cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD135173
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Потиретама
Потиретама — Бразилин Сеара штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сеара штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жанаталап (Бурабайн кӀошт)
Жанаталап — Кхазакхстанан Акмолан областан Бурабайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Бурабайн кӀоштан нах беха меттигаш
Гейнсборо (Теннесси)
Гейнсборо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мешкув (Нижнесилезин воеводалла)
Мешкув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Егоров, Василий Григорьевич
Василий Григорьевич Егоров (1899 шо — 1950 шеран 4 июль) — советски партин а, пачхьалкхан гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР ВКП(б) обкоман хьалхара секретарь. <!--
Биографи
Родился в 1899 году в селе Березовка Тамбовской губернии. В 1915 году переехал в Баку. Работал сторожем, рассыльным, разнорабочим.
В марте 1917 года стал членом РСДРП(б) и начал принимать активное участие в её работе. С 1917 по 1922 годы был инструктором-агитатором Бакинского Совета, ответственным секретарём СНК Бакинской коммуны, членом Президиума Бакинского комитета РКП(б). Редактировал нелегальную партийную газету. Был заместителем председателя Исполнительного комитета Бакинского Совета.
В 1922 году стал председателем Исполнительного комитета Бакинского городского Совета. В 1923—1924 годах работал в Москве в ЦК РКП(б) и Краснопресненском районном комитете РКП(б). В 1924—1925 годах был ответственным секретарём Омского губернского комитета РКП(б).
С августа 1927 года по ноябрь 1930 года выполнял обязанности ответственного секретаря Вотского областного комитета ВКП(б). Был делегатом XV (2—19 декабря 1927 года) и XVI съездов ВКП(б) (26 июня — 13 июля 1930 года).
В 1930—1936 годах последовательно работал секретарём райкома ВКП(б), секретарём Московского горкома ВКП(б), заместителем председателя Центрального Союза потребительских обществ. До 5 декабря 1936 года, когда Чечено-Ингушская автономная область была преобразована в Чечено-Ингушскую Автономную Советскую Со­циалистическую Республику, был первым секретарем областного комитета ВКП(б) Чечено-Ингушской автономной области. С этого момента до 10 октября 1937 года был первым секретарём Чечено-Ингушского областного комитета ВКП(б). После оставления должности до апреля 1938 года работал начальником планового отдела в Ярославле.
1 мая 1938 года был арестован. 13 июля 1941 года был приговорён к 20 годам лишения свободы. Скончался в тюрьме 4 июля 1950 года. В 1955 году был полностью реабилитирован. -->
Тиличеть
Тиличеть (Тиличеть) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Нижни Ингашан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Ингашан кӀоштан нах беха меттигаш
Казатико (Павия)
Казатико — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бая Ацура-Леваньоле (Казерта)
Бая Ацура-Леваньоле  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Препецано (Салерно)
Препецано — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 1852
NGC 1852 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
1852 1852
Красноармейски (Ульяновскан область)
Красноармейский (Красноармейский) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Ульяновскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ульяновскан областан Ульяновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Оношково
Оношково (Оношково) — Российн Федерацин Ивановн областан Лухан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Лухан кӀоштан нах беха меттигаш
Мрач
Мрач (Mrač) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Радча (Ивано-Франковскан область)
Радча — Украинин Ивано-Франковскан областан Тысменицан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
КайагедигӀи (Чермик)
КайагедигӀи (Kayagediği) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Чермикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Эселер (Улус)
Эселер (Eseler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Бартин провинцин (ил) Улусан кӀоштара эвла.
КайагедигӀи (Чермик)
Хьажоргаш
Категори:Чермикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эселер (Улус)
Хьажоргаш
Категори:Улусан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
КайагедигӀи (Чермик)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Киколы
Киколы — Украинин Черниговн областан Прилукин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Прилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Самесхио
Самесхио (სამესხიო) — Гуьржийчоьнан Самегрело — Земо-Сванети Цаленджихан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 333 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Цаленджихан муниципалитетан нах беха меттигаш
Бока де Текомате (Сантияго Тустла)
Бока де Текомате — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Бока де Текомате лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Зубцово (Сергиев Посадан кӀошт)
Зубцово (Зубцово) — Российн Федерацин Москохан областан Сергиев Посадан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сергиев Посадан кӀоштан нах беха меттигаш
Пески (Пережирскан йуьртан меттиг)
Пески (Пяскі) — Белоруссин Минскан областан Пуховичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Пуховичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Милеево (Нижни Новгородан область)
Милеево (Милеево) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Городецан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Вадо (Вега де Алаторе)
Эль Вадо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Вадо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Новины (Пустошкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пустошкан кӀоштан нах беха меттигаш
Негрень (Горж)
Негрень — Румынин Горж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Горж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Краево-Будзили
Краево-Будзили — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Черниев (Волинан область)
Черниев — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Алеханово
Алеханово (Алеханово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
АхӀубаба (Чаршамба)
АхӀубаба (Ahubaba) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Чаршамбанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Пуллутарла (ДогӀубайазит)
Пуллутарла (Pullutarla) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин АгӀри провинцин (ил) ДогӀубайазитан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:АгӀри провинцин нах беха меттигаш
Категори:ДогӀубайазитан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
АхӀубаба (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Чаршамбанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лас Борегас (Озулуама де Маскареньяс)
Лас Борегас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Борегас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сьвекатово
Сьвекатово — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Албинецул Ноу (Фалештин кӀошт)
Албинецул Ноу (, Albinețul Nou) — Молдавин Фалештин кӀоштара эвла.
Эль Саусильо, Эль Саусито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Эль Саусильо, Эль Саусито — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Албинецул Ноу (Фалештин кӀошт)
Литература
Категори:Фалештин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Эль Саусильо, Эль Саусито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Географи
Эль Саусильо, Эль Саусито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ранчо Хилберто (Лас Чоапас)
Ранчо Хилберто — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ранчо Хилберто лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лаха Чиамахи
Лаха Чиамахи — ДегӀастанан Акхушан кӀоштара эвла.
Кассагумахин йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Билгалдахарш
Категори:Акхушан кIоштан нах беха меттигаш
Всемирски
Всемирски (Всемирская) — Российн Федерацин Вологдин областан Никольскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кореневщина (Ляховичин кӀошт)
Кореневщина (Каранеўшчына) — Белоруссин Брестан областан Ляховичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ляховичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Стшижево-Пачкове
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Амелин (Мазовин воеводалла)
Амелин  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
NGC 1853
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Боьтцинген
Боьтцинген (Bötzingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Лифорд (Техас)
Лифорд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Лифорд гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Трабуко (Тревизо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Брусино
Брусино — Болгарин Хасковон областера эвла. Ивайловград йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Хасковон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ракино (Пермийн мохк)
Ракино (Ракино) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Чернушкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Чернушкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ягодник (Мокроног–Требелно)
Ягодник  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Ранчо Кахон (Сан Мигел Тотолапан)
Географи
Эль Ранчо Кахон лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Урья (Ленинградан область)
Урья (Урья) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тихвинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тихвинан кӀоштан нах беха меттигаш
HD135175
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Тайи (Кот-д’ОгӀ)
Тайи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сачино
Сачино (საჩინო) — Гуьржийчоьнан Самегрело — Земо-Сванети Цаленджихан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 838 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Цаленджихан муниципалитетан нах беха меттигаш
Ла Асьенда де Сан Себастиян де Апарисио (Сан Мигел де Альенде)
Ла Асьенда де Сан Себастиян де Апарисио — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Асьенда де Сан Себастиян де Апарисио лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Гоькпинар (Улус)
Гоькпинар (Gökpınar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Бартин провинцин (ил) Улусан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бартин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Улусан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Краево-Коритки
Краево-Коритки — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Мевуазен
Мевуазен (Mévoisins) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ а, ЛуагӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ВиггӀон
ВиггӀон (Vigueron) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ТагӀн а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ТагӀн а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тебекмахи
Тебекмахи — ДегӀастанан Акхушан кӀоштара эвла.
Тебекмахин йуьртан меттиган административан центр.
Билгалдахарш
Категори:Акхушан кIоштан нах беха меттигаш
Пошореу
Пошореу — Бразилин Мату-Гросу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Мату-Гросу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Боксберг (Баден)
Боксберг (Boxberg) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Стшижево-Смикове
Стшижево-Смикове — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Миковице (Нижнесилезин воеводалла)
Миковице  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Лентула (Пистоя)
Лентула  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Анастазев (Мазовин воеводалла)
Анастазев  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Сьвенте (Александровскан повет)
Сьвенте  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Бая Верде (Лече)
Бая Верде  — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Говоне
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Хельпзен
Хельпзен — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Казатико (Лука)
Казатико — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Туровичи (Волинан область)
Туровичи — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Кекликкоьй (Чермик)
Кекликкоьй (Keklikköy) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Чермикнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Чермикнан микрокӀошташ
Категори:Чермикнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Безверхово (Приморьен мохк)
Безверхово (Безверхово) — Приморьен мехкан Хасанан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Хасанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Препото (Трст)
Препото — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ночвино (Пскован область)
Ночвино (Ночвино) — Российн Федерацин Пскован областан Пустошкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Жанаталап (Хобдинан кӀошт)
Жанаталап — Кхазакхстанан Актобен областан Хобдинан кӀоштара эвла.
Ночвино (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Жанаталап (Хобдинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ночвино (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Пустошкан кӀоштан нах беха меттигаш
Жанаталап (Хобдинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Актобен областан нах беха меттигаш Категори:Хобдинан кӀоштан нах беха меттигаш
Негрень (Клуж)
Негрень — Румынин Клуж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Клуж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Раков (Ивано-Франковскан область)
Раков — Украинин Ивано-Франковскан областан Долинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Долинан кӀоштан нах беха меттигаш
Здравница (Сергиев Посадан кӀошт)
Здравница (Здравница) — Российн Федерацин Москохан областан Сергиев Посадан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сергиев Посадан кӀоштан нах беха меттигаш
Песчанка (Пуховичин кӀошт)
Песчанка (Пясчанка) — Белоруссин Минскан областан Пуховичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Пуховичин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Корени (Ляховичин кӀошт)
Корени (Карані) — Белоруссин Брестан областан Ляховичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ляховичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Толучеево
Толучеево (Толучеево) — Российн Федерацин Воронежан областан Бутурлиновкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Хьажоргаш
Категори:Бутурлиновкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мокеиха (Нижни Новгородан область)
Мокеиха (Мокеиха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 7 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Городецан кӀоштан нах беха меттигаш
Алданан кӀошт
Алданан кӀошт (Алданский район) — Якутин муниципалан кӀошт.
Административан центр — Алдан.
Билгалдахарш
Категори:Якути Категори:Российн кӀошташ
Вырыпаево (Вологдин область)
Вырыпаево (Вырыпаево) — Российн Федерацин Вологдин областан Никольскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Никольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мрачнице
Мрачнице (Mračnice) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
NGC 1854
NGC 1854 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
1854 1854
Ойла яр
Ойла яр — гонах долу дуьнен системан йолу хиларийн шеко йоцу законаш тӀехь моделировани яр. Амма психологехь йолуш ю шортта кхиболу къастамаш.
<!-- Например — высший этап обработки информации человеком, процесс установления связей между объектами или явлениями окружающего мира; или — процесс отражения существенных свойств объектов, а также связей между ними, что приводит к появлению представлений об объективной реальности. Споры по поводу определения продолжаются по сей день.
В патопсихологии и нейропсихологии мышление относят к одной из высших психических функций. Оно рассматривается как деятельность, имеющая мотив, цель, систему действий и операций, результат и контроль.
Белеуци (Фалештин кӀошт)
Белеуци (, Beleuți) — Молдавин Фалештин кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Фалештин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Усадище (Тоснан кӀошт)
Усадище (Усадище) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тоснан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Ойла яр
История изучения
Крупнейшим теоретиком учения о мышлении в то время был Аристотель. Он изучил его формы, обосновал и вывел законы мышления. Однако мышление для него было деятельностью «разумной души». Кроме того, он в основном занимался вопросами формальной логики.
Большую роль в изучении мышления сыграла медицина. Первыми предвозвестниками мозговой теории мышления были древнегреческий философ и математик Пифагор и его ученик, Алкмеон Кротонский — философ и медик. Принявший их теорию великий врач Гиппократ утверждал:
Усадище (Тоснан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тоснан кӀоштан нах беха меттигаш
Ллано (Техас)
Ллано  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Ойла яр
История изучения
Александрийский медик Герофил помещал душу в головной мозг, а его соотечественник Эрасистрат утверждал, что этот орган — вместилище ума. древнеримский медик Гален первым научно доказал, что не сердце, а головной и спинной мозг являются «средоточием движения, чувствительности и душевной деятельности». При этом он выделял отдельную рассуждающую (rationalis) душу, что было шагом назад в сравнении с предыдущими учёными.
Ллано (Техас)
Истори
Ллано гӀала йиллина  шарахь.
Ойла яр
История изучения
В эпоху Средневековья изучение мышления носило исключительно эмпирический характер и чего-либо нового не дало.
Акчаалти (Чаршамба)
Акчаалти (Akçaaltı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Чаршамбанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Ойла яр
История изучения
В конце XIX века появилось новое учение — прагматизм. Его представитель У.Джеймс— американский философ и психолог в 1890 в книге «Принципы психологии» утверждает, что понятия — это не адекватное отражение объективного мира, а орудия, используемые при познавательной деятельности, планы действия. Мысли истинны не потому, что отражают материальный мир, а через полезность для человека. Другой представитель этого течения, разрабатывающий прагматическую теорию познания — Дж. Дьюи.
В это же время наступает расцвет психологического течения — рефлексологии. Среди видных её деятелей можно назвать И. М. Сеченова, И. П. Павлова и В. М. Бехтерева.
В начале XX века в центр своих интересов поставила мышление Вюрцбургская школа психологии (О. Кюльпе и др.), работы представителей которой были основаны на феноменологии Э. Гуссерля и отвержении ассоцианизма. В экспериментах данной школы мышление изучалось методами систематической интроспекции с целью разложения процесса на основные этапы.
Гештальтпсихология в лице М. Вертгеймера и К.Дункера занималась исследованиями продуктивного мышления. Мышление в гештальтпсихологии понималось как переструктурирование проблемной ситуации с помощью инсайта.
В рамках бихевиоризма мышление — процесс формирования связей между стимулами и реакциями. Его заслуга — рассмотрение практического мышления, а именно — умений и навыков при решении задач.
В советской психологии изучение мышления связано с психологической теорией деятельности. Её представители понимают мышление как прижизненную способность к решению задач и преображению действительности. По А. Н. Леонтьеву внутренняя (мышление) деятельность — не только производная от внешней (поведение), но и имеет то же строение. Во внутренней мыслительной деятельности можно выделить отдельные действия и операции. Внутренние и внешние элементы деятельности взаимозаменяемые. Можно сделать вывод: мышление сформировано в процессе деятельности. На основе теории деятельности были построены педагогические теории П. Я. Гальперина, Л. В. Занкова, В. В. Давыдова.
Одна из наиболее новых — информационно-кибернетическая теория мышления. Мышление человека моделируют с точки зрения кибернетики и искусственного интеллекта.
Физиология
Мышление является функцией головного мозга. Существует несколько теорий физиологии мышления. Следуя работам И. П. Павлова мысль — следствие рефлекторной связи между человеком и реальностью. Для его осуществления требуется работа нескольких систем мозга.
Первая из них — подкорковая область. Её активизируют безусловные стимулы внешнего или внутреннего мира. Вторая система — полушария головного мозга без и отделов речи. Принцип её работы: стимулы временной (условной) связью «подключаются» к безусловной реакции. Это — первая сигнальная система.
Принцип 3 системы: отвлечение от конкретных качеств воспринятых объектов и обобщение сигналов из первых двух инстанций. Это — вторая сигнальная система. На её уровне воспринимаются слова и приходящие сюда сигналы заменяются речью. Поэтому в её состав входят лобные доли и 3 анализатора: речедвигательный, речеслуховой и речезрительный. Кроме того, вторая сигнальная система регулирует первую. Её условные связи могут формироваться без раздражителя и отражать не только прошлое и настоящее, но и будущее.
Физиологическая основа мышления — работа коры больших полушарий. Ей характерны процессы, общие для нервной системы, в основном сочетание доминирующего возбуждения с окружающим его торможением.
Нейрофизиология
В настоящее время нейрофизиологические основы мышления до конца не известны.
Определённые сведения были получены при помощи ЭЭГ. Так, при умственной деятельности в лобных отведениях возникает усиление пространственной синхронизации. Это в своих экспериментах впервые установил М. Н. Ливанов в 1972. Сверхмедленные потенциалы усиливаются и учащаются при некоторых видах мыслительной деятельности, а именно, при умственном напряжении становятся короче дзета-волны. По временным характеристикам они показывают готовность к мыслительной деятельности. Однако метод ЭЭГ остаётся в плане исследования мышления крайне ограниченным.
Акчаалти (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Ойла яр
Нейрофизиология
Учёные пытаются понять, может ли деятельность совокупности нейронов характеризовать конкретный мыслительный процесс. Вероятно, это возможно, если учитывать, что мозг — материальный субстрат процессов мышления. Здесь идёт речь о так называемых «констелляциях» по А. А. Ухтомскому или «паттернах». Трудность заключается в перекодировании информации нейрофизиологической в психологическую. Изучать это начала ещё в 1977 Н. П. Бехтерева.
Акчаалти (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Ойла яр
Нейрофизиология
Из более новых методов для исследования мышления используют методы нейровизуализации. Так, для распознавания мыслей можно использовать функциональную МРТ. В эксперименте с точностью 72 %—90 % ФМРТ смогла установить, какой набор картинок смотрит испытуемый. Скоро, по мнению авторов исследований, благодаря этой технологии можно будет установить, что именно видит перед собой испытуемый. Эту технологию можно будет использовать для визуализации снов, раннего предупреждения болезней головного мозга, создания интерфейсов для парализованных людей для общения с окружающим миром, маркетинговые рекламные программы и борьба с терроризмом и преступностью. Также в экспериментах используют ПЭТ.
Ллано (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мезон (ЭгӀ а, ЛуагӀ а)
Мезон (Maisons (Eure-et-Loir)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.
Акчаалти (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Чаршамбанан кӀоштан нах беха меттигаш
Мезон (ЭгӀ а, ЛуагӀ а)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ а, ЛуагӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Труфакинцы
Труфакинцы (Труфакинцы) — Кировн областан Нагорскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Акчаалти (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Труфакинцы
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%).
Акчаалти (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Труфакинцы
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Нагорскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Ойла яр
Основные формы
3. Умозаключение — вывод.
Мышление и интеллект
Интеллект связан с мышлением, которое обрабатывает информацию из внешнего мира. Интеллект связан с мышлением в области решения задач, это совокупность умственных способностей, обеспечивающих успех познания.
Мышление формирует понятия, понимание их взаимосвязей, анализирует их, а это, в свою очередь — основа поведения, а значит — адаптации. При этом выбор поведения зависит от критичности мышления. Важно заметить, что поведение и мышление связаны только при решении определённой задачи, если её нет, поведение связано с другими механизмами. Например, поведение зависит от моральных ценностей.