cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kangwŏn Dô̤ (Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók)
Kangwŏn Dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 강원도, 江原道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤. Dâi-hàng Mìng-guók iâ ô siŏh ciáh miàng-cê siŏh-muò-siŏh-iông gì dô̤.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
75年
過世
分類:70年代
Pitcairn Gùng-dō̤
Pitcairn Gùng-dō̤ sê Ĭng-guók găk Dâi-iòng-ciŭ gì siŏh ciáh sṳ̆k-dê.
74年
過世
分類:70年代
Siĕ Lòng
Siĕ Lòng (施琅, 1621 n. - 1696 n.) sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh ciáh ciŏng-gŭng.
Siĕ Lòng nguòng-lài sê Dŭng-nìng-guók Dâng Sìng-gŭng gì buô-hâ. Gáu-muōi-lāu gâe̤ng Dâng Sìng-gŭng có̤-mâ̤-huò, Dâng Sìng-gŭng ciŏng ĭ gó̤-lòng-chió dŭ niăh lā̤ tài lâi. Siĕ Lòng cāu kó̤ dàu-hòng Muāng-chĭng. 1683 nièng, dái buô-dôi kó̤ páh Dài-uăng, miĕk Dŭng-nìng-guók. Hī sèng-âu Muāng-chĭng ô iā sâ̤ nè̤ng giéng-gáe̤k Dài-uăng tū-dê mâ̤ hō̤, gióng-ngiê ciŏng sū-iū diŏh Dài-uăng gì Háng-nè̤ng dŭ buăng gáu Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k lì, Kŏng-hĭ iâ buóh siōng ciŏng-uâng có̤. Nâ ô Siĕ Lòng siŏh ciáh nè̤ng gōng Dài-uăng găk gŭng-sê̤ṳ huŏng-miêng iā dâe̤ng-iéu, mâ̤ sāi dò̤ gĕ̤h lâi. Có̤i cṳ̄ng Kŏng-hĭ tiăng ĭ gì chói.
Gĭng-dáng Dài-uăng iā sâ̤ nè̤ng dó̤i Siĕ Lòng bìng-gá iā dă̤, giéng-gáe̤k ĭ sê gâe̤ng Cìng Guói, Ngù Săng-gié siŏh iông sê chók-mâ̤ cê-gă guók-gă gì nè̤ng.
分類:Gū-dâi Dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Dài-uăng ìng-ŭk 分類:Sáng Siĕ
Kuala Lumpur
Kuala Lumpur (Kuala Lumpur) sê Mā-lài-să̤-ā gì siū-dŭ.
分類:Siū-dŭ 分類:Mā-lài-să̤-ā
1166 nièng
1166
Guó-sié
分類:1160 nièng-dâi
Sièng-siàng
Sièng-siàng sê Dṳ̆ng-guók Gŏng-sŭ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Gŏng-sŭ
Ngì-chŭng
Ngì-chŭng sê Dṳ̆ng-guók Gŏng-să̤-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Gŏng-să̤
幾何車
幾何車是蜀種專門掏來劃圓其文具，也號𡅏圓規.
分類:數學 分類:文具
1167 nièng
1167
Guó-sié
分類:1160 nièng-dâi
Kearny Gông (Kansas)
Kearny Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kearny County) sê Mī-guók Kansas gì siŏh ciáh gông.
分類:Kansas gì gông
294 nièng
294
Lièng-hùng-gē̤ng
Lièng-hùng-gē̤ng sê Dṳ̆ng-guók Gŏng-sŭ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Kearney Gông (Nebraska)
Kearney Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kearney County) sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
Lièng-hùng-gē̤ng
分類:Gŏng-sŭ
292 nièng
292
77年
過世
分類:70年代
Kearney Gông (Nebraska)
分類:Nebraska gì gông
295 nièng
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
76年
過世
分類:70年代
294 nièng
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
292 nièng
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
Tokelau
Tokelau sê Niū-să̤-làng găk Dâi-iòng-ciŭ gì siŏh ciáh sṳ̆k-dê.
1168 nièng
Guó-sié
分類:1160 nièng-dâi
293 nièng
293
Tokelau
分類:Niū-să̤-làng 分類:Dâi-iòng-ciŭ
293 nièng
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
Hók (nguòng-só)
Hók (弗, 氟) sê siŏh cṳ̄ng hĭ-gĭng-sṳ̆k nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 9, huá-hŏk hù-hô̤ sê F.
八姓入閩
八姓入閩是歷史上漢族共閩越族其蜀回大融合.
Lièng-gŏng-gâing (Dṳ̆ng-huà Mìng-guók)
Lièng-gŏng-gâing (連江縣) sê Dṳ̆ng-huà Mìng-guók diŏh Mā-cū sié gì siŏh ciáh gâing. Ciā gâing sê sṳ̆k Hók-gióng-sēng gì.
Hók (nguòng-só)
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
八姓入閩
西晋晉惠帝永嘉時期（公元308年），中國發生政亂. 真価漢人向南勢避走（史書所講其「衣冠南渡」），裡福建定居. 茲等儂主要有八隻姓：林、陳、黃、鄭、詹、邱、何、胡.
Lièng-gŏng-gâing (Dṳ̆ng-huà Mìng-guók)
Hèng-céng kṳ̆-mĭk
Găk Dṳ̆ng-huà Mìng-guók gì hèng-céng dăng-ôi tā̤-hiê diē-sié, Mā-cṳ̄ dê-kṳ̆ ciáng-sék mìng-chĭng (名稱) sê Lièng-gŏng-gâing (連江縣), â-dā̤ guāng-hăk 4 bĭk hiŏng:
八姓入閩
陳、林、黃共鄭是現刻時福州四隻最大其姓. 儂講「陳林蜀大半，黃鄭滿街排」，也有儂講「陳林半天下，黃鄭滿街排」.
參考資料
分類:歷史 分類:民族
Sé̤ṳk-chiĕng
Sé̤ṳk-chiĕng sê Dṳ̆ng-guók Gŏng-sŭ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Gŏng-sŭ
日頭
日頭（讀，或者講太陽）是太陽系其1粒定星，重量是囫圇太陽系其99%.
漢族
漢族是世界懸頂人口最価其蜀隻民族，也是中國官方規定其「中華民族」之一. 漢族其母語都是漢語族其語言，包括官話、吳語、贛語、湘語、客家語、閩東語、莆仙語、閩南語、粵語等等. 嘢価地方固通用現代標準漢語（也號𡅏「國語」或者「普通話」）. 漢族下底有嘢価民系.
分類:中國 分類:民族
日頭
分類:天文
Chagang Dô̤
Chagang Dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 자강도, 慈江道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
Keith Gông (Nebraska)
Keith Gông (Ĭng-ngṳ̄: Keith County) sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
分類:Nebraska gì gông
Ryanggang Dô̤
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
78年
過世
分類:70年代
1169 nièng
1169
Guó-sié
分類:1160 nièng-dâi
79年
過世
分類:70年代
Hù-lù-dō̤
Hù-lù-dō̤ sê Dṳ̆ng-guók Lièu-nìng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Lièu-nìng
296 nièng
296
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
1170 nièng
1170
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
80年
過世
分類:80年代
298 nièng
298
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
Ngù Săng-gié
Ngù Săng-gié (吳三桂, 1612 n. 6 ng. 8 h. - 1678 n. 10 ng. 2 h.) sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh ciáh iā chók-miàng gì ciŏng-gŭng.
Ĭ có̤i cā sê Mìng-dièu gì siŏh ciáh ciŏng-gŭng, ké̤ṳk puái kó̤ Săng-hāi-guăng siū guăng. Muāng-chĭng gì buô-dôi iā sâ̤ huòi lì páh, dŭ ké̤ṳk ĭ páh cāu kó̤. 1644 nièng, Lī Cê̤ṳ-sìng cô̤-huāng chuàng-ôi, Ngù Săng-gié gì nông-bâ ké̤ṳk Lī Cê̤ṳ-sìng bŏng-gá, ĭ sá̤-bò̤ Dìng Uòng-uòng iâ ké̤ṳk Lī Cê̤ṳ-sìng gì buô-hâ Làu Cŭng-mīng dŏk kó̤. Ngù Săng-gié iā sêu-ké, cêu bóng Muāng-chĭng buô-dôi diē guăng, ciŏng Lī Cê̤ṳ-sìng miĕk lâi. Ĭ dó̤i-chiū Muāng-chĭng páh giâ iā sâ̤ dê-huŏng, 1662 nièng, ciŏng Nàng-mìng gì Īng-lĭk Huòng-dá̤ niăh lā̤ tài lâi. Muāng-chĭng hŭng ĭ có̤ Bìng-să̤-uòng (平西王), guăng Hùng-nàng hī siŏh dái.
1673 nièng, Ngù Săng-gié lièng-hăk Cêng-nàng-uòng Gēng Cĭng-dṳ̆ng, Bìng-nàng-uòng sié-cṳ̄ Siông Cĭ-séng, Guōng-să̤ ciŏng-gŭng Sŏng Ièng-lìng gâe̤ng Siēng-să̤ tì-dók Uòng Hū-sìng cà̤ cô̤-huāng, páh giâ iā sâ̤ dê-huŏng. Cuòi cêu sê lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì Săng-huăng cĭ lâung.
1678 nièng, Ngù Săng-gié diŏh Hù-nàng gì Hĕng-iòng cê̤ṳ-chĭng huòng-dá̤, guók-hô̤ hô̤ lā̤ Ciŭ (周), nièng-hô̤ hô̤ lā̤ Ciĕu-ū (昭武). Mò̤-niŏh-òng găk Diòng-să bâng-sī. Ĭ gì sŏng Ngù Sié-huăng dĕng-gĭ, 1681 nièng ké̤ṳk Muāng-chĭng miĕk lâi.
分類:Gū-dâi Dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Sáng Ngù (吳)
Lièu-iòng
Lièu-iòng sê Dṳ̆ng-guók Lièu-nìng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Lièu-nìng
297 nièng
297
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
Kemper Gông (Mississippi)
分類:Mississippi gì gông
299 nièng
299
Guó-sié
分類:290 nièng-dâi
Kenai Peninsula Gông (Alaska)
Kenai Peninsula Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kenai Peninsula County) sê Mī-guók Alaska gì siŏh ciáh gông.
分類:Alaska gì gông
Namp'o
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
81年
過世
分類:80年代
1172 nièng
1172
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
82年
過世
分類:80年代
Dăng-dŭng
Dăng-dŭng sê Dṳ̆ng-guók Lièu-nìng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Lièu-nìng
1173 nièng
1173
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
300 nièng
300
Guó-sié
分類:300 nièng-dâi
83年
過世
分類:80年代
Cìng-huòng-dō̤
Cìng-huòng-dō̤ sê Dṳ̆ng-guók Ò̤-báe̤k gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Ò̤-báe̤k
1174 nièng
1174
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
Kendall Gông (Illinois)
Kendall Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kendall County) sê Mī-guók Illinois gì siŏh ciáh gông.
分類:Illinois gì gông
301 nièng
301
84年
過世
分類:80年代
Sĭ-bŭ
Sĭ-bŭ (詩巫), iâ hô̤ lā̤ Sĭng Hók-ciŭ (新福州), sê Mā-lài-să̤-ā Să-lăk-uŏk gì siŏh ciáh siàng-chê. Hŭ-uái ô iā sâ̤ Hók-ciŭ iè-mìng, ciō-iéu sê Muāng-chĭng gì sèng-âu téng Hók-chiăng gâe̤ng Kŭ-chèng buăng guó gì.
Gái káng
分類:Siàng-chê 分類:Mā-lài-să̤-ā
1175 nièng
1175
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
302 nièng
302
Hàng-dăng
Hàng-dăng sê Dṳ̆ng-guók Ò̤-báe̤k gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Ò̤-báe̤k
Kendall Gông (Texas)
Kendall Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kendall County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
1176 nièng
1176
Kendall Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
1176 nièng
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
Hâi
縮圖|Hâi Hâi (氦) sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 2, huá-hŏk hù-hô̤ sê He.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Hìng-dài
分類:Ò̤-báe̤k
Lòng-huŏng
分類:Ò̤-báe̤k
Kenedy Gông (Texas)
Kenedy Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kenedy County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
85年
過世
分類:80年代
1177 nièng
1177
Kenedy Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
1177 nièng
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
303 nièng
303
Guó-sié
分類:300 nièng-dâi
教會羅馬字
教會羅馬字是指的19世紀中期遘20世紀初其辰候西方基督教傳教士替漢語族語言發明其各種羅馬字. 除開閩南語其白話字以外，茲蜀類羅馬字一般儷敆教會裡勢使，故此號𡅏「教會羅馬字」.
許辰候南方各地其儂一般儷仈自家其「方言」，𣍐曉官話（漢語），也看𣍐會意漢字. 故此傳教士就發明各種「教會羅馬字」來傳教. 者羅馬字發明以後，信基督教其儂罔變罔価，嚽都是伊其功勞. 今旦其語言學學者野容易趁教會羅馬字裡勢瞭解許時候其讀音，研究出語言敆者100年臺中其變化，嚽比舊底使其漢字音韻書會簡單野価.
86年
過世
分類:80年代
教會羅馬字
中華民國上臺以後，強迫中國儂儷中使漢字，禁止各地使「教會羅馬字」來寫字. 中華人民共和國成立以後，復做「推廣普通話」其運動，拍壓各種「漢語方言」，野価南方儂共「兩個聲」蜀樣𣍐仈講自家其母語，就伓使講會寫羅馬字了. 野価儂敆政府影響之下見覺者教會羅馬字是「西方帝國主義侵略其產物」，特零意伓去學伊. 像今旦閩東語福州話其平話字，野価福州儂連聽都無聽過. 教會羅馬字裡勢保護最好其閩南語白話字，雖然講國外野価儂固敆𡅏使，敆中國其閩南野価儂也是𣍐曉有者乇.
分類:文字
Kāng-dôi Siŭ-còng
«Kāng-dôi Collection -Kāng Colle-» (艦隊これくしょん -艦これ-), ék-buăng hô̤ lā̤ „Kāng-dôi Siŭ-còng“ (艦隊收藏), sê iù Gáe̤k-chiŏng Iù-hié (角川遊戲) kŭi-huák, DMM.com tì-gṳ̆ng gâe̤ng ìng-ông gì uōng-hiĕk iù-hié. Gāng-chĭng «Kāng Colle» (艦これ), DMM biēu-gé «艦隊これくしょん 〜艦これ〜». Ciā iù-hié gì dà̤-cài sê Dâ̤-nê-ché̤ṳ Sié-gái Dâi-ciéng sì-gĭ gì Nĭk-buōng Dá̤-guók (日本帝國) gŭng-kāng (軍艦). Iù-hié dài-dŭng, nguâng-gă sṳ̆-iéu siŭ-cĭk hô̤ „kāng-niòng“ (艦娘) gì gŭng-kāng mèng ngī-ìng-huá (萌擬人化) gáe̤k-sáik kā-piéng, giòng-huá gâe̤ng gāi-cô̤ kāng-niòng, dùng-sì găk ciéng-dáiu dài-dŭng páh-dō̤ dĭk-ìng. Sāi PC liù-lāng-ké ông-hèng gì uōng-hiĕk iù-hié, ìng-ông buáng-nièng ê̤ṳng-hô cêu dŏk-pó̤ 100 uâng.
Ngiê-dāu lièng-giék
分類:diêng-cṳ̄ iù-hié
304 nièng
304
Guó-sié
分類:300 nièng-dâi
87年
過世
分類:80年代
操埕
操埕 ，是步操、閱兵、集會其所在. 野価操埕也可以讓儂做運動，鍛煉身體，比如講學堂其操埕.
現在儂也號𡅏操場. 敆福清，也有三角埕茲蜀萆名字. 操場本底是四角其，但是敆福清，「四」茲蜀萆數字𣍐好，改成共表示出世其「生」讀音同蜀樣其「三」乍吉祥 ，故此告三角埕. 舊底其操埕使土來做，故此也有儂直接告土地.
參考資料
分類:建築物
Rasŏn
Rasŏn (Dièu-siēng-ngṳ̄: 라선, 羅先) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dĕk-biék-chê.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
Să-lăk-uŏk
Să-lăk-uŏk (砂拉越, gó ô nè̤ng tĕ̤k Să-lăk-iŏk, Sarawak) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh ciŭ.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Mā-lài-să̤-ā
Sìng-dáik
分類:Ò̤-báe̤k
1178 nièng
1178
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
Kennebec Gông (Maine)
分類:Maine gì gông
Hṳ̆ng-ngà-lé-ngṳ̄
Hṳ̆ng-ngà-lé-ngṳ̄ (匈牙利語) sê Ural ngṳ̄-hiê Ugria ngṳ̄-ciĕ gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, iâ sê Hṳ̆ng-ngà-lé gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng.
305 nièng
305
Hṳ̆ng-ngà-lé-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng
1179 nièng
1179
Guó-sié
分類:1170 nièng-dâi
Hṳ̄-chiŏng
Hṳ̄-chiŏng sê Dṳ̆ng-guók Ò̤-nàng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Ò̤-nàng
Sabah
Sabah (Sabah) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh ciŭ.
分類:Mā-lài-să̤-ā
Huŏng-ngiòng
Gái Káng
分類:Ngṳ̄-ngiòng
厝
厝是蜀種起𡅏掏乞儂住其乇.
分類:厝
1180 nièng
1180
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
印尼語
印尼語是馬來-玻里尼西亞語族其蜀種語言，也是印尼其官方語言.
分類:語言
306 nièng
306
Éng-nà̤-ngṳ̄
Éng-nà̤-ngṳ̄ (印尼語, Bahasa Indonesia) sê Mā-lài Polynesia ngṳ̄-cŭk gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, iâ sê Éng-nà̤ gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
89年
過世
分類:80年代
方言
方言是蜀隻語言學裡勢其術語. 方言是共語言相對其概念. 兩種聽起來𣍐蜀樣其話之間，儷是敆無學過其情況下底互相聽會會意，嚽就是號𡅏方言；儷是聽𣍐會意，就號𡅏語言.
敆現代社會臺中，固有政府因為各種原因，特零意將幾種語言號𡅏方言其情況. 嚽敆語言學裡勢號𡅏「政治方言」. 像中華人民共和國將普通話定做漢語族裡勢唯一正規其標準語言，將其他其漢語族語言都乞號𡅏「漢語方言」，就是屬嚽定義.
再看
分類:語言
1181 nièng
1181
308 nièng
Guó-sié
分類:300 nièng-dâi
1181 nièng
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
Ăng-iòng
分類:Ò̤-nàng
Kaesŏng
Kaesŏng (Dièu-siēng-ngṳ̄: 개성, 開城) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dĕk-ngék-chê.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
91年
過世
分類:90年代
Nàng-iòng (chê)
Nàng-iòng sê Dṳ̆ng-guók Ò̤-nàng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Ò̤-nàng
Séng-mū Mā-lé-ā
Séng-mū Mā-lé-ā (聖母馬利亞) sê Ià-sŭ Gĭ-dók gì nòng-nā̤.
分類:Gĭ-dók-gáu
Chău-diàng
Chău-diàng (操埕), sê buó-chŏ̤, iók-bĭng, cĭk-huôi gì sū-câi. Iā sâ̤ chŏ̤-diàng iâ kō̤-ī niông nè̤ng có̤ ông-dông, tuáng-liêng sĭng-tā̤, pī-ṳ̀-gōng hŏk-dòng gì chŏ̤-diàng.
Hiêng-câi nè̤ng iâ hô̤ lā̤ chău-diòng (操場). Găk Hók-chiăng, iâ ô săng-gáe̤k-diàng  (三角埕) cī siŏh bĭh miàng-cê. Chău-diòng buōng-dā̤ sê 4 gáe̤k gì, dáng-sê găk Hók-chiăng, 4 cī siŏh bĭh só-cê mâ̤ hō̤, gāi-siàng gâe̤ng biēu-sê chók-sié gì „săng“ (生) tĕ̤k-ĭng dùng siŏh-iông gì 3 cá gék-siòng, gó-chṳ̄ gó̤ săng-gáe̤k-diàng. Gô-dā̤ gì chău-diàng sāi tū lì có̤, gó-chṳ̄ iâ ô nè̤ng dĭk-ciék gó̤ tū-dê (土地).
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:gióng-dê̤ṳk-ŭk
90年
過世
分類:90年代
Kent Gông (Delaware)
Kent Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kent County) sê Mī-guók Delaware gì siŏh ciáh gông.
分類:Delaware gì gông
307 nièng
307
309 nièng
309
Siŏng-kiŭ
Siŏng-kiŭ sê Dṳ̆ng-guók Ò̤-nàng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
309 nièng
Guó-sié
分類:300 nièng-dâi
307 nièng
Guó-sié
分類:300 nièng-dâi
Siŏng-kiŭ
分類:Ò̤-nàng
92年
過世
分類:90年代
Siŏng-iòng
Siŏng-iòng sê Dṳ̆ng-guók Hù-báe̤k-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Kenosha Gông (Wisconsin)
Kenosha Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kenosha County) sê Mī-guók Wisconsin gì siŏh ciáh gông.
分類:Wisconsin gì gông
310 nièng
310
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
1183 nièng
1183
Sĕk-cê-gá
Sĕk-cê-gá (十字架) sê Gĭ-dók-gáu diē-sié gì siŏh cṳ̄ng séng-ŭk gâe̤ng ciō-iéu gì biĕu-cé.
Sĕk-cê-gá có̤i cā sê Lò̤-mā Dá̤-guók sèng-âu gì siŏh cṳ̄ng hìng-gé̤ṳ, Ià-sŭ cêu sê ké̤ṳk déng sī diŏh ciā sĕk-cê-gá gà̤-dēng. Gáu-muōi-lāu sáng Gĭ-dók-gáu gé-niêng Ià-sŭ ôi giéu ìng-lôi ké̤ṳk nè̤ng tài sī, cêu ciŏng cuòi có̤ Gĭ-dók-gáu gì biĕu-cé. Gĭng-dáng duâi-buô-hông sáng Gĭ-dók-gáu gì nè̤ng dŭ ciŏng cuòi guá diŏh sĭng-găng cĭ sèng.
分類:Gĭ-dók-gáu
94年
過世
分類:90年代
311 nièng
311
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
93年
過世
分類:90年代
Cṳ̆-báuk
Cṳ̆-báuk (淄博) sê Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
流蜞
流蜞（拉丁語學名：tylorrhynchus heterochaeta），是敆淺海灘塗生活其蜀種環節動物.
Cṳ̆-báuk
分類:Săng-dĕ̤ng
流蜞
特徵
流蜞一般是下暝出來活動，天光就轉去. 故此平話使「流蜞行下暝」形容下暝出門活動或者做其他事計其儂.
參考資料
分類:環節動物
台州
台州是中國浙江省下底其蜀萆地級市.
1185 nièng
1185
Kent Gông (Maryland)
Kent Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kent County) sê Mī-guók Maryland gì siŏh ciáh gông.
Kent Gông (Michigan)
Kent Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kent County) sê Mī-guók Michigan gì siŏh ciáh gông.
錢
錢，也號𡅏貨幣，是敆蜀隻特別其國家或者經濟體裏勢會嗵做物資等價交換其蜀種特殊商品.
Kent Gông (Michigan)
分類:Michigan gì gông
錢
分類:錢 分類:通貨
Iĕng-dài
Iĕng-dài sê Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Kent Gông (Maryland)
分類:Maryland gì gông
1184 nièng
1184
1182 nièng
1182
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
Iĕng-dài
分類:Săng-dĕ̤ng
1184 nièng
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
Kŭmgang-săng Guăng-guŏng Dê-kṳ̆
Kŭmgang-săng Guăng-guŏng Dê-kṳ̆ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 금강산관광지구, 金剛山觀光地區) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók siék gì siŏh ciáh guăng-guŏng dê-kṳ̆, diŏh Kŭmgang-săng hŭ-uái.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
Swahili-ngṳ̄
Swahili-ngṳ̄ (kiswahili) sê Bantu ngṳ̄-cŭk gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, sāi gì nè̤ng găk Hĭ-ciŭ.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
312 nièng
312
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
Bèng
Bèng (硼) sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 5, huá-hŏk hù-hô̤ sê B.
Ŭi-hāi
Ŭi-hāi sê Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Săng-dĕ̤ng
1186 nièng
1186
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
95年
過世
分類:90年代
Mā-lăk-gă
Mā-lăk-gă (馬剌加, Melaka) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh ciŭ.
分類:Mā-lài-să̤-ā
313 nièng
313
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
Kent Gông (Rhode Island)
Kent Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kent County) sê Mī-guók Rhode Island gì siŏh ciáh gông.
分類:Rhode Island gì gông
Lù-ciŭ (Sé̤ṳ-chiŏng)
Lù-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Belarus-ngṳ̄
Belarus-ngṳ̄ (беларуская мова) sê Slav ngṳ̄-cŭk gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, iâ sê Belarus gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
96年
過世
分類:90年代
1187 nièng
1187
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
314 nièng
314
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
97年
過世
分類:90年代
Sinŭiju Dĕk-biék Hèng-céng-kṳ̆
Sinŭiju Dĕk-biék Hèng-céng-kṳ̆ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 신의주 특별 행정구, 新義州 特別 行政區) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dĕk-biék hèng-céng-kṳ̆.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
Gáu-huôi Lò̤-mā-cê
Gáu-huôi Lò̤-mā-cê (教會羅馬字) sê cī 19 sié-gī dṳ̆ng-gĭ gáu 20 sié-gī chĕ̤ gì sèng-âu să̤-huŏng gĭ-dók-gáu diòng-gáu-sê̤ṳ tá̤ gáuk cṳ̄ng Háng-ngṳ̄-cŭk ngṳ̄-ngiòng huák-mìng gì gáuk cṳ̄ng Lò̤-mā-cê. Dṳ̀ kŭi Mìng-nàng-ngṳ̄ gì Băh-uâ-cê ī-ngôi, cī siŏh lôi Lò̤-mā-cê ék-buăng nâ găk gáu-huôi diē-sié sāi, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“.
Hī sèng-âu nàng-huŏng gáuk-dê gì nè̤ng ék-buăng nâ báik cê-gă gì „huŏng-ngiòng“, mâ̤ hiēu guăng-uâ (Háng-ngṳ̄), iâ káng mâ̤ huôi-é Háng-cê. gó-chṳ̄ diòng-gáu-sê̤ṳ cêu huák-mìng gáuk cṳ̄ng „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“ lì diòng-gáu. Ciā Lò̤-mā-cê huák-mìng ī-hâiu, sáng Gĭ-dók-gáu gì nè̤ng muōng biéng muōng sâ̤, cuòi dŭ sê ĭ gì gŭng-lò̤. Gĭng-dáng gì Ngṳ̄-ngiòng-hŏk hŏk-ciā iā ṳ̀ng-ê téng Gáu-huôi Lò̤-mā-cê diē-sié liēu-gāi hī sì-hâiu gì tĕ̤k-ĭng, ngiēng-géu chók ngṳ̄-ngiòng găk ciā 100 nièng dâi-dŏng gì biéng-huá, cuòi bī gô-dā̤ sāi gì Háng-cê ĭng-ông-cṳ̆ â̤ gāng-dăng iā sâ̤.
1188 nièng
1188
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
Chechen-ngṳ̄
Chechen-ngṳ̄ (Нохчийн мотт) sê Caucasus ngṳ̄-hiê gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, iâ sê Chechnya gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
315 nièng
315
Kent Gông (Texas)
Kent Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kent County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
316 nièng
316
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
1189 nièng
1189
Guó-sié
分類:1180 nièng-dâi
98年
過世
分類:90年代
Mā-lài-ngṳ̄
Mā-lài-ngṳ̄ (馬來語, Bahasa Melayu) sê Mā-lài Polynesia ngṳ̄-cŭk gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, iâ sê Mā-lài-să̤-ā gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
99年
過世
分類:90年代
1190 nièng
1190
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
HCard
hCard sê siŏh-cṳ̄ng mì-gáik-sék (微格式), dò̤ lì huák-buó gó̤-ìng, gŭng-sĭ, cū-cék, sū-câi dēng-dēng siòng-sá̤ gì lièng-hiê séng-sék.
分類:Ùng-giông gáik-sék
Kenton Gông (Kentucky)
Kenton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kenton County) sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
317 nièng
317
100年
過世
分類:100年代
問好
問好，也號𡅏借問，是儂共儂之間其蜀種交流方式. 儂會通過問好表達互相其關心，或者表現密切其關係、社會地位. 場景𣍐蜀樣，問好其時間也𣍐蜀樣. 有時攀講之前，著先問好. 有時儂行墿其時候碰著別儂，也會互相問好.
318 nièng
318
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
問好
問好講其話野価種，譬如講「汝好」（）. 老儂稠稠會講「平安」. 早起頭其辰候也會講「早」. 分類:社會
Hamgyŏng Báe̤k-dô̤
Hamgyŏng Báe̤k-dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 함경북도, 咸鏡北道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
1191 nièng
1191
101年
過世
分類:100年代
1191 nièng
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
1192 nièng
1192
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
319 nièng
319
Guó-sié
分類:310 nièng-dâi
102年
過世
分類:100年代
Sié-gái-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Garzê
Garzê (དཀར་མཛེས་), ciòng-miàng hô̤ lā̤ Garzê Câung-cŭk Cê̤ṳ-dê-ciŭ, sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh cê̤ṳ-dê-ciŭ.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
1193 nièng
1193
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
墿
墿（diô），或者訓讀做路（lô），相當於道（dô̤），是掏儂共交通工具行其設施.
Pulau Pinang
Pulau Pinang (Pulau Pinang) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh ciŭ.
分類:Mā-lài-să̤-ā
320 nièng
320
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Hamgyŏng Nàng-dô̤
Hamgyŏng Nàng-dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 함경남도, 咸鏡南道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
1194 nièng
1194
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
322 nièng
322
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Kerr Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
321 nièng
321
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
104年
過世
分類:100年代
1195 nièng
1195
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
Nguŏk-giù
Nguŏk-giù (月球), iâ hô̤ lā̤ nguŏk (月; hù-hô̤: ), sê dê-giù mì-ék siŏh ciáh tiĕng-iòng gì ôi-sĭng, iâ sê Tái-iòng-hiê diē-sié dâ̤ 5 duâi gì ôi-sĭng. Nguŏk-giù iâ sê mì-ék siŏh ciáh ô ìng-lôi dĕng-lṳ̆k guó gì dê-nguôi sĭng-giù.
Nguŏk-giù găk gô-dā̤ Dṳ̆ng-guók iâ hô̤ lā̤ tái-ĭng (太陰). Dṳ̆ng-guók ùng-huá diē-sié ô iā sâ̤ gâe̤ng nguŏk ô găng-guó gì diòng-tūng, cáik-nĭk gâe̤ng ùng-hŏk cáuk-pīng. Găk Hók-ciŭ mìng-ièu diē-sié, Nguŏk-giù hô̤ lā̤ nguŏk-ciā (月姐), nguŏk-nā̤ (月奶).
Kershaw Gông (South Carolina)
Kershaw Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kershaw County) sê Mī-guók South Carolina gì siŏh ciáh gông.
Nguŏk-giù
分類:Nguŏk-giù 分類:ôi-sĭng
105年
過世
分類:100年代
323 nièng
323
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Ketchikan Gateway Gông (Alaska)
Ketchikan Gateway Gông (Ĭng-ngṳ̄: Ketchikan Gateway County) sê Mī-guók Alaska gì siŏh ciáh gông.
分類:Alaska gì gông
Hwanghae Báe̤k-dô̤
Hwanghae Báe̤k-dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 황해북도, 黃海北道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
世界語
世界語（世界語名：Esperanto）是蜀種人工語言，敆1887年由波蘭其眼科醫生柴門霍夫發明.
Hwanghae Báe̤k-dô̤
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
世界語
分類:語言
Lièng-hăk-guók
Lièng-hăk-guók (聯合國) sê siŏh ciáh iù iā sâ̤ ciō-guòng guók-gă cŭ siàng gì guók-cié cŭ-cék, ciā cŭ-cék mŭk-dék sê ché̤ṳk-céng gáuk ciáh guók-gă găk guók-cié-huăk, guók-cié ăng-ciòng, gĭng-cá̤ huák-diēng, siâ-huôi céng-buô, ìng-guòng, gŭng-mìng cê̤ṳ-iù, céng-dê cê̤ṳ-iù, mìng-ciō gâe̤ng sĭk-hiêng sié-gái huò-bìng.
分類:Céng-dê 分類:Sié-gái
Mìng-ciō
縮圖|400px|«[[Gĭng-cá̤-hŏk-ìng» séng-sék-siâ huák gì 2012 nièng ciòng-sié-gái mìng-ciō cī-só]] Mìng-ciō (民主), iâ hô̤ có̤ dáik-muò-káik-lăk-să̤ (德謨克拉西), sê siŏh ciáh céng-dê diē-sié gì gái-niêng, dâi-biēu ciō-guòng găk báh-sáng chiū lā̤, hĕ̤k-ciā gōng cêu sê ìng-mìng cê-gă có̤ ciō.
Gâe̤ng mìng-ciō siŏng-dó̤i gì gái-niêng sê dŭk-cài.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Céng-dê 分類:Diék-hŏk
1196 nièng
1196
Guó-sié
分類:1190 nièng-dâi
106年
過世
分類:100年代
Ngawa
Ngawa (རྔ་བ་), ciòng-miàng hô̤ lā̤ Ngawa Câung-cŭk Giŏng-cŭk Cê̤ṳ-dê-ciŭ, sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh cê̤ṳ-dê-ciŭ.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
Dô̤-dáik
Dô̤-dáik (道德) sê hèng-liòng nè̤ng gì hèng-ùi sê ng-sê ciáng-káuk gì guăng-niêng biĕu-cūng. Dô̤-dáik ék-buăng sê gĭng-guó iā sâ̤ nièng iók-dêng chók lì gì, dáng-sê gâe̤ng huák-lŭk mâ̤ siŏh iông gì sê, dô̤-dáik mò̤ giòng-cié-lĭk.
分類:Ùng-huá
1197 nièng
1197
324 nièng
324
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Putrajaya
Putrajaya (Putrajaya) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh dĭk-hăk-kṳ̆.
分類:Mā-lài-să̤-ā
107年
過世
分類:100年代
Dŭk-cài
Dŭk-cài(獨裁) iâ hô̤ lā̤ ciŏng-cié(專制) hĕ̤k-ciā ciŏng-céng(專政), sê siŏh ciáh céng-dê diē-sié gì gái-niêng, sê cī céng-hū ô iā duâi gì guòng-lĭk, â̤ chiĕu guó huák-lŭk gâe̤ng diòng-tūng dô̤-dáik gì cié-iók, sāi gáuk-ìng gì é-cê lì tūng-dê guók-gă. Gâe̤ng cuòi siŏng-dó̤i gì gái-niêng sê mìng-ciō.
Ìng-guòng
Ìng-guòng(人權) sê cī gáuk-ìng hĕ̤k-ciā gùng-tā̤ sê ìng-lôi, gó-chṳ̄ tiĕng-sĕng cêu diŏh ô gì gáuk cṳ̄ng guòng-lé.
Dŭk-cài
分類:Céng-dê 分類:Diék-hŏk
李白
分類:古代中國人物 分類:文學家 分類:詩人 分類:姓李 分類:701年出世 分類:762年過世
Muóng-hō̤
Muóng-hō̤ (問好), iâ hô̤ lā̤ ciók-muóng (借問), sê nè̤ng gâe̤ng nè̤ng cĭ-găng gì siŏh-cṳ̄ng gău-làu huŏng-sék. Nè̤ng â̤ tŭng-guó muóng-hō̤ biēu-dăk hô-siōng gì guăng-sĭng, hĕ̤k-ciā biēu-hiêng mĭk-chiék gì guăng-hiê, siâ-huôi dê-ôi. Diòng-gīng mâ̤ siŏh-iông, muóng-hō̤ gì sì-găng iâ mâ̤ siŏh-iông. Ô-sì păng-gōng cĭ-sèng, diŏh sĕng muóng-hō̤. Ô-sì nè̤ng giàng-diô gì sì-hâiu puâng diŏh biék-nè̤ng, iâ â̤ hô-siōng muóng-hō̤.
Kewaunee Gông (Wisconsin)
Kewaunee Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kewaunee County) sê Mī-guók Wisconsin gì siŏh ciáh gông.
Ìng-guòng
分類:Ìng-guòng
Muóng-hō̤
Muóng-hō̤ gōng gì uâ iā sâ̤ cṳ̄ng, pī-ṳ̀ gōng „“ (汝好). Lâu-nè̤ng sèu-sèu â̤ gōng „bìng-àng“ (平安). Cā-kī-tàu gì sèng-âu iâ â̤ gōng „cā“ (早).
分類:Siâ-huôi
325 nièng
325
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Liòng-săng (Sé̤ṳ-chiŏng)
Liòng-săng, ciòng-miàng hô̤ lā̤ Liòng-săng Ì-cŭk Cê̤ṳ-dê-ciŭ, sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh cê̤ṳ-dê-ciŭ.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
1199 nièng
1199
推廣普通話
推廣普通話是中華人民共和國着中國大陸使各種手段推廣普通話其事計. 中國其憲法將普通話定做是最主要其官方語言，其他其各種漢語族語言，雖然講乞國際懸頂大部分學者共語言學機構認定是共普通話𣍐蜀樣其語言，中國固是當茲幾種語言是「漢語方言」.
現在中國各地其廣播共電視臺敆大部分時間着挈普通話來講. 全國儷廣東有使「方言」其特權，嚽固是因為着向間壁其香港做政治宣傳其原因. 電視劇、電影也是𣍐肯使「漢語方言」來講話，儷無審查𣍐通過. 敆野価學校裡勢，先生𣍐肯學生講半句其「方言」，儷無會乞拿𡅏大批評.
中國做嚽「推廣普通話」其目的是讓各地其儂都會會意對方講什乇. 不過者運動做幾十年，將南方野価儂做𣍐仈講自家其「方言」了，另外蜀方面，着逼其地方推廣做野呆，固有差不多蜀半以上連聽都聽𣍐來. 總款以後，政府推廣力度罔變罔大，南方野価城市其儂都盡去反對推廣普通話.
經過國務院批准，每蜀年9月份其第3隻禮拜是「全國推廣普通話宣傳周」. 政府野會出式，復評出全國推廣普通話先進城市， 復讓全國儂齊來提出宣傳口號，講其好其有獎品掏. 像街中野稠看見其就有「講普通話，寫規範字」，「講普通話，做文明儂」（普通話：讲普通话，做文明人），幼稚園共小學野稠看見其是「講普通話趁伲囝拿起」（普通話：讲普通话从娃娃抓起），「伓講方言，伓講罵儂話，做蜀隻合格其小市民」（普通話：不讲方言，不讲脏话，做个合格小公民） 其中，有儂見覺者「講普通話，做文明儂」有罵講「方言」其儂「𣍐文明」或者「野蠻」其意思. 政府固將講普通話強制共什乇「愛國主義」掛鉤，也讓講「方言」其野価儂𣍐爽快.
敆聯合國其《公民權利共政治權利國際公約》裡勢規定，「少數儂也有使自家語言其權利. 」不過，遘今旦中國固未批准者公約.
參考資料
分類:語言 分類:人權 分類:中華人民共和國
108年
過世
分類:100年代
326 nièng
326
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
1198 nièng
1198
Keweenaw Gông (Michigan)
Keweenaw Gông (Ĭng-ngṳ̄: Keweenaw County) sê Mī-guók Michigan gì siŏh ciáh gông.
分類:Michigan gì gông
327 nièng
327
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Lŏk-săng
Lŏk-săng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
Ngā-ăng
Ngā-ăng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
杜甫
杜甫（712年遘770年），字子美，自號少陵野老，是唐朝辰候其現實主義詩人. 杜甫雖然在世其辰候故無許蠻出名，但是之後聲名遠播，後世其儂叫伊「詩圣」，叫伊其詩「詩史」. 伊共李白合稱「李杜」. 代表作有《登高》、《春望》、《北征》、《三吏》、《三别》等，伊其詩大多數敆《杜工部集》裡勢.
分類:古代中國人物 分類:文學家 分類:詩人 分類:姓杜 分類:712年出世 分類:770年過世
1200 nièng
1200
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
109年
過世
分類:100年代
Gáik (gĭng-sṳ̆k)
Gáik (鎘) sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 48, huá-hŏk hù-hô̤ sê Cd.
1201 nièng
1201
Gáik (gĭng-sṳ̆k)
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
1201 nièng
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
Báe̤k-hāi (chê)
Báe̤k-hāi sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
Hwanghae Nàng-dô̤
Hwanghae Nàng-dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 황해남도, 黃海南道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
328 nièng
328
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
Keya Paha Gông (Nebraska)
分類:Nebraska gì gông
Tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ
Tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ (推廣普通話) sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók diŏh Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k sāi gáuk cṳ̄ng chiū-dâung tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ (普通話) gì dâi-gié. Dṳ̆ng-guók gì hiēng-huák ciŏng Puō-tŭng-uâ diâng có̤ sê có̤i ciō-iéu gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng, gì-tă gì gáuk cṳ̄ng Háng-ngṳ̄-cŭk (漢語族) ngṳ̄-ngiòng, chŭi-iòng-gōng ké̤ṳk guók-cié gà̤-dēng duâi buô-hông hŏk-ciā gâe̤ng ngṳ̄-ngiòng-hŏk gĭ-gáiu nêng-dêng sê gâe̤ng Puō-tŭng-uâ mâ̤ siŏh iông gì ngṳ̄-ngiòng, Dṳ̆ng-guók gó sê dáung cī gūi cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng sê „Háng-ngṳ̄ huŏng-ngiòng“ (漢語方言).
Hiêng-câi Dṳ̆ng-guók gáuk dê gì guōng-bó̤ gâe̤ng diêng-sê-dài găk duâi buô-hông sì-găng diŏh kĕk Puō-tŭng-uâ lì gōng. Ciòng guók nâ Guōng-dĕ̤ng ô sāi „huŏng-ngiòng“ gì dĕk-guòng, cuòi gó sê ĭng-ôi diŏh hióng găng-biáh gì Hiŏng-gē̤ng có̤ céng-dê sŏng-diòng gì nguòng-ĭng. Diêng-sê-kiŏk, diêng-īng iâ sê mâ̤ kīng sāi „Háng-ngṳ̄ huŏng-ngiòng“ lì gōng-uâ, nâ mò̤ sīng-chă mâ̤ tŭng-guó. Găk iā sâ̤ hŏk-hâiu diē-sié, sĭng-săng mâ̤ kīng hŏk-sĕng gōng buáng guó gì „huŏng-ngiòng“, nâ mò̤ â̤ ké̤ṳk niăh lā̤ duâi piĕ-bàng.
Dṳ̆ng-guók có̤ cuòi „Tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ“ gì mŭk-dék sê niông gáuk dê gì nè̤ng dŭ â̤ huòi-é dó̤i-huŏng gōng sié-nó̤h. Bók-guó ciā ông-dông có̤ gūi sĕk nièng, ciŏng nàng-huŏng iā sâ̤ nè̤ng có̤ mâ̤ báik gōng cê-gă gì „huŏng-ngiòng“ lāu, lêng-ngôi siŏh huŏng-miêng, diŏh bék gì dê-huŏng tŭi-guōng gó có̤ iā ngiák, gó ô chă-bók-dŏ̤ siŏh-buáng ī-siông lièng tiăng dŭ tiăng mâ̤ lì. Ciŏng-uâng ī-hâiu, céng-hū tŭi-guōng lĭk-dô muōng gă muōng duâi, nàng-huŏng iā sâ̤ siàng-chê gì nè̤ng dŭ cêng kó̤ huāng-dó̤i tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ.
Gĭng-guó guók-ô-iêng (國務院) gì piĕ-cūng, muōi siŏh nièng 9 nguŏk hông gì dâ̤ 3 ciáh lā̤-bái sê „ciòng-guók tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ sŏng-diòng-ciŭ“ (全國推廣普通話宣傳週). Céng-hū iā â̤ chók-sék, bô bàng ciòng-guók tŭi-guōng Puō-tŭng-uâ siĕng-céng siàng-chê, bô niông ciòng-guók nè̤ng cà̤ lì tì-chók sŏng-diòng kēu-hô̤, gōng gì hô̤ gì ô ciōng-pīng dò̤. Chiông gă̤-dŏng iā sèu káng-giéng gì cêu ô „gōng Puō-tŭng-uâ, siā giĕ-huóng-cê“, „gōng Puō-tŭng-uâ, có̤ ùng-mìng-nè̤ng“ (Háng-ngṳ̄: 讲普通话，做文明人); éu-dê-huòng gâe̤ng siēu-hŏk iā sèu káng-giéng gì sê „gōng Puō-tŭng-uâ téng niè-giāng niăh kī“ (Háng-ngṳ̄: 讲普通话从娃娃抓起), „ng-gōng huŏng-ngiòng, ng-gōng má-nè̤ng-uâ, có̤ siŏh ciáh hăk-găk gì siēu chê-mìng“(Háng-ngṳ̄: 不讲方言，不讲脏话，做个合格小公民). Gì-dṳ̆ng, ô nè̤ng giéng-gáe̤k ciā „gōng Puō-tŭng-uâ, có̤ ùng-mìng-nè̤ng“ ô má gōng „huŏng-ngiòng“ gì nè̤ng „mâ̤ ùng-mìng“ hĕ̤k-ciā „iā-màng“ gì é-sé̤ṳ. Céng-hū gó ciŏng gōng Puō-tŭng-uâ giòng-cié gâe̤ng sié-nó̤h „ái-guók-ciō-ngiê“ guá-gău (愛國主義教育), iâ niông gōng „huŏng-ngiòng“ gì iā sâ̤ nè̤ng mâ̤ siōng-kuái.
Găk lièng-hăk-guók gì «Gŭng-mìng guòng-lĭk gâe̤ng céng-dê guòng-lĭk guók-cié gŭng-iók» (公民權利共政治權利國際公約) diē-sié giĕ-dêng, „siēu só nè̤ng iâ ô sāi cê-gă ngṳ̄-ngiòng gì guòng-lĭk“ (少數儂也有使自家語言其權利). Bók-guó, gáu gĭng-dáng Dṳ̆ng-guók gó muôi piĕ-cūng ciā gŭng-iók.
110年
過世
分類:110年代
Labuan
Labuan (Labuan) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh dĭk-hăk-kṳ̆.
分類:Mā-lài-să̤-ā
1202 nièng
1202
1
1 (siŏh, ) sê 0 gâe̤ng 2 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só, iâ sê có̤i nâung gì ciáng-dăng-só.
分類:Só-cê
111年
過世
分類:110年代
Guòng-lé
Guòng-lé (權利) sê siŏh ciáh huák-lŭk diē-sié gì gái-niêng, sê téng Ĭng-ngṳ̄ „right“ ciā sṳ̀ huăng-ĭk guó lì gì. Có̤i cā sê cī ìng-guòng, gáu-muōi-lāu iâ ièng-sĕng gáu gáuk cṳ̄ng sĕng-ŭk gì guòng-lé hŭ-uái.
Găk Dṳ̆ng-guók, guòng-lé ék-buăng sê cī „guòng-lĭk gâe̤ng lé-iáh“, bók-guó gâe̤ng Ĭng-ngṳ̄ „right“ ciā sṳ̀ buōng-dā̤ gì é-sé̤ṳ mâ̤ siŏh iông.
Gái Káng
分類:Guòng-lé 分類:Huák-lŭk 分類:Céng-dê
Kidder Gông (North Dakota)
Kidder Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kidder County) sê Mī-guók North Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:North Dakota gì gông
3
3 sê 2 gâe̤ng 4 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
330 nièng
330
331 nièng
331
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
1204 nièng
1204
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
Guòng-lĭk
Guòng-lĭk(權力) sê siŏh cṳ̄ng siâ-huôi hiêng-chiông, iâ sê céng-dê-hŏk, guók-cié guăng-hiê gâe̤ng guók-cié céng-dê-hŏk diē-sié ngiēng-géu gì hŏk-sĭng gái-niêng. Diŏh céng-dê-hŏk, guók-cié guăng-hiê diē-sié, dó̤i guòng-lĭk dêng-ngiê ék-buăng ô sé cṳ̄ng:
分類:Huák-lŭk 分類:Céng-dê
329 nièng
329
Guó-sié
分類:320 nièng-dâi
1203 nièng
1203
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
2
2 (lâng, ) sê 1 gâe̤ng 3 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só, iâ sê có̤i nâung gì ciáng-sĕ̤ng-só.
分類:Só-cê
Liū-ciŭ
Liū-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
112年
過世
分類:110年代
332 nièng
332
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
P'yŏng'an Báe̤k-dô̤
P'yŏng'an Báe̤k-dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 평안북도, 平安北道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
5
5 (, ngū) sê 4 gâe̤ng 6 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1205 nièng
1205
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
Báh-sáik
Báh-sáik hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ Báik-sáik, sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
4
4 sê 3 gâe̤ng 5 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Báh-sáik
分類:Guōng-să̤
113年
過世
分類:110年代
Bău-tàu
Bău-tàu sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Nô̤i Mùng-gū
6
6 sê 5 gâe̤ng 7 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
333 nièng
333
6
分類:Só-cê
333 nièng
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
1206 nièng
1206
114年
過世
分類:110年代
1206 nièng
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
Perak
Perak (Perak) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh ciŭ.
P'yŏng'an Nàng-dô̤
P'yŏng'an Nàng-dô̤ (Dièu-siēng-ngṳ̄: 평안남도, 平安南道) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dô̤.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók
Perak
分類:Mā-lài-să̤-ā
Ciòng-ciŭ-uâ
Ciòng-ciŭ-uâ (泉州話, Băh-uâ-cê: Choân-chiu-oē) sê Mìng-nàng-ngṳ̄ diŏh Ciòng-ciŭ gì siŏh cṳ̄ng huŏng-ngiòng.
分類:Mìng-nàng-ngṳ̄ 分類:Ciòng-ciŭ
Kimble Gông (Texas)
Kimble Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kimble County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
Kimball Gông (Nebraska)
Kimball Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kimball County) sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
分類:Nebraska gì gông
115年
過世
分類:110年代
334 nièng
334
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
1207 nièng
1207
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
Ciŏng-ciŭ-uâ
Ciŏng-ciŭ-uâ (漳州話, Băh-uâ-cê: Chiang-chiu-oā) sê Mìng-nàng-ngṳ̄ diŏh Ciŏng-ciŭ gì siŏh cṳ̄ng huŏng-ngiòng.
分類:Mìng-nàng-ngṳ̄ 分類:Ciŏng-ciŭ
116年
過世
分類:110年代
335 nièng
335
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
7
7 sê 6 gâe̤ng 8 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
8
8 sê 7 gâe̤ng 9 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1208 nièng
1208
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
King and Queen Gông (Virginia)
King and Queen Gông (Ĭng-ngṳ̄: King and Queen County) sê Mī-guók Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:Virginia gì gông
117年
過世
分類:110年代
9
9 sê 8 gâe̤ng 10 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
336 nièng
336
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
1209 nièng
1209
Guó-sié
分類:1200 nièng-dâi
118年
過世
分類:110年代
Hulunbuir
Hulunbuir sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Nô̤i Mùng-gū
Mâing (gĭng-sṳ̆k)
Mâing (錳) sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 25, huá-hŏk hù-hô̤ sê Mn.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Hāi-nàng-ngṳ̄
Hāi-nàng-ngṳ̄ (海南語) iâ hô̤ lā̤ Hāi-nàng-uâ (海南話), sê Hāi-nàng nè̤ng gì mū-ngṳ̄.
Hāi-nàng-ngṳ̄ gâe̤ng Mìng-nàng-ngṳ̄ gì guăng-hiê iā chĭng, có̤i cā hŏk-sŭk-gái ciŏng ĭ dóng có̤ Mìng-nàng-ngṳ̄ gì siŏh cṳ̄ng huŏng-ngiòng, gĭng-dáng dóng có̤ siŏh cṳ̄ng dŭk-lĭk gì ngṳ̄-ngiòng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng 分類:Hāi-nàng
10
10 sê 9 gâe̤ng 11 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
337 nièng
337
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
1210 nièng
1210
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
Selangor
Selangor (Selangor) sê Mā-lài-să̤-ā gì siŏh ciáh ciŭ.
分類:Mā-lài-să̤-ā
King Gông (Texas)
King Gông (Ĭng-ngṳ̄: King County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
338 nièng
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
119年
過世
分類:110年代
0
0 (lìng, kuàng) sê -1 gâe̤ng 1 cĭ găng gì cīng-só, dâi-biēu hŭ-nó̤h dŭ mò̤.
分類:Só-cê
Â-muòng-uâ
Â-muòng-uâ (廈門話, Băh-uâ-cê: Ē-mn̂g-ōe) sê Mìng-nàng-ngṳ̄ diŏh Â-muòng gì siŏh cṳ̄ng huŏng-ngiòng.
100
100 (, siŏh báik) sê 99 gâe̤ng 101 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
120年
過世
分類:120年代
Â-muòng-uâ
分類:Mìng-nàng-ngṳ̄ 分類:Â-muòng
100
分類:Só-cê
1211 nièng
1211
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
1212 nièng
1212
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
King Gông (Washington)
King Gông (Ĭng-ngṳ̄: King County) sê Mī-guók Washington gì siŏh ciáh gông.
Ordos
分類:Nô̤i Mùng-gū
340 nièng
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
Hải Phòng
分類:Uŏk-nàng 分類:Siàng-chê
121年
過世
分類:120年代
1000
1000 sê 999 gâe̤ng 1001 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1213 nièng
1213
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
10000
10000 sê 9999 gâe̤ng 10001 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
122年
過世
分類:120年代
彼得·伊里奇·柴可夫斯基
彼得·伊里奇·柴可夫斯基（俄羅斯語：Пётр Ильи́ч Чайко́вский）1840年5月7號出世，1893年11月6號去世，是俄羅斯其蜀隻作曲家. 伊出名其作品有《天鵝湖》《囥着森林其美女》《核桃鉗囝》《1812》等等.
341 nièng
341
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
1214 nièng
1214
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
123年
過世
分類:120年代
339 nièng
339
Guó-sié
分類:330 nièng-dâi
342 nièng
342
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
大仲馬
亞歷山大·仲馬（Alexandre Dumas），1802年7月24號出生，1870年12月5號去世，是法國其蜀隻浪漫主義作家.
林紓將伊其名字挈福州話音譯做仲馬.
分類:法國人物 分類:作家
Gă-huák
Gă-huák(加法) sê siŏh cṳ̄ng gĭ-buōng gì sáung-sŭk ông-sáung, ciŏng lâng ciáh hĕ̤k-ciā lâng ciáh ī-siông gì só-cê hăk siàng siŏh ciáh só cêu sê gă-huák. Gă-huák gì hù-hô̤ sê „+“, giék-guō hô̤ lā̤ „huò“.
分類:Só-hŏk
1215 nièng
1215
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
Ŭ-hāi (chê)
分類:Nô̤i Mùng-gū
核桃鉗囝
核桃鉗囝本身是蜀種夾開核桃其鉗囝.
分類:音樂
King George Gông (Virginia)
King George Gông (Ĭng-ngṳ̄: King George County) sê Mī-guók Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:Virginia gì gông
King William Gông (Virginia)
King William Gông (Ĭng-ngṳ̄: King William County) sê Mī-guók Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:Virginia gì gông
125年
過世
分類:120年代
126年
過世
分類:120年代
343 nièng
343
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
Hŏk-tò̤ kìng-giāng
Hŏk-tò̤ kìng-giāng (核桃鉗囝, Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄: Щелкунчик) sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ cáuk-ké̤ṳk-gă Pyotr Ilyich Tchaikovsky siā gì siŏh ciáh bă-lòi ū-kiŏk. Có̤i cā sê Dáik-guók cáuk-gă E. T. A. Hoffmann siā gì gô-sê̤ṳ Hŏk-tò̤ kìng-giāng gâe̤ng lō̤-chṳ̄ uòng, Tchaikovsky gŏng-gé̤ṳ Alexandre Dumas gāi gì bēng-buōng gă siông bă-lòi-ū gì ĭng-ngŏk, biéng siàng hiêng-câi gì bēng-buōng. Ciā kiŏk sê să̤-huŏng guók-gă găk Séng-dáng-cáik sèng-âu gì siŏh ciáh ciék-mŭk.
Hŏk-tò̤ kìng-giāng buōng-sĭng sê siŏh cṳ̄ng ngiék kŭi hŏk-tò̤ gì kìng-giāng.
分類:ĭng-ngŏk
344 nièng
344
124年
過世
分類:120年代
127年
過世
分類:120年代
Kingfisher Gông (Oklahoma)
Kingfisher Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kingfisher County) sê Mī-guók Oklahoma gì siŏh ciáh gông.
分類:Oklahoma gì gông
345 nièng
345
346 nièng
346
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
1216 nièng
1216
An Giang
分類:Uŏk-nàng
Ili
分類:Sĭng-giŏng
1216 nièng
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
347 nièng
347
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
Gēng-huák
Gēng-huák(減法) sê gă-huák gì nĭk-ông-sáung, téng nguòng-lài gì siŏh cū diē-sié dò̤ kó̤ siŏh buô-hông, sáung diông giâ lì gì buô-hông. Gēng-huák gì hù-hô̤ sê „-“, giék-guō hô̤ lā̤ „chă“.
349 nièng
349
Guó-sié
分類:340 nièng-dâi
Gēng-huák
分類:Só-hŏk
Đà Nẵng
Đà Nẵng sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh dĭk-hăk-chê.
130年
過世
分類:130年代
Đà Nẵng
分類:Uŏk-nàng 分類:Siàng-chê
Kingman Gông (Kansas)
分類:Kansas gì gông
131年
過世
分類:130年代
誠品書店
誠品股份有限公司，簡稱誠品書店，是大型連鎖書店，1989年1月24日由吳清友敆臺北市創辦. 起頭，主要其業務是賣藝術、人文方面其書. 之後變成綜合性書店，同時做商場. 旗下事業包括百貨零售業、文化藝術、旅舍、不動產等. 分類:書店
1217 nièng
1217
Airbus
Airbus sê Ĕu-ciŭ gì siŏh gă sĕng-sāng hĭ-gĭ gì gŭng-sĭ.
Iù (gĭng-sṳ̆k)
Urani, iâ hô̤ lā̤ Iù (鈾), sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 92, huá-hŏk hù-hô̤ sê U.
Sìng-pīng Cṳ̆-dáing
Sìng-pīng Gū-hông Iū-âing Gŭng-sĭ (誠品股份有限公司), gāng-chĭng Sìng-pīng Cṳ̆-dáing (誠品書店), sê duâi-hìng lièng-sō̤ cṳ̆-dáing, 1989 nièng 1 nguŏk 24 hô̤ iù Ngù Chĭng-iū (吳清友) găk Dài-báe̤k-chê cháung-bâing. Kī-tàu, cuō-iéu gì ngiĕk-ô sê mâ̤ ngiê-sŭk, ìng-ùng huŏng-miêng gì cṳ̆. Cĭ-hâiu biéng-siàng cŭng-hăk-séng cṳ̆-dáing, dùng-sì có̤ siŏng-diòng. Gì-hâ sê̤ṳ-ngiĕk bău-guák báik-huó lìng-siù-ngiĕk, ùng-huá ngiê-sŭk, lṳ̄-siá, bók-dông-sāng dēng. 分類:Cṳ̆-dáing
Sìng-huák
Sìng-huák(乘法) sê gă-huák gì lièng-sṳ̆k ông-sáung. Siŏh ciáh só-cê lièng-sṳ̆k gă gūi huòi cê-gă cêu hô̤ lā̤ sìng-huák. Sìng-huák gì hù-hô̤ sê „×“, giék-guō hô̤ lā̤ „cék.“
1217 nièng
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
Airbus
分類:gŭng-sĭ
129年
過世
分類:120年代
Sìng-huák
分類:Só-hŏk
350 nièng
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
128年
過世
分類:120年代
Dṳ̀-huák
Dṳ̀-huák(除法) sê sìng-huák gì nĭk-ông-sáung, iâ â̤ dé̤ṳng káng có̤ dṳ̀ng-hók gì gēng-huák. Dṳ̀-huák gì hù-hô̤ sê „÷“, giék-guō hô̤ lā̤ „siŏng“.
Sáung-buàng
Sáung-buàng(算盤) sê gô-dā̤ Dĕ̤ng Ā có̤ sáung-só sāi gì gă-sĭ-huă.
Dṳ̀-huák
分類:Só-hŏk
132年
過世
分類:130年代
Boeing
Boeing sê Mī-guók gì siŏh gă sĕng-sāng hĭ-gĭ, huōi-ciéng, dô̤-dâng gâe̤ng ìng-cô̤ ôi-sĭng gì gŭng-sĭ.
Iù (gĭng-sṳ̆k)
chăng-kō̤
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Cần Thơ
Cần Thơ sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh dĭk-hăk-chê.
Boeing
分類:Mī-guók 分類:gŭng-sĭ
Chái-guă
Chái-guă (菜瓜), iâ hô̤ lā̤ uòng-guă (黃瓜), uŏk (⿱艹越), sê siŏh cṳ̄ng guă.
Cần Thơ
分類:Uŏk-nàng 分類:Siàng-chê
Chái-guă
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Sĭk-ŭk 分類:Chái
1219 nièng
1219
Kingsbury Gông (South Dakota)
Kingsbury Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kingsbury County) sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
Sáung-buàng
分類:Só-hŏk 分類:Gă-sĭ-huă
Giăng 4
Giăng 4 sê cī găk Háng-cê Ùng-huá-kuŏng guók-gă gì ùng-huá diē-sié â̤ giăng só-cê „4“. Găk Háng-cê Ùng-huá-kuŏng guók-gă, „4“ gì tĕ̤k-ĭng cĭng chiông sī.
Kinney Gông (Texas)
Kinney Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kinney County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
133年
過世
分類:130年代
1218 nièng
Guó-sié
分類:1210 nièng-dâi
Kinney Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
Giăng 4
Găk Hók-ciŭ-uâ diē-sié, „4“ tĕ̤k có̤ „“, lièng-tĕ̤k gì sèng-âu gâe̤ng „sī“ gì ĭng cĭng chiông.
Gái káng
分類:Sĭng-lī
Uòng-pŭng
Uòng-pŭng (黃蜂), sê siŏh lôi pŭng, â̤ gâ nè̤ng, gâ lā̤ kō̤-nèng â̤ sī.
Kiowa Gông (Colorado)
Kiowa Gông (Ĭng-ngṳ̄: Kiowa County) sê Mī-guók Colorado gì siŏh ciáh gông.
分類:Colorado gì gông
Uòng-pŭng
Chăng-kō̤ ùng-hióng
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
Kingsbury Gông (South Dakota)
分類:South Dakota gì gông
134年
過世
分類:130年代
Bà Rịa-Vũng Tàu
Bà Rịa-Vũng Tàu sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
352 nièng
352
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
Basel
分類:Sôi-sê̤ṳ 分類:siàng-chê
Bà Rịa-Vũng Tàu
分類:Uŏk-nàng
出世
出世，也號𡅏出生，是指母體生囝，或者後代趁母體裏勢生出來其過程
135年
過世
分類:130年代
Turpan
Turpan sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
353 nièng
353
Turpan
分類:Sĭng-giŏng
353 nièng
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
Geneva
分類:Sôi-sê̤ṳ 分類:siàng-chê
出世
介看
分類:生理
351 nièng
351
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
1220 nièng
1220
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
136年
過世
分類:130年代
137年
過世
分類:130年代
È̤ng-chái-tàu
縮圖|Gáuk-cṳ̄ng gáuk-sáik gì è̤ng-chái-tàu‎ È̤ng-chái-tàu (紅菜頭) sê Dĕ̤ng-ā gì siŏh cṳ̄ng sŭ-chái.
分類:Chái 分類:Sĭk-ŭk
驚四
驚四是指敆漢字文化圈國家其文化裏勢會驚數字「四|4」. 敆漢字文化圈國家，「4」其讀音真像死.
敆福州話裏勢，「4」讀做「」，連讀其辰候共「死」其音（sī）真像.
354 nièng
354
驚四
介看
分類:心理
354 nièng
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
138年
過世
分類:130年代
Bì-bà (ngŏk-ké)
Bì-bà(琵琶) sê siŏh cṳ̄ng Dĕ̤ng Ā diòng-tūng gì ngŏk-ké.
分類:Ngŏk-ké
1221 nièng
1221
Nê-hù
分類:Ngŏk-ké
1221 nièng
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
139年
過世
分類:130年代
140年
過世
分類:140年代
355 nièng
355
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
358 nièng
358
Lòi (gĭng-sṳ̆k)
Lòi (鐳) sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 88, huá-hŏk hù-hô̤ sê Ra.
358 nièng
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
Bạc Liêu
Bạc Liêu sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
Lòi (gĭng-sṳ̆k)
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Siĕu
Siĕu(簫) sê siŏh cṳ̄ng kĕk dé̤ṳk có̤ gì guāng-hièng ngŏk-ké.
分類:Ngŏk-ké
1222 nièng
1222
Bạc Liêu
分類:Uŏk-nàng
141年
過世
分類:140年代
356 nièng
356
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
紅菜頭
縮圖|各種各色其紅菜頭 紅菜頭是東亞其蜀種蔬菜.
Uòng-lièng
Uòng-lièng (黃連) sê siŏh cṳ̄ng chō̤-buōng sĭk-ŭk, â̤ siăh, iā dĕu. Ĭ iâ sê siŏh cṳ̄ng dṳ̆ng-iŏh.
紅菜頭
分類:菜 分類:植物
360 nièng
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
359 nièng
359
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
Karamay
Karamay sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sĭng-giŏng
357 nièng
357
Guó-sié
分類:350 nièng-dâi
Uòng-lièng
Sṳ̆k-ngṳ̄
分類:Sĭk-ŭk 分類:Dṳ̆ng-iŏh
143年
過世
分類:140年代
Dé̤ṳk
Dé̤ṳk (竹) sê siŏh lôi sĭk-ŭk. Dé̤ṳk cá téng diê-dău buóh có̤ lì gì buô-hông hô̤ lā̤ dé̤ṳk-sūng (竹筍), iâ hô̤ lā̤ sūng, â̤ siăh.
*
Dĭ-dă
Dĭ-dă (知咑 hĕ̤k-ciā 啲噠) sê siŏh cṳ̄ng guāng-hièng ngŏk-ké. Nè̤ng táung-kuàng ī-hâiu sáe̤ng-cáung gì sèng-âu iā sèu bóng dĭ-dă.
分類:Ngŏk-ké
142年
過世
分類:140年代
1223 nièng
1223
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
Bắc Giang
Bắc Giang sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
362 nièng
362
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
361 nièng
361
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
145年
過世
分類:140年代
146年
過世
分類:140年代
Bắc Ninh
分類:Uŏk-nàng
Bắc Kạn
Bắc Kạn sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
144年
過世
分類:140年代
365 nièng
365
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
363 nièng
363
Kashgar
Kashgar sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-kṳ̆.
分類:Sĭng-giŏng
147年
過世
分類:140年代
364 nièng
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
Aksu
Aksu sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-kṳ̆.
分類:Sĭng-giŏng
367 nièng
367
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
149年
過世
分類:140年代
366 nièng
366
Bến Tre
Bến Tre sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
Gáung-kìng
Gáung-kìng (鋼琴) sê să̤-huŏng gì siŏh cṳ̄ng gióng-buàng ngŏk-ké.
分類:Ngŏk-ké
1226 nièng
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
Ŭ (gĭng-sṳ̆k)
Ŭ (鎢) sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 74, huá-hŏk hù-hô̤ sê W.
1224 nièng
1224
Ŭ (gĭng-sṳ̆k)
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
368 nièng
368
1224 nièng
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
1225 nièng
1225
368 nièng
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
1225 nièng
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
Bình Dương
Bình Dương sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
152年
過世
分類:150年代
369 nièng
369
Guó-sié
分類:360 nièng-dâi
1227 nièng
1227
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
Kumul
Kumul sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sĭng-giŏng
154年
過世
分類:150年代
370 nièng
370
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
Ciŏ Hĭ
Ciŏ Hĭ hĕ̤k-chiā Cuŏ Hĭ (朱熹, 1130 n. - 1200 n.), Nàng-sóng Gŏng-nèng dĕ̤ng-lô Hŭi-ciŭ Ù-nguòng (gĭng-dáng gì Gŏng-să̤ Ù-nguòng) nè̤ng, Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng chók-miàng gì ṳ̀-gă sṳ̆-siōng-gă, ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Ciŏ-cṳ̄ (朱子). Tiàng Ciŏ Lī-hŏk cêu sê ĭ gâe̤ng Tiàng Hô̤, Tiàng Ì tì-chók lì gì.
分類:Gū-dâi Dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Diék-hŏk-gă 分類:Sáng Ciŏ
151年
過世
分類:150年代
372 nièng
372
1228 nièng
1228
372 nièng
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
1228 nièng
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
Iòng-bék-cháe̤
Iòng-bék-cháe̤(鉛筆𢯽) iâ hô̤ lā̤ bék-cháe̤(筆𢯽), sê dò̤ lā̤ chék iòng-bék siā gì cê gì siŏh cṳ̄ng ùng-gê̤ṳ.
分類:Ùng-gê̤ṳ
Bình Định
Bình Định sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
153年
過世
分類:150年代
Dô̤-gáu
Dô̤-gáu (道教) sê diŏh Dṳ̆ng-guók buōng-tū huák-nguòng gì siŏh ciáh cŭng-gáu, sê téng Chŭng-chiŭ Ciéng-guók sì-gĭ gì Dô̤-gă (道家) huák-diēng lì gì. Dô̤-gáu sê dŏ̤-sìng-gáu, chók-gă-ìng nàng gì hô̤ lā̤ dô̤-sê̤ṳ (道士), nṳ̄ gì hô̤ lā̤ dô̤-gū (道姑). Dô̤-gáu dŭi-giù gì sê dòng-sĭng-bók-lō̤(長生不老), dáik-dô̤-sìng-siĕng (得道成仙) gâe̤ng cá̤-sié-géu-nè̤ng (濟世救人).
Dô̤-gáu gâe̤ng ṳ̀-gáu, hŭk-gáu sê gô-dā̤ Dṳ̆ng-guók gì săng duâi ciō-iéu gì sṳ̆-siōng dā̤-hiê. Dô̤-gáu gì sṳ̆-siōng dó̤i Háng-cê Ùng-huá-kuŏng gì gì-tă guók-gă iâ ô īng-hiōng.
分類:Dô̤-gáu
Gáung-bék
替代文字|縮圖|292x292像素|Gáung-bék Gáung-bék(鋼筆) sê siŏh cṳ̄ng cūi-bék. Ciā bék tŭng-guó mò̤-sá̤-guāng cáuk-ê̤ṳng ciŏng mĕ̤k-cūi ngék gáu bék diē-sié; siā cê gì sèng-âu, tŭng-guó dâe̤ng-lĭk cáung-ê̤ṳng chók cūi.
分類:Ùng-gê̤ṳ
373 nièng
373
Hotan
Hotan sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-kṳ̆.
Bình Phước
Bình Phước sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
Hotan
分類:Sĭng-giŏng
Bình Phước
分類:Uŏk-nàng
Iòng-bék
Iòng-bék(鉛筆) sê siŏh cṳ̄ng bék, ngiê-dāu sê kĕk chà có̤ gì, diē-sié gì sĭng-sĭng sê siŏh-mĕ̤k. Kĕk iòng-bék iā ṳ̀ng-ê sāi iòng-bék-chó̤ chó̤ dâi.
Gĭng-dáng nè̤ng ciŏng ciā bék hô̤ lā̤ „iòng-bék“, bók-guó ciā bék diē-sié táu-dā̤ dŭ mò̤ iòng. Ciā bék diŏh ùng-ngiê bô-sĭng sì-gĭ ké̤ṳk nè̤ng huák-mìng gì sèng-âu, nè̤ng dŭ gó-nâ-háng siŏh-mĕ̤k sê siŏh cṳ̄ng iòng, gó-chṳ̄ ciŏng ĭ hô̤ lā̤ „iòng-bék“.
分類:Ùng-gê̤ṳ
156年
過世
分類:150年代
1229 nièng
1229
Guó-sié
分類:1220 nièng-dâi
371 nièng
371
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
375 nièng
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
160年
過世
分類:160年代
1231 nièng
1231
Guó-sié
分類:1230 nièng-dâi
377 nièng
377
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
374 nièng
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
Bình Thuận
分類:Uŏk-nàng
158年
過世
分類:150年代
378 nièng
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
159年
過世
分類:150年代
Chamdo
Chamdo (ཆབ་མདོ་ས་གནས) sê Să̤-câung Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Să̤-câung
161年
過世
分類:160年代
376 nièng
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
162年
過世
分類:160年代
379 nièng
379
Guó-sié
分類:370 nièng-dâi
Chéu (nguòng-só)
Chéu (溴), iâ hô̤ lā̤ cháu-só (臭素) hĕ̤k-ciā Brom, sê siŏh cṳ̄ng hĭ-gĭng-sṳ̆k nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 35, huá-hŏk hù-hô̤ sê Br.
Chéu sê gĭng-dáng â̤ báik gì nguòng-só dâi-dŏng mì-ék siŏh ciáh diŏh siòng-ŭng â-dā̤ sê ĭk-tái gì hĭ-gĭng-sṳ̆k nguòng-só.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Cà Mau
Cà Mau sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
Mò̤-bék
Mò̤-bék(毛筆) sê Dĕ̤ng Ā diòng-tūng gì siŏh cṳ̄ng bék, iù Dṳ̆ng-guók nè̤ng huák-mìng. Mò̤-bék sèng-dāu sê mò̤-mò̤, kĕk ciā mò̤-mò̤ óng mĕ̤k-cūi lì siā cê.
381 nièng
381
Mò̤-bék
Gô-dā̤ nè̤ng ciŏng bék (mò̤-bék), mĕ̤k (mĕ̤k-cūi), cāi gâe̤ng ngiéng sé cṳ̄ng nó̤h cà̤ hô̤ lā̤ „ùng-bùng sé-bō̤“(文房四寶).
157年
過世
分類:150年代
Mò̤-bék
分類:Ùng-gê̤ṳ
381 nièng
Guó-sié
分類:380 nièng-dâi
163年
過世
分類:160年代
Nyingchi
Nyingchi (ཉིང་ཁྲི་) sê Să̤-câung Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Să̤-câung
1233 nièng
1233
Guó-sié
分類:1230 nièng-dâi
1232 nièng
1232
Guó-sié
分類:1230 nièng-dâi
380 nièng
380
Guó-sié
分類:380 nièng-dâi
Ṳ̀-gă
Ṳ̀-gă (儒家), iâ hô̤ lā̤ ṳ̀-gă sṳ̆-siōng (儒家思想) hĕ̤k-ciā ṳ̀-gáu (儒教), sê iù Dṳ̆ng-guók huák-nguòng gì siŏh cṳ̄ng sṳ̆-siōng tā̤-hiê. Ṳ̀-gă có̤i cā sê Chŭng-chiŭ sì-gĭ Lū-guók nè̤ng Kūng-cṳ̄ tì-chók lì gì, ciō-iéu sṳ̆-siōng sê ìng (仁), ngiê (義), lā̤ (禮), dé (智), séng (信).
Ṳ̀-gă sṳ̆-siōng ô nék-giāng dái cŭng-gáu gì séng-cék, bók-guó ṳ̀-gă sê ng-sê siŏh ciáh cŭng-gáu gĭng-dáng hŏk-ciā gì káng-huák dŭ mâ̤ siŏh iông. Gĭng-dáng Nĭk-buōng, Hàng-guók gâe̤ng Uŏk-nàng ô iā sâ̤ hŏk-ciā tì-chók ĭ sê cŭng-gáu, bók-guó găk Dṳ̆ng-guók, duâi buô-hông nè̤ng giéng-gáe̤k ĭ nâ sê siŏh ciáh sṳ̆-siōng, ng-sê cŭng-gáu. 20 sié-gī chĕ̤ gì sèng-âu, iā sâ̤ Dṳ̆ng-guók hŏk-ciā giéng-gáe̤k cuòi sê lŏ̤h-hâiu gì cŭng-gáu, miĕk-chĭng ĭ „Kūng-gáu“ (孔教). Ùng-huá Dâi-gáik-mêng gì sèng-âu, Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng dó̤i ṳ̀-gă sṳ̆-siōng gâe̤ng Kūng-cṳ̄ gì káng-huák cêng kó̤ ngài, miĕk-chĭng Kūng-cṳ̆ hô̤ lā̤ Kūng-lō̤-nê (孔老二). Bók-guó găk gĭng-dáng gì Dṳ̆ng-guók kăi-sṳ̄ huāng-sṳ̆, bô giéng-gáe̤k ṳ̀-gă sṳ̆-siōng diē-sié iâ ô iā sâ̤ hō̤ nó̤h lāu.
分類:Diék-hŏk 分類:Cŭng-gáu
Cao Bằng
Cao Bằng sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.