cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD220841
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Малий Брег
Малий Брег — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ясни Поляна (Бийскан кӀошт)
Ясная Поляна (Ясная Поляна) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Бийскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Бийскан кӀоштан нах беха меттигаш
Большие Лопатки
Большие Лопатки (Большие Лопатки) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Намборн
Намборн (Namborn) — Германин Саар латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саар латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Горы (Горкин кӀошт)
Горы (Горы) — Белоруссин Могилёвн областан Горкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Горкин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Казчина Векия (Алесандрия)
Казчина Векия — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Жебрувка
Жебрувка — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ик
Ик (Ик) — Российн Федерацин Курганан областан Юргамышан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юргамышан кӀоштан нах беха меттигаш
КугӀтено
КугӀтено — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — Об.
Географи
.
Шпилиха
Шпилиха (Шпилиха) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Проденешть (Вилча)
Проденешть — Румынин Вилча жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вилча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жабокрыт
Жабокрыт — Болгарин Кюстендилан областера эвла. Кюстендил йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кюстендилан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Павловка (Туркин кӀошт)
Павловка (Павловка) — Российн Федерацин Саратовн областан Туркин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Туркин кӀоштан нах беха меттигаш
Загорины
Загорины (Загорыны) — Белоруссин Гомелан областан Мозыран кӀоштара эвла.
Окмен (Алабама)
Окмен — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Загорины
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Окмен (Алабама)
Истори
Йиллина.
Загорины
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Мозыран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Окмен (Алабама)
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Малеевка (Клинан кӀошт)
Малеевка (Малеевка) — Российн Федерацин Москохан областан Клинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Клинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Карлос (Аризона)
Сан-Карлос  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Сан-Карлос бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Ишим (Яян кӀошт)
Ишим (Ишим) — Российн Федерацин Кемеровн областан Яян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Яян кӀоштан нах беха меттигаш
Лос Гарсия (Тезонапа)
Лос Гарсия — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Гарсия лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Городецки (Рязанан область)
Городецки (Городецкое) — Российн Федерацин Рязанан областан Старожилован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Старожилован кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5297
NGC 5297 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5297 5297
Искендер (Эдирне)
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эдирненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Фосамаре (Фрозиноне)
Фосамаре — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ломас Сан Хосе де ла Хоя (Леон)
Ломас Сан Хосе де ла Хоя — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ломас Сан Хосе де ла Хоя лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Пияични
Пияични (Пияичное) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сосновскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 47 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Сосновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Баранка Перико (Тлакоапа)
Баранка Перико — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Баранка Перико лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Комаров, Сергей Петрович (кинематографист)
Хьажоргаш
Категори:ССРС актёраш
Брицолара (Дженова)
Брицолара — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Просичка (Коберови)
Просичка  (Prosíčka) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Конак (Кайнарджа)
Конак (Konak) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Кайнарджанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Просичка (Коберови)
Географи
.
Конак (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Просичка (Коберови)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Конак (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Просичка (Коберови)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Конак (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Кайнарджанан микрокӀошташ
Просичка (Коберови)
Демографи
Бахархойн динамика:
Конак (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Кайнарджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Просичка (Коберови)
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Конак (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Антиповка (Павловскан кӀошт)
Антиповка (Антиповка) — Российн Федерацин Воронежан областан Павловскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Павловскан кӀоштан нах беха меттигаш
Плоска (коммуна)
Плоска — Румынин Телеорман жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Телеорман жудецан коммунаш
Колони-Уязд
Колони-Уязд — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Кирмизитопрак (Одунпазари)
Кирмизитопрак (Kırmızıtoprak) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Одунпазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Категори:Одунпазаринан микрокӀошташ
Категори:Одунпазаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Дуьизон
Дуьизон (Dhuizon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀ а, ШегӀ а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀ а, ШегӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Малорыжково
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Соскован кӀоштан нах беха меттигаш
Вацлавице (Проводов-Шонов)
Вацлавице  (Václavice) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Запотал (Тампико Алто)
Запотал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Запотал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ла-Риба
Ла-Риба — Испанин Таррагана провинцин муниципалитет.
Картич
Картич — Австрин Тироль федералан латтана йукъара коммуна. Лиенц гуонан йукъайогӀу.
Ла-Риба
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Таррагана провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Картич
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Тироль латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Здомишель
Здомишель — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гощ-Черны
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мыслятино
Мыслятино (Мыслятино) — Российн Федерацин Тверан областан Конакован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Конакован кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀарманйази (Илгин)
ХӀарманйази (Harmanyazı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Илгинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Перелески (Белгородан область)
Перелески (Перелески) — Российн Федерацин Белгородан областан Прохоровкан кӀоштара эвла.
ХӀарманйази (Илгин)
Хьажоргаш
Категори:Илгинан микрокӀошташ
Категори:Илгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Фомински (Белослудскан йуьртан меттиг)
Фомински (Фоминская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Перелески (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Прохоровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Малий Видем
Малий Видем — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ленино (Павлодаран область)
Ленино — Кхазакхстанан Павлодаран областан Иртышскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Иртышскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ваньково (Новосельскан йуьртан меттиг)
Ваньково (Ваньково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Большеселон кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Большеселон кӀоштан нах беха меттигаш
Жевин
Жевин — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
HD220846
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Нойнкирхен (Саар)
Нойнкирхен (Neunkirchen) — Германин Саар латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саар латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 5298
NGC 5298 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5298 5298
Сан Рамон Сегундо (Плая Висенте)
Сан Рамон Сегундо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Рамон Сегундо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Должик (Валкин кӀошт)
Должик — Украинин Харьковн областан Валкин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Валкин кӀоштан нах беха меттигаш
Вараев, Башир Магомедович
Баши́р Магоме́дович Вара́ев (1964 шеран 23 февраль) — нохчийн дзюдоист, 4-за СССР чемпион (1986-1989 шерашкахь), 4-за Европин чемпион (1987—1990 шерашкахь), Дуьненан кубок йаьккхинарг, Олимпиадан совгӀатхо.
Биографи
Вина 1964 шеран 23 февраль. 1983 шарахь дуьненан чемпионатехь Башир Вараевс йаьккхира дато мидал 71 кг кхаччалц йолу йозаллин категорехь. 1986 шо дуьйна иза халкъашна йуккъера турнирашкахь толамаш баккха волавелира. 1987 шо дуьйна 1990 шо кхаччалц 4-за Европин чемпион хилира иза. 1987 шарахь цо йаьккхира дуьненан чемпионатан дато мидал. 1988 шарахь Олимпиадехь цо йаьккхира дато мидал. 1990 шарахь иза хилира Дика Ӏалашон ловзарийн чемпион. 1989 а, 1991 шерашкахь иза хилира дуьненан чемпионатан борзан совгӀатхо.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан дзюдоисташ Категори:ССРС чемпионаш Категори:Европин чемпионаш
Зарудье (Хмельницкан кӀошт)
Зарудье — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Зимовая Буда
Зимовая Буда (Зімовая Буда) — Белоруссин Гомелан областан Мозыран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Мозыран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Бородино (Вязьман кӀошт)
Бородино (Бородино) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Нелюбовщина
Нелюбовщина (Нелюбовщина) — Кировн областан Кумёнин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кумёнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Комаю
Комаю (Комаю) — Коми Республикин Интан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Интан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Карате
Карате́ йа каратэ́ (олу каратэ, от 空手道, МФА ; каратэ-до: «деса куьйган некъ») — тӀеман говзалла, герз доцуш тӀелатаран а, дуьхьало йаран а система. Цу йукъахь йу куьйгашца а, когашца яш йолу тохараш а, блокаш а.
<!-- В отличие от других единоборств Японии, джиу-джитсу, дзюдо), которые предполагают борьбу, проведение разного рода бросков, удерживающих захватов и удушающих приемов, в каратэ степень непосредственного контакта между участниками схватки минимальна, а для сокрушения противника используются точно нацеленные мощные удары руками или ногами, наносимые в жизненно важные точки его тела.
На начальном этапе каратэ представляло собой систему рукопашного боя, предназначавшуюся исключительно для самообороны. Сегодня каратэ приобрело куда большую известность благодаря показательным выступлениям, демонстрирующим силу удара каратиста. Так, опытные мастера каратэ могут расколоть кулаком глыбу льда, ударом ноги разнести в щепки брус из сосновой древесины толщиной 15 см, разбить локтем или головой стопки кровельной черепицы.
Юково (Усть-Кубинскан кӀошт)
Юково (Юково) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Карате
Название
Термин «каратэ» («китайская рука») был введён в обращение в ХVIII в. неким Сакугавой из окинавского местечка Аката. По возвращении из Китая, где Сакугава изучал шаолиньский стиль единоборства, он основал частную школу Каратэ-но Сакугава. Впоследствии иероглиф «кара» — «китайский» был изменён на сходно звучащий, но имеющий другой смысл иероглиф «кара» — «пустой». Гитин Фунакоси (1868—1957), известный мастер и популяризатор каратэ, так объяснил смысл этой замены: ''«Как полированная поверхность зеркала отражает все, что находится перед ним, а тихая долина разносит малейший звук, так и изучающий каратэ должен освободить себя от эгоизма и злобы, стремясь адекватно реагировать на все, с чем он может столкнуться. В этом смысл иероглифа „пустой“»''. Первое задокументированное использование омофона «кара» в значении «пустой» вместо «Династия Тан» появляется в книге «Каратэ кумитэ», написанной в августе 1905 года Темо Ханасиро. Китайско-японские отношения никогда не были хорошими, особенно во время японского вторжения в Маньчжурию, отсылка к китайскому происхождению каратэ считалась политически некорректной. Название «пустая рука» (空手) было утверждено на конференции 1935 года, собравшей мастеров различных стилей окинавского каратэ. Позже появилось и понятие «до» — «дорога», в философском понимании путь, направление, жизненная позиция бойца, суть которой заключается в постоянном совершенствовании тела и духа.
Юково (Усть-Кубинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Карате
История
В Японию карате попало с острова Окинава в конце XIX века. Окинава когда-то была центром независимого королевства Рюкю, имевшего тесные торговые связи с Китаем и Японией. В XVII веке королевство Рюкю было завоёвано самураями княжества Сацума и стало его вассалом. В настоящее время в западной литературе распространено мнение, что жители Окинавы вели постоянную партизанскую борьбу против японских захватчиков и ради этой борьбы создали искусство карате. Критики этой версии утверждают, что при трёхсоттысячном населении острова там размещалось всего полтора десятка самураев японского гарнизона, что свидетельствует о лояльности окинавцев. Боевые искусства на острове практиковались, в основном, среди потомков переселенцев из Китая, а от них постепенно попадали и к другим жителям.
XIX век
В конце XIX века, во времена административных реформ в Японии, был ликвидирован статус Рюкю как вассального государства и Окинава стала ещё одной префектурой Японской империи. Во время набора в армию, врачи обратили внимание на то, что ряд призывников с Окинавы отличался хорошей физической развитостью; было установлено, что они занимались местным боевым искусством тотэ. Это послужило аргументом для включения тотэ в программу преподавания в младших классах окинавских школ в качестве физкультуры и привело к его широкому распространению. Обратной стороной этого процесса явилось то, что карате начало терять черты боевого искусства и превращаться в военизированную гимнастику.
XX век
К началу ХХ века каратэ уже входило в обязательную программу подготовки личного состава японской армии, ценность каратэ подтвердила и русско-японская война. В начале века Гитин Фунакоси с группой единомышленников начал пропаганду каратэ сначала на Окинаве, а затем и в Японии. В 1924 г. Гитин Фунакоси открыл первый публичный клуб каратэ в токийском университете Кэйо. Боевое искусство вышло за пределы клановых семейных школ Окинавы и быстро завоевало всю Японию, чему во многом способствовала бурная деятельность Фунакоси, который читал лекции в университетах, организовывал группы по изучению каратэ, сам демонстрировал его приемы. В 1936 Фунакоси открыл школу, получившую название Сётокан («дом сосен и волн»), где начал преподавать стиль, названный именем школы. Со временем стиль Сётокан стал классическим стилем каратэ. Для него характерны низкие стойки, короткие и резкие удары, но скорее быстрые и точные, чем сильные. Движение бедер является ключом к правильному выполнению всех приемов. Оборонительное движение одновременно является и контрударом.
В начале XX века на Окинаве сложилась очень тяжёлая экономическая ситуация и жители Окинавы массово переезжали на основные японские острова в поисках работы. Вместе с ними туда попало и карате. Однако японцы на карате не обращали особого внимания до тех пор, пока в 1920-х годах окинавский мастер Мотобу Тёки победил в публичном бою западного боксёра, а журнал «Кингу» не напечатал об этом красочный репортаж. Но, так как окинавский диалект сильно отличался от классического японского языка, то японцы более охотно шли к тем, кто мог преподавать на классическом японском языке, а это были в основном люди из окинавских школ, которые изучали карате уже по модернизированной программе. Таким образом, в Японии карате стало распространяться в основном именно в «физкультурном» варианте; есть немало высказываний окинавских мастеров 1920-40-х годов о том, что в Японии карате сильно искажено — по сравнению с «традиционным» окинавским вариантом.
После военного поражения Японии в 1945 американские оккупационные власти запретили все японские боевые искусства за исключением каратэ, которое считалось всего лишь разновидностью китайской гимнастики. В 1948 была создана Японская ассоциация каратэ (JKA) во главе с Фунакоси, объединившая ведущих специалистов этого вида единоборств. С этого времени каратэ стало развиваться и как система самозащиты, и как вид спорта.
Со временем каратэ становилось всё более популярным во всём мире, в нём ярче обозначилось разделение на спортивное и традиционное направления. Раскол не обошёл стороной и сёто-кан. Сторонники спортивного направления развития каратэ в 1957 году создали Японскую ассоциацию каратэ. В том же году состоялся и первый Всеяпонский чемпионат по карате. В 1963 году в Чикаго прошёл чемпионат мира по неофициальному контактному Карате.
В СССР в 1978 году Спорткомитет издал ряд приказов о развитии карате. В 1981 году был проведён первый чемпионат СССР по карате. Федерация карате России была создана в 2003 году. По данным на середину 2000-х годов в России действовало около 200 клубов карате, где занималось около 200 тысяч человек.
Карате и Олимпийские игры
Карате является одним из видов спорта-кандидатов на включение в программу Олимпийских игр. Одним из препятствий на пути к статусу олимпийского вида спорта является высокий травматизм спортсменов. Кроме того, включению в олимпийскую программу мешает наличие огромного количества стилей и федераций карате, не стремящихся к какой-либо спортивной унификации, необходимой для становления олимпийским видом спорта.
Рассматривался вопрос о включении карате в Олимпийскую программу 2012 года (XXX летние Олимпийские игры в Лондоне), но этот вопрос не прошёл голосование в МОК. В конце мая 2013 года на сессии МОК и SportAccord в Санкт-Петербурге прошло голосование Исполкома по выбору 3-х видов спорта для включения в Олимпийскую программу с 2020 года. Каратэ было одним из девяти представленных видов спорта, но по итогам голосования в программу Олимпиады не попало. Тем не менее, каратэ остается включенным в программу двух других крупнейших международных организаций, объединяющих многие виды спорта и считающихся партнерами МОК: SportAccord (бывший GAISF, объединяет многие олимпийские и неолимпийские виды спорта) и IWGA (Международная Ассоциация Всемирных Игр, объединяет только неолимпийские виды).
Организации
Каждый крупный стиль карате имеет свою международную федерацию (иногда — несколько международных федераций, как, например, у Кёкусинкай), объединяющую национальные федерации, действующие в пределах одной страны. Как правило, в каждой федерации действуют свои системы требования, степеней, поясов, правил проведения спортивных поединков.
В 1957 г. была создана Всеяпонская федерация каратэ-до, в 1959-м — Европейский союз каратэ, а в 1970-м — Всемирная объединённая организация каратэ. В 1990 году ряд организаций объединились во, которая представляет интересы каратэ в Международном олимпийском комитете В настоящее время во всём мире каратэ занимается более 20 миллионов человек. Чемпионаты мира проводятся с 1970, Европы — с 1971.
Базовые техники и элементы
Четыре элемента ката:
В карате употребляется общепринятая международная терминология карате.
Направления, стили и школы карате
Стоит разделять направления, стили и школы карате.
Так есть спортивное, прикладное и традиционное направления карате. Стили карате стали возникать ещё во времена появления карате в Японии. Так, в 1930-х годах официально были зарегистрированы стили карате: Стили возникают непрерывно, поскольку каждый выдающийся мастер привносит в стиль что-то своё, что зачастую приводит к созданию нового стиля. К тому же имели место случаи, когда тот или иной «мастер», пройдя одну из школ карате, откалывался от организации и создавал свой «стиль», на деле меняя лишь название. По этим и другим причинам различают более двухсот различных стилей и школ карате. Наиболее известные стили, кроме четырёх уже названных, приведены ниже.
Система поясов и степеней
В карате выделяют ученические степени — «кю» и мастерские степени — «даны». Обычно количество кю и данов равно десяти, однако в разных стилях и школах их число может отличаться. Номер кю уменьшается с ростом мастерства, номер дана — возрастает. Внешним атрибутом той или иной степени является пояс.
Степени в карате не зависят от результатов спортивных соревнований. Для получения более высокой степени необходимо продемонстрировать определённое мастерство выполнения ката и свободного боя.
Пояс в карате называется оби. Кроме его прямого назначения — удерживать рубаху ги запахнутой, пояс имеет символическое значение: цвет пояса указывает на уровень мастерства. Как правило, более тёмный цвет означает более высокую степень. В большинстве школ самым младшим поясом является белый, самым старшим — чёрный. Цветные пояса соответствуют ученическим степеням, чёрные — мастерским.
В старых окинавских школах бытовала система градации из пяти поясов, имеющая более практическое объяснение: -->
Хьажоргаш
Категори:Латараш
Жеравино
Жеравино — Болгарин Кюстендилан областера эвла. Кюстендил йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кюстендилан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Карабулут (Эдирне)
Карабулут (Karabulut) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Эдирне провинцин (ил) Эдирненан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эдирненан кӀоштан нах беха меттигаш
Фосамарча (Болонья)
Фосамарча — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казчина Венеция (Милано)
Казчина Венеция — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кулакли (Кайнарджа)
Кулакли (Kulaklı) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Кайнарджанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Кайнарджанан микрокӀошташ
Категори:Кайнарджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Оллгуд (Алабама)
Оллгуд — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Кулакли (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Оллгуд (Алабама)
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Пригородни (Саратовн область)
Пригородни (Пригородный) — Российн Федерацин Саратовн областан Петровскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Мергарй (Сан Хуан Эванхелиста)
Эль Мергарй — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Пригородни (Саратовн область)
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Петровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Мергарй (Сан Хуан Эванхелиста)
Географи
Эль Мергарй лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Проденешть (Галац)
Проденешть — Румынин Галац жудецан коммунера эвла.
Эль Мергарй (Сан Хуан Эванхелиста)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Проденешть (Галац)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Эль Мергарй (Сан Хуан Эванхелиста)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Проденешть (Галац)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Галац жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Александровка (Благовещенкан кӀошт)
Александровка (Александровка) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Благовещенкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Алтайн мехкан Благовещенкан кӀоштан нах беха меттигаш
Назарьево (Наро-Фоминскан кӀошт)
Назарьево (Назарьево) — Российн Федерацин Москохан областан Наро-Фоминскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан-Лейкс (Аризона)
Сан-Лейкс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Сан-Лейкс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Довер (Кентукки)
Довер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Кентукки штатера гӀала.
Истори
Довер гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Баталов, Николай Петрович
Николай Петрович Баталов — советан а, оьрсийн театран а кинон актёр ву. РСФСР сийлахь артист (1933).
Хьажоргаш
Категори:ССРС актёраш
Дмитриев (гӀала)
Дмитриев (Дмитриев) (дукху официальни документаш тӀехь Дмитриев-Льговский) — Российн Федерацин эвла, Курскан областан Дмитриеван кӀоштан административан центр.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Дмитриеван кӀоштан нах беха меттигаш
Пономаревка (Кемеровн область)
Пономаревка (Пономаревка) — Российн Федерацин Кемеровн областан Яян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Яян кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Цехолеви (Старогардскан повет)
Цехолеви — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш