cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(6638) 1989 CA
Истори
ДӀайиллина 1989 шеран 2 февралехь Х. Мори, М. Араи цӀе йолу Ӏилманчо Йории обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1989 CA».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Материялес Пуенте Негро, Лос Ареналес (Косио)
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Линклаэн (Нью-Йорк)
Линклаэн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Верхни Арбаш
Верхни Арбаш (Верхний Арбаш) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Кукморан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 282 стаг (2010).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дулово (Кубенскан йуьртан меттиг)
Дулово (Дулово) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Йиржиковец
Йиржиковец (Jiříkovec) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Агин (станци)
Билгалдахарш
Категори:Ширакан провинцин нах беха меттигаш
Преображенка (Тоцкан кӀошт)
Преображенка (Преображенка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Тоцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Тоцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Делта Ронкальия (Пяченца)
Делта Ронкальия — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Елизаветински
Елизаветински (Елизаветинский) — Российн Федерацин Тулин областан Щёкинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Щёкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Кукмур
Кукмур (Кукмур) — Кировн областан Арбажан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (38%), оьрсий (63%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Арбажан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Крутой Балка (Днепропетровскан область)
Крутой Балка — Украинин Днепропетровскан областан Каменскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Украинин Каменскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Касар (Коьпруьбаши)
Касар (Kasar) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Коьпруьбашинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:Манисан Коьпруьбашинан микрокӀошташ
Категори:Манисан Коьпруьбашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пуьлиньи-МонгӀаше
Пуьлиньи-МонгӀаше — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сьвидригали
Сьвидригали — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Бакирли (Пертек)
Бакирли (Bakırlı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Пертекан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Пертекан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тепатавак (Игвалапа)
Тепатавак — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Тепатавак лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Бушково (Великопольскан воеводалла)
Бушково  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
(14882) 1991 PP11
(14882) 1991 PP11 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 9 августехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 PP11» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Плещевицы
Плещевицы (Плещевицы) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волосован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Волосован кӀоштан нах беха меттигаш
Толлан
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пантанела (Перуджа)
Пантанела — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Орловка (ГӀиргӀазойчоь, гӀала)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Кеминан кӀоштан нах беха меттигаш
ШагӀантонне (ШегӀ)
ШагӀантонне — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ШегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ШегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тезенвиц
Тезенвиц — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Морозова (Оршанан кӀошт)
Морозова (Марозава) — Белоруссин Витебскан областан Оршанан кӀоштара эвла.
Тезенвиц
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Морозова (Оршанан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Оршанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Заря (Давлеканован кӀошт)
Заря — Башкирийчоьнан Давлеканован кӀоштара эвла, иза Бик-Кармалински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 74 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453422, код ОКАТО — 80222810006.
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Давлеканован кӀоштан нах беха меттигаш
Вязище (Новгородан область)
Вязище (Вязище) — Российн Федерацин Новгородан областан Сольцин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сольцин кӀоштан нах беха меттигаш
Селиште (Трстеник)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Расина гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
(6639) Marchis
(6639) Marchis — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1989 шеран 25 сентябрехь Анри Дебеонь цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1989 SO8».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Читауреби (Душетин муниципалитет)
Читауреби (ჩიტაურები) — Гуьржийчоьнан Мцхета-Мтианетин Душетин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 10 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Душетин муниципалитетан нах беха меттигаш
Диморест (Джорджи)
Диморест — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера гӀала.
Истори
Диморест гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Джорджи штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Колумбрина-Ца Миника (Палермо)
Колумбрина-Ца Миника  — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рокитни (Кременчуган кӀошт)
Рокитни — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Нивки (Тверан область)
Нивки (Нивки) — Российн Федерацин Тверан областан Андреаполан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Андреаполан кӀоштан нах беха меттигаш
Серомайо (Месина)
Серомайо — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Кияни (Люблинан воеводалла)
Кияни  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Серомайо (Месина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кияни (Люблинан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Серомайо (Месина)
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кияни (Люблинан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Гвадаррама (гӀала)
Гвадаррама — Испанин Мадрид провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Мадрид провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мозамбик
Мозамбик (República de Moçambique ) — Африкин пачхьалкх йу.
Шестайовице (Прага-виход)
Шестайовице  (Šestajovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
(14883) 1991 PT11
(14883) 1991 PT11 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 7 августехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 PT11» саналган.
Шестайовице (Прага-виход)
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Лесники (Дорскан йуьртан меттиг)
Лесники (Леснікі) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара эвла.
Шестайовице (Прага-виход)
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Лесники (Дорскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Узундере (ХӀасанкейф)
Узундере (Uzundere) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатолин Батман провинцин (ил) ХӀасанкейфан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Батман провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀасанкейфан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Петрушино (Красносельскан кӀошт)
Петрушино (Петрушино) — Российн Федерацин Костромин областан Красносельскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Красносельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Агворик
Агворик (?) — Эрмалойчоьнан Ширакан провинцин эвла.
Моисеевка (Иркутскан область)
Моисеевка (Моисеевка) — Российн Федерацин Иркутскан областан Заларин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Заларин кӀоштан нах беха меттигаш
Кашолц
Кашолц — Румынин Сибиу жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Сибиу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Флоренция
Флоренция — Италин Тоскана регионера коммуна. Лаьтташ йу Флоренци провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Тоскана йукъара гӀаланаш
Флоренция
Вязови (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Хьажоргаш
Категори:Козельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьнейкоьй (БоздогӀан)
Гуьнейкоьй (Güneyköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Айдин провинцин (ил) БоздогӀанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айдин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Айдин провинцин микрокӀошташ
Категори:БоздогӀанан микрокӀошташ
Категори:БоздогӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стари Безум
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Хьажоргаш
Категори:Юкаменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Юрич
Юрич (Юрич) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Карагайн кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Карагайн кӀоштан нах беха меттигаш
Чегдомын
Чегдомын (Чегдомын) — Российн Федерацин белхалойн эвла, Хабаровскан мехкан Верхнебурен кӀоштан административан центр.
Климат
Эвла Амуран-Уссурийскан климатан кӀошт йукъахь йу, иза бараман зонера ТийнаӀапказан муссонан меттиган чуйогӀу Климатан амалехь ду аьхкенан йовхо а, барамера луьра кӀезиг ло долу Ӏа а.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Владивостокскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+10.
Хьажоргаш
Категори:Верхнебурен кӀоштан нах беха меттигаш
Калоша (Словаки)
Калоша  — Словакин  гуонара эвла.
Истори
Йиллина.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Медио Кило (Сан Франсиско де лос Ромо)
Медио Кило — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Йиржиковице (Нове Место на Мораве)
Йиржиковице  (Jiříkovice) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Пуьто
Пуьто — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — О-де-Сен.
ТогӀси (Па-де-Кале)
ТогӀси — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Йиржиковице (Нове Место на Мораве)
Географи
.
Пуьто
Географи
.
Йиржиковице (Нове Место на Мораве)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ТогӀси (Па-де-Кале)
Географи
.
Пуьто
Билгалдахарш
Категори:О-де-Сен департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ТогӀси (Па-де-Кале)
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йиржиковице (Нове Место на Мораве)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сан Хосе де Солис (Мануел Добладо)
Сан Хосе де Солис — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Сан Хосе де Солис лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Нижни Арбаш
Нижний Арбаш (Нижний Арбаш) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Кукморан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 101 стаг (2010 ).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кукморан кӀоштан нах беха меттигаш
Бушкувець
Бушкувець — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ануры
Ануры (Ануры) — Российн Федерацин Пскован областан Острован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пскован областан Острован кӀоштан нах беха меттигаш
Энтрада а ла Питая (Пануко)
Энтрада а ла Питая — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Энтрада а ла Питая лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Линкольн (Нью-Йорк)
Линкольн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Йорк штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Делфина (Реджо Эмилия)
Делфина — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Водяни (Криничкин кӀошт)
Водяни — Украинин Днепропетровскан областан Каменскан кӀоштара эвла.
Делфина (Реджо Эмилия)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Водяни (Криничкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Украинин Каменскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Баллидут (Пертек)
Баллидут (Ballıdut) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Пертекан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Пертекан кӀоштан нах беха меттигаш
Кавакйери (Коьпруьбаши)
Кавакйери (Kavakyeri) — Туркойчоьнан Эгейн регионан Маниса провинцин (ил) Коьпруьбашинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Маниса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Маниса провинцин микрокӀошташ
Категори:Манисан Коьпруьбашинан микрокӀошташ
Категори:Манисан Коьпруьбашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Медниково (Волосован кӀошт)
Медниково (Медниково) — Российн Федерацин Ленинградан областан Волосован кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сьвидрув
Сьвидрув — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Дулово (Старосельскан йуьртан меттиг)
Дулово (Дулово) — Российн Федерацин Вологдин областан Вологдин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вологдин кӀоштан нах беха меттигаш
Кывырла
Кывырла (Кывырла) — Кировн областан Арбажан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (68%), оьрсий (36%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Арбажан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Морозовка (Оршанан кӀошт)
Морозовка (Марозаўка) — Белоруссин Витебскан областан Оршанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Оршанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Пантанеле (Салерно)
Пантанеле — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тельдау
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ла Лагуна, Каса Ревуелта (Сан Хуан Эванхелиста)
Ла Лагуна, Каса Ревуелта — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Лагуна, Каса Ревуелта лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Аншиета (Эспириту-Санту)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Хьажоргаш
Категори:Эспириту-Санту штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Панал де ла Мьел (Мартинез де ла Торе)
Панал де ла Мьел — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Панал де ла Мьел лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
(6640) Falorni
(6640) Falorni — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Панал де ла Мьел (Мартинез де ла Торе)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
(6640) Falorni
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 24 февралехь Ӏилманхоша цӀе йолу Ӏилманчо Сан-Витторе обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 DL».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
ШагӀли (ШегӀ)
ШагӀли — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ШегӀ.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ШегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(14884) 1991 PH16
(14884) 1991 PH16 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 7 августехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 PH16» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Туто, Лос Канторес (Эль Иго)
Туто, Лос Канторес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Туто, Лос Канторес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
ТогӀткен
ТогӀткен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.
Билгалдахарш
Категори:Па-де-Кале департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мексикито (Косио)
Мексикито — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Ла Лима (Аютла де лос Либрес)
Ла Лима — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Мексикито (Косио)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Ла Лима (Аютла де лос Либрес)
Географи
Ла Лима лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Жердево
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Ла Лима (Аютла де лос Либрес)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Жердево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чичо
Чичо (ჭიჩო) — Гуьржийчоьнан Мцхета-Мтианетин Душетин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 2 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Душетин муниципалитетан нах беха меттигаш
Жердево
Хьажоргаш
Категори:Щёкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Лима (Аютла де лос Либрес)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Вяхорево
Вяхорево (Вяхорево) — Российн Федерацин Новгородан областан Сольцин кӀоштара эвла.
Ла Лима (Аютла де лос Либрес)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
(14885) Paskoff
(14885) Paskoff — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 6 сентябрехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо Верхний Прованс обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 RF2» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Вяхорево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сольцин кӀоштан нах беха меттигаш
Клекач
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Бейдами (Пертек)
Бейдами (Beydamı) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) Пертекан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:Пертекан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ГӀабастенс
ГӀабастенс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — ТагӀн.
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ТагӀн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кызыл-Байрак (Кара-Суунан кӀошт)
Кызыл-Байрак — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Кара-Суунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Хьажоргаш
Категори:Кара-Суунан кӀоштан нах беха меттигаш
(6641) Bobross
(6641) Bobross — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 29 июлехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 OK2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Бядашки (Кемпинскан повет)
Бядашки  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лесники (Першайскан йуьртан меттиг)
Лесники (Леснікі) — Белоруссин Минскан областан Воложинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Воложинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Уьчйол (ХӀасанкейф)
Уьчйол (Üçyol) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатолин Батман провинцин (ил) ХӀасанкейфан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Батман провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀасанкейфан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Амасия (Ширакан провинци)
Билгалдахарш
Категори:Ширакан провинцин нах беха меттигаш
Серомартини (Месина)
Серомартини — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тельков
Тельков — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Аньемби
Аньемби — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Мосеевка (Оршанан кӀошт)
Мосеевка (Масееўка) — Белоруссин Витебскан областан Оршанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Аньемби
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мосеевка (Оршанан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Оршанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Теночтитланан гуо лацар
Теночтитланан гуо лацар — 1521 шарахь коьртехь испанин конкистадор Кортес Эрнан волу эскаро Ацтекийн империн коьрта шахьар тӀехьа схьайаккхарца а, йохайарца а гуо лацар. Бухара бахархойн а, конкистадорийн а шортта тӀемаш хиллашехь, нисса Теночтитлан йожар Ацтекийн импери йохаран йуьхьиг хилира. Мексика йаккхар Испанин Америкин колонизацин дакъа дара было частью. Кхоъ тӀелатаран могӀанан коьртехь бара Педро де Альварадо, Кристобаль де Олида, Гонсало де Сандоваль.
