cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грозненски рабочий
Арахеца долина 1917 шарахь. Цуьнан хьалхара цӀе яра «Товарищ». Цул тӀехьа цуьнан цӀе масийттуза хицаелира — «Известия Грозненского Совета рабочих, крестьянских и казачьих депутатов», «Красный труд». 1924 шарахь цунна тиллира «Грозненский рабочий» цӀе. 1980-гӀа шераш чекхдолуш хенахь цуьнан цӀе тиллира «Голос Чечено-Ингушетии». 1991 шарахь цуьнан арахецар сецира. 1995 шарахь иза юха а арахеца долийра шен хьалхара цӀерца. Цу хенахь иза арахоьцура Минвод гӀалахь. Коьрта офис ю Москохахь. Газета хӀинца арахоьцуш ду Соьлжа-ГӀалахь.
Билгалдахарш
Категори:Нохчийчоьнан газеташ
Ла Консепсион, Ла Конча (Сан Луис де ла Паз)
Ла Консепсион, Ла Конча — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Синтон (Техас)
Синтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Капилино
Капилино (Капилино) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юсьван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
Маяк (Слуцкан кӀошт)
Маяк (Маяк) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Нидегген
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
БгӀузе-ле-Киссак
БгӀузе-ле-Киссак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дурово (Липецкан область)
Дурово (Дурово) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бертаконе (Асти)
Бертаконе  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Белин (коммуна)
Белин — Румынин Ковасна жудецан йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Ковасна жудецан коммунаш
HD147346
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Цедиси
Цедиси (წედისი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 187 стаг (2014 шо).
HD147346
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Цедиси
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
HD147346
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ивановка (Осиковскан йуьртан меттиг)
Ивановка (Ивановка) — Российн Федерацин Воронежан областан Кантемировкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кантемировкан кӀоштан нах беха меттигаш
Сариерик (ХӀазро)
Сариерик (Sarıerik) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ХӀазронан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Семеново (Пестякин кӀошт)
Семеново (Семеново) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2418
NGC 2418 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2418 2418
Масловы
Масловы (Масловы) — Кировн областан Даровскойн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Даровскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Локалита Бредасе (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Троцкия (Беневенто)
Троцкия — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лисицы (Пскован область)
Лисицы (Лисицы) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Тухард
Тухард (Тухард) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Таймыран Долганойн-Ненцойн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Оьренджик (Йешилова)
Оьренджик (Örencik) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регион (Туркойчоь) регионан Бурдур провинцин (ил) Йешилован кӀоштара эвла.
Тухард
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Оьренджик (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Тухард
Хьажоргаш
Категори:Таймыран Долганойн-Ненцойн кӀоштан нах беха меттигаш
Оьренджик (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Йешилован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пьеве ди Канья (Пезаро а, Урбино а)
Пьеве ди Канья — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Брантовцы
Брантовцы (Брантоўцы) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
МаланкугӀ (Мез)
МаланкугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чадово (Калининскан кӀошт)
Чадово (Чадово) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Нова Вес (Божейов)
Нова Вес  (Nová Ves) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Чадово (Калининскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Нова Вес (Божейов)
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Буковець-при-Полянах
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Муханово (Ярославлан кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Ценя-Фольварк
Ценя-Фольварк — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Тарасовка (Чечельникан йуьртан йукъаралла)
Тарасовка — Украинин Винницан областан Гайсин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Гайсин кӀоштан нах беха меттигаш
Средковец
Средковец — Болгарин Шуменан областера эвла. Каолиново йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вести республики
Вести республики — Нохчийн Республикехь арадолу йукъараллийн а, политикин а газет.
Шен сайт йолу хьалхара нохчийн газет.
Дукха республикин а, Российн а Массийн Информацийн ГӀирсан конкурсашахь совгӀаташ даьхна. Нохчийн Республикехь тоьлла газет лоруш ду иза.
Билгалдахарш
Категори:Нохчийчоьнан газеташ
Зайцево (Верхни Тойман кӀошт)
Зайцево (Зайцево) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хоэнтенген (Лакха Рейн)
Хоэнтенген (Hohentengen am Hochrhein) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Дериндже (Варто)
Дериндже (Derince) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Хоэнтенген (Лакха Рейн)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Дериндже (Варто)
Хьажоргаш
Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Зайцево (Верхни Тойман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Дериндже (Варто)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казе ди Вя Силе (Тревизо)
Казе ди Вя Силе — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хоэнтенген (Лакха Рейн)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гаврилово (Нюксеницан кӀошт)
Гаврилово (Гаврилово) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
ВагӀенн (Вьенна)
ВагӀенн (Varennes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Подзамек
Подзамек — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Болеславово (Мазовин воеводалла)
Болеславово  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Зеренда
Зеренда — Кхазакхстанан Акмолан областан Зерендан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Зерендан кӀоштан нах беха меттигаш
Буенос Аирес (Чиконтепек)
Буенос Аирес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Буенос Аирес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Рочестер (Техас)
Рочестер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Буенос Аирес (Чиконтепек)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Нараевка (Винницан область)
Нараевка — Украинин Винницан областан Гайсин кӀоштара эвла.
Буенос Аирес (Чиконтепек)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нараевка (Винницан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Рочестер (Техас)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Нараевка (Винницан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гамарня (Черкассин область)
Гамарня — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
Ратни (Приморьен мохк)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Долиновка (Голованевскан кӀошт)
Долиновка — Украинин Кировоградан областан Голованевскан кӀоштара эвла.
Ратни (Приморьен мохк)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Долиновка (Голованевскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ратни (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Партизанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Долиновка (Голованевскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Голованевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан-Жозе-ду-Жакуипи
Сан-Жозе-ду-Жакуипи — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Обиршений-Лингурари
Обиршений-Лингурари — Румынин Васлуй жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Васлуй жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Столица плюс
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан газеташ
Шелопугинан кӀошт
Шелопугинан кӀошт (Шелопугинский район) — Байкалдехьара мехкан муниципалан кӀошт.
NGC 2419
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Шелопугинан кӀошт
Административан центр — Шелопугино.
NGC 2419
Хьажа кхин а
2419 2419
Шелопугинан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Байкалдехьара мохк Категори:Российн кӀошташ
Шихлар (Агдаман кӀошт)
Шихлар (Şıxlar) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Агдаман кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Уизачал, Педро Мармолехо (Ромита)
Эль Уизачал, Педро Мармолехо — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Уизачал, Педро Мармолехо лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Лас Крусес (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Лас Крусес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
МандгӀ-ан-БагӀгӀуа
МандгӀ-ан-БагӀгӀуа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Троицки (Истран кӀошт)
Троицки (Троицкий) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ВезьегӀ
ВезьегӀ (Vézières) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Троицки (Истран кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
ВезьегӀ
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Белинц (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
БгӀузе-лез-Алес
БгӀузе-лез-Алес — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Рестауранте де ла Манча (Актопан)
Рестауранте де ла Манча — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Цителубани (Горин муниципалитет)
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Гора (Нюксеницан кӀошт)
Гора (Гора) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
Золино (Володарскан кӀошт)
Золино (Золино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Володарскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 408 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Нижни Новгородан областан Володарскан кӀоштан нах беха меттигаш
Салда (Йешилова)
Салда (Salda) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регион (Туркойчоь) регионан Бурдур провинцин (ил) Йешилован кӀоштара эвла.
Мелитонова
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Салда (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Мелитонова
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Салда (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Йешилован кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Закодимски
Закодимски (Закодимский) — Российн Федерацин Архангельскан областан Верхни Тойман кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Бузуны (Пружанин кӀошт)
Бузуны (Бузуны) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Подлесе (Дзержонёвскан повет)
Подлесе  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Хольцгерлинген
Хольцгерлинген (Holzgerlingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Нидеркассель
Нидеркассель — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Яниково (гмина Крушвиця)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Нидеркассель
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Яниково (гмина Крушвиця)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Чернече (Черкассин область)
Чернече — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
Диктепелер (Варто)
Диктепелер (Diktepeler) — Туркойчоьнан Малхбален Анатолин Муш провинцин (ил) Вартон кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вартон кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Цепелев
Цепелев — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Трст (Виченца)
Трст — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Букове-в-Бабни Гори
Букове-в-Бабни Гори — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Средня (Болгари)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Болеславув (Гостининскан повет)
Болеславув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Казе ди Вя Фреда (Удине)
Казе ди Вя Фреда — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Фриули-Венеция-джулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тердоькен (ХӀазро)
Тердоькен (Terdöken) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ХӀазронан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан микрокӀошташ
Категори:ХӀазронан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пьеве ди Кйо (Арецо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Зерноградски
Зерноградски — Кхазакхстанан Акмолан областан Жаркаинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Жаркаинан кӀоштан нах беха меттигаш
Локалита Брезчано (Мачерата)
Локалита Брезчано — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рул (Техас)
Рул  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Нова Вес (Бранжеж)
Нова Вес  (Nová Ves) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Сиско (Техас)
Сиско  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Истори
Сиско гӀала йиллина  шарахь.
Нова Вес (Бранжеж)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сиско (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Рейнике
Рейнике (Рейнике) — Приморьен мехкан Владивостокан гӀалин гуо эвла.
Нова Вес (Бранжеж)
Географи
.
Рейнике
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Нова Вес (Бранжеж)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Рейнике
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (95%).
Билгалдахарш
Категори:Владивостокан гӀалин гуонан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Нова Вес (Бранжеж)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Караджалар (Кавак)
Караджалар (Karacalar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Кавакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Трусово (Орехово-Зуеван кӀошт)
Трусово (Трусово) — Российн Федерацин Москохан областан Орехово-Зуеван кӀоштара эвла.
Караджалар (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Трусово (Орехово-Зуеван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орехово-Зуеван кӀоштан нах беха меттигаш
Евлановка
Евлановка (Евлановка) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Добринкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Консепсион, Сан Мигел дел Брете (Ирапуато)
Ла Консепсион, Сан Мигел дел Брете — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Консепсион, Сан Мигел дел Брете лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Рязайкино
Рязайкино (Рязайкино) — Российн Федерацин Саратовн областан Базарни Карабулакан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Хьажоргаш
Категори:Базарни Карабулакан кӀоштан нах беха меттигаш
Лука (Черкассин область)
Лука — Украинин Черкассин областан Черкассин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Черкассин кӀоштан нах беха меттигаш
Носовцы (Винницан область)
Носовцы — Украинин Винницан областан Гайсин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Гайсин кӀоштан нах беха меттигаш
Нагавки (Ярославлан область)
Нагавки (Нагавки) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Валентиновка (Воронежан область)
Валентиновка (Валентиновка) — Российн Федерацин Воронежан областан Кантемировкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кантемировкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бертапеле (Падова)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Усть-Авам
Усть-Авам (Усть-Авам) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Таймыран Долганойн-Ненцойн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
NGC 2420
NGC 2420 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
2420 2420
Лисицины
Лисицины (Лисицины) — Кировн областан Кировн гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кировн гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Эль Уизачал, Эль Парал (Вильягран)
Эль Уизачал, Эль Парал — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Уизачал, Эль Парал лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Скоба
Скоба (Скоба) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
Цийн мотт
Цийн мотт — Цийн Халкъан Республикин мотт бу дуьненахь массарелла а баьржина мотт. Кхиъ нийсох аьлча Цийн Халкъан Республикехь 8 пачхьалкхан держин дакхий меттнаш ду, царех уггар бержин бийцуш бу Мандаринан мотт, из кхол баьлла 7 йа 10 йаккхий диалакташах, из бу 70 процента бийцуш Цийн Халкъан Республикехь цул совнох из пачхьалкхан коьрт мотт бу. Китайн меттанаш буьйцуш бу 1,213 млрд адам. Цийн Халкъан Республикехь а, Тайванехь а иза пачхьалкхан мотт бу. ООНехь иза бу 6 белхан меттах цхьаъ.
Китайн мотт хӀотталуш бу дукха диалекташах. Цундела цхьаболчара китайн мотт цхьаъ бац олу.
<!-- Китайский язык является одной из двух ветвей сино-тибетской семьи языков. Первоначально он являлся языком основной этнической группы Китая — народа хань. В своей стандартной форме китайский является официальным языком КНР и Тайваня, а также одним из шести официальных и рабочих языков ООН.
Китайский язык представляет собой совокупность весьма сильно отличающихся между собой диалектов, и потому он рассматривается большинством языковедов как самостоятельная языковая ветвь, состоящая из отдельных, хотя и родственных между собой, языковых и/или диалектных групп. .
Ареал и численность
[[Файл:New-Map-Sinophone World.PNG|thumb|400px|Распространение китайского языка в мире:
{{legend|#0E0069|Страны, где китайский является основным или официальным}} {{legend|#7FABAB|Страны, где более 5 млн говорящих по-китайски}} {{legend|#9fceff|Страны, где более 1 млн говорящих по-китайски}} {{legend|#D5E8FF|Страны, где более 0,5 млн говорящих по-китайски}} {{legend|#F7D5FF|Страны, где более 0,1 млн говорящих по-китайски}} {{legend|#0080ff|Города со значительным числом говорящих по-китайски}}]] Китайский язык является официальным языком КНР, Тайваня и Сингапура. Во всём мире на нём говорят свыше 1,3 млрд человек.
Китайский служит одним из 6 официальных и рабочих языков ООН. Исторически это язык народности хань, которая доминирует в национальном составе КНР (более 90 % населения страны). Кроме того, десятки миллионов китайцев, сохраняющих свой язык, живут практически во всех пачхьалкхх Юго-Восточной Азии (в Сингапуре составляя более 75 % населения); значительная китайская диаспора рассеяна по всему миру.
В штате Нью-Йорк внесена поправка в избирательное законодательство, в соответствии с которой во всех городах штата, в которых проживает более миллиона человек, все связанные с процессом выборов документы должны переводиться на три диалекта китайского языка. Кроме китайского в список были включены испанский, корейский, филиппинский и русский языки.
Диалектные группы
Литературный язык опирается на северные диалекты. Фонетическая норма — пекинское произношение (однако в эпоху династии Тан, когда было создано большинство классических китайских текстов, норма была близка скорее к нынешней диалектной группе хакка).
Дискуссия
По мнению некоторых западных лингвистов, китайский — это не единый язык, а семейство языков, а то, что традиционалисты называют диалектами китайского, на самом деле — различные языки.
Китайское письмо
В китайской письменности каждый иероглиф обозначает отдельный слог и отдельную морфему. Общее количество иероглифов превышает 80 тысяч, но бо́льшую часть из них можно встретить лишь в памятниках классической китайской литературы.
Китайские иероглифы состоят из графем, всего графем около 316, а графемы в свою очередь состоят из черт — от одной до 24.
В настоящее время китайские иероглифы существуют в 2 вариантах: упрощённом, принятом в материковом Китае, и традиционном — на Тайване, в Гонконге, и в некоторых других пачхьалкхх.
Традиционно китайцы писали сверху вниз, а столбцы шли справа налево. В настоящее время в КНР преимущественно пишут горизонтально, слева направо, по образцу европейских языков; вертикальное письмо продолжает использоваться на Тайване наряду с горизонтальным. Однако в материковом Китае вертикальное письмо и дореформенная иероглифика по-прежнему используются как семантическая отсылка к традиционной китайской культуре — в изданиях по истории искусств, арт-периодике и т. п.
В начале мая 2004 года тайваньский парламент принял новый закон о письменности. Теперь все официальные документы должны писаться только горизонтальными строками. Как пояснил спикер, изменение связано с тем, что вписываемые в документы цифры и английские слова порождают хаос. Нововведения не коснутся художественной литературы.
Существует большое число систем транскрипции китайского языка в алфавитную письменность. Наиболее широко употребительным из них является система ханьюй пиньинь, имеющая официальный статус в КНР и ООН. Обратный процесс — перевод слов других языков в иероглифы — не так строго регулируется, поэтому у одного иностранного слова может быть несколько вариантов иероглифической записи.
Молодёжь Китая при переписке использует особые цифровые коды, звучащие похоже на осмысленные фразы (например, 520 — у эр лин = 我爱你 во ай ни, я люблю тебя).
Черногубово (Калининскан кӀошт)
Черногубово (Черногубово) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Цийн мотт
История
Китайский язык является одним из самых древних из ныне существующих языков. Также он обладает самой древней письменностью из применяемых в настоящее время. Иероглифику китайского языка, вместе с собственными азбуками (кана, хангыль) используют японский и корейский языки, последний в настоящее время только в Республике Корея.
Черногубово (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Буассе-е-Гожак
Буассе-е-Гожак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.