cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Синяково (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Арсеньеван кӀоштан нах беха меттигаш
Санкт-Леонхард-бай-Фрайштадт
Санкт-Леонхард-бай-Фрайштадт — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Фрайштадт гуонан йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Полесье (Светлогорскан кӀошт)
Полесье (Палессе) — Белоруссин Гомелан областан Светлогорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Светлогорскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Казчине Нуове (Алесандрия)
Казчине Нуове — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Болтутино-2
Болтутино-2 (Болтутино-2) — Российн Федерацин Смоленскан областан Глинкан кӀоштара дӀайаьккхина эвла. Болтутино-1 а, Болтутино-2 а вовшахтоьхна цхьаъ нах беха меттиг йина.
Казчине Нуове (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Болтутино-2
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Казчине Нуове (Алесандрия)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Прилук (Пинеган кӀошт)
Прилук (Прилук) — Российн Федерацин Архангельскан областан Пинеган кӀоштара эвла.
Ивановски (Ильинскан йуьртан меттиг, Вологдин область)
Ивановски (Ивановская) — Российн Федерацин Вологдин областан Харовскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Прилук (Пинеган кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ивановски (Ильинскан йуьртан меттиг, Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Харовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Прилук (Пинеган кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пинеган кӀоштан нах беха меттигаш
Болтутино-2
Хьажоргаш
Категори:Глинкан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 6533
NGC 6533 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
ГӀоппентсвиллегӀ
ГӀоппентсвиллегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГӀейн.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГӀейн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Будище (Лысянкан йуьртан йукъаралла)
Будище — Украинин Черкассин областан Звенигородкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Звенигородкан кӀоштан нах беха меттигаш
Златия (Монтанан область)
Златия  — Болгарин Монтанан областера эвла. Вылчедрым йукъараллин йукъайогӀу.
Тишкино (Моркин кӀошт)
Тишкино (Тишкино) — Российн Федерацин Марий Элан Моркин кӀоштара эвла.
Златия (Монтанан область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Тишкино (Моркин кӀошт)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Златия (Монтанан область)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Монтанан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тишкино (Моркин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Моркин кӀоштан нах беха меттигаш
Камйонка-Колони
Камйонка-Колони — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Байрамли (ШахӀинбей)
Байрамли (Bayramlı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Газиантеп провинцин (ил) ШахӀинбейнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Газиантеп провинцин нах беха меттигаш
Категори:Газиантеп провинцин микрокӀошташ
Категори:ШахӀинбейнан микрокӀошташ
Категори:ШахӀинбейнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кастильонрой
Кастильонрой — Испанин Уэска провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Уэска провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Козелье (Мхиничскан йуьртан меттиг)
Козелье (Казелле) — Белоруссин Могилёвн областан Краснопольен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Краснопольен кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
БгӀиси
БгӀиси (Bricy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀе департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нова Неспуша
Нова Неспуша — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Афанасьевски (Свердловскан область, Ачитан гӀалин гуо, кӀотар)
Афанасьевски (Афанасьевский) — Свердловскан областан Ачитан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Мухьаммад пайхамаран зударий
Мухьаммад пайхамаран кхойтта зуда хилла.
Афанасьевски (Свердловскан область, Ачитан гӀалин гуо, кӀотар)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (92%), гӀезалой (5%).
Билгалдахарш
Категори:Ачитан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Нижни Груня
Нижняя Груня (Нижняя Груня) — Российн Федерацин Курскан областан Кореневан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кореневан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхнеподпольни
Верхнеподпольни (Верхнеподпольный) — Российн Федерацин Ростовн областан Аксайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Аксайн кӀоштан нах беха меттигаш
Руджиносу
Руджиносу — Румынин Караш-Северин жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Караш-Северин жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 6534
NGC 6534 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6534 6534
Истлаватепек (Акатепек)
Истлаватепек — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Истлаватепек лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Разъезд N 36
Разъезд N 36 (Разъезд N 36) — Российн Федерацин Тюменан областан Ишиман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Ишиман кӀоштан нах беха меттигаш
Чапаевка (Чуваши)
Чапаевка (Чапаевка) — Российн Федерацин Чувашин Алатыран кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Алатыран кӀоштан нах беха меттигаш
Цепадо (Дженова)
Цепадо — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Фримен (Къилба Дакота)
Фримен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Дакота штатера гӀала.
Истори
Фримен гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Келемети (ДжейхӀан)
Келемети (Kelemeti) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) ДжейхӀаннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Категори:ДжейхӀанан микрокӀошташ
Категори:ДжейхӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Йенибардак (Гергер)
Йенибардак (Yenibardak) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Адийаман провинцин (ил) Гергеран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Адийаман провинцин нах беха меттигаш
Категори:Гергеран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бродерсби (Ангельн)
Бродерсби (Brodersby) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мартин Фраусто, Эль Тексано (Ромита)
Мартин Фраусто, Эль Тексано — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Мартин Фраусто, Эль Тексано лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Птуйська Цеста
Птуйська Цеста — Словенин йукъараллера эвла.
Влчковице (Младков)
Влчковице  (Vlčkovice) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
ГӀогӀшвигӀ
ГӀогӀшвигӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГӀейн.
Птуйська Цеста
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ГӀогӀшвигӀ
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГӀейн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Влчковице (Младков)
Географи
.
Птуйська Цеста
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Влчковице (Младков)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ронтомелоне - Инчиза (Кунео)
Ронтомелоне - Инчиза — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Захаров-Чеченец, Пётр Захарович
Пётр Заха́рович Заха́ров-Чече́нец (1816 шо гергга — 1846 шо) — Российн исбаьхьалча-портретист ву. XIX бӀешарахь нохчех цхьаъ бен воцу исбаьхьалча.
Цунах лаьцна хууш кӀезга хӀума ду. Цунна деша ваха гӀо дира Ермолов Алексейс. ТӀаьхьа цо Ермоловн сурт диллира. И сурт Ӏедална хазахетарна цунна академикан цӀе йелира. Захаровс дехкина кхечу суьртех девзаш ду лоьран Ф. И. Иноземцевн а (1844), профессор Грановский Тимофейн а (1845), Постниковн а (1845), кхечеран а суьрташ. И массо сурт Москохахь Третьяковски галерейхь ду. Захаров-Чеченец дохкуш хилларш дукха хьолехь портреташ дара.
Биографи
1819 шарахь, нохчаша ен инзаре чӀогӀа дуьхьало эшийна, оьрсийн эскаро схьайаьккхира Дади-Йурт. Цу йуьртахь оьрсийн салташна карийра, йурт йоккхуш йийна Ӏуьллу нохчийн зуда а, цунна юххехь леш волу кхо шо кхаьчна кӀант а. Ермоловс омра делира лоьрашна, оцу кӀантана дарба леладе аьлла, лоьраш иза далур дац бохушехь. Амма кӀант дийна висира. Иза кхио дӀавелира гӀалгӀазкхийчуьнга Недоносов Захарега. Цуо кхиира иза 1823 шо кхаччалц.
Оцу гӀалгӀазакхийчо йелира кӀантан шен фамили а, де цӀе а. ТӀаьхьа Пётра шен фамилин тӀе «Чеченец» дош туьйхира. Шен суьрташ тӀехь куьг таӀочу хенахь цуо йаздора "Захаров нохчех" («Захаров из чеченцев») йа "Захаров-Нохчо" («Захаров-Чеченец»).
ТӀаккха иза кхио схьаийцира инарла волчу Ермолов Пётр Николаевича. Жима волуш кӀантана чӀогӀа хазахетара суьрташ дохкуш. Ермоловс эскар дитинчул тӀаьхьа, Москох вахча кӀант деша дӀавелира. Цуьнан хьехархо вара портреташ дохкуш волу исбаьхьалча Волков Лев.
1833 шарахь Захаров Петр дӀайазвира Петарбухан исбаьхьаллин академин ладогӀархо. 1836 шарахь цо чекхйаьккхира академи. Цунна делира аттестат а, йелира маьрша исбаьхьалчин цӀе а.
Цуьнан доттагӀ хилла Лермонтов Михаил Юрьевич.
Шен рицкъ даккхархьама, иза балха вахара ТӀеман министраллин тӀеман нах беха меттигийн департаменте суьрташ дахка. «Сан могашалла ца хиларна бахьнехь, иза тоян кхечу пачхьалкха ваха аьтто ца хиларна, сан рицкъ даккха ваха дийзира» — йаздора цо 1841 шарахь. Амма 1842 шарахь цуьнан цамгар чӀагӀйелира, цундела цуьна болх бита дийзира. Иза Москох вахара. Цигахь цуьнан гӀуллакхаш тоделира.
1846 шеран 14 январехь цо зуда йалийра, Петрова Александра. Амма масийтта бутт баьлча иза йовхарийн цамгарх йелира. Оцу шеран 15 июнехь иза дӀайоллира.
1846 шо чекхдолуш велира Захаров Пётр а.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийн художникаш
Ковалево (Млавскан повет)
Ковалево  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Поповка (Хвалынскан кӀошт)
Поповка (Поповка) — Российн Федерацин Саратовн областан Хвалынскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Хвалынскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сирсбург (Вермонт)
Сирсбург — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вермонт штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Вермонт штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Зейнаько
Зейнаько (Zeynəko) — Азербайджанан Лерикан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Лерикан кӀоштан нах беха меттигаш
Ортабулак
Ортабулак — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Жарминан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Жарминан кӀоштан нах беха меттигаш
Ржоудни (Звестов)
Ржоудни  (Roudný) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Санкт-Леонхард-им-Пицталь
Санкт-Леонхард-им-Пицталь — Австрин Тироль федералан латтана йукъара коммуна. Имст гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Тироль латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Валдьеа (Мачерата)
Валдьеа — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Калдага
Калдага (Калдага) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Газимурски Заводан кӀоштара эвла.
Валдьеа (Мачерата)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Калдага
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
Валдьеа (Мачерата)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Калдага
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Газимурски Заводан кӀоштан нах беха меттигаш
Ланок
Ланок — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Чистополянски (Брянскан область)
Чистополянски (Чистополянский) — Российн Федерацин Брянскан областан Брасован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Казчине Нуове (Пиза)
Казчине Нуове — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Беннингтон (бахархой лерина меттиг, Вермонт)
Беннингтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вермонт штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Беннингтон бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Вермонт штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Вермонт штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Радовель (Житомиран область)
Радовель — Украинин Житомиран областан Коростенан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Коростенан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Российн Федерацин субъектийн совгӀаташ
Российн Федерацин субъектийн совгӀаташ — Российн Федерацин субъектийн законаш кхолларан тӀегӀанехь кхоьллина пачхьалкхан а, регионийн а совгӀаташ (орденаш, мидалш, билгалонийн хьаьркаш, кхин а), леладо субъектийн кортоша Российн я, кхечу пачхьалкхийн гражданашна а, Российн Федерацин субъекташна (республикашна, областашна, мехкашна, автономин гуонашна) гӀуллакх дарна, совгӀат деш.
Хьажа кхин а
Категори:Российн Федерацин субъектийн совгӀаташ Российн Федераци
Паричи
Паричи (Парычы) — Белоруссин Гомелан областан Светлогорскан кӀоштара эвла.
Русковера
Русковера (Русковера) — Российн Федерацин Архангельскан областан Пинеган кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пинеган кӀоштан нах беха меттигаш
Будище (Черкассин кӀошт)
Будище — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
Тополини (Орехово-Зуеван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
NGC 6535
NGC 6535 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Тополини (Орехово-Зуеван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 6535
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6535 6535
Тополини (Орехово-Зуеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Орехово-Зуеван кӀоштан нах беха меттигаш
Тунемер
Тунемер (Тунемер) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Шаранган кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Захариха (Харовскан кӀошт)
Захариха (Захариха) — Российн Федерацин Вологдин областан Харовскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Харовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Козелье (Яновскан йуьртан меттиг)
Козелье (Казелле) — Белоруссин Могилёвн областан Краснопольен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Кальехон Пиньеро (Медельин)
Кальехон Пиньеро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Кальехон Пиньеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Российн Федерацин Конституци
2017 шеран декабрехь ЮОТЕЦо дина долу социологин хеттарийн хаамашца, 61 % хеттарш делла россихоша Российн Федерацин Конституци дуьззина йа мехкан а, цуьнан халкъан а хьашташна оьшу документ лору ю.
Конституцин истори
1990—1991 шерашкахь йоха йолайелира ССРС. Йерриг республикаш, царна йукъахь РСФСР, тӀеийцира шайн пачхьалкхан суверенитетийн Декларацеш. Республики халкъан депутатийн съездо 1990 шеран 12 июнехь тӀеийцира РСФСР пачхьалкхан суверенитетех долу Деклараци. Цунна чохь дуьххьара Ӏалашо хӀоттийра РСФСР керла Конституци кечъян, цунна чохь кхайкхийна хьесапийн бух тӀехь, цунна йукъахь Ӏедалан геннаш декъаран хьесап а.
Проект кечъяр
1990 шеран 16 июнехь кхоьллира РСФСР халкъан депутатийн I гуламан Конституцин комисси, цуо дӀаболийра и болх. Комиссин председатель хӀоттийра РСФСР Лакхара Советан председатель Б. Н. Ельцин, гӀовс — РСФСР Лакхара Советан председателан хьалхара гӀовс Р. Ӏ. Хасбулатов, секретарь — РСФСР халкъан депутат О. Г. Румянцев. Юьхьанца комиссин йукъавахара 102 депутат, амма 1992 шеран ноябрехь цуьнан барам охьабелира 98 стаге, масала, Конституцин комиссин кхоъ декъахо хаьржинера РФ Конституцин Суьде.
Амма халкъан депутаташна йукъахь политикин ницкъаш дӀахӀиттар чолхе хиларо, дикка дахдира керла Конституци тӀеэцар. Дукхаха дерг гӀуллакх дӀадодара карарчу РСФСР Конституцин шортта хийцамаш баран новкъа, цуо иза бахьнехь оьцура цхьаьна ца йогӀу амал, цхьа норманаш дуьхьала хуьлура кхечарна. Иза цхьаьна ца яро хуьлийтура законашкхолларан а, кхочушдаран а Ӏедалан геннийн къиза дуьхьалхӀиттарш а, дуьхьалалаттарш дора.
1993 шеран 21 сентябрехь Российскойн Федерацин Президента Б. Н. Ельцина арадаьккхира омар «Российн Федерацехь муьрашца конституцин хийцамаш барех», цуьнца Халкъан депутатин съезд а, Российн Лакхара Совет а шайн болх сацо безаш йара, ткъа иштта 12 декабрехь кечйина яла езара керла Конституци. Масех сахьт даьлча Российн Федерацин Конституцин Суьдо сацам бира «Российн Федерацин Президентан Б. Н. Ельцинан, цуьнан 1993 шеран 21 сентябран „ Российн Федерацин муьрашкара конституцин хийцамех“ долчу Омарах доьзна гӀуллакхаш а, сацамаш а Российн Федерацин Конституцица дарах», цунна чохь дӀаваьккхира Б. Н. Ельцин РФ Президентан даржера, амма дӀаваккхар къобал ца дора Президенто а, цуьнан гуоно а.
1993 шеран 21 сентябрехь Российн Федерацин Президента Б. Н. Ельцина арадаьккхира омар «Российн Федерацехь муьрашца конституцин хийцамаш барех», цуьнца Халкъан депутатин съезд а, Российн Лакхара Совет а шайн болх сацо безаш йара, ткъа иштта 12 декабрехь кечйина йала йезара керла Конституци. Масех сахьт даьлча Российн Федерацин Конституцин Суьдо сацам бира «Российн Федерацин Президентан Б. Н. Ельцинан, цуьнан 1993 шеран 21 сентябран „ Российн Федерацин муьрашкара конституцин хийцамех“ долчу Омарах доьзна гӀуллакхаш а, сацамаш а Российн Федерацин Конституцица ца дарах», цуьнца дӀаваьккхира Б. Н. Ельцин РФ Президентан даржера, амма дӀаваккхар къобал ца дора Президенто а, цуьнан гуоно а.
Хьажоргаш
Росси  Категори:1993 шо Россехь Категори:1993 шо бакъонехь
Игнатово (Болгари)
Игнатово  — Болгарин Монтанан областера эвла. Вылчедрым йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Монтанан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
БгӀиагӀгӀ-суьгӀ-Эссонна
БгӀиагӀгӀ-суьгӀ-Эссонна (Briarres-sur-Essonne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀе департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Охитал (Бенито Хуарез)
Эль Охитал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Охитал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Раздольни (Локотан кӀошт)
Раздольни (Раздольное) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Локотан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Локотан кӀоштан нах беха меттигаш
Нова Россоха
Нова Россоха — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Кастильясуэло
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Уэска провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Большая Нежода
Большая Нежода (Большая Нежода) — Российн Федерацин Смоленскан областан Глинкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Глинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бекирбей (ШахӀинбей)
Бекирбей (Bekirbey) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Газиантеп провинцин (ил) ШахӀинбейнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Газиантеп провинцин микрокӀошташ
Категори:ШахӀинбейнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ГӀуьдегӀбак
ГӀуьдегӀбак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха ГӀейн.
Йешилйурт (Гергер)
Йешилйурт (Yeşilyurt) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Адийаман провинцин (ил) Гергеран кӀоштара эвла.
ГӀуьдегӀбак
Географи
.
Йешилйурт (Гергер)
Хьажоргаш
Категори:Адийаман провинцин нах беха меттигаш
ГӀуьдегӀбак
Билгалдахарш
Категори:Лакха ГӀейн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йешилйурт (Гергер)
Хьажоргаш
Категори:Гергеран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хадижат бинт Хувайлид
Хадижат бинт Хувайлид бин Асадуль-Къурашият (خديجة بنت خويلد بن أسد القرشية) — Мухьаммад пайхамаран цхьаъ хилла йолу зуда йу, шен Ӏожалла хиллалца, иза дӀакхелхича Мухьаммада кхин зударий маре балира. Хьал долу жеро хилла иза (шен шолгӀа веллачу майран бахам хилла цуьнгахь), лекха зуда а хилла иза, хьекъале а, кӀайн йуьхь а йолуш. «ХӀокху дуьненахь дика зуда хилла шен хенахь Ӏимранан йоӀ Марьям, а хӀокху йукъараллин дика зуда Хадижат ю» — Сахьихь аль-Бухари
Доьзалан дахар
Хадижата Мухьаммадан йалх бера дина: Массо кӀентий бераллин йуьххьехь белла, а йоьӀарий Мухьаммадан пайхамаралла тӀекхаччалц бисина, ислам тӀе а эцна Маккара, Мадинате дӀабахара уьш, и шаберш пайхамар валле хьалха дӀакхелхина, амма ПетӀимат йоцург, цул тӀехь масех баттахь йисина хилла иза.
Цепара
Цепара — Италин Сардини регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сардини регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Заьрдаьбаьраь
Заьрдаьбаьраь (Zərdəbərə) — Азербайджанан Лерикан кӀоштара эвла.
Чичекли (Ула)
Чичекли (Çiçekli) — Туркойчоьнан Эгейн регионан МугӀла провинцин (ил) Уланан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:МугӀла провинцин нах беха меттигаш
Категори:МугӀла провинцин микрокӀошташ
Категори:Уланан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пуглед-при-Карловици
Пуглед-при-Карловици — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ковалево (Плоцкан повет)
Ковалево  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Бродерсби (Шванзен)
Бродерсби (Brodersby) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Сан Хуан де Улуа (Лас Чоапас)
Сан Хуан де Улуа — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Бродерсби (Шванзен)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сан Хуан де Улуа (Лас Чоапас)
Географи
Сан Хуан де Улуа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Бродерсби (Шванзен)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Хуан де Улуа (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Славный
Славни (Славный) — Российн Федерацин Тулин областан Арсеньеван кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Арсеньеван кӀоштан нах беха меттигаш
Шумы (Чуваши)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Алатыран кӀоштан нах беха меттигаш
Никипеловка
Никипеловка (Никипеловка) — Российн Федерацин Курскан областан Кореневан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кореневан кӀоштан нах беха меттигаш
Лос Пачекос (Идальготитлан)
Лос Пачекос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Пачекос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
NGC 6536
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
6536 6536
Рудина
Рудина — Румынин Мехединць жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Мехединць жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фолтешть (коммуна)
Фолтешть — Румынин Галац жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Галац жудецан коммунаш
Чемберлен (Къилба Дакота)
Чемберлен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Дакота штатера гӀала.
Афанасьевски (Свердловскан область, Ачитан гӀалин гуо)
Афанасьевски (Афанасьевское) — Свердловскан областан Ачитан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Чемберлен (Къилба Дакота)
Истори
Чемберлен гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Афанасьевски (Свердловскан область, Ачитан гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%).
Билгалдахарш
Категори:Ачитан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Санкт-Лоренц
Санкт-Лоренц — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Фоьклабрукк гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ронц (Валле д'Аоста)
Ронц — Италин Валле д'Аоста регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Валле д'Аоста регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вале (Кьети)
Вале — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Разъезд N 37
Разъезд N 37 (Разъезд N 37) — Российн Федерацин Тюменан областан Ишиман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Ишиман кӀоштан нах беха меттигаш
Солсбери (Вермонт)
Солсбери — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вермонт штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Вермонт штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ржоудни (Карловице)
Ржоудни  (Roudný) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Верхнетемерницки
Верхнетемерницки (Верхнетемерницкий) — Российн Федерацин Ростовн областан Аксайн кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мартин Чека (Юририя)
Географи
Мартин Чека лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Верхнетемерницки
Хьажоргаш
Категори:Аксайн кӀоштан нах беха меттигаш
Мартин Чека (Юририя)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Влчковице (Неуступов)
Влчковице  (Vlčkovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Соснови Маза
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Хвалынскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ручьи (Пинеган кӀошт)
Ручьи (Ручьи) — Российн Федерацин Архангельскан областан Пинеган кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пинеган кӀоштан нах беха меттигаш
Казчине Нуови Борги (Алесандрия)
Казчине Нуови Борги — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кокойск
Кокойск (Какойск) — Белоруссин Могилёвн областан Краснопольен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.