cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юзеево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Шарлыкан кӀоштан нах беха меттигаш
Парадизо (Кремона)
Парадизо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Поситос III (Агуаскальентес)
Поситос III — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Калиште (Йиглава)
Калиште  (Kaliště) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Поситос III (Агуаскальентес)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Калиште (Йиглава)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сен-Жену
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ласкар (Словаки)
Ласкар  — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Марьяновски (Украина)
Марьяновски — Украинин Винницан областан Тульчинан кӀоштара эвла.
Ласкар (Словаки)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Марьяновски (Украина)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Тульчинан кӀоштан нах беха меттигаш
Светицки Урочище
Светицки Урочище (Светицкое Урочище) — Российн Федерацин Смоленскан областан Смоленскан кӀоштара эвла.
Кастель-Кондино
Кастель-Кондино — Италин Трентино — Альто-Адидже регионера коммуна. Лаьтташ йу Тренто провинцехь.
Светицки Урочище
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Кастель-Кондино
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Светицки Урочище
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мельбурн
Мельбурн (Melbourne /) — Австралера шен йокхаллица 2-гӀа. меттигехь йолу гӀала ю. Виктори олучу штатан коьрта гӀала. Бахархойн дукхалла 4 170 000 адам леррана 2011 шарахь.
Светицки Урочище
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кастель-Кондино
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Трентино — Альто-Адидже йукъара гӀаланаш
ЖозегӀан
ЖозегӀан (Jozerand) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сергеевка (Лениногорскан кӀошт)
Сергеевка (Сергеевка) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Лениногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 17 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Лениногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Конвенто (Валле д'Аоста)
Конвенто  — Италин Валле д'Аоста регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Валле д'Аоста регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кепилна (Селаж)
Кепилна — Румынин Селаж жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Селаж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сасхори
Сасхори (სასხორი) — Гуьржийчоьнан Мцхета-Мтианетин Мцхетан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 332 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Мцхетан муниципалитетан нах беха меттигаш
Пирогово (Новгородан область)
Пирогово (Пирогово) — Российн Федерацин Новгородан областан Сольцин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сольцин кӀоштан нах беха меттигаш
Убалдо Вильегас (Папантла)
Убалдо Вильегас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Убалдо Вильегас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Главни Запань
Главная Запань (Главная Запань) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волхован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волхован кӀоштан нах беха меттигаш
Эминбей (СалихӀли)
Эминбей (Eminbey) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) СалихӀлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:СалихӀлинан микрокӀошташ
Категори:СалихӀлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Йоьруьклер (Чине)
Йоьруьклер (Yörükler) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Чиненан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:Чиненан микрокӀошташ
Категори:Чиненан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пенн-Естейтс (Пенсильвани)
Пенн-Естейтс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Пенн-Естейтс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Слоново (Тверан область)
Слоново (Слоново) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мейгс (Джорджи)
Мейгс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера гӀала.
Истори
Мейгс гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Джорджи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Алосайна
Алосайна — Испанин Малага провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Малага провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Корытово (Вологдин область)
Корытово (Корытово) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Рогачи (Калугин область)
Рогачи (Рогачи) — Российн Федерацин Калугин областан Козельскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
(15171) Xandertielens
(15171) Xandertielens — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Рогачи (Калугин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(15171) Xandertielens
Истори
ДӀайиллина 1960 шеран 24 сентябрехь К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2772 P-L» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Рогачи (Калугин область)
Хьажоргаш
Категори:Козельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дисмайри
Дисмайри  (?) — Эрмалойчоьнан Сюникан провинцин эвла.
Билгалдахарш
Категори:Сюникан провинцин нах беха меттигаш
Жумо
Жумо (Jumeaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
(6967) 1991 VJ3
(6967) 1991 VJ3 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 11 ноябрехь К. Судзуки, Т. Урата цӀе йолу Ӏилманчо Тоёта обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 VJ3».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Жумо
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сюровай (Уван кӀошт)
Сюровай (Сюровай) — Российн Федерацин Удмуртин Уван кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Уван кӀоштан нах беха меттигаш
(15172) 3086 P-L
(15172) 3086 P-L — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
СемекугӀ
СемекугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сен-Жиль (ЭндгӀ)
Сен-Жиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭндгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Штудлов (Злин)
Штудлов  (Študlov) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Булатово (Кировн область)
Булатово (Булатово) — Кировн областан Верхнекамскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Штудлов (Злин)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Булатово (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Штудлов (Злин)
Географи
.
Булатово (Кировн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Штудлов (Злин)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Булатово (Кировн область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Штудлов (Злин)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Злин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Булатово (Кировн область)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Верхнекамскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Ла Меса дел Зарзал (Коюка де Каталан)
Ла Меса дел Зарзал — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Меса дел Зарзал лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Кшимув (Западно-Поморскан воеводалла)
Кшимув  — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Мясновка (Костомаровскан йуьртан меттиг)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Аррою-Тринта
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Санта-Катарина штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Базылевка (Белорусси)
Базылевка (Базылёўка) — Белоруссин Витебскан областан Полоцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Полоцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Канберра
Канбе́рра (Canberra, олу йа  ) — Австралин коьрта шахьар, мехкан уггаре йаккхийчех чоьхьара гӀала. Канберрин бахархой гӀала-спутникца Куинбианаца цхьаьна хуьлу (2016). ГӀала Австралин коьрта гӀалин мехкан административан йукъ йу, цунна йукъа йогӀу кхин а жима йуьртабахаман зона а, къоман Намаджи парк. Канберрин 250 км къилбаседа-малхбалехьа лаьтта Сидней, ткъа 450 км къилба-малхбузехьа — Мельбурн.
1908 шарахь хӀинцалера Канберрин мохк хаьржира Австалин Бертан хин йолу коьрта шахьар йогӀа, иза компромисс йара коьрта шахьран статус къуьйсучу шин гӀалин, Сиднейн а, Мельбурнан а йукъахь. ГӀишлошйаран бух буьллуш уггаре дика дизайнан дуьненайукъара къовсам дӀабаьхьанчул тӀаьхьа, иза болийра 1913 шарахь, схьаийцира Чикагора архитекторийн Гриффин Уолтера Берлин а, Гриффин Мэрион Махонин а план. Канберрин дизайнан бух хилира гӀала-бешан концепци, цуьнца Ӏалашо йара Ӏаламан ораматийн шуьйра зонаш йахкар, иза бахьнехь австралихоша коьрта шахьран цӀе тиллира «». ГӀала йоккха хиларна а, кхиарна а Дуьненан хьалхара тӀамо а Йоккха депрессино а новкъарло йина йолушехь, Дуьненан шолгӀа тӀамал тӀаьхьа Канберра къегина гӀала хила йолайелира.
Австралин правительствон резиденци а йолуш, Канберра — Австралин парламент, Лакхара суд, дуккха а министраллаш, агенталлаш лаьтта меттиг йу. ГӀалахь кхин а йу пачхьалкхан маьӀна долу йукъараллин а, оьздангаллин а урхаллаш, масала Австралин къоман галерей а, Австралин къоман музей а. Федералан правительство доккха дакъа лоцу гӀалин валови сурсаташна, иза йу уггаре йоккхачехь Канберрера белхан меттигаш латториг.
Этимологи
«Canberra» дош схьадолу нгабри олучу меттигера тайпанан диалектера, иза йукъадоьду нгуннавал олучу доьзалан тобанна, ма-дарра аьлча — «Kanbarra» дашах, иза гочдан мега нгуннавалийн ширачу маттара, «гуламан меттиг» санна. И цӀе, гуш ду, лелайора корробори, йа австралин бухара бахархойн Ӏадатан гулам билгалбоккхуш, и гулам бора нгуннавал тайпин шеран заманан кхелха хан тӀекхаьчча, цигахь дуура тайпана полларчийн нӀаьний, церан кхалхаран некъ иштта чекхболура хӀора бӀаьста оцу кӀоштахула.
Географи
Канберро дӀалоцу 814,2 км² майда, лаьтта Бриндабелла (Brindabella Ranges) лаьмнашна гена йоццуш, Австралин малхбален бердйистан 150 км гергга. ГӀала лаьтта шунаш болчу аренашкахь 550 - 700 м лакхахь. Уггаре лекха меттиг — Маджура лам (Mount Majura, 888 м). Кхечу лаьмнех билгалдовлу Тейлор лаьмнаш (Mt Taylor), Эйнсли лаьмнаш (Mt Ainslie), Магга-Магга лаьмнаш (Mt Mugga Mugga), Блэк-Маунтин лаьмнаш (Black Mountain). Канберрин гуобаьккхина хьаннаш йу, цигахь ийна меттигаш йу эвкалиптийн саваннаш, бай-аренаш, хьаннийн кӀошташ, уьшалаш, йекъа эвкалиптийн хьаннаш.
Портехула чекхдолу Молонгло эрк, иза цхьаьна агӀора къевлина чӀинг йоьттина, Канберрин йуккъехь лаьтта Берли-Гриффин Ӏам чура хин тӀегӀа цхьаьнаэшшара латторхьама. Къилбаседа-малхбузен декъехь Молонгло кхета Маррамбиджи (Murrumbidgee) эрках, иза охьадоьду къилбаседамалхбузен агӀора Керла Къилбан Уэльсера Ясс гӀалин агӀорхьа. Австралин коьрта гӀалин мехкан дозанехь Оукс-Истейт эвлана гена доццуш Молонгло эрках кхета Куеанбеян эрк (Queanbeyan River). Молонгло а, Маррамбиджи а эркех кхета масех шовда а, масала, Джеррабомберра (Jerrabomberra Creek) а, Ярралумла (Yarralumla Creek) а. Ши шовда, Джинниндерра (Ginninderra) а, Таггеранонг (Tuggeranong) а, дӀакъевлина чӀингашца, цара кхуллу Ӏаьмнаш Джинниндерра (Ginninderra) а, Таггеранонг (Tuggeranong). Берли-Гриффин Ӏам баккхале Канберрин мохк гуттаренна а хи тӀедолуш бара.
Климат
Канберрин климат континентан субтропикин йу, амма ламанан аматашца. Иза бахьнехь Канберрехь даиман температурин дийнан-бусан даккхий лестарш хуьлу, аьхке дукха хьолехь барам боцуш йекъа ца хуьлу.
Географин шоралла а, локхалла а, бердйистан гена хиларна Канберре дика къаьста шеран йиъ зама. Дукхаха болу австралин бердашца болчу мехкашкара, цигахь йу йерриг штатийн коьрта шахьарш, климат хӀордо кӀадйо. Канберрехь аьхке йовха а, йекъа а йу, Ӏаьнаш шийла а, дохк йолуш а, сих-сиха гӀоролаш йолуш а хуьлу. Лаьмнаш а, цхьацца меттигаш а къовлу лайно. ГӀалахь билгалйаьлла уггаре лакхара температура, 1968 шеран 1 февралехь, хилла 42,2 °C, уггаре лахара, билгалйаьккхина 1971 шеран 11 июлехь, — −10 °C. Ӏай гӀалахь наггахь ло а догӀу, амма иза сиха деша. Сентябрера март кхаччалц хуьлу йочанаш. Максимум догӀа догӀу бӀаьста а, аьхка а.
ГӀалин планировка
Канберрин дисинчу декъан планировка йоьзна йу гӀалин гуонахьара кхаа лакхенах: лаьмнаш Эйнсли, Блэк-Маунтин, Бимбери.
Канберрин гӀаланан декъан зонийн структура йу: цунна чохь билгалдовлу гуонаш, гӀалин йаккъаш, гӀалин йисташ, промышленностан кӀошташ, эвланаш. ГӀала йекъна ворхӀ гуоне, хӀора а царех йекъало кӀошташка, йу шен коммерцин а, йукъараллин а йукъ. Гуонашка охьахевшира лахарчу рогӀехь:
Къилбаседа а, Къилба а Канберра гуонаш доккхаха долу дакъа йина Гриффин Уолтер Берлин планан бух тӀехь. 1967 шарахь къоман коьрта шахьар кхиоран комиссис «Y-план» олу сацам бира, Канберрин махлелоран а, коммерцин а меттигийн тӀаьхьа кхиоран план, уьш йевза «гӀалин йаккъаш» санна, шайна йукъахь уьй йу чехка автонекъашца, церан латтаро Y элп дагадоуьйту: Y бух биллина Таггеранонг гуоно, ткъа чеккхенашкахь — Белконнен а, Гангалин а. Канберра кхиар, цунна йукъахь, гӀалин план хӀоттор, латталелор, правительствон йуьззина тергонехь ду. Австралин коьрта шахьран мехкан дерриг латта 99 шарна аренде эцна къоман правительствегара.
ГӀалин дукхаха йолчу кӀошташкахь йу долара туьканаш, цуьнца цхьаьна, лаьтта йаккхий махлелоран йаккъашна гергахь, ткъа цара хьашташ кхочуш до масех вовшашца доза долу гӀалин кӀоштийн. Коммуналан гӀуллакхаш а, ишколаш а дукха хьолехь лаьтта меттигера туьканашна йа махлелоран йаккъашна гергахь. Канберрин дукхаха йолу кӀоштана цӀераш техкина хьалха хилла Австралин премьер-министрийн а, мехкан гӀарабевлла гражданийн а, хьалха охьахевшинчеран а лерам беш йа австралин меттигерачу меттанех йевлла цӀераш тохку.
Даффи (Duffy) кӀоштахь — австралин ваьлнийн а, чӀингийн а. Кхечу пачхьалкхийн дипломатин миссеш коьртаниг лаьтта Ярраламла (Yarralumla), Дикин (Deakin), О’Малли (O'Malley) кӀошташкахь. ГӀалин промышленностан кхо кӀошт йу Фишуик (Fyshwick), Митчелл (Mitchell), Хьюм (Hume).
Европахой бахкале болу мур
Европахой бахкале хӀинцалера Канберрин махкахь шеран замане хьаьжжина дехара австралин бухара нехан тайпанаш — нгуннавал а валгалу а. ГӀалин къилба-малхбалехьара латтанаш тӀехь дехара нгариго тайпа, къилбаседехьа — гундунгурра, бердашца — юин, малхбузехьа — виратюри. Археологин хаамашца, хӀинцалера Канберрин кӀошта адам охьахиина гергга хьалха.
Могушалла Ӏалашйар
Канберрехь болх беш ду шиъ пачхьалкхан дарбанан цӀа: 600 меттиг болу Канберрин дарбанан цӀа (хьалха Уоден-Велли дарбанан цӀа), лаьтта Гэррен (Garran) кӀоштахь, 174 меттиг болу Кэлвери дарбанан цӀа, лаьтта Брюс кӀоштахь. Ший а дарбанан цӀа цхьаьна хенахь дуб азин дарбанан цӀа, царна чохь хин болу медицинин белхалой Ӏамабо. Уггаре даккхийчех долара дарбанан цӀа ду Джеймс Джонан (John James Memorial Hospital) цӀа. Кхечу доларчу дарбанан цӀийнех билгала долу Кэлверин долара дарбанан цӀа (Calvary Private Hospital) а, Къоман коьрта шахьран долара дарбанан цӀа Хелтскоуп (Healthscope's National Capital Private). Хьалха Эктон ахгӀайренан тӀехь кхин а лаьттара дарбанан цӀа, Канберрин паччахьан дарбанан цӀа (Royal Canberra Hospital), амма 1991 шеран 27 ноябрехь из адӀакъевлира, ткъа 1997 шарахь эккхийтира, Австралин Къоман музей йиллархьама.
Транспорт
Канберрехь дӀасалеларан коьрта гӀирс бу автомобиль. Хьалха лелийна гӀалайилларан политико дика болх бина йолчу некъийн системина, иза къастало некъан чкъоьран лакхара дикаллица. Канберрин гуонаш вовшахтесна дикачу некъашца, леларан сихаллин доза тоьхна 80—100 км/сахьт. Гуонийн дукхаха йолу кӀошташ йихкина тӀедогӀучу некъашца.
Пачхьалкхан адам дӀасалелоран автобус Канберрехь йу «Australian Capital Territory Internal Omnibus Network» компани. Шен долара транспортца адам гӀалахула а, луларчу Керла Къилба Уэльсан кӀошташкахула дӀасалелориг йу «Transborder Express» а, «Deane’s Buslines» а. ТӀаккха а автобусан хаам меттигера бахархоша кӀезиг лелабо: оцу тайпана транспорт тӀехь дӀаса ца лела 4,6 % Канберрин бахархой бен. 5,5 % гӀоле хета балха баха гӀаш йа вилиспет тӀехь. Долара автобусаша Канберрин уьйр латтайо гергахь лаьттачу Керла Къилба Уэльсера гӀаланашца. ГӀалахь такси а йу (коьрта компанеш — «Aerial Consolidated Transport» а, «Cabxpress» а).
2015 шарахь Канберрехь бан болийра бай цӀерпоштнекъ. Дуьххьара дӀайеллар билгалдаьккхина 2019 шарна.
ГӀалин цӀерпоштнекъашца уьйр йу Австралин кхечу гӀаланашца. Канберрин цӀерпоштнекъан станци лаьтта Кингстонан кӀоштахь. 1920 а, 1922 а шерашна цукъахь цӀерпоштнекъан га дехьаделира Молонгло эркана, тӀаккха дӀахьаьдира къилбаседехьа, амма хи хьаьддачул тӀаьхьа из адӀакъевлира, кхин цкъа а то ца дира.
Канберрехь кхиина вилиспедан некъийн маша бу, цуо уьйр латтайо дерриг гӀалин гуонашна йукъахь, кхин а вилиспортхошна лерина цхьа могӀа башха ламанан некъаш ду.
Канберра лаьтта Сиднейн автомобилан тӀехь федералан новкъа вахча кхо сахьт генахь (Къоман 23 шоссе, National Highway 23), цуьнан уьйр йу Къоман 25 шоссеца, ткъа Мельбурнера схьа Къоман 25 шоссен тӀехула ворхӀ сахьтехь.
Карпово (Острован кӀошт)
Карпово (Карпово) — Российн Федерацин Пскован областан Острован кӀоштара эвла.
Канберра
Транспорт
2016 шо кхачале Канберрин аэропорто чухула болх бен ца бора, дукхаха дерг, Сидней, Мельбурне, Брисбене, Аделаиде, Перте лелара авиакомпаниеш Qantas а, Virgin Australia. 2016 шеран 21 сентябрехь хьалха Singapore Airlines авиакомпанис дӀайиллира дуьххьарлера дуьненайукъара рейс, ткъа 2016 шеран ноябрехь Qatar Airways авиакомпани йолайелира Канберрера дуьненайукъара рейсаш йан.
Карпово (Острован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Канберра
ГӀаланаш-вежарий
Канберра гӀала-ваша йу лахарчу гӀаланийн:
Хьажоргаш
Категори:Океанин коьрта гӀаланаш Категори:Австралин гӀаланаш Категори:Австралин коьрта гӀалин мехкан нах беха меттигаш
Карпово (Острован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Акбуьк (Дидим)
Акбуьк (Akbük) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) Дидимнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Байирли (Самсат)
Байирли (Bayırlı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатолин Адийаман провинцин (ил) Самсатан кӀоштара эвла.
Акбуьк (Дидим)
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Байирли (Самсат)
Хьажоргаш
Категори:Адийаман провинцин нах беха меттигаш
Акбуьк (Дидим)
Хьажоргаш
Категори:Дидимнан микрокӀошташ
Категори:Дидимнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Байирли (Самсат)
Хьажоргаш
Категори:Самсатан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Хуан де ла Круз (Санта Круз де Хувентино Росас)
Сан Хуан де ла Круз — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Хуан де ла Круз лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Кастельнуово
Кастельнуово — Италин Трентино — Альто-Адидже регионера коммуна. Лаьтташ йу Тренто провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Трентино — Альто-Адидже йукъара гӀаланаш
Берекет (Бор)
Хьажоргаш
Категори:НигӀде провинцин нах беха меттигаш
Категори:Боран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Моживул
Моживул — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Доганале-Валкането (Рим)
Доганале-Валкането — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сатовле
Билгалдахарш
Категори:Мцхетан муниципалитетан нах беха меттигаш
Силос (Асколи Пичено)
Силос — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Червони Квити
Червони Квити — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Узедом-тӀера-Штольпе
Узедом-тӀера-Штольпе — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Слобода (Городьковскан йуьртан меттиг)
Слобода (Слабада) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Конвенто (Падова)
Конвенто  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гоч (Врнячка Баня)
Гоч  (Гоч) — Сербин Рашка гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Конвенто (Падова)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гоч (Врнячка Баня)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Рашка гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Щури
Щури — Украинин Винницан областан Тульчинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Первомайка (Костромин область)
Первомайка (Первомайка) — Российн Федерацин Костромин областан Макарьеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Макарьеван кӀоштан нах беха меттигаш
Кепилна-де-Жос
Кепилна-де-Жос — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Алба жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ЭмирхӀаджили (СалихӀли)
ЭмирхӀаджили (Emirhacılı) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) СалихӀлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:СалихӀлинан микрокӀошташ
Категори:СалихӀлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Александровка (Лениногорскан кӀошт)
Александровка (Александровка) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Лениногорскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 6 стаг (2010).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Лениногорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вимислянка (Великопольскан воеводалла)
Вимислянка  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Староалексеевка (Украина)
Староалексеевка — Украинин Николаевн областан Веселинован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хака (Хабаровскан мохк)
Климат
Эвла Амуран-Уссурийскан климатан кӀошт йукъахь йу, иза бараман зонера ТийнаӀапказан муссонан меттиган чуйогӀу Климатан амалехь ду аьхкенан йовхо а, барамера луьра кӀезиг ло долу Ӏа а.
Староалексеевка (Украина)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Веселинован кӀоштан нах беха меттигаш
Ялчкаево
Ялчкаево (Ялчкаево) — Российн Федерацин Оренбурган областан Шарлыкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Шарлыкан кӀоштан нах беха меттигаш
Постура II (Хесус Мария)
Постура II — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
Альгарробо
Альгарробо — Испанин Малага провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Малага провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Анискино (Тверан область)
Анискино (Анискино) — Российн Федерацин Тверан областан Бежецкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бежецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Гнилка
Гнилка (Гнилка) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волхован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волхован кӀоштан нах беха меттигаш
Штудлов (Свитави)
Штудлов  (Študlov) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Калиште (Надейков)
Калиште  (Kaliště) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Штудлов (Свитави)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Калиште (Надейков)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Штудлов (Свитави)
Демографи
Бахархойн динамика:
Калиште (Надейков)
Географи
.
Нью-Гейвен (Нью-Йорк)
Нью-Гейвен  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Калиште (Надейков)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Нью-Гейвен (Нью-Йорк)
Истори
Йиллина.
Калиште (Надейков)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Пушкари (Марий Эл)
Пушкари (Пушкари) — Российн Федерацин Марий Элан Нови Торъялан кӀоштара эвла.
Ла Лима (Мисантла)
Географи
Ла Лима лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Пушкари (Марий Эл)
Климат
Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.
Ла Лима (Мисантла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Пушкари (Марий Эл)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Лима (Мисантла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Пушкари (Марий Эл)
Хьажоргаш
Категори:Нови Торъялан кӀоштан нах беха меттигаш
Коргине
Коргине — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Ла Лима (Мисантла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Коргине
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Ла Лима (Мисантла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нью-Гейвен (Нью-Йорк)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Калиште (Надейков)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Хордзор
Хордзор (?) — Эрмалойчоьнан Сюникан провинцин эвла.
Билгалдахарш
Категори:Сюникан провинцин нах беха меттигаш
Пенн-Стейт-Ери (Пенсильвани)
Пенн-Стейт-Ери  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Пенн-Стейт-Ери бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Пенсильвани штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Родни Слободка
Родная Слободка (Родная Слободка) — Российн Федерацин Калугин областан Козельскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Козельскан кӀоштан нах беха меттигаш
(6968) 1991 VX3
(6968) 1991 VX3 — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Трояни (Мазовин воеводалла)
Трояни  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Сен-ЖогӀж-суьгӀ-АгӀнон
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЭндгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(6968) 1991 VX3
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 11 ноябрехь С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 VX3».
Трояни (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(6968) 1991 VX3
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Трояни (Мазовин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Трояни (Мазовецьке воєводство)
Корюкино
Корюкино (Корюкино) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Смердово (Торжокан кӀошт)
Смердово (Смердово) — Российн Федерацин Тверан областан Торжокан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Корюкино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Смердово (Торжокан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Торжокан кӀоштан нах беха меттигаш
Корюкино
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
(15173) 3520 P-L
(15173) 3520 P-L — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1960 шеран 17 октябрехь К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «3520 P-L» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Светицы
Светицы (Светицы) — Российн Федерацин Смоленскан областан Смоленскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Смоленскан областан Смоленскан кӀоштан нах беха меттигаш
Большие Коты
Большие Коты (Большие Коты) — Российн Федерацин Иркутскан областан Иркутскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
СемуьгӀ-ан-Осуа
СемуьгӀ-ан-Осуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
ИгӀонд-е-БуьгӀон
ИгӀонд-е-БуьгӀон (Yronde-et-Buron) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.
СемуьгӀ-ан-Осуа
Географи
.
ИгӀонд-е-БуьгӀон
Географи
.
СемуьгӀ-ан-Осуа
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Большие Коты
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Иркутскан кӀоштан нах беха меттигаш
ИгӀонд-е-БуьгӀон
Билгалдахарш
Категори:Пуьи-де-Дом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(15174) 4649 P-L
(15174) 4649 P-L — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1960 шеран 24 сентябрехь К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «4649 P-L» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кшинка
Кшинка — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш