cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паракаьнд (Каьдаьбаьйн кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Каьдаьбаьйн кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Конке (Тантоюка)
Географи
Эль Конке лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сен-Суьльпис-ла-ФогӀе
Сен-Суьльпис-ла-ФогӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Ла-Невиль-Шант-д'Уазель
Ла-Невиль-Шант-д'Уазель — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Сен-Суьльпис-ла-ФогӀе
Географи
.
Ла-Невиль-Шант-д'Уазель
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 4104
NGC 4104 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4104 4104
Ла-ДестгӀус
Ла-ДестгӀус — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Буш-дуь-ГӀон.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Буш-дуь-ГӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Глухув (Седлецкан повет)
Глухув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Красное (Белыничин кӀошт)
Красное (Краснае) — Белоруссин Могилёвн областан Белыничин кӀоштара эвла.
Глухув (Седлецкан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Красное (Белыничин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Глухув (Седлецкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Красное (Белыничин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Белыничин кӀоштан нах беха меттигаш
Килник (коммуна, Алба)
Килник — Румынин Алба жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Алба жудецан коммунаш
Лихнувки
Лихнувки — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Троицко-Ивановски
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гура-Балджиховска
Гура-Балджиховска — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
HD188354
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Красни Пойма
Красни Пойма (Красная Пойма) — Российн Федерацин Москохан областан Луховицин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Луховицин кӀоштан нах беха меттигаш
Депрерадовка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Славяносербскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кепушково
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Курганов
Курганов (Курганов) — Российн Федерацин Саратовн областан Новоузенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новоузенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Коксу (Кербулакан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Кербулакан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-Суьльяк
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мазо Пинтери (Тренто)
Мазо Пинтери — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Крупец (Белорусси)
Крупец (Крупец) — Белоруссин Гомелан областан Добрушан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Добрушан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Фольиярела (Бриндизи)
Фольиярела — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казермете (Торино)
Казермете — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пицигая (Келераш)
Пицигая — Румынин Келераш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Ченгелли (Олту)
Ченгелли (Çengelli) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Олтунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Доьшниц
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ченгелли (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Олтунан микрокӀошташ
Доьшниц
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ченгелли (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Олтунан кӀоштан нах беха меттигаш
Пригородный (Верхни Уфалейн гӀалин гуо)
Пригородни (Пригородный) — Челябинскан областан Верхний Уфалейн ГӀалин гуоанера эвла.
Ченгелли (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Пригородный (Верхни Уфалейн гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Ченгелли (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пригородный (Верхни Уфалейн гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (39%), башкираш (61%).
Билгалдахарш
Категори:Верхний Уфалейн ГӀалин гуоан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Чудиново (Нижни Новгородан область)
Чудиново (Чудиново) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 84 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Павлован кӀоштан нах беха меттигаш
Пиговице
Пиговице (Pihovice) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Бейсеки (Месудийе)
Бейсеки (Beyseki) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Месудийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Месудийенан микрокӀошташ
Сутоки (Бежаницин кӀошт)
Сутоки (Сутоки) — Российн Федерацин Пскован областан Бежаницин кӀоштара эвла.
Бейсеки (Месудийе)
Хьажоргаш
Категори:Месудийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Сутоки (Бежаницин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бейсеки (Месудийе)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Малыжино (Харьковн область)
Малыжино — Украинин Харьковн областан Золочеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Харьковн областан Золочеван кӀоштан нах беха меттигаш
Коренек
Коренек (Коренек) — Российн Федерацин Белгородан областан Губкинан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Губкинан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Александровка (Новоайдаран кӀошт)
Александровка — Украинин Луганскан областан Новоайдаран кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Триполье (Киеван область)
Триполье — Украинин Киеван областан Обухован кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Киеван губерни, Российн импери.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Обухован кӀоштан нах беха меттигаш
Бонетице
Бонетице (Bonětice) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тосос
Тосос — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Актабан
Актабан (Актабан) — Российн Федерацин Курганан областан Петухован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Петухован кӀоштан нах беха меттигаш
Балезинщина
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кировн гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
NGC 4105
NGC 4105 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4105 4105
Ла-ПотгӀи-Кап-д'Антифе
Ла-ПотгӀи-Кап-д'Антифе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лазарьково (Кесова Горан кӀошт)
Лазарьково (Лазарьково) — Российн Федерацин Тверан областан Кесова Горан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кесова Горан кӀоштан нах беха меттигаш
Бакшеево (Фурманован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Фурманован кӀоштан нах беха меттигаш
Ленино (Липецкан область)
Ленино (Ленино) — Российн Федерацин Липецкан областан Липецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Липецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Подгорни (Новокузнецкан кӀошт)
Подгорни (Подгорная) — Российн Федерацин Кемеровн областан Новокузнецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Новокузнецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Костина (Фатежан кӀошт, ОКТМО 38644412201)
Костина (Костина) — Российн Федерацин Курскан областан Фатежан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Фатежан кӀоштан нах беха меттигаш
Большая Куликовка
Большая Куликовка (Большая Куликовка) — Российн Федерацин Орёлан областан Орёлан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Архипова-фон Калманович, Анна Валерьевна
Архи́пова А́нна Вале́рьевна (2003 шарахь дуьйна Архи́пова-фон Калмано́вич, йина 1973 шеран 27 июлехь, Ставрополь, РСФСР, ССРС) — российн баскетболхо, Российн шозза чемпион, Европин чемпион, дуьненан чемпионатан детин совгӀатхо, Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхо. Российн спортан хакъ долу говзанча.
Биографи
Баскетболех ловза йолайелла 7 шо хан йолуш Новосибирскехь, хьалхара тренераш бара Гельвих Ирина а, Виталий а.
15 шо долуш кхелхира Волгограде, цигахь левзира меттигера «Динамохь».
1992 шарахь дехьайелира екатеринбурган «Уралмаше», цунна йукъахь левзира пхеа шарахь. Екатеринбургехь чекхйаьккхира Уралан пачхьалкхан хьехархойн университет. Цул тӀаьхьа левзира Словакин, Польшин, Италин клубашкахь. 2000/01 шарахь, москохан «Динамо» йукъахь ловзуш, дуьххьара хилира Российн чемпион. 2002 шарахь йухайирзира екатеринбурган УГМК йукъа, цунна йукъахь, командин капитан йолуш, туьйлира Российн чемпионатехь а, Евролигехь а. 1997—2004 шерашкахь левзира Российн гулйина командехь, дакъа лецира шина Олимпиадехь, кхаа Европин чемпионатехь, ткъа кхин а 2002 шеран дуьненан чемпионатехь.
2003 шарахь маре йахара нахана вевзаш волчу бизнесмене, баскетболан УГМК клубан инарлин менеджере Калманович Шабтайе, цул тӀаьхьа ловзачеран испискаш тӀехь йазйора Анна Архипова-фон Калманович. 2005 шарахь Аннас вира шала — ши кӀант Александр а, Григорий а.
Ловзаран карьера чекхйаьккхинчул тӀаьхьа, Калманович екатеринбурган УГМК йукъара москохбухара «Спартак» йукъа йахча Архиповех хилира цигахь йиллинчу олимпийн «Спартак» резерван доьшийлин куьйгалхо. Ӏамийра Российн гулйина 1993 шеран зудаберийн команда. Калманович 2009 шарахь вийначул тӀаьхьа хилира баскетболан «Спарта&К» клубан инарлин директор.
Хьажоргаш
Категори:ССРС баскетболхой Категори:Российн баскетболхой Категори:БК УГМК ловзархой Категори:ЗБК «Гдыня» ловзархой Категори:ЗБК «Динамо» Москох ловзархой Категори:ЗБК «Венеци» Категори:Баскетболан Европин чемпионаш Категори:Баскетболхой 2000 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:2004 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой Категори:2004 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхой Категори:Баскетболан Российн гулйина командин ловзархой Категори:Уралан хьехархойн университетан арахецархой Категори:Российн баскетболан функционераш
Ла-ФагӀ-лез-Оливье
Ла-ФагӀ-лез-Оливье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Буш-дуь-ГӀон.
Эстрела (Риу-Гранди-ду-Сул)
Эстрела  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Ла-ФагӀ-лез-Оливье
Географи
.
Эстрела (Риу-Гранди-ду-Сул)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Сул штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла-ФагӀ-лез-Оливье
Билгалдахарш
Категори:Буш-дуь-ГӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Паьризаманли
Паьризаманли (Pərizamanlı) — Азербайджанан Каьдаьбаьйн кӀоштара эвла.
Ла Чарка (Мануел Добладо)
Ла Чарка — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Паьризаманли
Билгалдахарш
Категори:Каьдаьбаьйн кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Чарка (Мануел Добладо)
Географи
Ла Чарка лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ларионов, Михаил Фёдорович
Михаи́л Фёдорович Ларио́нов (, Тирасполь, Херсонан губерни, Российн импери — 1964 шеран 10 майхь, Фонтене-о-Роз) — оьрсийн исбаьхьалча, суьрташдахкархо, график, сценограф, исбаьхьаллин теоретик, оьрсийн авангардан бух биллинчех цхьаъ. Гончарова Натальян майра.
Биографи
Вина Херсонан губернин, уездан гӀалахь Тирасполехь. ТӀеман фельдшеран кӀант, бералла дӀайелира Российн къилбехахь Тирасполехь, цига сих-сиха йухавогӀура аьхкенан этюдашна.
1891 шарахь ЛарионовгӀар баьхкира Москоха, Ӏаккха Михаил дешахӀоьттира Воскресенскийн реалан доьшийле.
1898—1910 шерашкахь — дийшира Москохан Ӏаламдилларан, скульптурин, архитектурин доьшийлехь Серов Валентин а, Левитан Исаак а, Коровин Константин а болчохь. Циггахь йевзира Гончарова Наталья, иза хилира цуьнан новкъахо дахарехь а (официалан мах ца бира 1955 шарахь бен), кхоллараллехь а.
1900-гӀа шераш дуьйлалуш Ларионовс жигара дакъалецира исбаьхьаллин дахарехь, гайтамаш Россехь хилла ца Ӏаш, Европехь а хилира. Ларионовна боккха Ӏаткъам бира французийн суртдиллархоша, церан кхоллараллийца дуьххьара иза Ӏоттавелира Щукин Сергейн москохан гуламехь.
1902—1906 шерашкахь болх бира тӀаьхьарчу импрессионизман хотӀехь («Сиренан колла беснашкахь»).
1907 шарахь, фовизмо а, кӀоргенза исбаьхьалло а Ӏаткъам бина, вирзира примитивизме, бӀаьрла басаршца къаьсташ дехкира девзаш долу суьрташ, ира сизнашца а, сценашца а («СадоӀу салти», «БӀаьсте»).
1914 шарахь, Дуьненан хьалхара тӀом болабеллачул тӀаьхьа, кхайкхира тӀеман гӀуллакхе. Чов йина цӀаваийтина, Ларионов охьахиира Париже, цигахь 1915—1929 шерашкахь Гончароваца цхьаьна болх бира Дягилевца, «Оьрсийн балетан» духарш деш, декорацеш йеш. Суртдилларехь иза йухавирзира хьалхарчу, фигуративан, манере, камеран жанре, натюрморте. Иккхинчу Октябран революцил тӀаьхьа кхин Россеха йуха ца веира.
1955 шарахь официалан мах бира Гончарова Натальяца. 1962 шарахь иза йеллачул тӀаьхьа, йалийра А. К. Томилина, иза хилира шинне а исбаьхьалчин официалан тӀаьхье.
Велла Парижан йисттерачу жимачу Фонтене-о-Роз гӀалахь 1964 шарахь. ДӀавоьллина Иври-сюр-Сен кешнашкахь. Тирасполехь урам ду исбаьхьалчин цӀарах.
Гайтамаш
Гончарова Натальяца цхьаьна Ларионов жигара декъахо вара исбаьхьаллера «аьрру агӀонан», цуо кечбира цхьа могӀа он гӀарабевлла гайтамаш:
1980 шарахь Москохахь хилира исбаьхьалчин долара гайтам. 1989 шарахь Ларионовн суьрташ А. К. Томилина-Ларионовас совгӀатна дӀаделира Третьяковн галерейен.
Суьрташ а, жайнийн графика а
Жигара болхбира арахецараллашца, 1910-гӀа шерашкахь суьрташ дехкира поэтийн-футуристийн арахецаршна («Помада» Кручёных, арахецна 1912 шарахь). Цул сов кечдира лахара жайнаш:
Кинематограф
1913 шарахь Футуристийн кабарера № 13 драма. Премьера хилира 1914 шеран январехь, «Виран цӀога» тоба йоьхначул тӀаьхьа.
Хьажоргаш
Категори:Российн империн исбаьхьалчаш Категори:Оьрсийн авангардан исбаьхьалчаш Категори:Исбаьхьалчаш-примитивисташ Категори:Исбаьхьалчаш-экспрессионисташ Категори:Исбаьхьалчаш-футуристаш Категори:Балетан сценографаш Категори:Дягилевн Оьрсийн балетан сценографаш Категори:Москохан Ӏаламдилларан, скульптурин, архитектурин доьшийлера арахецнарш Категори:Воскресенскан реалан доьшийлера арахецархой Категори:Франце хьалхара тулгӀенца кхелхина оьрсийн мухажираш Категори:«Исбаьхьаллин дуьне» цхьаьнакхетараллин исбаьхьалчаш Категори:Черойн салти Категори:Виран цӀога Категори:ДӀабоьхкинарш Иври-сюр-Сенехь Категори:Гончарова Наталья *
Чемерика
Чемерика (Чемерика) — Российн Федерацин Тамбовн областан Староюрьеван кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Староюрьеван кӀоштан нах беха меттигаш
HD188368
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Гура-Балджиховска-Колони
Гура-Балджиховска-Колони — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Троицки (Перевальскан кӀошт)
Троицки — Украинин Луганскан областан Славяносербскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Славяносербскан кӀоштан нах беха меттигаш
Агвакате (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Агвакате — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Давид Монрой, Ла Сеиба (Лас Чоапас)
Географи
Давид Монрой, Ла Сеиба лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Сен-Туьаль
Сен-Туьаль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Давид Монрой, Ла Сеиба (Лас Чоапас)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Сен-Туьаль
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Давид Монрой, Ла Сеиба (Лас Чоапас)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сан Исидро (Азалан)
Сан Исидро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Исидро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Иджипт (Етова гуо, Алабама)
Иджипт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Иджипт бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Алабама штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Личе
Личе — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Евролига кхиорехь уггаре доккха дакъалаьцна 50 стаг
Евролига кхиорехь уггаре доккха дакъалаьцна 50 стагхаьржира 2008 шеран 3 февралехь Мадридехь, Испани. Исписка хӀоттийна Евролигин шовзткъе итт шо кхачарна лерина. Царна йукъахь бу — 35 баскетболхо, 10 тренер, 5 арбитр. Берриш оцу йукъакховдийнарш 105 ловзархо а, 20 тренер а, 12 арбитр а.
Хьажоргаш
Категори:Баскетболан совгӀаташ Категори:Евролига
Килник (коммуна, Горж)
Килник — Румынин Горж жудецан йукъара коммуна.
Глухувек (Мазовин воеводалла)
Глухувек  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Килник (коммуна, Горж)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Глухувек (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Килник (коммуна, Горж)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Горж жудецан коммунаш
Глухувек (Мазовин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Биребир (Месудийе)
Биребир (Birebir) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Месудийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Категори:Месудийенан микрокӀошташ
Категори:Месудийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пикарец
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Эль Конкистадор (Туспан)
Эль Конкистадор — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ДагӀдиби (Олту)
ДагӀдиби (Dağdibi) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Олтунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Эль Конкистадор (Туспан)
Географи
Эль Конкистадор лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
ДагӀдиби (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Эль Конкистадор (Туспан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
ДагӀдиби (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Олтунан микрокӀошташ
Категори:Олтунан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Конкистадор (Туспан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
ДагӀдиби (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Конкистадор (Туспан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Кириллово (Котласан кӀошт)
Кириллово (Кириллово) — Российн Федерацин Архангельскан областан Котласан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Котласан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Зорка
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Категори:Белыничин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мазо Помароли (Тренто)
Мазо Помароли — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Курганьков
Курганьков (Курганьков) — Российн Федерацин Саратовн областан Новоузенскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новоузенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вест-Гейвен (Юта)
Вест-Гейвен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Юта штатера гӀала.
Истори
Вест-Гейвен гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Юта штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Коксу (Коксунан кӀошт)
Коксу — Кхазакхстанан Алматан областан Коксунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Коксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Борго Лоти (Рим)
Борго Лоти  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Урочище Трехгранни
Урочище Трехгранни (Урочище Трехгранный) — Челябинскан областан Ашан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Билгалдахарш
Категори:Ашан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Роьн-тӀера-Дидорф
Роьн-тӀера-Дидорф (Diedorf) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Конец (Тарногскан йуьртан меттиг)
Конец (Конец) — Российн Федерацин Вологдин областан Тарногскан кӀоштара эвла.
Роьн-тӀера-Дидорф
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Конец (Тарногскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тарногскан кӀоштан нах беха меттигаш
Залоще
Залоще — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лома Алта (Уаякокотла)
Лома Алта — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Трасмос
Трасмос — Испанин Сарагоса провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сарагоса провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мартыновка (Золочеван кӀошт)
Мартыновка — Украинин Харьковн областан Золочеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Раматико (Козенца)
Раматико — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пицигой
Пицигой — Румынин Прахова жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Прахова жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 4106
NGC 4106 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Украинка (гӀала)
Украинка — Украинин Киеван областан Обухован кӀоштара гӀала.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 4106
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4106 4106
Украинка (гӀала)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Обухован кӀоштан нах беха меттигаш
Костичовци
Костичовци — Болгарин Видинан областера эвла. Димово йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Видинан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Красни Поле (Рязанан область)
Красное Поле (Красное Поле) — Российн Федерацин Рязанан областан Сараин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сараин кӀоштан нах беха меттигаш
Бердюжка
Бердюжка (Бердюжка) — Российн Федерацин Курганан областан Петухован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Петухован кӀоштан нах беха меттигаш
Казермоне Сан Бартоло (Равена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лаптево (Сернуран кӀошт)
Лаптево (Лаптево) — Российн Федерацин Марий Элан Сернуран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сернуран кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-ГӀемуье
Ла-ГӀемуье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сен-МагӀитим департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дамарлиташ (Олту)
Дамарлиташ (Damarlıtaş) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Олтунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Олтунан микрокӀошташ
ЛогӀйоль-суьгӀ-ДгӀом (кантон)
ЛогӀйоль-суьгӀ-ДгӀом — Францин кантон, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Кантонан департамент — ДгӀом.
Дамарлиташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Олтунан кӀоштан нах беха меттигаш
ЛогӀйоль-суьгӀ-ДгӀом (кантон)
Географи
.
Дамарлиташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
ЛогӀйоль-суьгӀ-ДгӀом (кантон)
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Дамарлиташ (Олту)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD188383
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ламанон (Буш-дуь-ГӀон)
Ламанон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Буш-дуь-ГӀон.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Буш-дуь-ГӀон департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Латыгино
Латыгино (Латыгино) — Российн Федерацин Тверан областан Кесова Горан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кесова Горан кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-ТуьгӀяль
Сен-ТуьгӀяль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.
Географи
.
Гура-Сьвентей-Малгожати
Гура-Сьвентей-Малгожати — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Сен-ТуьгӀяль
Билгалдахарш
Категори:Иль а, Вилен а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш