cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петровски (Львовскан йуьртан меттиг)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Токарёвкан кӀоштан нах беха меттигаш
Подоли (Угерске Градиште)
Подоли  (Podolí) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Злин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Чубарово (Рязанан область)
Чубарово (Чубарово) — Российн Федерацин Рязанан областан Сасован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сасован кӀоштан нах беха меттигаш
Вишневка (Бобруйскан кӀошт)
Вишневка (Вішнёўка) — Белоруссин Могилёвн областан Бобруйскан кӀоштара эвла.
Ховалинган кӀошт
Ховалинган кӀошт (ноҳияи Ховалинг) — Таджикистанан Хатлонан регионан йукъара административан кӀошт. КӀоштан центр — Ховалинг.
Неровново
Неровново (Неровново) — Российн Федерацин Москохан областан Можайскан кӀоштара эвла.
Ховалинган кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Таджикистанан кӀошташ
Вишневка (Бобруйскан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Неровново
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Вишневка (Бобруйскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Неровново
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вишневка (Бобруйскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Бобруйскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Неровново
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Можайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кошкарата (Жамбылан область)
Кошкарата — Кхазакхстанан Жамбылан областан Жуалынан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Жамбылан областан нах беха меттигаш Категори:Жуалынан кӀоштан нах беха меттигаш
Бржежани (Ржаковник)
Бржежани  (Břežany) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Скоморохово (Шуян кӀошт)
Скоморохово (Скоморохово) — Российн Федерацин Ивановн областан Шуян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Шуян кӀоштан нах беха меттигаш
Левино (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тотьман кӀоштан нах беха меттигаш
Гузоватка (Остроленцкан повет)
Гузоватка  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Щетиновка (Корочан кӀошт)
Щетиновка (Щетиновка) — Российн Федерацин Белгородан областан Корочан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Корочан кӀоштан нах беха меттигаш
Подольскан кӀошт (Москохан область)
Подольскан кӀошт (Подольский район) — Москохан областан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Подольск.
Билгалдахарш
Категори:Москохан область Категори:Российн кӀошташ
Габовск
Габовск (Габовск) — Российн Федерацин Кемеровн областан Таштаголан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Таштаголан кӀоштан нах беха меттигаш
Зубовщина (Житомиран область)
Зубовщина — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Маркос (Алварадо)
Сан Маркос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лас Анимас (Сан Франсиско дел Ринкон)
Лас Анимас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Сан Маркос (Алварадо)
Географи
Сан Маркос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Лас Анимас (Сан Франсиско дел Ринкон)
Географи
Лас Анимас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Сан Маркос (Алварадо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Лас Анимас (Сан Франсиско дел Ринкон)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Поениле (Прахова)
Поениле — Румынин Прахова жудецан коммунера эвла.
Лас Анимас (Сан Франсиско дел Ринкон)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Сан Маркос (Алварадо)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Поениле (Прахова)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Прахова жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Маркос (Алварадо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мутонн
Мутонн (Moutonne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖуьгӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казтанье (Венето)
Казтанье — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ФонгезмагӀ
ФонгезмагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Шомон-1
Шомон-1 — Францин кантон, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Кантонан департамент — Лакха МагӀна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Бутырино (Курганан область)
Бутырино (Бутырино) — Российн Федерацин Курганан областан Частоозерьен кӀоштара эвла.
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Частоозерьен кӀоштан нах беха меттигаш
Малпага (Леко)
Малпага — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Волокови (Омутнинскан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Омутнинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Питкас-Пойнт (Аляска)
Питкас-Пойнт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аляска штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Питкас-Пойнт бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Аляска штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аляска штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Мелверн (Канзас)
Мелверн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Истори
Мелверн гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
HD199187
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Кармалей (Ульяновскан область)
Кармалей (Кармалей) — Российн Федерацин Ульяновскан областан Стари Кулаткан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан, шийлачу Ӏаьца, йовхачу аьхкенца. Регионан климатан башхалла йу йоца йекъа бӀаьсте. Ульяновскан областан гуьйре, йовха; лайн чкъор хӀутту ноябран шолгӀачу декхъехь. Уггаре шийла бутт — январь. Ӏа лайне ду, сих-сиха техка температурашца (атлантикин циклонаш хийцало арктикин хӀаваан массашца), лаьтта ноябрера март йуккъе баххалц областан къилба кӀошташкахь, ткъа Ӏаьнан-бӀаьстенан муьрехь йогӀа Воейковн сема, цуо Ӏаткъам бо меттигерчу климатна. Январан йуккъера температура −12 °C, июлан +20 °C. Аьхкенан хенан-хӀоттам хуьлу май беттан йуккъехь. Аьхке, йовха хуьлу кӀезиг лела азин антициклонан Ӏаткъам бахьнехь. Июлехь, йуккъера барам, 5 де 22 °C йуккъера температура а, сов а йолуш хуьлу. Йочанаш областан къилбехьа 350 мм тӀиера, къилбаседа-малхбузехь 500 мм кхаччалц. Аьхка догӀнаш цхьаьнаэшшара ца хуьлу, амма догӀучу хенахь стигал къекъаш, доцца догӀу. Регионехь йуькъаллаш кӀезиг ца хуьлу. Вегетацин мур лаьтта 180 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Стари Кулаткан кӀоштан нах беха меттигаш
Пекло-Дольне
Пекло-Дольне — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Борнье (Удине)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вайкерсдорф-ам-Штайнфельде
Вайкерсдорф-ам-Штайнфельде — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Винер-Нойштадт гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Аьлаьтли
Аьлаьтли (Ələtli) — Азербайджанан ХӀаджигабулан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:ХӀаджигабулан кӀоштан нах беха меттигаш
Хомуты (Орёлан область)
Хомуты (Хомуты) — Российн Федерацин Орёлан областан Орёлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Орёлан кӀоштан нах беха меттигаш
Жлобниця
Жлобниця — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Душевски-Колиби
Душевски-Колиби — Болгарин Габровон областера эвла. Севлиево йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Габровон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гузув (Жирардовскан повет)
Гузув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Донасияно Ортиз Кобос (Тиватлан)
Донасияно Ортиз Кобос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Реиле (Терамо)
Реиле — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Донасияно Ортиз Кобос (Тиватлан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Реиле (Терамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Донасияно Ортиз Кобос (Тиватлан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Реиле (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Разъезд 30 км
Разъезд 30 км (Разъезд 30 км) — Челябинскан областан Карабашан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Карабашан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Лунка-де-Сус (коммуна)
Лунка-де-Сус — Румынин Харгита жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Харгита жудецан коммунаш
Вязов Лес
Вязов Лес (Вязаў Лес) — Белоруссин Гомелан областан Житковичин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Житковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Обча (Бобруйскан кӀошт)
Обча (Вобча) — Белоруссин Могилёвн областан Бобруйскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Бобруйскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Апазинган (Телолоапан)
Апазинган — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Апазинган лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Фонте Сан Роко (Асти)
Фонте Сан Роко — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Конни (Одессин кӀошт)
Конни — Украинин Одессин областан Одессин кӀоштара эвла.
Лулео
Лу́лео — Швецин гӀала а, порт а, лаьтташ йу Балтикин хӀордан Ботнически айман фьордехь.
Конни (Одессин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лулео
Билгалдахарш
Категори:Швеци
Конни (Одессин кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Одессин областан Одессин кӀоштан нах беха меттигаш
Бейлиова (ДжихӀанбейли)
Бейлиова (Beyliova) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) ДжихӀанбейлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:ДжихӀанбейлинан микрокӀошташ
Категори:ДжихӀанбейлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шомон-2
Шомон-2 — Францин кантон, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Кантонан департамент — Лакха МагӀна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Муту
Муту (Moutoux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖуьгӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Акдамар (Текман)
Акдамар (Akdamar) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Текманнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Текманан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Подоли (Янков)
Подоли  (Podolí) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Мехкдаьттан экспортхойн пачхьалкхийн организаци
Мехкдаьттан экспортхойн пачхьалкхийн организаци (The Organization of the Petroleum Exporting Countries; доца ОПЕ́К., OPEC) — мехкдаьтта доккхуш пачхьалкхаш мехкдаьттан мах латто кхоьллина халкъашна пачхьалкхашна юккъера организаци. Цу юккъехь ю 12 пачхьалкх: Иран, Ирак, Кувейт, Саудийн Арави, Венесуэла, Катар, Ливи, Ӏарбийн Цхьаьнакхетта Эмираташ, Алжир, Нигери, Эквадор, Ангола. Штаб-квартира ю Венехь. Генеральни секретарь (2007 шо дуьйна) — Абдалла Салем аль-Бадри.
<!--
1960-е годы
Организация стран-экспортёров нефти была основана на конференции в Багдаде 10—14 сентября 1960 года по инициативе пяти развивающихся нефтедобывающих стран: Ираном, Ираком, Кувейтом, Саудовской Аравией и Венесуэлой. Для 1960-х годов был характерен процесс деколонизации и образования новых независимых государств. В этот период в мировой нефтедобыче господствовали семь крупнейших транснациональных компаний, так называемые "Семь сестёр": Exxon, Royal Dutch Shell, Texaco, Chevron, Mobil, Gulf Oil и British Petroleum. ОПЕК была учреждена после того, как картель «Семь сестер» в одностороннем порядке снизил закупочные цены на нефть, исходя из которых они выплачивали налоги и ренту за право разработки природных ресурсов нефтедобывающим странам.
Целью создания организации явилось стремление новых независимых государств получить контроль над своими ресурсами и их эксплуатацией с учётом национальных интересов. В 1960-х годах на мировых рынках существовало избыточное предложение нефти, и поэтому одной из целей создания ОПЕК было предотвращение дальнейшего падения цен. ОПЕК разработала своё коллективное видение добычи нефти и создала Секретариат организации, который вначале располагался в Женеве, а с 1 сентября 1965 года - в Вене.
В 1968 году ОПЕК приняла Декларацию "О нефтяной политике стран — членов ОПЕК", в которой подчеркивалось неотъемлемое право всех стран на осуществление постоянного суверенитета над своими природными ресурсами в интересах их национального развития.
В течение 1960-х годов количество стран-членов ОПЕК выросло вдвое за счёт присоединения ещё пяти нефтедобывающих стран: Катара (1961), Индонезии (1962), Ливии (1962), Объединённых Арабских Эмиратов (1967), Алжира (1969).
1970-е годы
В течение этого десятилетия влияние ОПЕК на мировой рынок существенно выросло за счёт того, что правительства стран — членов ОПЕК взяли под свой контроль производство нефти на своей территории. ОПЕК стала важнейшей организацией, от политики которой стали зависеть цены на сырую нефть на мировых рынках. Этому способствовали два важнейших события в мире: эмбарго на поставку нефти арабскими странами в 1973 году и начало иранской революции в 1979 году.
ОПЕК расширила свои полномочия, начиная с первой встречи на высшем уровне глав государств и правительств в Алжире в 1975 году. ОПЕК призвала к новой эре сотрудничества в международных отношениях в интересах мирового экономического развития и стабильности. Это привело к созданию Фонда ОПЕК по международному развитию в 1976 году. Страны-члены предприняли амбициозные социально-экономические схемы развития.
В период 1970-х годов число стран членов ОПЕК выросло до 13 к 1975 году за счёт: Нигерии (1971), Эквадора (1973) и Габона (1975).
21 декабря 1975 года штаб-квартира OPEC была захвачена группой из шести вооружённых террористов во главе с Карлосом Шакалом. В результате погибли три человека: австрийский полицейский, член делегации Ливии и иракский сотрудник безопасности.
