cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
БахӀчелеричи (Мамак)
БахӀчелеричи (Bahçeleriçi) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Мамакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Казанка (Амуран область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
БахӀчелеричи (Мамак)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Казанка (Амуран область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
БахӀчелеричи (Мамак)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Казанка (Амуран область)
Хьажоргаш
Категори:Серышеван кӀоштан нах беха меттигаш
БахӀчелеричи (Мамак)
Хьажоргаш
Категори:Мамакнан микрокӀошташ
Категори:Мамакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Новоандреевка (Сумин область)
Новоандреевка — Украинин Сумин областан Белопольен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Белопольен кӀоштан нах беха меттигаш
Паньково (Белозерскан кӀошт)
Паньково (Паньково) — Российн Федерацин Вологдин областан Белозерскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Белозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Тужимово
Тужимово (Тужимово) — Российн Федерацин Калугин областан Бабынинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бабынинан кӀоштан нах беха меттигаш
Санта Луча (Казерта)
Санта Луча — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ФатихӀ (Диловаси)
ФатихӀ (Fatih) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Диловасинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Диловасинан микрокӀошташ
Категори:Диловасинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нивияно (Пяченца)
Нивияно — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Татарски Ахметьево
Татарски Ахметьево (Татарское Ахметьево) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Алькееван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 399 стаг (2010 ).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий 26, гӀезалой 60.
Билгалдахарш
Категори:Алькееван кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево де Банда (Сан Мигел де Альенде)
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево де Банда — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево де Банда лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Делень (Констанца)
Делень — Румынин Констанца жудецан коммунера эвла.
Талакино
Талакино (Талакино) — Российн Федерацин Пскован областан Невелан кӀоштара эвла.
Делень (Констанца)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Талакино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Делень (Констанца)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Констанца жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Габела VI (Кротоне)
Габела VI — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тис Блатна
Тис Блатна (Tis u Blatna) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сьвенценин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Малые Сменки
Мали Сменки (Малые Сменки) — Российн Федерацин Тверан областан Сонкован кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сонкован кӀоштан нах беха меттигаш
Каона (Лучани)
Каона  (Каона) — Сербин Моравич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Моравич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Юзефув (гмина Черневице)
Юзефув  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Санта-Колома-де-Фарнерс
Санта-Колома-де-Фарнерс — Испанин Жирона провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Жирона провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ламбак (Мозель)
Ламбак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Роум (Айова)
Роум  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айова штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
(11805) 1981 EL13
(11805) 1981 EL13 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1981 EL13» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Танкачил (Озулуама де Маскареньяс)
Танкачил — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Танкачил лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ташлиджа (Коркут)
Ташлиджа (Taşlıca) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Муш провинцин (ил) Коркутан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коркутан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Завьяловка (Оренбурган область)
Завьяловка (Завьяловка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Бугурусланан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Бугурусланан кӀоштан нах беха меттигаш
Любожиця
Любожиця — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Уссейра
Уссейра — Португалин Лейрия гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
HD56010
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Уссейра
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Лейрия кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD56010
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Марцинково (Ольштинскан повет)
Марцинково  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Сан Мигел (Аютла де лос Либрес)
Сан Мигел — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Мигел лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Мусакоьй (Асланара)
Мусакоьй (Musaköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан КуьтахӀи провинцин (ил) Асланаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:КуьтахӀи провинцин нах беха меттигаш
Категори:Асланаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Буенос Аирес, Ранчо (Асьентос)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
АгӀманкугӀ (Уаза)
АгӀманкугӀ (Armancourt (Oise)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Долни Вилемовице
Долни Вилемовице (Dolní Vilémovice) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Донец
Донец — Украинин Харьковн областан Змиеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Змиеван кӀоштан нах беха меттигаш
Озерно (Тулин область)
Озерно (Озерно) — Российн Федерацин Тулин областан Тёпло-Огарёван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тёпло-Огарёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Новоукраински (Черниговн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черниговн кӀоштан нах беха меттигаш
Чиршкасы (Канашан кӀошт)
Чиршкасы (Чăрăшкасси, Чиршкасы) — Чувашин Канашан кӀоштара эвла.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 256 стаг ( 2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (94%).
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Канашан кӀоштан нах беха меттигаш
Кочети (Нью-Мексико)
Кочети  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Мексико штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Кочети бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Мексико штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Нью-Мексико штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Утьма
Утьма (Утьма) — Российн Федерацин Омскан областан Тевризан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Тевризан кӀоштан нах беха меттигаш
Варацце
Варацце — Италин Лигури регионера коммуна. Лаьтташ йу Савона провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Лигури йукъара гӀаланаш
Лесовой (Ростовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Черткован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
(10105) Holmhallar
(10105) Holmhallar — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 6 мартехь UESAC цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1992 EM12».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Нал
Нал (Sus scrofa) олу. Муьлххачу а Ӏаламан хьелашца тарлуш Малхбузе Европин а, Кавказан лаьмнийн а хьаннашкахь, генарчу малхбалийн тайгехь а, Юккъерчу Азин, Иранан эрз болчу тогӀешкахь а, Тянь-Шанехь а, альпийски цанашкахь а хуьлуш ду и шатайпа экха. Нелана ца езаш меттиг ю, кӀорга ло дуьллуш йолу Къилбаседе. ХӀунда аьлчи, цунна напгӀа латтош дерг лаьттан тӀоьхлара чкъор ду. Иза гӀорийча а, цунна тӀоьхула стомма ло диллича нал кхин напгӀа доцуш меца юьсу.
Хьажоргаш
Категори:Дийнаташ
Таштюбе
Таштюбе — Башкирийчоьнан Альшееван кӀоштара эвла, иза Ташлински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 214 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452112, код ОКАТО — 80202858004.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Альшееван кӀоштан нах беха меттигаш
Санта Луча (Салерно)
Санта Луча — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Перуг (Мазовин воеводалла)
Перуг  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ла Аурора (Сочияпа)
Ла Аурора — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Аурора лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Моргуново (Кировн область)
Моргуново (Моргуново) — Кировн областан Юрьян кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Юрьян кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Присмара
Присмара (Присмара) — Российн Федерацин Смоленскан областан Рославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Рославлан кӀоштан нах беха меттигаш
БахӀчелеруьстуь (Мамак)
БахӀчелеруьстуь (Bahçelerüstü) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Мамакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Категори:Мамакнан микрокӀошташ
Категори:Мамакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кайапинар (Диловаси)
Кайапинар (Kayapınar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Диловасинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Диловасинан микрокӀошташ
Категори:Диловасинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пушной (Новосибирскан область)
Пушной (Пушной) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Черепанован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Ниволто (Павия)
Ниволто — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тис Лук
Тис Лук (Tis u Luk) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Карловы Вары мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
АгӀгӀас
АгӀгӀас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лермонтово (Амуран область)
Лермонтово (Лермонтово) — Российн Федерацин Амуран областан Серышеван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Хьажоргаш
Категори:Серышеван кӀоштан нах беха меттигаш
(11806) 1981 EF14
(11806) 1981 EF14 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1981 EF14» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Габела Гранде (Кротоне)
Габела Гранде — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Федорино (Первомайскан кӀошт)
Федорино (Федорино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Панево (Белозерскан кӀошт)
Панево (Панево) — Российн Федерацин Вологдин областан Белозерскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Белозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бачкеево
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Игран кӀоштан нах беха меттигаш
ЛамбегӀ (Мозель)
ЛамбегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Кверчапияна VI (Кампобасо)
Кверчапияна VI — Италин Молизе регионан  коммунера эвла.
ЛамбегӀ (Мозель)
Географи
.
Кверчапияна VI (Кампобасо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Молизе регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Юлдуз (Алькееван кӀошт)
Юлдуз (Юлдуз) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Алькееван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 43 стаг (2010 ).
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой 73.
Билгалдахарш
Категори:Алькееван кӀоштан нах беха меттигаш
Мадонна-дель-Сассо
Мадонна-дель-Сассо — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Вербано-Кузио-Оссола провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Сьвенцк-Великий
Сьвенцк-Великий — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Таланкино (Пскован область)
Таланкино (Таланкино) — Российн Федерацин Пскован областан Невелан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Невелан кӀоштан нах беха меттигаш
Григорово (Мошенскан кӀошт)
Григорово (Григорово) — Российн Федерацин Новгородан областан Мошенскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Мошенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Тереро (Эмилияно Запата)
Эль Тереро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Тереро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Йедипинар (Коркут)
Йедипинар (Yedipınar) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Муш провинцин (ил) Коркутан кӀоштара эвла.
Эль Тереро (Эмилияно Запата)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Йедипинар (Коркут)
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коркутан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(10106) Lergrav
(10106) Lergrav — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 1 мартехь UESAC цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1992 EV15».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Омельченки (Сумин область)
Омельченки — Украинин Сумин областан Белопольен кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево дел Каризо (Сан Фелипе)
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево дел Каризо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Омельченки (Сумин область)
Хьажоргаш
Категори:Белопольен кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево дел Каризо (Сан Фелипе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
НухӀоьрен (Асланара)
Хьажоргаш
Категори:Асланаран кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо Нуево, Ранчо Нуево дел Каризо (Сан Фелипе)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
НухӀоьрен (Асланара)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Подгорная (Слониман кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Санта-Кристина-де-Аро
Санта-Кристина-де-Аро — Испанин Жирона провинцин муниципалитет.
Подгорная (Слониман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Санта-Кристина-де-Аро
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Подгорная (Слониман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Санта-Кристина-де-Аро
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Жирона провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фамаликан (Назаре)
Фамаликан  — Португалин Лейрия гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Марково (Сонкован кӀошт)
Марково (Марково) — Российн Федерацин Тверан областан Сонкован кӀоштара эвла.
Фамаликан (Назаре)
Географи
кӀошташ. Майда —.
Марково (Сонкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Фамаликан (Назаре)
Хьажоргаш
Категори:Лейрия кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Марково (Сонкован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сонкован кӀоштан нах беха меттигаш
Роял (Айова)
Роял  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айова штатера гӀала.
Истори
Роял гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тырново (Калугин область)
Тырново (Тырново) — Российн Федерацин Калугин областан Бабынинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Бабынинан кӀоштан нах беха меттигаш
Любомеж (Бохенскан повет)
Любомеж — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Монагас (Медельин)
Монагас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Монагас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Долни Вилимеч
Долни Вилимеч (Dolní Vilímeč) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Донецки (Харьковн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Изюман кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Боровичи
Нови Боровичи — Украинин Черниговн областан Корюковкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Корюковкан кӀоштан нах беха меттигаш
HD56022
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Назино (коммуна)
Назино — Италин Лигури регионера коммуна. Лаьтташ йу Савона провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Лигури йукъара гӀаланаш
Песцидла
Песцидла — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Затоновски
Затоновский (Затоновский) — Российн Федерацин Оренбурган областан Бугурусланан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Бугурусланан кӀоштан нах беха меттигаш
Вассертруьдинген
Вассертруьдинген — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
(11807) 1981 EH17
(11807) 1981 EH17 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1981 шеран 1 мартехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Сайдинг-Спринг обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1981 EH17» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ваивен (Пабельон де Артеага)
Ваивен — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Акха цициг
Доккхачу акха цицигах Акха цициг, ЦӀокъа (Lynx lynx) олу. Кавказехь наггахь бен тосалуш дац иза. Доца дегӀ а долуш экха ду иза. ЦӀога хадийчи санна доца ду цуьнан. ДегӀан дохалла 80-100 см. ЦӀога 20-30 см. Шина а агӀор беснеш тӀехь маж ю цуьнан. Лергаш тӀехь ирах дахана чоьш ду, маӀаш санна хеталуш. ТӀера чо беха а луьста а бу цуьнан. Мехка тесчи санна а хеташ овкъаран басахь ду иза. ЧукӀело жимма сирла ю. Жимма Ӏаьржа тӀедарчи ду цуьнан букъ тӀехь а хенаш тӀехь а. Вайн Кавказан лаьмнашкахь, хьаннийн аьрцнашкахь, хин тогӀешкахь хуьлуш ду акха цициг.
Ижонна таллар буьйсанна ду акхачу цициган. Дийнахь дӀалечкъа иза диттийн баххьашкахь тӀулгийн чхернашкахь, боьрнашкахь. Вуно атта дитта тӀе хьаладолу иза. Цо олхазарш а, дехкий а доу. Оре дар февраль баттахь ду. КӀорни 2-3 йо. Пхеана тӀе кхаччалц еш меттиг а хуьлу. КӀорнеш йинчу хенахь са ца гуш бӀаьрзе хуьлу. БӀаьраса 12-чу дийнахь догӀу царна, Дас а нанас а до царна дола. Шина шарахь кхуьу кӀорнеш.
Акха цициг лечкъана лелаш ду.
Делень (Мехединць)
Делень — Румынин Мехединць жудецан коммунера эвла.
Акха цициг
Ӏаьса а, Марта а, Гиха а хиш схьадолучохь а Ч1аьнти-Органехь а, Хахалга, КӀериго, МӀайста лаьмнашкахь а хуьлуш ду акха цицигаш.
Делень (Мехединць)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Мехединць жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Акха цициг
Хьажоргаш
Категори:Дийнаташ
Шибылги
Шибылги (Энтрияль, Шибылги) — Чувашин Канашан кӀоштара село.
Поштан индекс — 429314. ОКАТО - 97216874001. Код КЛАДР - 2100700009700.
Налоган органан код - 2134.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 784 стаг ( 2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (96%).
Гребни (Докшицин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Докшицин кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Марцинково (Острудскан повет)
Марцинково  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Санта Луча (Рьети)
Санта Луча — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Трунтаишево
Трунтаишево — Башкирийчоьнан Альшееван кӀоштара эвла, иза Трунтаишевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 1234 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452113, код ОКАТО — 80202861001.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Альшееван кӀоштан нах беха меттигаш
Федоровка (Тевризан кӀошт)
Федоровка (Федоровка) — Российн Федерацин Омскан областан Тевризан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сан Мигел (Зирандаро)
Сан Мигел — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Федоровка (Тевризан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Сан Мигел (Зирандаро)
Географи
Сан Мигел лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Федоровка (Тевризан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тевризан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Мигел (Зирандаро)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Лангатт
Лангатт — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мозель департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Балкираз (Мамак)
Балкираз (Balkiraz) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Мамакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мамакнан микрокӀошташ
Категори:Мамакнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Коьселер (Диловаси)
Коьселер (Köseler) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Диловасинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Диловасинан микрокӀошташ
Категори:Диловасинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш