cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Có̤ buáng-dâung
Muōi siŏh chió găk có̤ buáng-dâung cĭ sèng dŭ â̤ chiāng nè̤ng-káh lì, chŏng gâe̤ng chŏng cĭ-găng iâ â̤ hô̤-siŏng chiāng kó̤ siăh-ciū. Áng ék-buăng gì tiàng-sê̤ṳ, cāi-tàu sèng gé̤ng, â-dáu bà̤ ciū chiāng-káh, bóng páu-diông, siĕu cièng-cāi, cāi-ĭ. Ék-buăng lì gōng có̤ buáng-dâung dŭ iā nâu-iĕk, ô gì sèng-âu gó â̤ chiāng nè̤ng lì chióng mìng-kiŏk, gōng bìng-uâ, hĕ̤k-ciā biĕu-iēng chiĕ-chióng.
242
分類:Só-cê
243
分類:Só-cê
9 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
1823 nièng
Guó-sié
分類:1820 nièng-dâi
漢字
名字來由
「漢字」這詞第一早出現敆《金史》. 下底是相關其記載.
636 nièng
Guó-sié
分類:630 nièng-dâi
Mì-sĕng-só
Mì-sĕng-só (維生素), hĕ̤k-ciā ĭng-ĭk siàng Mì-tă-mêng (維他命), sê siŏh lôi iū-gĭ huá-hăk-ŭk gì tūng-chĭng.
Cṳ̆-gák Liông
Làu Bê găk Iáh-ciŭ có̤ huòng-dá̤ lō̤ ī-hâiu, niông ĭ có̤ sìng-siông (丞相). Làu Bê sī lō̤ ī-hâiu, buô hông-mêng hū-cō̤ ĭ gì giāng Làu Sièng. Ĭ lĕ̤k ché̤ṳ dái bĭng chók Gì-săng páh Cò̤-ngôi, dŭ mò̤ iàng. 234 nièng găk Ngô-dòng-nguòng gâe̤ng Ngôi-guók gì dŭ-dók Sṳ̆-mā Hé dó̤i-sê gì sèng-âu bâng-sī.
Amazon Ò̤
Amazon Ò̤ sê Nàng Mī-ciŭ gì siŏh dèu ò̤.
Hardin Gông (Tennessee)
分類:Tennessee gì gông
9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 14 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 14 gĕ̤ng.
Mĕ̤k-lê-huă-dà
Mĕ̤k-lê-huă-dà có̤i cā sê Hók-ciŭ nè̤ng huák-mìng gì.
Băh-lô
Băh-lô (白鷺) sê siŏh cṳ̄ng cēu.
Siŏh-gă-cŏng
分類:Ò̤-báe̤k 分類:Siàng-chê
Báe̤k-gĭng
Hèng-céng Dăng-ôi
Báe̤k-gĭng dàng ô 14 kṳ̆, 2 gâing:
È̤ng-dà
Eng-dà
Gì-lìng-cô̤
Gì-lìng-cô̤ (麒麟座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
Somalia
分類:Hĭ-ciŭ guók-gă
倉山區
倉山區是中國福建省福州市倛蜀隻區. 中洲島對面有藤山（也號𡅏烟臺山），舊底號𡅏「倉山」，是屬倉山區管倛. 倉山區這名字也是趁租塊來倛.
行政區域
倉山區下底有8隻街道共5隻鎮：
Dâng-ciŭ
Dâng-ciŭ sê Ò̤-nàng-sēng gì siū-hū.
11月11號
過世
11
Chile
分類:Nàng Mī-ciŭ 分類:Chile
Iù-cák-guōi
Iù-cák-guōi (油炸粿) iâ hô̤ lā̤ iák-guōi, sê siŏh cṳ̄ng siēu-siăh, ék-buăng dò̤ lì puói cā.
Uòng Sīng-dĭ
Uòng Sīng-dĭ dó̤i Hók-ciŭ gì huák-diēng góng-hióng iā duâi, Hók-ciŭ-nè̤ng dó̤i ĭ dŏng sìng lì buái, gó̤ ĭ „Kăi Mìng Séng-uòng (開閩聖王)“. Hók-ciŭ ô iā sâ̤ Uòng Sīng-dĭ gì miêu hĕ̤k-ciā sṳ̀-dòng, có̤i chók-miàng gì sê Gū-làu-kṳ̆ gì Dṳ̆ng-hé Mìng-uòng-sṳ̀ (忠懿閩王祠). Iā sâ̤ sáng Uòng gì Hók-gióng-nè̤ng nêng Uòng Sīng-dĭ có̤ cê-gă gì cū-cŭng (祖宗).
638 nièng
Guó-sié
分類:630 nièng-dâi
Ukraine
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Gŏ̤-giāng-hié
Gŏ̤-giāng-hié (歌仔戲) sê Dài-uăng gì siŏh cṳ̄ng kiŏk cṳ̄ng, sê téng Mìng-nàng gì Gŏ̤-gák-hié huák-diēng lì gì.
Aral (Sĭng-giŏng)
分類:Sĭng-giŏng
索麵
做法
索麵故會使加老酒、煎其卵等等. 馬祖其老酒索麵（復號𡅏卵酒索麵）野出名.
260
分類:Só-cê
Chṳ̄-biĕu
Chṳ̄-biĕu (鼠標), iâ hô̤ lā̤ huăk-chṳ̄ (滑鼠), sê gié-sáung-gĭ gì siŏh cṳ̄ng diêng-cṳ̄ siék-bê.
Bali
分類:Éng-nà̤
Tiék-muòng-guăng (chê)
Tiék-muòng-guăng sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ dĭk-hăk gì siŏh ciáh gâing-ngék-chê.
Ciŏng Cṳ̄-ì
分類:dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Iēng-uòng
350 nièng-dâi
350 nièng-dâi téng 350 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 359 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
264
264 sê 263 gâe̤ng 265 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Tiĕng-hŏk-cô̤
Tiĕng-hŏk-cô̤ (天鶴座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
1836 nièng
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
Buncombe Gông (North Carolina)
分類:North Carolina gì gông
Diŏng Ngiê-mèu
分類:dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Dô̤-iēng 分類:Sáng Diŏng
Bureau Gông (Illinois)
Bureau Gông sê Mī-guók Illinois gì siŏh ciáh gông.
Dâi-hàng Mìng-guók
Hàng-guók (韓國, 한국, Hanguk) ciòng miàng hāu lā̤ „Dâi-hàng Mìng-guók“ (大韓民國, 대한민국, Daehan Minguk), sê Ā-ciŭ dĕ̤ng-buô Hàng Buáng-dō̤ (iâ hāu lă̤ Dièu-siēng Buáng-dō̤) gà̤-dēng gì siŏh bĭk guók-gă. Hàng-guók ciòng guók nè̤ng-só ô 4,500 uâng, gī-hù dŭ sê Hàng nè̤ng (Dièu-siēng nè̤ng). Hàng-guók găh ’60 nièng-dâi sìng-gŭng sĭk-hèng gì „nguôi-hióng ciō-dô̤ hìng“ gĭng-cá̤ huŏng-cĭng hâiu, téng lŏ̤h-hâiu gì nùng-ngiĕk guók-gă biéng có̤ Ā-ciŭ gĭng-cá̤ huák-dăk gì gĕ̤ng-ngiĕk guók-gă. Hàng-guók sê Ā-ciŭ Hĭ-lĭ-pĭng ī-hâiu dâ̤ nê duâi Gĭ-dók-gáu guók-gă. Hàng-guók hiêng-dâi ùng-huá găh Ā-ciŭ dĕk-biék găh Dṳ̆ng-guók ô siŏng-dŏng duâi gì īng-hiōng.
Siè-hŭ-cô̤
Siè-hŭ-cô̤ (蛇夫座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
9 nguŏk 28 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 28 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 28 gĕ̤ng.
Jimmy Wales
2006 nièng 5 nguŏk, Wales ké̤ṳk Sì-dâi Ciŭ-kăng sōng có̤ 100 ciáh có̤i ô īng-hiōng-lĭk gì ìng-ŭk cĭ ék.
Harlan Gông (Kentucky)
分類:Kentucky gì gông
272
分類:Só-cê
Mìng-só Gé
Mìng-só Gé (民數記, dōi-siā: Msg.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Mò̤-să̤-ngô-gĭng gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
273
分類:Só-cê
Burke Gông (North Carolina)
Burke Gông sê Mī-guók North Carolina gì siŏh ciáh gông.
Mū-dăng
分類:Sĭk-ŭk 分類:Huă
9 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 30 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 30 gĕ̤ng.
Nguòng-dâi-mā
Nguòng-dâi-mā (源代碼, Ĭng-ngṳ̄: Source code), iâ hô̤ lā̤ nguòng-sṳ̄-mā (原始碼), nguòng-mā (源碼), nguòng-tiàng-sê̤ṳ (源程序) hĕ̤k-ciā tìng-sék-mā (程式碼), sê cī siŏh dŏi nè̤ng ô-niĕ-ài tĕ̤k gì diêng-nō̤ ngṳ̄-ngiòng cī-lêng.
400 nièng-dâi
400 nièng-dâi téng 400 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 409 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Kái-kuóng
1952 nièng iêng-hiê dièu-cīng ī-hâiu, Báe̤k-dâi hâu-huòng iù Báe̤k-gĭng-chê dṳ̆ng-sĭng gì Să-tăng (沙滩) hô-gê̤ṳng buăng gáu diŏh Hāi-diêng Dṳ̆ng-guăng-chŏng gì nguòng Iĕng-gĭng Dâi-hŏk gì Iĕng-huòng (燕园). Hâu-huòng dĕ̤ng-nàng sê gáu-hŏk-kṳ̆, să̤-nàng sê sé̤ṳk-siá-kṳ̆, dṳ̆ng buô gâe̤ng báe̤k buô sê Ê-mìng-hù kṳ̆. Hâu-huòng gīng-sáik iā cóng, ô bău-guák Báuk-ngā-ták câi-nô̤i gì siŏh piĕ gióng ṳ̀ 20 sié-gé siông-buáng-iĕk gì gióng-dé̤ṳk.
Gĭng-sṳ̆-dâi-hŏk-dòng
1900 nièng, Báik-guók Lièng-gŭng diē Báe̤k-gĭng hâiu, Gĭng-sṳ̆-dâi-hŏk-dòng ké̤ṳk pó̤-huâi, gáu 1902 nièng 12 nguŏk 17 hô̤ ciák hŭi-hók. 1862 nièng cháung-bâing gì Gĭng-sṳ̆ Dùng-ùng-guāng iā biáng diē. 1904 nièng suōng-pái dâ̤-ék piĕ 47 ciáh hŏk-sĕng chók-guók liù-hŏk.
Ngék-lâu-cŭk
Ngék-lâu-cŭk (仡佬族, Ngék-lâu-ngṳ̄: Kláo) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ, iâ ô gì sĕng-uăk diŏh Uŏk-nàng. Ngék-lâu-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Hŏk-sŭk dê-ôi
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk gì hŏk-sŭk cūi-bàng tĭk-tàu sê giŭ Dṳ̆ng-guók dâi-hŏk gì cièng-liĕk. Iā sâ̤ nè̤ng dŭ giéng-gáe̤k Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk gâe̤ng Chĭng-huà Dâi-hŏk sê Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k cṳ̆ng-hăk cūi-bàng dék gèng gì lâng ciáh dâi-hŏk.
Ăng-kiŏng Báik-ĭng
A A
Hók-ăng-uâ
Hók-ăng gô-dā̤ sê Nìng-dáik dê-kṳ̆ gì ùng-huá dṳ̆ng-sĭng. Chĭng-dièu muăk-nièng, chók-hiêng siŏh buōng ciŏng-muòng gái-siêu Hók-ăng-uâ ĭng-ông gì ông-cṳ̆, miàng-cê hô̤ lō̤ «Ăng-kiŏng Báik-ĭng» (安腔八音).
