогӀехь цара схьаэцна γλυφή [glyphē] «хир» хандешах  [glýphō] «хадайо; огуш яздо» (гергара ду glubere «хьаькхна дӀацӀандан» а, cleave «хьакха, даккха»).
Амма дуьххьара глифаш дашо шена терго яхийтира европахойн 1840-гӀа шераш долалуш Фредерик Кезервудан майя цивилизацин маьӀна делланза глифийн суьрташца, гравюрашца а, литографица а.
Археологи
Археологехь глиф — тӀулган (петроглиф) йа дитт тӀехь аьгна йа йиллина символ. И хила тарло пиктограмма йа идеограмма, йа йозан системан дакъа, масала дешдекъан йоза йа логограмма.
Кошутино
Кошутино (Кошутино) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вельскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг леррана 2010 шо).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Вельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Медяково (Новосибирскан область)
Медяково (Медяково) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Купинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Купинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лютер (беттан кратер)
Лютер - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 9,29 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Карл Теодор Роберт Лютер (1822—1900) сийдина.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1935 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Вежбово (Мронговскан повет)
Вежбово  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
(4182) Маунт Локк
(4182) Маунт Локк  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1951 шеран 2 майхь кхузахь болх беш болу Ӏилманчаш цӀе йолу Ӏилманчо Макдональд обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1951 JQ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Болтилово
Болтилово (Болтилово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Новодугинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
СагӀкулак (Кайапинар)
СагӀкулак (Sağkulak) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кайапинаран кӀоштара эвла.
Болтилово
Хьажоргаш
Категори:Новодугинан кӀоштан нах беха меттигаш
СагӀкулак (Кайапинар)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Сновидки
Сновидки (Snovídky) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
СагӀкулак (Кайапинар)
Хьажоргаш
Категори:Кайапинаран кӀоштан нах беха меттигаш
Сновидки
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
СагӀкулак (Кайапинар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нови Быт (Чехован кӀошт)
Нови Быт (Новый Быт) — Российн Федерацин Москохан областан Чехован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чехован кӀоштан нах беха меттигаш
Горемыкино
Горемыкино (Горемыкино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Некоузан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Некоузан кӀоштан нах беха меттигаш
Потриэс
Потриэс — Испанин Валенси провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Валенси провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Донье Лопиже
Донье Лопиже (Доње Лопиже) — Сербин Златибор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Златибор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ровины (Малюшицкан йуьртан меттиг)
Ровины (Равіны) — Белоруссин Гроднон областан Кореличин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Кореличин кӀоштан нах беха меттигаш
Виладжо Санта Мария (Рьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Завалино
Завалино (Завалино) — Российн Федерацин Владимиран областан Кольчугинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кольчугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Махнёво
Махнёво (Махнёво) — Свердловскан областан Махнёван гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий, гӀезалой һ.б.
Билгалдахарш
Категори:Махнёван гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Российн кхочушдаран Ӏедалан федералан меженийн структура
Российн Федерацин кхочушдаран Ӏедалан федералан меженийн структура ерриг кхочушдаран Ӏедалан федералан меженийн ларам ю.
1993 шеран Российн Федерацин Конституцица, Российн Федерацин Правительствон Председатела кховдорца, Российн Федерацин Президента чӀагӀйо. ЧӀагӀъян еза хӀора Правительство хийца массаза ло (цхьаьна хӀоттаман Правительствон белхан муьрехь цунна чохь хийцамаш бо). ХӀокху испискехь гайтина 2018 шеран 15 майхь дуьйна хилла хийцамаш (2018 шеран 15 майхь арахецна № 215 долу Российн Федерацин Президентан омар), кхочушдаран Ӏедалан дӀаяьхна меженаш дӀаяйарца билгалъяьхна. РФ Ӏедалан кхочушдаран геннийн хьалхарчу муьрашкара структурех лаьцна хьажа декъехь Хьажа кхин а.
I. Российн Федерацин Президента куьйгалла деш йолу федералан министраллаш, федералан гӀуллакхаш, федералан агенталлаш а, оцу федералан министраллашна куьйгакӀелара федералан гӀуллакхаш, федералан агенталлаш
Пяски (гмина Грабув)
Пяски  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Капюлин (Колорадо)
Капюлин — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Колорадо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Капюлин бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Колорадо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Колорадо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Монтефегатези (Лука)
Монтефегатези — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мехув-Колони
Мехув-Колони — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Чистерна (Казерта)
Чистерна — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сорренто (Луизиана)
Сорренто  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Луизиана штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Луизиана штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Вила-Верде (Алижо)
Вила-Верде  — Португалин Вила-Реал гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Вила-Реал кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ляпунов (беттан кратер)
Ляпунов - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 67,58 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Александр Михайлович Ляпунов (1857—1918) сийдина.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1964 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Владнику-де-Сус
Владнику-де-Сус — Румынин Вранча жудецан коммунера эвла.
Коьсре (Аксу)
Коьсре (Kösre) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Испарта провинцин (ил) Аксунан кӀоштара эвла.
Владнику-де-Сус
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вранча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коьсре (Аксу)
Хьажоргаш
Категори:Испарта провинцин нах беха меттигаш
Категори:Аксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Горни Ржокитняни
Горни Ржокитняни (Horní Rokytňany) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Луанье-суьгӀ-Маенн
Луанье-суьгӀ-Маенн (Loigné-sur-Mayenne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Майенн.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Хшонстув
Хшонстув — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Молявичи
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Каменка (1-Зайцевскан йуьртан меттиг)
Каменка (Каменка) — Российн Федерацин Новгородан областан Крестцин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Крестцин кӀоштан нах беха меттигаш
Кварели
Кваре́ли (ყვარელი) — Гуьржийчоь КӀахети олучу махкан гӀала. ГӀалин статус ю 1964 дуьйна. Бахархойн дукхалла 7739 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Гуьржийчоь
Маслово (Ленинскан кӀошт)
Маслово (Маслово) — Российн Федерацин Тулин областан Ленинскан кӀоштара эвла.