cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gulliver Lṳ̄-hèng-gé
Dâ̤ 3 Buô-hông: Laputa, Balnibarbi, Glubbdubdrib, Luggnagg gâe̤ng Nĭk-buōng Lṳ̄-hèng-gé
1706 n. 8 ng. 5 h. - 1710 n. 4 ng. 16 h.
Gulliver ké̤ṳk gĕ̤h diŏh Éng-dô hô-gê̤ṳng siŏh bĭk gŭ-dō̤ gà̤-dēng, bô ké̤ṳk siŏh bĭk â̤ buŏi gì dō̤-sê̤ṳ Laputa géu kī. Lá-pū-tă uòng-guók gì báh-sáng dŭ găk lā̤ ngiēng-géu ĭng-ngŏk gâe̤ng só-hŏk, bók-guó, ĭ-gáuk-nè̤ng uòng-ciòng mâ̤ báik ciŏng cī piĕ dĭ-sék éng-ê̤ṳng diŏh bàng-só-siòng sĕng-uăk diē-sié. Cī hâiu, Gulliver ké̤ṳk dái gáu Balnibarbi, găk hŭ-uái dīng siŏh ciáh Hò̤-làng siŏng-ìng dái ĭ kó̤ Nĭk-buōng, gái iù huāi-nē̤ kó̤ Ĭng-guók. Găk Balnibarbi, Gulliver káng-giéng cŭ-uái ìng-mìng dŭi-giù kuŏ-hŏk gê-sŭk, gâe̤ng chăng-màng siŏh-iông, uòng-ciòng mò̤ kō̤-lê̤ṳ sĭk-cié hâiu-guō, ké̤ṳk guók-gă dái lì căi-nâng. Ĭ lì gáu siŏh ciáh ĭng-ngŏk-gă dêu gì dê-huŏng, gâe̤ng diē-sié gì lĭk-sṳ̄ ìng-ŭk gì gūi-hùng gōng-lâung lĭk-sṳ̄. Ĭ gó dáe̤k diŏh Struldbrug, siŏh cṳ̄ng īng-uōng mâ̤ sī gì nè̤ng, chŭi-iòng mâ̤ sī, dáng-sê iā lâu iā lâu. Muōi-hâiu, Gulliver diōng kó̤ Ĭng-guók gì chió lā̤.
Dâ̤ 4 Buô-hông: Houyhnhnm Hiŏng-chŏng Lṳ̄-hèng-gé
Chŭi-iòng giók-é īng-uōng kók chuó lā̤, Gulliver bô siŏh huòi chók hāi. Cī siŏh huòi ĭ lì gáu siŏh ciéh dê-huŏng, ngê̤ṳ diŏh siŏh cṳ̄ng săng cêng-gó̤ giăng-nè̤ng gì sĕng-ŭk. Mò̤ niŏh-òng, Gulliver bô ngê̤ṳ diŏh siŏh tàu mā, liēu-gāi gáu, cī lôi mā hô̤ lō̤ Houyhnhnm, é-sé̤ṳ sê "cê̤ṳ-iòng gì uòng-mī"; Houyhnhnm sê cŭ-uái gì tūng-dê-ciā, cĭ-sèng káng giéng gì cêng-gó̤ giăng-nè̤ng gì sĕng-ŭk sê "Yahoo", sê dék dă̤-ngék gì ìng-lôi. Iù-sê, Gulliver siàng có̤ Houyhnhnm gă-cŭk gì siŏh ciéh sìng-uòng, ĭ siêng-muô Houyhnhnm gì sĕng-uăk huŏng-sék, giéng-gáe̤k ìng-lôi nâ sê nguôi-biēu gā-ciŏng lī-séng gì Iā-hū, sê ngài-áuk gì cṳ̄ng-lôi. Dáng-sê, ĭng-ôi Gulliver gâe̤ng Iā-hū săng siŏh-iông, Houyhnhnm nêng-ùi cuòi â̤ dó̤i ĭ-gáuk-nè̤ng gì ùng-mìng dái lì ngùi-hâi, cêu gâe̤ng ĭ dṳ̆k chók kó̤. Cĭ hâiu Gulliver ké̤ṳk siŏh dèu Buò-dò̤-ngà gì sùng géu kī dái diōng Ĭng-guók. Diōng gáu Iā-hū dṳ̆ng-găng gâe̤ng ĭ-gáuk-nè̤ng sĕng-uăk găk siŏh-dŏi, cuòi niông Gulliver sĭk-câi cái mâ̤ kī. Gó-chṳ̄ ĭ nĭk-nĭk mĭng chuó diē, hùng-nè̤ng dŭ sṳ̀ ng giéng, sèu-sèu kó̤ ĭ mā-sò̤ diē-sié gâe̤ng mā páng-gōng.
732 nièng
732
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
Sĭng-dé̤ṳk (gâing)
Sĭng-dé̤ṳk-gâing (新竹縣) sê Dài-uăng să̤-báe̤k-buô gì siŏh ciáh gâing.
Hèng-céng Dăng-ôi
Sĭng-dé̤ṳk-gâing dŭ-liāng ô 13 ciáh hèng-céng dăng-ôi:
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng gì gâing‎
Astana
縮圖|Astana Astana sê Kazakhstan gì siū-dŭ.
分類:Kazakhstan 分類:Siū-dŭ
Diêng-tù
Diêng-tù (電土, 電涂) sê siŏh cṳ̄ng â̤ ciŏng huá-hŏk-nèng diōng siàng diêng-nèng gì cŏng-dê. Diêng-tù găk Hók-ciŭ-uâ diē-sié ék-buăng cī mâ̤ sāi chṳ̆ng diêng gì hī cṳ̄ng. Bī-gáu duâi, â̤ sāi cṳ̄ng diêng gì diêng-tù ék-buăng hô̤ lā̤ diêng-bìng (電瓶).
分類:Ŭk-lī
Henry Gông (Iowa)
Henry Gông (Ĭng-ngṳ̄: Henry County) sê Mī-guók Iowa gì siŏh ciáh gông.
分類:Iowa gì gông
Bishkek
Bishkek sê Kyrgyzstan gì siū-dŭ.
Kuwait Chê
Kuwait Chê sê Kuwait gì siū-dŭ.
分類:Kuwait 分類:Siū-dŭ
Carbon Gông (Montana)
Carbon Gông sê Mī-guók Montana gì siŏh ciáh gông.
分類:Montana gì gông
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Dièu-siēng Buáng-dō̤ gô-dā̤ hô̤ lā̤ „Gŏ̤-là̤“ (Koryŏ), „Dièu-siēng“ (Chosŏn), sê Dĕ̤ng Ā gì siŏh ciáh buáng-dō̤. Ciā buáng-dō̤ gà̤-dēng ô 2 ciáh guók-gă: Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók (ék-buăng hô̤ lā̤ Dièu-siēng hĕ̤k-ciā Báe̤k-hàng) gâe̤ng Dâi-hàng Mìng-guók (ék-buăng hô̤ lā̤ Hàng-guók hĕ̤k-ciā Nàng-hàng), ciō-iéu mìng-cŭk dŭ sê Dièu-siēng-cŭk, gōng Dièu-siēng-ngṳ̄(iâ hô̤ lā̤ Hàng-guók-ngṳ̄). Ciā guók-gă gì lĭk-sṳ̄ cĭng dòng.
Sṳ̄-cièng sì-dâi
Gĭng-dáng kō̤-gū hŏk-gă gì ngiēng-géu huák-hiêng, gūi sé-uâng nièng ī-sèng cêu ô nè̤ng diŏh hŭ-uái dêu lāu. Áng Dièu-siēng sìng-uâ diē-sié gì gōng-huák, tiĕng-sìng Huâng-hṳ̀ng (桓雄) gâe̤ng hṳ̀ng gì cṳ̆-niòng-giāng giék-huŏng, săng giâ Tàng-gŭng (檀君), ciā Tàng-gŭng cêu sê gĭng-dáng Dièu-siēng mìng-cŭk gì sṳ̄-cū. Gáu muōi-lāu Tàng-gŭng gióng-lĭk Gū Dièu-siēng, cuòi sê Dièu-siēng gì kăi guók. Găk gĭng-dáng Báe̤k-hàng gì Bìng-iōng ô Tàng-gŭng gì muó, hô̤ lā̤ „Tàng-gŭng Lìng“. Bók-guó cuòi sê ng-sê Tàng-gŭng cĭng gì muó, hiêng-câi nè̤ng gó gōng mâ̤ chĭng-chū, ĭng-ôi Báe̤k-hàng céng-hū ng-niông kō̤-gū ìng-uòng giàng diē kó̤ diêu-că.
Carbon Gông (Pennsylvania)
Carbon Gông sê Mī-guók Pennsylvania gì siŏh ciáh gông.
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Sṳ̄-cièng sì-dâi
Dṳ̆ng-guók gì «Sṳ̄-gé» diē-sié ô siŏh cṳ̄ng gâe̤ng Dièu-siēng sìng-uâ uòng-ciòng mâ̤ siŏh-iông gì gōng-huák. Ĭ diē-sié gōng Dṳ̆ng-guók Siŏng-dièu gì Gĭ-cṳ̄ (箕子) diŏh miĕk guók gì sêng-âu cāu kó̤ Dièu-siēng, gióng-lĭk Dièu-siēng-guók. Bók-guó diŏh gĭng-dáng gì Dièu-siēng buáng-dō̤ tàu-dā̤ dŭ mò̤ hī sêng-âu Dṳ̆ng-guók ùng-huá gì sié-nó̤h kō̤-gū huák-hiêng, mì-ék kō̤-nèng â̤ céng-mìng gì „Gĭ-cṳ̄ Lìng“, iâ găk 1959 nièng ké̤ṳk Báe̤k-hàng céng-hū tiáh lâi lāu, tiáh gì sêng-âu huák-hiêng diē-sié hŭ-nó̤h dŭ mò̤.
Carbon Gông (Pennsylvania)
分類:Pennsylvania gì gông
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Gū-dâi
Iù 1 sié-gī kăi-sṳ̄, Hàng Buáng-dō̤ gà̤-lēng ô Gŏ̤-guó-là̤ (高句麗), Báik-cá̤ (百濟), Sĭng-lò̤ (新羅) săng bĭh guók-gă. Cī ciáh sì-dâi ké̤ṳk Hàng-guók sṳ̄-hŏk-gái hô̤ lā̤ „Săng-guók Sì-dâi“. Săng-guók dâi-dŏng Gŏ̤-guó-là̤ có̤i giòng-duâi, Sùi Iòng-dá̤ gâe̤ng Dòng Tái-cŭng cê-gă dái gūi sĕk uâng gì buô-dôi kó̤ páh, dŭ ké̤ṳk ĭ páh suŏ kó̤. Bók-guó Gŏ̤-guó-là̤ iâ nguòng-ké-dâi-siŏng, diŏh 668 nièng ké̤ṳk Sĭng-lò̤ miĕk lâi. Gó ô siŏh ciáh guók-gă Báik-cá̤, ī-gĭng găk 660 nièng ké̤ṳk Sĭng-lò̤ miĕk lâi, Tūng-ék Sĭng-lò̤ uòng-dièu cêu ciŏng-uâng sāng-sĕng lāu. Ô gì Gŏ̤-guó-là̤ nè̤ng cāu kó̤ Muāng-ciŭ, gâe̤ng hŭ-uái gì nè̤ng cà̤ gióng-lĭk Buŏk-hāi-guók.
Tūng-ék Sĭng-lò̤ diŏh 10 sié-gī dṳ̆ng-gĭ dâi-lâung, siŏh ciáh hô̤ Uòng Gióng gì ciŏng-gŭng có̤i-cṳ̄ng dṳ̀ng-sĭng tūng-ék guók-gă, gióng-lĭk Gŏ̤-là̤ Uòng-dièu. Iù 1170 nièng kăi-sṳ̄, Gŏ̤-là̤ guók-uòng uòng-ciòng mò̤ guòng-lĭk, sê ū-sìng (武臣) gì kūi-lōi (傀儡). 1270 nièng, guók-uòng cióh Mùng-gū-bĭng gì chiū ciŏng cī siŏh dêng ū-sìng dŭ dò̤ dṳ̀ lâi, bók-guó chṳ̄-káik bô biéng siàng Mùng-gū huòng-dá̤ gì kūi-lōi. ciā ī-hâiu gĭ-hù muōi siŏh dâi gì Gŏ̤-là̤ guók-uòng dŭ sê Mùng-gū huòng-dá̤ gì niè-sái.
Gáu-muōi-lāu Ciŏ Nguòng-ciŏng ciŏng Mùng-gū nè̤ng dṳ̆k kó̤ Mŏk-báe̤k, Gŏ̤-là̤ guók-uòng gó sê gâe̤ng Mùng-gū-nè̤ng kiê diŏh siŏh-dŏi, găk 1388 nièng puái ciŏng-gŭng Lī Sìng-gié kó̤ páh Mìng-dièu. Lī Sìng-gié gâe̤ng iā sâ̤ nè̤ng dŭ giéng-gáe̤k ciā céng-cáik sê dâng gì, có̤i-cūng diŏh 1392 nièng chuàng-ôi, gióng-lĭk Dièu-siēng Uòng-dièu. Dièu-siēng Uòng-dièu sê Hàng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-lēng siŏng-dŏng dê̤ṳng-iéu gì siŏh ciáh uòng-dièu, kuŏ-hŏk gâe̤ng uòng-hŏk dŭ iā huák-dăk. Dièu-siēng Sié-cŭng Dâi-uòng câi-ôi gì sêng-âu, gó̤ hŏk-ciā huák-mìng „Hóng-mìng Céng-ĭng“ (訓民正音), giĕ-dêng Dièu-siēng-ngṳ̄ diŏh kék cuòi lì siā. Ciā „Hóng-mìng Céng-ĭng“ iâ hô̤ lā̤ „Duâi cê“ (大字), cêu sê gĭng-dáng gì ngiêng-ùng.
Gê̤ṳng-dâi gáu Hiêng-dâi
1897 nièng 10 nguŏk 12 hô̤, Dièu-siēng Gŏ̤-cŭng sŏng-buó ciŏng guók-miàng gāi siàng „Dâi-hàng Dá̤-guók“ (大韓帝國). Nĭk-buōng gâe̤ng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ huák-sĕng ciéng-cĕng gì sêng-âu, Hàng-guók mâ̤ siŏng sêu gáu īng-hiōng, diŏh 1904 nièng 1 nguŏk 21 hô̤ sŏng-buó „dṳ̆ng lĭk“. Dáng-sê Nĭk-buōng ké̤ṳk ĭ có̤ nô kó̤, găk 2 nguŏk chók-bĭng chĭng-liŏk Hàng-guók, bék Hàng-guók céng-hū gâe̤ng Nĭk-buōng céng-hū chiĕng „Hàng-Nĭk Ngiê-dêng Cṳ̆“, ciŏng Hàng-guók biéng có̤ cê-gă gì bō̤-hô-guók.
1250 nièng-dâi
1250 nièng-dâi téng 1250 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1259 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Gê̤ṳng-dâi gáu Hiêng-dâi
1907 nièng 7ng. 20h., Nĭk-buōng-nè̤ng bék Dâi-hàng Dá̤-guók gì Gŏ̤-cŭng huòng-dá̤ tó̤i-ôi. 1910 nièng 8ng. 22h., hī sèng-âu gì nô̤i-gó̤h dâi-sìng Lī Uòng-ê̤ṳng (李完用) gâe̤ng Nĭk-buōng tŭng-găng (統監, gâe̤ng cūng-dók chă-bók-dŏ̤) chiĕng-dêng hiĕk-ngiê „Hàng-Nĭk Hăk-biáng Dèu-iók“, ciŏng Dâi-hàng huòng-dá̤ gì guòng-lĭk „uòng-ciòng niông ké̤ṳk Dâi-nĭk-buōng Dá̤-guók huòng-dá̤“. Dŏng nguŏk 29 hô̤, hióng sié-gái sŏng-buó ciā dèu-iók. Hàng Buáng-dō̤ cêu ciŏng-uâng biéng-siàng Nĭk-buōng gì sĭk-mìng-dê lāu.
Hàng-guók ké̤ṳk Nĭk-buōng miĕk lâi ī-hâiu, ĭ gì guók-mìng dŭ cêng-kó̤ bók-muāng. 1919 nièng 3 nguŏk 1 hô̤, Dièu-siēng ciòng-guók gì nè̤ng huák-dông huāng-dó̤i Nĭk-buōng gì „Săng-ék Ông-dông“, có̤i-cṳ̄ng ké̤ṳk Nĭk-buōng sĭk-mìng céng-hū déng-ák, tài-sī iâ sâ̤ nè̤ng. Lī Sìng-uōng (李承晚) cī siŏh dêng dŭk-lĭk ông-dông-gă cāu kó̤ Dṳ̆ng-guók, diŏh Siông-hāi sìng-lĭk „Dâi-hàng Mìng-guók Lìng-sì Céng-hū“, gié-sṳ̆k huāng-káung Nĭk-buōng gì tūng-dê. Ciā „Dâi-hàng Mìng-guók Lìng-sì Céng-hū“ diŏh 1938 nièng gṳ̆ng Ciōng Gái-sĭk cāu Dṳ̀ng-kéng kó̤, găk Dṳ̆ng-guók Káung-nĭk Ciéng-cĕng gì sêng-âu, puái nè̤ng kó̤ dó̤i-chiū Dṳ̆ng-huà Mìng-guók guók-mìng céng-hū. Gó ô gì Dièu-siēng nè̤ng cāu kó̤ Muāng-ciŭ, gâe̤ng hŭ-uái gì nè̤ng cū-siàng „Dĕ̤ng-báe̤k káung-nĭk lièng-gŭng“.
1945 nièng 8ng. 15h. Nĭk-buōng dàu-hòng, Sŭ-lièng gâe̤ng Mī-guók áng dŏng-chĕ̤ chiĕng-dêng gì dèu-iók, puái buô-dôi céng-liāng Hàng Buáng-dō̤. Lâng guók buô-dôi áng báe̤k-ūi 38 dô có̤ gái-siáng, báe̤k-biĕng sê Sŭ-lièng, nàng-biĕng sê Mī-guók.
733 nièng
733
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
Dièu-siēng Buáng-dō̤ lĭk-sṳ̄
Hàng-ciéng (Dièu-siēng Ciéng-cĕng)
Sŭ-lièng sāi ū-ké kó̤ dó̤i-chiū Báe̤k-hàng, bô gă Nàng-hàng gì buô-dôi nék-giāng cūng-bê dŭ mò̤, Báe̤k-hàng iā ká̤ cêu páh giâ Nàng-hàng gì siū-dŭ Háng-siàng (gĭng-dáng gì Seoul) lāu, mò̤ niŏh-òng páh giâ Nàng-hàng duâi bô-hông gì dê-huŏng, Nàng-hàng nâ diông Hū-săng hó-gê̤ṳng. 27 hô̤, Mī-guók puái bĭng ciĕ-uông Hàng-guók. Duâi buô-hông gì guók-gă dó̤i Báe̤k-hàng ciā có̤-huák iā bók-muāng, 7ng. 7h., Lièng-hăk-guók tŭng-guó giók-ngiê, 16 ciáh guók-gă cū-siàng Lièng-hăk-guók-gŭng, chók bĭng ciĕ-uông Nàng-hàng. Douglas MacArthur cī-hŭi Lièng-hăk-guók-gŭng diŏh Ìng-chiŏng dĕ̤ng-lṳ̆k, siŏh diô hióng báe̤k. Báe̤k-hàng liāng-dô̤-ìng Gĭng Nĭk-sìng cāu kó̤ Dṳ̆ng-guók biĕng-gái hŭ-uái, tié-lāu giù Mò̤ Dĕk-dŭng chók-bĭng. 10ng. 25h., Dṳ̆ng-guók có̤i-cṳ̄ng puái „Cé-nguông-gŭng“ kó̤ dó̤i-chiū Báe̤k-hàng, Sŭ-lièng iâ puái hĭ-hèng-uòng hông diŏh Dṳ̆ng-guók buô-dôi diē-sié kó̤ dó̤i-chiū ĭ. Mī-guók gó-nâ-háng Dṳ̆ng-guók hĭ-gĭ siŏh buŏ cī găng săng-mŭk-siŏh-sì biéng cī māng bá, dŭ mâ̤ báik ká̤-diê â̤ ciŏng-uâng; gāu-muōi-lāu Sŭ-lièng gāi-tā̤ ī-hâiu, cá iù Ngò̤-lò̤-sṳ̆ hŭ-uái â̤ báik dŏng-sì sê Josef Stalin găk lā̤ có̤-ngài. Sĕ̤ng-huŏng hŭ-nè̤ng dŭ páh mâ̤ guó dó̤i-huŏng, có̤i-cṳ̄ng găk 1953 nièng 7ng. 26h., sĕ̤ng-huŏng dâi-biĕu diŏh Bēng-muòng-dáing ciĕng-diâng «Dìng-céng Hiĕk-ngiê».
Nàng-hàng
1960 nièng 5 nguŏk 16 hô̤, Hàng-guók gì gŭng-guăng Páuk Céng-hĭ (朴正熙) céng-biéng siông-dài, kăi-sṳ̄ ĭ gì 17 nièng gŭng-sê̤ṳ dŭk-cài sì-dâi. Ciā 17 nièng dâi-dŏng, Háng-guók gĭng-cá̤ huák-diēng cêng-kó̤ ká̤, gâe̤ng Hiŏng-gē̤ng, Sĭng-gă-pŏ̤, Dài-uăng (Dṳ̆ng-huà Mìng-guók) cà̤ hô̤ lā̤ „Ā-ciŭ Sê-siēu-lṳ̀ng“.
Báe̤k-hàng
Có̤i cā, Báe̤k-hàng sêu gáu Sŭ-lièng gâe̤ng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì bŏng-cô, gĭng-cá̤ bī Nàng-hàng hō̤. Iā sâ̤ diŏh Nĭk-buōng gì Dièu-siēng nè̤ng dŭ diōng kó̤ Báe̤k-hàng. Báe̤k-hàng céng-hū ciŏng cī siŏh dêng „cṳ̆-buōng-gă“ gì cài-săng dŏk kó̤, ciŏng ĭ-gáuk-nè̤ng guŏng diŏh cĭk-dṳ̆ng-ìng diē-sié. Gáu-muōi-lāu Sŭ-lièng gāi-tā̤, Dṳ̆ng-guók dó̤i Báe̤k-hàng gì ciĕ-uông iâ muōng biéng muōng ciēu, Báe̤k-hàng gì gĭng-cá̤ iâ muōng biéng muōng chă. Bô gă lā̤ Báe̤k-hàng iâ sèu có̤ căi, ìng-mìng sĕng-uăk cêng-kó̤ kék-kŭi, ngô̤ sī iā sâ̤ nè̤ng.
Báe̤k-hàng nè̤ng ciŏng Gĭng Nĭk-sìng dŏng sìng lì bái, guók-cié gà̤-lēng dŭ piĕ-bàng ĭ có̤ gáuk-ìng-cùng-bái, ĭ gó dă-dā-biêng gōng cuòi sê „ĭng-hṳ̀ng-cùng-bái“. Báe̤k-hàng gì dâ̤ 2 dâi có̤i gŏ̤ liāng-dô̤-ìng Gĭng Céng-nĭk gâe̤ng dâ̤ 3 dâi gì Gĭng Céng-ŏng, siŏh ciáh sê ĭ gì giāng, siŏh ciáh sê ĭ gì sŏng.
Báe̤k-hàng nâ sìng-nêng „ciō-tā̤ sṳ̆-siōng“ gâe̤ng „sĭng-gŭng céng-cáik“, mâ̤ ūng-hṳ̄ nè̤ng huái-ngì ciā sṳ̆-siōng, iâ mâ̤ sāi cê-gă tì-chók céng-dê sṳ̆-siōng. Ĭ mâ̤ ūng-hṳ̄ nè̤ng piĕ-bàng céng-hū, mâ̤ ūng-hṳ̄ nè̤ng ô cūng-gáu séng-iōng, piéng ĭ gì guók-mìng gōng Mī-guók gâe̤ng Nàng-hàng ciŏng-uâng gì cṳ̆-buōng-ciō-ngiê guók-gă dŭ iā bék, ciòng-sié-gái nâ ô Báe̤k-hàng gì nè̤ng sĕng-uăk có̤i hō̤. Ĭ mâ̤ sìng-nêng Nàng-hàng céng-hū, gó ĭ „Nàng-dièu-siēng gūi-lōi céng-guòng“. Ĭ mâ̤ ūng-hṳ̄ nè̤ng tiăng biĕng-dău guók-gă gì guōng-bó̤, mâ̤ ūng-hṳ̄ nè̤ng káng biĕng-dău guók-gă gì diêng-sê bìng-dô̤, hô̤-lièng-uōng (uōng-cié-uōng-lô) iâ sê mò̤ gâe̤ng sié-gái gà̤-lēng lièng siŏh dŏi gì. Kó̤ ciā guók-gă gì nguôi-guók-nè̤ng dŭ â̤ sêu gáu ĭ gì dĕk-gĕ̤ng gì găng-sê. Duâi buô-hông gì guók-cié muòi-tā̤ dŭ nêng-ôi Báe̤k-hàng sê siŏh ciáh iā mâ̤ cê̤ṳ-iù gì guók-gă.
分類:Dièu-siēng lĭk-sṳ̄ 分類:Hàng-guók 分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
Kŭng-dièu
Kŭng-dièu (空調) iâ hô̤ lā̤ kŭng-ké dièu-ciék (空氣調節), sê siŏh cṳ̄ng â̤ dièu-ciék ŭng-dô, sék-dô gâe̤ng kŭng-ké táh-gáik-dô gì diêng-ké.
分類:Diêng-ké
Ngiè
Ngiè (鵝) sê siŏh cṳ̄ng cēu, ké̤ṳk ák gâe̤ng ngâng sê chĭng-chék. Ngiè ék-buăng bī ák duâi.
Ngiè sĕng-uăk diŏh ô cūi gì sū-câi, siăh só. Ā-ciŭ, Ĕu-ciŭ gâe̤ng Báe̤k Mī-ciŭ duâi-buô-hông ngiè dŭ sê iā-sĕng gì chiĕng-iè cēu-lôi, găk báe̤k-huŏng săng-iōng, chéng-tiĕng bô buŏi gáu cêng huông gì nàng-huŏng. Ìng-lôi iōng ngiè dék-ciēu ī-gĭng ô gūi gá sié-gī gì lĭk-sṳ̄.
Oracle
分類:Só-gé̤ṳ-kó
Ngiè
Ngiè-mō̤ săng gì lâung bī ák ciēu. Dáng-sê ngiè-mō̤ ngiè-gáe̤k dŭ â̤ bō̤-hô ngiè-lâung gâe̤ng ngiè-giāng, gó-chṳ̄ ngiè-giāng gì còng-uăk-lŭk â̤ gèng ák-giāng.
Ŋ
Beirut
Beirut sê Lebanon gì siū-dŭ.
分類:Lebanon 分類:Siū-dŭ
Cṳ̆-niòng-giāng
縮圖|Lā̤ káh-dièu gì cṳ̆-niòng-giāng. Cṳ̆-niòng-giāng (諸娘囝) sê dùng-nièng hĕ̤k chĭng-siéu-nièng nièng-lìng găi-dâung gì nṳ̄-gái, iâ â̤-sāi bī sìng-sṳ̆k gì nièng-kĭng nṳ̄-gái.
Diŏh Hók-ciŭ-uâ diē-sié, cṳ̆-niòng-giāng iâ â̤ dé̤ṳng cī siŏh ciáh nè̤ng gâe̤ng ĭ puói-ngēu iōng gì nṳ̄-gái.
Cṳ̆-niòng-giāng buók gáu ék-dêng nièng-lìng, pī-ê̤ṳ giék-huŏng kó̤ lāu, cêu hô̤ nṳ̄-gái, hĕ̤k-chiă cṳ̆-niòng-nè̤ng.
鉻
縮圖|鉻其電子示意圖 鉻（電鍍廠其工儂讀做「lŏ̤h」 ），是蜀種化學元素，也是蜀種金屬，伊其原子序數是24，元素符號是Cr. 伊固是人體必需其微量元素，三價其鉻對人體有益，但是六價其鉻對人體是有毒其.
Cṳ̆-niòng-giāng
Ìng-kēu tūng-gié
2004 nièng, ciòng sié-gái ô chiĕu-guó 10 é gá cṳ̆-niòng-giāng. Tŭng-guó dó̤i iù 18 sié-gī gáu dăng gì ìng-lôi séng bī-liê guăng-chák dáik diŏh giék-lâung, muōi 1050 ciáh dòng-buŏ-giāng chók-sié, cêu ô 1000 ciáh cṳ̆-niòng-giāng chók-sié. Cṳ̆-niòng-giāng sêu gáu-ṳ̆k gì gĭ-huôi bī dòng-buŏ-giāng â̤ ciēu nék-giāng, diē siēu-hŏk gâe̤ng dṳ̆ng-hŏk gì nàng nṳ̄ bī-liê hŭng-biék sê 74%:70% gâe̤ng 65%:59%. Bók-guó gĭng-guó sié-gái gáuk-guók gì nū-lĭk, cê̤ṳ 1990 nièng kăi-sṳ̄ ciā gĭ-huôi gì mâ̤-bìng-dēng ī-gĭng mâing-mâing gēng-ciēu.
鉻
參考資料
分類:化學元素
Cṳ̆-niòng-giāng
Ùng-hŏk
Cêng sâ̤ siēu-siók dŭ sê iù nṳ̄ ciō-gáe̤k gì cṳ̆-niòng-giāng sì-dâi siā kī. Bī-lâung Jane Eyre có̤-sá̤ sèng-hâiu sêu cêng kŏ̤-ngiŏk, «Ciéng-cĕng gâe̤ng Huò-bìng» (War and Peace) diē-sié gì Natasha gì hŭng-hó cìng-gāng. Iâ ô siēu-siók mièu-siā sìng-nièng nàng-gái dó̤i cṳ̆-niòng-giāng gì ái-cìng, chiông «Lolita».
分類:Ìng-lôi
Diêng-nō̤
Diêng-nō̤ (電腦) iâ hô̤ lā̤ gié-sáung-gĭ (計算機), sê hiêng-dâi gì siŏh cṳ̄ng iā gŏ̤-ngék gì diêng-ké, có̤i cā sê dò̤ lā̤ dŏng gé-sáung-ké sāi gì, gáu-muōi-lāu hiêng-câi huák-diēng iā ká̤, â̤ dé̤ṳng có̤ iā sâ̤ dâi-gié.
分類:Séng-sék 分類:Diêng-ké
烟花
烟花也號𡅏烟火或者花，是指敆軍事或者節日、表演其辰候放其乇，伊其原理共炮仗差不多，都是挈火藥做其.
放花有仂囝危險，復加𡅏比較吵，故此中國政府𣍐肯放炮仗野価年. 不過總款做囇春節都無味去. 2007年，烟花共炮仗着福州正式解禁，仱春節會使放炮仗了.
相關條目
分類:文化 分類:炸藥
734 nièng
734
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
7 nguŏk 29 hô̤
Guó-sié
分類:7 nguŏk
福建師範大學
福建師範大學是中華人民共和國倛蜀隻大學，敆福建倛首府福州. 有四隻校區：倉山校區（也號𡅏老校區）、旗山校區（也號𡅏新校區）、福清校區、南安校區（敆泉州）. 復有蜀隻附屬倛中學.
歷史沿革
分類:中國教育 分類:福州
New Brunswick
New Brunswick sê Gă-nā-dâi gì siŏh ciáh sēng.
Tugh Temür
Tugh Temür (Mùng-gū-ngṳ̄:, 1265 n. - 1307 n.), iâ hô̤ lā̤ Jayaatu Khan hĕ̤k-ciā Nguòng Ùng-cŭng (元文宗), sê Mùng-gū Dá̤-guók gì siŏh ciáh Khan, iâ sê Nguòng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. 1328 nièng 10 nguŏk gáu 1329 nièng 4 nguŏk tàu huòi câi-ôi, gáu-muōi-lāu niông-ôi ké̤ṳk ĭ gì gŏ̤ Kuśala. Bók-guó Kuśala diŏh hī siŏh nièng gì 9 nguŏk cêu bâng sī lāu, ĭ tié-lāu có̤ huòng-dá̤ có̤ gáu 1332 nièng 9 nguŏk ùi cī.
分類:Mùng-gū ìng-ŭk 分類:Mùng-gū Khan 分類:Nguòng-dièu huòng-dá̤
Carbon Gông (Utah)
分類:Utah gì gông
Kyrgyzstan
Kyrgyzstan sê Dṳ̆ng Ā gì siŏh ciáh guók-gă.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ā-ciŭ guók-gă
1270 nièng-dâi
1270 nièng-dâi téng 1270 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1279 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
12 nguŏk 6 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Dài-dṳ̆ng
Dài-dṳ̆ng-chê (臺中市, Mìng-nàng-ngṳ̄:  Tâi-tiong-chhī) sê Dài-uàng-dō̤ có̤i dṳ̆ng-nàng-buô gì siàng-chê, iâ sê Dài-uàng dâ̤ săng duâi gì gē̤ng-kāu.
Hèng-céng Dăng-ôi
Sĭng-báe̤k-chê dŭ-liāng ô 29 ciáh kṳ̆:
Chê-kṳ̆ (市區)
Dŭng-kṳ̆ (屯區)
Săng siáng (山線)
Siŭ-ĭng-gĭ
Siŭ-ĭng-gĭ(收音機) sê siŏh cṳ̄ng siēu-hìng gì ù-siáng-diêng giék-siŭ-gĭ, ciō-iéu dò̤ lā̤ tiăng ù-siáng-diêng diêng-dài gì guōng-bó̤.
Dài-dṳ̆ng
Hèng-céng Dăng-ôi
Hāi siáng (海線)
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng siàng-chê
735 nièng
735
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
Henry Gông (Kentucky)
Henry Gông (Ĭng-ngṳ̄: Henry County) sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
736 nièng
736
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
Lòng-gĭ-ché̤ṳng
Lòng-gĭ-ché̤ṳng (狼基銃 hĕ̤k-ciā 狼機銃), iâ hô̤ lā̤ gĭ-guăng-chiŏng (機關槍), sê siŏh cṳ̄ng chiŏng.
Sṳ̆k-ngṳ̄
分類:Ū-ké 分類:Gŭng-sê̤ṳ
Carbon Gông (Wyoming)
Carbon Gông sê Mī-guók Wyoming gì siŏh ciáh gông.
分類:Wyoming gì gông
Mièu-lĭk (gâing)
Hèng-céng Dăng-ôi
Mièu-lĭk-gâing dŭ-liāng ô 18 ciáh hèng-céng dăng-ôi:
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng gì gâing
Lò̤-buàng
Lò̤-buàng iâ sê Dṳ̆ng-guók gô-dā̤ „Sé duâi huák-mìng“ cĭ ék.
分類:Ŭk-lī
12 nguŏk 7 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Kuśala
Kuśala (Mùng-gū-ngṳ̄:, 1300 n. - 1329 n.) iâ hô̤ lā̤ Khutughtu Khan hĕ̤k-ciā Nguòng Mìng-cŭng (元明宗), sê Mùng-gū Dá̤-guók gì siŏh ciáh Khan, iâ sê Nguòng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. 1329 nièng 2 nguŏk gáu 8 nguŏk câi-ôi.
分類:Mùng-gū ìng-ŭk 分類:Mùng-gū Khan 分類:Nguòng-dièu huòng-dá̤
Rabindranath Tagore
Rabindranath Tagore (1861 n. 5 ng. 7 h. - 1941 n. 8 ng. 7 h., Ĭng-ngṳ̄: Rabindranath Tagore; Mâing-gă-lăk-ngṳ̄: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর) sê Mâing-gă-lá 19 sié-gī hâiu-gĭ gáu 20 sié-gī cā-gĭ ūi-dâi gì sĭ-ìng, diék-hŏk-gă, uâ-gă, kiŏk-cáuk-gă, ĭng-ngŏk-gă. Ĭ iâ sê Mâing-gă-lăk gâe̤ng Éng-dô gì ùng-huá dô̤i-biēu ìng-ŭk. 1913 nièng, Tagore dáik diŏh Nobel Ùng-hŏk-ciōng, sê Ā-ciŭ tàu ciáh dáik diŏh ciā ciōng gì nè̤ng.
Tagore gì sāng-ùng nô̤i-ṳ̀ng ciō-iéu sê siâ-huôi, céng-dê gâe̤ng gáu-ṳ̆k, ĭ gì sĭ-gŏ̤ dṳ̀ lāu cŭng-gáu nô̤i-ṳ̀ng ī-nguôi, iâ biēu-dăk lāu dó̤i cê̤ṳ-iòng gâe̤ng sĕng-mêng gì iĕk-ái. Găk ĭ cáuk-pīng diē-lié, ái sê īng-hèng gì ciō-dà̤.
Tagore chók-miàng gì sĭ-gŏ̤ cáuk-pīng bău-guák «Gitanjali» (Gitanjali), «Tiáh Guōi Cĭk» (Fruit-Gathering), «Sĭng Nguŏk Cĭk» (The Crescent Moon), «Buŏi Cēu Cĭk» (Stray Birds), dēng-dēng.
分類:Ā-ciŭ 分類:Ùng-hŏk
Ĭ-siòng-chiă
Ĭ-siòng-chiă (衣裳車) sê chiă ĭ-siòng gì siŏh cṳ̄ng gĭ-ké, sāi kă dăk.
I I
Chiū-biēu
Chiū-biēu (手錶) sê siŏh cṳ̄ng dái diŏh chiū gà̤-dēng dò̤ lā̤ káng sì-găng gì gĭ-ké. Ô gì sê sāi diêng-tù gì, ô gì ng-sê.
分類:Ŭk-lī
Giék
Giék sê siŏh cṳ̄ng ciék-ciĕ dông-ŭk, sĭng-tā̤ bô dòng bô éu, ô báik dèu kă, muōi-buô ô dŭk-cĕng. Giék â̤ sāi dŭk-cĕng chiéng diē niăh diŏh gì-tă tè̤ng-ngiê, cūng-kuāng cêu â̤ tài sī hĕ̤k-ciā chà-bé ĭ. Giék gì dŭk-cáik â̤ siŏng-hâi sìng-gĭng hiê-tūng, dó̤i nè̤ng iâ ô ngùi-hiēng.
Giék gì ùng-huá
Găk Hĭ-lé-nà̤ sìng-uâ diē-sié, giék sê tài sī lăk-hô Ó̤-lī-ŏng (Orion) gì hṳ̆ng-chiū. Gó-chṳ̄, tiĕng gà̤-dēng gì cī sâ̤ sĭng-cô̤ dài-dŏng, Lăk-hô-cô̤ (Orion) gâe̤ng Tiĕng-hiók-cô̤ (♏, Scorpius) īng-uōng dŭ mâ̤ giéng-méng.
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Nova Scotia
Nova Scotia sê Gă-nā-dâi gì siŏh ciáh sēng.
分類:Gă-nā-dâi gì sēng
Curitiba
Curitiba (kuɾi'tibɐ), Brazil
Miêng-cék - 430.9 km²
Ìng-kēu - 1,788,559 (2006)
Vaticano
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Bĭng-siŏng
Bĭng-siŏng (冰箱) sê siŏh cṳ̄ng diêng-ké, dò̤ lā̤ lēng-còng hĕ̤k-ciā lēng-dáe̤ng nó̤h sāi.
分類:diêng-ké
12 nguŏk 8 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
1280 nièng-dâi
1280 nièng-dâi téng 1280 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1289 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
738 nièng
738
737 nièng
737
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
Henry Gông (Missouri)
Henry Gông (Ĭng-ngṳ̄: Henry County) sê Mī-guók Missouri gì siŏh ciáh gông.
12 nguŏk 9 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Caribou Gông (Idaho)
Caribou Gông sê Mī-guók Idaho gì siŏh ciáh gông.
分類:Idaho gì gông
1290 nièng-dâi
1290 nièng-dâi téng 1290 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1299 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
風颱
風颱正式名稱號𡅏「熱帶氣旋」，是蜀種暖風暴系統，着熱帶或者亞熱帶海洋懸頂形成. 風颱其風力稠稠達遘10級以懸，固碰𡅏風暴雨，故此破壞力盡大.
相關俗語話
分類:氣象
Sā̤-ĭ-gĭ
Sā̤-ĭ-gĭ (洗衣機) sê siŏh cṳ̄ng cê̤ṳ-dông sā̤ ĭ-siòng gì diêng-ké.
分類:Diêng-ké
Rinchinbal
Rinchinbal (Mùng-gū-ngṳ̄:, 1326 n. - 1332 n.) iâ hô̤ lā̤ Nguòng Nìng-cŭng (元寧宗), sê Mùng-gū Dá̤-guók gì siŏh ciáh Khan, iâ sê Nguòng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. 1332 nièng 10 nguŏk gáu 12 nguŏk câi-ôi.
分類:Mùng-gū ìng-ŭk 分類:Mùng-gū Khan 分類:Nguòng-dièu huòng-dá̤
刨魚
縮圖|刨魚 鮑魚 ，也作刨魚，是蜀種軟體動物，伓是魚. 伊營養野豐富，對人體野補.
參考文獻
分類:軟體動物
Tāng-káik
Tāng-káik (坦克) iâ hô̤ lā̤ ciéng-chiă (戰車), sê hiêng-dâi diŏh lṳ̆k-dê gà̤-dēng ciéng-cĕng gì ū-ké.
Gŭng-sê̤ṳ
Gŭng-sê̤ṳ (軍事) sê cī gâe̤ng siŏh ciáh guók-gă, céng-guòng gì guók-huòng ū-ciŏng lĭk-liông ô găng-guó gì hŏk-ông gâe̤ng dâi-gié.
分類:Gŭng-sê̤ṳ
Carlisle Gông (Kentucky)
Carlisle Gông sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
Malé
Malé sê Maldives gì siū-dŭ.
Carlisle Gông (Kentucky)
分類:Kentucky gì gông
Thorium
Thorium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 90, huá-hŏk hù-hô̤ sê Th.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Malé
分類:Maldives 分類:Siū-dŭ
Gū Hĭ-lé-nà̤
分類:Ĕu-ciŭ 分類:Lĭk-sṳ̄
12 nguŏk 10 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Ì-cô̤
Ì-cô̤ (胰皂) sê siŏh cṳ̄ng sā̤ chiū hĕ̤k-ciā ĭ-siòng gì sèng-âu sāi gì nó̤h, â̤ niông nó̤h sā̤ kī lì gó táh-gáik.
分類:Huá-hŏk
739 nièng
739
Guó-sié
分類:730 nièng-dâi
1300 nièng-dâi
1300 nièng-dâi téng 1300 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1309 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
740 nièng
740
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Toronto
Toronto sê Gă-nā-dâi gì siŏh ciáh siàng-chê.
分類:Gă-nā-dâi 分類:Siàng-chê
Moskva
Moskva (Москва), iâ â̤ huăng-ĭk có̤ Mŏ̤h-sṳ̆-kuŏ, sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siū-dŭ.
分類:Ngò̤-lò̤-sṳ̆ 分類:Siū-dŭ
Henry Gông (Ohio)
Henry Gông (Ĭng-ngṳ̄: Henry County) sê Mī-guók Ohio gì siŏh ciáh gông.
分類:Ohio gì gông
Tajikistan
Tajikistan sê Dṳ̆ng Ā gì siŏh ciáh guók-gă.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ā-ciŭ guók-gă
12 nguŏk 11 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Ciŏng-huá (gâing)
Ciŏng-huá-gâing (彰化縣) sê Dài-uăng dṳ̆ng-să̤-buô gì siŏh ciáh gâing.
Hèng-céng Dăng-ôi
Sĭng-báe̤k-chê dŭ-liāng ô 26 ciáh kṳ̆:
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng gì gâing
Ū-ké
Ū-ké (武器) sê siŏh lôi â̤ dé̤ṳng dò̤ lì gŭng-gék gì gă-sĭ-huă, iâ â̤ dé̤ṳng dò̤ lì ŭi-hiĕk hĕ̤k-ciā huòng-ngṳ̄.
分類:Ū-ké
Chiū-gĭ
Chiū-gĭ (手機) iâ hô̤ lā̤ „iè-dông diêng-uâ“ (移動電話) hĕ̤k-ciā „hèng-dông diêng-uâ“ (行動電話), sê siŏh cṳ̄ng mò̤ siáng gì diêng-uâ. Nâ sê ô séng-hô̤, giàng gáu siŏh-chék-ché̤ṳ dŭ â̤ sāi páh gì.
Kiák-sióng-gĭ
Kiák-sióng-gĭ (䀹相機) sê ciŏng-muòng dò̤ lā̤ kiák-sióng gì gĭ-ké.
分類:Ŭk-lī 分類:Diêng-ké
1310 nièng-dâi
1310 nièng-dâi téng 1310 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1319 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Carlton Gông (Minnesota)
Carlton Gông sê Mī-guók Minnesota gì siŏh ciáh gông.
分類:Minnesota gì gông
741 nièng
741
Dài-nàng
Dài-nàng-chê (臺南市, Mìng-nàng-ngṳ̄:  Tâi-lâm-chhī) sê Dài-uàng-dō̤ có̤i să̤-nàng-buô gì siàng-chê, iâ sê Dài-uàng kŭ-lâu gì ùng-huá dṳ̆ng-sĭng.
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng siàng-chê‎
Gū Lò̤-mā
Gū Lò̤-mā (古羅馬) sê Ĕu-ciŭ dĕ̤ng-báe̤k-buô gì gū-cā ùng-mìng, huák-nguòng diŏh Lò̤-mā hâ-iù dê-kṳ̆.
分類:Ĕu-ciŭ 分類:Lĭk-sṳ̄
Toghon Temür
分類:Mùng-gū ìng-ŭk 分類:Mùng-gū Khan 分類:Nguòng-dièu huòng-dá̤
12 nguŏk 12 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
742 nièng
742
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Vancouver
Vancouver sê Gă-nā-dâi gì siŏh ciáh siàng-chê.
743 nièng
743
Vancouver
分類:Gă-nā-dâi 分類:Siàng-chê
743 nièng
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Liŏh-chiông-gĭ
Liŏh-chiông-gĭ(錄像機) sê ciŏng-muòng dò̤ lā̤ liŏh-chiông gì gĭ-ké.
Henry Gông (Tennessee)
Henry Gông (Ĭng-ngṳ̄: Henry County) sê Mī-guók Tennessee gì siŏh ciáh gông.
分類:Tennessee gì gông
Gióng-ùng Huòng-dá̤
1402 nièng, ĭ gì gă-gă Ciŏ Lâ̤ chuâng-ôi, páh gáu Nàng-gĭng, ĭ nè̤ng biéng mò̤-dó̤i-tō̤ kó̤.
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Naypyidaw
Naypyidaw (နေပြည်တော်) sê Miēng-diêng gì siū-dŭ.
分類:Miēng-diêng 分類:Siū-dŭ
Caroline Gông (Maryland)
分類:Maryland gì gông
12 nguŏk 14 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
1320 nièng-dâi
1320 nièng-dâi téng 1320 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1329 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
雷公
逿雷公，是蜀種天氣現象. 帶正電其雲共負電其碰着蜀堆，發出野大其聲音，只種天氣現象就是號𡅏「逿雷公」，也號𡅏「響雷公」、「雷公響」 、「拍雷公」. 舊底其儂傳講，只種聲音是天公發出其 ，故此告「雷公」.
逿雷公其辰候會看見光，只種光號𡅏亮綫. 一般來講，先看見亮綫，介聽見雷公.
Caroline Gông (Virginia)
Caroline Gông sê Mī-guók Virginia gì siŏh ciáh gông.
Końskowola
' (Pŏ̤-làng-ngṳ̄ : Końskowola', IPA [kɔɲskɔ'wɔla]) sê Pŏ̤-làng dĕ̤ng-nàng-sié gì siŏh bĭh gâing-ék, ôi-dé kiăk Pū-lá-mì (Puławy) gâe̤ng Kó-lū-hŭ (Kurów) dài-dŏng. sê Lù-buó-lìng (Lublin) hèng-chéng-kṳ̆ gì dê-sū, mū-lióh ô 2,188 nè̤ng dêu cī.
雷公
文化
舊底中國儂傳講，逿雷公是天譴，儂做去呆事，譬如講𣍐孝順，天公震怒，就會電死呆儂，以示懲戒，故此告「雷公」. 歐洲共美洲也仈曾有類似其觀點，認為雷電是「上帝之㷄」.
Caroline Gông (Virginia)
分類:Virginia gì gông
Końskowola
分類:Ĕu-ciŭ
Hók-gióng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk
Hók-gióng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk (福建師範大學附屬中學) sê Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng Hók-ciŭ-chê gì dṳ̆ng-hŏk, gāng-chĭng Hók-gióng Sṳ̆-dâi Hó-dṳ̆ng (福建師大附中). Ciā hŏk-hâu găk 1951 nièng cháung-gióng. Cī ciáh hŏk-hâiu iâ sê Hók-sṳ̆-duâi gì hó-sṳ̆k dṳ̆ng-hŏk.
分類:Hók-ciŭ_hŏk-hâu
雷公
參考文獻
分類:氣象
Kathmandu
Kathmandu sê Nepal gì siū-dŭ.
分類:Nepal 分類:Siū-dŭ
Hŭng-siéng
Hŭng-siéng(風扇) sê siŏh cṳ̄ng siéng, ciŏng hiĕk-hiĕk có̤ siàng siŏh kuàng, dêng-dâe̤ng lā̤ ô hŭng, â̤ liòng.
Gô-dā̤ gì hŭng-siéng sê sāi buó có̤ gì, guá diŏh chió gì liòng gà̤-dēng, diŏh sāi nè̤ng cá â̤ dêng-dâe̤ng gì. Gĭng-dáng dŭ sê kék só-lâiu hĕ̤k-ciā gĭng-sṳ̆k có̤ gì, sāi diêng lì chiŏ-chiŏ, hô̤ lā̤ „diêng-hŭng-siéng“(電風扇). Ciā diêng-hŭng-siéng ng-sê chiông gô-dā̤ gì hŭng-siéng hŭ-uâng dŭ sê guá gà̤-dēng gì, ĭ ô buŏng guá gì gâe̤ng kiê gì lâng cṳ̄ng, hô̤ lā̤ diéu-siéng gâe̤ng kiê-siéng.
分類:Diêng-ké
Bàu-ngṳ̀
Bàu-ngṳ̀ (鮑魚, 刨魚), iâ hô̤ pâu-ngṳ̀ (鮑魚 ), sê siŏh-cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk, ng-sê ngṳ̀. Ĭ ìng-iōng iā hŭng-hô, dó̤i ìng-tā̤ iā buō.
Chăng-kō̤ ùng-hióng
分類:niōng-tā̤ dông-ŭk
1330 nièng-dâi
1330 nièng-dâi téng 1330 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1339 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Mìng-kiŏk
Mìng-kiŏk (閩劇), iâ hô̤ lā̤ Hók-ciŭ-hié (福州戲), sê Hók-ciŭ dĕk-sáik gì siŏh cṳ̄ng kiŏk-cṳ̄ng (劇種), sāi Hók-ciŭ-uâ chióng, Hók-ciŭ-uâ niêng-băh (念白).
Lĭk-sṳ̄
Mìng-dièu Uâng-lĭk 37 nièng(1609 nièng), Hók-ciŭ chók-sĭng gì guăng-nguòng Cò̤ Hŏk-cuòng (曹學佺) ké̤ṳk huòng-dá̤ dṳ̆k diōng chió. Ĭ diŏh Hùng-dòng (洪塘) cū-chió cū-cék hié-băng (戲班), chiāng ṳ̀-sê̤ṳ kó̤ hŭ-uái tiăng kiŏk. Ĭ cĭng-tŭng ĭng-lŭk, cháung-cáuk chók lì siŏh cṳ̄ng sék-hăk sāi Hók-ciŭ-uâ chióng gì kiŏng, bék-nè̤ng dŭ giéng-gáe̤k ciā kiŏng mâ̤ ngài, gó̤ cuòi hô̤ lā̤ „ṳ̀-lìng-băng“ (儒林班). Muāng-chĭng diē guăng ī-hâiu, Cò̤ Hŏk-cuòng cê̤ṳ-sák, ciā kiŏng cêu mâng-mâng mò̤ nè̤ng chióng kó̤ lāu.
Dùng-sì bô ô Gŏng-să̤ gì ĭk-iòng-kiŏng (弋陽腔) diòng gáu Hók-ciŭ lì. Ciā hié-băng siŏh-chék-ché̤ṳ biék-biék-dâe̤ng kó̤ iēng-chók, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ „gĕ̤ng-hù-băng“ (江湖班). Ciā „gĕ̤ng-hù-băng“ chióng-hié ciòng sāi „tū-guăng-uâ“ (土官話, guăng-uâ gì cê sāi Hók-ciŭ-uâ gì ĭng lì tĕ̤k), sèng-dài chióng, âu-dài bŏng-kiŏng, lò̤-gū kuāng-kuāng-giéu, tiăng lā̤ iā nâu-iĕk, báh-sáng dŭ cêng-kó̤ hī-huăng. Dáng-sê ciā „tū-guăng-uâ“ diŏh báh-sáng dâi-dŏng mò̤ niŏh-uâi nè̤ng tiăng â̤ huòi-é, ô nè̤ng cêu dò̤ lā̤ sāi Bàng-uâ (Hók-ciŭ-uâ) lì chióng-báh (唱白), „bàng-gōng-hié“ (平講戲) cêu ciŏng-uâng săng-sēng kó̤ lāu. Muāng-chĭng Hièng-hŭng (咸豐) nièng, Hùng-dòng gì lâu-nè̤ng huái-niêng gô-diē gì „ṳ̀-lìng-băng“, cióh có̤-buáng-dâung (做半段) chióng-hié gì gĭ-huôi, cū-cék tàu ciáh sāi hiŏng gì miàng-cê kī gì hié-băng, hô̤ lā̤ „Hùng-dòng ṳ̀-sê̤ṳ-băng“ (洪塘儒士班). Iù cī sèng-âu kī, „ṳ̀-lìng-hié“ (儒林戲) bô kăi-sṳ̄ ô nè̤ng chióng kó̤ lāu, bêng-chiā chióng gì nè̤ng muōng biéng muōng dŏ̤, hié puái (戲派) muōng biéng muōng sâ̤. Iù hiŏng-hâ diòng gáu siàng diē, bô iù Hók-ciŭ diòng gáu Diòng-lŏ̤h, Hók-chiăng, Īng-tái, Kŭ-chèng, Mìng-chiăng dēng dēng gì dê-huōng, găh gáuk-uái iâ sê iā sêu huăng-ngìng. Có̤i-muōi „ṳ̀-lìng-hié“, „gĕ̤ng-hù-hié“ gâe̤ng „bàng-gōng-hié“ â̤ biéng hăk siŏh dŏi kó̤ kó̤, báh-sáng gó̤ ĭ „săng-hăk-hiōng“ (三合響), cuòi cêu sê gīng-dáng gì Mìng-kiŏk lāu.
Dṳ̆ng-huà Mìng-guók sìng-lĭk ī-hâiu, Mìng-kiŏk gì huák-diēng muōng biéng muōng sìng-sṳ̆k. Gô-suói-ngŏk (舊賽樂), sĭng-suói-ngŏk (新賽樂), săng-suói-ngŏk (三賽樂), siêng-diòng-gì (善傳奇), suói-tiĕng-iòng (賽天然), kéng-ngŏk-iòng (慶樂然) sê hī sèng-âu ô dĕk-sáik gì hié-băng, găh Hók-ciŭ-nè̤ng dâi-dŏng ô „săng ngŏk siŏh gì lâng tàu iòng“ (三樂一旗兩頭羊) gì gōng-huák. Hī māng sâ̤ gì mìng-gă (名家) dâi-dŏng, gó sê sáung Dâng Ĭk-cáiu (鄭奕奏) có̤i chók-miàng. Ĭ diŏh dōi-dōi gūi nièng sì-găng dâi-dŏng, só-cô̤ chók lì «Sĭng-dà-huă» (新茶花) diē-sié gì „sĭng-dà-huă“, «Báik Diĕk Hiŏng Chà Siĕng» (百蝶香柴扇) diē-sié gì „Lìng Ĭng-ciā“ (林英姐), «Dâi-ngŏk Cáung Huă» (黛玉葬花) diē-sié gì „Lìng Dâi-ngŏk“ (林黛玉) dēng dēng hìng-chiông, ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ „Mìng-kiŏk tái-dáu“ (閩劇泰斗).
Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng cá siông-dài gì sèng-âu, gū-lâ̤ Mìng-kiŏk gì cháung-cáuk. Gáu-muōi-lāu Ùng-huá Dâi Gáik-mêng kăi-sṳ̄, chióng Mìng-kiŏk gì dŭ ké̤ṳk Mò̤ Dĕk-dŭng dṳ̆k kó̤ „siông-săng hâ-hiŏng“ (上山下鄉). Chŭi-iòng gōng hiêng-câi céng-hŭ kăi-sṳ̄ bō̤-hô Mìng-kiŏk, mò̤-niĕ-ài â̤ tiăng Hók-ciŭ-uâ gì hâiu-săng-giāng muōng biéng muōng ciēu, é̤ṳ tiăng Mìng-kiŏk gì duâi-bô-hông sê lâu-nè̤ng, gó-chṳ̄ gōng Mìng-kiŏk ô sék-duòng gì ngùi-hiēng.
Chióng-kiŏng gâe̤ng Ngŏk-ké
Mìng-kiŏk gì chióng-kiŏng buŏng „gĕ̤ng-hù-diêu“ (江湖調), „iòng-gŏ̤-diêu“ (洋歌調), „dâu-kiŏng“ (逗腔) gâe̤ng „siēu-diêu“ (小調) cī gūi cṳ̄ng.
„Gĕ̤ng-hù-diêu“ sĭng-diêu gŏ̤-nguòng, cê sâ̤ kiŏng ciēu, siŏh siék ì cêng (一泄而盡). «Gĕ̤ng-hù-tăk» (江湖疊), «Chà-bà̤-diêu» (柴牌調), «Ĭng-diêu» (陰調) dŭ sê ciā diêu bī-gáu sèu sāi gì kuóh-bà̤ miàng.
„Iòng-gŏ̤-diêu“ ciō-iéu gì kuóh-bà̤ â̤ dé̤ṳng buŏng „duâi-gái duâi-bà̤“ (大介大牌), „dṳ̆ng-gái duâi-bà̤“ (中介大牌), „duâi-gái buàng-dák“ (大介盤答) dēng dēng gūi cṳ̄ng. Siŏh ciáh nè̤ng chióng hô̤ lā̤ „duâi-bà̤“ (大牌), lâng săng ciáh nè̤ng chióng hô̤ lā̤ „buàng-dák“ (盤答). „Duâi-gái“ (大介), „dṳ̆ng-gái“ (中介) gâe̤ng „siēu-gái“ (小介) gì kṳ̆-biék diŏh „kī-gái“ (起介, kăi-tàu gì lò̤-gū) hŭ-uái.
„Dâu-kiŏng“ ô 15 cṳ̄ng bēng-diêu (板調), dâi-dŏng gì diōng-ciék gâe̤ng giék-muōi ô iā sâ̤ „āi“, „ĭ“ cī siŏh lôi gì hṳ̆-kiŏng (虛腔). ciō-iéu gì kuóh-bà̤ ô «Cê̤ṳ-dò̤-liāng» (自掏嶺), «Kuăng-bēng» (寬板), «Gék-bēng» (急板) dēng dēng.
„Siēu-diêu“ dŭ sê mìng-găng gì ngŏk-kuóh, sāi bàng-siòng gōng gì Hók-ciŭ-uâ lì chióng, «Să̤-hù-dìng» (西湖亭), «Bì-bà-uóng»(琵琶怨) gâe̤ng «Sĭng-dà-huă» (新茶花) dŭ sê cī siŏh lôi gì Mìng-kiŏk.
Mìng-kiŏk gì kuóh-bà̤ duâi-buô-hông sê iù ĭk-iòng-kiŏng (弋陽腔), Sé-bìng-kiŏng (四平腔), Hŭi-kiŏk (徽劇) gâe̤ng Kŭng-kuóh (崑曲) huák-diēng lì gì. „Siŏh chióng cé̤ṳng huò“ (一唱衆和) gì bŏng-kiŏng (幫腔) gâe̤ng „gák-gūng“ (夾滾), cêu sê iù ĭk-iòng-kiŏng diē-sié ŏ̤h lì gì.
Mìng-kiŏk gì gái-tàu(介頭, páh lò̤-gū) iù gĕ̤ng-hù-diêu“ (江湖調), „bàng-gōng-hié“ (平講戲), „dâu-kiŏng“ (逗腔) gâe̤ng „sék-huăng“ (十番) gì lò̤-gū gái-tàu huák-diēng lì gì. Ū-diòng (武場) ngék-siŭ kó̤ iā sâ̤ Gĭng-kiŏk (京劇) gì lò̤-gū-gĭng (鑼鼓經), bók-guó ô nék-giāng mâ̤ siŏh-iông.
Mìng-kiŏk gì ngŏk-ké ô siĕu (簫), dĭ-dă, nê-hù, ià-hù cī siŏh lôi guāng-hièng ngŏk-ké, gâe̤ng lò̤ (鑼), gū (鼓), buăk (鈸), kéng (磬) cī siŏh lôi páh-gék ngŏk-ké.
Gáe̤k-sáik Hòng-dŏng
Diòng-tūng gì Mìng-kiŏk diē-sié ék-buăng nâ ô 7 ciáh nè̤ng, hô̤ lā̤ „chék-dèu-iē“ (七條椅).
Có̤i cā Mìng-kiŏk nâ ô sĕng (生), dáng (旦), tiū (丑) 3 cṳ̄ng gáe̤k-sáik, hô̤ lā̤ „săng-siēu-hié“ (三小戲). Gáu-muōi-lāu mâng-mâng cĕng-gă, có̤i cṳ̆ng gă gáu gīng-dáng gì „sék-nê gáe̤k-sáik“ (十二角色): lō̤-sĕng (老生), siēu-sĕng (小生), ū-sĕng (武生), chăng-ĭ (青衣), huă-dáng (花旦), lō̤-dáng (老旦), duâi-huă (大花), nê-huă (二花), săng-huă (三花), táik (貼), muăk (末) gâe̤ng căk (雜).
Kiŏk-buōng
Mìng-kiŏk gì duâi-bô-hông kiŏk-buōng sê sāi Háng-cê lì siā gì, nâ sê dáe̤k diŏh mò̤-nó̤i tō̤ gì hĕ̤k-ciā mâ̤ báik diŏh ciŏng siā gì Háng-cê, cêu kĕk gê̤ṳng-ĭng gì cê lì tá̤.
清明
清明是中國農曆倛廿四節氣之一，著春分共谷雨之間. 清明倛時間差不多著西曆4月4號遘6號之間. 一般清明倛辰候著去硩紙. 清明茲蜀日是傳統節日清明節.
分類:節氣
Mìng-kiŏk
Mìng-kiŏk gâe̤ng Hók-ciŭ Ùng-huá
Mìng-kiŏk ngék-siŭ iā sâ̤ dùng-ièu-gŏ̤, sṳ̆k-ngṳ̄, ngiêng-ngṳ̄ gâe̤ng diēng-gó, dó̤i Hók-ciŭ gì ngṳ̄-ngiòng gâe̤ng ùng-huá īng-hiōng iā duâi. Chiông Mìng-kiŏk «Ì-sông-gŏ̤ Cióh-dé» (貽順哥燭蒂), cêu sê gṳ̆ng-gé̤ṳ Hók-ciŭ siŏng-nè̤ng Mā Ì-sông (馬貽順) gì gó-sê̤ṳ piĕng gì. Hiêng-câi Hók-ciŭ-nè̤ng sāi „ì-sông“ (貽順) ciā sṳ̀ lì má nè̤ng găng-giēu-lê, cêu ô sêu Mìng-kiŏk gì īng-hiōng.
Ngiê-dāu lièng-ciék
分類:Sĕk-ék ùng-huá 分類:Ĭng-ngŏk 分類:Hié-kiŏk
Uòng Nāi-siòng
Uòng Nāi-siòng (黃乃裳, ), Hók-gióng Hók-ciŭ Mìng-chiăng Lĕ̤k-dŭ nè̤ng, sê Dṳ̆ng-guók Chĭng muăk Mìng chĕ̤ gì huà-gièu liāng-sêu, mìng-cuō gáik-mêng-gă, gáu-ṳ̆k-gă, Gĭ-dók-dù.
Ká̤-nièng gĭng-lĭk
Uòng Nāi-siòng có̤-sá̤ chuó-diē sê có̤-chèng gì, gă-gīng bìng-gṳ̀ng. 1866 nièng, ĭ gŭi-ĭ lāu Gĭ-dók-gáu, kăi-sṳ̄ ciék-ché̤ṳk să̤-huŏng ùng-huá dĭ-sék. 1869 nièng, ĭ kék pái gáu Hók-ciŭ Dĕ̤ng-gă̤ Hók-ĭng-dòng (福音堂) duòng-gáu, cĭ-hêu bô diŏh Mìng-gĕ̤ng iòng-âng gáuk-dê duòng-gáu. 1873 nièng kī, ĭ lièng-â-lì 5 nièng dăng-êng Mī-ī-mī-huôi nièng-ngiê-huôi cṳ̆-gé. Ciā gĭ-găng, ĭ chăng-ṳ̄ huăng-ĭk gâe̤ng biĕng-siā lāu iā sâ̤ cṳ̆ gâe̤ng bó̤-cāi, iā sāi Hók-ciŭ-uâ huăng-ĭk Séng-gĭng Gêu-iŏk, dó̤i-chiū cháung-bâing lāu Hók-ĭng, Buòi-nguòng gâe̤ng Ĭng-huà săng-ciáh cṳ̆-iêng.
Báh-nĭk-mì-sĭng cièng-hêu
Ôi lāu kuók-duâi Gĭ-dók-gáu gì īng-hiōng, Uòng Nāi-siòng gāi cāu kuŏ-gṳ̄ cĭ dèu duô. 1894 nièng, ĭ kō̤ dé̤ṳng gṳ̄-ìng. Dùng siŏh nièng, Dṳ̆ng-nĭk-gák-ngū-ciéng-cĕng bó̤-huák, Uòng Nāi-siòng gì săng-dâ̤ Uòng Nāi-muò diŏh Uòng-hāi-hāi-ciéng sùng-guók. Uòng Nāi-siòng gāng-táng sì-guŏh, cô bóng-ké báik-gū, duōng-hióng sĭng-hŏk, béng chăng-gă Gŭng-chiă-siông-cṳ̆ gâe̤ng Mì-sĭng-biéng-huák. Biéng-huák sĭ-bâi cĭ-hêu, ĭ kék céng-hū tŭng-cék, gĭng Siông-hāi bié duōng Hók-gióng.
Kăi-huák Sĭ-ŭ
Duōng Hók-gióng ī-hêu, Uòng Nāi-siòng niêng-gék Hók-gióng mìng-sĕng káung-nàng, ó̤i-siōng dái Hók-gióng hiŏng-chĭng gáu nàng-iòng kăi-kōng. 1899 nièng, ĭ lì-gáu Sĭng-gă-pŏ̤. Dâ̤ nê nièng(1900 nièng) ĭ bô kó̤ Să-lă-uŏk kō̤-că, béng gâe̤ng lă-ciā chiĕng-diâng kăi-kōng Sĭ-ŭ gì hák-dùng. 1900 nièng 9 nguŏk, ĭ duōng gáu Hók-ciŭ gì Mìng-chiăng, Kŭ-chèng, Mìng-hâiu, Īng-hók(Īng-tái) gáuk-dê ciĕu-muô iè-mìng.
1901 nièng 2 nguŏk 20 hô̤, Uòng Nāi-siòng só̤i-liâng dâ̤ ék piĕ 72 ciáh Hók-ciŭ iè-mìng dā̤-dăk Sĭ-ŭ. 1901 nièng 3 nguŏk 16 hô̤, dâ̤ nê piĕ 535 ciáh Hók-ciŭ iè-mìng dā̤-dăk. 1902 nièng 6 nguŏk 7 hô̤, dâ̤ săng piĕ 500 gūi ciáh Hók-ciŭ iè-mìng dā̤-dăk. Cê̤ṳ-chṳ̄, Uòng Nāi-siòng diŏh Sĭ-ŭ céng-hèng lāu 3 nièng gì găng-kū kăi-kōng, tĭk-tàu gáu 1904 nièng 6 nguŏk ĭ duōng Hók-gióng ùi-cī.
Sĭng-hâi-gáik-mêng cièng-hêu
1906 nièng, Uòng Nāi-siòng găh Sĭng-gă-pŏ̤ huôi-giéng lāu Sŏng Dṳ̆ng-săng, béng gă-ĭk Dùng-mèng-huôi. 1909 nièng, ĭ dáung-suōng Hók-gióng-sēng Cṳ̆-ngiê-guŏh ngiê-uòng. Có̤-ùi ngiê-uòng, ĭ dì-chók iā-sâ̤ dó̤i báh-sáng iū-lé gì dì-áng. 1911 nièng 3 nguŏk 19 hô̤, ĭ chăng-gă lāu Sĭng-hâi-gáik-mêng guŏng-hók Hók-ciŭ gì ciéng-dáiu. Gáik-mêng hâiu, ĭ dăng-êng Hók-gióng-sēng Céng-ô-iêng hó iêng-diōng ciĕng gău-tŭng-sṳ̆ sṳ̆-diōng. Ĭng gáuk-cṳ̄ng nguòng-ĭng, ĭ ṳ̀ 1912 nièng sṳ̀-cék huāng-hiŏng.
Uāng-nièng
1914 nièng, Uòng Nāi-siòng sêu Uòng Sié-kāi páe̤k-hâi, ék-dô kék guŏng kī, â-dāu diŏh ṳ̀-lâung ák-lĭk â-dā̤ kék sék-huóng. 1920 nièng bô kó̤ Guōng-dĕ̤ng êng Sŏng Dṳ̆ng-săng Nguòng-só̤i-hū gŏ̤-dēng gó-ông. 1921 nièng 6 nguŏk ĭng-bâng huāng-hiŏng, gĭ-găng kék péng ùi Hók-gióng sēng-diōng gŭng-sṳ̄ gŏ̤-dēng gó-ông. 1924 nièng 9 nguŏk 22 hô̤, Uòng Nāi-siòng bâng-siê ṳ̀ Mìng-chiăng.
分類:Hók-ciŭ-nè̤ng 分類:Mā-lài-să̤-ā ìng-ŭk 分類:Sáng Uòng (黃)
744 nièng
744
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Nàng-dàu (gâing)
Nàng-dàu-gâing (南投縣) sê Dài-uăng dṳ̆ng-buô gì siŏh ciáh gâing.
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng gì gâing‎
12 nguŏk 15 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
745 nièng
745
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Henry Gông (Virginia)
Henry Gông (Ĭng-ngṳ̄: Henry County) sê Mī-guók Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:Virginia gì gông
Chāu-māng
Chāu-māng (草蜢) sê siŏh lôi tè̤ng-giāng, chói duâi, â-hài huák-dăk, ciō-iéu siăh sĭk-ŭk gì niŏh-niŏh, iā sèu găk chèng hĕ̤k-ciā chāu-cṳ̀ng diē-sié chók-hiêng.
Ô siŏh lôi gùng-gṳ̆ gì chāu-māng ciŏng-muòng siăh dêu gì, hī siŏh lôi chāu-māng hô̤ lā̤ huòng-tè̤ng (蝗蟲), iâ hô̤ lā̤ âng-huòng (旱蝗). Huòng-tè̤ng sê ciō-iéu gì hâi-tè̤ng cĭ ék, ék-buăng có̤-âng gì sèng-âu â̤ ô iā sâ̤ huòng-tè̤ng chók-hiêng, cuòi hô̤ lā̤ huòng-căi (蝗災). Có̤-chèng-gì dŭ iā giăng huòng-căi.
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
1340 nièng-dâi
1340 nièng-dâi téng 1340 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1349 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
福建師範大學附屬中學
福建師範大學附屬中學是中國福建省福州市倛中學，簡稱福建師大附中. 這學校敆1951年創建. 茲隻學校也是福師大倛附屬中學.
參考資料
分類:福州學校
Islamabad
Islamabad sê Pakistan gì siū-dŭ.
Brisbane
Brisbane sê Ó̤-ciŭ gì siŏh ciáh siàng-chê, iâ sê Queensland gì siū-hū.
12 nguŏk 16 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Brisbane
分類:Ó̤-ciŭ 分類:Siàng-chê
Islamabad
分類:Pakistan 分類:Siū-dŭ
746 nièng
746
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Carroll Gông (Arkansas)
Carroll Gông sê Mī-guók Arkansas gì siŏh ciáh gông.
分類:Arkansas gì gông
Sṳ̀ Cài-hâiu
Sṳ̀ Cài-hâiu (徐才厚, ) sê siŏh ciáh Dṳ̆ng-guók gì céng-dê-gă (政治家), Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng gâe̤ng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì gŏ̤-cèng guăng-uòng (高層官員), iâ sê Dṳ̆ng-guók Ìng-mìng Gāi-huóng-gŭng gì gŭng-guăng. Ĭ sê Lièu-nìng Uă-bùng-dáing (瓦房店) nè̤ng.
Ĭ găk 2004 nièng gáu 2013 nièng sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Dṳ̆ng-iŏng Gŭng-sê̤ṳ Ūi-uòng-huôi gì hó-ciō-sĭk. 2014 nièng, ĭng-ôi sêu-uōi (受賄) gâe̤ng tăng-ŭ (貪污) ké̤ṳk céng-hŭ niăh kó̤. 6 ngŏk 30 hô̤, ké̤ṳk Gê̤ṳng-sāng-dōng kăi-dṳ̀ (開除) dōng-cĭk (黨籍). 2015 nièng 3 nguŏk 15 hô̤, diŏh Báe̤k-gĭng guó-sié.
分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Céng-dê-gă 分類:Sáng Sṳ̀
Doha
Doha sê Qatar gì siū-dŭ.
分類:Qatar 分類:Siū-dŭ
錳
縮圖|錳其電子示意團 錳，是蜀種化學元素，也是蜀種金屬，伊其原子序數是25，元素符號是Mn. 伊固是人體必需其微量元素，主要是對儂身體其酶有影響.
高錳酸鉀
高錳酸鉀是蜀種紫紫其顆粒，敆實驗室臺中，伊經綢是做氧氣其原料.
1350 nièng-dâi
1350 nièng-dâi téng 1350 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1359 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Gă-ngiê (chê)
Gă-ngiê-chê (嘉義市, Mìng-nàng-ngṳ̄:  Ka-gī Tshī) sê Dài-uàng-dō̤ să̤-nàng-buô gì sēng hăk chê.
Gáu-ṳ̆k
分類:Dài-uăng siàng-chê
Tè̤ng-ngiê
Tè̤ng (蟲), tè̤ng-giāng (蟲囝), tè̤ng-ngiê (蟲蟻), sêu pū-tŭng-uâ īng-hiōng iâ hô̤ lā̤ hĕ̤k-ciā kŏng-tṳ̀ng (蜫蟲, 昆蟲), sê siŏh lôi ciék-ciĕ dông-ŭk gì tūng-chĭng.
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Turkmenistan
Turkmenistan sê Dṳ̆ng Ā gì siŏh ciáh guók-gă.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ā-ciŭ guók-gă
Hùng-lìng (gâing)
Hùng-lìng-gâing (雲林縣) sê Dài-uăng dṳ̆ng-buô gì siŏh ciáh gâing.
分類:Dài-uăng gì gâing‎
Chiū-cī
Chiū-cī (手指) sê kĕk gĭng-sṳ̆k hĕ̤k-ciā cōng có̤ gì siŏh cṳ̄ng nâung gì kuàng-kuàng, dái chiēng-cāi gà̤-dēng.
Gĭng-dáng siâ-huôi gì nè̤ng giéng-gáe̤k chiū-cī sê ái-cìng gì chiông-cĭng. Ék-buăng lì gōng, dái ùng-mìng-cāi dâi-biēu ī-gĭng giék-huŏng, dái dâi-dŏng-cāi dâi-biēu găk lā̤ dàng-liông-ái, dái muōi-cāi dâi-biēu mâ̤ siŏng dàng-liông-ái.
Diŏh Gū Lò̤-mā gì sèng-âu, chiū-cī táu-dā̤ mò̤ sié-nó̤h ái-cìng gì é-sé̤ṳ; găk hī sèng-âu, nâ ô ô guòng-lĭk gì nè̤ng cá â̤ dé̤ṳng dái ciā nó̤h.
Č
1360 nièng-dâi
1360 nièng-dâi téng 1360 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1369 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Herkimer Gông (New York)
Herkimer Gông (Ĭng-ngṳ̄: Herkimer County) sê Mī-guók New York gì siŏh ciáh gông.
12 nguŏk 17 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Chiēng-cāi
Chiēng-cāi (掌指, iâ ô nè̤ng tĕ̤k ciēng-cāi), iâ̤ hô̤ lā̤ chiū-cāi (手指), chiū-chiēng-cāi hĕ̤k-ciā chiū-ciōng-cāi (手掌指), sê chiū có̤i sèng-dāu gì buô-ôi. Nè̤ng gì chiēng-cāi ô ngô ciáh: duâi-cāi, giĕ-gáe̤k-cāi, dâi-dŏng-cāi, ù-mìng-cāi gâe̤ng muōi-chiēng-cāi.
Herkimer Gông (New York)
分類:New York gì gông
Carroll Gông (Georgia)
Carroll Gông sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
分類:Georgia gì gông
747 nièng
747
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Tbilisi
Tbilisi sê Gruzia gì siū-dŭ. 分類:Gruzia 分類:Siū-dŭ
Tàu-huók
Tàu-huók (頭髮) sê nè̤ng tàu-dīng-dŏng buóh gì siŏh cṳ̄ng mò̤ mò̤. Mâ̤ buóh tàu-huók hô̤ lā̤ lák-tàu, sê siŏh cṳ̄ng bâng.
Dṳ̆ng-guók nè̤ng gì tàu-huók ék-buăng sê ŭ-gì-sáik.
分類:tàu
12 nguŏk 18 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
748 nièng
748
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Melbourne
分類:Ó̤-ciŭ 分類:Siàng-chê
Hùng-hĭ Huòng-dá̤
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Sri Jayawardenepura Kotte
Sri Jayawardenepura Kotte, gāng-chĭng Kotte, sê Sri Lanka gì siū-dŭ.
分類:Sri Lanka 分類:Siū-dŭ
Bók-sài
Bók-sài (腹臍) sê bók-lō̤ dâi-dŏng gì siŏh ciáh ták-ták giâ gì dê-huŏng.
分類:Sĕng-lī
1370 nièng-dâi
1370 nièng-dâi téng 1370 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1379 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
749 nièng
749
Guó-sié
分類:740 nièng-dâi
Dushanbe
Dushanbe sê Tajikistan gì siū-dŭ.
分類:Tajikistan 分類:Siū-dŭ
Dili
Dili sê Dĕ̤ng Timor gì siū-dŭ.
分類:Dĕ̤ng Timor 分類:Siū-dŭ
Protactinium
Protactinium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 91, huá-hŏk hù-hô̤ sê Pa.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
12 nguŏk 19 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Carroll Gông (Illinois)
Carroll Gông sê Mī-guók Illinois gì siŏh ciáh gông.
分類:Illinois gì gông
Victoria (Ó̤-ciŭ)
Victoria sê Ó̤-ciŭ gì siŏh ciáh ciŭ.
分類:Ó̤-ciŭ
Gă-ngiê (gâing)
Gă-ngiê-gâing (嘉義縣) sê Dài-uăng să̤-nàng-buô gì siŏh ciáh gâing.
分類:Dài-uăng gì gâing‎
Báe̤k Mī-ciŭ
Báe̤k Mī-ciŭ (北美洲) sê sié-gái dâ̤ 3 duâi gì dâi-lṳ̆k, miêng-cék 24,709,000 km², sê dê-giù biēu miêng-cék gì 4.8%, ciòng-buô lṳ̆k-dê miêng-cék gì 16.5%. 2008 nièng tūng-gié, gê̤ṳng-cūng ô 0.529 é nè̤ng sĕng-uăk diŏh Báe̤k Mī-ciŭ, dâi-kái sê sié-gái ciòng-buô ìng-kēu gì 7.5%.
Báe̤k Mī-ciŭ báe̤k buô sê Báe̤k-gĭk-hāi, dĕ̤ng-báe̤k buô sê Báe̤k Dâi-să̤-iòng gâe̤ng È̤ng Hāi, dĕ̤ng-nàng buô sê Nàng Dâi-să̤-iòng, să̤ buô sê Nàng Mī-ciŭ.
Mìng-chĭng gì lài-lĭk
„Báe̤k Mī-ciŭ“ găk Să̤-huŏng ngṳ̄-ngiòng diē-sié sê North America.
Dê-kṳ̆
分類:Sié-gái
Hernando Gông (Florida)
Hernando Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hernando County) sê Mī-guók Florida gì siŏh ciáh gông.
分類:Florida gì gông
750 nièng
750
Guó-sié
分類:750 nièng-dâi
1380 nièng-dâi
1380 nièng-dâi téng 1380 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1389 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Carroll Gông (Indiana)
分類:Indiana gì gông
Sŏng-dáik Huòng-dá̤
Mìng Sŏng-cŭng (明宣宗, 1399 n. - 1435 n.), miàng Ciŏ Ciĕng-gĭ (朱瞻基), sê Mìng-dièu gì dâ̤ 5 ciáh huòng-dá̤, 1425 nièng gáu 1435 nièng câi-ôi. Nièng-hô̤ Sŏng-dáik, gó-chṳ̄ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Sŏng-dáik Huòng-dá̤ (宣德皇帝). Ĭ sê Hùng-hĭ Huòng-dá̤ gì giāng.
Victoria
Victoria kō̤-nèng cī:
Sŏng-dáik Huòng-dá̤
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Tashkent
Tashkent sê Uzbekistan gì siū-dŭ.
分類:Uzbekistan 分類:Siū-dŭ
閩劇
閩劇，也號𡅏福州戲，是福州特色其蜀種劇種，使福州話唱，福州話念白.
歷史
敆唐朝其辰候，福州就有「歌舞百戲」其演出去了. 南宋辰候南戲臺中其《張協狀元》，就是獲福州百姓其「福州歌」共「福清歌」來做曲牌其.
中華民國成立以後，閩劇其發展罔變罔成熟. 舊賽樂，新賽樂，三賽樂，善傳奇，賽天然，慶樂然是許辰候有特色其戲班，敆福州儂臺中有「三樂一旗兩頭羊」其講法. 許滿価其名家臺中，固是算鄭奕奏最出名. 伊着短短幾年時間臺中，塑造出來《新茶花》裡勢其「新茶花」，《百蝶香柴扇》裡勢其「林英姐」，《黛玉葬花》裡勢其「林黛玉」等等形象，乞儂號𡅏「閩劇泰斗」.
中國共產黨乍上臺其辰候，鼓勵閩劇其創作. 遘尾了文化大革命開始，唱閩劇其都乞毛澤東逐去「上山下鄉」. 雖然講現在政府開始保護閩劇，無年呆會聽福州話其後生囝罔變罔少，愛聽閩劇其大部分是老儂，故此講閩劇有失傳其危險.
唱腔共樂器
閩劇其唱腔分「江湖調」，「洋歌調」，「逗腔」共「小調」茲幾種.
「江湖調」聲調高昂，字価腔少，一泄而盡. 《江湖疊》，《柴牌調》，《陰調》都是者調比較稠使其曲牌名.
「洋歌調」主要其曲牌會中分「大介大牌」，「中介大牌」，「大介盤答」等等擊中. 蜀隻儂唱號𡅏「大牌」，兩三隻儂唱號𡅏「盤答」. 「大介」，「中介」共「小介」其區別着「起介」（開頭其鑼鼓）夫塊.
「逗腔」有15種板調，臺中其轉折共結尾有野価其「唉」，「伊」茲蜀類虛腔. 主要其曲牌有《自掏嶺》，《寬板》，《急板》等等.
「小調」都是閩劇其樂曲，是平常講其福州話來唱，《西湖亭》，《琵琶怨》共《新茶花》都是茲蜀類其閩劇.
閩劇其曲牌大部分是由弋陽腔，四平腔，徽劇共崑曲發展來其. 「一唱衆和」其幫腔共「夾滾」，就是由弋陽腔裡勢學來其.
閩劇其介頭（拍鑼鼓）由「江湖調」，「平講戲」，「逗腔」共「十番」其鑼鼓介頭發展來其. 武場吸收去野価京劇其鑼鼓經，不過有仂囝𣍐蜀樣.
角色行當
傳統其閩劇裡勢一般僅有7隻儂，號𡅏「七條椅」.
最早閩劇僅有生，旦，丑3種角色，號𡅏「三小戲」. 遘尾了慢慢增加，最尾加遘今旦其「十二角色」：老生，小生，武生，青衣，花旦，老旦，大花，二花，三花，貼，末，雜.
劇本
閩劇其大部分劇本是使漢字來寫其，僅是觸着無塊討其或者𣍐仈着蔣寫其漢字，就獲近音其字來替.
閩劇共福州文化
閩劇吸收野価童謠歌、俗語、諺語、典故，對福州其語言共文化影響野大. 像閩劇《貽順哥燭蒂》，就是根據福州商儂馬貽順其故事編其. 現在福州儂使「貽順」者詞來罵儂奸狡利，就有受閩劇其影響.
外斗連接
分類:十邑 分類:音樂 分類:戲劇
Ashgabat
Ashgabat sê Turkmenistan gì siū-dŭ.
土耳其
土耳其（土耳其語：Türkiye，英語：Turkey），全名是「土耳其共和國」（Türkiye Cumhuriyeti, Republic of Turkey），是小亞細亞其蜀萆國家. 伊其國界線上有七萆主要其國家：西北其保加利亞，西邊其希臘，東北其格魯吉亞、亞美尼亞、伊朗，東南部其伊拉克共敘利亞. 另外，土耳其北部有黑海，西部有愛琴海，南部有地中海. 土耳其敆亞洲共歐洲都有領土.
分類:亞洲國家
12 nguŏk 22 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Cáung-ngṳ̄
Cáung-ngṳ̄(壯語, Vahcuengh) sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk nè̤ng gì mū-ngṳ̄, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 2 chiĕng-uâng nè̤ng.
751 nièng
751
Guó-sié
分類:750 nièng-dâi
Cūi
Cūi (水, bĕk-tŭk-ĭng iâ siā có̤ 沝 ; Huá-hŏk-sék: H2O) sê cū-siàng sĕng-mêng dék gĭ-buōng gì ŭk-cék, sê cêng sâ̤ ŭk-lī gâe̤ng huá-hŏk huāng-éng gì ṳ̀ng-cá̤ (溶質). Dê-giù gà̤-dēng ô cĭng hŭng-hó gì cūi, duâi buô-hông dŭ còng-câi diŏh hāi-iòng gâe̤ng gĭk-dê gì bĭng-chuŏng lā̤, iâ ô siŏh buô-hông ī hùng, ṳ̄, ò̤, kă̤ dēng-dēng hìng-sék còng-câi. Dê-giù gì cūi-sùng-kuàng lā̤ có̤ mò̤-dìng-mò̤-hiók gì ông-dông: cĭng-huák, dâung-ṳ̄, làu gáu hāi lā̤.
Dê-giù gà̤-dēng â̤ siăh gì cūi ī-gĭng muōng lài muōng ciēu lāu.
Ŭk-lī séng-cék
Cūi ô săng cṳ̄ng hìng-tái: cūi-ké, cūi, gâe̤ng bĭng. Cūi găk 100 °C sèng-âu biéng có̤ cūi ké, 0 °C ī-hâ ngĭk có̤ bĭng. Cūi găk 4 °C sì-hâu mĭk-dô dék duâi. Sùng cūi câung-tái sê mò̤ ê, mò̤ hiŏng, iâ mò̤ sáik gì.
Niū-să̤-làng
Niū-să̤-làng (紐西蘭, New Zealand), iâ huăng-ĭk có̤ Sĭng-să̤-làng (新西蘭), sê Tái-bìng-iòng să̤-nàng-buô gì siŏh bĭk dō̤-guók, iù lâng bĭk duâi dō̤ (Báe̤k-dō̤ gâe̤ng Nàng-dō̤) gâe̤ng siŏh piĕ dō̤-giāng cū-siàng. Niū-să̤-làng gì nguòng-cê̤ṳ-mìng Māori-nè̤ng miàng Niū-să̤-làng có̤ "'Aotearoa", é-sé̤ṳ sê dòng-băh-hùng cĭ hiŏng. Niū-să̤-làng duâi-buô-hông băh-nè̤ng sê gūi dâi cĭ-sèng téng Ĕu-ciŭ chiĕng lì gì; Māori-nè̤ng sê dék duâi gì buōng-tū mìng-cŭk; găk siàng-chê diē-sié, Ā-ciŭ hâiu-iô iâ hēng sâ̤.
Cūi
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ŭk-lī
Niū-să̤-làng
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Dâi-iòng-ciŭ guók-gă 分類:Niū-să̤-làng
1390 nièng-dâi
1390 nièng-dâi téng 1390 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1399 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Chiū-ìng
Chiū-ìng (手淫) sê siŏh cṳ̄ng cê-gă káh-diù cê-gă sĕng-sĭk-ké gì có̤-huák.
Găk gô-dā̤ Dṳ̆ng-guók ṳ̀-gă ùng-huá gâe̤ng să̤-huŏng gì gĭ-dók-gáu‎ ùng-huá diē-sié dŭ giéng-gáe̤k chiū-ìng sê mâ̤ hō̤ gì, bók-guó hiêng-câi ô gì ĭ-sĕng tì-chók siŏng-huāng gì guăng-diēng.
分類:Sĕng-lī
Huò-siông
Huò-siông (和尚, iâ â̤ tĕ̤k „hù-siông“) sê cī Hŭk-gáu diē-sié nàng gì chók-gă-nè̤ng.
Sana'a
Sana'a sê Yemen gì siū-dŭ.
分類:Yemen 分類:Siū-dŭ
Ĕng-gŏ̤
Ĕng-gŏ̤ (鸚哥) iâ hô̤ lā̤ ĕng-ū (鸚鵡), sê siŏh lôi cēu.
Tirana
Tirana sê Albania gì siū-dŭ.
Mìng Ĭng-cŭng
Mìng Ĭng-cŭng (明英宗, 1427 n. - 1464 n.), miàng Ciŏ Gì-déng (朱祁鎮), sê Mìng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. Ĭ sê Sŏng-dáik Huòng-dá̤ gì giāng, 1435 nièng gáu 1449 nièng tàu huòi câi-ôi; 1449 nièng ké̤ṳk Mùng-gū bĭng niăh kó̤, gáu-muōi-lāu bóng diōng lì. 1457 nièng gáu 1464 nièng dâ̤ nê huòi có̤ huòng-dá̤.
Dièu-ciŭ-uâ
Dièu-ciŭ-uâ (潮州話, Tiê-chiu-uē) sê Dièu-ciŭ gâe̤ng Dièu-Sáng gì ngṳ̄-ngiòng, sṳ̆k Mìng-nàng-uâ gì siŏh cṳ̄ng.
Tirana
分類:Albania 分類:siū-dŭ
Mìng Ĭng-cŭng
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Dièu-ciŭ-uâ
Ngiê-dāu lièng-giék
分類:Mìng-nàng‎ 分類:Ngṳ̄-ngiòng
MediaWiki
MediaWiki sê kék PHP ngṳ̄-ngiòng siā gì, â̤ sāi sāi MySQL, MariaDB, PostgreSQL, SQLite dâi-dŏng gì siŏh cṳ̄ng có̤ ĭ gì guăng-hiê só-gé̤ṳ-kó. MediaWiki sê diŏh GNU tŭng-ê̤ṳng hṳ̄ng-kō̤ hiĕk-ngiê â-dā̤ huák-buó gì, ùng-dōng sê áng dĭ-sék gê̤ṳng-hiōng 3.0 (CC BY-SA 3.0) huák-buó gì, ô gì gó dò̤ ĕng gŭng-iū līng-ṳ̆k diē-sié, gó-chṳ̄ sê siŏh cṳ̄ng cê̤ṳ-iù niōng-giông.
鐵
常見反應
縮圖|鐵敆氧氣臺中燒 縮圖|鐵敆氯氣臺中燒
MediaWiki
Ciòng sié-gái kék MediaWiki có̤ gĕ̤ng-tiàng gì có̤i duâi uōng-cáng sê Wikipedia.
鐵
常見反應
鐵共氧氣反應：