Любаня (Свентокшискан воеводалла)
Любаня  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Теночтитланан гуо лацар
Гуо лацаран йуьхьиг
1521 шеран Ӏай а, бӀаьста а ацтекийн Тескоко Ӏоман гуонахьара йерриг ладаме гӀаланаш схьайаьхна, Кортеса 10 майхь (кхечу хьосташца 26 майхь) тӀелетира Теночтитланан. Кортесан планаца, кхо тоба хьаьдира коьрта шахьран тӀелата. Хила безачу тӀеман коьрта хало Теночтитланан тӀекхача безара тӀемца дамбанаш тӀехула, цигахь говраш ца лелалора. ЧӀингаш тӀера индахоша европахошна, цӀеношна а, кегийрачу гӀопашна а, дуьхьалонашна а тӀехьа лечкъаш, пхенаш кхуьйсура. Хьалхарчу деношкахь испанхойн цхьан а кхиам бацара. ТӀаккха Кортеса омар дира коьрта шахьран хи латтош йолу хинан биргӀа йохайе аьлла. Иза йолалуш йара Чапультепекехь. Кхуза хьажийна дара Альварадон а, Олидин а тобанийн хьалхара тӀелатар. Ацтекаша дера дуьхьало йора, амма онда тӀелеттачу мостагӀчун ницкъан дуьхьало ца йан йелла, йуха бевлира. Испанхоша дохийра биргӀин дакъа — хи сецира. Бахархойн хинан хьаст хилира. Теночтитланехь масех гӀу йара, амма, цара ло хи ца тоара, иза гӀала кеманаш тӀехь кхехьа дезаш хуьлура.
Хьалхара тӀемаш
Испанхойн хьалхара дамбаш йаха гӀортаран дера дуьхьало йира, церан дийзира сихабелла йухабовла. Эзарнаш болу тӀемлойн тобанаша коьрта шахьран тӀевогӀийлаш ларйора латтан тӀехула а, Ӏоман агӀора а. Пирога-кеманашна детта герзо пайда ца бора, индахоша церан агӀонаш чӀагбинера стаммий турсашца. Дуьххьарлера хин тӀера ладаме тӀамо Теночтитлан схьайаккхарехь флотилин доккха маьӀна гайтира. ХӀинца дамба къуьйсу эскарийн тешаме дуьхьало йара. Цул сов, флотилис таро лора йерриг луьста гӀала къовла, цунна оьшура гуттаренна йуург, мерг тӀекхехьа. Бахархошна дахаран ладаме оьшу мохь сацор Кортеса шен хӀордахошна тӀейиллина шолгӀа Ӏалашо хилира. Кхин дӀа ацтекашна цӀеххьана долуш Кортес тӀелетира Холокна — коьрта шахьран пенашна уллехь лаьтта ши некъ цхьаьнакхета ладаме меттиг. Испанхой йаккхий тоьпаш а хӀиттийна гӀопан чу хевшира. ГӀалин турслой тӀетаьӀӀина тӀелетташехь дӀалаьцна чӀагӀонаш конкистадораш царна чуьра лахка ца белира.
Хьажоргаш
Категори:ТІемаш абатца Категори:Испанин тӀемаш Категори:Мексикера тӀемаш Категори:Испанис ацтекаш иэшор Категори:1521 шарахь гуонаш лецар Категори:Мехикон истори Категори:Коьрта шахьарш йахар
Кенджино
Кенджино — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Колунго (Белуно)
Колунго  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кенджино
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Западно-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Октябрино
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.