1980-е годы
В начале этого десятилетия цены на нефть достигли рекордного уровня, однако затем стали снижаться и в 1986 году достигли минимума около 10 долларов США за тонну вследствие превышения предложения над спросом и снижения потребления углеводородного сырья за счёт замены источников энергии. Доля стран-членов ОПЕК в мировом производстве нефти сильно снизилась, общая выручка от продажи нефти снизилась на треть от ранее достигнутого уровня, что вызвало серьёзные экономические трудности для многих стран-членов организации.
1990-е годы
Цены в течение этого десятилетия менялись менее драматично по сравнению с предыдущим. Благодаря своевременным действиям ОПЕК, удалось избежать кризиса поставок нефти в связи с военными событиями на Ближнем Востоке 1990-1991 года. Однако чрезмерная волатильность и общая слабость цен преобладали в это десятилетие вследствие экономического спада в Юго-Восточной Азии и мягкой зимы в Северном полушарии в 1998-1999 годах. Тем не менее, в мире наблюдался стабильный подъем, который возник благодаря большей интеграции рынка нефти, который учёл изменения произошедшие в мире после распада СССР и краха социалистической системы. Для этого периода также характерным явились нарастающие процессы глобализации, революция в средствах связи и других высокотехнологичных направлений. Серьёзные изменения произошли в вопросах диалога между производителями и потребителями нефти, а также в вопросах взаимоотношений между странами-членами ОПЕК и не членами ОПЕК. После Саммита Земли 1992 года под эгидой Организации Объединенных Наций набирают обороты переговоры по изменению климата. В этих условиях ОПЕК стремится сбалансировать поставки нефти на мировой рынок.
В течение этого десятилетия произошло изменение состава ОПЕК: Габон вышел из ОПЕК, а Эквадор приостановил своё членство в организации. В 1998 году Россия стала наблюдателем в ОПЕК.
2000-е годы
Инновационный ценовой механизм ОПЕК способствовал укреплению и стабилизации цен на нефть в первые годы данного десятилетия. Но сочетание рыночных сил, спекуляции и другие факторы изменили ситуацию в 2004 году, что привело к росту цен и увеличению волатильности хорошо обеспеченного сырой нефтью рынка. Цены взлетели до рекордных уровней в середине 2008 года, прежде чем упасть в условиях нарастающего мирового финансового кризиса и экономического спада. ОПЕК стала известной организацией в поддержке нефтяного сектора в рамках глобальных усилий по борьбе с экономическим кризисом. Благодаря второй и третьей встречам ОПЕК на высшем уровне в Каракасе и Эр-Рияде, в 2000 и 2007 годах были созданы стабильные рынки энергетики, устойчивого развития и окружающей среды.
В эти годы к ОПЕК присоединилась Ангола (2007), а Индонезия с января 2009 года приостановила своё членство, так как стала страной-импортёром нефти, но заявила, что она, скорее всего, вернётся, если она станет экспортёром нефти.
В настоящее время в ОПЕК входит 12 членов, с учетом изменений состава, произошедших в 2007 году: появления нового члена организации — Анголы и возвращения в лоно организации Эквадора. В 2008 году Россия заявила о готовности стать постоянным наблюдателем в ОПЕК.
Цели организации
Целью ОПЕК является координация деятельности и выработка общей политики в отношении добычи нефти среди стран-участниц организации, поддержания стабильных цен на нефть, обеспечения стабильных поставок нефти потребителям, получения отдачи от инвестиций в нефтяную отрасль.
Министры энергетики и нефти государств членов ОПЕК дважды в год проводят встречи для оценки международного рынка нефти и прогноза его развития на будущее. На этих встречах принимаются решения о действиях, которые необходимо предпринять для стабилизации рынка. Решения об изменениях объёма добычи нефти в соответствии с изменением спроса на рынке принимаются на конференциях ОПЕК.
