cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бедар
Первобытное общество
Получить представление о гардеробе человека того времени помог учёным мумифицированный труп Этци — охотника бронзового века, найденный в 1991 году в Эцтальских Альпах (на границе между Австрией Италией). Верхней одеждой ему служил плащ, сплетённый из травяных волокон (такие плащи местные пастухи носили ещё в ХХ в.н. э.). Под плащом находилась одежда, сшитая из козьих шкурок — безрукавка длиной до колен, сшитая сухожилиями, длинные гетры и набедренная повязка. Безрукавка была в нескольких местах заштопана нитками из волокон жёсткой травы. Одежду Эци дополняли меховая шапка, завязанная ремешками под подбородком, и высокие башмаки из меха и замши, утеплённые внутри слоем сена (своего рода доисторические снегоступы). Значение этой находки трудно переоценить — впервые в истории археологии в руки исследователей попал столь полный комплект одежды обычного человека эпохи неолита, причём одежды повседневной, отражающей потребности, вкусы и привычки людей конца каменного века.
Древний Восток
«Древний Восток» — собирательное географическое, социально-экономическое и культурно-историческое понятие, объединяющее древнейшие в истории человечества государства — Древний Египет, Шумер, Вавилон, Ассирию, Древнюю Иудею, Древний Китай, Древнюю Индию и др. Различие природно-климатических и социокультурных условий определяло значительную разницу в эстетических идеалах, вкусах и предпочтениях народов, населявших регион, поэтому говорить об одежде на Древнем Востоке в целом довольно сложно.
В Древней Месопотамии основным сырьём для ткацкого производства служила овечья и козья шерсть. До нас дошли десятки терминов для обозначения различных видов шерстяных тканей, относящихся к их качеству или внешнему виду. Ткани окрашивались в различные цвета. Особенно ценились ткани, окрашенные пурпуром.
В Шумере основной одеждой мужчин были туника и набедренная повязка. Туника представляла собой рубашку без рукавов или с очень короткими рукавами, в талию. Набедренник выглядел как полотнище длиной от 4 до 9 локтей (2 — 4,5 метра), нередко отороченное бахромой. В большинстве случаев его просто обматывали вокруг тела и закрепляли поясом. Верхней одеждой служил плащ прямоугольной формы; его носили, завязав на груди тесёмками, или обёртывали вокруг тела, оставляя свободной правую руку.
В Ассирии и Вавилоне основной мужской одеждой тоже была туника с короткими цельнокроенными рукавами — канди. Чем знатнее и богаче был человек, тем длиннее была его канди, и тем богаче она отделывалась. Несколько одежд одновременно имел право носить только царь. Знаком царского достоинства был пурпурный конас — плащ особого покроя, обильно украшенный вышивкой, бахромой и золотыми чеканными пластинками. Одежда воинов, помимо рубахи и плаща, включала в себя новый элемент костюма — штаны.
Женская одежда сравнительно мало отличалась от мужской. Женская туника была, как правило, длиннее мужской, в верхней своей части шилась в обтяжку, иногда имела разрезы сбоку. Была известна также юбка, сшитая из нескольких горизонтальных полотнищ, каждое из которых имело 0,5 метра в ширину, причём верхнее полотнище сворачивалось в жгут и заменяло пояс. В Вавилоне и Ассирии женщины носили длинные прямые платья с длинными узкими рукавами.
К примеру, у древних евреев мужская одежда состояла из рубахи (кутонет) и плаща (симла). Симла представляла собой четырёхугольный кусок грубой шерстяной ткани чёрного или бурого цвета, сшитый таким образом, что оставалось одно отверстие спереди и два по бокам, для рук. Широкая складка на груди заменяла карман. Днём симла служила одеждой, а ночью — одеялом. У бедняков она часто была единственным имуществом, тогда как у богатых людей гардероб был гораздо более обширным, включавшим одежды для разных случаев, для разных времен года и даже для разного времени суток. Одежду украшали вышивкой; в холодное время года носили одежду, отороченную мехом. Закон предписывал по четырём углам верхней одежды пришивать кисти (цицит) и вставлять в них нити из голубой шерсти, чтобы они постоянно напоминали о заповедях Божьих.
Античность
В Древней Греции основным сырьём для изготовления одежды служили лён (правда, гораздо худшего качества, чем египетский) и овечья шерсть. Прядение и ткачество были исключительно женскими занятиями. Готовую ткань отбеливали или окрашивали. Как и все южане, греки любили яркие цвета (различные оттенки зелёного, красного, оранжевого и т. п.). Траурными цветами считались чёрный, тёмно-зелёный и серый. Самыми нарядными считались белые ткани, а самыми дорогими — пурпурные, что было связано с исключительной дороговизной пурпурной краски, вследствие трудоемкости получения красителя. Одежду украшали вышивкой (иногда — полностью, чаще — по краям, в виде каймы); вышивку могли дополнять нашитыми золотыми пластинками или бляшками.
В крито-микенскую эпоху (XVI—XIII вв. до н. э.) повседневная одежда мужчин состояла из набедренной повязки, а праздничная — из длинной цветной юбки, поверх которой набрасывалось похожее на сетку одеяние. Охотники и воины носили короткие кожаные штаны. Что касается женщин, основной деталью их одежды тоже была юбка — длинная, расклешённая книзу, со множеством нашитых оборок, расположенных горизонтальными ярусами одна над другой (историки моды нередко называют такие юбки «кринолинами»). Юбку дополнял короткий жакет, стянутый под грудью шнуровкой, с узкими короткими рукавами и очень глубоким вырезом, полностью обнажавшим бюст. В прохладную погоду на плечи набрасывали длинные шали и шарфы с кистями и бахромой. Предметы одежды скреплялись между собой с помощью шнурков или пуговиц. До сих пор неизвестно, как возник этот уникальный тип женской одежды, что ему предшествовало, почему он вышел из употребления и почему никак не повлиял на греческий костюм последующих эпох.
Раннее Средневековье
В стиле одежды периода раннего Средневековья лежит стиль, оставшийся европейцам от периода великого переселения народов. Это меховые и кожаные плащи, кожаные и костяные элементы защитной одежды, примитивная обувь и обмотки для штанов. Длинные и короткие туники, надеваемые одна на одну, плащи — от шкур до сшитых кусков ткани, сколотых, связанных, прошнурованных, с отделкой и без. Штаны: короткие, до колен, длинные, прикрепленные обмотками к икрам и заправленные в кожаные чулки или обувь — постолы.
Позднее Средневековье
Период господства церкви определил образ жизни средневекового человека, социальные границы общества и эстетическое кредо. Крестовые походы (1095—1270) сопутствовали влиянию восточной моды на европейскую. Унификация, продиктованная бедностью и примитивностью производства, восполняется погоней за объёмом и размером. Рыцарские турниры и вся сопровождавшая их экипировка — латы, штандарты и гербы, блоо, попоны лошадей — в своей пестроте и асимметрии рисунков породили костюмы так и называвшиеся — «гербовыми».
Новое время
== Современные виды одежды ==
Специальная одежда
Защищает человека от различных производственных факторов.
Технологическая, санитарная одежда
Также защищает производственные объекты от воздействия на них человеческих факторов.
Стиль унисекс
Стиль унисекс стал развиваться на западе в 1960-е годы в результате изменения мужской и женской роли в обществе. Главная черта всех вещей этого стиля — это полное отсутствие признаков, указывающих на половую принадлежность их владельца. Первая массовая «бесполая» одежда — джинсы.
Одежда для домашних животных
В XX веке одежда для домашних животных стала модным трендом, на котором специализируется часть компаний и дизайнеров. Первоначально функцией такой одежды была защита от холода короткошерстных или лишённых подшёрстка видов домашних питомцев (например, шнауцеров) во время прогулки, но со временем добавилась также исключительно декоративная её функция. -->
Литература
Категори:Бедарш
Узунджово
Узунджово — Болгарин Хасковон областера эвла. Хасково йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Хасковон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Тепозан (Сан Фелипе)
Эль Тепозан — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Тепозан лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Андреевка (Александрин кӀошт)
Андреевка — Украинин Кировоградан областан Александрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Александрин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2226
NGC 2226 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2226 2226
Жорняки (Кременчуган кӀошт)
Жорняки — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Неми (Вандей)
Неми (Nesmy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Географи
.
Карцево (Истран кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Бочна
Бочна — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD143236
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Йамачбаши (Йапракли)
Йамачбаши (Yamaçbaşı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Чанкири провинцин (ил) Йапраклинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Йапраклинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Острава (Нижнесилезин воеводалла)
Острава  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йеникоьй (ЭмирдагӀ)
Йеникоьй (Yeniköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) ЭмирдагӀан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭмирдагӀан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бжозувка (Новодворскан повет)
Бжозувка  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Тепеджик (ЭгӀил)
Тепеджик (Tepecik) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ЭгӀилнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ЭгӀилнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рая де ла Пита (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Рая де ла Пита — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Эль Гваябал, Клара Оливера Круз (Пахапан)
Эль Гваябал, Клара Оливера Круз — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Салгадинью (Пернамбуку)
Салгадинью  — Бразилин Пернамбуку штатера муниципалитет.
Рая де ла Пита (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Географи
Рая де ла Пита лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Салгадинью (Пернамбуку)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Эль Гваябал, Клара Оливера Круз (Пахапан)
Географи
Эль Гваябал, Клара Оливера Круз лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Вилле-ле-Сек (Мез)
Вилле-ле-Сек — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Эль Гваябал, Клара Оливера Круз (Пахапан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Лас Камелияс (Марияно Эскобедо)
Лас Камелияс — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Рая де ла Пита (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Салгадинью (Пернамбуку)
Хьажоргаш
Категори:Пернамбуку штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Камелияс (Марияно Эскобедо)
Географи
Лас Камелияс лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Рая де ла Пита (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Франклинув
Франклинув — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Рая де ла Пита (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Гваябал, Клара Оливера Круз (Пахапан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Вилле-ле-Сек (Мез)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Локуьноле
Локуьноле — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ефремовка (Ниноцминдан муниципалитет)
Ефремовка (ეფრემოვკა) — Гуьржийчоьнан Самцхе-Джавахетин Ниноцминдан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 137 стаг (2014 шо).
NGC 2227
NGC 2227 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2227 2227
Вертер (Вестфали)
Вертер — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD143250
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Черниково (Польша)
Черниково — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
НотгӀ-Дам-де-ГӀьез
НотгӀ-Дам-де-гӀез (Notre-Dame-de-Riez) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Лыща
Лыща (Лышча) — Белоруссин Брестан областан Пинскан кӀоштара эвла.
НотгӀ-Дам-де-ГӀьез
Географи
.
Ла Канделария, Кристо Рей (Абасоло)
Ла Канделария, Кристо Рей — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Александру-Одобеску (коммуна)
Александру-Одобеску — Румынин Келераш жудецан йукъара коммуна.
Лыща
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ла Канделария, Кристо Рей (Абасоло)
Географи
Ла Канделария, Кристо Рей лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Александру-Одобеску (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Келераш жудецан коммунаш
Трефонти (Гросето)
Трефонти — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
НотгӀ-Дам-де-ГӀьез
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Трефонти (Гросето)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ла Канделария, Кристо Рей (Абасоло)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сербановка
Сербановка — Украинин Винницан областан Хмельникан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
Немчице (Прахатице)
Немчице  (Němčice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Устрем (Болгари)
Устрем  — Болгарин Хасковон областера эвла. Тополовград йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Хасковон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Качаброво
Качаброво (Качаброво) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара дӀатесна эвла.
Товарищи
Товарищи (Таварышы) — Белоруссин Минскан областан Солигорскан кӀоштара эвла.
Качаброво
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Товарищи
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Качаброво
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Товарищи
Хьажоргаш
Категори:Солигорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Качаброво
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Товарищи
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мача (Румыни)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арад жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Семеновка (Днепран кӀошт)
Семеновка — Украинин Днепропетровскан областан Днепран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бошамарин
Бошамарин — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лица (Ла Специя)
Лица  — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кервин (Техас)
Кервин  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Буена Виста, Эль Веракрусано (Пуебло Вьехо)
Буена Виста, Эль Веракрусано — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Буена Виста, Эль Веракрусано лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гоьрвиль
Гоьрвиль (Görwihl) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жуантобе (Карагандан область)
Жуантобе — Кхазакхстанан Карагандан областан Осакаровкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Липовцы (Приморьен мохк)
Липовцы (Липовцы) — Приморьен мехкан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (90%), украинаш (9%).
Илкадим
Илкадим (İlkadım) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Илкадимнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Липовцы (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Приморьен мехкан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Морозовка (Калачан кӀошт)
Морозовка (Морозовка) — Российн Федерацин Воронежан областан Калачан кӀоштара эвла.
Илкадим
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Морозовка (Калачан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Илкадим
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Морозовка (Калачан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Илкадим
Хьажоргаш
Категори:Илкадимнан микрокӀошташ
Категори:Илкадимнан кӀоштан нах беха меттигаш
Морозовка (Калачан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Калачан кӀоштан нах беха меттигаш
Илкадим
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Равенна (Техас)
Равенна  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Равенна гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Йукарикурудере (ЭмирдагӀ)
Йукарикурудере (Yukarıkurudere) — Туркойчоьнан Эгейн регионан АфйонкарахӀисар провинцин (ил) ЭмирдагӀан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АфйонкарахӀисар провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭмирдагӀан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Савватьевски лесничество
Савватьевски лесничество (Савватьевское лесничество) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ольгино (Аркадакан кӀошт)
Ольгино (Ольгино) — Российн Федерацин Саратовн областан Аркадакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Аркадакан кӀоштан нах беха меттигаш
Кидрасовка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Бершадан кӀоштан нах беха меттигаш
Яршево (Орёлан область)
Яршево (Яршево) — Российн Федерацин Орёлан областан Корсакован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Корсакован кӀоштан нах беха меттигаш
Нижни Павловка
Нижняя Павловка (Нижняя Павловка) — Российн Федерацин Липецкан областан Данкован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Данкован кӀоштан нах беха меттигаш
Копосово (Ярославлан кӀошт)
Копосово (Копосово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Бугрово
Бугрово (Бугрово) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Балаховка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Улейка (Нижни Новгородан область)
Улейка (Улейка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дальни Константинован кӀоштара эвла.
Балаховка
Хьажоргаш
Категори:Александрин кӀоштан нах беха меттигаш
Улейка (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 38 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сибирь (Кирово-Чепецкан кӀошт)
Сибирь (Сибирь) — Кировн областан Кирово-Чепецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кирово-Чепецкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Кулижниково
Кулижниково (Кулижниково) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Саянскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Саянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Борисово (Пестякин кӀошт)
Борисово (Борисово) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
Бжозувка (Остроленцкан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 2228
NGC 2228 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2228 2228
ЛопегӀе
ЛопегӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йенидже (Йапракли)
Йенидже (Yenice) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Чанкири провинцин (ил) Йапраклинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Чанкири провинцин нах беха меттигаш
Категори:Йапраклинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Салгаду (Сержипи)
Салгаду  — Бразилин Сержипи штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сержипи штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вилле-о-Ван
Вилле-о-Ван — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йатир (ЭгӀил)
Йатир (Yatır) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ЭгӀилнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Эль Тепозан (Херекуаро)
Эль Тепозан — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Йатир (ЭгӀил)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Эль Тепозан (Херекуаро)
Географи
Эль Тепозан лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Йатир (ЭгӀил)
Хьажоргаш
Категори:ЭгӀилнан микрокӀошташ
Эль Тепозан (Херекуаро)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Йатир (ЭгӀил)
Хьажоргаш
Категори:ЭгӀилнан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Тепозан (Херекуаро)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Йатир (ЭгӀил)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Тепозан (Херекуаро)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Йатир (ЭгӀил)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Остренжна
Остренжна — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Сипияте, Ранчо эль Сипияте (Коюка де Каталан)
Эль Сипияте, Ранчо эль Сипияте — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Сипияте, Ранчо эль Сипияте лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
HD143383
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Жданови
Жданови (ჟდანოვი) — Гуьржийчоьнан Самцхе-Джавахетин Ниноцминдан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 393 стаг (2014 шо).
HD143383
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Жданови
Билгалдахарш
Категори:Ниноцминдан муниципалитетан нах беха меттигаш
Ньель-ле-Долан
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Черникувко
Черникувко — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Трецолазко (Кремона)
Трецолазко — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Весселинг
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Канделария, Эль Родете (Ирапуато)
Ла Канделария, Эль Родете — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Канделария, Эль Родете лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Франково (Великопольскан воеводалла)
Франково  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Кашино (Истран кӀошт)
Кашино (Кашино) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Рая де лас Каролинас (Сан Хуан Эванхелиста)
Рая де лас Каролинас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Рая де лас Каролинас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Казе Вьебасе (Ферара)
Казе Вьебасе — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шульгино (Тамбовн область)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мордован кӀоштан нах беха меттигаш
Софиевка (Войтовцин йуьртан йукъаралла)
Софиевка — Украинин Винницан областан Хмельникан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
Боштань
Боштань — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Томилова Гора
Томилова Гора (Тамілава Гара) — Белоруссин Минскан областан Солигорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 2229
NGC 2229 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2229 2229
Александру-чел-Бун (коммуна)
Александру-чел-Бун — Румынин Нямц жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Нямц жудецан коммунаш