cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(8098) Miyamotoatsushi
(8098) Miyamotoatsushi — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 19 сентябрехь К. Эндатэ, К. Ватанабэ цӀе йолу Ӏилманчо Китами обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1993 SH2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Сихонкино
Сихонкино — Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Кабаковски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 897 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453029, код ОКАТО — 80235823006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан нах беха меттигаш
Дорки (Вологдин кӀошт)
Дорки (Дорки) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Моравщина
Моравщина (Мораўшчына) — Белоруссин Минскан областан Дзержинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Дзержинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ульянка (Ичалкин кӀошт)
Ульянка (Ульянка) — Российн Федерацин Мордовин Ичалкин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Турсан чӀож
Турсан чӀож (кхин Трусо ; თრუსოს ხეობა, Тырсыгом) — Гуьржийчоьнан къилбаседа-малхбалера а, Россера а чӀож. ЧӀожан доккхаха долу дакъа долахь ду Мцхета-Мтианетин мехкан Казбегин муниципалитетан. Савитиси шаломан гергара жима тархийн дакъа долахь ду Российн Федерацин юкъарчу Къилбаседа ХӀирийчоьн республикин.
Лаьтта Кавказан къилбаседа басехь. Шорта туьханийн хьосташ хиларна цунах олу «Нарзанийн чӀож».
Географи
Къилбаседа-малхбузехь доза тоьхна шина лома юькъо Батсигпарс а, Сивераут а, цунна дехьа йолало Росси (Къилбаседа ХӀирийчоь), малхбузехь — Кавказан дукъ (Келан акъари), цунна дехьа лаьтта Къилба ХӀирийчоь, къилба-малхбалех — ТӀеман-Гуьржийн некъ, къилбаседа-малхбалехь — Башлам.
Исси-л'Евек
Исси-л'Евек — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сона а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Песочни (Выборган кӀошт)
Песочни (Песочное) — Российн Федерацин Ленинградан областан Выборган кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ленинградан областан Выборган кӀоштан нах беха меттигаш
Лаго (Техас)
Лаго  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Лаго бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Техас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Шара-Тогот
Шара-Тогот (Шара-Тогот) — Российн Федерацин Иркутскан областан Ольхонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Ольхонан кӀоштан нах беха меттигаш
Лоховски
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Удомлян кӀоштан нах беха меттигаш
Динеталь
Динеталь — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Явлейка (Пензин область)
Явлейка (Явлейка) — Российн Федерацин Пензин областан Кузнецкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кузнецкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Кончини (Слоупнице)
Кончини  (Končiny) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Авиньо (Варезе)
Авиньо  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Запорожски
Запорожски (Запорожская) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Темрюкан кӀоштара эвла.
Авиньо (Варезе)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Запорожски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Авиньо (Варезе)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Запорожски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Темрюкан кӀоштан нах беха меттигаш
(16521) 1990 WR5
(16521) 1990 WR5 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Калюжски
Калюжски (Калюжская) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Агвас Буенас, Пуертас Каденас (Силао)
Агвас Буенас, Пуертас Каденас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Жгув-Другий
Жгув-Другий — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Данишмент (Балйа)
Данишмент (Danişment) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Балйанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Балйанан микрокӀошташ
Категори:Балйанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Актаиха
Актаиха (Актаиха) — Кировн областан Санчурскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Кожменешть
Кожменешть — Румынин Горж жудецан коммунера эвла.
Актаиха
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Гажа-ла-Сельв
Гажа-ла-Сельв — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Актаиха
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Гажа-ла-Сельв
Географи
.
Кожменешть
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Горж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гажа-ла-Сельв
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Актаиха
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Санчурскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Краун-Пойнт (Индиана)
Краун-Пойнт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Индиана штатера гӀала.
Истори
Краун-Пойнт гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Индиана штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Еден-л'Аббе
Еден-л'Аббе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(8099) 1993 TE
(8099) 1993 TE — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 8 октябрехь Х. Абэ, С. Миясака цӀе йолу Ӏилманчо Yatsuka обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1993 TE».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Наьрт
На́ьрташ — адаман кепара яккхий садолу хӀуманаш.
Катагоща
Катагоща (Катагоща) — Российн Федерацин Рязанан областан Захарован кӀоштара эвла.
Наьрт
Хьажоргаш
Категори:Наьрташ
Катагоща
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Тиманово (Ярославлан область)
Тиманово (Тиманово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштара эвла.
Катагоща
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тиманово (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Катагоща
Хьажоргаш
Категори:Захарован кӀоштан нах беха меттигаш
Тиманово (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пошехоньен кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ортакале (Селим)
Ортакале (Ortakale) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Селиман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Селиман кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Делфин-Морейра (Минас-Жерайс)
Делфин-Морейра  — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тетинь
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лесничество (Смоленскан область)
Лесничество (Лесничество) — Российн Федерацин Смоленскан областан Угран кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Угран кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Паила (Лас Чоапас)
Ла Паила — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Паила лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сотера (Козенца)
Сотера — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лачино
Лачино (Лачино) — Российн Федерацин Новгородан областан Хвойнин кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Хвойнин кӀоштан нах беха меттигаш
Корона (Болцано)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Родева
Родева (Родева) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Арыш
Нови Арыш (Новый Арыш) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Рыбни Слободан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 758 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Рыбни Слободан кӀоштан нах беха меттигаш
Новосюлки (гмина Славатиче)
Новосюлки  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
(16522) Tell
(16522) Tell — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Джонги (Тренто)
Джонги — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Новодорожни
Новодорожни — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Фачков
Фачков — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Струглица
Струглица (Струглица) — Российн Федерацин Пскован областан Палкинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Палкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Песине (Кунео)
Песине — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тоналапа (Зитлала)
Тоналапа — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Тоналапа лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
КлегӀмен
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Сона а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Малер, Густав
Гу́став Ма́лер (Gustav Mahler; 1860 шеран 7 июль, Калиште (Чехи), Богеми, Австро-Мажаройчоь  — 1911 шеран 18 май, Вена) — сийлахь воккху австрийн композитор а, дирижёр а. XIX—XX бӀешерашкахь гӀарваьлла композитор-симфонист а, дирижёр а.
<!-- Как композитор сыграл роль моста между поздним австро-германским романтизмом XIX века и модернизмом начала XX века. При жизни был признан в первую очередь как дирижёр.
Творческое наследие Малера относительно невелико и почти полностью состоит из песен и симфоний. Настоящая популярность пришла к его произведениям только посмертно.
Для увековечения памяти композитора и исследования его работ в 1955 было создано Международное общество Густава Малера.
Детство
Семья Густава Малера происходила из восточной Богемии и была скромного достатка — бабушка композитора зарабатывала торговлей вразнос. Чешская Богемия была тогда частью Австрийской империи, семья Малер принадлежала к еврейскому немецкоязычному меньшинству. Отсюда рано проявившееся чувство изгнанничества будущего композитора, «всегда незваного гостя».
Юзефув (Легёновскан повет)
Юзефув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Малер, Густав
Детство
Отец Густава, Бернхард Малер, стал разъездным торговцем, продававшим спиртные напитки, сахар и домашние изделия; мать происходила из семьи мелкого фабриканта, производившего мыло. Густав был вторым из 14 детей (лишь шестеро достигли зрелого возраста). Он родился 7 июля 1860 года в скромном доме в деревне.
Юзефув (Легёновскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Малер, Густав
Детство
Вскоре после рождения Густава семья переселилась в маленький промышленный городок Йиглаву — островок немецкой культуры в Южной Моравии, где Бернхард Малер завёл таверну. Здесь будущий композитор страстно полюбил народные танцы и песни, звучавшие вокруг, — песни народов лоскутной австрийской империи: австрийские, немецкие, еврейские, чешские, венгерские, цыганские, словацкие и т. д., услышал сигналы горна и марши местного военного оркестра — все те звуки, которые впоследствии стали частью его музыкальной палитры.
Юзефув (Легёновскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Малер, Густав
Детство
С 6 лет Густав начал учиться игре на фортепиано, а в 10 дал свой первый публичный концерт в Йиглаве.
В 1874 году умер его младший брат Эрнст, и будущий композитор попытался выразить чувства скорби и утраты в не дошедшей до нас опере «Герцог Эрнст Швабский».
В 15 лет отец повёз его в Вену.
Музыкальное образование
Малер поступил в Венскую консерваторию в 1875 году. Его педагогами были Юлиус Эпштейн (фортепиано), Роберт Фукс (гармония) и Франц Кренн (композиция). Занимался также у композитора и органиста Антона Брукнера, но не считался его учеником.
По настоянию отца он также выдержал вступительные экзамены в Венский университет и в течение года посещал лекции по литературе и философии.
В консерватории Малер сдружился с будущим композитором Хуго Вольфом. Не готовый мириться с жёсткой дисциплиной учебного заведения Вольф был отчислен, а менее мятежный Малер избежал этой угрозы, написав покаянное письмо директору консерватории Хельмесбергеру.
Малер получил диплом консерватории в 1878 году, но не смог добиться престижной серебряной медали.
Молодость
После смерти родителей в 1889 г. на Малера легли заботы о младших братьях и сёстрах; в частности, сестёр Юстину и Эмму он взял к себе в Вену и выдал замуж за музыкантов Арнольда и Эдуарда Розе.
Во второй половине 1890-х гг. Малер пережил увлечение своей ученицей, певицей Анной фон Мильденбург, добившейся под его руководством исключительного успеха в вагнеровском репертуаре, в том числе на сцене Венской королевской оперы, но вышедшей замуж за писателя Германа Бара.
Семeйная жизнь
Во время своего второго сезона в Вене, в ноябре 1901 года он познакомился с Альмой Шиндлер, приёмной дочерью известного австрийского художника Карла Молля. Альма поначалу не была рада знакомству из-за «скандалов о нём и каждой молодой женщине, которая стремилась петь в опере». После спора по поводу балета Александра Цемлинского (Альма была его ученицей) Альма согласилась встретиться на следующий день. Эта встреча привела к быстрому браку. Малер и Альма поженились в марте 1902 года, Альма была к тому времени беременна своим первым ребёнком, дочерью Марией. Вторая дочь, Анна, родилась в 1904 году.
Друзья пары были удивлены браком. Театральный директор Макс Буркхард, поклонник Альмы, называл Малера «рахитичным дегенеративным евреем», недостойным красивой девушки из хорошей семьи. С другой стороны, семья Малера считали Альму слишком кокетливой и ненадёжной.
Летом 1907 года Малер, устав от кампании против него в Вене, уехал с семьёй на отдых в Мариа-Вёрт. Там обе дочери заболели. Мария умерла от дифтерии в возрасте четырёх лет. Анна поправилась, впоследствии стала скульптором.
Последние годы
В 1907 году, через короткое время после смерти дочери, врачи обнаружили у Малера хроническое заболевание сердца. Диагноз был сообщён композитору, что усугубило его подавленность. Тема смерти проходит во многих его последних сочинениях. В 1910 году он часто болел. 20 февраля 1911 года у него поднялась температура и сильно заболело горло. Его врач, доктор Йозеф Френкель, обнаружил значительный гнойный налёт на миндалинах и предупредил Малера, что в таком состоянии он не должен дирижировать. Тот, однако, не согласился, считая болезнь не слишком серьёзной. На самом же деле болезнь принимала угрожающие очертания: ангина дала осложнения на сердце, и без того функционировавшее с трудом. Малер угас буквально за три месяца. Он скончался в ночь на 18 мая 1911 года.
Малер-дирижёр
Малер начал карьеру дирижёра в 1880 году. В 1881 году он занял пост оперного дирижёра в Любляне, в следующем году — в Оломоуце, затем последовательно в Вене, Касселе, Праге, Лейпциге и Будапеште. В 1891 году назначен главным дирижёром Гамбургской оперы.
В 1897 году стал директором Венской оперы — самая престижная должность в Австрийской Империи для музыканта. Чтобы иметь возможность занять пост, Малер, рождённый в еврейской семье, но неверующий, формально обратился в католицизм.
Малер — основатель дирижёрской школы, прославившейся такими всемирно известными именами, как Бруно Вальтер, Отто Клемперер, Александр Цемлинский.
В 1907 году в результате интриг он был уволен с поста директора.
В 1908 году был приглашён дирижировать в Метрополитен Опера. Там он ставит незабываемые спектакли — «Пиковая дама» П. Чайковского и «Проданная невеста» Б. Сметаны.
В 1909 году Малер стал главным дирижёром реорганизованного Нью-Йоркского филармонического оркестра, на этом посту он оставался до конца жизни.
Дирижёрское дарование Малера оценивалось весьма высоко: «шаг за шагом он способствует оркестру завоевывать симфонию, при тончайшей отделке мельчайших деталей он не упускает из виду ни на мгновение целого» — писал о Малере Гвидо Адлер, а Пётр Ильич Чайковский, в 1892 году слушавший Малера в Гамбургской опере, в частном письме назвал его гениальным.
Малер-композитор
Малер — автор девяти симфоний (Десятая осталась незаконченной). Все они занимают центральное место в мировом симфоническом репертуаре. Также широко известны его эпическая «Песнь о Земле», симфония с вокалом на слова китайских поэтов. Широко исполняются во всём мире малеровские «Песни странствующего подмастерья» и «Песни об умерших детях», а также цикл песен на основе народных мотивов «Волшебный рог мальчика». А. В. Оссовский был одним из первых критиков, давших высокую оценку произведениям Малера, и приветствовал его выступления в России.
Три творческих периода
Музыковеды отмечают в жизни Малера три явно выраженных периода творчества: длинный первый период, простирающийся от работы над «Печальной песнью» (Das klagende Lied) в 1878—1880 гг. до окончания работы над сборником песен «Волшебный рог мальчика» (Des Knaben Wunderhorn) в 1901 году; более интенсивный «средний период», заканчивающийся с отъездом Малера в Нью-Йорк в 1907 году; и краткий «поздний период» элегических работ до его смерти в 1911 г.
Основные работы первого периода — это первые четыре симфонии, цикл «Песни странствующего подмастерья» (Lieder eines fahrenden Gesellen) и различные сборники песен, среди которых выделяется «Волшебный рог мальчика» (Des Knaben Wunderhorn). В этот период песни и симфонии тесно связаны, и симфонические произведения являются программными; к первым трём симфониям Малер первоначально опубликовал развернутые программы.
Средний период состоит из триптиха чисто инструментальных симфонии (пятой, шестой и седьмой), песен на стихи Рюккерта и «Песен об умерших детях» (Kindertotenlieder). Особняком стоит хоральная Восьмая симфония, которую некоторые музыковеды рассматривают как самостоятельный этап между вторым и третьим периодами творчества композитора. К этому времени Малер уже отказался от явных программ и описательных названий, он хотел писать «абсолютную» музыку, которая говорила бы сама за себя. Песни этого периода потеряли большую часть своего фольклорного характера и перестали использоваться в симфониях так явно, как раньше.
Работы краткого заключительного периода — это «Песнь о земле» (Das Lied von der Erde), Девятая и незаконченная Десятая симфонии. Они выражают личные переживания Малера накануне смерти. Каждое из сочинений заканчивается тихо, показывая, что стремления уступают место смирению. считает, что эти работы являются скорее любящими, чем горьким прощанием с жизнью; композитор Альбан Берг называл Девятую симфонию «самой удивительной вещью, которую Малер когда-либо написал». Ни одна из этих последних работ не была исполнена при жизни Малера.
Стиль
Малер был одним из последних крупных композиторов романтизма, замыкая ряд, в котором стояли, среди других, Бетховен, Шуберт, Лист, Вагнер и Брамс. Многие характерные черты музыки Малера идут от этих предшественников. Так, из Девятой симфонии Бетховена пришла идея использовать солистов и хор в жанре симфонии. От Бетховена и Листа пришла концепция написания музыки с «программой» (поясняющим текстом) и отход от традиционного формата симфонии в четырёх частях. Пример Вагнера и Брукнера призвал Малера расширить масштаб его симфонических произведений далеко за рамки ранее принятых стандартов, включать в них весь мир эмоций.
Ранние критики утверждали, что принятие Малером многих различных стилей для выражения различных чувств означало недостаток собственного стиля; Дерик Кук же утверждает, что Малер «оплатил заимствования отпечатком его собственной личности практически на каждой ноте», производя музыку «выдающейся оригинальности». Музыкальный критик Гарольд Шонберг видит сущность музыки Малера в теме борьбы в традициях Бетховена. Однако, по словам Шонберга, у Бетховена боролся «неукротимый и торжествующий герой», в то время как у Малера — «психический слабак, жалующийся подросток, который … пользовался своим страданием, желая, чтобы весь мир посмотрел, как он страдает». Тем не менее, признаёт Шонберг, большинство симфоний содержат части, в которых великолепие Малера как музыканта преодолевает и заслоняет Малера в роли «глубокого мыслителя».
Соединение песенной и симфонической форм в музыке Малера органично, его песни естественно превращаются в части симфонии, будучи симфоническими изначально. Малер был убеждён, что «симфония должна быть как мир. Она должна охватить всё». Следуя этому убеждению, Малер привлекал для своих песен и симфонических произведений материал из многих источников: крики птиц и коровьи колокольчики для картин природы и сельской местности, сигналы горна, уличные мелодии и деревенские танцы для картин забытого мира детства.
Значение
При жизни Малера его сочинения вызывали большой интерес, но редко удостаивались положительных рецензий профессионалов. Смесь восторга, ужаса и критического презрения — такова постоянная реакция на новые симфонии Малера (песни принимались лучше). Чуть ли не единственным ничем не омрачённым триумфом при жизни Малера была премьера Восьмой симфонии в Мюнхене в 1910 году, объявленная как «Симфония Тысячи». По завершении симфонии овации продолжались полчаса.
Перед тем как во времена нацизма музыка Малера была запрещена как «дегенеративная», его симфонии и песни исполнялись в концертных залах Германии и Австрии; особой популярностью они пользовались во времена австрофашизма (1934—1938). В это время режим, при помощи состоявших в дружеских отношениях с канцлером Куртом Шушнигом вдовы композитора Альмы Малер и его друга, дирижёра Бруно Вальтера, выдвигал Малера на роль национального символа, в параллель с отношением к Вагнеру в Германии.
Популярность Малера возросла, когда появилось новое, послевоенное поколение любителей музыки, не затронутое старой полемикой против романтизма, повлиявшей на репутацию Малера в межвоенные годы.
Среди последователей Малера — Арнольд Шёнберг и его ученики, основавшие вместе ; его влияние испытали Курт Вайль, Лучано Берио, Бенджамин Бриттен и Дмитрий Шостакович. В интервью 1989 года пианист-дирижёр Владимир Ашкенази сказал, что связь между Малером и Шостаковичем была «очень сильной и очевидной».
В честь Малера назван кратер на Меркурии.
Записи Малера-исполнителя
9 ноября 1905 года Малер записал на Вельте-Миньон четыре собственных сочинения:
Произведения
и др.
Записи произведений
Среди дирижёров, оставивших записи всех симфоний Густава Малера (включая или исключая «Песнь о земле» и неоконченную Симфонию № 10):
Важные записи отдельных симфоний Густава Малера осуществили также дирижёры: -->
Библиографи
Категори:Австрихойн композиторш
Новошины
Новошины — Украинин Львован областан Стрийн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Стрийн кӀоштан нах беха меттигаш
Силвестре Мора (Апасео эль Гранде)
Географи
Силвестре Мора лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Купертон (Оклахома)
Купертон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
Балтино
Балтино — Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Кабаковски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 8 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453029, код ОКАТО — 80235823007.
Купертон (Оклахома)
Истори
Йиллина.
Балтино
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Купертон (Оклахома)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Балтино
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан нах беха меттигаш
Монтичелли-д’Онджина
Монтичелли-д’Онджина — Италин Эмилия-Романья регионера коммуна. Лаьтташ йу Пьяченца провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Динствайлер
Динствайлер — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Досон (Испани)
Досон — Испанин Понтеведра провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Понтеведра провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жджари (Конинскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
(8100) Нобеяма
(8100) Нобеяма — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 4 декабрехь М. Хирасава, С. Судзуки цӀе йолу Ӏилманчо Нюкаса обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1993 XF».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Эскаль
Эскаль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Дор (Вологдин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эскаль
Географи
.
Дор (Вологдин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Эскаль
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Селищи (Атяшеван кӀошт)
Селищи (Селищи) — Российн Федерацин Мордовин Атяшеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Абасоло дел Валье (Плая Висенте)
Абасоло дел Валье — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Абасоло дел Валье лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Вовченко, Николай Дмитриевич
Николай Дмитриевич Вовченко  — капитан, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, 1-ра Белоруссин фронтан 5-гӀа армин 94-гӀа гвардин кхиссархойн дивизин 283-гӀа гвардин кхиссархойн полкан ротан куьйгалхо, Советски Союзан Турпал.
Биографи
Вовченко вина 1915 шеран 22 июлехь Соьлжа-ГӀалахь белхалон доьзаллехь. Иза оьрсий вара. Цо чекхйаьккхира Новочеркасскан индустрин институт. Институт чекхйаьккхинчул тӀехь цо болх бира Соьлжа-ГӀалан теплоэлектроцентраль.
1942 шеран февраль дуьйна Вовченко ЦӀен Эскарехь вара. Цу хенахь иза фронте вахийтира. Вовченкос тӀом бира Воронежан а, 2-гӀа Украинин а, 3-гӀа Украинин а, 1-ра Белоруссин а фронташкахь. Цунна шиъ чов йинера. Цо чекхйаьккхира «Выстрел» курсаш.
Курсаш чекхйаьккхичан иза хӀоттийра 283-гӀа гвардин кхиссархойн полкан ротан куьйгалхо. Цо къаьстина майралла гайтира Магнушевски мостагӀийн дуьхьалон зӀе чекхъэккхарехь. 1945 шеран 14 январехь Бжозувка-Подосе юртан уллехь (Варка гӀалан къилбехьа, Польшехь) кхиамца тӀом чекхбеккхича цуьнан рота полкехь массарелла хьалха тӀекхечира Пилица хин тӀе, йодуш летташехь цу хих дехьа а йелла цо схьайаьккхира Пальчев гӀала (Польша).
1945 шеран 27 февралехь СССР Лакхара Советан Президиуман омраца гвардин лакхара лейтенантан Николай Вовченкон йелира Советски Союзан Турпалан цӀе.
1946 шо дуьйна Николай Вовченко тӀаьхьалонан капитан вара. Эскаран болх битинчул тӀаьхьа иза цӀа вирзира. 1968 шо кхаччалц иза Соьлжа-ГӀалан ТЭЦ-1 болх беш вара. 1968—1975 шерашкахь Казахстанан Мангышлакан областан Шевченко гӀалахь Ӏаш а, болх беш а вара. 1975 шарахь иза Соьлжа-ГӀала схьавеар. 1982 шарахь пенсе ваханчул тӀаьхьа иза Пятигорскехь Ӏаш вара. Велира 1991 шеран 13 мартехь. ДӀавоьллина Пятигорскехь.
(16523) 1991 BP
(16523) 1991 BP — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 19 январехь А. Сугиэ цӀе йолу Ӏилманчо Дайник обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 BP» саналган.
Вовченко, Николай Дмитриевич
Дагахьлаттавар
Николай Вовченкон хӀоллам хӀоттийна Пятигорскехь йолчу «Турпаллийн Аллейхь».
Хьажоргаш
Категори:Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхой
ДегӀирмендере (Балйа)
ДегӀирмендере (Değirmendere) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Балйанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Балйанан микрокӀошташ
Категори:Балйанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гажа-э-Вильдьоь
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пионерски (Выборган кӀошт)
Пионерски (Пионерское) — Российн Федерацин Ленинградан областан Выборган кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ленинградан областан Выборган кӀоштан нах беха меттигаш
Рокитни (Борисполан кӀошт)
Рокитни — Украинин Киеван областан Борисполан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Белогорье (Пензин область)
Белогорье (Белогорье) — Российн Федерацин Пензин областан Лопатинан кӀоштара эвла.
Рокитни (Борисполан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Борисполан кӀоштан нах беха меттигаш
Белогорье (Пензин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Ильич (Темрюкан кӀошт)
Ильич (Ильич) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Темрюкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Темрюкан кӀоштан нах беха меттигаш
Кончини (Яблонец над Йизероу)
Кончини  (Končiny) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Лаго-Виста (Старр гуо, Техас)
Лаго-Виста  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Лаго-Виста бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Техас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Агвас Буенас, Хуан Аредондо Родригез (Силао)
Географи
Агвас Буенас, Хуан Аредондо Родригез лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Шида
Шида (Шида) — Российн Федерацин Иркутскан областан Ольхонан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Ольхонан кӀоштан нах беха меттигаш
Арикли (Кизилтепе)
Арикли (Arıklı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Кизилтепенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Категори:Кизилтепенан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Катушенки
Катушенки (Катушенки) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
Авинья (Болцано)
Авинья  — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кожокань
Кожокань — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Лубенькино (Удомлян кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Кожокань
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Лубенькино (Удомлян кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Удомлян кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Тивиця
Тивиця — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.