cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кемералти (Мармарис)
Хьажоргаш
Категори:Мармариснан микрокӀошташ
Категори:Мармариснан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Толочков
Толочков (Талочкаў) — Белоруссин Гомелан областан Рогачёван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Рогачёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Старые Подсосенки
Старые Подсосенки (Старые Подсосенки) — Российн Федерацин Рязанан областан Шацкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Шацкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мурынтал
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Масериз (Удине)
Масериз — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Наранхал (Тантима)
Эль Наранхал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Наранхал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Дружба (Харовскан кӀошт)
Дружба (Дружба) — Российн Федерацин Вологдин областан Харовскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Харовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Повет (эвла)
Повет  — Болгарин Кырджалин областера эвла. Кырджали йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кырджалин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Василево (Кувшинован кӀошт)
Василево (Василево) — Российн Федерацин Тверан областан Кувшинован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кувшинован кӀоштан нах беха меттигаш
Гембичина
Гембичина — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Сычево (Вагайн кӀошт)
Сычево (Сычево) — Российн Федерацин Тюменан областан Вагайн кӀоштара эвла.
Карл Маркс (Тогуз-Торонан кӀошт)
Карл Маркс — ГӀиргӀазойчоьнан Джалал-Абадан областан Тогуз-Торонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сычево (Вагайн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Карл Маркс (Тогуз-Торонан кӀошт)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Тогуз-Торонан кӀоштан нах беха меттигаш
Сычево (Вагайн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Вагайн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Млынище (Житомиран область)
Млынище — Украинин Житомиран областан Житомиран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
Рокапретуро (Л'Аквила)
Рокапретуро — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Изабелин-Ц
Изабелин-Ц — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Думлупинар (Селчуклу)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Селчуклунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лугови (Каменан кӀошт)
Лугови (Луговое) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Каменан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Каменан кӀоштан нах беха меттигаш
Большое Нарышкино
Большое Нарышкино (Большое Нарышкино) — Российн Федерацин Орёлан областан Хотынецан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Хотынецан кӀоштан нах беха меттигаш
Шараповы
Шараповы (Шараповы) — Кировн областан Юрьян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Юрьян кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Грин-Блафф (Вашингтон)
Грин-Блафф  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вашингтон штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Грин-Блафф бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Вашингтон штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Вашингтон штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
HD245786
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Арменево (Смоленскан область)
Арменево (Арменево) — Российн Федерацин Смоленскан областан Гагаринан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областаан Гагаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Монте-Виста (Колорадо)
Истори
Монте-Виста гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Колорадо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ташеба
Ташеба (Ташеба) — Российн Федерацин Хакасин Усть-Абаканан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат тайп-тайпана йу, бахьна географин хӀоттаман башхаллаш а, рельеф а йу. Климатан башхаллаш кхоллало маьлхан энергин, рельефан, ораматийн, атмосферан циркуляцин Ӏаткъамца. Мелхан радиацин цхьанатоьхна барам Хакасин аренийн декъехь дуккха а сов йу, иза санна шораллехь йолчу Российн малхбузан кӀошташкахьчул. Кхузахь алсама бу бекхна, кӀезиг мархаш йолуш хенан хӀоттам. Эрана олуш дац «маьлхан Хакаси». Боккъала а, кхузахь денош алсама ду Сочехьчул. Йакъон климат хиларан коьрта бахьна лаьмнийн даккъийн Ӏаткъам бу, цара догӀан ӀиндагӀа до (мархаш сехьа ца йовлуьйту). Кхузахь алсама ду къилба-малхбузен мехаш. ЧӀогӀа мехаш бӀаьстенан амалехь ду, дукхахьолахь цара йахьа чан. Къилбаседехьа йиллина хиларо аьтту бо арктикин хӀаваъ чубаийта. Ма-дарра аьлча, Хакасин климат чӀогӀа континенталан амалехь йу, аьхке йовха, Ӏа шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Абаканан кӀоштан нах беха меттигаш
Аличли (Эшме)
Аличли (Alıçlı) — Туркойчоьнан Эгейн регион регионан Ушак провинцин (ил) Эшменан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ушак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эшменан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кузнецова, Анна Юрьевна
Кузнецо́ва А́нна Ю́рьевна  (йинчу хенахь Була́ева; йина 1982 шеран 3 январехь, Пензехь, РСФСР, ССРС) — россий пачхьалкхан а, йукъараллин а гӀуллакххо, бакъо ларйийриг. 2016 шеран 9 сентябрехь дуьйна Российн Федерацин Президент волчура берийн бакъонийн векал. Российн Федерацин Бакъйолу пачхьалкхан 2 классан хьехамча.
Биографи
Йина 1982 шеран 3 январехь Пензехь. Да — гӀишлошйархо, нана — инженер. Ваша а ву. 1997 шо кхаччалц дийшира йуккъерачу йукъарадешаран № 72 йолчу ишколехь Пензехь. 1998—1999 шерашкахь дийшира Хьехархойн № 3 йолчу лицейхь Пензехь. 2003 шарахь цӀиен дипломца чекйаьккхира Пензин пачхьалкхан университетан Хьехархойн В. Г. Белинскийн цӀарах институт «хьехархо-психолог» говзаллийца.
Йукъараллин гӀуллакх долийра волонтёран тӀийра — областан берийн дарбанцӀачохь дӀатесна берийн Ӏуналла дора.
2008—2010 шерашкахь кхоьллира йукъараллин вовшахтохар «Благовест» (председатель вара цуьнан майра ).
2011 шарахь кхоьллина, коьрте хӀоьттира «Покров» фондан, цуо гӀо дора дукха бераш долу а, таро йоцу а доьзалшна. Пензин областехь фондо таро йира демографин «Дахар — сийлахь совгӀат» цӀе йолу комплексан программа кхочушйан, цигахь коьрта агӀо йара доьзалхочух болу зударшка бераш дӀа ца дахийтаран профилактика, ткъа кхин а ламастан доьзалийн мехаллаш кхайкхор. Оццу шарахь Йерригроссийн кегийрхойн «Сан харжам — дахар а, могушалла а» цӀе йолу социалан проектийн фестиваль-къовсаман инициатор хилира, цуьнан Ӏалашо кхайкхийра доьзалийн мехаллаш кхоллар а, Ӏалашдар а, кегийрхошна йукъахь дахаран могашаллин хьал кхиоран дика ойланаш практике йахар, ноналлин гӀо лацаран гӀуллакхаш тодар, уггаре аьтту болу кхиоран хьесапаш даржор.
2014 шарахь Кузнецова Анна йукъайахара Йерригроссийн халкъан фронтан (цул тӀаьхьа «Покровн» сихха пачхьалкхо йелира грант 600 эзар сом, дахаран чолхечу хьолехь, берашца болу наной тӀеэцаран стационарца Ноналла ларйаран центр), ткъа кхин а шо даьлча Пензин кхочушдаран комитетан коьрте хӀоьттира. Кузнецовас аьтту бира бер ден цӀеношна а, бер дан гӀо даран системашна а таллам бан. Шен коьрта Ӏалашонаш билгалйехира заьӀапхоойн бакъонаш ларйарехь (царна йукъахь бераш а), ткъа иштта уьш Ӏамо а, балха хӀитто а хьолаш кхоллар, лелаш долу законаш дохош заьӀпалла дӀадаккхаран дуьхьало чӀагӀйар. Оццу хенахь иза «Российн наной» вовшахтохаран регионан декъан коьрте хӀоьттира. Кузнецован кхин дӀа карьера кхио аьтту бира президентан администрацин куьйгалхочун хьалхарчу гӀовсо Володин Вячеслава.
2015 шарахь дуьйна — Доьзал ларбаран кхолламан ассоциацин председатель, Пензин областан губернатор волчура Зударийн кхеташонан декъашхо. Пензин областан Йукъараллин палатин конфессешна йукъара йукъаметтигийн а, эхь-бехкан маршо ларйеш гӀолацаран а комиссин председателан гӀоьнча.
2015 шеран бӀаьста коьрте хӀоьттира кхоьллинчу РФ Йукъараллин палатин Доьзал ларбаран кхолламан ассоциацин, сентябрехь йукъайахара социалан ориентаци йолу коммерцин боцу кхолламийн болх тобаран белхан тобанна. Оццу шарахь РФ президента Путин Владимира куьг йаздира омарна тӀехь, цуьнца, «Покров» фонд хилира президентан грантийн оператор 420 миллион соьман.
2016 шарахь дакъалецира «Йукъара Российн» праймеризехь, цуьнан жамӀашца декъахошна йукъахь хьалхара меттиг йаьккхира — 65,1 %, ткъа кхин а 66,1 % Лермонтовн цхьаьнамандатан харжаман гуонехь. ПхоьалгӀа меттиг йаьккхира Йукъара Росси партин № 15 тобанехь, цунна хьалха вара Володин Вячеслав. Оццу хенахь йац цхьанне а политикин партийн декъахо.
Российн президентан Путин Владимиран 2016 шеран 9 сентябран Омарца хӀоттийна Российн Федерацин Президент волчура берийн бакъонан векал.
РФ президент волчура социалан ориентаци йолу коммерцин боцу кхолламийн болх тобаран белхан тобанна йукъайахара.
Российн президентан Путин Владимиран 2019 шеран 15 январан Омарца 5 шеран йухахӀоттийна Российн Федерацин Президент волчура берийн бакъонийн Векалан дарже.
2016 шо
Кузнецовас гойту ша чӀогӀа а, йиллина а педофилин довхо. 2016 шеран сентябрехь Российн Федерацин прокуратуре йелира дехарца, берийн порнографи меттигна таллахьара Москохахь хӀоттийна Вежарийй ЛюмьергӀеран цӀарах суьртийн центран Стерджес Джокан «Эхь ца хеташ» цӀе йолу гайтам, цигахь гайтина дара дерзина кхиина берийн суьрташ. 2016 шеран декабрехь кховдийра инициатива педофилийн реестр йан йеза аьлла, уьш дешаран меттигашка балха бита а ца беза аьлла.
2017 шо
2017 шеран январехь жигара дакъалецира гӀовгӀа а йолуш москохара доьзалера ДельгӀаьргара тӀеэцна бераш схьадохуш. Бахьана хилира берийн бешара кхиорхочо дина дӀахьедар, шена цхьаьна кӀентан дегӀа тӀехь Ӏаржйина меттигаш гина аьлла, ткъа иштта тӀаьхьа берашна АИВ карийра. ГӀуллакх теллинчул тӀаьхьа Зеленоград гӀалин социалан гӀолацаран центран психологийн комиссис сацам бира, кхин и бераш оцу доьзалехь биса йиш ца хилар, иза къобал дира Москохан Къинхьегаман а, социалан Ӏалашдаран а департаментан куьйгалхочо Петросян Владимира, цуо тӀаьххьара ДельгӀаьрца болу берийн Ӏуналлин барт бохоран сацам бира. Кузнецован майра волчу, мозгӀара Алексейс хаийтира социалан машанашкахь, шена гина цхьацца материалаш ДельгӀеран зуламийн гӀуллакхера. Оцу публикацина реза ца хилира цхьа бакъонаш ларйийриг, иза эргӀадйелира Векалан майрачун стенна гина зуламан гӀуллакхан къевлина материалаш аьлла.
Йемалйар а, гӀолацар а
Йукъараллин «Схьало педофил!» боламан координатор а, «Кхерамаза бералла» боламан куьйгалхо а, Российн антипедофилийн кампанин жигархо а йолчу Левченко Аннас, 2017 шеран февралехь емал бира Берийн бакъонийн векалан Кузнецован болх:
Дайн-нанойн йерригроссийн дуьхьалонан председатела Мамиконян Марияс 2017 шеран майхь йаздина диллинчу кехатехь гайтира Кузнецован белхаца доьзна цхьа могӀа реза доцу хӀуманаш.
Цхьа дакъа йукъархоша Кузнецовехьа гӀолецира, цунна дуьхьала берш емал беш. Йукъараллин «Уралан дайн-нанойн комитет» фондан президента Жабреев Евгенийс а, Екатеринбурган гӀалин дайн-нанойн комитетан председатела Неталиев Валерийс гӀолецира Кузнецован, Мамиконянан кехатан реза боцуш, цара лорура, шен Кузнецовага йаздина кехатехь иза «бух боцуш бехке ярехь арайаьлла массо а дозанал, кхин а нуьцкъаллин структурийн адресе берийн бакъонийн векал кхеташ йац хӀун ду малхбузен кепара „ювеналан юстици“ йаздеш». Кхин а Мамиконян емал йеш а, Кузнецовегахьа гӀодоккхуш йистхилира РХА «Регионаш Online» леррина корреспондентийн а, журналистийн а декъан координатор йолу Ширяева Ксения.
Доьзал
2003 шарахь дуьйна марехь ю. Майра — Кузнецов Алексей, мозгӀар, чекхйаьккхина синмехаллин семинари, шиъ лакхара дешар ду (техникин а, хьехархойн а), иштта техникин Ӏилманийн кандидат Ӏилманан тӀегӀа йу. Йалх бер: йоьӀрий — Мария а, Дарья а, кӀентий — Иван, Николай, Тимофей, Лев.
ТӀедогӀу рицкъ
Российн Федерацин пачхьалкхан даржаш дӀалаьцначеран декларацехь болчу хаамашца, 2018 шарахь Кузнецова Аннас даьккхина 6 507 198 сом. Цуьнан майрачун оццу муьран са хилла 1 436 158 сом. Кузнецова Аннин долахь ду лаьттан дакъа 800 кв.метр майданца, йеха цӀа 140,8 кв.метр майда йолуш.
Хьажоргаш
Биография на сайте Уполномоченного при Президенте РФ по правам ребенка
Категори:Российн йукъараллин гӀуллакххой Категори:Российн бакъо ларйийриш Категори:Пензин областан йукъараллин гӀуллакххой Категори:Российн Федерацин Президент волчура берийн бакъонийн векалш Категори:Пензин пачхьалкхан университетан Хьехархойн В. Г. Белинскийн цӀарах институтера арахецнарш Категори:Российн Федерацин Бакъйолу пачхьалкхан 2 классан хьехамчаш
Ржегеч
Ржегеч (Řeheč) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Дубови (Павлоградан кӀошт)
Дубови — Украинин Днепропетровскан областан Павлоградан кӀоштара эвла.
Ржегеч
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Дубови (Павлоградан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ржегеч
Демографи
Бахархойн динамика:
Мавас
Мавас (Mavas) — Азербайджанан Ходжаваьндан кӀоштара эвла.
Ржегеч
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Мавас
Билгалдахарш
Категори:Ходжаваьндан кӀоштан нах беха меттигаш
Дубови (Павлоградан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Павлоградан кӀоштан нах беха меттигаш
Вилин (Хишки)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Блавози
Блавози — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ЛуагӀа.
Вилин (Хишки)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Блавози
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ЛуагӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вилин (Хишки)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Лобановски-1
Лобановски-1 (Лобановская-1) — Российн Федерацин Архангельскан областан Няндоман кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Няндоман кӀоштан нах беха меттигаш
Покровски (Ершован йуьртан меттиг)
Покровски (Покровское) — Российн Федерацин Москохан областан Одинцовон кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Одинцовон кӀоштан нах беха меттигаш
Калеруэла
Калеруэла — Испанин Толедо провинцин муниципалитет.
Фрузчето (Козенца)
Фрузчето — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Калеруэла
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Толедо провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Казчина Понтальия (Бреша)
Казчина Понтальия — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Радебург
Радебург (Radeburg) — Германин Саксони латтана йукъара коммуна.
Фрузчето (Козенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Радебург
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Казчина Понтальия (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Луит
Луит — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПигӀенейш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ПигӀенейш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Печке
Печке — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ОрхӀанийе (Мармарис)
ОрхӀанийе (Orhaniye) — Туркойчоьнан Эгейн регионан МугӀла провинцин (ил) Мармариснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:МугӀла провинцин микрокӀошташ
Категори:Мармариснан микрокӀошташ
Категори:Мармариснан кӀоштан нах беха меттигаш
Подлесни Мукаров
Подлесни Мукаров — Украинин Хмельницкан областан Каменец-Подольскан кӀоштара эвла.
ОрхӀанийе (Мармарис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Подлесни Мукаров
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Каменец-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мусабек
Мусабек — Кхазакхстанан Алматан областан Коксунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Коксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Бязи (Казерта)
Бязи — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нижни Березники
Нижние Березники (Нижние Березники) — Коми Республикин Койгородскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац
Билгалдахарш
Категори:Койгородскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Слатина-Тимиш (коммуна)
Слатина-Тимиш — Румынин Караш-Северин жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Караш-Северин жудецан коммунаш
Термополис
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Вайоминг штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Изабеля (Мазовин воеводалла)
Изабеля  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Подврых
Подврых — Болгарин Кырджалин областера эвла. Джебел йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Кырджалин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бурмакино (Борисоглебскан кӀошт)
Бурмакино (Бурмакино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Борисоглебскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лос Руисеньор, Луис Гарсия (Ромита)
Лос Руисеньор, Луис Гарсия — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Руисеньор, Луис Гарсия лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Масерини (Бергамо)
Масерини — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Бели Речка (Ивано-Франковскан область)
Бели Речка — Украинин Ивано-Франковскан областан Верховинан кӀоштара эвла.
Масерини (Бергамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Бели Речка (Ивано-Франковскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Рестолц
Рестолц — Румынин Селаж жудецан коммунера эвла.
Бели Речка (Ивано-Франковскан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Рестолц
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Масерини (Бергамо)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бели Речка (Ивано-Франковскан область)
Хьажоргаш
Категори:Верховинан кӀоштан нах беха меттигаш
Рестолц
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Селаж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Турск
Турск (Турск) — Белоруссин Гомелан областан Рогачёван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Рогачёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Бирдик (Тогуз-Торонан кӀошт)
Бирдик — ГӀиргӀазойчоьнан Джалал-Абадан областан Тогуз-Торонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
NGC 5954
NGC 5954 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5954 5954
Шумски (306026)
Шумское (Шумское) — Российн Федерацин Курскан областан Золотухинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Золотухинан кӀоштан нах беха меттигаш
Германова
Германова — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Мегрелийн Википеди
Мегрелийн Википеди — мегрелийн маттахь долу Википедин дакъа. Болх бан йолаелла 2011 шарахь. Тахана Википеди чохь бу NaN undefineds. Массо нисдарийн дукхалла.
Литература
Категори:Википедин дакъош
Герреро, Герерито (Арселия)
Герреро‎, Герерито — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Герреро‎, Герерито лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Дружинино (Вологдин область)
Дружинино (Дружинино) — Российн Федерацин Вологдин областан Харовскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Харовскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нингиджан
Нингиджан (Ninqican) — Азербайджанан Ходжаваьндан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Ходжаваьндан кӀоштан нах беха меттигаш
Араплар (Эшме)
Хьажоргаш
Категори:Ушак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эшменан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рокапьетра (Верчели)
Рокапьетра — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD245805
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Дубовое (Кировскан кӀошт)
Дубовое (Дубавое) — Белоруссин Могилёвн областан Кировскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Кировскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сторожки
Сторожки (Сторожки) — Российн Федерацин Рязанан областан Шацкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Шацкан кӀоштан нах беха меттигаш
Новогуйвински
Новогуйвински — Украинин Житомиран областан Житомиран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
Бланзак (Лакха ЛуагӀа)
Бланзак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ЛуагӀа.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ЛуагӀа департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Давыдово (Кувшинован кӀошт)
Давыдово (Давыдово) — Российн Федерацин Тверан областан Кувшинован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ЭгӀрибайат (Селчуклу)
ЭгӀрибайат (Eğribayat) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Селчуклунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Давыдово (Кувшинован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кувшинован кӀоштан нах беха меттигаш
ЭгӀрибайат (Селчуклу)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Селчуклунан микрокӀошташ
Категори:Селчуклунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Весели Горка (Украина)
Весели Горка — Украинин Днепропетровскан областан Павлоградан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Павлоградан кӀоштан нах беха меттигаш
Исбияпан (Сан Андрес Тустла)
Исбияпан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ржегнице (Крнско)
Ржегнице  (Řehnice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Лос Манантиялес (Тепезинтла)
Лос Манантиялес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Лос Манантиялес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Вилице
Вилице (Vilice) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Малетино (Алтайн мохк)
Малетино (Малетино) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Каменан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Монтроуз (Колорадо)
Монтроуз  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Колорадо штатера гӀала.
Истори
Монтроуз гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Колорадо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ЛукгӀуьп
ЛукгӀуьп — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПигӀенейш.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха ПигӀенейш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Печки (Словени)
Печки — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Шибаны
Шибаны (Шибаны) — Кировн областан Юрьян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Юрьян кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Лобановски-2
Лобановски-2 (Лобановская-2) — Российн Федерацин Архангельскан областан Няндоман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Няндоман кӀоштан нах беха меттигаш
Избиска (Мазовин воеводалла)
Избиска  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Радибор
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тамбуряны
Тамбуряны (Тамбуряны) — Российн Федерацин Тюменан областан Вагайн кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Вагайн кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5955
NGC 5955 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
5955 5955
Фрузчи (Потенца)
Фрузчи — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гринвотер (Вашингтон)
Гринвотер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вашингтон штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Гринвотер бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Вашингтон штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Вашингтон штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Астахово (Смоленскан область)
Астахово (Астахово) — Российн Федерацин Смоленскан областан Гагаринан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областаан Гагаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Бязини (Венеция)
Бязини — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Слетиоара (коммуна, Вилча)
Слетиоара — Румынин Вилча жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вилча жудецан коммунаш
Муткенова (Павлодаран область)
Муткенова — Кхазакхстанан Павлодаран областан Актогайнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Актогайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Подлесни (Хмельницкан кӀошт)
Подлесни — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.