1846 nièng
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
Buò-dièng-uâ
Buò-dièng-uâ (莆田話, sĭk-cié tĕ̤k „Può-dièng-uâ“) sê Buò-siĕng-ngṳ̄ gì siŏh cṳ̄ng huŏng-ngiòng.
Latvia
Latvia sê Dĕ̤ng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.
Lá-hô-cŭk
Lá-hô-cŭk (拉祜族, Lá-hô-ngṳ̄: lad hull) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng, diŏh Uŏk-nàng, Miēng-diêng, Laos gâe̤ng Tái-guók iâ ô. Lá-hô-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
11月24號
過世
24
1848 nièng
1848
Dĭng-tàu-cê
Dĭng-tàu-cê (釘頭字), iâ hô̤ lā̤ siék-hìng-cê (楔形字), sê gū-dâi Mesopotamia gì siŏh cṳ̄ng ùng-cê.
Ngù
Ngù gì ùng-huá
Ngù sê Dṳ̆ng-guók 12 săng-ngáu dài-dŏng gì tàu-săng, bà̤ dâ̤ 2 ôi.
10 nguŏk 7 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
Ngṳ̄-huák
分類:Ngṳ̄-ngiòng
286
分類:Só-cê
Sĕng-lī
*
Buŏk-hāi
Buŏk-hāi (渤海) sê Dṳ̆ng-guók dĕ̤ng-buô gì siŏh piéng hāi, diŏh Săng-dĕ̤ng, Ò̤-báe̤k gâe̤ng Lièu-nìng cĭ găng.
287
287 sê 286 gâe̤ng 288 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Va-cŭk
Va-cŭk (Va-ngṳ̄: Va) iâ hô̤ lā̤ Nguā-cŭk (佤族), sê Nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók, Miēng-diêng gâe̤ng Tái-guók. Va-cŭk sê Miēng-diêng Va-băng (Nguā-băng) gì ciō-tā̤ mìng-cŭk, iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
Altay (dê-kṳ̆)
分類:Sĭng-giŏng
1851 nièng
Guó-sié
分類:1850 nièng-dâi
Liĕk uòng Gé Liŏk, Siông
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
291
分類:Só-cê
Liĕk uòng Gé Liŏk, Hâ
Liĕk uòng Gé Liŏk, Hâ (列王紀畧下, dōi-siā: 2L.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Lĭk-sṳ̄-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Cĭ-bā̤
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Sĕng-lī
294
分類:Só-cê
Uzbek-cŭk
Uzbek-cŭk (Uzbek-ngṳ̄: Oʻzbeklar) sê Uzbekistan gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Uzbek-cŭk gōng Uzbek-ngṳ̄.
1855 nièng
1855
1857 nièng
Guó-sié
分類:1850 nièng-dâi
297
分類:Só-cê
Dâi-hĭng-ăng-liāng (dê-kṳ̆)
Dâi-hĭng-ăng-liāng sê Dṳ̆ng-guók Háik-lṳ̀ng-gĕ̤ng-sēng â-dā̤ guāng gì siŏh ciáh dê-kṳ̆.
Báik-lăk Ò̤
分類:Ò̤
647 nièng
647
Hṳ̀ng
Hṳ̀ng (熊) sê siŏh cṳ̄ng buô-ṳ̄ dông-ŭk.
Tatar-cŭk
Tatar-cŭk (Tatar-ngṳ̄: татарлар) sê ciō-iéu diŏh Ā-ciŭ dṳ̆ng-buô uăk-dông gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Ngò̤-lò̤-sṳ̆, diŏh Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Belarus, Ukraine, Bulgaria, Romania, Lithuania, Estonia, Pŏ̤-làng, Hŭng-làng, Tū-ī-gì, Dṳ̆ng-guók dēng-dēng guók-gă dŭ ô. Dṳ̆ng-guók gì Tatar-cŭk sĕng-uăk diŏh Sĭng-giŏng, dŭ sê gó-dā̤ téng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ buăng guó lì gì.
Jane Eyre
«Jane Eyre» (Ĭng-ùng: Jane Eyre, ĭng-ĭk: Cēng Ái 簡愛) sê Ĭng-guók cáuk-gă Charlotte Brontë găk 1847 nièng chók-bēng gì siēu-siók, sê Ĭng-guók dék chók-miàng gì siēu-siók cĭ ék. «Jane Eyre» sê ê̤ṳng dâ̤-ék ìng-chĭng gì huŏng-sék siā chiàng gì. Cī ôi ciō-gáe̤k Jane Eyre sê siŏh ciéh cṳ̆-niòng-giāng, cê̤ṳ sá̤ bâ-nā̤ cêu guó-sié. Ĭ háng-mā cĭng éu-ngā, méng iâ mâ̤ cóng, dáng-sê ĭ cĭng chŭng-mìng, nô̤i-sĭng sié-gái gì gāng-cìng iâ cĭng hŭng-hó. Guòng buô cṳ̆ cêu sê gōng-sŭk cī ciéh cṳ̆-niòng-giāng gì sìng-diōng guó-tiàng, guăng-cé̤ṳ ĭ găk giàng gáu sìng-sṳ̆k gì duô-dŏng sṳ̄ tā̤-ngiêng gì cìng-gāng gĭng-lĭk.
Ā-báik-lăk-hāng
分類:Gĭ-dók-gáu
Gū-chiŏng
Gū-chiŏng (股川) iâ hô̤ lā̤ “gū-chiŏng-pā̤”, sê lìng-diòng̤-mŭk dông-ŭk gì siŏh ciáh buô-ôi, găk kă gì gèng-dēng, iĕu gâe̤ng piăng gì â-dā̤. Lìng-diòng̤-mŭk dông-ŭk sô̤i gì sèng-âu cêu sê sāi gū-chiŏng. Gū-chiŏng dâi-dŏng ô siŏh ciáh kĕ̤ng-kĕ̤ng hô̤ lā̤ gŏng-muòng, dò̤ lā̤ lá sāi sāi.
Nà̤-hĭ-mī Cṳ̆
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Ā-dŏng
Ā-dŏng sê «Séng-gĭng» diē-sié gì siŏh ciáh ìng-ŭk, ĭ sê Ià-huò-huà Siông-dá̤ cháung-cáuk gì siŏh ciáh nàng-gái, iâ sê sié-gái gà̤-dēng tàu ciáh nè̤ng. Ĭ sê Hâ-uă gì dòng-buŏ.
Chói
C
Gák-cṳ̄
分類:Găng-ciĕ
Să̤ Sulawesi
Să̤ Sulawesi (Sulawesi Barat) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
Ĭk-tiū
分類:Găng-ciĕ
Chiū
Chiū (手) sê iā sâ̤ lìng-diòng̤-mŭk dông-ŭk gì siŏh ciáh buô-ôi (部位), dò̤ lā̤ dò̤ nó̤h sāi.
1862 nièng
1862
Harrison Gông (Indiana)
分類:Indiana gì gông
Yun Hyon-seok
Yun Hyon-seok(Hàng-guók-ngṳ̄: 윤현석, Háng-cê：尹賢碩 Ṳ̄ng Hièng-sĭk, 1984 n. 8 ng. 7 h. - 2003 n. 4 ng. 26 h.) sê Hàng-guók gì ìng-guòng ông-dông-gă, chê-mìng ông-dông-gă, dùng-séng-liông, sĭ-ìng gâe̤ng cáuk-gă. hô̤ Yukwudang(육우당, Háng-cê：六友堂).
Moldova
Moldova sê Dĕ̤ng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.
Dà
Dà siăh uòng diông giâ gì niŏh-niŏh hô̤ lā̤ dà-kŭk.
Dâiu-gáuk
Dâiu-gáuk (脰骨) sê dông-ŭk tàu â-dā̤, hṳ̆ng-buô gâe̤ng piăng gà̤-dēng gì buô-ôi.
Sĭ-piĕng
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Gī-sê̤ṳ
Gī-sê̤ṳ (己巳) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 6.
1866 nièng
Guó-sié
分類:1860 nièng-dâi
Ìng-sĭng
Ìng-sĭng (壬申) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 9.
Harrison Gông (Kentucky)
分類:Kentucky gì gông
Butler Gông (Ohio)
Butler Gông sê Mī-guók Ohio gì siŏh ciáh gông.
Butler Gông (Pennsylvania)
Butler Gông sê Mī-guók Pennsylvania gì siŏh ciáh gông.
Gák-sáe̤k
Gák-sáe̤k (甲戌) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 11.
Ĭk-hâi
Ĭk-hâi (乙亥) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 12.
Báik-lé-hèng
分類:Palestine 分類:Siàng-chê
Bō̤-ăng-cŭk
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Butte Gông (Idaho)
分類:Idaho gì gông
Tàu
Tàu (頭) sê dông-ŭk có̤i dâe̤ng-iéu gì buô-ôi, găk dâiu-gáuk gèng-dēng.
Giĕng-gĭng-sṳ̆k
Giĕng-gĭng-sṳ̆k (鹼金屬) sê cī diŏh nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié dâ̤ 1 cŭk gì 8 ciáh nguòng-só, bău-guák Lī (Lithium), Năk (Natrium), Gák (Kalium), Rubidium, Caesium gâe̤ng Francium, dŭ sê gĭng-sṳ̆k.
658 nièng
658
Câung-kṳ̆
Câung-diòng Hŭk-gáu
Câung-diòng Hŭk-gáu sê bī duòng diē Să̤-câung gì Hŭk-gáu, gâe̤ng Háng-diòng Hŭk-gáu, Nàng-diòng Hŭk-gáu hăk chĭng Hŭk-gáu gì săng duâi tā̤-hiê. Câung-diòng Hŭk-gáu kăi-sṳ̄ diŏh Songtsen Gampo sì-gĭ, găk lĭk-sṳ̄ siông, Să̤-câung báik-cèng sê Câung-diòng Hŭk-gáu céng-gáu-hăk-ék gì dê-kṳ̆.
Pontius Pilatus
分類:Ìng-ŭk 分類:Gĭ-dók-gáu
11 nguŏk 19 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
1874 nièng
1874
Guó-dô gĭng-sṳ̆k
分類:Huá-hŏk
Bô-uăk-cáik
Mìng-chĭng lài-lĭk
"Eosturmonath, qui nunc paschalis mensis interpretatur, quondam a dea illorum quae Eostre vocabatur et cui in illo festa celebrabant nomen habuit."
É-ngiê
Chiông Ĭ gì ìng-ái īng-uōng cáng-mī. Ă-lī-lô-iā!
Séng-hô, Séng-cṳ̄, gâe̤ng Séng-sìng. Ă-lī-lô-iā!
11 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 1 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 1 gĕ̤ng.
1876 nièng
1876
Chèng-gēng
Chèng-gēng (蠶繭), iā gāng-dăng chĭng chèng (蠶), sê siŏh cṳ̄ng tè̤ng, ciō-iéu hŭng-buó diŏh Dṳ̆ng-guók.
Pharaoh
分類:Lĭk-sṳ̄
Gák-sĭng
Gák-sĭng (甲申) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 21.
Săng-ā
Săng-ā (三亞) sê Hāi-nàng gì siŏh ciáh siàng-chê. Hŭ-uái hŭng-gīng mò̤ ngài, gó-chṳ̄ iā sâ̤ nè̤ng giàng kó̤ hŭ-uái lṳ̄-iù.
Ī-să̤-giék
Ī-să̤-giék (以西結, dōi-siā: Isg.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Dâi-sĭng-dĭ-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
È̤ng-ĕ̤ng
È̤ng-ĕ̤ng (iâ â̤ siā „ĕ̤ng-ĕ̤ng“, sĭk-cié diŏh tĕ̤k „è̤ng-ngĕ̤ng“), iâ hô̤ lā̤ ngù-gŭng (蜈蚣), sê siŏh cṳ̄ng ciék-ciĕ dông-ŭk, ô iā sâ̤ kă, â̤ gâ nè̤ng.
662 nièng
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Dáng-ī-lī
Dáng-ī-lī (但以理, dōi-siā: Di.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Dâi-sĭng-dĭ-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Bīng-sáe̤k
Bīng-sáe̤k (丙戌) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 23.
分類:Găng-ciĕ
Chŏng-hà-ciŭ Gĭ-dók-dòng
1924 nièng 11 nguŏk 1 hô̤, Séng-gŭng-huôi Hók-gióng gáu-kṳ̆ Cuō-gáu Hèng Iók-hâng (Bishop John Hind) cuō-tì Chŏng-hà-dòng gì dâing-gĭ ngì-sék, kŭi gĕ̤ng gióng-cô̤ cuō-gáu cô̤-dòng, gáu 3 nièng hâiu ciáh chiàng. Dŏng-sì, ciā gáu-dòng miàng giéu "Hók-ciŭ Gĭ-dók-dòng". Guòng dòng sê cuŏng-mŭk giék-gáiu, â̤ ṳ̀ng-năk siŏh-chiĕng nè̤ng. Dṳ̆ng-huà Séng-gŭng-huôi gì huôi-ngiê sèu-sèu găk cē̤-nē̤ diêu-kăi.
Hĭ-iū ké-tā̤
Hĭ-iū ké-tā̤ nguòng-só diŏh siòng-ŭng siòng-ák â-dā̤ ék-buăng mâ̤ gâe̤ng gì-tă ŭk-cék huák-sĕng huá-hŏk huāng-éng.
Năk-să̤-cŭk
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Gīng-pŏ̤-cŭk
Gīng-pŏ̤-cŭk (景頗族), iâ hô̤ lā̤ Kachin-cŭk, sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Hùng-nàng, Miēng-diêng gì Kachin-băng gâe̤ng Shan-băng. Gīng-pŏ̤-cŭk sê Kachin-băng gì ciō-tā̤ mìng-cŭk, iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
分類:Mìng-cŭk
Cache Gông (Utah)
分類:Utah gì gông
Ó̤-muòng
20 sié-gī hâiu
1986 nièng, Dṳ̆ng-guók gâe̤ng Buò-dò̤-ngà kui-huôi 4 lùng, dàng-puáng Ó̤-muòng cuō-guòng iè-dèng gì ông-dà̤. 1987 nièng 4 nguok 13 hô̤ cieng ô «Ô guang Ó̤-muòng ông-dà̤ gì lièng hak sing-mìng» gâe̤ng lâng bih hó-ga ùng-giông.
Muô-cṳ̄
Muô-cṳ̄ (戊子) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 25.
分類:Găng-ciĕ
Ó̤-muòng
Cūng-gáu
Tieng-cuō gáu Ó̤-muòng gáu-kṳ gah 1576 nièng 1 nguok 23 hô̤ kiū siék, tàu-tàu ôi cuō-gáu sê Ìng-cṳ̀-dòng gì cháung-sṳ̄ nè̤ng Gá-nà̤-lò̤. Tàu-tàu ôi Háng-nè̤ng cuō-gáu sê Lì Ga-cóng cuō-gáu. Hiêng káik sì gì cuō-gáu sê Là̤ Hùng-sing, i iâ sê tàu-tàu ciáh Ó̤-muòng buōng gē̤ng gì Háng-nè̤ng cuō-gáu. Ing dioh guāng-lī-guòng iè-dèng ci sèng cing sâ̤ Ô̤-muòng buōng-iòng Buò-nè̤ng duōng gáu Buò-dò̤-ngà, hiêng-sì câi gáu-iū ī Háng-nè̤ng ùi-cuō.
汗
汗是儂茲蜀類脊椎動物通過汗腺分泌出來倛液體.
Lanthanum-hiê
分類:Huá-hŏk
1880 nièng
1880
黃河
分類:中國其河
1880 nièng
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
Gī-tiū
Gī-tiū (己丑) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 26.
Mī-giă Cṳ̆
Mī-giă Cṳ̆ (米迦書, dōi-siā: Mg.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
670 nièng-dâi
670 nièng-dâi téng 670 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 679 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Muāng-săng-è̤ng
分類:Huă
Hart Gông (Georgia)
分類:Georgia gì gông
Īng-lĭk Huòng-dá̤
Īng-lĭk Huòng-dá̤ (永曆皇帝, 1623 n. 11 ng. 1 h. - 1662 n. 6 ng. 1 h.), miàng Ciŏ Iù-lòng (朱由榔), sê Nàng-mìng gì siŏh ciáh huòng-dá̤, 1646 nièng gáu 1662 nièng câi-ôi. Ĭ iâ sê siŏh ciáh sáng Gĭ-dók-gáu gì huòng-dá̤.
11 nguŏk 7 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
明朝
永樂其辰候是明朝最發達其時期. 1449年，明英宗去拍蒙古，自家乞蒙古兵拿去. 由嚽以後明朝發展無以前好了. 遘尾了復加𡅏倭寇剃了侵略南方，滿洲（就是以後其滿清）侵略東北，國家開始罔做罔呆.
Gâing
Gâing (縣) sê siŏh ciáh hèng-céng-kṳ̆ dăng-ôi. „Gâing“ ciā miàng-cê diŏh Chŭng-chiŭ Ciéng-guók gì sèng-âu cêu ô lāu.
Hâ Chák-lī
Sĕng-bìng
Hâ Chák-lī sê cĭng cuŏng-ngiĕk gì Háng-hŏk-gă. Ĭ Hók-ciŭ-uâ gōng iā hō̤. Dṳ̀-kī duòng-gáu, ĭ iâ ô ciŏng sé-hông-ék gì Sĭng-iók huăng-ĭk có̤ Hók-ciŭ Tū-kiŏng, piĕng-siā Săng-cê-gĭng dēng Hók-ciŭ-uâ cṳ̆-kăng (bău-guák dâ̤ 2 bēng gì en:s:Dictionary of the Foochow Dialect).
分類:Mī-guók ìng-ŭk 分類:Diòng-gáu-sê̤ṳ 分類:Sĕk-ék
11 nguŏk 27 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
12月15號
過世
15
Dĭng-iū
分類:Găng-ciĕ
12月16號
過世
16
Ăi-gĭk-ngṳ̄
Ăi-gĭk-ngṳ̄ (埃及語) sê Gū Ăi-gĭk nè̤ng sāi gì mū-ngṳ̄.
Bìng-tàng Cŭng-hăk Sĭk-ngiêng-kṳ̆
Bìng-tàng Cŭng-hăk Sĭk-ngiêng-kṳ̆ nâ guāng Bìng-tàng siŏh ciáh gâing. Bók-guó, Bìng-tàng-gâing diŏh hèng-céng dăng-ôi siông gó sê sṳ̆k Hók-ciŭ-chê.
Gĕng-cṳ̄
Gĕng-cṳ̄ (庚子) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 37.
11 nguŏk 10 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 10 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 10 gĕ̤ng.
Diâng-sĭng
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Tiĕng-ùng 分類:Diâng-sĭng
Caldwell Gông (North Carolina)
分類:North Carolina gì gông
Niōng-bēng
Niōng-bēng (軟板) sê cī chió hĕ̤k-ciā gióng-dé̤ṳk-ŭk diêu-dīng gì biēu-méng.
1890 nièng
1890
11 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Tiĕng-dàng-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
Ĭk-sê̤ṳ
Ĭk-sê̤ṳ (乙巳) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 42.
Hartley Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
Sĭk Gê̤ṳng-bìng
分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Céng-dê-gă 分類:Sáng Sĭk
11 nguŏk 16 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 16 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 16 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Indium
Indium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 49, huá-hŏk hù-hô̤ sê In.
Harvey Gông (Kansas)
Harvey Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harvey County) sê Mī-guók Kansas gì siŏh ciáh gông.
Lī Káik-giòng
分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Céng-dê-gă 分類:Sáng Lī
Wikivoyage
Wikivoyage sê Wikimedia â-dā̤ gì siŏh ciáh gié-hĕk uōng-câng, ĭ sê siŏh buô cê̤ṳ-iù gì dō̤-iù cṳ̆.
Newton ông-dông dêng-lŭk
Newton dâ̤-nê dêng-lŭk
Dŏng ŭk-tā̤ cék-liông mò̤ biéng gì sèng-hâiu, ciā dêng-lŭk gì gŭng-sék â̤ siā có̤: F = ma (cáuk-ê̤ṳng diŏh ŭk-tā̤ lā̤ gì nguôi-lĭk dēng-ṳ̀ ŭk-tā̤ sìng ī ĭ gì gă-sók-dô).
Newton dâ̤-săng dêng-lŭk
Lâng bĭk ŭk-tā̤ cĭ-găng còng-câi cáuk-ê̤ṳng-lĭk gâe̤ng huāng-cáuk-ê̤ṳng-lĭk, găk dè̤ng siŏh dèu dĭk-siáng lā̤, só-dĭk siŏng-dēng, huŏng-hióng siŏng-huāng.
Calhoun Gông (Alabama)
Calhoun Gông sê Mī-guók Alabama gì siŏh ciáh gông.
Báe̤k-miēng-cô̤
Báe̤k-miēng-cô̤ (北冕座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
677 nièng
677
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
11 nguŏk 19 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
12 nguŏk 28 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Uâng-iū īng-lĭk dêng-lŭk
gà̤-dēng:
Nā-ŭng Cṳ̆
Nā-ŭng Cṳ̆ (拿翁書, dōi-siā: N.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Ciŏ Ṳ̀ng-gĭ
Ciŏ Ṳ̀ng-gĭ (朱鎔基, ) Ăng-hŭi Hŭng-iòng nè̤ng, sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì céng-dê-gă. Ĭ sê Mìng-dièu huòng-dá̤ Ciŏ Nguòng-ciŏng gì hâiu-dâi.
Tiĕng-lṳ̀ng-cô̤
Tiĕng-lṳ̀ng-cô̤ (天龍座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
Calhoun Gông (Arkansas)
Calhoun Gông sê Mī-guók Arkansas gì siŏh ciáh gông.
11 nguŏk 20 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 20 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 20 gĕ̤ng.
11 nguŏk 21 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Ngù-ngṳ̄
Ngù-ngṳ̄ gì Ing-ông dek-sáik
Ngù-ngṳ̄ ging dáng gó uòng-cīng bō̤ làu gū-cā Háng-ngṳ̄ gì de̤k-siang-mū. Ging-dáng mò̤ lâung Huà-ngṳ̄ gó sê Hók-ciu uâ du mò̤ bō̤ còng cī cṳ̄ng siang-mū lāu. Chiông „藏“ gah Hók-ciu uâ te̤k /tsɔuŋ/, siang-mū /ts/ ng sê de̤k-siang-mū. Dáng gah Ngù-ngṳ̄ Su-ciu uâ diē-sié, „藏“ te̤k có̤ /dzã:/, siang-mṳ̄ /dz/ sê de̤k-siang-mū.
Ŭi-nà̤-sṳ̆ Sĕng-lī-nè̤ng
Kái-iéu
Bă-să-nà̤-ó̤ (Bassanio) sê siŏh ciáh nièng-kĭng gì Ŭi-nà̤-sṳ̆-nè̤ng. Ĭ dé̤ṳng-é siŏh ciáh bô ô-cièng bô cáuk-gă gì cṳ̆-niòng-nè̤ng Pŏ̤-să̤-ā (Portia), buóh siōng hióng ĭ giù-huŏng. Dáng-sê Pŏ̤-să̤-ā dêu iā huông gì sū-câi, nè̤ng diŏh ô cĭng sâ̤ cièng ciáh ô nièng-ngài kó̤ huāi-nē̤. Bă-să-nà̤-ó̤ cêu hióng ĭ bèng-iū Ăng-dŭng-nà̤-ó̤ (Antonio, siŏh ciáh sĕng-lī-nè̤ng) cióh săng-chiĕng dăk-káik (ducat, dŏng-sì Ĕu-ciŭ sāi-ê̤ṳng gì siŏh cṳ̄ng huó-bé), săng gá nguŏk-nĭk hèng ĭ. Ĭng-ôi Ăng-dŭng-nà̤-ó̤ sū-iū sùng gâe̤ng huó-cài dŭ diŏh hāi siông, Ăng-dŭng-nà̤-ó̤ nâ ô hióng Iù-tái huóng-cái-nè̤ng Săi-lŏk-káik (Shylock) cióh.
Puerto Rico
分類:Mī-guók 分類:Báe̤k Mī-ciŭ
Hăk-gĭ Cṳ̆
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Calhoun Gông (Florida)
分類:Florida gì gông
Ŭi-nà̤-sṳ̆ Sĕng-lī-nè̤ng
Kái-iéu
Huák-dìng sīng-puáng giék-sók lāu. Mò̤ nè̤ng nêng chók Pŏ̤-să̤-ā gâe̤ng Nà̤-lé-să. Ôi lāu gāng-siâ cī ciáh "huák-lŭk báuk-sê̤ṳ", Bă-să-nà̤-ó̤ giók-é sáe̤ng ĭ siŏh iông lā̤-ŭk có̤ gé-niêng. Pŏ̤-să̤-ā ngâing dĭh Bă-să-nà̤-ó̤ gì chiū-cī, Bă-să-nà̤-ó̤ sĭk-câi mò̤ bâing-huák, cêu dák-éng lāu. Ciā chiū-cī sê Bă-să-nà̤-ó̤ gâe̤ng Pŏ̤-să̤-ā gì diâng-cìng-ŭk, Bă-să-nà̤-ó̤ báik-cèng có-chói gōng, gáu sī dŭ mò̤ táung lâi ciā chiū-cī. Dīng Bă-să-nà̤-ó̤ gâe̤ng Gáh-lá-să̤-ā-nò̤ diōng gáu Pŏ̤-să̤-ā gì chió, ciáh báik-diòng cĭng-sióng. Cī buô cáuk-pīng ī huăng-lŏk gì ké-hŭng sák-muōi.
Pàng-lâung
Guăng-ṳ̀ cī buô cáuk-pīng gì ciō-dà̤ ék-dĭk ô cĕng-ngiê. Ô siŏh piĕ nè̤ng nêng-ùi huāng-éng gì sê Să-sê̤ṳ-bī-ā gì huāng-Iù cìng-giék, ĭng-ôi Săi-lŏk-káik sê cṳ̆ diē-sié gì huāng-méng gáe̤k-sáik; iâ ô siŏh piĕ nè̤ng nêng-ùi, Să-sê̤ṳ-bī-ā sê dùng-cìng Iù-tái-nè̤ng gì, téng Săi-lŏk-káik gì "Hath not a Jew eyes" (Iù-tái-nè̤ng mò̤ mĕ̤k-ciŭ ng-sê) hī siŏh dâung dài-sṳ̀ â̤ káng chók-lì. Dáng-sê, mò̤-guāng Să-sê̤ṳ-bī-ā cê-gă ciōng siōng, «Ŭi-nà̤-sṳ̆ Sĕng-lī-nè̤ng» găk lĭk-sṳ̄ siông ék-dĭk ké̤ṳk dò̤ lì sŏng-diòng huāng-Iù sṳ̆-siōng.
Ĭk-māu
分類:Găng-ciĕ
喙
俗語
分類:頭
Gê̤ṳ-gê̤ṳ
Gê̤ṳ-gê̤ṳ (具具, 據據) sê siŏh cṳ̄ng dó̤i-chiū kă ô mò̤-bâng gì nè̤ng giàng-diô gì siŏh cṳ̄ng gáung-gáung.
Ū-siĕng-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
Calhoun Gông (Georgia)
分類:Georgia gì gông
12月28號
過世
28
682 nièng
682
Sièng-sŏng
Sièng-sŏng (鹽酸), sê Hydrogen chloride gì cūi ṳ̀ng-ĭk, iâ sê siŏh cṳ̄ng sŏng-séng iâ giòng gì sŏng. Ĭ gâe̤ng liù-sŏng, siĕu-sŏng cà̤ hô̤ lā̤ „săng duâi giòng-sŏng“.
Hĭ-lĭ-pĭng
分類:Ā-ciŭ guók-gă
Gŭi-hâi
Gŭi-hâi (癸亥) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 60.
Báe̤k Mā-gì-dóng
Báe̤k Mā-gì-dóng (北馬其頓), nguòng miàng Mā-gì-dóng (馬其頓), sê Nàng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă, 1991 nièng iù cièng Nàng Slav dŭk-lĭk chók lì.
王審知
王審知對福州其發展貢獻野大，福州儂對伊當神來拜，告伊「開閩聖王」. 福州有野価王審知其廟或者祠堂，最出名其是鼓樓區其忠懿閩王祠. 野価姓王其福建儂認王審知做自家其祖宗.
840 nièng-dâi
840 nièng-dâi téng 840 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 849 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Mà-hṳ̀ng
Sĭk-guáng gâe̤ng sĕng-tái dê-ôi
Mà-hṳ̀ng gì giāng sê huă-báu gâe̤ng chài-kēng (豺犬) gì ciō-iéu sĭk-ŭk.
850 nièng-dâi
850 nièng-dâi téng 850 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 859 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Mìng-nàng
Mìng-nàng (閩南, Mìng-nàng-ngṳ̄: Bân-lâm), iâ hô̤ lō̤ â-nàng (下南), sê cī Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng nàng-buô gì dê-huŏng, bău-guák Ciŏng-ciŭ, Ciòng-ciŭ gâe̤ng Â-muòng săng ciáh dê-gék-chê. Ô gì sèng-âu iâ â̤ bău-guák Dài-uăng guāng gì Gĭng-muòng. A-nàng gì miàng lài-nguòng ṳ̀ â-luô (下路), cêu sê gū-dā̤ gì â săng-hū (下三府) nàng-buô gì Ciŏng-ciŭ gâe̤ng Ciòng-ciŭ.
Mìng-dĕ̤ng
Mìng-dĕ̤ng (閩東) sê siŏh ciáh dê-lī gái-niêng, cī Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng gì dĕ̤ng-buô gì dê-huŏng. Ô gì sèng-âu sê cī Hók-ciŭ gâe̤ng Nìng-dáik lâng ciáh dê-gék-chê; ô gì sèng-âu nâ cī Nìng-dáik, mò̤ bău-guák Hók-ciŭ.
Calhoun Gông (Mississippi)
分類:Mississippi gì gông
Vientiane
Vientiane (ວຽງຈັນ) sê Laos gì siū-dŭ.
Wikiquote
Wikiquote (Wiki Ngṳ̄-liŏh) sê Wikimedia gì sìng-uòng cĭ-ék. Wikiquote gì mŭk-dék sê cháung-gióng siŏh buōng sāi-ê̤ṳng gáuk cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng gì cê̤ṳ-iù ngṳ̄-luŏh, siŭ-cĭk miàng-ìng-miàng-ngiòng gâe̤ng ngiêng-ngṳ̄.
Uông-uōng-giáng-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
3 nguŏk 21 hô̤
Guó-sié
分類:3 nguŏk
Ngā-diēng
Chăng-kō̤
Ŋ Ŋ
Chṳ̄
Chṳ̄ (鼠) iâ hô̤ lā̤ lō̤-chṳ̄ (老鼠), sê siŏh cṳ̄ng buô-ṳ̄ dông-ŭk.
Nùng-lĭk 1 nguŏk
Nùng-lĭk 1 nguŏk (農曆一月), iâ hô̤ lā̤ ciáng-nguŏk (正月), sê nùng-lĭk nièng diē-sié gì dâ̤ 1 ciáh nguŏk.
Chék Gié-guŏng
Sĕng-bìng
1555 nièng, Chék Gié-guŏng diêu kó̤ Ciék-gŏng dŭ-cī-hŭi-sṳ̄-sṳ̆ (都指揮使司) có̤ chăng-cióng (參將), hó-cáik Nìng-pŏ̤ (寧波), Siêu-hĭng (紹興) gâe̤ng Dài-ciŭ (台州) gì huòng-ngê̤ṳ. Dŏng-sì uŏ-káiu chiŏng-kuók (倭寇猖獗), guăng-gŭng(官軍) páh mâ̤ guó. Chék Gié-guŏng gáu Ciék-gŏng ī-hâiu, găh Ngiê-ŭ (義烏) cū-cék „Chék-gă-gŭng“ (戚家軍), gâe̤ng Hù Cŭng-hièng (胡宗憲), Ṳ̀ Dâi-iù (俞大猷) gáuk-nè̤ng găh siŏh dŏi káung-gék (抗擊) uŏ-káiu, iù Ciék-gŏng páh gáu Hók-gióng, uŏ-káiu dŭ iā giăng ĭ. Ĭng-ôi ciéng-gŭng, sĭng kó̤ có̤ Hók-gióng cūng-bĭng (總兵). Ĭ páh giâ uŏ-káiu diŏh Può-dièng gì uŏ, gāi-dṳ̀ uŏ huâng (解除倭患), ăng-déng siŏh huŏng, iòng-hāi báik-sáng iā gāng-siâ ĭ, ké̤ṳk ĭ kī iā sṳ̀-dòng (祠堂), Hók-ciŭ Ṳ̀-săng gì Chék-gŭng-sṳ̀ (戚公祠) cêu sê kī ké̤ṳk ĭ gì.
12 nguŏk 4 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 12 nguŏk
朱元璋
胡元天曆10年，敆今旦其安徽鳳陽出生. 伊細其辰候厝野逼，家鄉野稠做災. 1344年做旱，伊其爸奶都餓死去，厝𡅏儂都死徹去. 伊無乇食，躃去皇覺寺去做和尚. 1352年，聽講郭子興造反，就躃過去參軍，遘尾了因為儂輪活，做了郭子興其伲婿. 郭子興死去以後，伊將陳友諒、張士誠各儂都滅囇. 1368年，復將胡元其皇帝逐去漠北，自家做皇帝，定首都應天（今旦其南京），國號號𡅏「大明」，年號號𡅏「洪武」.
伊是蜀隻野嚴其皇帝. 伊規定：貪污60兩着拿𡅏刣頭. 死去以後，傳位乞長孫朱允炆，就是「建文皇帝」.
Ă-cì
Gău-puói hâiu, mō̤ ă-cì ciŏng lâung săng diŏh chéu-puòi diē-sié. Éu-tè̤ng bô chók hâiu, dâung lŏ̤h diê-dău, cêu sĕng-uăk diŏh diê-dău-â. Ék-buăng, ă-cì éu-tè̤ng găk diê-dău-â sĕng-uăk 2 gáu 5 nièng, iâ ô siŏh piĕ cṳ̄ng-lôi â̤ dòng gáu sĕk-gūi nièng. Gáu-sì, ă-cì éu-tè̤ng cêu gŭk siŏh dèu diô iù tù diē-sié bà chók lì, bà gáu chéu lā̤ táung káe̤k, biéng có̤ sìng-tè̤ng. Ciáh táung lâi káe̤k-káe̤k gì sèng-âu, ă-cì puòi-hŭ gâe̤ng sĭk-sĭk dŭ có̤ niōng-niōng-nuóh, diŏh dīng siŏh dâung sì-găng ciáh biéng dâing. Ă-cì káe̤k-káe̤k â̤-sāi có̤ dṳ̆ng-iŏh.
Wikisource
Wikisource (Wiki Dù-cṳ̆-guāng) sê Wikimedia gì gĕ̤ng-tiàng cĭ-ék, mŭk-biĕu sê cháung-gióng siŏh bĭk cê̤ṳ-iù gì dĭ-sék chŏng-kó, bău-guák gáuk cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng bēng-buōng gì uòng-cīng nguòng-sṳ̄ ùng-hióng, bêng-chiā gâe̤ng cī piĕ ùng-hióng huăng-ĭk có̤ gì-tă ngṳ̄-ùng. Hiêng-câi găk Wikisource gà̤-dēng sū còng gì ùng-hióng dŭ cŏng-sùng GNU Cê̤ṳ-iù Ùng-dáung Hṳ̄-kō̤-céng (GNU自由文檔許可證), gó ô gŭng-iū liāng-mĭk, mò̤ bēng-guòng hĕ̤k-chiā bēng-guòng ī-gĭng guó-gĭ gì nguòng-sṳ̄ ùng-hióng, chiông gū-cā gì sĭ-gŏ̤, ùng-ciŏng, huák-lŭk ùng-buōng dēng-dēng.
Wikisource téng 2003 nièng 11 nguŏk 4 hô̤ kăi-sṳ̄ ông-hèng, ĭ gì dù-biĕu sê siŏh dó̤i pù cūi lā̤ gì bĭng-săng.
Tòng
Tòng (糖) sê siŏh cṳ̄ng dièu-lâiu, â̤ diĕng.
Buò-siĕng-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng 分類:Hĭng-huá
Java
Java sê 1 cṳ̄ng méng-hióng dó̤i-chiông gì kuá-bìng-dài piĕng-tiàng ngṳ̄-ngiòng, iù Sun Mì-hiê-tūng gŭng-sĭ găk 1990 nièng-dâi cā-gĭ kŭi-huák gì. Java gì ngṳ̄-huák gâe̤ng C, C++ chă-bók-dŏ̤, dáng-sê dó̤i-chiông muò-hìng gá gāng-dăng, dó̤i diêng-nō̤ gì dā̤-cèng chŏ̤-cáuk iâ bī-gáu ciēu.
Nùng-lĭk 4 nguŏk
Nùng-lĭk 4 nguŏk (農曆四月) sê nùng-lĭk nièng diē-sié gì dâ̤ 4 ciáh nguŏk.
920 nièng-dâi
920 nièng-dâi téng 920 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 929 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
692 nièng
692
客家話拼音方案
聲母
聲母總數有19個. 伓使輔音為首倛音節，號𡅏零聲母. 列表如下：
Siēu-siók
Siēu-siók kō̤-nèng cī:
溫泉公園
參考資料
分類:福州其公園
Calloway Gông (Kentucky)
分類:Kentucky gì gông
Nèng
分類:Īng-sĭk
Dièu-siēng
Cī 2 ciáh guók-gă nguòng-lài sê siŏh guók, gáu-muōi-lāu ĭng-ôi lēng-ciéng hŭng-liĕk siàng 2 ciáh guók-gă.
Wiki Kuó-buōng
Nguôi-buô lièng-giék
G
4 nguŏk 8 hô̤
Guó-sié
分類:4 nguŏk
698 nièng
Guó-sié
分類:690 nièng-dâi
12 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 12 nguŏk
Camas Gông (Idaho)
Camas Gông sê Mī-guók Idaho gì siŏh ciáh gông.
980 nièng-dâi
980 nièng-dâi téng 980 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 989 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Hĭ-gĭ
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:gău-tŭng gĕ̤ng-gê̤ṳ
Mī-lé-dâi
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
701 nièng
701
Hempstead Gông (Arkansas)
分類:Arkansas gì gông
鈧
分類:化學元素
703 nièng
703
Guók-cié chiông-gì
Lĭk-sṳ̄
Ô gì sáng Ĭ-sṳ̆-làng-gáu gì nè̤ng giéng-gáe̤k káh-dièu guók-cié chiông-gì sê „siâ-dŭk sìng-mìng“ gì. Gŏng-gé̤ṳ «Mŭk-sṳ̆-lìng séng-hóng sĭk-liŏh» (Sahih Muslim) diē-sié gì gōng-huák, sĭng-dĭ Mŭk-hâng-mĕk-dáik ô gōng guó siŏh guó uâ: „Káh-dièu chiông-gì gì nè̤ng, gâe̤ng ciŏng chiū tū diē dṳ̆ nṳ̆k, dṳ̆ háik diē-sié mò̤ sié-nó̤h kṳ̆-biék.“ Găk Mŭk-sṳ̆-lìng gì guăng-niêng diē-sié, dṳ̆ „siŏh sĭng dŭ sê lă-că-sī“. Cī buōng «Mŭk-sṳ̆-lìng séng-hóng sĭk-liŏh» gì dê-ôi diŏh Ĭ-sṳ̆-làng-gáu diē-sié iā gèng, gó-chṳ̄ īng-hiōng-lĭk cĭng duâi. Bók-guó, gĭng-dáng káh-diù guók-cié chiông-gì gì Ā-lá-báik nè̤ng iā sâ̤.
12 nguŏk 20 hô̤ (nùng-lĭk)
12 nguŏk 20 hô̤ sê nùng-lĭk 12 nguŏk gì dâ̤ 20 gĕ̤ng.
Ó̤-ciŭ
Ké-hâiu
Ó̤-ciŭ dâi-lṳ̆k sê sié-gái gáung huô dék ciēu gi, gōng nièng bìng-gĭng gáung huô nâ ô 470 hò̤-mī. Gáung huô kṳ̆-mĭk mâ̤ bìng-hèng, dâi-lṳ̆k dĕ̤ng-buô hāi-gièng, să̤-nàng hāi-gièng gáe̤k Tasmania Dō̤ dâung huô dék sâ̤, â̤ dăk gáu 2000 hò̤-mī, dĕk-biék sê Tasmania Dō̤ sā̤ buô săng-kṳ̆ dâung huô dék sâ̤ â̤ dăk gáu 3600 hò̤-mī. Ó̤-ciŭ dâi-lṳ̆k să̤ buô gâe̤ng dṳ̆ng buô nô̤i-dê cĭng ciēu dâung huô, dék âng gì Bá̤ek Eyre Hù (North Eyre) gōng nièng gó mâ̤ dâung 125 hò̤-mī.
Nè̤ng-só
Ó̤-ciŭ guók-tū kuák ìng-kēu ciēu, bìng-gĭng siŏh bìng-huŏng chiĕng-mī nâ ô 2 ciáh nè̤ng. Nè̤ng dêu gì hìng-sié cĭng mâ̤ bìng-hèng, 90% gì nè̤ng dêu găh hāi-gièng, dĕk-biék sê dĕ̤ng-nàng buô, nô̤i-dê cĭng ciēu nè̤ng dêu, ô gì gó mò̤ nè̤ng dêu. Bók-guó Ó̤-ciŭ sê sié-gái siàng-chê-huá tiàng-dô siŏng-dŏng gèng gì guók-gă cĭ-ék, 70% gì nè̤ng dêu găh siàng-chê, Sydney gâe̤ng Melbuorn gì nè̤ng-só cêu iéng gōng guók nè̤ng-só gì 30%.
Stephen Hawking
Stephen William Hawking (Huók-gĭng, 霍金, ) sê Ĭng-guók Oxford nè̤ng. Ngiēng-giú lī-lâung ŭk-lī-hŏk, ṳ̄-dêu-hŏk, dăng-êng Cambridge Dâi-hŏk lī-lâung ṳ̄-dêu-hŏk dṳ̆ng-sĭng ngiēng-giú cūng-gáng.
Ó̤-ciŭ
Ging-cá̤
Ó̤-ciŭ sê gĭng-cá̤ huák-dăk gì guók-gă, guók-mìng sĕng-uăk cūi-bìng siŏng-dŏng gèng.
Hiŏng-gŭ
Hiŏng-gŭ (香菰, 香菇) sê siŏh cṳ̄ng â̤ siăh gì cĭng-kṳ̄ng.
Nàng-bìng
Hèng-céng dăng-ôi
Nàng-bìng-chê ô 1 bĭk kṳ̆, 4 bĭk gâing-gék-chê, gâe̤ng 5 bĭk gâing.
Chék-nguŏk-chék
分類:Cáik-nĭk 分類:Dṳ̆ng-guók
12 nguŏk 22 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 12 nguŏk
1 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 1 nguŏk
708 nièng
Guó-sié
分類:700 nièng-dâi
Ngāi-táe̤k
Ŋ
12 nguŏk 23 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 12 nguŏk
Dài-uăng-uâ
分類:Mìng-nàng-ngṳ̄ 分類:Dài-uăng
Henderson Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
1 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 1 nguŏk
1 nguŏk 16 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 1 nguŏk
5 nguŏk 17 hô̤
Guó-sié
分類:5 nguŏk
Pridi Banomyong
縮圖|Pridi Banomyong Pridi Banomyong (Tái-ngṳ̄: ปรีดี พนมยงค์, 1900 n. 5 ng. 11 h. -  1983 n. 5 ng. 2 h) sê Tái-guók gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 1946 nièng 3 nguŏk 24 hô̤ gáu 1946 nièng 8 nguŏk 23 hô̤ sê Tái-guók gì siū-sióng.
6 nguŏk 30 hô̤
Guó-sié
分類:6 nguŏk
12 nguŏk 27 hô̤ (nùng-lĭk)
12 nguŏk 27 hô̤ sê nùng-lĭk 12 nguŏk gì dâ̤ 27 gĕ̤ng.
12 nguŏk 28 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 12 nguŏk
1 nguŏk 20 hô̤ (nùng-lĭk)
1 nguŏk 20 hô̤ sê nùng-lĭk 1 nguŏk gì dâ̤ 20 gĕ̤ng.
Siĕ-buŏ Gĭ-dók-gáu-dòng
Siĕ-buŏ Gĭ-dók-gáu-dòng sê 2 cèng làu gì huòi-lòng-sék gióng-dé̤ṳk, biĕng-dău ô 5 duâi gióng-dé̤ṳk-gùng, ciéng-dê 14 mū lìng nék-giāng. Cŭ-uái nguòng-lài sê 19 sié-gī Ĭng-guók Séng-gŭng-huôi diŏh Hók-ciŭ gì cūng-buô. 1889 nièng, Ĭng-guók Séng-gŭng-huôi diŏh cŭ-uái kŭi-siék Cĭng-hŏk Cṳ̆-iêng (Sìng-hŏk-iêng), buòi-iōng Séng-gŭng-huôi gì mŭk-sṳ̆. 1906 nièng gă-diē Dṳ̆ng-huà Séng-gŭng-huôi Hók-gióng Gáu-kṳ̆. 1940 nièng, Cĭng-hŏk Hŏk-iêng gâe̤ng Ôi-lī-gŭng-huôi hăk có̤ Hók-gióng Hiĕk-huò Sìng-hŏk-iêng. 1950 nièng-dâi hăk gáu Nàng-gĭng Gĭng-lìng Sìng-hŏk-iêng diē-sié kó̤. 1966 nièng Ùng-gáik kăi-sṳ̄, gáu-dòng ké̤ṳk nè̤ng guŏng lâi. 1990 nièng tṳ̀ng-sĭng kŭi-muòng, gāi miàng hô̤ lā̤ Siĕ-buŏ-dòng. Gáu 1994 nièng gì sèng-âu ī-gĭng ô gĭ-dók-dù 600 nè̤ng.
Manitoba
分類:Gă-nā-dâi gì sēng
Kê̤ṳng
Kê̤ṳng sê siŏh cṳ̄ng guŏng-hŏk gâe̤ng ké-chiông hiêng-chiông. Dŏng nĭk-tàu ciéu lŏ̤h kĕ̤ng-ké diē-sié gì cūi-ké lā̤, guŏng cêu â̤ huāng-siâ hìng-siàng dŏ̤-sáik guŏng-pū, chiông giò siŏh-iông, téng ngiê-sāu gáu diē-sié sê è̤ng, gék-uòng, uòng, liŏh, chĭng, làng gâe̤ng ciē. Kê̤ṳng ék-buăng chók-hiêng diŏh tiĕng-ké lâng-nóng hĕ̤k-ciā sê ṳ̄ hâiu gì tiĕng-dīng, găk nĭk-tàu dó̤i-méng.
Kê̤ṳng gì ùng-huá
Găk Hĭ-lé-nà̤ sìng-uâ diē-sié, kê̤ṳng sê séng-sé̤ṳ Ăi-lâ̤-sṳ̆ (Iris) cháung-cô̤ gì lièng-giék ìng-găng gâe̤ng tiĕng-dòng gì diô. Găk Dṳ̆ng-guók sìng-uâ diē-sié, kê̤ṳng sê tiĕng-kĕ̤ng gì siŏh dèu hiă-chói, nṳ̄-sìng Nṳ̄-uă sāi ngô cṳ̄ng ngàng-sáik gì siŏh-tàu-lâung gâe̤ng ciā hiă-chói buō hō̤, cuòi cêu sê kê̤ṳng gì iù-lài.
Ĭ-sṳ̆-làng-guók
Ĭ-sṳ̆-làng-guók sê cī siŏh cṳ̄ng kĕk Ĭ-sṳ̆-làng gáu-huák có̤ có̤i gŏ̤ huák-lŭk gì Ĭ-sṳ̆-làng-gáu guók-gă.
分類:Ĭ-sṳ̆-làng-gáu
Campbell Gông (Tennessee)
分類:Tennessee gì gông
1130 nièng-dâi
1130 nièng-dâi téng 1130 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1139 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Edirne
Edirne (Αδριανούπολη; Одрин) sê Tū-ī-gì gì siŏh ciáh siàng-chê.
Ā-lá-báik Lièng-hăk Dâi-gŭng-guók
Ā-lá-báik Lièng-hăk Dâi-gŭng-guók (阿拉伯聯合大公國) sê Dṳ̆ng-dĕ̤ng gì siŏh ciáh guók-gă.
718 nièng
718
Guó-sié
分類:710 nièng-dâi
李敖
李敖，1935年4月25號出世，是臺灣作家、政治評論員. 2018年3月18號去世. 分類:臺灣人物
Henrico Gông (Virginia)
分類:Virginia gì gông
芋粿
分類:飲食
Hók-ĭng-cṳ̆
Ĭng-ngṳ̄ diē-sié gì Hók-ĭng-cṳ̆ gospel sê téng Gū Ĭng-ngṳ̄ gōd-spell biéng lì gì. Nâ ciā sṳ̀ bô sê téng Gū Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄ εὐαγγέλιον iēng-biéng lì, é-sé̤ṳ cô sê "hō̤ siĕu-sék".
Siĕ-sā̤-lā̤ Iók-hâng
分類:Gĭ-dók-gáu 分類:Ìng-ŭk
Ái
Cŭng-gáu guăng-diēng
«Séng-gĭng» nêng-ùi ái sê Siông-dá̤ gì dĕk-séng. «Iók-hâng Ék-cṳ̆» 4:8 ô gōng gáu "Siông-dá̤ sê ìng-ái". Gŏng-buōng siông, Siông-dá̤ cêu sê ái gì huá-sĭng.
Lá-dĭng ùng-huá
Caritas sê bī ìng-cṳ̀ gì ái, ék-buăng sāi-ê̤ṳng diŏh cŭng-gáu sŏng-guăng gì siông-hâ-ùng.
7 nguŏk 18 hô̤
Guó-sié
分類:7 nguŏk
Bóng-dó̤
Hiêng-câi iā sâ̤ guók-gă găk lā̤ ngiēng-géu bóng-dó̤ gì huòi-siū lé-ê̤ṳng, ciŏng bóng-dó̤ buŏng â̤ sāi huòi-siū gâe̤ng mâ̤ sāi huòi-siū lâng cṳ̄ng. Iā sâ̤ gŭng-gê̤ṳng diòng-hăk gì bóng-dó̤-tĕ̤ng iâ sê buŏng â̤ sāi huòi-siū gâe̤ng mâ̤ sāi huòi-siū lâng cṳ̄ng. Diŏh ciŏng ché̤ṳ-lī mâ̤ sāi huòi-siū gì bóng-dó̤, gó sê gĭng-dáng kuŏ-hŏk-gă iā tàu-tiáng gì siŏh giông dâi-gié.
福州話音韻系統
單雙韻母
1) 有其學者見覺 /e/其開韻該當是 /æ/.
鼻音韻母
1) 福州話僅有蜀芘聲化韻 /ŋ̍/. 但是 /ŋ̍/ 敆口語音變臺中受遘後梢其影響發生變化，固會產生兩芘新其聲化韻 /m̩/ 共 /n̩/.
音變現象
福州話其音韻變化伓是本底就有其，按學者其研究，茲芘變化更更是趁清朝後期其辰候發生其，並且敆十邑僻其山區固無總款其現象.
福州腔
閩江流域所講其福州話基本是屬茲種腔. 地理上包括福州市、閩侯縣中南部、連江縣、長樂縣，共永泰縣東部.
Cannon Gông (Tennessee)
分類:Tennessee gì gông
7 nguŏk 31 hô̤
Guó-sié
分類:7 nguŏk
726 nièng
Guó-sié
分類:720 nièng-dâi
Henry Gông (Georgia)
分類:Georgia gì gông
Ulaanbaatar
Ulaanbaatar sê Mùng-gū gì siū-dŭ.
1220 nièng-dâi
1220 nièng-dâi téng 1220 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1229 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Romania
Romania (Romania-ngṳ̄‎: România) sê Dĕ̤ng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă, iâ sê Ĕu-mèng gì guók-gă.
Yesün Temür
分類:Mùng-gū ìng-ŭk 分類:Mùng-gū Khan 分類:Nguòng-dièu huòng-dá̤
Alberta
Alberta gì sēng-huôi sê Edmonton, dék duâi gì siàng-chê sê Calgary.
Amman
分類:Jordan 分類:Siū-dŭ
國際象棋
歷史
像塔利班、伊拉克共沙姆伊斯蘭國（ISIL/ISIS）、蓋達組織（基地組織）總款保守其伊斯蘭教組織，都是𣍐允許儂客佻這棋其.
731 nièng
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
釩
五氧化二釩
做硫酸其第二步：
Gulliver Lṳ̄-hèng-gé
Dâ̤ 1 Buô-hông: Lṳ̄-hèng-gé
Lilliput gâe̤ng Blefuscu cĭ-găng gì siù-hâung sê hūng-chié Ĭng-guók gâe̤ng Ái-ī-làng lâng guók cĭ-găng gì siù-hâung, nâ cī lâng guók gău-ciéng gì nguòng-ĭng sê hūng-chié Tiĕng-ciō-gáu gâe̤ng Sĭng-gáu cĭ-găng gì siù-hâung. Găk Swift mĕk-ciŭ diē-sié, cī piĕ nguòng-ĭng dŭ sê cĭng nâung cĭng nâung gì dâi-gié.
Dâ̤ 3 Buô-hông: Laputa, Balnibarbi, Glubbdubdrib, Luggnagg gâe̤ng Nĭk-buōng Lṳ̄-hèng-gé
Găk cī buô-hông cṳ̆ diē-sié, cáuk-ciā Swift buóh ó̤i biēu-dăk ĭ dó̤i ìng-lôi kuŏ-hŏk gê-sŭk gì pĭ-guăng tái-dô. Swift mâ̤ siŏng-séng hiêng-dâi nè̤ng bī gū-cā nè̤ng gá háing-hók; ĭ nêng-ùi, kuŏ-hŏk mò̤-nièng-ngài ké̤ṳk ìng-lôi dái lì guŏng-mìng gì sĕng-uăk.
Dâ̤ 4 Buô-hông: Houyhnhnm Hiŏng-chŏng Lṳ̄-hèng-gé
1710 n. 9 ng. 7 h. - 1715 n. 12 ng. 5 h.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Ĕu-ciŭ 分類:Ùng-hŏk
Bishkek
分類:Kyrgyzstan 分類:Siū-dŭ
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Gê̤ṳng-dâi gáu Hiêng-dâi
1946 nièng 2 nguŏk, Sŭ-lièng buóh siŏng ciŏng Háng Buáng-dō̤ biéng-có̤ ĭ gì ôi-sĭng-guók, niông găk Sŭ-lièng gì Gĭng Nĭk-sìng diōng kó̤, diŏh Báe̤k-biĕng lêng lĭk „Báe̤k Dièu-siēng Lìng-sì Ìng-mìng Ūi-uòng-huôi“, ng-giék-sêu Mī-guók tì-chók gì „gó̤-lòng buáng-dō̤ tūng-ék sōng-gṳ̄“ gì iĕu-giù. 1948 nièng 8 nguŏk 15 hô̤, nàng-huŏng sìng-lĭk Dâi-hàng Mìng-guók. Áng sōng-gṳ̄ gì giék-guō, Lī Sìng-uāng dŏng-sŏng cūng-tūng. Chă-bók-dŏ̤ buáng-ā-nguŏk-nĭk ī-hâiu, Gĭng Nĭk-sìng găk báe̤k-huŏng sìng-lĭk Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók. Hàng Buáng-dō̤ cêu ciŏng-uâng hŭng-liĕk siàng lâng ciáh guók-gă lāu, gáu gĭng-dáng gó muòi tūng-ék.
Hàng-ciéng (Dièu-siēng Ciéng-cĕng)
1950 nièng 6ng. 25h., Báe̤k-hàng ū-miĕk Nàng-hàng puái bĭng chĭng-liŏk, săng-mŭk-siŏh-sì huák bĭng chĭng-liŏk Hàng-guók, Hàng-ciéng cêu ciŏng-uâng kăi-sṳ̄ lāu.
7 nguŏk 28 hô̤
Guó-sié
分類:7 nguŏk
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Nàng-hàng
1980 nièng, Páuk Céng-hĭ ké̤ṳk nè̤ng áng-sák, mò̤ niŏh-òng, gŭng-guăng Ciòng Dāu-huâng (全斗煥) siông-dài. Ciā nè̤ng iâ sê có̤ dŭk-cài gì, bók-guó gâe̤ng Páuk Céng-hĭ mâ̤ siŏh iông, báh-sáng dŭ dó̤i ĭ êng-chiông mâ̤ hō̤. 1980 nièng, Guŏng-ciŭ ô nè̤ng káung-ngiê, ĭ pái buô-dôi kó̤ déng-ák, tài-sī iâ sâ̤ nè̤ng, cuòi cêu sê Guŏng-ciŭ Mìng-ciō Ông-dông. Bók-guó cuòi sê̤ṳ-gióng huák-sĕng ī-hâiu, Hàng-guók gì mìng-ciō ông-dông ô cĭng duâi gì huák-diēng. 1987 nièng, bô huák-sĕng káung-ngiê, có̤i-muōi, Ciòng Dāu-huâng găk 1988 nièng ṳ̄ng-hṳ̄ cê̤ṳ-iù sōng-gṳ̄ cūng-tūng. Ciŏng-uâng, Hàng-guók cêu uòng-ciòng biéng-siàng siŏh ciáh mìng-ciō gì guók-gă lāu.
Oracle
Oracle sê Gák-gáuk-ùng Gŭng-sĭ (Oracle Corporation) kăi-huák gì duâi-hìng kuá-bìng-dài só-gé̤ṳ-kó guāng-lī hiê-tūng.
1260 nièng-dâi
1260 nièng-dâi téng 1260 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1269 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
New Brunswick
分類:Gă-nā-dâi gì sēng
Carbon Gông (Utah)
Carbon Gông sê Mī-guók Utah gì siŏh ciáh gông.
Siŭ-ĭng-gĭ
分類:Séng-sék 分類:Diêng-ké
Mièu-lĭk (gâing)
Mièu-lĭk-gâing (苗栗縣) sê Dài-uăng să̤-báe̤k-buô gì siŏh ciáh gâing.
Lò̤-buàng
Lò̤-buàng (羅盤) iâ hô̤ lā̤ lò̤-gĭng (羅經) hĕ̤k-ciā cī-nàng-cĕng (指南針), sê siŏh cṳ̄ng â̤ cī chók huŏng-hióng gì gă-sĭ-huă, găk lṳ̄-iù gì sèng-âu cáuk-ê̤ṳng iā duâi.
Vaticano
Vaticano (Status Civitatis Vaticanae, Stato della Città del Vaticano) sê Nàng-ĕu gì guók-gă. Ciā guók-gă sê sié-gái có̤i nâung gì siŏh ciáh guók-gă, biĕng-dău dŭ ké̤ṳk É-dâi-lé‎ bău-ùi.
738 nièng
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
Henry Gông (Missouri)
分類:Missouri gì gông
Tāng-káik
分類:Gŭng-sê̤ṳ 分類:Ū-ké
Gū Hĭ-lé-nà̤
Gū Hĭ-lé-nà̤ (古希利尼) sê Ĕu-ciŭ dĕ̤ng-báe̤k-buô gì gū-cā ùng-mìng, huák-nguòng diŏh Hĭ-lé-nà̤ hâ-iù dê-kṳ̆.
Chiū-gĭ
分類:séng-sék 分類:diêng-ké
741 nièng
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Toghon Temür
Toghon Temür (Mùng-gū-ngṳ̄:, 1320 n. - 1370 n.), iâ hô̤ lā̤ Ukhaantu Khan , Nguòng Hiê-cŭng (元惠宗) hĕ̤k-ciā Nguòng Sông-dá̤ (元順帝), sê Mùng-gū Dá̤-guók gì siŏh ciáh Khan, iâ sê Nguòng-dièu gì có̤i hâiu siŏh ciáh huòng-dá̤. 1333 nièng gáu 1370 nièng câi-ôi. 1368 nièng, Mìng-dièu gì buô-dôi páh gáu Siông-dŭ (gĭng-dáng gì Báe̤k-gĭng), ĭ cāu kó̤ Mŏk-báe̤k.
Liŏh-chiông-gĭ
分類:Ŭk-lī 分類:Diêng-ké
Gióng-ùng Huòng-dá̤
Gióng-ùng Huòng-dá̤ (建文皇帝, ), miàng Ciŏ Ṳ̄ng-ông (朱允炆), sê Mìng-dièu gì dâ̤ 2 ciáh huòng-dá̤, 1398 nièng gáu 1402 nièng câi-ôi. Nièng-hô̤ Gióng-ùng, gó-chṳ̄ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Gióng-ùng Huòng-dá̤ (建文皇帝). Ĭ sê Ciŏ Nguòng-ciŏng gì sŏng.
Caroline Gông (Maryland)
Caroline Gông sê Mī-guók Maryland gì siŏh ciáh gông.
Bàu-ngṳ̀
Miàng-cê
«Dictionary of the Foochow Dialect» siŭ-liŏh 2 bĭh „鮑“ cê tŭk-ĭng, hŭng-biék sê „bàu“ „pâu“. «Hók-ciŭ-uâ Sĭk-ê̤ṳng Cê-diēng» ciŏng „鮑“ gé có̤ „pâu“, „刨“ gé có̤ „bâu“. Bàng-siòng kēu-ngṳ̄ sèu gōng „bàu-ngṳ̀“, báik-cĕng găk Hók-ciŭ Ìng-mìng Guōng-bó̤ Diêng-dài Cō̤-hāi cī Siăng (左海之聲) gŭng-cáuk guó gì Ṳ̀ng-siàng (榕城) găk tàu siŏh gái Hók-gióng Huŏng-ngiòng Ùng-huá Dâi-suói diēng-pìng gì sì-hâiu nêng-ùi Hók-ciŭ-uâ gì „bàu-ngṳ̀“ diŏh siā có̤ „刨魚“.
Mìng-kiŏk
Lĭk-sṳ̄
Găk Dòng-dièu gì sèng-âu, Hók-ciŭ cêu ô „gŏ̤-ū báik-hié“ (歌舞百戲) gì iēng-chók kó̤ lāu. Nàng-sóng sèng-âu nàng-hié (南戲) dâi-dŏng gì «Diŏng-hiĕk Câung-ngòng» (張協狀元), cêu sê kĕk Hók-ciŭ báh-sáng gì „Hók-ciŭ-gŏ̤“ (福州歌) gâe̤ng „Hók-chiăng-gŏ̤“ (福清歌) lì có̤ kuóh-bà̤ (曲牌) gì.
Muscat
Muscat sê Oman gì siū-dŭ.
分類:Oman 分類:Siū-dŭ
錳
高錳酸鉀
分類:化學元素
Chiēng-cāi
分類:Sĕng-lī
Melbourne
Melbourne, iâ hô̤ lā̤ Sĭng Gĭng-săng (新金山), sê Ó̤-ciŭ gì siŏh ciáh siàng-chê, iâ sê Victoria gì siū-hū.
Hùng-hĭ Huòng-dá̤
Mìng Ìng-cŭng (明仁宗, 1378 n. - 1425 n.), miàng Ciŏ Gŏ̤-chié (朱高熾), sê Mìng-dièu gì dâ̤ 4 ciáh huòng-dá̤, 1424 nièng gáu 1425 nièng câi-ôi. Nièng-hô̤ Hùng-hĭ, gó-chṳ̄ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Hùng-hĭ Huòng-dá̤ (洪熙皇帝). Ĭ sê Īng-lŏk Huòng-dá̤ gì giāng.
12 nguŏk 21 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Carroll Gông (Indiana)
Carroll Gông sê Mī-guók Indiana gì siŏh ciáh gông.
閩劇
歷史
明朝萬曆37年（1609年），福州出身其官員曹學佺乞皇帝逐轉厝. 伊着洪塘祖厝組織戲班，請儒士去夫塊聽劇. 伊精通音律，創作出來蜀種適合使福州話唱其腔，別儂都見覺者腔𣍐呆，告嚽號𡅏「儒林班」. 滿清入關以後，曹學佺自殺，者腔就慢慢無儂唱去了.
同時復有江西其弋陽腔傳遘福州來. 者戲班蜀七處躃躃動去演出，故此號𡅏「江湖班」. 者「江湖班」唱戲全使「土官話」（官話其字使福州話其音來讀），前臺唱，後臺幫腔，鑼鼓窾窾叫，聽𡅏野鬧熱，百姓都盡去喜歡. 但是者「土官話」着百姓臺中無箬壞儂聽會會意，有儂就掏𡅏「平話」（福州話）來唱白，「平話戲」就總款產生去了. 滿清咸豐年，洪塘其老儂懷念舊底其「儒林班」，借做半段唱戲其機會，組織頭隻使鄉其名字起其戲班，號𡅏「洪塘儒士班」. 由茲辰候起，「儒林戲」復開始有儂唱去了，並且唱其儂罔變罔多，戲派罔變罔価. 由鄉下傳遘城裡，復由福州傳遘長樂、福清、永泰、古田、閩清等等其地方，敆各塊也是野受歡迎. 最尾「儒林戲」、「江湖戲」共「平話戲」會變合蜀堆去了，百姓告伊「三合響」，嚽就是今旦其閩劇了.
唱腔共樂器
閩劇其樂器有簫，啲咑，二胡，椰胡茲蜀類管絃樂器，共鑼，鼓，鈸，磬茲蜀類拍擊樂器.
Ashgabat
分類:Turkmenistan 分類:Siū-dŭ
Cáung-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Huò-siông
分類:Hŭk-gáu
Ĕng-gŏ̤
Ĕng-gŏ̤ gâe̤ng huá-huá siŏh iông, gĭng-guó hóng-liêng, â̤ ŏ̤k nè̤ng gōng-uâ.
分類:Cēu
MediaWiki
MediaWiki sê siŏh cṳ̄ng uōng-lŏk Wiki īng-gìng, Wikimedia gì sū-iū gĕ̤ng-tiàng gâe̤ng iā sâ̤ wiki gì uōng-câng dŭ sê kék cuòi niōng-giông gì.
鐵
縮圖|鐵其電子示意團 鐵，是蜀種化學元素，也是蜀種金屬，伊其原子序數是26，元素符號是Fe. 鐵是生活臺中最經綢看見其金屬，鐵固是人體臺中雅重要其蜀種元素，對儂其血雅重要，缺鐵其話會貧血.
工業
2.二氧化碳共碳反應：
Să̤ Ó̤-ciŭ
分類:Ó̤-ciŭ
Riga
分類:Latvia 分類:siū-dŭ
Carroll Gông (Kentucky)
分類:Kentucky gì gông
穀雨
分類:節氣
Kó
分類:Ĭ-siòng
Luxembourg Chê
Luxembourg Chê sê Luxembourg gì siū-dŭ.
大學
大學是提供教學共研究條件，授權頒發學位倛高等教育機構. 現代倛大學通常包括授予學士學位倛蜀隻本科生院——有也価學院共學系，以及授予碩士共博士學位倛研究生院或者講研究所.
Tethys (ôi-sĭng)
分類:Tū-sĭng gì ôi-sĭng
Podgorica
Podgorica sê Montenegro gì siū-dŭ.
Dáik-guók
Lĭk-sṳ̄
Dṳ̆ng Sié-gī sèng-âu gì Dáik-guók ciáng-sék mìng-chĭng (名稱) giéu lō̤ "Sìng-séng Lò̤-mā Dá̤-guók" (Lá-dĭng-ngṳ̄: Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae), sê 843 nièng téng Carolingian Dá̤-guók buŏng chók lì gì guók-gă. Hâiu-sié gì lĭk-sṳ̄ guók-gă sèu-sèu chié-kă̤ ciā guók-miàng sê "mâ̤ sìng-séng, gâe̤ng Lò̤-mā mò̤ gáng-guó, iâ ng sê dá̤-guók".
19 sié-gī, Dáik-guók gì gĕ̤ng-ngiĕk kuŏ-ké kăi-sṳ̄ gŏ̤-sók huák-diēng. 1871 nièng, Prussia tūng-ék Dáik-guók, sìng-lĭk Dáik-é-cié Dá̤-guók (Deutsches Kaiserreich). 1884 nièng, Dáik-guók kăi-sṳ̄ hióng hāi-nguôi gióng-lĭk sĭk-mìng-dê, bău-guák Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng gì Chĭng-dō̤.
1460 nièng-dâi
1460 nièng-dâi téng 1460 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1469 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Gă-cêng Huòng-dá̤
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Huá-hŏk
thumb|Huá-hŏk sĭk-iéng ké-cài
Mìng-chĭng gì lài-lĭk
Háng-ngṳ̄ „化學“ cê-méng é-sé̤ṳ cêu sê "ŭk-cék biéng-huá gì kuŏ-hŏk"; Ĭng-ngṳ̄ "chemistry" sê téng Ă-lá-báik-ngṳ̄ gì "al-kimia" lì gì, é-sé̤ṳ sê "biéng-huá gì ngiê-sŭk".
Pàng-hù Gùng-dō̤
Pàng-hù sṳ̆k Dṳ̆ng-huà Mìng-guók Dài-uăng-sēng gì Pàng-hù-gâing guāng.
嚴復
1867年，嚴復裏福州船政學堂學習駛船. 1877年，伊留學英國學習海軍，1879年轉來中國. 1895年甲午海戰中國戰敗之後，伊開始將西方盡価先進其思想介紹裏中國，比較出名其翻譯作品有《天演論》共《國富論》.
屏山
有干過其内容
臺灣半屏山：
Bō̤-sĕng Dâi-dá̤
Bō̤-sĕng Dâi-dá̤ (保生大帝), iâ hô̤ lā̤ Dâi-dô̤-gŭng (大道公), Ngù Cĭng-ìng (吳真人) hĕ̤k-ciā Huă-giò-gŭng (花橋公), sê Mìng-nàng-nè̤ng sáng gì siŏh ciáh ĭ-sìng (醫神).
Bern
Bern sê Sôi-sê̤ṳ gì siū-dŭ.
分類:Sôi-sê̤ṳ 分類:siū-dŭ
Dìng Nguòng-guŏng
分類:Gū-dâi Dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Sáng Dìng
765 nièng
Guó-sié
分類:760 nièng-dâi
Kāng-muòng-giāng
Chŏng (窗 hĕ̤k-ciā 窓), sê chió chiòng-biáh gà̤-dēng gì siŏh cṳ̄ng dò̤ lā̤ tŭng hŭng táu ké hĕ̤k-ciā niông bùng-găng biéng guŏng gì dâe̤ng dâe̤ng. Ék-buăng lì gōng nè̤ng â̤ găk chŏng hŭ-uái kī siŏh ciáh gâe̤ng muòng siŏh iông gì nó̤h, cuòi cêu sê kāng-muòng (檻門, 㦿門), iâ hô̤ lā̤ kāng-muòng-giāng (檻門囝), kāng-muòng-chŏng (檻門窗), kāng-muòng-kô (檻門臼).
München
München sê Dáik-guók gì siŏh ciáh siàng-chê, iâ sê Bayern gì siū-hū.
1 nguŏk 14 hô̤
Guó-sié
分類:1 nguŏk
Mìng-dièu
Mìng-dièu (明朝) iâ hô̤ lā̤ Dâi-mìng (大明) hĕ̤k-ciā Mìng-guók (明國), sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh ciáh hŭng-gióng uòng-dièu, iâ sê có̤i-hâiu siŏh ciáh Háng-cŭk nè̤ng có̤ huòng-dá̤ gì uòng-dièu.
1 nguŏk 15 hô̤
Guó-sié
分類:1 nguŏk
Pan (ôi-sĭng)
Pan sê tū-sĭng gì siŏh ciáh ôi-sĭng.
Nguòng-dièu
1206 nièng, Genghis Khan tūng-ék Mùng-gū; gáu-muōi-lāu găk 1227 nièng miĕk Să̤-hâ, 1234 nièng miĕk Gĭng-guók. 1279 nièng miĕk Nàng-sóng, uòng-ciòng ciéng-līng Dṳ̆ng-guók.
1530 nièng-dâi
1530 nièng-dâi téng 1530 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1539 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
1 nguŏk 16 hô̤
Guó-sié
分類:1 nguŏk
貓熊
習慣共生態地位
貓熊其囝是花豹共豺犬其主要食物.
Santo Domingo
Santo Domingo sê Dominica Gê̤ṳng-huò-guók gì siū-dŭ.
Hessen
分類:Dáik-guók
Sùng-dĭng Huòng-dá̤
Mìng Sṳ̆-cŭng (明思宗, 1611 n. - 1644 n.), miàng Ciŏ Iù-giēng (朱由檢), sê Mìng-dièu gì có̤i hâiu siŏh ciáh huòng-dá̤, 1627 nièng gáu 1644 nièng câi-ôi. Nièng-hô̤ Sùng-dĭng, gó-chṳ̄ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Sùng-dĭng Huòng-dá̤ (崇禎皇帝). Ĭ sê Tái-chiŏng Huòng-dá̤ gì giāng.
Solomon Gùng-dō̤
Solomon Gùng-dō̤ sê Dâi-iòng-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
Buò-dò̤
Buò-dò̤ (葡萄) sê siŏh cṳ̄ng cūi-guō. Muōi sṳ̆k gì â̤ sŏng, sṳ̆k gì iā diĕng.
Uŏk-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Giòng-găng
分類:Huâng-cô̤i
Chĭng-mìng-cáik
分類:Cáik-nĭk 分類:Dṳ̆ng-guók
筆
鉛筆|thumb 筆是文具，掏𡅏寫字、畫畫.
Mundilfari (ôi-sĭng)
Mundilfari sê tū-sĭng gì siŏh ciáh ôi-sĭng.
Sṳ̀-diēng
Sṳ̀-diēng (辭典, 詞典) iâ hô̤ lā̤ cê-diēng (字典), sê ciŏng-muòng dò̤ lì gái-siêu sṳ̀-ngṳ̄ gì tĕ̤k-ĭng, é-sé̤ṳ, liê-guó, sāi-huák dēng dēng gì gĕ̤ng-gê̤ṳ-cṳ̆.
分類:Gĕ̤ng-gê̤ṳ-cṳ̆ 分類:Gáu-ṳ̆k
Bremen
分類:Dáik-guók
Kingston (Jamaica)
Kingston sê Jamaica gì siū-dŭ.
Managua
分類:Nicaragua 分類:siū-dŭ
Sóng Hŭi-cŭng
Sóng Hŭi-cŭng (宋徽宗, 1082 n. - 1135 n.), miàng Diêu Gék (趙佶), sê Sóng-dièu gì dâ̤ 8 ciáh huòng-dá̤, 1100 nièng gáu 1126 nièng câi-ôi.
Panama Chê
分類:Panama 分類:siū-dŭ
Gék
Gék (橘, hŏk-miàng: Citrus reticulata) sê siŏh cṳ̄ng chéu, ciā chéu gì guō-cī sê siŏh cṳ̄ng cūi-guō.
Thrymr (ôi-sĭng)
Thrymr sê tū-sĭng gì siŏh ciáh ôi-sĭng.
分類:Tū-sĭng gì ôi-sĭng
776 nièng
Guó-sié
分類:770 nièng-dâi
Carteret Gông (North Carolina)
Carteret Gông sê Mī-guók North Carolina gì siŏh ciáh gông.
Iridium
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Bì-bà (cūi-guō)
Bì-bà (枇杷) sê siŏh cṳ̄ng cūi-guō. Ĭ gì iông-sék chiông ngŏk-ké bì-bà, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ „bì-bà“.
Cascade Gông (Montana)
Cascade Gông sê Mī-guók Montana gì siŏh ciáh gông.
780 nièng
780
1 nguŏk 29 hô̤
Guó-sié
分類:1 nguŏk
Fiji
Fiji sê Dâi-iòng-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
Farbauti (ôi-sĭng)
Farbauti sê tū-sĭng gì siŏh ciáh ôi-sĭng.
Quito
Quito sê Ecuador gì siū-dŭ.
Georgetown (Guyana)
Georgetown sê Guyana gì siū-dŭ.
Băh-iòng-cô̤
Gái káng
分類:Sĭng-cô̤
Hillsborough Gông (Florida)
Hills Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hills County) sê Mī-guók Florida gì siŏh ciáh gông.
Paramaribo
Paramaribo sê Suriname gì siū-dŭ.
Sĭng-hāi Sìng
Shinkai Makoto (Nĭk-buōng-ngṳ̄:, Sĭng-hāi Sìng, 1973 n. 2 ng. 9 h. - ), sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh dô̤-iēng.
Tá
Tá (蚱) sê siŏh cṳ̄ng sĕng-uăk diŏh hāi diē-sié gì kiŏng-diòng dông-ŭk, chă-bók-dŏ̤ ciòng sié-gái gì hāi diē-sié dŭ â̤ tō̤ diŏh. Sìng-nièng gì tá hìng-câung chiông cṳ̆ng, ô â̤ hŭng-bé gă-câung-ŭk (gó-chṳ̄ găk Ĭng-ngṳ̄ tá giéu lō̤ "jellyfish") gì puòi lì bō̤-hô̤ nô̤i-buô gì giék-gáiu. Tá sĭng-tā̤ â-dāu ô chiŭ-chiŭ, ô dŭk, sêng-cé â̤ táu sī bĕk gì dông-ŭk.
1650 nièng-dâi
1650 nièng-dâi téng 1650 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1659 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Bók-lō̤
Buô-ṳ̄ dông-ŭk gì bók-lō̤ găk hṳ̆ng-buô â-dā̤, kă gà̤-dēng gì siŏh ciáh buô-ôi. Nè̤ng gì bók-lō̤ dâi-dŏng táh-táh giâ gì kĕ̤ng-kĕ̤ng hô̤ lā̤ bók-sài.
6 nguŏk 3 hô̤
Guó-sié
分類:6 nguŏk
Nṳ̄
Nṳ̄ (汝) sê Hók-ciŭ-uâ diē-sié ìng-chĭng dâi-sṳ̀ gì dăng-só dâ̤ 2 ìng-chĭng hìng-sék.
Chói-siĕk
分類:tàu
Surtur (ôi-sĭng)
Surtur sê tū-sĭng gì siŏh ciáh ôi-sĭng.
Sṳ̆-cṳ̄-cô̤
Sṳ̆-cṳ̄-cô̤ iâ hô̤ lā̤ Săi-giāng-cô̤ (獅囝座), sê Uòng-dô̤ Sĕk-nê Sĭng-cô̤ dâi-dŏng gì siŏh ciáh sĭng-cô̤, diŏh Chiĕk-giāng-cô̤ gâe̤ng Ék-nṳ̄-cô̤ cĭ-găng.
Sóng Sìng-cŭng
Sóng Sìng-cŭng (宋神宗, 1048 n. - 1085 n.), miàng Diêu É̤ṳk (趙頊), sê Sóng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. 1067 nièng gáu 1085 nièng câi-ôi. Ĭ câi-ôi gì sèng-âu, ciĕ-tì Uòng Ăng-sĭk có̤ gāi-gáik.
Ĭ
Ĭ (伊) sê Hók-ciŭ-uâ diē-sié ìng-chĭng dâi-sṳ̀ gì dăng-só dâ̤ 3 ìng-chĭng hìng-sék.
Ouagadougou
分類:Burkina Faso 分類:siū-dŭ
Sóng Ìng-cŭng
分類:Sóng-dièu huòng-dá̤
Aegaeon (ôi-sĭng)
分類:Tū-sĭng gì ôi-sĭng
Chiū-tōi
分類:Sĕng-lī
Tarqeq (ôi-sĭng)
分類:Tū-sĭng gì ôi-sĭng
Háng Guŏng-ū-dá̤
Háng Guŏng-ū-dá̤ (漢光武帝, s. 5 n. - 57 n.), miàng Làu Séu (劉秀), sê Háng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤, 25 nièng gáu 57 nièng câi-ôi. Ĭ iâ sê Dĕ̤ng-háng gì gióng-lĭk-ciā.
Ngṳ̄-ngiòng
Gĭ-buōng kái-niêng
Ĭng-ôi ngiēng-géu huŏng-huák gâe̤ng gáe̤k-dô mâ̤ dè̤ng, "ngṳ̄-ngiòng" gì kái-niêng iâ ô cêng sâ̤ bēng-buōng. Ék-buăng gōng, ngṳ̄-ngiòng sê mì-dŭk ìng-lôi ciáh ô gì dĕk-sṳ̀ gì hù-hô̤ hiê-tūng: dŏng cáuk-ê̤ṳng diŏh nè̤ng gâe̤ng nè̤ng gì guăng-hiê sèng-âu, ĭ sê gău-liù sṳ̆-siōng gì mùi-tā̤; dŏng cáuk-ê̤ṳng diŏh nè̤ng gâ̤eng káh-guăng sié-gái gì sèng-âu, sê nêng-sék sié-gái gì gĕ̤ng-gê̤ṳ; dŏng cáuk-ê̤ṳng diŏh ùng-huá gì sèng-âu, sê ùng-huá gì cái-tā̤.
Yaoundé
Yaoundé sê Cameroon gì siū-dŭ.