cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Санта Ана (Зонтекоматлан де Лопез а, Фуентес а)
Географи
Санта Ана лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Месас де Алманза (Санта Круз де Хувентино Росас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Санта Ана (Зонтекоматлан де Лопез а, Фуентес а)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Месас де Алманза (Санта Круз де Хувентино Росас)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Санта Ана (Зонтекоматлан де Лопез а, Фуентес а)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
МагӀо-о-ПгӀе
МагӀо-о-ПгӀе (Mareau-aux-Prés) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Краснознаменски (Волжскан кӀошт)
Краснознаменски (Краснознаменский) — Российн Федерацин Марий Элан Волжскан кӀоштара эвла.
МагӀо-о-ПгӀе
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀе департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Краснознаменски (Волжскан кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Волжскан кӀоштан нах беха меттигаш
Берестово (Лихославлан кӀошт)
Берестово (Берестово) — Российн Федерацин Тверан областан Лихославлан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лихославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Апанасовка (Ростовн область)
Апанасовка (Апанасовка) — Российн Федерацин Ростовн областан Бели Калитван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бели Калитван кӀоштан нах беха меттигаш
Комсомольски (Павловскан кӀошт)
Комсомольски (Комсомольский) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Павловскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Павловскан кӀоштан нах беха меттигаш
Куликово (Код ОКАТО 11230820006)
Куликово (Куликово) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Урульга
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Карымскан кӀоштан нах беха меттигаш
Цона Артиджанале (Лече)
Цона Артиджанале — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Первомайски (Денисовкан кӀошт)
Первомайски — Кхазакхстанан Костанайн областан Денисовкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Денисовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Животово (Белёван кӀошт)
Животово (Животово) — Российн Федерацин Тулин областан Белёван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Белёван кӀоштан нах беха меттигаш
Тирзе
Тирзе — Австрин Тироль федералан латтана йукъара коммуна. Куфштайн гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Тироль латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Красногорье (Круглин кӀошт)
Красногорье (Краснагор’е) — Белоруссин Могилёвн областан Круглин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Круглин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Гедикли (Феке)
Гедикли (Gedikli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Фекенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Категори:Фекенан микрокӀошташ
Категори:Фекенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алкошети
Алкошети (Alcochete) — Португалин гӀала, йукъайогӀу Сетубал гуона. ЦӀарах йолучу муниципалитетан центр.
Истори
Йиллина 1515 шарахь. 1936 шо тӀера 1976 шо кхаччалц йукъайогӀуш яра Португалин Эштремадура историн провинцин.
Цинцерень (коммуна)
Цинцерень — Румынин Горж жудецан йукъара коммуна.
Алкошети
Географи
Майда —. Муниципалитетан йукъайогӀуш ю фрагезеш. муниципалитеташ.
Цинцерень (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Горж жудецан коммунаш
Коморово (Серпецкан повет)
Коморово  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Самаржов
Самаржов (Samařov) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кречовичи (эвла)
Кречовичи — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Паник (Чагодан кӀошт)
Паник (Паник) — Российн Федерацин Вологдин областан Чагодан кӀоштара эвла.
Кречовичи (эвла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Паник (Чагодан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чагодан кӀоштан нах беха меттигаш
Кречовичи (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Кречовичі (эвла)
ДивригӀи (Биреджик)
ДивригӀи (Divriği) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Биреджикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Биреджикнан микрокӀошташ
Категори:Биреджикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ротанова (Венеция)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гусевски (починок)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 15 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Шахуньян гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Дубиевка (Черкассин область)
Дубиевка — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Кала Либерото (Нуоро)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Дубиевка (Черкассин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кала Либерото (Нуоро)
Литература
Категори:Сардини регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дубиевка (Черкассин область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
Вале д'Инферно (Арецо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бархатиха (Архангельскан область)
Бархатиха (Бархатиха) — Российн Федерацин Архангельскан областан Плесецкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Плесецкан кӀоштан нах беха меттигаш
(3498) Белтон
(3498) Белтон — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1981 EG14».
Кампо Коста Рика (Коатепек)
Кампо Коста Рика — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Кампо Коста Рика лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Вилл-Платт (Луизиана)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Луизиана штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
NGC 6705
NGC 6705 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6705 6705
БонгӀепос-суьгӀ-Осоннель
БонгӀепос-суьгӀ-Осоннель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Джаьаган (Нефтчалан кӀошт)
Джаьаган (Cəngan) — Азербайджанан Нефтчалан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Нефтчалан кӀоштан нах беха меттигаш
МагӀсенвилье
МагӀсенвилье (Marsainvilliers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Какалотенанго (Таско де Аларкон)
Какалотенанго — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Какалотенанго лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Коморув (Варшавский-Захиднан повет)
Коморув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Цифешть (коммуна)
Цифешть — Румынин Вранча жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вранча жудецан коммунаш
Алькаудете
Алькаудете — Испанин Хаэн провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Хаэн провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Репуш
Репуш — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Онур (ШахӀинбей)
Онур (Onur) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Газиантеп провинцин (ил) ШахӀинбейнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Газиантеп провинцин нах беха меттигаш
Категори:Газиантеп провинцин микрокӀошташ
Категори:ШахӀинбейнан микрокӀошташ
Категори:ШахӀинбейнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ружин (Житомиран область)
Ружин — Украинин Житомиран областан Бердичеван кӀоштара. 2020 шо кхаччалц йара дӀайаьккхинчу Ружинан кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бердичеван кӀоштан нах беха меттигаш
Крешив
Крешив — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Тирнау (Штири)
Тирнау  — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Грац-Умгебунг гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(4684) Бенджойя
(4684) Бенджойя — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1978 шеран 10 апрелехь Анри Дебеонь цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1978 GJ».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Берег (Сафроновскан йуьртан меттиг)
Берег (Берег) — Российн Федерацин Архангельскан областан Ленан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ленан кӀоштан нах беха меттигаш
Опесин (Здунсковольскан повет)
Опесин  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Самехов
Самехов (Samechov) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
1980 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн объекташ
1980 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн объекташ  — Москохахь, Ленинградехь, Киевхь, Минскехь, Таллинехь леррина 1980 шеран Аьхкенан Олимпиадин йина а, тойина а спортан а, кхин а гӀишлош, объекташ.
1975—1980 шерашкахь Олимпийн ловзаршна дӀадахьа кечам баран гуран чохь, Москохан (кхин а Ленинградан, Киевн, Минскан, Таллинан) кхиоран инарлин планаца, йина, тойина 20 гергга спортан а, кхин а объекташ Олимпиада дӀайахьа. Царна йукъахь билгалйаккха мегар ду спортан комплекс «Олимпийн» Машаран проспектехь, Йуккъера В. И. Ленинан цӀарах стадион (хӀинца — стадион «Лужники»), АСК-3 телецентр «Останкино», аэропорт Шереметьево-2 (хӀинца — Шереметьево аэропортан терминал F), Кировн цӀарах стадион Ленинградехь, Республикин стадион Киевхь, стадион «Динамо» Минскехь, Таллинан телебӀов, Олимпийн йукъ гатанан кеманийн спортан Таллинехь. Таллине хилира берриг 1980 шеран Ловзарийн гуран чуьра гатанан кеманийн спортан олимпийн къийсамаш.
Москох
1971 шеран июнехь «Москох шахьар кхиоран инарлин планах лаьцна» цӀе йолуш ССКП ЦК а, ССРС Министрийн Кхеташонан а сацам тӀеийцира, цунна чохь кхочушйира олимпийн гӀишлошйаран программин а, тӀаьхьалонна шахьар кхиаран а йукъаметтиг.
Большие Ярки
Большие Ярки (Большие Ярки) — Российн Федерацин Тюменан областан Казанскан кӀоштара эвла.
1980 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн объекташ
Москох
Дуьненайукъара Олимпийн комитетан сацамца 1974 шарахь Москох хаьржира XXII Олимпиадин Ловзарш дӀадахьаран олимпийн шахьар. 1975 шарахь кхоьллира «Олимпиада-80» Кхолкомитет, цунна ССРС Олимпийн комитето (йиллина 1951 шарахь) Олимпийн ловзаршна кечам баран а, дӀадахьаран а бакъонаш а, функцеш а.
Билгалдахарш
Олимп Категори:Петарбухан спортан объекташ Категори:Киевн спортан объекташ Категори:Минскан спортан объекташ * Категори:Йина Олимпиадина-80
Кала Морезка (Гросето)
Кала Морезка — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Гоьбелли (Феке)
Гоьбелли (Göbelli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Фекенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Кала Морезка (Гросето)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гоьбелли (Феке)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Большие Ярки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гоьбелли (Феке)
Хьажоргаш
Категори:Фекенан микрокӀошташ
Ротареле (Фрозиноне)
Ротареле — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гоьбелли (Феке)
Хьажоргаш
Категори:Фекенан кӀоштан нах беха меттигаш
Ротареле (Фрозиноне)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гоьбелли (Феке)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Большие Ярки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Казанскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоьбелли (Феке)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Малефисента (фильм)
Малефисента (Maleficent) — 2014-чу шеран америкин фэнтезийни исбаьхьаллин фильм ю, Роберт Стромберган режиссёран, Линды Вулвертонан сценарица йаьккхина. 1959-чу шеран диснейн мультипликационни «Йижна хаза зуда» олучу мультфильман ремейк ю.
Кала Морезка (Гросето)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 6706
NGC 6706 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Краснополье (Круглин кӀошт)
Краснополье (Краснаполле) — Белоруссин Могилёвн областан Круглин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Круглин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Цона Артиджанале (Фоджа)
Цона Артиджанале — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Коьсуьклуь (Гоьлбаши)
Хьажоргаш
Категори:Адийаиан провинцин нах беха меттигаш
Категори:Гоьлбашинан (Адийаиан) кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Журавлин
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Курскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дубови (Черкассин область)
Дубовая — Украинин Черкассин областан Уманан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Эрфде
Эрфде (Erfde) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Черенски (Чагодан кӀошт)
Черенское (Черенское) — Российн Федерацин Вологдин областан Чагодан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пестово (Павлово-Посадан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Павлово-Посадан кӀоштан нах беха меттигаш
Бопуьи (Лакха ГагӀонна)
Бопуьи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Зотики
Зотики (Зотики) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Шахуньян гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 24 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Шахуньян гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Алмада
Алмада (Almada) — Португалин гӀала, йукъайогӀу Сетубал гуона. ЦӀарах йолучу муниципалитетан центр.
Истори
Йиллина 1190 шарахь. 1936 шо тӀера 1976 шо кхаччалц йукъайогӀуш яра Португалин Эштремадура историн провинцин.
Географи
Майда —. Муниципалитетан йукъайогӀуш ю фрагезеш. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Сетубал гуонан муниципалитеташ Категори:Португалин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Первомайски (Карабалыкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Карабалыкан кӀоштан нах беха меттигаш
Садова-Веке
Садова-Веке — Румынин Караш-Северин жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Караш-Северин жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вале Доне (Кротоне)
Вале Доне — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тешенечи
Тешенечи (Тешенечи) — Российн Федерацин Брянскан областан Брянскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Брянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вортова
Вортова (Vortová) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Доруджак (Биреджик)
Доруджак (Dorucak) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Биреджикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:Биреджикнан микрокӀошташ
Категори:Биреджикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Черемушни (Змиеван кӀошт)
Черемушни — Украинин Харьковн областан Змиеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Змиеван кӀоштан нах беха меттигаш
Гейсай (Виргини)
Гейсай — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Виргини штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Виргини штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Месита де Капула, Эль Каторсе (Апасео эль Алто)
Месита де Капула, Эль Каторсе — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Месита де Капула, Эль Каторсе лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Бобрище (Тверан область)
Бобрище (Бобрище) — Российн Федерацин Тверан областан Лихославлан кӀоштара эвла.
Месита де Капула, Эль Каторсе (Апасео эль Алто)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Бобрище (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лихославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Вайнгем (Виргини)
Вайнгем  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Виргиния штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Вайнгем бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Виргиния штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Виргиния штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Бели Калитва
Белая Калитва (Белая Калитва) — Российн Федерацин гӀала, Ростовн областан Бели Калитван кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бели Калитван кӀоштан нах беха меттигаш
Бочкарева
Бочкарева (Бочкарева) — Свердловскан областан Верхотурьен гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (96%).
Билгалдахарш
Категори:Верхотурьен гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Курмузаково
Курмузаково (Курмузаково) — Российн Федерацин Марий Элан Волжскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Хьажоргаш
Категори:Марий Элан Волжскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 6707
NGC 6707 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6707 6707
(1846) Бенгт
(1846) Бенгт — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Виннсборо (Луизиана)
Виннсборо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Луизиана штатера гӀала.
Истори
Виннсборо гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Луизиана штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Усть-Нацигун
Усть-Нацигун (Усть-Нацигун) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Карымскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
МагӀсии-ан-Вильтте
МагӀсии-ан-Вильтте (Marcilly-en-Villette) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀе департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Какалотепек (Апастла)
Какалотепек — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Какалотепек лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Кампо Мехико (Трес Вальес)
Кампо Мехико — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Кампо Мехико лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
ДалгӀали (Нефтчалан кӀошт)
ДалгӀали (Dalğalı) — Азербайджанан Нефтчалан кӀоштара эвла.
Кампо Мехико (Трес Вальес)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
ДалгӀали (Нефтчалан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Нефтчалан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Дубрава (Алтайн мохк)
Красни Дубрава (Красная Дубрава) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Павловскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Павловскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бережни Дуброва
Бережная Дуброва (Бережная Дуброва) — Российн Федерацин Архангельскан областан Плесецкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Плесецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Анджелина Джоли
Анджелина Джоли Питт (Angelina Jolie Pitt, йича Войт; йина 4 июнь 1975, Лос-Анджелес) — америкин актриса, режиссёр а, сценарист а, фотомодель а йу. «Оскар» преми йерг йу.
Биографи
Анджелина Джоли Войт йина Лос-Анджелесехь (АЦШ), гӀараваьлла америкин актёран Джон Войтан доьзалехь. Анджелинин воккха ваша ву — Джеймс Хейвен. Цуьнан динан да-нана хилла гӀарабевлла актёраш Максимилиан Шелл а, Жаклин Биссет а.
Цицешть (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Арджеш жудецан коммунаш
БогӀд-де-ГӀивьегӀ
БогӀд-де-ГӀивьегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГагӀонна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГагӀонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Опесин (Ленчицкан повет)
Опесин  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Ретече
Ретече — Словенин йукъараллера эвла.
Опесин (Ленчицкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ретече
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Криве (Березивскан повет)
Криве — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Бусалбаниг
Буса́лбаниг (مسلم [муслим], зударийн кеп [муслимат]) — иза ислам динан тIаьхьавозург ву. Российн имперехь бусалбанех магометанаш (Мухьаммадан тIаьхьабозурш) олура, ткъа кхин а хьалха — басурманаш.
Бусалбанийн сийлахь жайна — Къуръан ду. Къуръан — Делан дош ду, Мухьаммад пайхамаран Жабраил маликехула доссийна долу. Бусалбанаш тIаьхьабозу Къуръанан а, кхин а Мухьаммад пайхамаран хьадисашна а, уьш йаздина ду ламасталлин хьадисийн гуламехь (суннатехь).
Бусалбаниг теша веза, Дела (АллахӀ) гуттаренна вуй, трансцендентан а, накъост воцуш а вуй (хьажа таухьид). Царна хаа деза, АллахI шеха тер ахIума долуш вац, хIуъа а далуш ву, доьзал хуьлуш вац, ша вина а вац (Аль-Ихьлаьс). Бусалбанаш теша беза, ислам тIеххьара тIегIа йу динан, деана долу пайхIамаршкахула Нухь, ИбрахIим , Муса , Iиса. Хьалхалера Жайнаш а, Делан хаамаш а йукъ-йукъахь хийцина галдаьхна (тахьриф), ткъа Къуръан ду тIаьххьара а, хийцанза а Делан къамел. Бусалбачарна къобал дан деза Мухьаммад  тIаьххьара пайхIамар хилар, цул тIаьхьа кхин пайхIамар хулийла ца хилар а («ПайхIамарийн мухар»).
Этимологи
Iарбийн дешан муслиман маьIна ду «муьтIахь верг (АллахIан)» йа «Ша дIавелларг (АллахIан)» ислам дешан аналогица — «тиер», «тIеэцар». В. М. Порохован вариант: « …„бусалбаниг“ — „АллаххIан муьтIахь волу стаг“».
Бусалбанийн декхарш
Стаг бусалба лору, нагахь цуо шахIадат далийнехь: «Аса тешалла до, АллахI воцург кхин Дела ца хиларх, аса йуха а тешалла до Мухьаммад АллахIан Элча хиларх». Бусалбачеран дин лаьтта пхеа бIогIам тIехь. ШахIадаца кхин а исламан бIогIамаш ду: хIора дийнан пхиъ ламаз, Рамадан баттахь марха кхабар, закат далар, таро ялахь Макка хьаьж дар.
Исламан парзаш доцуш, кхин а ялх бIогIам бу иманан, царех цхьаъ къобал ца бичи а бусулбаниг динара араволу. Уьш ду:
Бусалбанаш Мухьаммад пайхIамар дин кхайкхо волавалале
Къуръанан пайхIамарш а, элчанаш а, царна тIехьабозурш а бусулба бу. Иштта Аль Iимран суратан 52 аятехь Iийса пайхIамаран сахьабаш боху цуьнга: «Тхо — АллахIан гIоьнчаш ду. Тхо тешна АллахIах. Теш хилахь тхо бусалба хиларан!». Къуръан доссале бусалбанаш декхарийлахь бара Мусага, Давудега , Iийсага диссина Товратан, Забуран, Инжилан тIаьхьабаза.
Даржар
Дерриг дуьненан бусалбанийн бараман маххадабо 1,7 млрд гергга ст. . Ислам ду дукхаллин барамца шолгIа, цхьайолчу МХГI хаамашца, дуьненахь уггаре сиха кхуьуш долу дин.
90 % берриг бусалбанех лору шеш суннийш. ШолгIа бу исламан некъ шиIийш (10 %).
Бусалбанийн дукхаллийн барамца уггаре йоккха пачхьалкх — ХӀиндонези йу, цигахь беха 12,7 % дуьненара берриг бусалбанех, цул тIаьхьа йогIу Пакистан (11,0 %), Бангладеш (9,2 %), Мисар (4,9 %). Бусалбанаш иштта дукха бу ХӀиндин, Цийн, Российн, Эфиопин пачхьалкхашкахь.
Российн бусалба къаьмнаш
2002 ш. бахархой багарбаран терахьашца Российра ламастан бусалба къаьмнийн барам хилира 16,5 млн ст. — пачхьалкхан бахархойх 11 % гергга. ХIинца Российн Федерацин махкахь деха Ислам дин лело 40 гергга къам: нохчий, жӀай, кхазакхаш, азербайджанаш, акхшой, гӀазгӀумкий, ГӀиргӀазой, башкираш, гIезалой, таджикаш, туркменаш, узбекаш, лаьзгий, адыгаш, абазой, гӀумкий, ногӀий, балкхарой, кхарачой, гӀалгӀай, туркой-месхетинхой, табасаранаш, рутулаш, агулаш, цахураш, кхин а.
Эль Палмар (Колипа)
Эль Палмар — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мелето (Анкона)
Мелето — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ротари (Модена)
Ротари — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тифграбен
Тифграбен — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Фоьклабрукк гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Андухар
Андухар — Испанин Хаэн провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Хаэн провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Цона Артиджанале (Верона)
Цона Артиджанале — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(1784) Бенгуэлла
(1784) Бенгуэлла — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1935 шеран 30 июнехь Сирил Джексон цӀе йолу Ӏилманчо Йоханнесбург обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1935 MG».
Лос Пинос (Темпоал)
Лос Пинос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
(1784) Бенгуэлла
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лос Пинос (Темпоал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Кала Пикола (Гросето)
Кала Пикола — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Берег (Урдомскан йуьртан меттиг)
Берег (Берег) — Российн Федерацин Архангельскан областан Ленан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вале Дорицо (Бреша)
Вале Дорицо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Топоры (Житомиран область)
Топоры — Украинин Житомиран областан Бердичеван кӀоштара эвла.
Вале Дорицо (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Топоры (Житомиран область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).