cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
610 nièng-dâi
610 nièng-dâi téng 610 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 619 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
1873 nièng
1873
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
Ià-lé-mī Cṳ̆
Ià-lé-mī Cṳ̆ (耶利米書, dōi-siā: 1 Il.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Dâi-sĭng-dĭ-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
659 nièng
659
Guó-sié
分類:650 nièng-dâi
Pontius Pilatus
Pontius Pilatus hĕ̤k-ciā Pontius Pilate, ĭng-ĭk Bī-lăk-dŏ̤ (彼剌多), sê Lò̤-mā Dá̤-guók puái gáu Ī-sáik-liĕk gì siŏh ciáh cūng-dók, tūng-dê sì-găng sê 26 nièng gáu 36 nièng. Ĭ hâ mêng-lêng ciŏng Ià-sŭ tài sĭ.
Tū-cŭk
Tū-cŭk (土族) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Chĭng-hāi gâe̤ng Găng-sé̤ṳk.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
10 nguŏk 29 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 29 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 29 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
12月8號
過世
8
Gĕng-sìng
Gĕng-sìng (庚辰) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 17.
分類:Găng-ciĕ
Tù-kēng
Tù-kēng (塗犬, 土犬) sê siŏh cṳ̄ng tè̤ng-giāng.
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
1874 nièng
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
Lôi-gĭng-sṳ̆k
Lôi-gĭng-sṳ̆k (類金屬) sê cī siŏh lôi ŭk-lī, huá-hŏk séng-cék diŏh gĭng-sṳ̆k gâe̤ng hĭ-gĭng-sṳ̆k cĭ găng gì huá-hŏk nguòng-só.
分類:Huá-hŏk
Butts Gông (Georgia)
Butts Gông sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
分類:Georgia gì gông
Croatia
Croatia sê Nàng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Sĭng-sê̤ṳ
Sĭng-sê̤ṳ (辛巳) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 18.
分類:Găng-ciĕ
620 nièng-dâi
620 nièng-dâi téng 620 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 629 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Să̤ Papua
Să̤ Papua (Papua Barat) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
Guó-dô gĭng-sṳ̆k
Guó-dô gĭng-sṳ̆k (過渡金屬) sê cī diŏh nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié d kṳ̆ gì gĭng-sṳ̆k, ék-buăng cī 3 cŭk gáu 12 cŭk gì nguòng-só.
10 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 30 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 30 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
Ià-lé-mī Aĭ-gŏ̤
Ià-lé-mī Aĭ-gŏ̤ (耶利米哀歌, dōi-siā: 2 Il.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Dâi-sĭng-dĭ-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Ìng-ngū
Ìng-ngū (壬午) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 19.
分類:Găng-ciĕ
Là̤-cŭk
Là̤-cŭk (黎族, Là̤-ngṳ̄: Hlai) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hāi-nàng.
Gā-cō̤
Gā-cō̤ (虼蚤) sê siŏh cṳ̄ng tè̤ng, sĭng-tā̤ iā nâung, siŏh sĭng sê cĕ̤ng gì sáik, iā â̤ tiéu.
Là̤-cŭk
Là̤-cŭk gōng Là̤-ngṳ̄.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Gā-cō̤
Ĭ gâe̤ng hŭng-muòng, gă-săk, bù-sìng cà̤ hô̤ lā̤ „sé-hâi“ (四害).
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Tū-gă-cŭk
Tū-gă-cŭk (土家族, Báe̤k Tū-gă-ngṳ̄: Bifzivkar, Nàng Tū-gă-ngṳ̄: Mongrzzir) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hù-nàng, Hù-báe̤k, Gói-ciŭ gâe̤ng Tṳ̀ng-kéng.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Bô-uăk-cáik
Bô-uăk-cáik sê Gĭ-dók-gáu dék dê̤ṳng-iéu gì cáik-nĭk, nĭk-gĭ sê giĕng-dṳ̆k nièng Chŭng-hŭng nguŏk-ièng cĭ hâiu gì tàu bĭk Lā̤-buái. Hông gáu gì nè̤ng găk cī sŏ̤h gĕ̤ng kéng-cé̤ṳk Ià-sŭ gì bô-uăk (dâi-kái huák-sĕng diŏh gŭng-nguòng 27 gáu 33 nièng, Ià-sŭ ké̤ṳk déng sī diŏh sĕk-cê-gá gà̤-dēng hâiu gì dâ̤ 3 nĭk).
Mìng-chĭng lài-lĭk
Găk cuō-iéu gì Gĭ-dók-gáu siâ-huôi gì Să̤-huŏng ngṳ̄-ngiòng (dṳ̀ kī Ĭng-ngṳ̄, Dáik-ngṳ̄ gâe̤ng siŏh piĕ Sṳ̆-lá-hŭ ngṳ̄-ngiòng) diē-lié, ciā cáik-nĭk gì miàng-chĭng sê téng „Pesach“ lì gì, sê Hĭ-báik-lài-ngṳ̄ „Uŏk guó“ (Pass over) gì é-sé̤ṳ.
Ĭng-ngṳ̄ gâe̤ng Dáik-ngṳ̄ gì miàng-chĭng „Easter“ gâe̤ng „Ostern“ sê téng siŏh ciáh Ăng-gáh-lò̤ Sák-sŏng nṳ̄-sìng gì miàng „Eostre“ lì gì. Gŏng-gé̤ṳ 8 sié-gī Ĭng-guók gì Gĭ-dók siŭ-dô̤-sê̤ṳ gâe̤ng lĭk-sṳ̄ hŏk-gă Bī-dáik (Bede) sāi Lá-dĭng-ngṳ̄ sū gé-cái gì:
Huăng-ĭk: „Eosturmonath, hiêng-câi ké̤ṳk ĭk có̤ bô-uăk nguŏk (paschal month), nguòng-lài sê gŏng-gé̤ṳ nṳ̄-sìng Eostre sū kī gì, hiêng-câi ī-gĭng sê ciā cáik-nĭk gì miàng-chĭng lāu.“
É-ngiê
Bô-uăk-cáik chiông-cĭng Ià-sŭ iù sī diē bô-uăk. Dâ̤ ék, ĭ kēng-diâng Ià-sŭ gì sĭng-hông sê bô-uăk gì Géu-cuō. Găk Dĕ̤ng-céng-gáu gì duòng-tūng diē-sié, cuòi sê ciâ gáu-dòng diē gì séng-chiông biēu-hiêng chók gì, ĭ biēu-hiêng chók sŏ̤h ciáh dáik-séng gì, bô-uăk gì Gĭ-dók. Dâ̤ nê, ĭ bô sŏ̤h huòi kēng-diâng Gĭ-dók-dù gì āi-uông, cêu sê Gĭ-dók-dù iâ ciŏng iù sī diē bô-uăk, gó-chṳ̄ ng-sāi gái giăng sī-uòng. Cī lâng huŏng-miêng gì cuō-dà̤ cuō-dô̤ lāu Bô-uăk-cáik gì séng-gŏ̤ gâe̤ng lā̤-ngì.
18 sié-gī cā-gĭ gì séng-gŏ̤-cĭk «Dâi-bĭk gì Séng-īng» (Lá-dĭng-ùng: Lyra Davidica) sê cĭng hō̤ gì ùng-hŏk huâng-liê. «Dâi-bĭk gì Séng-īng» có̤i-cā chók-bēng diŏh 1708 nièng, gì-dṳ̆ng ô siŭ-luŏh sŏ̤h dà̤ séng-gŏ̤, iā sèu éng-ê̤ṳng diŏh Bô-uăk-cáik. Ciā séng-gŏ̤ gê̤ṳng-cūng 4 ciék, muōi ciék 4 hòng, muōi hòng ī "Ă-lī-lô-iā" sák-muōi. Chiāng cé̤ṳ-é, cī dà̤ séng-gŏ̤ giòng-diêu lāu Ià-sŭ ṳ̄ng-sêu sĕk-cê-gá gà̤-dēng gì tiáng sê ôi-lāu cīng-géu sié-gái, ī-gĭk báik-duòng Ià-sŭ iù muó diē sĭng tiĕng hâiu sū gāng-gáuk gì tióng-lŏk.
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;"> Ià-sŭ Gĭ-dók gĭng-dáng sĭng tiĕng, Ă-lī-lô-iā!
Nguāi-nè̤ng kāi-suòng gì séng-nĭk, Ă-lī-lô-iā!
Ĭ báik-cèng găk sĕk-cê-gá gà̤-dēng sī siŏh huòi, Ă-lī-lô-iā!
Ôi cīng-géu nguāi-nè̤ng sêu nâng. Ă-lī-lô-iā!
Niông nguāi-nè̤ng chióng-gŏ̤ cáng-mī, Ă-lī-lô-iā!
Hióng Gĭ-dók nguāi-nè̤ng tiĕng-siông gì uòng, Ă-lī-lô-iā!
Ĭ báik-cèng mâi sĕk-cê-gá gâe̤ng sī-uòng, Ă-lī-lô-iā!
Ôi hāu cô̤i-nè̤ng dáik géu-sṳ̆k. Ă-lī-lô-iā!
Ĭng Ĭ sū sêu gì cṳ̆ iông tóng-kū, Ă-lī-lô-iā!
Nguāi-nè̤ng gì géu-ŏng ī dáik siàng-cêu. Ă-lī-lô-iā!
Dăng găk tiĕng-dīng Ĭ có̤ Uòng, Ă-lī-lô-iā!
Hē̤-nē̤ tiĕng-sé̤ṳ īng-uōng gŏ̤-chióng. Ă-lī-lô-iā!
Nguāi-nè̤ng hióng Siông-dá̤ gŏ̤-chióng, Ă-lī-lô-iā!
Cáng-mī Ĭ, nṳ̄-nè̤ng tiĕng-siông gì Cuō, Ă-lī-lô-iā!
Ĭng-guók sĭ-ìng Gièu-dê Háik-báik (George Herbert, 1593 - 1633) gì sĭ-guó iâ biēu-dăk chók séng-ngiōng-ciā dó̤i ĭ-gáuk-nè̤ng gâe̤ng Gĭ-dók cà̤-cà̤ bô-uăk gì āi-uông.
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;"> Kī-lì, sĭng-lìng, nṳ̄ gì Cuō ī-gĭng bô-uăk. Chióng cáng-mī gì g̤ŏ̤,
Ng-sāi ă̤-iòng,
Ĭ â̤ sāi chiū iĕu nṳ̄, nṳ̄ â̤ gâe̤ng Ĭ siŏh-iông,
Cà̤-cà̤ bô-uăk.
Găk Hĭ-lé-nà̤ Dĕ̤ng-céng-gáu gáu-huôi, â-dā̤ duòng-tūng gì Bô-uăk-cáik uâ-ngṳ̄ iâ cĭng sèu sāi-ê̤ṳng:
Kéng-cé̤ṳk
Bô-uăk-cáik găk Gĭ-dók-gáu sié-gái ô cêng sâ̤ mâ̤-siông gì kéng-cé̤ṳk huŏng-sék. Găk Tiĕng-cuō-gáu gâe̤ng Dĕ̤ng-céng-gáu dṳ̆ng-găng, séng-dù dĕk-biék guăng-cé̤ṳ guŏng-mìng gâe̤ng ŭ-áng gì chiông-cĭng gì dê̤ṳng-iéu-séng. Găk gū-cā gáu-huôi, céng-lā̤ ké̤ṳk ăng-bà̤ diŏh Bô-uăk-cáik cī sŏ̤h g̤ĕ̤ng, biēu-mìng séng-ngiōng-ciā ī-gĭng téng ŭ-áng giàng diē guŏng-mìng, téng sī-uòng giàng diē sĕng-mêng.
Găk Să̤-huŏng, gâe̤ng Bô-uăk-cáik ô-guăng gì nó̤h ô Bô-uăk-cáik-tó gâe̤ng Bô-uăk-cáik-lâung. Gé̤ṳ-suók, Bô-uăk-cáik-tó sê sáe̤ng ké̤ṳk niāng-gŏ̤ Bô-uăk-cáik-lâung gì sé̤ṳ-ciā. Bô-uăk-cáik-lâung sê kéng-cé̤ṳk Bô-uăk-cáik sèng-âu sāi gì ciŏng-sék-séng gì lâung, chiông-cĭng sĭng gì sĕng-mêng. Duòng-tūng siông ék-buăng dŭ sê sāi-ê̤ṳng niēng-sáik guó gì Lâung, dáng hiêng-dâi iâ sĭk-guáng sāi-ê̤ṳng lâung-hìng gì kiēu-káik-lĭk. Duâi-nè̤ng sĕng gâe̤ng Bô-uăk-cáik-lâung káung kī lì, niông niāng-gŏ̤ kó̤ tō̤.
分類:Gĭ-dók-gáu 分類:Cáik-nĭk
1875 nièng
1875
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
希利尼字母
希利尼字母是舊底希利尼儂發明倛蜀種字母，掏來標記希利尼語使.
基本倛字母
希利尼字母有24隻基本倛字母，每蜀隻都有大寫共小寫2種寫法：
已經無使倛字母
希利尼字母有7隻已經無使倛字母，每蜀隻都有大寫共小寫1種寫法：
外部鏈接
分類:文字
Dièu-ciŭ
Dièu-ciŭ (潮州) sê Guōng-dĕ̤ng gì siŏh ciáh siàng-chê, găk Mìng-nàng gì găng-biáh. Dièu-ciŭ nè̤ng gì mū-ngṳ̄ sê Dièu-ciŭ-uâ.
分類:Guōng-dĕ̤ng 分類:Siàng-chê
Harrison Gông (Ohio)
Harrison Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harrison County) sê Mī-guók Ohio gì siŏh ciáh gông.
分類:Ohio gì gông
12月9號
過世
9
微軟
微軟股份有限公司（，）是美國其蜀家跨國電腦科技公司. 以研發、製造、授權共提供廣泛其電腦軟件服務業務為主. 總部敆美國華盛頓州其雷德蒙德，最出名共暢銷其產品是Microsoft Windows操作系統共Microsoft Office軟件.
公司敆1975年由比爾·蓋茨共保羅·艾倫成立. 早期主要是艾爾塔8800發展共銷售BASIC解釋器，敆1980年代中期靠MS-DOS敆家用電腦操作系統市場取得嘢大進步，後頭出現其Microsoft Windows讓微軟慢慢統治家用桌面電腦操作系統其市場. 同時，微軟也開始擴大業務，進軍其他行業共市場：成立MSN門戶網站；計算機硬件市場懸頂，微軟商標其Xbox、Xbox 360、Surface、Zune共MSN TV家庭娛樂設備也敆𣍐蜀様其年份出現敆市場懸頂. 微軟敆1986年頭蜀回公開募股，以後剃了行懸其股價為微軟締造了四隻億萬富翁共12,000隻百萬富翁.
跟𡅏公司其強大，微軟也罔變罔受遘批評共指責，固加茲十年來透底無間斷. 拒絕交易共捆綁銷售等做法造成壟断共𣍐正當競爭其起訴. 美國司法部共歐盟委員會根據反托拉斯法都對微軟做出過不利裁定.
參考資料
分類:公司 分類:電腦 分類:美國
660 nièng
660
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
11 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Mà-chiók
Mà-chiók (麻雀) sê Dṳ̆ng-guók-nè̤ng huák-mìng gì siŏh cṳ̄ng gì-bà̤ iù-hié.
分類:iù-hié
Cabarrus Gông (North Carolina)
Cabarrus Gông sê Mī-guók North Carolina gì siŏh ciáh gông.
分類:North Carolina gì gông
630 nièng-dâi
630 nièng-dâi téng 630 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 639 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
1876 nièng
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
Gŭi-ê
Gŭi-ê (癸未) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 20.
分類:Găng-ciĕ
Chèng-gēng
Chèng-gēng diŏh siăh sŏng-niŏh cá â̤ uăk. Chèng-gēng â̤ tó sĭ, ciā sĭ gô-dā̤ sê Dṳ̆ng-guók dĕk-sāng.
Chèng-gēng â̤ biéng-tái siàng ngò̤.
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Pharaoh
Pharaoh, ĭng-ĭk huák-lō̤ (法老), sê dó̤i Gū Ăi-gĭk guók-uòng gì chĭng-hŭ.
11 nguŏk 20 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Gák-sĭng
分類:Găng-ciĕ
Săng-ā
分類:Hāi-nàng 分類:Siàng-chê
661 nièng
661
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Ī-să̤-giék
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
12月10號
過世
10
安溪
安溪縣是泉州市倛蜀隻縣.
分類:泉州
Mò̤-să̤
Mò̤-să̤ (摩西, מֹשֶׁה‎) sê lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng Iù-tái-nè̤ng gì siŏh ciáh liāng-dô̤-ìng. Gŏng-gé̤ṳ «Gô-iók Séng-gĭng» „Chók Ăi-gĭk Gé“ gì gōng-huák, ĭ dái-liāng Ī-sáik-liĕk nè̤ng téng Ăi-gĭk cāu chók lì. Ĭ gâe̤ng Ià-huò-huà Siông-dá̤ iók-dêng „Sĕk Gái“, nâ sáng Siông-dá̤ siŏh ciáh sìng. Ī-sáik-liĕk mìng-cŭk biéng-siàng sié-gái gà̤-dēng có̤i că siŏh ciáh nâ sáng siŏh ciáh sìng gì mìng-cŭk.
分類:Ī-sáik-liĕk ìng-ŭk 分類:Gĭ-dók-gáu
Cūi-siĕng
Cūi-siĕng(水仙) iâ hô̤ lā̤ cūi-siĕng-huă(水仙花), sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk.
分類:Sĭk-ŭk
馬來西亞
是世界其國家之一. 伊位置敆東南亞，東部是南中國海.
文化
分類:亞洲 分類:國家
Ngāng-giáng
Ngāng-giáng (眼鏡) sê siŏh cṳ̄ng giēu-céng hĕ̤k-ciā bō̤-hô mĕ̤k-ciŭ gì táu-giáng. Ngāng-giáng buōng gê̤ṳng-sê gâe̤ng uōng-sê lâng cṳ̄ng, huông-sê ngāng-giáng iâ hô̤ lā̤ huă-giáng.
Ŋ
È̤ng-ĕ̤ng
Sŭk-ngṳ̄
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
元朝
元朝也號𡅏大元、胡元，是中國歷史懸頂其蜀隻封建王朝，也是蒙古歷史懸頂最強大其蜀隻政權. 伊其蒙古語國號是大蒙古國（, Их Юань улс）或者大元大蒙古國（, Дай Өнь Их Монгол Улс），是蜀隻由蒙古族建立其國家.
1206年，成吉思汗統一蒙古；遘尾了敆1227年滅西夏，1234年滅金國. 1279年滅南宋，完全佔領中國.
元朝其辰候野稠侵略邊斗國家. 伊將全國其儂分4隻等級：蒙古人、色目人、漢人共南人. 蒙古儂有野価特權. 漢儂乞伊迫害，無能耐大造反. 最終朱元璋敆1368年將蒙古儂逐去漠北，元朝滅亡.
分類:中國 分類:蒙古 分類:舊底其國家
662 nièng
662
Hăk-nà̤-cŭk
Hăk-nà̤-cŭk (哈尼族, Hăk-nà̤-ngṳ̄: Haqniq) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók, Miēng-diêng, Laos, Tái-guók gâe̤ng Uŏk-nàng. Hăk-nà̤-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng.
Hăk-nà̤-cŭk gōng Hăk-nà̤-ngṳ̄.
1877 nièng
1877
Hăk-nà̤-cŭk
分類:Mìng-cŭk
1877 nièng
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
Cabell Gông (West Virginia)
Cabell Gông sê Mī-guók West Virginia gì siŏh ciáh gông.
Ĭk-iū
Ĭk-iū (乙酉) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 22.
Cabell Gông (West Virginia)
分類:West Virginia gì gông
Ĭk-iū
分類:Găng-ciĕ
Dáng-ī-lī
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Lū-só
Lū-só (鹵素) sê cī nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié dâ̤ 17 cŭk gì nguòng-só, bău-guák Hók (Fluorine), Lṳ̆k (Chlorine), Chéu (Bromine), Diēng (Iodine), Astatine gâe̤ng Ununseptium.
分類:Huá-hŏk
Dô-giŏng
Dô-giŏng kō̤-nèng cī:
11 nguŏk 21 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Harrison Gông (Texas)
Harrison Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harrison County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
11 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 2 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 2 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Dĕ̤ng-hiŏng-cŭk
Dĕ̤ng-hiŏng-cŭk (東鄉族, Dĕ̤ng-hiŏng-ngṳ̄: Sarta) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Găng-sé̤ṳk, Chĭng-hāi gâe̤ng Nìng-hâ.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
1878 nièng
1878
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
Chŏng-hà-ciŭ Gĭ-dók-dòng
縮圖|Chŏng-hà-ciŭ Gĭ-dók-dòng Chŏng-hà-ciŭ Gĭ-dók-dòng (蒼霞洲基督堂), báik-cèng hô̤ lō̤ Hók-ciŭ Gĭ-dók-dòng (福州基督堂), sê Ĭng-guók Séng-gŭng-huôi (Ĭng-ùng: Church of England) găk Dṳ̆ng-guók Hók-gióng gáu-kṳ̆ gì cuō-gáu cô̤-dòng, dê-cī găk Hók-ciŭ Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Chŏng-hà-ciŭ Gău-tŭng-háe̤ng 17 hô̤.
1950 nièng, Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k Gĭ-dók-gáu gì Săng-cê̤ṳ ái-guók ông-dông gì chiĕng-miàng uăk-dông iù ciā gáu-dòng kăi-sṳ̄. 1958 nièng, gáu-dòng buô-hông diòng-sū ké̤ṳk Dài-gĕ̤ng gì siŏh găng iŏh-chiōng ciéng-ê̤ṳng. 1966 nièng Ùng-gáik kăi-sṳ̄, cô̤-dòng ké̤ṳk guŏng lâi, cuòng-buô ké̤ṳk iŏh-chiōng ciéng-ê̤ṳng.
1985 nièng 8 nguŏk 11 hô̤, Hók-ciŭ Gĭ-dók-dòng gāi-miàng Chŏng-hà-dòng tṳ̀ng-sĭng kăi-huóng. Gĭng-dáng, Chŏng-hà-dòng sê Hók-ciŭ dék dê̤ṳng-iéu gì siŏh cô̤ gáu-dòng cĭ-ék.
Č Č Č
640 nièng-dâi
640 nièng-dâi téng 640 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 649 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Lō̤-uă
Lō̤-uă (老鴰) iâ hô̤ lā̤ ŭ-ă (烏鴉), sê siŏh cṳ̄ng cēu, siŏh sĭng sê ŭ gì sáik.
分類:Cēu
Lŏk-iòng
Lŏk-iòng (洛陽) sê Ò̤-nàng gì siŏh ciáh siàng-chê, iâ sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng iā sâ̤ dièu-dâi gì siū-dŭ. Hŭ-uái ô iā sâ̤ gū-cék.
分類:Ò̤-nàng 分類:Siàng-chê
11 nguŏk 22 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
1879 nièng
1879
Guó-sié
分類:1870 nièng-dâi
Meta-Wiki
Meta-Wiki sê Wikimedia â-dā̤ gì siŏh ciáh gié-hĕk uōng-câng, ciŏng-muòng dò̤ lā̤ hiĕk-dièu sū-iū Wiki gĕ̤ng-tiàng.
Hĭ-iū ké-tā̤
Hĭ-iū ké-tā̤ (稀有氣體) sê cī nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié dâ̤ 18 cŭk gì nguòng-só, bău-guák Hâi (Helium), Neon, Ā (Argon), Káik (Krypton), Să̤ (Xenon), Radon gâe̤ng Ununoctium.
Meta-Wiki
Nguôi-buô lièng-giék
M
Hĭ-iū ké-tā̤
分類:Huá-hŏk
Năk-să̤-cŭk
Năk-să̤-cŭk (納西族) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hùng-nàng gâe̤ng Sé̤ṳ-chiŏng.
663 nièng
663
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Gīng-pŏ̤-cŭk
Gīng-pŏ̤-cŭk gōng Gīng-pŏ̤-ngṳ̄.
12月11號
過世
11
Cache Gông (Utah)
Cache Gông sê Mī-guók Utah gì siŏh ciáh gông.
650 nièng-dâi
650 nièng-dâi téng 650 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 659 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Ó̤-muòng
Ó̤-muòng (Uŏk-ngṳ̄: ou3 mun4*2; Buò-dò̤-ngà-ngṳ̄: Macau) sê Dṳ̆ng-guók nàng-huong gì sioh bih dek-biék hèng-céng-kṳ, ciòng miàng hāu lā̤ „Ó̤-muòng Dek-biék Hèng-céng-kṳ“, sê Dṳ̆ng-guók lâng bih Dek-biék hèng-céng-kṳ ci-ék.
Miàng-ching gì Lài-iù
Ó̤-muòng gah Mìng-dièu lik-sṳ̄-cṳ gà̤-dēng gé ô, hiā sì-hâiu Ó̤-muòng géu lă̤ „Hò̤-giáng“, sê Buò-dò̤-ngà gâe̤ng Dṳ̆ng-guók có̤-seng-é gì cuō-iéu ka-nó̤h-gē̤ng. Buò-dò̤-ngà nè̤ng gah Ó̤-muòng siông-ngiâng âiu, cêu hióng dong-dê nè̤ng cia ciā ôi-dó̤I gì miàng cê, ing-dioh cia-muóng gì ôi-dé gah sioh gang Mā-cū miêu bòng-bieng, dong-dê-nèng gó-háng lă̤ Buò-nè̤ng cia gì sê ciā miêu gì miàng cê, cêu éng gōng „Mā gó̤h“, iù sê Ó̤-muòng gì nguôi-ùng miâng cê cêu hāu lă̤ „Macau“.
Lik-sṳ̄
1623 nièng Buò-dò̤-ngà céng-hū gah Ó̤-muòng kiū siék cūng-dók. 1999 nièng Buò-dò̤-ngà ciong Ó̤-muòng gì guāng-lī guòng iè-dèng ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók, iòng-hâiu Dṳ̆ng-guók gah cī siék lik Ó̤-muòng Dek-biék Hèng-céng-kṳ
20 sié-gī Sèng
Ó̤-muòng nguòng-lā̤ sê Guōng-de̤ng Sēng Hiong-sang Gâing (dāng hāu lā̤ „Dṳng-sang Chê“) guāng lī. 1557 nièng, Buò-nè̤ng buóh dih kók Ó̤-muòng dêu-làu gì guòng-lik (dêu-làu-guòng), hiā sì-hâiu gì Mìng-dièu céng-hū pie-cūng i-cà̤ gì chiāng-giù. Buò-nè̤ng cêu siàng có̤ tàu-tàu pie â̤ gah Dṳ̆ng-guók dêu-làu gì Eu-ciu guók ga gì nè̤ng. Ó̤-muòng dék che̤ sê Goa ching-uòng guāng-lī gì, 1623 nièng Buò-dò̤-ngà céng-hū ciáh gah Ó̤-muòng siék lik Ó̤-muòng cūng-dók, Mā-sê̤ṳ-ga-lô-iā siàng có̤ tàu-êng cūng-dók.
1844 nièng 9 nguok 20 hô̤, Buò-dò̤-ngà Nṳ̄-uòng Mā-lé-ā Nê-sié song buó Ó̤-muòng sê „Cê̤ṳ-iù gē̤ng“, 5 nièng ī hâiu, Buò-dò̤-ngà mò̤ hióng Dṳ̆ng-guók giēu cu-ging. 1851 nièng, Buò-dò̤-ngà chók bing iéng ô Tàng-giāng dō̤. 1864 nièng gái chók-bing iéng dioh Lô-kuàng dō̤. 1883 nièng Buò-dò̤-ngà bô chók-bing iéng Uông-hâ gâe̤ng Ching-ciu.
1887 nièng, Buò-dò̤-ngà céng-hū ang Ching-guók céng hū chieng hiek ngiê «Dṳ̆ng-Buò Huôi-ngiê cā-iók» gâe̤ng «Dṳ̆ng-Buò iū-hō̤ tung-siong dèu-iók». Dèu-iók gie diâng „ Buò-dò̤-ngà īng uōng guāng lī Ó̤-muòng gâe̤ng sū-ī sṳk Ó̤-muòng gì dê huong, cing chiông Buò-dò̤-ngà gì ṳ̀ ôi-dó̤i siong-iông“. 1896 nièng, Buò-dò̤-ngà buóh-āi gái iéng hó-gê̤ṳng gì Duâi Huàng-kìng do̤ gâe̤ng Nâṳng Huàng-kìng dō̤, ng-guó mò̤ iéng ô.
20 sié-gī hâiu
1908 nièng, Buò-dò̤-ngà buóh-āi kuók gái, ciā uak diâng Ó̤-muòng gì bieng-gái. 1961 nièng Buò-dò̤-ngà song buó Ó̤-muòng sê lṳ̄-iù-kṳ, ṳ̄ng-hṳ̄ Gung-kui-dṳ̄-cièng, gô song buó gong-kui dū-cièng huák-luk. 1974 nièng 4 nguok 25 hô̤, Buò-dò̤-ngà gáik-mêng sìng-gong, sing gì céng-hū song buó sie-hèng „Hi sik-mìng-huá céng cáik“, sìng-nêng Ó̤-muòng ng-sê sik-mìng-dê, sê Dṳ̆ng-guók gì guók-tū.
«Lièng-hak sing-mìng» diē-sié gōng Ó̤-muòng dê-kṳ sê Dṳ̆ng-guók gì guók-tū, Buò-dò̤-ngà céng-hū gah 1999 nièng 12 nguok 20 hô̤ ciong Ó̤-muòng gì guāng-lī guòng iè-dèng ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók. 1993 nièng Dṳ̆ng-guók song buó «Ó̤-muòng Dek-biék Hèng-céng-kṳ Gi-buōng huák», ciā «Gi-buōng huák» â-nik cêu siàng có̤ Ó̤-muòng gì hiêng-huák.
1999 nièng 12 nguok 20 hô̤ buáng-màng 0 diēng, lâng guók céng-hū gah Ó̤-muòng iè-gau cuō-guòng, dâ̤ nê cā, Dṳ̆ng-guók Gāi-huóng-gung kui diē Ó̤-muòng, Dṳ̆ng-guók ciáng-sék guāng-lī Ó̤-muòng.
Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu
Ó̤-muòng gah Dṳ̆ng-guók nàng buô hāi-gièng, sê Hâ-gié duo-ṳ̄ gì nōng-ung ké-hâiu.
Dê-lī
Ó̤-muòng gah báe̤k-ūi 22° 11′ 47″, de̤ng-giang 113° 32′ 58″. Ó̤-muòng buong có̤ sang bih buó huông. Sioh bih sê Ó̤-muòng buáng-dō̤, Ó̤-muòng buáng-dō̤ gâe̤ng Dṳ̆ng-guók lièng sioh-do̤i, gái lì sê Tàng-giāng dō̤ gâe̤ng Lô-kuàng dō̤. Miêng-cék du-liāng ô 27.5 bìng-huong gung-lī, dioh uōng-bong muòi dèng-hāi sèng hâiu, miêng-cék gó mò̤ gáu 3 bìng-huong gong-lī. Dê-lī gà̤-dēng gì dék-gèng-diēng sê Lô-kuàng dō̤ gà̤-dēng gì Sioh-tàng-sang sang-dīng, ô 172.4 mī.
Ké-hâiu
Ô-muòng dioh gié-hung kṳ diē-sié, tieng-iek sèng hâiu cing sèu dâung-ṳ̄.
Ó̤-muòng Chung-gié ng mìng-hiēng, 5 nguók dā̤ tieng kiū iek ī-hâiu sê gáu sa̤-nàng hāi hung gì ī-hiōng̤ sèu sèu â̤ dâung hò̤-huô he̤k cia có̤ hung-tai. Téng 10 nguok tiāu gáu 12 nguok cī dâung sì-gang sê chiu-gié, cī dâung sì-gang gì tieng-ké dék ūng-dêng, gì hu ge̤ng-ge̤ng du ô nik tàu puoh, ng-guó nik tàu puoh lă̤ mâ̤ iek, sék-dô iâ mâ̤ gèng, sê sioh nèng dài-gong dék sōng-kuái gì sèng-hâiu. 11 nguok dā̤ tieng-ké kiū chéng, gáu 12 nguok téng báe̤k hung lì gì lēng ké-tuàng â̤ īng-hiōng Ó̤-muòng, sāi ciā ung-dô̤ dâung gáu 10 dô̤ â-dā̤.
Nè̤ng-só gâe̤ng Ngṳ̄-ngiòng
Ó̤-muòng ô 48 uâng nè̤ng, dong-dê gōng Uok-ngṳ̄ Guōng-ciu uâ.
Nè̤ng-só
Áng Ó̤-muòng Tūng-gé Puō-cha Guoh gì tūng-gé, gáu 2005 nièng 9 nguok 30 hô̤, Ó̤-muòng nè̤ng só du-liāng ô 48 uâng 2 chieng nè̤ng. Háng-nè̤ng ciéng 97%, Buò-nèng gâe̤ng gì-ṳ̀ huang-nè̤ng ciéng 3%. Háng-nè̤ng dài-dong cuō-iéu sê gōng Uok-ngṳ̄ gì Uok-nè̤ng, gó ô gô-dā̤ téng Hók-gióng lì gì iè-mìng.
Ngṳ̄-ngiòng
Áng Ó̤-muòng gì huák-luk, Dṳng-ùng gâe̤ng Buò-dò̤-ngà-ùng du sê guong-huong ngṳ̄-ngiòng. Dáng Ó̤-muòng nè̤ng bàng-siòng du sê gōng Uok-ngṳ̄ Guōng-ciu uâ. Gó ô nék giāng cū-cik dioh Hók-gióng gì Ó̤-muòng nè̤ng â̤ hiēu gōng Mìng-nàng uâ.
Dioh Ó̤-muòng gó ô sioh cṳ̄ng hāu lă̤ „Ó̤-muòng Ngṳ̄ (Macanese)“ gì ngū-ngiòng. Cī cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng sê Buò-dò̤-ngà ngṳ̄, Mā-lài ngṳ̄, Uok ngṳ̄, Ing ngṳ̄, Gô Buò-dò̤-ngà ngṳ̄ kiak sioh do̤i hâiu buóh chók gì. Gah Buò-dò̤-ngà ngṳ̄ diē-sié, cī cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng hāu lă̤ „Patuá“, cuō-iéu gah Ó̤-muòng buōng-iòng gì Buò-nè̤ng sāi. Ng guó, hiêng káik sì cī cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng ī ging ciók-gōng gŏ̤ lāu.
Ging-cá̤
’50 gáu ’70 nièng-dâi, páu-diông, cê-lài-huōi gâe̤ng hiong-siáng sê Ó̤-muòng diòng-tūng gì chiu-gē̤ng hòng-ngiek. Céng gáu ’70 nièng dâi hâiu, có̤ i-siòng, hài-cié-pīng, diêng-cṳ̄, káh-dièu nó̤h gâe̤ng ìng-ge̤ng-hua dē̤ng siàng ôi cie puói Ó̤-muòng ging-cà̤ gì chiū-ge̤ng hòng-ngiek. Ó̤-muòng suói-siŭ cuō-iéu āi Gung-kui-dū-cièng ngiek gâe̤ng lṳ̄-iù ngiek. 2002 nièng Gk-dū-cièng ngiek tì gê̤ṳng 4 siàng gì suói-siŭ, gáu 2004 nièng dak gáu 7 siàng buáng. Ó̤-muòng gì cuō-iéu mâu-ik-buong sê Mī-guók, Eu-ciu lièng-hak, Dṳ̆ng-guók nô̤i-dê Hiong-gē̤ng gâe̤ng Nik-buōng.
Cūng-gáu
Ó̤-muòng nè̤ng cuō-iéu séng-iōng Huk-gáu gâe̤ng Mìng-gang séng-iōng (Guang-neng gâe̤ng Mā-cū gá sì-hèng gĭ).
Ngiê-dāu lièng-giék
Ö Ö
汗
分類:生理
11 nguŏk 3 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 3 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 3 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Lanthanum-hiê
Lanthanum-hiê sê dó̤i nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié 57 hô̤ (Lanthanum) gáu 71 hô̤ (Lutetium) nguòng-só gì tūng-chĭng.
Dĭng-hâi
Dĭng-hâi (丁亥) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 24.
分類:Găng-ciĕ
Bă-là̤ Séng-mū-iêng (Siēu-siók)
«Bă-là̤ Séng-mū-iêng» (巴黎聖母院, Huák-ngṳ̄: Notre-Dame de Paris) sê Huák-guók cáuk-gă Victor Hugo găk 1831 nièng huák-biēu gì siēu-siók. Siēu-siók gì buói-gīng siék-dé diŏh 1485 nièng gì Bă-là̤ Séng-mū-iêng.
Kái-iéu
Cáuk-pīng ké̤ṳk buŏng có̤ 11 guóng, giĕng-dṳ̆k guóng bô buŏng có̤ 2 gáu 8 ciŏng. Quasimodo, Esmeralda, gâe̤ng Frollo sê gū-sê̤ṳ gì 3 ôi ciō-gáe̤k. Â-dā̤ sê ìng-ŭk cìng-ciék gì gāng-dăng kái-iéu.
Quasimodo sê siŏh ciáh pó̤-sióng gì ūng-piăng, ĭng-hài sèng-hâu cêu ké̤ṳk nè̤ng mì-ké diŏh Bă-là̤ Séng-mū-iêng gì giĕ-cô̤ gà̤-dēng. Séng-mū-iêng gì mŭk-sṳ̆ Frollo găk Bô-uăk-cáik cĭ hâiu gì tàu bĭk lā̤-buái huák-hiêng bêng-chiā siŭ-iōng ĭ, ké̤ṳk ĭ kī-miàng Quasimodo (é-sé̤ṳ cêu sê Bô-uăk-cáik hâiu gì tàu bĭk lā̤-bái). Kā-sì-mò̤-dŏ̤ ké̤ṳk huáng duâi hâiu, có̤ lāu Séng-mū-iêng gì Páh-cṳ̆ng-nè̤ng. Esmeralda sê siŏh ciáh Gék-pū-sṳ̆ liù-lâung ū-nṳ̄, săng-sióng cĭng cáuk-gă. Quasimodo gâe̤ng Frollo dŭ ái siông lāu ĭ. Dáng-sê Esmeralda mì-dŭk dé̤ṳng-é ĭng-cóng gì Phoebus, Guók-uòng Gŭng-giéng-dôi gì dôi-diōng. Quasimodo dó̤i Esmeralda gì ái-cìng sê sùng-cĭng gì, ĭ lâng-ciáh gióng-lĭk lāu iā chĭng gì iū-cìng. Bók-guó, ngài-áuk gì Frollo báik-diòng cê-gă dáik mâ̤ diŏh Esmeralda, cêu sāi áng-màng-dŭk hâng-hâi ĭ, ciŏng ĭ puáng-hìng dáu sī. Quasimodo liēu-gāi cĭng-sióng hâiu, ciŏng Hù-lò̤-lŏ̤h téng Séng-mù-iêng gà̤-dēng-sié tiāng giâ go̤. Gū-sê̤ṳ gì sák-muōi, Quasimodo gâe̤ng Esmeralda sī găk siŏh-dŏi, sĭng-sĭ biéng có̤ ŭng-dìng.
Pàng-lâung
Cī buô cáuk-pīng găk Ĭng-ngṳ̄ iâ ĭk siàng The Hunchback of Notre Dame (Séng-mū-iêng gì Ūng-piăng), niông mâ̤-ciēu nè̤ng nêng-ùi Quasimodo sê siēu-siók gì ciō-gáe̤k. Dáng-sê cuòi ng-sê cáuk-ciā gì buōng-é. Káuk-sĭk, áng-ciéu Huák-ngṳ̄ buōng-dā̤ gì dà̤-mĕ̤k, Bă-là̤ Séng-mū-iêng buōng-sĭng ciáh sê gū-sê̤ṳ gì ciō-dà̤. Cī buô cáuk-pīng mièu-huôi chók Gothic sì-dâi gì gióng-dé̤ṳk, cŭng-gáu, gâe̤ng gì-tă ìng-ùng sū dăk gáu gì dīng-hŭng. Hugo nêng-ùi, cī piĕ dŭ sê cĭng-sĭk kō̤-séng gì. Gâe̤ng ĭ gì-tă cáuk-pīng siŏh-iông, Hugo iâ cĭng guăng-sĭng siâ-huôi gì gŭng-bìng, diŏh «Bă-là̤ Séng-mū-iêng» iâ ô tā̤-hiêng.
Cĭng sâ̤ nè̤ng dó̤i cī buô «Bă-là̤ Séng-mū-iêng» gì gāi-tŭk dŭ ciŏng cáuk-pīng gì lĭk-sṳ̄ gâe̤ng cŭng-gáu buói-gīng gāng-dăng-huá lāu, nâ cĭk-dṳ̆ng diŏh dó̤i Quasimodo ngài-miâng gì dùng-cìng, ī-gĭk nè̤ng mò̤ găi-dŏng tŭng-guó săng-sióng lì puáng-duáng bĕk-nè̤ng, dēng-dēng. Gì-sĭk, cuòi nâ sê Hugo gó̤-lòng buô siēu-siók diē-lié cêng nâung gì siŏh-buô-hông.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Ùng-hŏk 分類:Ĕu-ciŭ
Dô-giŏng (cēu)
Dô-giŏng (杜鵑) sê siŏh cṳ̄ng cēu.
分類:Cēu
Ā-mò̤-sê̤ṳ Cṳ̆
Ā-mò̤-sê̤ṳ Cṳ̆ (亞麼士書, dōi-siā: Am.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Ciáh-giāng
Ciáh-giāng (雀囝) iâ hô̤ lā̤ cià-ciáh (隻隻), sê siŏh cṳ̄ng cēu.
Sṳ̆k-ngṳ̄
分類:Cēu
664 nièng
664
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
11 nguŏk 23 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Kăi-hŭng
Kăi-hŭng (開封) sê Ò̤-nàng gì siŏh ciáh siàng-chê. Ĭ iâ sê Báe̤k-sáe̤ng sèng-âu gì siū-dŭ.
分類:Ò̤-nàng 分類:Siàng-chê
黃河
黃河是中國北方倛蜀條河.
Mà-hùng-cēu
Mà-hùng-cēu (貓魂鳥, 貓王鳥 hĕ̤k-ciā 麥黃鳥, sĭk-cié tĕ̤k „mà-uòng-cēu“), sê siŏh cṳ̄ng cēu, tàu săng lā̤ chiông mà, ék-buăng găk màng-buŏ uăk-dông.
分類:Cēu
660 nièng-dâi
660 nièng-dâi téng 660 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 669 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
11 nguŏk 4 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 4 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 4 gĕ̤ng.
Gī-tiū
分類:Găng-ciĕ
11 nguŏk 4 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Caddo Gông (Oklahoma)
Caddo Gông sê Mī-guók Oklahoma gì siŏh ciáh gông.
分類:Oklahoma gì gông
Actinium-hiê
Actinium-hiê sê dó̤i nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié 89 hô̤ (Actinium) gáu 103 hô̤ (Lawrencium) nguòng-só gì tūng-chĭng.
分類:Huá-hŏk
Gĕng-ìng
Gĕng-ìng (庚寅) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 27.
Harrison Gông (West Virginia)
Harrison Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harrison County) sê Mī-guók West Virginia gì siŏh ciáh gông.
Gĕng-ìng
分類:Găng-ciĕ
Harrison Gông (West Virginia)
分類:West Virginia gì gông
Bosnia gâe̤ng Herzegovina
Bosnia gâe̤ng Herzegovina sê Nàng Ĕu gì siŏh biĕh guók-gă.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă 分類:Bosnia gâe̤ng Herzegovina
12月12號
過世
12
Cūi-tiák
Cūi-tiák (水獺) sê siŏh cṳ̄ng dông-ŭk.
分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk‎
665 nièng
665
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Cūi-cŭk
Cūi-cŭk (水族) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Gói-ciŭ, Guōng-să̤ gâe̤ng Uŏk-nàng gì Tuyên Quang.
Dŭng-huòng
Dŭng-huòng (敦煌) sê Găng-sé̤ṳk gì siŏh ciáh gâing-gék-chê, sê sṳ̆k Ciū-ciòng-chê guāng gì.
Cūi-cŭk
分類:Mìng-cŭk
Dŭng-huòng
Dŭng-huòng cŭ-uái huák-hiêng guó Mŏ̤h-gŏ̤-káuk, diē-sié ô iā sâ̤ gì biáh-uâ gâe̤ng Hŭk-gĭng.
分類:Găng-sé̤ṳk 分類:Siàng-chê
Lṳ̆k-báu-cô̤
Lṳ̆k-báu-cô̤ (鹿豹座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Sĭng-māu
Sĭng-māu (辛卯) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 28.
分類:Găng-ciĕ
11 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 5 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 5 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Mī-giă Cṳ̆
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
1881 nièng
1881
Chèng-lòi
Chèng-lòi (塍螺, 田螺), iâ hô̤ lā̤ chié-lòi (刺螺), sê siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk.
1882 nièng
1882
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
1881 nièng
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
Chèng-lòi
分類:niōng-tā̤ dông-ŭk
12月13號
過世
13
Bà̤-bá-cēu
Bà̤-bá-cēu(爬壩鳥) sê siŏh cṳ̄ng cēu, mò̤-mò̤ sê è̤ng cĕ̤ng sáik, ô ŭ gì téng-téng.
分類:Cēu
11 nguŏk 24 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Ìng-sìng
Ìng-sìng (壬辰) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 29.
分類:Găng-ciĕ
Hù-lì-cô̤
Hù-lì-cô̤ (狐狸座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Muāng-săng-è̤ng
Muāng-săng-è̤ng (滿山紅), iâ hô̤ lā̤ dô-giŏng (杜鵑), sê siŏh cṳ̄ng huă.
Ciū-ciòng
Ciū-ciòng (酒泉) sê Găng-sé̤ṳk gì siŏh ciáh chê. Dṳ̆ng-guók gì „Ciū-ciòng ôi-sĭng huák-siâ dṳ̆ng-sĭng“ cêu sê găk cŭ-uái.
11 nguŏk 25 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Ciū-ciòng
分類:Găng-sé̤ṳk 分類:Siàng-chê
1883 nièng
1883
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
Caddo Gông (Louisiana)
Caddo Gông sê Mī-guók Louisiana gì siŏh ciáh gông.
分類:Louisiana gì gông
11 nguŏk 6 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 6 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 6 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Gŭi-sê̤ṳ
Gŭi-sê̤ṳ (癸巳) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 30.
分類:Găng-ciĕ
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan sê Mī-guók dâ̤ 40 êng gì cūng-tūng, 1981 nièng gáu 1989 nièng câi-êng.
分類:Mī-guók cūng-tūng
Hart Gông (Georgia)
Hart Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hart County) sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
Lĕ̤k-hŭng-ngì-cô̤
Lĕ̤k-hŭng-ngì-cô̤ (六分儀座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
11 nguŏk 7 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 7 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 7 gĕ̤ng.
Īng-lĭk Huòng-dá̤
Ĭ nguòng-lài sê Mìng-dièu gì Gié Uòng (桂王), găk 1646 nièng diŏh Guōng-dĕ̤ng gì Diêu-kéng dĕng-gĭ. 1661 niêng, ĭ ké̤ṳk Muāng-chĭng páh suŏ, cāu kó̤ Miēng-diêng. Bók-guó mò̤-niŏh-òng Miēng-diêng guók-uòng ké̤ṳk nè̤ng tài sī, ĭ ké̤ṳk hī ciáh chuâng-ôi-ciā niăh kī lì gău ké̤ṳk Muāng-chĭng. Dâ̤ nê nièng, ké̤ṳk Ngù Săng-gié diŏh Hùng-nàng tài sī.
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
680 nièng-dâi
680 nièng-dâi téng 680 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 689 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Tŭi Pū hié Uŏk
Tŭi Pū hié Uŏk (推普廢粵) ciā gōng-huák chók-hiêng găk 2010 nièng 6 nguŏk 6 hô̤, siŏh ciáh uōng-iū găk ĭ gì Mì-báuk huák-buó „Guōng-ciŭ-chê Céng-hiĕk (政協) géng-iòng siōng ciŏng Guōng-ciŭ Diêng-sê-dài cuòng-buô diōng siàng Pū-tŭng-uâ“, cĭ-hâiu „Guōng-ciŭ Diêng-sê-dài bók chṳ̄-siĕu Uŏk-ngṳ̄ lāu“ găk uōng-siông diòng-kŭi kó̤, chók-hiêng „Uŏk-ngṳ̄ lùng-hâng“ (粵語淪陷) gì gōng-huák.
分類:Ngṳ̄-ngiòng 分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
明朝
明朝也號𡅏大明或者明國，是中國歷史懸頂其蜀隻封建王朝，也是最後蜀隻漢族儂做皇帝其王朝.
明朝其頭隻皇帝是洪武皇帝朱元璋. 者儂是今旦安徽鳳陽儂. 做細辰候厝逼，爸奶都敆做災其辰候餓死. 許辰候中國是由蒙古儂其元朝（也號𡅏胡元）統治其，百姓生活野喫虧，故此野価儂造反. 朱元璋經過舊底其客佻幫湯和其對手，着1352年去郭子興夫塊投軍. 郭子興野看重伊，讓伊做將軍. 不過遘尾了伊見覺郭子興者儂無箬使，就獨立出來自家發展. 伊先將陳友諒、張士誠茲蜀陣滅唻，再派部隊拍北京，將元朝最後蜀隻皇帝元順帝逐去漠北. 1368年，敆應天（今旦其南京）登基，國號「大明」，年號「洪武」. 明朝就總款產生了.
朱元璋在位其辰候，會驚囝弟其皇位乞儂奪去，將有功其儂都刣差不多了，復派自家其囝去各地做藩王. 1398年伊褪環以後，因為大囝已經生去，就讓長孫建文皇帝接班. 建文對自己其幾隻家家野𣍐放心，借各種理由將伊各儂其藩除唻. 其中蜀隻家家朱棣敆1398年着順天（今旦其北京）造反，最終着1402年拍遘應天，將皇位奪去. 者朱棣就是歷史懸頂出名其永樂皇帝.
建文儂變無塊討，有其儂講伊走去西洋，故此永樂派鄭和，着1405年落西洋去討. 由許年開始，鄭和落西洋落七回，遘過野価舊底透底無聽過其國家. 不過，建文到底敆底所，最尾蔣其，遘現在固無儂會曉.
Gák-ngū
Gák-ngū (甲午) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 31.
分類:Găng-ciĕ
明朝
天啓皇帝在位其辰候，皇帝𣍐仈字，故此讓太監魏忠賢對手伊處理政治. 1627年，崇禎皇帝上臺，將者魏忠賢刣唻. 崇禎本底卜想好好改革蜀下，無能耐政治腐敗，囫圇國大做災，蜀七處農民大造反. 最終着1644年，李自成其農民軍拍下北京，崇禎自殺. 歷史學家都將茲蜀年當作明朝滅亡其年.
李自成入北京以後，伊其部下將野価當官其財產奪去，復敆北京城裡勢亂不做. 明朝守山海關其將軍吳三桂，伊其細婆陳圓圓就乞李自成其部下劉宗敏奪去，伊郎爸吳襄也受遘李自成其迫害. 吳三桂肝火棕，放滿清部隊入關，將李自成滅唻. 滿清復派兵向南，將囫圇隻中國拍下來.
明朝滅亡以後，固有野価大臣共將軍着南方立明朝其親王做皇帝，反抗滿清，最終都乞滿清滅唻. 茲幾隻政權都乞今旦儂號𡅏「南明」. 1662年，永曆皇帝着雲南乞吳三桂滅唻，南明實際滅亡. 敆臺灣其鄭成功，雖然講固是使明朝其年號，但是者鄭成功特零意伓立明朝皇帝，實際伊乍是臺灣「東寧王國」其實際統治者.
1683年，滿清拍下臺灣，鄭克塽投降，東寧王國滅亡.
分類:中國 分類:舊底其國家
Tiĕng-gák-cô̤
Tiĕng-gák-cô̤ (天鴿座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
11 nguŏk 26 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
12月14號
過世
14
1884 nièng
1884
Calcasieu Gông (Louisiana)
Calcasieu Gông sê Mī-guók Louisiana gì siŏh ciáh gông.
1884 nièng
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
Calcasieu Gông (Louisiana)
分類:Louisiana gì gông
666 nièng
666
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Să̤-huăng-ngā Cṳ̆
Să̤-huăng-ngā Cṳ̆ (西番雅書, dōi-siā: Sh.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Gâing
Diŏh Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k, gâing bī dê-ngék-chê nâung; diŏh Dài-uăng gâe̤ng Nĭk-buōng siŏng-huāng, gâing bī chê duâi siŏh ngék.
Dê-dù
Dê-dù (地圖) sê cī áng ék-dêng gì só-hŏk huŏng-huák, ciŏng dê-giù hĕ̤k-ciā gì-tă sĭng-giù gì cê̤ṳ-iòng hiêng-chiông gâe̤ng siâ-huôi hiêng-chiông tŭng-guó gái-guák gâe̤ng hù-hô̤ sáuk-siēu uâ gáu bàng-miêng gà̤-dēng gì dù-hìng.
Gâing
分類:Céng-dê
Hāi-báu
Hāi-báu (海豹) sê siŏh cṳ̄ng dông-ŭk.
分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk‎
Dê-dù
分類:Dê-lī 分類:Tiĕng-ùng
667 nièng
667
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Hù-lì-mà
Hù-lì-mà (狐狸貓) iâ hô̤ lā̤ hù-lì-mà-mō̤ (狐狸貓母), sê siŏh cṳ̄ng buô-ṳ̄ dông-ŭk‎, săng lā̤ chiông lòng, ngê̤ṳ diŏh ngùi-hiēng â̤ bóng pói, pói iā cháu.
Hù-lì-mà gì puòi â̤ dò̤ lā̤ có̤ mò̤-bék gì mò̤-mò̤, cī siŏh cṳ̄ng mò̤-bék hô̤ lā̤ “lòng-hô̤” (狼毫).
分類:buô-ṳ̄ dông-ŭk
Ĭk-ê
Ĭk-ê (乙未) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 32.
分類:Găng-ciĕ
下頦
下頦是儂喙下底其面其部位.
分類:頭
Hâiu-huák-cô̤
Hâiu-huák-cô̤ (后髮座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
11 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 8 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 8 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
Chiă-ngò̤
Chiă-ngò̤ (蛼螯 ) sê siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk, káe̤k-káe̤k sê săng-gáe̤k-hìng gì, gâe̤ng cṳ̀-ciŏng siŏh iông ngâing.
Mā̤ chiă-ngò̤ gì sèng-âu â̤ sāi ciŏng lâng ciáh chiă-ngò̤ gì káe̤k-káe̤k dó̤i mó̤ siŏh hâ, siăng-ĭng chĭng-chū gì hī ciáh bī-gáu chiĕng.
cé̤ṳ-gāi
分類:Niōng-tā̤ dông-ŭk
Sēng
Sēng (省) sê gĭng-dáng Dṳ̆ng-guók gâe̤ng Uŏk-nàng dĕk duâi ngék hèng-céng-kṳ̆ gì mìng-chĭng (名稱). Diŏh Háng-ngṳ̄ diē-sié, iâ â̤ ciŏng iā sâ̤ guók-gă có̤i gŏ̤-ngék gì hèng-céng-kṳ̆ huăng-ĭk siàng „sēng“.
分類:Céng-dê
690 nièng-dâi
690 nièng-dâi téng 690 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 699 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
William Shakespeare
William Shakespeare găk Dṳ̆ng-guók ĭng-ĭk Să-sê̤ṳ-bī-ā (莎士比亞), iâ hô̤ lā̤ Să-ŭng (莎翁), sê Ĭng-guók sĭ-ìng gâe̤ng hié-kiŏk-gă, ké̤ṳk nêng-ùi sê Ĭng-ngṳ̄ dék ūi-dâi gì cáuk-gă. Ĭ ô siā mū-liŏh 38 piĕng hié-kiŏk gâe̤ng 154 dà̤ sĕk-sé-hòng-sĭ ī-gĭk gì-tă cṳ̄ng-lôi gì sĭ-gŏ̤. Ĭ uăk lā̤ sèng-âu cêu iā chók-miàng, guó-sié hâiu gáing-gáing go̤.
Găk hié-kiŏk huŏng-miêng, Shakespeare siā pĭ-kiŏk gâe̤ng hī-kiŏk dŭ cĭng să, káik-uâ gì ìng-ŭk ô hŭk-căk gì ìng-gáh, iâ ô diék-hŏk chĭng-dô.
Shakespeare gì cáuk-pīng ké̤ṳk huăng-ĭk có̤ gáuk-cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, ĭ gì hié-kiŏk iâ ké̤ṳk buăng siông sié-gái gáuk-dê gì hié-dài, hié-bàng gà̤-dēng iēng-chók. Ĭ cáuk-pīng sāi-ê̤ṳng gì sṳ̀ guó ô cĭng sâ̤ dŭ ké̤ṳk ngék diē bàng-siòng-găng gì Ĭng-ngṳ̄.
Hié-kiŏk
Shakespeare duâi-buô-hông hié-kiŏk dŭ ī lĭk-sṳ̄ có̤ dà̤-cài, chiông «Hamlet» (Hamlet), «Lear Uòng» (King Lear). Ĭ gì hié-kiŏk â̤-sāi buŏng có̤ 3 cṳ̄ng hŭng-gáh:
Sĕk-sé-hòng-sĭ
Shakespeare gì sĕk-sé-hòng-sĭ sê 154 dà̤ sĭ-gŏ̤ gì siŭ-cĭk, dà̤-cài bău-guák ái-cìng, mī-lâ̤, gâe̤ng sī-uòng. Dṳ̀ lāu sĕk-sé-hòng-sĭ, Shakespeare iâ ô siā gì-tă tā̤-cài gì sĭ-gŏ̤.
分類:Ĭng-guók ìng-ŭk 分類:Cáuk-gă
防火長城
防火長城（，簡稱：GFW），正式名字號𡅏中國國家防火牆 ，是中華人民共和國着自家國家裡勢做其蜀隻野大其互聯網邊界審查系統. 設計者乇其總工程師是中國工程院其院士方濱興.
政府做伊其目的是讓伊其百姓看𣍐着政府𣍐允許看其互聯網（網際網路）其內容. 者內容大部分是共政治、宗教有干過其. 像國外出名其色情網站、出名其新聞網站，固有Google、YouTube、Facebook、Twitter茲蜀類其社交網站，都乞伊封鎖. 維基百科敆舊底有野価回都乞防火長城封鎖.
中國儂將乞者防火長城封鎖號𡅏「乞墻」. 使各種辦法去覷「乞墻」其內容號𡅏「翻牆」. 像Tor、Freegate、goagent、無界瀏覽茲蜀類軟件，都是中國儂愛使其「翻牆軟件」.
註
分類:信息 分類:中國
1885 nièng
1885
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
Hâ Chák-lī
Hâ Chák-lī (夏察理, Ĭng-ngṳ̄: Charles Hartwell, 1825 n. 12 ng. 19 h. - 1905 n. 1 ng. 30 h.) sê 19 sié-gī â buáng hiĕk Mī-guók Gŭng-lī-huôi găk Dṳ̆ng-guók Hók-ciŭ gì diòng-gáu-sê̤ṳ.
Sĕng-bìng
Hâ Chák-lī 1825 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ chók-sié diŏh Mī-guók Mā-sák-cṳ̆-sáik-ciŭ, 1852 nièng 10 nguŏk 13 hô̤ chăng-gă diē Mī-guók Gŭng-lī-huôi gì có̤ mŭk-sṳ̆, dùng nièng 11 nguŏk 3 hô̤ ké̤ṳk puái gáu Dṳ̆ng-guók. Ĭ 1853 nièng 4 nguŏk 16 hô̤ gáu Hiŏng-gē̤ng, 6 nguŏk 9 hô̤ gáu Hók-ciŭ, siŏh-sié ṳ̀-diông gì guŏng-ĭng dŭ găk Hók-ciŭ duòng-gáu.
Hâ Chák-lī ô giék guó lâng huòi huŏng. 1905 nièng 1 nguŏk 30 hô̤, ĭ ĭng-ôi sĭng-câung-bâng găk Hók-ciŭ guó-sié. Ĭ sī gì sèng-hâiu sê Mī-guók Gŭng-lī-huôi diŏh Dṳ̆ng-guók gì Huôi-dók.
Sák-gă-lé-ā Cṳ̆
Sák-gă-lé-ā Cṳ̆ (撒加利亞書, dōi-siā: Sg.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
668 nièng
668
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
Bīng-sĭng
Bīng-sĭng (丙申) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 33.
分類:Găng-ciĕ
Serbia
Serbia sê Nàng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Chài-lòng-cô̤
Chài-lòng-cô̤ (豺狼座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Caldwell Gông (Kentucky)
Caldwell Gông sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
Dĭng-iū
Dĭng-iū (丁酉) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 34.
11 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 9 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 9 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
月光光 (童謠)
《月光光》是蜀條廣東共福建其傳統童謠. 廣府版其《月光光》敆宋朝共明朝辰候出現，相傳至今. 福州版其《月光光》是唐朝常袞所作. 者歌有野価版本，客家共潮汕各地都有自家其唱法.
廣府版
茲萆版本其《月光光》使「月光光，照地堂，蝦仔你乖乖瞓落床. 」來開頭，第二節教育伲囝哥着「聽教聽話」. 第三節寫其是蜀厝儂過年其歡樂氣氛，使「蝦仔你快地眯埋眼囉，一覺睡到大天光」結尾，為讓伲囝快快去睏. 茲條童謠充滿生活本色，飽含了天下百姓最實實在在其訴求.
福州版
福州版其《月光光》是唐朝常袞所作，是福州現存最古老其民間歌謠. 常袞累官遘宰相以後乞貶成福建觀察使，伊敆閩地嘢重視教育，增設鄉校，固加親自講授. 伊固創作或者命儂創作了200幾條民謠，希望靠嚽來讓百姓學唱歌、認識文化. 比如講，福州版《月光光》臺中「洪塘水深𣍐得渡」蜀句，就講遘當時福州洪塘茲蜀帶其地貌特徵.
演唱
搖滾樂隊Beyond敆1991年着演唱會懸頂演唱過只條歌. 2010年亞洲運動會閉幕式使只條歌開頭，只萆版本趁廣府版來.
參考鏈接
分類:童謠 分類:福州話其歌
Hāi-gēu
Hāi-gēu (海狗) sê siŏh cṳ̄ng dông-ŭk.
分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk‎
11 nguŏk 28 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
蛼螯
蛼螯 是蜀種軟體動物，殼殼是三角形其，共瓷磚蜀樣硬.
買蛼螯起辰候會使將兩隻蛼螯其殼殼對𢯾蜀下，聲音清楚其許隻比較鮮.
註解
分類:節肢動物
Francium
Francium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 87, huá-hŏk hù-hô̤ sê Fr.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
1886 nièng
1886
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
669 nièng
669
Guó-sié
分類:660 nièng-dâi
欛欛
欛欛，正式名字號𡅏陰莖，是男界其生殖器. 伲囝其陰莖也號𡅏嗞嗞囝. 欛欛敆𠚺其辰候會勃起流出精液，也是排尿其器官.
Hart Gông (Kentucky)
Hart Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hart County) sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
欛欛
自家客佻自家其欛欛號𡅏男界其手淫.
Hart Gông (Kentucky)
分類:Kentucky gì gông
欛欛
分類:生理
Muô-sáe̤k
Muô-sáe̤k (戊戌) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 35.
分類:Găng-ciĕ
1887 nièng
1887
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
11 nguŏk 29 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Ăi-gĭk-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Bìng-tàng Cŭng-hăk Sĭk-ngiêng-kṳ̆
Bìng-tàng Cŭng-hăk Sĭk-ngiêng-kṳ̆ (平潭綜合實驗區) sê Hók-gióng-sēng diŏh Hók-ciŭ-chê Bìng-tàng-gâing siék gì siŏh ciáh cŭng-hăk sĭk-ngiêng-kṳ̆.
Hók-ciŭ-chê céng-hū diŏh 2009 nièng 7 nguŏk siék ciā cŭng-hăk sĭk-ngiêng-kṳ̆, hī sèng-âu sê sṳ̆k Hók-ciŭ-chê guāng gì. Téng 2013 nièng 7 nguŏk kăi-sṳ̄, Hók-gióng-sēng céng-hū ciék-chiū guāng ciā sĭk-ngiêng-kṳ̆, biéng siàng gâe̤ng dê-ngék-chê dùng-duâi gì siŏh ciáh hèng-céng gĭ-gáiu.
分類:Hók-ciŭ
Caldwell Gông (Missouri)
Caldwell Gông sê Mī-guók Missouri gì siŏh ciáh gông.
分類:Missouri gì gông
Gī-hâi
Gī-hâi (己亥) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 36.
分類:Găng-ciĕ
Barack Obama
Barack Hussein Obama, Jr., sê Mī-guók gì dâ̤ 44 êng cūng-tūng, 2009 nièng gáu 2017 nièng câi-êng.
Dâu-ciŏng
Dâu-ciŏng (豆漿) sê kĕk uòng-dâu có̤ gì siŏh cṳ̄ng īng-lâiu.
分類:Īng-sĭk
Barack Obama
Ĭ sê Mī-guók gì tàu ciáh Ŭ-cṳ̄ng-nè̤ng cūng-tūng.
分類:Mī-guók cūng-tūng
Gĕng-cṳ̄
分類:Găng-ciĕ
11 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 11 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 11 gĕ̤ng.
670 nièng
670
11 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
670 nièng
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
閩語
閩語是對福建幾隻語言其統稱.
閩語包括下底幾種語言：
11 nguŏk 10 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
閩語
分類:語言 分類:福建
710 nièng-dâi
710 nièng-dâi téng 710 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 719 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
700 nièng-dâi
700 nièng-dâi téng 700 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 709 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Diâng-sĭng
Diâng-sĭng (定星), cṳ̆-ngṳ̄ bô hô̤ lā̤ hèng-sĭng (恆星), sê duâi cék-liông, â̤ cê-gă huák-guŏng gì dēng-liê-cṳ̄-tā̤ sĭng-giù.
Tiĕng-ò̤ diē-sié chă-bók-dŏ̤ ô 1,000 gáu 4,000 é ciáh hèng-sĭng, tái-iòng nâ sê gì-dṳ̆ng iā nâung iā bàng-siòng gì siŏh lăk.
Mā-lăk-gĭ Cṳ̆
Mā-lăk-gĭ Cṳ̆ (馬拉基書, dōi-siā: Ml.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Diâng-sĭng
Tái-iòng-hiê dâi-dŏng nâ ô siŏh ciáh hèng-sĭng, cuòi cêu sê tái-iòng.
Mā-lăk-gĭ Cṳ̆
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Hŏ̤-să̤ Cṳ̆
Hŏ̤-să̤ Cṳ̆ (何西書, dōi-siā: Hs.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
姕髀
姕髀 、姕 ，正式名字號𡅏陰道，是女界其生殖器. 𠚺其辰候，男界其欛欛由姕髀插入去. 姕髀懸頂有蜀隻地方號𡅏陰蒂，生理結構共男界其欛欛差不多，有其女界其陰蒂受着刺激也會勃起.
姕髀也是女界月經其辰候經血排出其地方，共生囝其辰候伲囝出來其地方. 姕髀其懸頂是尿道，掏𡅏排尿.
參考資料
分類:生理
Sĭng-tiū
Sĭng-tiū (辛丑) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 38.
分類:Găng-ciĕ
11 nguŏk 30 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
11 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 12 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 12 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
671 nièng
671
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
Siŏh-tàu-lâung
Siŏh-tàu-lâung (石頭卵) sê siŏh cṳ̄ng siŏh-tàu.
分類:Dê-cék
Siĕng-nṳ̄-cô̤
Siĕng-nṳ̄-cô̤ (仙女座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
1888 nièng
1888
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
月光光
月光光可以是：
Wikimania
Wikimania sê Wikimedia bâing gì siŏh cṳ̄ng guók-cié hŏk-sŭk huôi-ngiê.
Nguôi-buô lièng-giék
W
12月17號
過世
17
Isaac Newton
Isaac Newton, iâ â̤ ĭng-ĭk có̤ Ngiù-dóng (牛頓), sê Ĭng-guók ŭk-lī-hŏk-gă, só-hŏk-gă, tiĕng-ùng-hŏk-gă, cê̤ṳ-iòng diék-hŏk-gă, liêng-gĭng-sŭk-sê̤ṳ gâe̤ng sìng-hŏk-gă. Ĭ găk 1687 nièng huák-biēu gì «Cê̤ṳ-iòng Diék-hŏk gì Só-hŏk Nguòng-lī» (Lá-dĭng-ngṳ̄: Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica), ké̤ṳk nêng-ùi sê kuŏ-hŏk-sṳ̄ siông dék ūi-dâi gì cáuk-pīng. Găk cṳ̆ diē, Newton gōng-gāi lāu uâng-iū īng-lĭk gâe̤ng ông-dông-hŏk săng duâi dêng-lŭk. Cī piĕ kái-niêng dŭ sê gĭng-diēng lĭk-hŏk gì gĭ-chū, găk ê-lài săng-báh nièng ék-dĭk tūng-dê kuŏ-hŏk gì ṳ̄-dêu-guăng, iâ sê hiêng-dâi gĕ̤ng-tiàng-hŏk gì gĭ-chū. Newton céng-mìng, dê-giù gà̤-dēng gì ŭk-cék ông-dông gâe̤ng ṳ̄-dêu sĭng-tā̤ gì ông-dông dŭ sê cŏng-sùng dè̤ng-kuāng gì cê̤ṳ-iòng huák-cáik, ŏ̤h ciŏng-uâng ĭ tiék-dā̤ chēng lâi kuŏ-hŏk-gái dó̤i nĭk-sĭng-suók gì huài-ngì.
Diŏh lĭk-hŏk huŏng-miêng, Newton ngiēng-géu lāu dông-liông gâe̤ng gáe̤k-dông-liông gì nguòng-lī. Diŏh guŏng-hŏk huŏng-miêng, ĭ huák-mìng siŏh cṳ̄ng â̤ huāng guŏng gì uông-uōng-giáng; ĭ ciŏng băh guŏng buŏng có̤ chāi-sáik gì guŏng-puō, huák-diēng lāu ngàng-sáik gì lī-lâung. Diŏh só-hŏk huŏng-miêng, ĭ gâe̤ng Gottfried Leibniz dùng-sì huák-mìng mì-cék-hŭng. Ĭ iâ céng-mìng lāu nê-hâung-sék dêng-lī, dēng-dēng.
I I I I I
12 nguŏk 5 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Caldwell Gông (North Carolina)
Caldwell Gông sê Mī-guók North Carolina gì siŏh ciáh gông.
Hartford Gông (Connecticut)
Hartford Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hartford County) sê Mī-guók Connecticut gì siŏh ciáh gông.
分類:Connecticut gì gông
1889 nièng
1889
Guó-sié
分類:1880 nièng-dâi
Ìng-ìng
Ìng-ìng (壬寅) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 39.
分類:Găng-ciĕ
11 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 13 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 13 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
672 nièng
672
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
720 nièng-dâi
720 nièng-dâi téng 720 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 729 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
掌指
掌指也號𡅏手指、手掌指，是手最前斗其部位. 儂其掌指有五隻：大指、雞腳指、臺中指、無名指共尾掌指.
分類:生理
12月18號
過世
18
Tiĕng-iéng-cô̤
Tiĕng-iéng-cô̤ (天燕座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
Gŭi-māu
Gŭi-māu (癸卯) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 40.
分類:Găng-ciĕ
Tiĕng-iéng-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
Niōng-bēng
分類:Gióng-dé̤ṳk-ŭk
Giàng-sĭng
Giàng-sĭng (行星), cṳ̆-ngṳ̄ bô hô̤ lā̤ hèng-sĭng (行星) , sê cī cê-gă mâ̤ huák-guŏng, kuàng diâng-sĭng giàng gì siŏh lôi sĭng-giù.
Tái-iòng-hiê dâi-dŏng ô 8 ciáh giàng-sĭng, nē̤ng-gă diêu gì dê-giù cêu sê gì-dṳ̆ng siŏh lăk.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Tiĕng-ùng
月光光 (動畫短片)
《月光光》（，國際音標: /laˈluna/ [laˈluːna]），是敆2011年由皮克斯動畫工作室製作其動畫短片，由埃里康·卡薩羅薩（英語：Enrico Casarosa）執導. 敆安錫國際動畫影展上放映 固加敆《勇敢傳說》之前播放. 《月光光》敆2012年11月13號敆《勇敢傳說》其DVD共藍光光碟上發行. 茲萆短片固乞收錄着《皮克斯動畫短片合集 2》（英語：Pixar Short Films Collection, Volume 2）.
《月光光》获得過第84屆奧斯卡金像獎最佳動畫短片獎提名.
短片劇情
蜀隻三代同堂其家庭敆半暝三更出航，然後敆海上拋錨. 公公送乞伲囝蜀帽囝，隨後郎罢共帽囝拉低，公公復共伊捵懸，兩隻儂就為戴𡅏帽囝其方式發生爭執. 之後月出其，郎罢搭𡅏梯梯讓伲囝扒上去，共船錨插敆滿月上. 伊各儂其工作是敆月上掃墜落其星星.
郎罢敦促伲囝使推帚掃星星，但是公公堅持使掃把掃星星，兩隻儂復蜀回為勞動工具發生爭執. 就敆此時，蜀粒特別大其星星砸落敆在月上，仱公公共郎罢復為怎怎移動茲粒星星發生爭執. 旁邊其伲囝討着蜀把鐵錘囝，決定使自家其方式來解決茲萆問題. 伊將帽檐向後頭捵，選擇自家其方式來戴帽囝，然後扒上許萆特別大其星星，蜀錘將伊敲成嘢価小星星. 隨後工作順利進行，伲囝選擇使耙耙掃星星，無選公公共郎罢其方法.
工作完成，三隻儂轉遘海上. 公公共郎罢都為伲囝感遘高興，隨後公公共郎罢雙方也和解了. 鏡頭轉移，短片以蜀萆發光其新月結束.
創作靈感
《月光光》其劇情靈感起源是趁埃里康·卡薩羅薩其童年經歷來其，伊其公公嘢稠共伊倛郎罢發生爭執； 再加工自安托萬·德聖埃克絮佩里共伊塔羅·卡爾維諾其故事. 電影風格參考宮崎駿其動畫共意大利動畫家奧斯瓦爾多·卡維多利（英語：Osvaldo Cavandoli）其《線條先生（英語：La Linea (TV series)）》.
參考鏈接
分類:動畫
1890 nièng
Guó-sié
分類:1890 nièng-dâi
12 nguŏk 13 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Gák-sìng
Gák-sìng (甲辰) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 41.
分類:Găng-ciĕ
Caldwell Gông (Texas)
Caldwell Gông sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
11 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 14 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 14 gĕ̤ng.
Tiĕng-ĭng-cô̤
Tiĕng-ĭng-cô̤ (天鷹座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Iók-nā Cṳ̆
Iók-nā Cṳ̆ (約拿書, dōi-siā: In.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Montenegro
Montenegro sê Nàng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Baghdad
Baghdad sê Iraq gì siū-dŭ.
分類:Siàng-chê 分類:Iraq
Tiĕng-dàng-cô̤
Tiĕng-dàng-cô̤ (天壇座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
Ĭk-sê̤ṳ
分類:Găng-ciĕ
673 nièng
673
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
Bóng-kăng-chió
Bóng-kăng-chió (糞坑厝) iâ hô̤ lā̤ kăng-chió (坑厝), bóng-diè-tàu (糞池頭), sāi-kăng (屎坑), huŏi-làu (灰樓), ôi-sĕng-găng (衛生間) hĕ̤k-ciā cháik-sū (廁所), sê siŏh ciáh ciŏng-muòng dò̤ lì lá sāi lá niêu gì dê-huŏng.
分類:Gióng-dé̤ṳk-ŭk 分類:Ôi-sĕng
Vladimir Putin
Vladimir Putin (Владимир Владимирович Путин; ) sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ găk 2000 nièng gáu 2008 nièng gâe̤ng 2012 nièng gáu hiêng-câi sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì cūng-tūng, găk 1999 nièng gáu 2000 nièng gâe̤ng 2008 nièng gáu 2012 nièng sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì cūng-lī.
730 nièng-dâi
730 nièng-dâi téng 730 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 739 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
12月19號
過世
19
Vladimir Putin
分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆ ìng-ŭk
12 nguŏk 20 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Hăk-bă-gók Cṳ̆
Hăk-bă-gók Cṳ̆ (哈巴谷書, dōi-siā: Hb.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
11 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 15 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 15 gĕ̤ng.
Hartley Gông (Texas)
Hartley Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hartley County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
11 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk
1891 nièng
1891
Guó-sié
分類:1890 nièng-dâi
Siĕng-hâiu-cô̤
Siĕng-hâiu-cô̤ (仙后座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Sĭk Gê̤ṳng-bìng
Sĭk Gê̤ṳng-bìng (習近平, ) Siēng-să̤ Hô-bìng nè̤ng, sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì céng-dê-gă gâe̤ng Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng dâ̤ 5 dâi liāng-dô̤-ìng. Ĭ sê Sĭk Dê̤ṳng-hṳ̆ng (習仲勳) gì giāng. Ĭ lâu-mā sê siŏh ciáh chók-miàng gì gŏ̤-chióng-gă, miàng-cê hô̤ lā̤ Bàng Lé-uông (彭麗媛).
Ĭ găk 2012 nièng dŏng-sōng Dṳ̆ng Gê̤ṳng gì cūng-cṳ̆-gé, 2013 nièng dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Guók-gă Ciō-sĭk.
手指
手指是挈金屬或者鑽做其蜀種嫩其環環，戴掌指懸頂.
今旦社會其儂見覺手指是愛情其象徵. 一般來講，戴無名指代表已經結婚，戴臺中指代表敆𡅏談戀愛，戴尾指代表𣍐想談戀愛.
着古羅馬其辰候，手指透底無什乇愛情其意思；敆許辰候，儷有有權力其儂乍會中戴者乇.
分類:衣裳
Ôi-sĭng
Ôi-sĭng (衛星) sê cī kuàng giàng-sĭng có̤ ciŭ-gĭ-séng ông-dông gì siŏh cṳ̄ng tiĕng-tā̤. Dê-giù gì ôi-sĭng nâ ô siŏh ciáh, hô̤ lā̤ nguŏk-giù.
Ìng-lôi có̤ gì kuàng giàng-sĭng gì hòng-tiĕng-ké hô̤ lā̤ ìng-cô̤-ôi-sĭng, ô gì sèng-âu iâ hô̤ lā̤ ôi-sĭng.
分類:Tiĕng-ùng
男界
男界是雄性其人類.
童年或青少年年齡階段其男界，號丈夫囝. 丈夫囝發遘一定年齡，就號男界，或且丈夫儂. 分類:人類
1892 nièng
1892
Guó-sié
分類:1890 nièng-dâi
674 nièng
674
12月20號
過世
20
674 nièng
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
Caldwell Gông (Louisiana)
Caldwell Gông sê Mī-guók Louisiana gì siŏh ciáh gông.
分類:Louisiana gì gông
12 nguŏk 24 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
740 nièng-dâi
740 nièng-dâi téng 740 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 749 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Bīng-ngū
Bīng-ngū (丙午) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 43.
分類:Găng-ciĕ
Dĭng-ê
Dĭng-ê (丁未) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 44.
分類:Găng-ciĕ
Siĕng-uòng-cô̤
Siĕng-uòng-cô̤ (仙王座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
675 nièng
675
Guó-sié
分類:670 nièng-dâi
Greenland
Greenland sê Báe̤k Mī-ciŭ gì siŏh ciáh dō̤, sê sṳ̆k Dăng-măh guāng gì cê̤ṳ-dê liāng-tū.
分類:Báe̤k Mī-ciŭ
750 nièng-dâi
750 nièng-dâi téng 750 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 759 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
12月21號
過世
21
Huōi-chiòng
Huōi-chiòng (火墻) iâ hô̤ lā̤ huōi-chiòng-bău (火墻包), sê siŏh cṳ̄ng Hók-ciŭ gâe̤ng Nìng-dáik dĕk-sáik gì gióng-dé̤ṳk giék-gáiu. Săng gì cêng chiông mā-ăng (馬鞍), gó-chṳ̄ bô hô̤ lā̤ mā-ăng-chiòng.
分類:Sĕk-ék ùng-huá 分類:Gióng-dé̤ṳk-ŭk
Muô-sĭng
Muô-sĭng (戊申) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 45.
分類:Găng-ciĕ
Iók-ngī Cṳ̆
Iók-ngī Cṳ̆ (約耳書, dōi-siā: Ing.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Siēu-sĭng-dĭ-Cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Indium
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
女界
女界是指雌性其人類.
童年或青少年年齡階段其女界，號諸娘囝. 諸娘囝發遘一定年齡，一般是生囝後，就告伊女界. 年齡介大仂囝會告諸娘儂. 分類:人類
1893 nièng
1893
Guó-sié
分類:1890 nièng-dâi
Caledonia Gông (Vermont)
Caledonia Gông sê Mī-guók Vermont gì siŏh ciáh gông.
分類:Vermont gì gông
12 nguŏk 26 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Gĭng-ngṳ̀-cô̤
Gĭng-ngṳ̀-cô̤ (鯨魚座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
11 nguŏk 17 hô̤ (nùng-lĭk)
11 nguŏk 17 hô̤ sê nùng-lĭk 11 nguŏk gì dâ̤ 17 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 11 nguŏk