Доказанные запасы нефти стран, входящих в ОПЕК, в настоящее время составляют 1 199,71 миллиарда баррелей. Страны члены ОПЕК контролируют около 2/3 мировых запасов нефти. На их долю приходится 40 % от всемирной добычи или половина мирового экспорта нефти. Из крупнейших производителей Пик нефти ещё не пройден только странами ОПЕК (за исключением Венесуэлы) и Канадой. В СССР пик нефти был пройден в 1988 году В России с 1998 года наблюдается постоянный рост добычи, однако есть предположения что в 2007—2008 был достигнут пик.
Структура организации
Высшим органом организации является Конференция стран-участниц, созываемая, как правило, 2 раза в год. Конференция решает вопросы приёма новых членов, утверждает состав Совета управляющих, бюджет и финансовый отчёт, назначает председателя Совета управляющих, генерального секретаря, его заместителей и ревизора.
Совет управляющих подготавливает вопросы для Конференции, руководит работой Секретариата, являющегося постоянно действующим органом. Секретариат проводит исследования и готовит предложения для Совета управляющих и Конференции, осуществляет контроль за исполнением принятых решений, составляет проекты ежегодных бюджетов ОПЕК. B его состав входят административный, экономический, юридический, информационный и технический отделы.
«Корзина» ОПЕК
Термин «корзина» ОПЕК (OPEC Reference Basket of crudes) был официально введен 1 января 1987 года. Цена «корзины» определяется как средний арифметический показатель физических цен следующих сортов нефти: Arab Light (Саудовская Аравия), Basra Light (Ирак), Bonny Light (Нигерия), Es Sider (Ливия), Girassol (Ангола), Iran Heavy (Иран), Kuwait Export (Кувейт), Merey (Венесуэла), Murban (ОАЭ), Oriente (Эквадор), Qatar Marine (Катар), Saharan Blend (Алжир).
Историческим максимумом для «корзины» ОПЕК является ценовая отметка $140,73 за баррель, зарегистрированная 3 июля 2008 года.
В марте 2008 года в корзину включили Oriente (Эквадор). В январе 2009 года из корзины была исключена Minas (Индонезия), а вместо BCF 17 (Венесуэла) в корзину включили Merey (Венесуэла). На настоящий момент (декабрь 2011) корзина включает в себя 12 сортов нефти. Таким образом, в настоящее время цена корзины ОПЕК определяется как средний арифметический показатель физических цен 12 вышеупомянутых сортов нефти, добываемой странами картеля.
Россия и ОПЕК
С 1998 года Россия является наблюдателем в ОПЕК. Начиная с этого периода Россия участвует в сессиях Конференции ОПЕК, а также в совещаниях экспертов и других мероприятиях организации с представителями стран, не входящих в нее. Проходят регулярные встречи российских министров с руководителями ОПЕК и коллегами из стран ОПЕК. Россия выступила с инициативой организовать регулярный Энергодиалог Россия — ОПЕК, заключить Соглашение (Меморандум) об Энергодиалоге, уполномоченным представителем которого с российской стороны будет Министерство энергетики Российской Федерации.
Проблемы ОПЕК
Основной недостаток ОПЕК заключается в том, что она объединяет страны, интересы которых зачастую противоположны. Саудовская Аравия и другие страны Аравийского полуострова относятся к числу малонаселенных, однако обладают громадными запасами нефти, крупными инвестициями из-за рубежа и поддерживают весьма тесные отношения с «Семью сестрами». Для других стран - членов ОПЕК, например Нигерии, характерны высокая численность населения и нищета. Эти наиболее бедные страны реализуют дорогостоящие программы экономического развития и имеют огромную задолженность. Эти страны вынуждены добывать и продавать как можно больше нефти, особенно после того, как цены на сырую нефть снизились. Кроме того, в результате политических событий в 1980-х годах Ирак и Иран довели добычу нефти до максимального уровня, чтобы оплачивать военные расходы.
В последние годы ещё одной проблемой ОПЕК становится нестабильная политическая обстановка по крайней мере в 7 из 12 стран-членов ОПЕК. В Алжире боевики, связанный с группировкой Аль-Каида совершили нападение на газовое месторождение In Amenas в Алжире, где работы ведут как национальные, так и зарубежные энергетические компании. Гражданская война в Ливии значительно нарушила нормальную работу на нефтегазовых месторождениях этой страны. События Арабской весны отразились на нормальной работе на территории многих стран Ближневосточного региона. По данным ООН апрель 2013 года побил рекорды по количеству убитых и раненых в Ираке людей за последние 5 лет. Не совсем спокойная обстановка наблюдается в Венесуэле после смерти Уго Чавеса. -->
Хьажоргаш
Категори:Организацеш
Клетино (Кимрин кӀошт)
Клетино (Клетино) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Шафторка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Клетино (Кимрин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Кошкарата (Туркестанан область)
Кошкарата — Кхазакхстанан Туркестанан областан Келесин кӀоштара эвла.
Клетино (Кимрин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шафторка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кошкарата (Туркестанан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мокри (Можайскан кӀошт)
Мокрое (Мокрое) — Российн Федерацин Москохан областан Можайскан кӀоштара эвла.
Шафторка
Хьажоргаш
Категори:Сасован кӀоштан нах беха меттигаш
Кошкарата (Туркестанан область)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Келесин кӀоштан нах беха меттигаш
Козий Врх-над-Дравоградом
Козий Врх-над-Дравоградом — Словенин йукъараллера эвла.
Мокри (Можайскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Козий Врх-над-Дравоградом
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Фонтен-ан-БгӀе
Фонтен-ан-БгӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Мокри (Можайскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Можайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Козий Врх-над-Дравоградом
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фонтен-ан-БгӀе
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Охотовка
Охотовка — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш
Левински (Вологдин область)
Левински (Левинское) — Российн Федерацин Вологдин областан Тотьман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тотьман кӀоштан нах беха меттигаш
Плата
Плата (Плата) — Российн Федерацин Тамбовн областан Токарёвкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Токарёвкан кӀоштан нах беха меттигаш
Лудин
Лудин — Украинин Волинан областан Владимиран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Пушкинан кӀошт (Москохан область)
Пушкинан кӀошт (Пушкинский район) — Москохан областан муниципалан кӀошт.
Административан центр — Пушкино.
Билгалдахарш
Категори:Москохан область Категори:Российн кӀошташ
Бржежани И
Бржежани И (Břežany I) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ноймарк (Веймар)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Анимас (Сан Хосе Итурбиде)
Лас Анимас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Анимас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
ГӀот (Лаха ГӀейн)
ГӀот — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лаха ГӀейн.
Билгалдахарш
Категори:Лаха ГӀейн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD199217
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Хуросонан кӀошт
Хуросонан кӀошт (ноҳияи Хуросон) — Таджикистанан Хатлонан регионан йукъара административан кӀошт. КӀоштан центр — Обикиик.
Слободка (Шуян кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хуросонан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Таджикистанан кӀошташ
Слободка (Шуян кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Шуян кӀоштан нах беха меттигаш
Икинджи Мейниман
Билгалдахарш
Категори:ХӀаджигабулан кӀоштан нах беха меттигаш
Малпага (Лоди)
Малпага — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пелиця
Пелиця — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Шомон-3
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Яблоново (Корочан кӀошт)
Яблоново (Яблоново) — Российн Федерацин Белгородан областан Корочан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Корочан кӀоштан нах беха меттигаш
Покровски (Тербунин кӀошт)
Покровски (Покровское) — Российн Федерацин Липецкан областан Тербунин кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Орёлан губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тербунин кӀоштан нах беха меттигаш
Васькино (Уржуман кӀошт)
Васькино (Васькино) — Кировн областан Уржуман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (69%), оьрсий (31%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Уржуман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Мэнло (Канзас)
Мэнло  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Дырвари
Дырвари — Болгарин Габровон областера эвла. Трявна йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Габровон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш