cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1905—1907 шерашкара революци Россехь
1905 шеран оьрсийн революци, я Хьалхара оьрсийн революци, — 1905 шеран январера 1907 шеран июнь кхаччалц болчу муьрехь Российн имперехь хилла хиламаш.
Глубока (Хрудим)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
1905—1907 шерашкара революци Россехь
Адам политикин лозунгашца алссама гӀаттаран бахьна хилира «КӀиранан дийнан ций Ӏанор» — 1905 шеран 22 январехь Петарбухехь императоран эскарша коьртехь мозгӀар Гапон Георгий волу белхалойн машарен демонстрацин тоьпаш тохар (96 вийна, 333 човйина, царех тӀаьхьа вела кхин а 34 стаг, — Полицин департаментан директоро А. А. Лопухина хаам бина 9 январан хиламех чоьхьарчу гӀуллакхийн министран А. Г. Булыгине шен февралан докладехь).
Глубока (Хрудим)
Демографи
Бахархойн динамика:
1905—1907 шерашкара революци Россехь
Оцу муьрехь стачкин болам шуьйра баьржира, эскарехь а, флотехь а карзаха бовларш а, гӀаттамаш а хилира, иза бахьнехь монархин дуьхьала массаш евлира. Николай II-гӀачун 1905 шеран 6 августан «Пачхьалкхан Дума кхолларах» манифестаца, кхоьллира Пачхьалкхан Дума паччахь волчохь законаш дийцаре доху меже санна. Амма карзахдийларш ца совцура.
Глубока (Хрудим)
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
1905—1907 шерашкара революци Россехь
ГӀаттаман жамӀ хилира конституцин хийцамаш — 1905 шеран 17 октябран манифест, цуо совгӀат дира гражданийн маршонца: стагах куьйгаш ца Ӏиттар, эхь-бехкенан маршо, дешан маршо, гуламийн маршо, ассоциацийн маршо. Манифестаца йира Пачхьалкхан кхеташонах а, Пачхьалкхан думех лаьтта Парламент.
Революцин тӀаьххье реакци хилира: 1907 шеран 16 июнан «КхоалгӀа июнан харцам». Йоцучу хенахь, цхьан баттахь, кхоьллира правительство, цунах дукхах болчара олу «Хьалхара хана йолу»
Иштта, Хьалхара оьрсийн революци кхоьллина социалан дуьйлина хьал, дуьззина мадина дацара, цуо некъ биллира тӀаьхьа 1917 шарахь революцин гӀаттамна.
Революцин бахьнаш
Промышленность йожаро, ахча лелар дохаро, ялта ца кхиаро, Оьрсийн-туркойн тӀом болуш тӀекхетта доккха пачхьалкхан декхаро Ӏедалан меженаш хийца еза хьал хӀоттийра. Натуралан бахаман ладамаллин мур чекхбалар, промышленностан хьесапийн прогрессан жигара кепан, XIX бӀешахь оьшура радикалан керла хӀуманаш администрированехь а, бакъонехь а. ГӀопаллин бакъо дӀаяккхарца а, бахамаш предприятешца хийцарца а оьшура законашдахаран Ӏедалан керла институт. Ӏедалан реза ца хилар доьзна дара кхин а тӀеман аьтту ца хиларца а (оьрсийн-японин тӀом), мехкан доккхаха долу декъехь дахаран тӀегӀа лахара хиларца, къоьллица, ткъа кхин а гражданийн маршонан тӀегӀанах тоам цабарца: яцара дешан а, зорбанан а маршо, законехь цхьабосса хилар, стагах хьакхавала цамагар.
Ахархолла
Ахархой уггаре доккъа чкъор дара Российн имперехь — берриг бахархойх 77 % гергга. 1860—1900 шерашкахь бахархой сиха тӀекхетаро, цхьанна кхочу лаьттан дакъа охьадаьккхира 1,7 – 2-зза , ткъа оцу хенахь ялтин юккъера барам 1,34-зза бен тӀе ца кхеттера. Оцу дисбалансан жамӀ хилира гуттуренна а бужу ахархойн цхьаьна синна кхочу бепиган барам бара, цуьнца доьзна, берриш ахархой эцча экономикин хьал талхар.
Стага муха гойтур бу, кхиор бу шен къинхьегам, шена хууш хилча, ша лелош долу латта цхьа хан яьлчи кхечуьнца хуьйцур хилча (йукъаралла), цуьнан къинхьегаман «стоьмаш» законашца а доцуш доькъур хилча весетан бакъонца, Ӏадатца. Иза жоьпаллехь вара кхечу стага охьа ца йехкина налогех… иза дӀасаваха йиш йоцуш, шениг дита йиш йоцуш вара, цӀа дукха хьолехь олхазаран бенал къиен дара, паспорт дацара, иза далар хьаькаман ламе хьаьжжина дара, цхьаьна дешца аьлча, цуьнан Ӏар-вахар цхьаьна агӀора хьайбанчух тера дара, башхалла яра хьайбанан дас шен даьхний кхобура, хӀунда аьлча иза цуьнан бахам болун дела, ткъа Российн пачхьалкхан и беркат сов долуш дара, ткъа сов хӀуман мах ца хуьлу.
1880-гӀа шераш чекхдовлуш бепиган жигара экспорте курс йина российн правительство, хилира ахархойн даарийн сурсатийн хьал талхийна кхин цхьа фактор. Финансийн министро Вышнеградскийс аратеттина, «ДӀадуур дац, амма ара-м доккхур ду» боху лозунго, гойтура правительство хӀуъу а дина а бепиган экспорт ян гӀертар, цу тӀе чохь ялта ца кхиача а. Иза дара 1891—1892 шеран мацаллин цхьа бахьна. 1891 шеран мацаллин тӀера йуьртан бахаман къоьлла тӀаьхь-тӀаьхьа лорура яхъелла а, Юккъера Российн экономикин кӀорга цамнар а.
Ахархойн лаам бацара айа шен белхах хуьлу эвсаралла. Бахьнаш охьадехкира Виттес шен дагалецамашкахь иштта:
Демографин агӀора тӀекхета бахархой бахьнехь, гуттара а жима хуьлу лаьттан декъан барамо («латта ца тоар») далийра 1905 шеран революцехь российн ахархойн йукъара латта дехаран лозунгашка, мехкадайшкара схьа а даьккхина латта декъар.
Революцин юьхьиг
1904 шо чекхдолуш махкахь ирбелира политикин къовсам. П. Д. Святополк-Мирскийн правительствос кхайкхийна йукъараллех тешаран курсо жигарабаьккхира оппозицин болх. ХӀетахь оппозицин коьрта ролехь яра либералан «Маьршадахаран барт». Сентябрехь «Маьршадахаран бертан» а, революцин партийн а векалш гулбелира Парижан конференцехь, цигахь дийца даьккхира паччахьан Ӏедалца цхьаьна дов латтор. Конференцин жамӀашца тактикин барт бира, цуьнан формула яра: «цхьацца тӀе а лата, цхьанне етта а етта». Ноябрехь Петарбухехь «Маьршонан берто» кховдорца, ткъа резолюци хӀоттийнера Земски гуламо, тӀедуьллура халкъан вакилат а, политкин маршонаш а. Гуламо метах йаьккхира земски петицийн кампанеш, цара тӀедуьллура чинхойн Ӏедална доза тохар, йукъаралле пачхьалкхан урхалле кхайкхар. Правительство цензура лагӀъяр бахьнехь земски петицийн тексташ зорбане кхочура, уьш массара йийцаре йохура. Революцин партеш гӀолоцура либералашна, студентийн гайтамаш хӀиттабора.
1904 шо чекхдолуш хиламашна йукъаозийра мехкан уггаре боккха белхалойн кхоллам — «Петарбух гӀалин оьрсийн фабрикийн-заводийн белхалойн гулам». Кхолламан коьртехь лаьттара мозгӀар Гапон Георгий. Ноябрехь «Мукъабахаран бертан» декъахойн тоба цхьаьнакхийтира Гапонца а, «Гуламан» куьйгаллера гуонца а, кховдийра цаьрга политикин чулацам болу петицица арабовлар. Ноябрехь-декабрехь петицица арабовлар дийцадаьккхира «Гуламан» куьйгаллехь. Декабрехь Путиловн заводехь дар-дацар хилира виъ белхало дӀавоккхуш. Вагонийн цехан дечиг кечйаран пхьолгӀин говзанчо Тетявкина хьалхий-тӀаьхьий дӀаваьккхира виъ белхало — «Гуламан» декъахой. Дар-дацар талларо гайтира, говзанча харц хилар, кхолламан мостагӀалла долу дешнаш алар а. Заводан администрацина тӀедиллира дӀабаьхна белхалой метахӀиттабе, говзанча Тетявкин дӀаваккха балхара аьлла. Администрацис тӀедиллар кхочуш ца дича «Гуламан» куьйгалло болх сацо кхерам тесира. 1905 шеран 2 январехь «Гуламан» куьйгалхойн хийшаршкахь сацам бира Путиловн заводехь забастовка йан, ткъа тӀедиллинарг кхочуш ца дахь — цунах массеран забастовка йан, иза петицеш йан лело.
1905 шеран 3 январехь сецира 12 500 белхало волу Путиловн завод, ткъа 4 а, 5 а январехь царна тӀекхийтира кхин а масех завод. Путиловн заводан Администрацица дина дийцарша жамӀ ца дира, 5 январехь Гапон массашна йукъакхоьссира паччахье гӀо дехаран ойла. 7 а, 8 а январехь забастовка дехьайелира гӀалин йерриг предприятешна, цунах йукъара забастовка хилира. Забастовкехь дакъалецира Петарбухан йерриг 625 предприятис, 125 000 белхалочо. Оцу деношкахь Гапона а, белхалойн тобано а хӀоттийра императоран цӀарах Белхалойн хьаштех лаьцна петици, цунна чохь экономикичаьрца цхьаьна могӀара дара политикин амалера тӀедахкарш. Петицис тӀедуьллура къайлаха, цхьабосса дуьххьала дӀа харжамашкахь халкъан вакилат кхайкхар, гражданийн маршо йаккхар, халкъан хьалха министраш жоьпаллехь хилар, урхалла законашца хиларан гарантеш, 8 сахьтан белхан де хӀоттор, пачхьалкхан чоьтах дерриг йукъара дешар хилар, кхин шортта а. 6, 7, 8 январехья петици дӀадийшира «Гуламан» дерриг 11 декъехь, цунна кӀелатесна дара иттаннаш эзарш куьйгаш. Белхалошка кхойкхура кӀирандийнахь, 9 январехь, Ӏаьнан гӀалин майдане, паччахье петиции массара а дӀайалархьама.
7 январехь петицин чулацам бевзира паччахьан правительствон. Цунна чуьра паччахьан Ӏедална дозатохаран политикин тӀедахкарш, тӀеоьцийла дацара урхаллера ражан. Правительствон хаамашкахь церан маххадабора «кӀоршаме» аьлла. Урхаллера гуонехь петици тӀеэцар хьехош а дацара. 8 январехь Святополк-Мирский председатель волчу правительствон хийшамашкахь сацам бира белхалой Ӏаьнан гӀалин тӀе ца кхачийта, ткъа эшахь уьш ницкъашца совцор. Оцу Ӏалашонца сацам бира коьртачу новкъашкахь эскаран гӀарулаш хӀитто, цара белхалойн гӀалин йукъа догӀу некъаш къовла дезара. ГӀалин чуозийра эскар, барам 31 000 сов салти а волуш. 8 январан сарахь Святополк-Мирский вахара Паччахьан Йуьрта император Николай II волчу бинчу балхах дерг дийца. Паччахьо дӀайаздира цунах дерг шен тептарехь. Операцин йукъара куьйгалла тӀедиллира Гвардин корпусан баьччин эла С. И. Васильчиковн.
Хьажоргаш
Категори:1905—1907 шерашкара революцеш Россехь
Остштайнбек
Остштайнбек (Oststeinbek) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(96) Эгла
(96) Эгла  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1868 шеран 17 февралехь Ж. Коджа цӀе йолу Ӏилманчо Марсель обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ушакова (Тюменан кӀошт)
Ушакова (Ушакова) — Российн Федерацин Тюменан областан Тюменан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Тюменан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Страчуны
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Эль Попотал, Дьего Палмерос (Карлос А. Карильо)
Эль Попотал, Дьего Палмерос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Земпл (Миннесота)
Земпл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Эль Попотал, Дьего Палмерос (Карлос А. Карильо)
Географи
Эль Попотал, Дьего Палмерос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Земпл (Миннесота)
Истори
Земпл гӀала йиллина  шарахь.
Страчуны
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Земпл (Миннесота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Арионештий-Ной
Арионештий-Ной — Румынин Прахова жудецан коммунера эвла.
Эль Попотал, Дьего Палмерос (Карлос А. Карильо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Арионештий-Ной
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Эль Попотал, Дьего Палмерос (Карлос А. Карильо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Арионештий-Ной
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Прахова жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Попотал, Дьего Палмерос (Карлос А. Карильо)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
УстахӀасан (ХӀилван)
УстахӀасан (Ustahasan) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) ХӀилваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Валь-де-Эбо
Валь-де-Эбо — Испанин Аликанте провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Аликанте провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сарыкудук
Сарыкудук — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Казталовкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Люболяди (Батецкан кӀошт)
Люболяди (Люболяды) — Российн Федерацин Новгородан областан Батецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Батецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Милутиновац
Милутиновац (Милутиновац) — Сербин Бор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Бор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Софронова Пожня
Софронова Пожня (Софронова Пожня) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ривицки
Ривицки (Ривицкий) — Российн Федерацин Тверан областан Максатихан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 7622
NGC 7622 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7622 7622
Свиридов (Курскан область)
Свиридов (Свиридов) — Российн Федерацин Курскан областан Медвенкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сосновка (Венёван кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Венёван кӀоштан нах беха меттигаш
Салменега (Белуно)
Салменега — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сегалас (Ло а, ГагӀонна а)
Сегалас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Санта Рита (Лас Чоапас)
Санта Рита — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Санта Рита лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ремзавода
ремзавода (ремзавода) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Малхабекан кӀошт
Малхабекан кӀошт — Российн Федерацин ГӀалгӀайчура муниципалан кхоллам.
Административан центр — Малхабек.
Билгалдахарш
Категори:ГӀалгӀайчоь Категори:Российн кӀошташ
Курья (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (81%).
Билгалдахарш
Категори:Староуткинскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Голосновка
Голосновка (Голосновка) — Российн Федерацин Воронежан областан Семилукин кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Воронежан губерни, Российн импери.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Семилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Аксеново (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Хьажоргаш
Категори:Духовщинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лос Энсинос (Хуан Родригез Клара)
Лос Энсинос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Энсинос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гейл (Тремполо, Висконсин)
Гейл — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Чарле (Ферара)
Чарле — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Велики Мечетня
Велики Мечетня — Украинин Николаевн областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Николаевн областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кудричи (Мстиславлан кӀошт)
Кудричи (Кудрычы) — Белоруссин Могилёвн областан Мстиславлан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Мстиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Санта-МагӀия-ди-Лота
Санта-МагӀия-ди-Лота — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Энгельхартсцелль-ан-дер-Донау
Энгельхартсцелль-ан-дер-Донау — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Шердинг гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(2401) Аэлита
(2401) Аэлита  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1975 шеран 2 ноябрехь Смирнова Т. М. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1975 VM2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Лисиця (Мазовин воеводалла)
Лисиця  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Галагайин
Галагайин (Qalaqayın) — Азербайджанан Сабирабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Сабирабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Илеза
Илеза (Илеза) — Российн Федерацин Архангельскан областан Устьян кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Устьян кӀоштан нах беха меттигаш
Кампи ди Маджо (Варезе)
Кампи ди Маджо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ленински (Улётин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Улётин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 7623
NGC 7623 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
7623 7623
Тиросек
Тиросек — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Излап
Излап (Излап) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Солтонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Солтонан кӀоштан нах беха меттигаш
Средни Абанур
Средни Абанур (Средний Абанур) — Российн Федерацин Марий Элан Килемарин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Килемарин кӀоштан нах беха меттигаш
Частобово
Частобово (Частобово) — Российн Федерацин Вологдин областан Череповецан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Череповецан кӀоштан нах беха меттигаш
Агуа-де-Пау
Агуа-де-Пау — Португалин Азорийн гӀайренаш гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Азорийн гӀайренаш кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мичели (Кунео)
Мичели — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Зелени Гай (Лозовин кӀошт)
Зелени Гай — Украинин Харьковн областан Лозовин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Лозовин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кебрачито (Озулуама де Маскареньяс)
Кебрачито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Кебрачито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ванца (Тренто)
Ванца — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
БагӀличай (Гуьруьн)
БагӀличай (Bağlıçay) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Сивас провинцин (ил) Гуьруьнан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гуьруьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Стуки (Воронован кӀошт)
Стуки (Стукі) — Белоруссин Гроднон областан Воронован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Воронован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Верхель
Верхель — Испанин Аликанте провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Аликанте провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ашкарбейли (Искендерун)
Ашкарбейли (Aşkarbeyli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан ХӀатай провинцин (ил) Искендерунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ХӀатай провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀатай провинцин микрокӀошташ
Категори:Искендерунан микрокӀошташ
Категори:Искендерунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сейш
Сейш — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ло а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вишневка (Зерноградан кӀошт)
Вишневка (Вишневка) — Российн Федерацин Ростовн областан Зерноградан кӀоштара эвла.
Оттенбуьттель
Оттенбуьттель (Ottenbüttel) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Вишневка (Зерноградан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дуброславичи
Дуброславичи (Дуброславичи) — Российн Федерацин Брянскан областан Жуковкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Вишневка (Зерноградан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Зерноградан кӀоштан нах беха меттигаш
Дуброславичи
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Оттенбуьттель
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дуброславичи
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чаплык
Чаплык (Чаплык) — Российн Федерацин Тюменан областан Тюменан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Сарыкумак
Сарыкумак — Кхазакхстанан Атыраунан областан Кзылкогинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Кзылкогинан кӀоштан нах беха меттигаш
Русские Овсяники
Русски Овсяники (Русские Овсяники) — Российн Федерацин Тверан областан Максатихан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Максатихан кӀоштан нах беха меттигаш
Мироч (Майданпек)
Мироч  (Мироч) — Сербин Бор гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Бор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Санта-ГӀепагӀата-ди-Баланья
Санта-ГӀепагӀата-ди-Баланья — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Корсика регионехь. Коммунан департамент — Лакха Корсика.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Корсика департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Узунджук (ХӀилван)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан микрокӀошташ
Категори:ХӀилванан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Зиммерман (Миннесота)
Зиммерман  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Истори
Зиммерман гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
(159) Эмилия
(159) Эмилия  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1876 шеран 26 январехь Поль Анри цӀе йолу Ӏилманчо Париж обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
ГараагӀадж (Сабирабадан кӀошт)
ГараагӀадж (Qaraağac) — Азербайджанан Сабирабадан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Сабирабадан кӀоштан нах беха меттигаш
Ариушд
Ариушд — Румынин Ковасна жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Салмента (Лече)
Салмента — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Великоалександровка (Николаевн область)
Великоалександровка — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
NGC 7624
NGC 7624 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
7624 7624
Соломыковские Дворы
Соломыковские Дворы (Соломыковские Дворы) — Российн Федерацин Курскан областан Медвенкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Медвенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Лисобики
Лисобики — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Пелегово
Пелегово (Пелегово) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 299 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нижни Новгородан областан Сокольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Курьински (Свердловскан область)
Курьински (Курьинский) — Свердловскан областан Ирбитан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Глубока Борован
Глубока Борован (Hluboká u Borovan) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Курьински (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Ирбитан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Энгельхартштеттен
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Аль Акъса маьждиг
Маьждиг чохь цхьана хеннахь 5000 иймандолу стаг чухоьа.
Бусулба наха теша, Аль Акъса лаьтта меттиг Мухьаммад Пайхамар Маккар Къудс-ГӀала буьйсанна кхерсташ вахарца зӀе йолуш ю. Исламан юьхьанцара муьрехь бусулба наха Къудс-гӀала агӀор дора сужда.
Жима ламазан цӀено дара дуьххарлера кхало йолу маьждиган гӀишло. И гӀишло йинера Бакъ йолу Халифатан шолгӀачу халифо Ӏумарс. Ткъа Омейядан халифас Абд Аль Маликас и гӀишло юхаметтахӀотта йира, цул сов, маьждиган майда алсамяьккхира. Цул тӀаьхьа, 750-чу шарахь цуьнан воӀо аль-Валидас белхаш чекхдаьккхира.
Чарли (Беневенто)
Чарли — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Аль Акъса маьждиг
746-чу шарахь хилла цу шахьарехь бегийра мохк; маьждиган гӀишло йохийра.
754-чу шарахь гӀишло меттахӀотто аьтто белира ӀаббасгӀеран халиф волу аль-Мансуран.
1033-чу шарахь хилар кхин цхьаъ мохк бегор. И бахьан долуш Аль-Акъсан доккха зен хилар. Ткъа ши шо даьлча Фатимидашан халиф волу Ӏали аз-Захирс керла маьждиг дира. ХӀинцалера маьждиг тера цунах. Къибла агӀор йолу нартол тӀехь йисина мозаика цу хенахь кхоьллина ю.
Исламан халифатан урхалла деш хилла династеш тайп-тайпана белхаш дечу муьрехь йина нартол а, хьалхе (фасад) а, минбар а, мимарш а, чоьхьара кечъяр а.
1099-чу шарахь жӀарахош Къудс-гӀала дӀалецар. Цара маьждиг шайн лаамехь лелира. Маьждигах цӀа а, килс а дира. Амма 1187-чу шарахь Салахадинс маьждиган статус меттахӀотта йира. ТӀаьхьайогӀучу хенахь дукха хийцамаш а, тӀетохарш а дина Эйюбидаш а, мамлюкаш а, османаш а, Лакхара Бусулбанийн Кхеташоно а, Урдан пачхьалкхо а.
Таханлерачу дийнахь Исраил Пачхьалкхан долехь ю Шира-гӀала, амма маьждиган Ӏуналла а деш ю Урданан/ПалестIинан исламан Вакф цӀе йолу организаци.
Керста а, жугтийн а нехан сийлахь меттигшан уллохь ду Аль Акъса маьждиг. Масала, жуьгташ уггаре чӀогӀа лоруш долу ШолгӀа арда ду. Жуьгтийн а, Iарбойн а дов бахьан долуш хIара кIошт кхераме яьлла. Иштта харцонаш лелайо Израилан Урхаллас.
Билгалдахарш
Категори:Аль Акъса
Эль Пор Асер (Озулуама де Маскареньяс)
Эль Пор Асер — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Пор Асер лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тихабой
Тихабой — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Курковщина
Курковщина (Куркаўшчына) — Белоруссин Могилёвн областан Мстиславлан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Мстиславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ноултон (бахархой лерина меттиг, Висконсин)
Ноултон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Трехречье (Килемарин кӀошт)
Трехречье (Трехречье) — Российн Федерацин Марий Элан Килемарин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Ноултон (бахархой лерина меттиг, Висконсин)
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Висконсин штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Трехречье (Килемарин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Килемарин кӀоштан нах беха меттигаш
Гейни (Висконсин)
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Любуници
Любуници (Любуницы) — Российн Федерацин Новгородан областан Батецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Батецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ивановка (Лозовин кӀошт)
Ивановка — Украинин Харьковн областан Лозовин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Лозовин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Мичизи (Козенца)
Мичизи — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Овчинкино (Раменскан кӀошт)
Овчинкино (Овчинкино) — Российн Федерацин Москохан областан Раменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гремячий Колодезь (Воронежан область)
Гремячий Колодезь (Гремячий Колодезь) — Российн Федерацин Воронежан областан Семилукин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Башоьрен (Гуьруьн)
Башоьрен (Başören) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Сивас провинцин (ил) Гуьруьнан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:Гуьруьнан кӀоштан нах беха меттигаш