cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Михайловски (Полтаван область)
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Кульпински
Кульпински (Кульпинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
БагӀджилар (Кулп)
БагӀджилар (Bağcılar) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кулпнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Кулпнан микрокӀошташ
Категори:Кулпнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Борек-Минский
Борек-Минский — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Наливкино (Сафоновскан йуьртан меттиг)
Наливкино (Наливкино) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Куева (Херекуаро)
Ла Куева — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Куева лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Сивохино
Сивохино (Сивохино) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тасееван кӀоштара эвла.
Городняны (Пружанин кӀошт)
Городняны (Гарадняны) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Сивохино
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Городняны (Пружанин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Сивохино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Тасееван кӀоштан нах беха меттигаш
Городняны (Пружанин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Облесцево
Облесцево (Облесцево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Егалье
Егалье — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Алексеевка (Жмеринкан кӀошт)
Алексеевка — Украинин Винницан областан Жмеринкан кӀоштара эвла.
Берёзовкан кӀошт (Красноярскан мохк)
Берёзовкан кӀошт (Берёзовский район) — Красноярскан мехкан муниципалан кӀошт.
Овсягино
Овсягино (Овсягино) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара дӀатесна эвла.
Берёзовкан кӀошт (Красноярскан мохк)
Административан центр — Берёзовка.
Овсягино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Берёзовкан кӀошт (Красноярскан мохк)
Билгалдахарш
Категори:Красноярскан мохк Категори:Российн кӀошташ
Алексеевка (Жмеринкан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Жмеринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Музе (Мез)
Музе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ИвегӀсе
ИвегӀсе (Yversay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
АшагӀи Немаьтабад
АшагӀи Немаьтабад (Aşağı Nemətabad) — Азербайджанан Агдашан кӀоштара эвла.
ИвегӀсе
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
АшагӀи Немаьтабад
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жуакин (Санта-Катарина)
Сан-Жуакин  — Бразилин Санта-Катарина штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
NGC 2466
NGC 2466 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Посёлок Охрового Завода
Посёлок Охрового Завода (Посёлок Охрового Завода) — Российн Федерацин Воронежан областан Кантемировкан кӀоштара эвла.
NGC 2466
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2466 2466
Посёлок Охрового Завода
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кантемировкан кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Куестас (Марияно Эскобедо)
Лас Куестас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лас Куестас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Новоселово (Юсьван кӀошт)
Новоселово (Новоселово) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юсьван кӀоштара эвла.
Лас Куестас (Марияно Эскобедо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Новоселово (Юсьван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Лас Куестас (Марияно Эскобедо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Новоселово (Юсьван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
Дзлевиджвари
Дзлевиджвари (ძლევიჯვარი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 788 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
Ясенково
Ясенково — Болгарин Шуменан областера эвла. Венец йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Фраиле (Сан Мигел де Альенде)
Эль Фраиле — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Фраиле лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Иллерриден
Иллерриден (Illerrieden) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Щербово (Калининскан кӀошт)
Щербово (Щербово) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Посьвентне (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Трянголо ди Кавернаго (Бергамо)
Трянголо ди Кавернаго — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Раннее Утро
Раннее Утро (Раннее Утро) — Российн Федерацин Тамбовн областан Моршанскан кӀоштара эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Моршанскан кӀоштан нах беха меттигаш
Пульхайм
Пульхайм — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ванганел
Ванганел — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чайкув (Остшешовскан повет)
Чайкув  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
ОрхӀангази (ЙигӀилджа)
ОрхӀангази (Orhangazi) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Дуьздже провинцин (ил) ЙигӀилджанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бертой (Белуно)
Бертой  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ярошево (Куявско-Поморскан воеводалла)
Ярошево  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ваинилья (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Ваинилья — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Егез
Егез — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Ваинилья (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Географи
Ваинилья лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Егез
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD148385
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Павловка (Сережскан йуьртан меттиг)
Павловка (Паўлаўка) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
HD148385
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Павловка (Сережскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ваинилья (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Техоруко (Флоренсио Вильяреал)
Эль Техоруко — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Нова Вес (Олешник)
Нова Вес  (Nová Ves) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Холодни Плесо (Полтаван кӀошт)
Холодни Плесо — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Кихти
Кихти — Украинин Житомиран областан Чуднован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бергин (коммуна)
Бергин — Румынин Алба жудецан йукъара коммуна.
Кихти
Хьажоргаш
Категори:Чуднован кӀоштан нах беха меттигаш
Бергин (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
NGC 2467
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Бергин (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Алба жудецан коммунаш
NGC 2467
Хьажа кхин а
2467 2467
Муи (Мез)
Муи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пьевезкола (Сьена)
Пьевезкола — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шейно (Истран кӀошт)
Шейно (Шейно) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Ивановка (Акмолан область)
Ивановка — Кхазакхстанан Акмолан областан Зерендан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Зерендан кӀоштан нах беха меттигаш
Итей
Итей (Iteuil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казе ди Терая (Перуджа)
Казе ди Терая — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ШейхӀли (Кавак)
ШейхӀли (Şeyhli) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Кавакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Категори:Кавакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Тоя (Техас)
Тоя  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
ШейхӀли (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тоя (Техас)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Казаково (Нюксеницан кӀошт)
Казаково (Казаково) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Кашино
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дивееван кӀоштан нах беха меттигаш
Гаьрибли
Билгалдахарш
Категори:Агдашан кӀоштан нах беха меттигаш
Глушец (Пружанин кӀошт)
Глухарь (Глушэц) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Ивангород (Кировоградан область)
Ивангород — Украинин Кировоградан областан Александровкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кировоградан областан Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жуакин-да-Барра
Сан-Жуакин-да-Барра — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Борек-Чарнинский
Борек-Чарнинский — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
БалогӀлу (Кулп)
БалогӀлу (Baloğlu) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кулпнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:Кулпнан микрокӀошташ
Категори:Кулпнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Натальино (Добринкан кӀошт)
Натальино (Натальино) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Александрово (Ямболан область)
Александрово  — Болгарин Ямболан областера эвла. Стралджа йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Ямболан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Рикардо Ривера Руиз (Темпоал)
Рикардо Ривера Руиз — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Рикардо Ривера Руиз лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Трянджа (Сондрио)
Трянджа — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Скакальни
Скакальни (Скакальная) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тасееван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Тасееван кӀоштан нах беха меттигаш
Замоломцы
Замоломцы (Замоломцы) — Кировн областан Котельничан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Котельничан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Дирби
Дирби (დირბი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Карелин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 2569 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Карелин муниципалитетан нах беха меттигаш
Шалаево (Ивановн область)
Шалаево (Шалаево) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
Поташня (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
HD148462
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чайкув (Турецкан повет)
Чайкув  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Образцово (Ярославлан область)
Образцово (Образцово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Яружин (Куявско-Поморскан воеводалла)
Яружин  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ванетина
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кудиевцы
Кудиевцы — Украинин Винницан областан Жмеринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Жмеринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Курицынски
Курицынски (Курицынская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Романенков (Воронежан область)
Романенков (Романенков) — Российн Федерацин Воронежан областан Кантемировкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кантемировкан кӀоштан нах беха меттигаш
ЕггӀемон (ГагӀ)
ЕггӀемон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Стивенвилл (Техас)
Стивенвилл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Стивенвилл гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Бирилюссин кӀошт
Административан центр — Новобирилюссы.
Билгалдахарш
Категори:Красноярскан мохк Категори:Российн кӀошташ
Огашу-Подулуй
Огашу-Подулуй — Румынин Караш-Северин жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Караш-Северин жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Редифлер (ЙигӀилджа)
Редифлер (Redifler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Дуьздже провинцин (ил) ЙигӀилджанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Дуьздже провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЙигӀилджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
NGC 2468
NGC 2468 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2468 2468
Эль Фресно (Абасоло)
Географи
Эль Фресно лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Иллинген (Вуьртемберг)
Иллинген (Illingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Щукино (Тверан область)
Щукино (Щукино) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Свиягино
Свиягино (Свиягино) — Приморьен мехкан Спасскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (85%), украинаш (15%).
Билгалдахарш
Категори:Приморьен мехкан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Мулен-Сен-УьбегӀ
Мулен-Сен-уьбегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Бертола (Бьела)
Бертола  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Мулен-Сен-УьбегӀ
Географи
.
Бертола (Бьела)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Мулен-Сен-УьбегӀ
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Княжин
Княжин — Украинин Житомиран областан Чуднован кӀоштара эвла.
Паустынь
Паустынь (Паўстынь) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Княжин
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Паустынь
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Княжин
Хьажоргаш
Категори:Чуднован кӀоштан нах беха меттигаш
Паустынь
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Рыбновски
Рыбновски (Рыбновский) — Российн Федерацин Тамбовн областан Моршанскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Моршанскан кӀоштан нах беха меттигаш
Обирино
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
Раден
Раден — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нова Вес (Оселце)
Нова Вес  (Nová Ves) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кенсе (Вьенна)
Кенсе (Quinçay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Красни (Полтаван кӀошт)
Красни — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Ла Куева, Ла Куева де Пуруагва (Херекуаро)
Ла Куева, Ла Куева де Пуруагва — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Красни (Полтаван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла Куева, Ла Куева де Пуруагва (Херекуаро)
Географи
Ла Куева, Ла Куева де Пуруагва лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Красни (Полтаван кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Ла Куева, Ла Куева де Пуруагва (Херекуаро)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Красни (Полтаван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Куева, Ла Куева де Пуруагва (Херекуаро)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Беревоешть (коммуна)
Беревоешть — Румынин Арджеш жудецан йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Арджеш жудецан коммунаш
Жин
Жин (الجني/جن) — дера са. Исламал хьалхарчу муьрехь жинаш Ӏарбоша ларара дела санна. Ислам дино ма-баххара, жинаш кхоьллина цӀена кӀура боцу алонах, церан йац адаман йолу пхиъ коьрта хаадаларан меже, деха адаме нисса, амма адамел хьалха хилла, иштта кхетаме ду АллахӀах тешарехь/ца тешарехь.
Жинаш деа кепара хуьлу: Ӏифрит, гӀул, ницкъ, ма́рид. Царех уггаре ницкъ берш а, деранаш а Ӏифриташ — цӀеран куьйгалла ден жинаш, уьш лору шайтӀан лайш, цаьрга ладаме зулам дан ло адамашна. ГӀул — Ӏаьрбийн мифашкара хӀума, дукха хьолехь стен хуьлу, деха гӀум-аренашкахь а, кешнашкахь а, йуу керла къен йелла хӀума. Маридаш — хӀаваан йа хин жинаш, рационале а, хьекъале кхолламаш, дерриг жинийн номиналан паччахьаш. Сила — жинех уггаре гӀийланаш, сибат хийца ца ло, тӀех Ӏаьткъа дечиганна (дечиган гӀаж цкъа тоьхча ле уьш).
Малхбузен оьздангаллехь жин уггаре хьалха девза «Эзар а, цхьаъ а буьйса» туьйрийн гуламера «тӀехулара адамах тера долу, чучча куьйгаш доьхкина бозбуунчаллин са, амма стогар чудоьллина, стогар тӀе куьг хьаькхна жин самадаьккхинчунна луъург кхо хӀума кхочуш деш долу».
Исламал хьалхара оьздангаллехь
Археологин карийначаьрца, къилбаседа-малхбузен Ӏаьрбийчохь адамаша делан санна жинашна Ӏибадат деш хилла. Ширачу Пальмирехь адамаша Ӏибадат деш хилла «жиннашна». Хьалха Ӏаьрбоша-текъархоша жинашна делан санна Ӏибадат деш хилар гойту Къуръанан сурато:
Маккахоша Ӏибадат дора жинашна, церан дуьхьа сагӀанаш дохуш.
Жинаш исламехь
Ислам дин Ӏаморца, АллахӀа кхоьллина кхоъ хьекъале хӀума: маликаш серлонах, адамаш лаьттах, жинаш йогу алонах. Дош схьадаьлла Ӏаьрбийн «джанна» дешах, иза «къайладаьлла» бохург ду. Иштта, жинаш адамашна гуш дац.
Исламо ма-баххара, жинашна а, адамашна а, харжам белла нийса новкъа даха а, бодане новкъа даха а.
Иштта, жинашна йукъахь нийса новкъара (бусалбанаш) а, мунапикъаш а ду, уьш гӀуллакх деш ду ШайтӀашна. Дукхаха долу жинаша Мухьаммад пайхамара Къуръан доьшуш хезча тӀеэцна ислам:
Бусалбанаш теша, дукхаха долу адамаш харцоне а, ширкалле а Иблисо дигарх. Иза АллахӀа ша хаьржина стиглахь маликашца даха хаийна, айина, жин ду, амма, шен Ӏедалах курадаьлла, Делан омар кхочуш а ца дийна, стигланашкара доссийна.
Жинаш дукха меттигашкахь адамех тера ду, царна йуург оьшу, зударий балабо, бераш хуьлу, лан а ле, Дала адамашна санна пайхамарш эхийтина. Жиннийн дахар дуккха а алсама ду адаманчул. Адамаш санна, жинаш хӀуьттур ду йоккхачу кхеланна дуьхьала, нийса новкъахь дерш царех йалсамане кхочур ду.
Салафизман ойланашца, жинийн таро йу адамашна хьалха хӀотта адаман, дийнатан йа ораматан куьцехь. Кхин а жинийн таро йу дийначу хӀуманийн хьекъалан а, дегӀан а дола дан, наггахь до цара иза зулам дан Ӏалашо йолуш, йа адам дезалахь. Жинаца ца оьшу йукъаметтигах ларвалархьама, бусалбанаша цӀахь сих-сиха Къуръан деша деза. Нагахь жин адаман чудоьллехь, иза АллахӀан царца бен арадаккхалур дац. Дера жинаш йа шайтӀарчий адам гӀочу балхе, ширке тоьтту. Жин хӀусам чу ца даийта, чуволуш бусалбачо «БисмиЛлаьхӀ» олу.
Жинийн социалан кхолламо герга до уьш адаман. Церан бу шайн доьзал, паччахьаш, ду бераш, ловзарш, йу суьдаш, кхин ритуалаш. Цхьадолчу хьадисаша жинаш 3 тайпане доькъу: тӀема лела хуурш, лаьхьех а, жӀаьлех а теранаш, гуттаренна кхерсташ. Мухьаммад пайхамарца лелаш хилла ӀабдуллахӀ ибн МасӀуда, билгалдаьккхина, жинаш пайхамара Къуръан доьшуш ладогӀа даьхкинчу хенахь, цунна уьш шена гира, цуо церан амал йийцира, тайп-тайпана дийна кепаш йара текхаргийн а, лаьхьарчех а тера, кӀайн духарш долу лекха адамех тера. Жинаш саьрмакийн, акха ишакийн, кхин цхьа могӀа дийнатийн куьце довлало. Наггахь жин адаман куьце долу, адамаш тилдархьама. Цхьадолу хьадисаша чӀагӀдо, жинаш дахало даьӀахкаш тӀехь дилх диллина, кхаьллеш йаало.
Ибн Таймияс дерриг жинаш билгалдохура, бодане, харц, йамартло йеш олий, ишттачу кепара леладора салафизман радикалан динӀамор, кхин а чӀагӀдора, жинаш кхочушйо буозбунчаша лело буозбунчалла, цаьрца цхьаьна болх бо, «къайлах долу бакъдерг» латтадо палтосучарна, церан сеансашкахь деллачу адамийн аьзнаш до.
Ар-Рахьман суратан 33 айатехь Дала хьахадо, жинийн таро йу анакевнал дехьа дала, амма делан лаамца. Нагахь жин шен лаамца стигалал ара а даьлла Дала маликашка ден омарашка ладогӀа гӀортахь, тӀаккха, цигахь иза хаа ма-делла, Делан лаамца иза дагор ду стигалан седанца.
Сулейманан жинаш
Къуръана ма-диццара, исраилан паччахьаллин уггаре сийлахь урхалчех цхьаъ волчу Сулейманан (Соломон керсталлехь), Дала ницкъ белла, уггаре ницкъ болчу жинашна омар дала. Европин дуьненахь уьш гӀоле девза «Гоетин» йилбазаш санна, жинийн гӀоьнца Сулеймана тӀедиллина царна тайп-тайпана декхарш кхочуш дан, церан хьуьнаршка хьаьжжина, таӀзар а деш хилла дуьхьало йинчунна.
Сулеймана жиннашка ницкъала болх бойтура дика а, шорта а, аьлларг ца дича таӀзар дора. Сулейман веллачул тӀаьхьа хиина висира, шен Ӏасана тӀе а тевжина, жинашна моьттура иза шайна тӀаьхьа терго йеш ву:
Жинаш фольклорехь
Жинаш хаало берриг аьлча санна бусалбанийн, шайн йуьхьиг ӀаббасгӀеран халифатан муьрехь йолийна мехкийн фольклорашкахь, цигахь йукъабаьлла жин дешан таханлера кхетам, ткъа стен жин — джинири. Оцу хенахь джинирих лаьцна легендаш а йара, масала, Джейхал Джинирих. Исламан Ӏелам наха жинашна кӀезиг маьӀна лахь а, бусалбанийн исбаьхьаллин литературехь шорта ду жинех лаьцна дийцарш, безаман исторех, цара Ӏалашйо хазнех, нийсачу динера халбатхой дуккха а галбаха гӀертарх. Ӏаьрбийн а, бусалбанийн а, йуккъера бӀешерийн а фольклорехь жинаш дара гӀарадевлла персонажаш, дукха хьолехь уьш дара зуламхойн ролеашкахь, шайн ролашкахь тера дара европин фольклорера шайтӀанех.
Жинаш ду «Эзар а, цхьаъ а буьйса» туьйранашкахь коьрта персонажаш. Дукха хьолехь жинаш бехке хуьлу массо бохаман: цамгаран, цӀеххьана валаран, йа, вукха агӀора, гӀо до адамашна. Стен жинаша Ӏехабо божарий.