cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hardin Gông (Texas)
Hardin Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hardin County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
11月10號
過世
10
Dìng Gīng-ê̤ṳng
Dìng Gīng-ê̤ṳng (陳景潤, ), Hók-ciŭ-nè̤ng, Dṳ̆ng-guók chók-miàng gì Só-hŏk-gă.
Sĕng-bìng
Ĭ diŏh Â-muòng Dâi-hŏk Só-hŏk-hiê bék-ngiĕk hâiu, báik-cèng có̤ guó Dṳ̆ng-hŏk só-hŏk sĭng-săng, mò̤ nuâi òng diêu diōng Â-muòng Dâi-hŏk có̤ cṳ̆-lâiu-uòng, ngiēng-géu só-lâung (number theory). 1956 nièng diêu diē Dṳ̆ng-guók Kuŏ-hŏk-iêng Só-hŏk Ngiēng-géu-sū; 1980 nièng ké̤ṳk sōng-gṳ̄ có̤ Dṳ̆ng-kuŏ-iêng Ŭk-lī-hŏk gâ̤eng Só-hŏk-buô gì ūi-uòng.
Gé̤ṳ-suók, Dìng Gīng-ê̤ṳng siŏh-sié sāng-kiêng, sêng-cé dŭ ng sā̤-ngāi ng sā̤-tŏng.
Ngiēng-géu
Dĭng Gīng-ê̤ṳng gì ngiēng-géu gĕ̤ng-cáuk ciō-iéu cĭk-dṳ̆ng diŏh sĕ̤ng-săng só-só chăi-siōng (twin prime conjecture), Waring ông-dà̤ (Waring's problem), Goldbach chăi-siōng (Goldbach's conjecture) gâe̤ng Legendre chăi-siōng (Legendre's conjecture), īng-dô̤ hŭng-sék só-lâung (analytic number theory) gì céng-buô. Ĭ găk 1966 nièng huák-biēu siŏh piĕng lâung-ùng, céng-mìng lāu Dìng-sê dêng-lī (Chen's theorem): êng-hò̤ gáu duâi (sufficiently large) gì ngēu-só dŭ â̤ buŏng siàng 2 bĭk só-só, hĕ̤k-ciā sê 1 bĭk cék-só gâe̤ng 1 bĭk buáng-só-só (2 bĭk só-só gì cék) gì huò. Bī-lâung-gōng, 100 = 23 + 7 · 11.
Chăng-kō̤
分類:Só-hŏk-gă 分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Hók-ciŭ-nè̤ng 分類:Sáng Dìng
5 nguŏk 8 hô̤
Guó-sié
分類:5 nguŏk
Dê-cék
Dê-cék-hŏk (地質學) sê ciŏng-muòng ngièng-géu dê-giù kī-nguòng, lĭk-sṳ̄ gâe̤ng ciék-gáu gì siŏh cṳ̄ng kuŏ-hŏk.
分類:Dê-cék
Ngṳ̆k-hŭ-cô̤
Ngṳ̆k-hŭ-cô̤ (玉夫座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
倉山區
倉山區舊底是西方領事館倛地方，有野価番囝來租塊住，故此有野儕西方倛古蹟共教堂.
參考資料
分類:福州分類:十邑
Chomolungma Hŭng
Chomolungma Hŭng, iâ hô̤ lā̤ Sagarmāthā Hŭng hĕ̤k-ciā Everest Hŭng, sê Himalaya Săng-măh diē-sié gì siŏh ciáh săng-hŭng, diŏh Să̤-câung gâe̤ng Nepal cĭ găng, iâ sê sié-gái gà̤-dēng có̤i gèng gì săng-hŭng.
分類:Săng
Ùng-hŏk
Ùng-hŏk (文學) sê cī kék ngṳ̄-ngiòng ùng-cê có̤ gĕ̤ng-gê̤ṳ gì siŏh cṳ̄ng ngiê-sŭk, bău-guák hié, sĭ-gŏ̤, siēu-siók, sáng-ùng dēng dēng.
1829 nièng
1829
Ùng-hŏk
分類:Ùng-hŏk
1829 nièng
Guó-sié
分類:1820 nièng-dâi
252
252 sê 251 gâe̤ng 253 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Dâng-ciŭ
分類:Ò̤-nàng 分類:Siàng-chê
252
分類:Só-cê
1828 nièng
1828
Guó-sié
分類:1820 nièng-dâi
9 nguŏk 17 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 17 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 17 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Himalaya Săng-măh
Himalaya Săng-măh sê Să̤-câung gâe̤ng Nepal cĭ găng gì siŏh ciáh săng-măh.
分類:Săng
Buffalo Gông (South Dakota)
Buffalo Gông sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:South Dakota gì gông
1830 nièng
1830
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
254
254 sê 253 gâe̤ng 255 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Tiék-guăng-ĭng
Tiék-guăng-ĭng (鐵觀音) sê ŭ-lṳ̀ng-dà gì siŏh cṳ̄ng, có̤i cā sê Ciòng-ciŭ Ăng-kă̤ gì nè̤ng huák-mìng gì.
分類:Īng-sĭk
Kī-mā-sŭ
縮圖|Kī-mā-sŭ Kī-mā-sŭ (起馬酥) sê siŏh cṳ̄ng siēu-siăh.
分類:Īng-sĭk
5 nguŏk 12 hô̤
Guó-sié
分類:5 nguŏk
9 nguŏk 18 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 18 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 18 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Tái-mū-săng
Tái-mū-săng (太姥山) sê Nìng-dáik Hók-tīng gì siŏh ciáh săng.
300 nièng-dâi
300 nièng-dâi téng 300 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 309 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Tái-mū-săng
分類:Hók-gióng gì săng
Gé̤ṳ-siè-cô̤
Gé̤ṳ-siè-cô̤ (巨蛇座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Buffalo Gông (Wisconsin)
Buffalo Gông sê Mī-guók Wisconsin gì siŏh ciáh gông.
分類:Wisconsin gì gông
253
253 sê 252 gâe̤ng 254 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
255
255 sê 254 gâe̤ng 256 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Chile
Chile sê Nàng Mī-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă, siū-dŭ sê Santiago.
Dòng-siè-cô̤
Dòng-siè-cô̤ (長蛇座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Dê-lī
Dê-lī (地理) sê siŏh cṳ̄ng ciŏng-muòng ngiēng-géu dê-giù gì dĕk-dĭng, gṳ̆-mìng gâe̤ng gáuk cṳ̄ng hiêng-chiông gì kuŏ-hŏk.
分類:Dê-lī
Harding Gông (New Mexico)
Harding Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harding County) sê Mī-guók New Mexico gì siŏh ciáh gông.
分類:New Mexico gì gông
11月12號
過世
12
Iù-cák-guōi
分類:Īng-sĭk
Kēng
Kēng (犬) sê gă-iōng gì dông-ŭk, sṳ̆k kēng-kuŏ, gâe̤ng lòng sê chĭng-chék. Nè̤ng iōng kēng ô gūi chiĕng nièng gì lĭk-sṳ̄, gĭng-dáng gì kēng ô cêng sâ̤ cṳ̄ng-lôi.
1831 nièng
1831
Kēng
*
1831 nièng
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
9 nguŏk 19 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 19 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 19 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Să̤ Kalimantan
Să̤ Kalimantan (Kalimantan Barat) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
310 nièng-dâi
310 nièng-dâi téng 310 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 319 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Uòng Sīng-dĭ
Uòng Sīng-dĭ (王審知, ) cê Séng-tŭng (信通), sê Ngū-dâi Sĕk-guók (五代十國) gì sèng-âu Mìng-guók (閩國) gì kăi-guók huòng-dá̤ (開國皇帝), Sṳ̄ chĭng Kăi-mìng-uòng (開閩王).
Gŏng-gé̤ṳ «Sĕk-guók Chŭng-chiŭ» (十國春秋) gì gōng-huák, Uòng Sīng-dĭ sê Lòng-ià Uòng-sê (琅琊王氏) siŏh cŭk gì nè̤ng, cū-cŭng (祖宗) sê Cìng-dièu gì ciŏng-gŭng Uòng Cēng (王翦). Ĭ găh Guŏng-ciŭ Gó-sṳ̄ (光州固始, gĭng-dáng Ò̤-nàng-sēng Gó-sṳ̄-gâing) chók-sĕng, gà̤-dēng ô lâng ciáh hiăng-diê-gŏ̤, hô̤ lā̤ Uòng Sīng-dièu (王審潮) gâe̤ng Uòng Sīng-giĕ (王審邽). Uòng Dièu sê Dòng-dièu Gó-sṳ̄-gâing gì diōng-sṳ̄(長史). 881 nièng, Uòng Sê̤ṳ (王緒) cô̤-huāng (造反), páh diē Guŏng-ciŭ, ciŏng săng ciáh hiăng-diê-gŏ̤ niăh kó̤. Uòng Sê̤ṳ iā káng-dâe̤ng (看重) ĭ săng ciáh, niông ĭ-gáuk-nè̤ng có̤ ciŏng-gŭng (將軍). 885 nièng, săng ciáh hiăng-diê-gŏ̤ gṳ̆ng Uòng Sê̤ṳ páh gáu Hók-gióng, buô-dôi liòng-sĭk mò̤ gáu, Uòng Sê̤ṳ mò̤ niông ciŏng-gŭng gâe̤ng bĭng-giāng dái gă-sṳ̆k, gáuk-nè̤ng dŭ iā sêu-ké. Uòng Sīng-dièu cêu gâe̤ng gì-tă gūi ciáh ciŏng-gŭng hăk-mèu (合謀), tài-sī Uòng Sê̤ṳ, cê-gă có̤ nguòng-só̤i (元帥). Dâ̤ nê nièng páh giâ Ciòng-ciŭ, Hók-gióng guăng-chák-sṳ̄ (觀察使) Dìng Ngàng (陳巖) êng-mêng (任命) Uòng Sīng-dièu có̤ Ciòng-ciŭ chié-sé̤ṳ (刺史).
891 nièng, Dìng Ngàng bâng iā hēng, puái nè̤ng gó̤ Uòng Sīng-dièu lì Hók-ciŭ, buóh siōng ké̤ṳk ĭ gŭng-guòng (軍權), dáng-sê Uòng Sīng-dièu nè̤ng gó muôi gáu Dìng Ngàng cêu sī kó̤ lāu. Dìng Ngàng gì chĭng-gă-gêu Huōng Hŭi (范暉), găk Hók-ciŭ cê̤ṳ-chĭng (自稱) làu-hâiu (留後), mò̤ niông ĭ lì. Uòng Sīng-dièu puái Uòng Sīng-dĭ gâe̤ng Uòng Ngiêng-hók (王彥復) kó̤ páh Hók-ciŭ, có̤i-cṳ̆ng găk 893 nièng tūng-ék Hók-gióng. Uòng Sīng-dièu có̤ Hók-gióng guăng-chák-sṳ̄, Uòng Sīng-dĭ có̤ Hók-gióng hó-guăng-chák-sṳ̄ (副觀察使).
898 nièng, Uòng Sīng-dièu bâng iā hēng, chŭi-iòng-gōng Uòng Sīng-dièu ô sé ciáh giāng, Uòng Sīng-dièu giéng-gáe̤k cê-gă gì giāng-diê dŭ mò̤ Uòng Sīng-dĭ buōng-sê̤ṳ, có̤i-muōi cêu niông Uòng Sīng-dĭ lì ciék-băng (接班). Dòng Ciĕu-cŭng (唐昭宗) hŭng Uòng Sīng-dĭ có̤ „Hók-gióng guăng-chák-sé̤ṳ (福建觀察使), Ŭi-ū-gŭng cáik-dô-sé̤ṳ (威武軍節度使), Lòng-ià-uòng (琅琊王)“.
909 nièng, Hâiu-liòng Tái-cū (後梁太祖) hŭng Uòng Sīng-dĭ có̤ „Mìng-uòng (閩王)“. Uòng Sīng-dĭ chiáng-sék kăi-guók (開國), diâng dŭ-siàng (都城) găk Diòng-lŏ̤h (長樂, sê diŏh gĭng-dáng gì Hók-ciŭ, ng-sê Diòng-lŏ̤h-chê). Uòng Sīng-dĭ câi-ôi(在位) gì sèng-âu, gâe̤ng biĕng-dău guók-gă guăng-hiê có̤ iā huò, cêng-lĭk-liông gì biê-miēng ciéng-cĕng. Găk gĭng-cá̤ huŏng-miêng, kŭi-siĕu cáik-giêng, gēng-kĭng hô-suói (賦稅) gâe̤ng lò̤-ĭk (勞役), gū-lâ̤ tŭng-siŏng (通商), bô kī iā sâ̤ hŏk-hâu gá nè̤ng tĕ̤k-cṳ̆, dó̤i Hók-gióng (dĕk-biék sê Hók-ciŭ) góng-hióng iā duâi.
Uòng Sīng-dĭ găk 925 nièng bâng-sī, iù diōng-cṳ̄ (長子) Uòng Iòng-hâng (王延翰) ciék-băng (接班). Miêu-hô̤ (廟號) hô̤ lā̤ Mìng-tái-cū (閩太祖), ié-hô̤ (諡號) hô̤ lā̤ Ciĕu-ū-háu huòng-dá̤ (昭武孝皇帝). Ĭ gì muó hô̤ lā̤ Sŏng-lìng (宣陵), găk hiêng-câi Hók-ciŭ Céng-ăng-kṳ̆ Sĭng-dáing (新店) gì Dáu-dīng-chŏng(斗頂村) hŭ-uái.
Uòng Sīng-dĭ gì giāng-diê ciòng bâi-giāng, huŏng-ìng-ù-dô̤ (荒淫無道), cê̤ṳ-siŏng-càng-sák (自相殘殺), có̤i-muōi Mìng-guók găk 945 nièng ké̤ṳk Nàng-dòng (南唐) miĕk lâi.
Gă-cŭk
分類:Mìng-guók guók-uòng gâe̤ng huòng-dá̤ 分類:Sáng Uòng (王)
Cūi-siè-cô̤
Cūi-siè-cô̤ (水蛇座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Băh-cūi-iòng
Băh-cūi-iòng (白水洋) sê Nìng-dáik Bìng-nàng gì siŏh ciáh gīng-diēng.
分類:Hók-gióng gì săng 分類:Hók-gióng gì ò̤
256
256 sê 255 gâe̤ng 257 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Ŭ-lṳ̀ng-dà
Ŭ-lṳ̀ng-dà (烏龍茶) sê siŏh cṳ̄ng huák-gáu siŏh-buáng gì dà. Ciā dà gì niŏh-niŏh dâi-dŏng sê liŏh gì, biĕng-dău sê è̤ng gì, gó-chṳ̄ bô ô liŏh-dà gì chiĕng gâe̤ng hiŏng, bô ô è̤ng-dà gì diĕng.
Hók-gióng có̤i chók-miàng gì ŭng-lṳ̀ng-dà sê Ăng-kă̤ gì tiék-guăng-ĭng gâe̤ng Ū-ì-săng gì ū-ì-ngàng-dà.
U-lṳ̀ng-dà
257
257 sê 256 gâe̤ng 258 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
9 nguŏk 20 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 20 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 20 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Bullitt Gông (Kentucky)
Bullitt Gông sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
1832 nièng
1832
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
Tiĕng-ciéng-cô̤
Tiĕng-ciéng-cô̤ (天箭座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
11月13號
過世
13
Cé̤ṳk
Cé̤ṳk (粥) sê siŏh cṳ̄ng kĕk dêu, siēu-mī hĕ̤k-ciā ngṳ̆k-mī cī siŏh lôi liòng-sĭk cṳ̄ gì nó̤h.
分類:Īng-sĭk
Gŏ̤-gák-hié
Gŏ̤-gák-hié (高甲戲) sê Ciòng-ciŭ gì siŏh cṳ̄ng kiŏk cṳ̄ng, kĕk Mìng-nàng-ngṳ̄ gì Ciòng-ciŭ-uâ lì chióng.
Gŏ̤-gák-hié diòng gáu Dài-uăng ī-hâiu, huák-diēng siàng Dài-uăng gì Gŏ̤-giāng-hié.
分類:Mìng-nàng ùng-huá 分類:Ĭng-ngŏk
320 nièng-dâi
320 nièng-dâi téng 320 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 329 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
638 nièng
638
258
258 sê 257 gâe̤ng 259 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
意大利語
意大利語（italiano）是印度歐羅巴語系拉丁語族其蜀種，是世界主要其語言之一. 意大利語是歐洲意大利儂使其語言. 意大利語共西班牙語、法語是近親. 全世界意大利語作母語其儂都領有8000萬儂.
分類:語言
Nṳ̆k-ṳ̀ng
Nṳ̆k-ṳ̀ng (肉絨) sê siŏh cṳ̄ng siēu-siăh, kĕk ngù, dṳ̆ gì sēng-nṳ̆k hĕ̤k-ciā ṳ̀, giĕ gì nṳ̆k muài siàng măk măk, bô sŭ bô chuói. Ciā siēu-siăh diŏh Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng, Dài-uăng, Nĭk-buōng gâe̤ng Dĕ̤ng-nàng-ā guók-gă dŭ ô. Nṳ̆k-ṳ̀ng iā sék-hăk ké̤ṳk cá chók-sié mâ̤ siăh nṳ̆k niè-giāng siăh, dò̤ kău cé̤ṳk diē-sié siăh.
Hók-ciŭ gì nṳ̆k-ṳ̀ng iâ sê siŏh cṳ̄ng ô dĕk-sáik gì siēu-siăh, sê kĕk ngù hĕ̤k-ciā dṳ̆ gì nṳ̆k có̤ gì. Có̤ nṳ̆k-ṳ̀ng gì dáing dâi-dŏng, „Lĭk-nĭk-ô“(立日有) có̤i chók-miàng. Nĭk-buōng gì nṳ̆k-ṳ̀ng sê kĕk ṳ̀ có̤ gì. Miēng-diêng nè̤ng kĕk hà có̤. Uŏk-nàng gì nṳ̆k-ṳ̀ng iâ ô sê kĕk hà-mà có̤ gì, hŭ-uái gì nè̤ng giéng-gáe̤k siăh hà-mà nṳ̆k dó̤i ìng-iōng-bók-liòng gì niè-giāng ô-nó̤h-hō̤.
分類:Sĕk-ék ùng-huá 分類:Īng-sĭk
菠菠粿
菠菠粿是福州特色其蜀種小食，獲秫米來做. 清明節其辰候使嚽來供祖宗，故此也號𡅏清明粿.
分類:十邑文化 分類:飲食
Ukraine
Ukraine (Ukraine-ngṳ̄: Україна) sê sié-gāi gà̤-dēng gì siŏh ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Dĕ̤ng-ĕu, báe̤k-buô sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆.
5 nguŏk 25 hô̤
Guó-sié
分類:5 nguŏk
Dăng-gŏng
Dăng-gŏng (湛江) sê Guōng-dĕ̤ng gì siŏh ciáh chê.
分類:Guōng-dĕ̤ng 分類:Siàng-chê
Gŏ̤-giāng-hié
分類:Dài-uăng 分類:Mìng-nàng ùng-huá
Harding Gông (South Dakota)
Harding Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harding County) sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:South Dakota gì gông
1833 nièng
1833
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
肉絨
肉絨是蜀種小食，獲牛、豬其㾪肉或者魚、雞其肉磨成末末，復穌復脆. 這小食着中國南方、臺灣、日本共東南亞國家都有. 肉絨嘢適合乞乍出世𣍐食肉其伲囝食，掏摳粥裡勢食.
福州其肉絨也是蜀種有特色其小食，是獲牛或者豬其肉做其. 做肉絨其店臺中，「立日有」最出名. 日本其肉絨是獲魚做其. 緬甸儂獲蝦做. 越南其肉絨也有是獲蝦蟆做其，夫塊其儂見覺食蝦蟆肉對營養不良其伲囝有乇好.
分類:十邑文化 分類:飲食
9 nguŏk 21 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 21 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 21 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Aral (Sĭng-giŏng)
Aral sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ dĭk-hăk gì siŏh ciáh gâing-ngék-chê.
11月14號
過世
14
索麵
索麵，也號𡅏切麵或者線麵，是福州共寧德倛蜀種小食.
做法
索麺挈麵粉做原料，加裏鹽、番薯粉、油等等倛調料，使手工拔成.
Tuvalu
Tuvalu sê Dâi-iòng-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Dâi-iòng-ciŭ guók-gă
索麵
文化
索麺因爲長，寓意儂長命，故此也號𡅏長壽麵. 著閩東，若是過生日、做節或者厝𡅏儂趁外斗行轉來，都著食索麵，敆麵裏勢加兩粒雞卵，號𡅏太平麵. 結婚定親倛辰候，男界也著送乞女界厝𡅏這麵，號𡅏喜麵.
參考資料
分類:飲食分類:十邑文化分類:寧德
639 nièng
639
Guó-sié
分類:630 nièng-dâi
330 nièng-dâi
330 nièng-dâi téng 330 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 339 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
260
260 sê 259 gâe̤ng 261 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
259
259 sê 258 gâe̤ng 260 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
5 nguŏk 31 hô̤
Guó-sié
分類:5 nguŏk
經濟
經濟（gĭng-cá̤，在福州城區也會讀「gĭng-ciá」）是指蜀隻特定倛方位臺中組織一切生產、分配、流通、消費活動共關係倛系統倛通稱.
*
9 nguŏk 22 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 22 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 22 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
意大利
意大利（意大利語: Italia）是世界發達其工業化國家. 伊位置敆西歐，西部是法國‎. 意大利是歐盟其成員國.
文化
分類:歐洲 分類:國家
1834 nièng
1834
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
Bulloch Gông (Georgia)
Bulloch Gông sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
分類:Georgia gì gông
Báe̤k-dŭng
Báe̤k-dŭng sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ dĭk-hăk gì siŏh ciáh gâing-ngék-chê.
分類:Sĭng-giŏng
Kūng-chiók-cô̤
Kūng-chiók-cô̤ (孔雀座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
261
261 sê 260 gâe̤ng 262 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Ukraine-ngṳ̄
̄  (украї́нська мо́ва) sê sê sié-gái ciō-iéu gì ngṳ̄-ngiòng cĭ-ék. gâe̤ng Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄, Ciĕk-káik-ngṳ̄, Pŏ̤-làng-ngṳ̄ sê chĭng-chék. Ciòng sié-gái ī  có̤ mū-ngṳ̄ gì nè̤ng dŭ-liāng ô 3750 uâng nè̤ng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Dô-giŏng-cô̤
Dô-giŏng-cô̤ (杜鵑座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Chṳ̄-biĕu
分類:Séng-sék
Bali
Bali (Bali) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
Dông-ŭk
Dông-ŭk (動物) sê cī mâ̤ ciŏng ù-gĭ-ŭk hăk siàng iū-gĭ-ŭk, nâ sāi siăh ô-gĭ-ŭk gì, ô găng-gáe̤k, â̤ huāng-sĭk, â̤ ông-dông gì hī siŏh lôi sĕng-ŭk. Áng sĕng-ŭk-hŏk gì hŭng huák, nè̤ng iâ â̤ dé̤ṳng sáung siŏh cṳ̄ng dông-ŭk; bók-guó găk sĕng-uăk gì kēu-ngṳ̄ dâi-dŏng, nè̤ng ng-sê dông-ŭk gì siŏh cṳ̄ng.
分類:Dông-ŭk
340 nièng-dâi
340 nièng-dâi téng 340 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 349 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
262
262 sê 261 gâe̤ng 263 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Tiék-muòng-guăng (chê)
分類:Sĭng-giŏng
Làu Dáik-huà
Làu Dáik-huà (劉德華, 1961 n. 9 ng. 27 h. - ) sê Hiŏng-gē̤ng gì siŏh ciáh làu-hèng gŏ̤-chiū gâe̤ng iēng-uòng.
分類:Hiŏng-gē̤ng ìng-ŭk 分類:Gŏ̤-chiū 分類:Iēng-uòng
9 nguŏk 23 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 23 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 23 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
11月15號
過世
15
Uòng-dăi
Uòng-dăi (黃秮) iâ hô̤ lā̤ cié (穄), sê siŏh cṳ̄ng ék-nièng-sĕng chāu-buōng-sĭk-ŭk, guō-sĭk sê uòng-sáik gì, â̤ dé̤ṳng có̤ liòng-sĭk. Cṳ̄ sṳ̆k ī-hâiu â̤ có̤ nĭ-nĭ-sék, â̤ dé̤ṳng có̤ ciū.
分類:Īng-sĭk 分類:Sĭk-ŭk
Giéng-ngṳ̀-cô̤
Giéng-ngṳ̀-cô̤ (劍魚座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
䀹相機
䀹相機是專門掏來䀹相倛機器.
分類:物理 分類:電器
Bullock Gông (Alabama)
Bullock Gông sê Mī-guók Alabama gì siŏh ciáh gông.
分類:Alabama gì gông
Ciŏng Cṳ̄-ì
Ciŏng Cṳ̄-ì (章子怡, 1979 n. 2 ng. 9 h. - ) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh chók-miàng gì nṳ̄ iēng-uòng.
263
263 sê 262 gâe̤ng 264 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Hardy Gông (West Virginia)
Hardy Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hardy County) sê Mī-guók West Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:West Virginia gì gông
Sĕ̤ng-ò̤
Sĕ̤ng-ò̤ sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ dĭk-hăk gì siŏh ciáh gâing-ngék-chê.
分類:Sĭng-giŏng
MacOS
macOS, nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ Mac OS X, sê Bìng-guō gŭng-sĭ kăi-huák gì siŏh cṳ̄ng chŏ̤-cáuk-hiê-tūng (iâ hô̤ lā̤ cáuk-ngiĕk-hiê-tūng).
分類:Séng-sék
9 nguŏk 24 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 24 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 24 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
11 nguŏk 1 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Ciŭ Giĕk-lùng
Ciŭ Giĕk-lùng (周杰倫, ) sê Dài-uăng gì siŏh ciáh làu-hèng gŏ̤-chiū, cáuk-ké̤ṳk-gă, cáuk-sṳ̀-gă, ciŏng-cĭk cié-cáuk-ìng gâe̤ng diêng-īng iēng-uòng. Ĭ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ "Mandopop gì guók-uòng" (King of Mandopop), ĭ gì ciŏng-cĭk dŭ-liāng mâ̤ chók chiĕu-guó 3000 uâng diŏng, sê Dài-uăng ciŏng-cĭk mâ̤ chók có̤i sâ̤ gì nè̤ng.
Sĕng-bìng
Ciŭ Giĕk-lùng diŏh Dài-báe̤k-gâing Lìng-kāu-hiŏng (gĭng-dáng Sĭng-báe̤k-chê Lìng-kāu-kṳ̆) chók-sié, ĭ gì nòng-bâ Ciŭ Iêu-dṳ̆ng (周耀中) sê Lù-ciŭ Guók-dṳ̆ng (蘆洲國中) gá sĕng-ŭk gì sĭng-săng, nòng-nā̤ Iĕk Hiê-mī (葉惠美) sê Lìng-kāu Guók-dṳ̆ng (林口國中) gì mī-sŭk sĭng-săng. 14 huói gì sèng-âu bâ-nā̤ liê-huŏng, iù nòng-bâ có̤ ĭ gì gáng-hô̤-ìng; gáu 18 huói ī-hâiu ĭ sōng-dĕk gâe̤ng nòng-nā̤ diêu.
Ciŭ Giĕk-lùng có̤-sá̤ dó̤i ĭng-ngŏk hĭng-ché̤ṳ cĭng duâi, ĭ diŏh 3 huói kăi-sṳ̄ ŏ̤h gáung-kìng, 16 huói kăi-sṳ̄ ché siā-kuóh. 1997 nièng 8 nguŏk, ĭ gì dùng-hŏk chăng-gă diêng-sê chióng-gŏ̤ bī-suói gì sèng-âu niông ĭ dàng gáung-kìng puâng-cáiu, diŏh ciā ciék-mŭk diē-sié Ciŭ Giĕk-lùng sêu gáu Ngù Cŭng-hiēng (吳宗憲) cé̤ṳ-é. Bók-guó, Ngù Cŭng-hiēng nêng-ùi ĭ săng mò̤ gáu cóng, mò̤-niĕ-ài cĭng ká̤ chók-miàng, gó̤-chṳ̄ niông ĭ ciŏng-sĭng siā-gŏ̤; ĭ ciā gì cáuk-pīng cĭng sâ̤ biéng-siàng hĭ-sèng-âu cĭng liù-hèng gì gŏ̤.
2000 nièng, Ciŭ Giĕk-lùng huák-hèng cê-gă tàu diŏng gáuk-ìng ciŏng-cĭk Jay, ciáng-sék chók-dô̤. Màng-nièng ĭ huák-hèng sĭng gì ciŏng-cĭk Huâng-dĕk-să̤, ciā ciŏng-cĭk gì gŏ̤ giék-hăk dĕ̤ng-huŏng gâe̤ng să̤-huŏng gì ĭng-ngŏk hŭng-gák, niông ĭ có̤-siŏh-hâ chók-miàng. Huâng-dĕk-să̤ ciā ciŏng-cĭk hī nièng Gĭng Ké̤ṳk Ciōng (金曲獎) 5 ciáh ciōng-hâung. Ī-hâiu ĭ huák-hèng sĕk-gūi diŏng gáuk-ìng ciŏng-cĭk, diŏh Dṳ̆ng-guók, Hiŏng-gē̤ng, Mā-lài-să̤-ā, Sĭng-gă-pŏ̤ dēng-dēng guók-gă iâ sêu gáu cĭng sâ̤ nè̤ng huăng-ngìng. Gáu 2019 nièng, ĭ kŭi guó 6 diòng sié-gái sùng-huòi iēng-chióng-huôi, dŭ-liāng ô 1000 uâng nè̤ng kó̤ hiêng-diòng káng guó.
2007 nièng, ĭ sìng-lĭk ĭ cê-gă gì chióng-piéng gŭng-sĭ JVR Music. Dṳ̀-kó̤ káh-dièu ĭng-ngŏk, Ciŭ Giĕk-lùng iâ sê siŏh ciáh iēng-uòng, téng 2005 nièng kăi-sṳ̄ iēng diêng-īng, ĭ iēng gì tàu ciáh diêng-īng sê Tàu Ùng-cê D. 2011 nièng, ĭ chók-iēng Hollywood diêng-īng The Green Hornet, găk Să̤-huŏng guók-gă kăi-sṳ̄ ô dĭ-miàng-dô̤.
264
分類:Só-cê
Cháung-sié Gé
Cháung-sié Gé (dōi-siā: Cs., Háng-cê: 創世記) sê Gĭ-dók-gáu Gô-iók Séng-gĭng Mò̤-să̤-ngô-gĭng gì dâ̤ 1 guóng, dū-liāng ô 50 ciŏng.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Lă-sák
Lă-sák (拉薩, ལྷ་ས་) sê Să̤-câung Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siū-hū.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Să̤-câung 分類:Siàng-chê
11月16號
過世
16
Tiĕng-hŏk-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
1835 nièng
1835
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
9 nguŏk 25 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 25 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 25 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
265
265 sê 264 gâe̤ng 266 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
640 nièng
640
Guó-sié
分類:640 nièng-dâi
11月17號
過世
17
Tiĕng-ngò̤-cô̤
Tiĕng-ngò̤-cô̤ (天鵝座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
Diŏng Báik-ngṳ̆k
Diŏng Báik-ngṳ̆k (張伯玉), cê Gŭng-dăk (公達), Gióng-ăng (gĭng-dáng Nàng-bìng Gióng-ĕu) nè̤ng, sê Sóng-dièu sèng-âu gì siŏh ciáh guăng-nguòng.
Ĭ sê Tiĕng-séng (天聖) 2 nièng (1024 nièng) dé̤ṳng céng-sê̤ṳ, kăi-sṳ̄ dŏng guăng, gáu-muōi-lāu có̤ gáu sê-ngê̤ṳ-sṳ̄ (侍御史). Gă-iêu (嘉祐) 3 nièng (1058 nièng), ĭ dáik-cô̤i sìng-siông Dìng Cĭk-dṳ̆ng, ké̤ṳk dṳ̆k chók gĭng-siàng, kó̤ có̤ Tái-bìng-ciŭ (gĭng-dáng Ăng-hŭi gì Dŏng-dù-gâing) gì dĭ-ciŭ. Dê-bìng (治平) nguòng nièng (1064 nièng), diêu lì Hók-ciŭ có̤ tái-siū. Ĭ găk Hók-ciŭ gì sèng-âu, giéng-gáe̤k tiĕng-ké guó iĕk, gó̤ báh-séng cà̤ lì duâi căi sṳ̀ng-ché̤ṳ. Gáu-muōi-lāu Hók-ciŭ gó̤-lòng siàng dŭ sê sṳ̀ng-ché̤ṳ, cêu ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ „Sṳ̀ng-siàng“ lāu.
分類:Hók-gióng-nè̤ng 分類:Sáng Diŏng
Chāu-mŭk
Sĭk-ŭk (植物), iâ hô̤ chāu-mŭk (草木), sê siŏh cṳ̄ng sĕng-ŭk gì cuō-iéu hìng-tái, bău-guák huă, chāu, chéu ciŏng-uâng dŭ sê sĭk-ŭk gì siŏh cṳ̄ng. Ék-buăng lì gōng sĭk-ŭk â̤ tŭng-guó iòng-guŏng hĕ̤k-ciā gì-tă sĕng-ŭk hŭ-uái mì-tì cê-gă gì sĕng-uăk.
*
Strontium
Strontium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 38, huá-hŏk hù-hô̤ sê Sr.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
266
266 sê 265 gâe̤ng 267 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1836 nièng
1836
Kēng-muōi-dăi
Kēng-muōi-dăi (犬尾秮) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk. Guō-sĭk hô̤ lā̤ siēu-mī (小米), â̤ dóng liòng-sĭk siăh.
分類:Īng-sĭk 分類:Sĭk-ŭk
Buncombe Gông (North Carolina)
Buncombe Gông sê Mī-guók North Carolina gì siŏh ciáh gông.
360 nièng-dâi
360 nièng-dâi téng 360 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 369 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Diŏng Ngiê-mèu
Diŏng Ngiê-mèu (張藝謀, 1950 n. 11 ng. 14 h. - ) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh chók-miàng gì dô̤-iēng.
歐洲
歐洲（Europa）是世界其大洲之一. 伊東部是亞洲，西部是大西洋，北部是北冰洋. 烏拉爾山（英語：Ural Mountains）共裏海（英語：Caspian Sea）是歐洲工亞洲其邊界. 歐洲面積儷比大洋洲大蜀仂囝. 但是人口來算，伊是世界第二大其洲.
「歐洲」這名是趁古希臘神話底裡蜀隻古希臘其名「歐羅巴」（古希臘語: Ευρώπη）來其.
Chŏ̤-cáuk hiê-tūng
Chŏ̤-cáuk hiê-tūng (操作系統, Ĭng-ngṳ̄: operating system, sáuk-siā: OS), iâ hô̤ lā̤ cáuk-ngiĕk hiê-tūng (作業系統), sê dò̤ lì guāng-lī gié-sáung-gĭ ngâing-ngiông (ngâing-tā̤) gâe̤ng niōng-giông (niōng-tā̤) gì siŏh cṳ̄ng diêng-nō̤ tiàng-sê̤ṳ (diêng-nō̤ tiàng-sék), iâ sê gié-sáung-gĭ hiê-tūng gì nô̤i-hŏk.
歐洲
主要國家
E
Chŏ̤-cáuk hiê-tūng
分類:Séng-sék
Ngê̤ṳ-hŭ-cô̤
Ngê̤ṳ-hŭ-cô̤ (御夫座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
9 nguŏk 26 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 26 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 26 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Chók Aĭ-gĭk Gé
Chók Aĭ-gĭk Gé (出埃及記, dōi-siā: C.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Mò̤-să̤-ngô-gĭng gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
11 nguŏk 2 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
1837 nièng
1837
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
Harford Gông (Maryland)
Harford Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harford County) sê Mī-guók Maryland gì siŏh ciáh gông.
分類:Maryland gì gông
267
267 sê 266 gâe̤ng 268 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Mŏk-ngiòng
Mŏk-ngiòng (莫言, 1955 n. 2 ng. 17 h. - ) nguòng-lài gì miàng-cê hô̤ lā̤ Guāng Muò-ngiĕk (管謨業), sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă. Ĭ găh 2012 nièng dáik-gáu Nobel Ùng-hŏk-ciōng.
267
分類:Só-cê
Mŏk-ngiòng
分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Cáuk-gă
11月18號
過世
18
SQL
SQL (IPA: [ˈɛsˈkjuˈɛl] hĕ̤k-ciā [ˈsiːkwəl]), Ĭng-ùng ciòng-chĭng sê "Structured Query Language" (é-sé̤ṳ sê "Giék-gáiu-huá Că-sùng Ngṳ̄-ngiòng") sê siŏh cṳ̄ng iā giàng-sì gì diêng-nō̤ ngṳ̄-ngiòng, ké̤ṳk dò̤ lì găk guăng-hiê-hìng só-gé̤ṳk-kó guāng-lī hiê-tūng (relational database management systems) diē-sié cháung-gióng (create), hĕk-dáik (retrieve), huăng-sĭng (update) gâe̤ng tài-lâi (delete) só-gé̤ṳ. Ĭ chók-sié diŏh 1974 nièng, kăi-huák gŭng-sĭ sê IBM. Téng ĭ dék cā gì bēng-buōng gáu hiêng-câi, SQL ô gĭng-lĭk siŏh piĕ biéng-huá: ĭ ké̤ṳk ANSI gâe̤ng ISO biĕu-cūng-huá, bêng-chiā, gĭng-dáng-nĭk gì SQL ī-gĭng ciĕ-tì dó̤i-chiông-guăng-hiê-hìng só-gé̤ṳ-kó guāng-lī hiê-tūng (object-relational database management systems).
Ciĕ-tì SQL gì só-gé̤ṳ-kó hiê-tūng cuō-iéu ô: Oracle, SQL Server, DB2 gâe̤ng MySQL.
Că-sùng ngṳ̄-guó
Că-sùng ngṳ̄-guó ké̤ṳk dò̤ lì sìng-tō̤ só-gé̤ṳ-kó biēu diē-sié gì gé-liŏh, sāi SELECT ngṳ̄-guó.
Só-gé̤ṳ Chŏ̤-cé̤ṳng Ngṳ̄-ngiòng (DML) ngṳ̄-guó
Só-gé̤ṳ Chŏ̤-cé̤ṳng Ngṳ̄-ngiòng ngṳ̄-guó ké̤ṳk dò̤ lì siŭ-gāi biēu gì nô̤i-ṳ̀ng, ô 3 cṳ̄ng:
Só-gé̤ṳ Dêng-ngiê Ngṳ̄-ngiòng (DDL) ngṳ̄-guó
Só-gé̤ṳ Dêng-ngiê Ngṳ̄-ngiòng ngṳ̄-guó ké̤ṳk dò̤ lì dêng-ngiê só-gé̤ṳ-kó diē-lié só-gé̤ṳ gì cū-hăk huŏng-sék, ô 5 cṳ̄ng:
Sê̤ṳ-ô Kóng-cié (TC) ngṳ̄-guó
Sê̤ṳ-ô Kóng-cié ngṳ̄-guó ké̤ṳk dò̤ lì ciŏng dó̤i só-gé̤ṳ-kó gé-liŏh sū có̤ gì siŭ-gāi īng-uōng bō̤-còng kī-lì, hĕ̤k-ciā sê chṳ̄-siĕu cī piĕ chŏ̤-cáuk. Sê̤ṳ-ô Kóng-cié ô 3 cṳ̄ng:
Só-gé̤ṳ Kóng-cié Ngṳ̄-ngiòng (DCL) ngṳ̄-guó
Só-gé̤ṳ Kóng-cié Ngṳ̄-ngiòng ngṳ̄-guó ké̤ṳk dò̤ lì siŭ-gāi só-gé̤ṳ-kó giék-gáiu gì chŏ̤-cáuk guòng-âing, ô 2 cṳ̄ng:
Liê
Â-dā̤ sê 1 guó gāng-dăng gì SQL ngṳ̄-guó, gŭng-nèng sê téng 1 tiŏng hô̤ lō̤ "books" gì biēu diē-sié că-sùng gá-gáh bī 100.00 gói gì sū-iū cṳ̆ gì gé-liŏh, bêng áng cṳ̆-miàng bà̤ ché̤ṳ-sê̤ṳ. SELECT * FROM books WHERE price > 100.00 ORDER BY title
分類:Piĕng-tiàng ngṳ̄-ngiòng 分類:Só-gé̤ṳ-kó
Mŭk-hŭ-cô̤
Mŭk-hŭ-cô̤ (牧夫座) sê siŏh ciáh sĭng-cô̤.
分類:Sĭng-cô̤
268
268 sê 267 gâe̤ng 269 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Bureau Gông (Illinois)
分類:Illinois gì gông
Dĕ̤ng Nusa Tenggara
Dĕ̤ng Nusa Tenggara (Nusa Tenggara Timur) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
Dâi-hàng Mìng-guók
Guók-miàng
Iòng-dŏng-diè Hók-ciŭ-uâ dŭ sê hāu Hàng-guók có̤ „Nàng Dièu-siēng“ (南朝鮮), téng Dṳ̆ng-guók gâe̤ng Hàng-guók siŭ-gău ī-hâiu, Hàng-guók cī bĭk mìng-chĭng (名稱) ciáh kăi-sṳ̄ sāi.
Lĭk-sṳ̄
Hàng-guók gì lik-sṳ̄ chiāng káng Hàng-guók lĭk-sṳ̄ cī piĕng ùng-ciŏng.
Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu
Hàng-guók găh Ā-ciŭ dĕ̤ng-buô Hàng Buáng-dō̤ nàng-buô, ké-hâiu sê gié-hŭng ké-hâiu.
Dê-lī
Hàng-guók găh Hàng Buáng-dō̤ nàng-buô, miêng-cék 9 uâng 9 ciĕng bìng-huŏng gŭng-lī, iéng 45% gì Hàng Buâng-dō̤.
Hàng-guók báe̤k biĕng gâe̤ng sê Báik-hàng, sĕ̤ng-huŏng gák lā̤ 38-dô siáng. Dĕ̤ng-biĕng sê Nĭk-buōng Hāi (Hàng-guók hāu lă̤ Dĕ̤ng-hāi), Nàng-biĕng gák lā̤ Dâi-hàng Hāi-gău gâe̤ng Nĭk-buōng dó̤i sióng, Să̤ bieng sê Uòng-hāi (Hàng-guók hāu lā̤ Să̤-hāi). Cá̤-ciŭ dō̤ sê ciòng guók dék duâi gì dō̤. Téng siū-dŭ làu guó gì Háng-gĕ̤ng sê dék duâi gì gĕ̤ng.
Ké-hâiu
Hàng-guók ké-hâiu bī-gáu sék-hăk ìng-lôi, sé-gié ké-hâiu buŏng cĭng chĭng-chū. Iòng-dŏng-diè Hâ-tiĕng gá iĕk bêng-chiā sèu dâung huô, Dĕ̤ng-tiĕng chéng, kŭng-ké cĭng găng-só̤, chŭng chiŭ lâng gié ké-hâiu ĭng-dáe̤ng.
Hàng-guók gì ŭng-dô chă-biék gá duâi. Tiĕng-chéng sèng-hâiu dék giâ ŭng-dô â̤ dăk gáu -15 dô, tiĕng iĕk sèng-hâiu dék gèng ŭng-dô â̤ dăk-gáu 35 dô. Dṳ̀ kŭi săng-kṳ̆, Hàng-guók gì bìng-gĭng ŭng-dô găh 10 gáu 16 dô cĭ-găng. Hâ-gié dék iĕk gì 8 nguŏk bìng-gĭng ŭng-dô sê 23~27 dô, Dĕ̤ng-gié dék chéng gì 1 nguŏk bìng-gĭng ŭng-dô sê -6~7dô, chiŭ-gié 10 nguŏk gì bìng-gĭng ŭng-dô sê 11~19 dô, chŭng-gié 5 nguŏk gì bìng-gĭng ŭng-dô sê 16~19 dô.
Gōng nièng 50%~60% gì gáung-cūi-liông dŭ cĭk-dṳ̆ng găh tiĕng iĕk sèng-hâiu. Dĕ̤ng-gié téng 11 nguŏk â-uāng gáu 3 nguŏk siông-uāng cī siŏh dâung sì-găng dŭ mò̤ dâung-ṳ̄, tiĕng dŭ sê sàng gi.
Hèng-céng Kṳ̆-mĭk
Hàng-guók buŏng có̤ 1 bĭk dĕk-biék-chê, 6 bĭk guōng-mĭk-chê, 1 bĭk dĕk-biék-cê̤ṳ-dé-dô̤, 8 bĭk dô̤ (To). Dĕk-biék-cê̤ṳ-dê-dô̤ sê 2006 nièng găh Dô̤ gì gĭ-chū gà̤-dēng siék-lĭk gì.
Dĕk-biék-chê (Teukbyeolshi)
Guōng-mĭk-chê (Gwangyeoksi)
Dô̤ (To)
Dĕk-biék-cê̤ṳ-dê-dô̤ (特別自治道)
Ngiê-dāu lièng-giék
分類:Hàng-guók 分類:Ā-ciŭ guók-gă
西班牙
西班牙（西班牙語：España）是世界發達其工業化國家. 伊位置敆西歐，南部是地中海. 西班牙是歐盟其成員國.
文化
分類:歐洲 分類:國家
Siè-hŭ-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
1838 nièng
1838
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
370 nièng-dâi
370 nièng-dâi téng 370 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 379 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Hàng Hàng
Hàng Hàng (韓寒, ) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh cáuk-gă gâe̤ng cék-ngiĕk suói-chiă-chiū.
分類:dṳ̆ng-guók ìng-ŭk 分類:Cáuk-gă 分類:Sáng Hàng
269
269 sê 268 gâe̤ng 270 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
11月19號
過世
19
9 nguŏk 27 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 27 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 27 gĕ̤ng.
641 nièng
641
9 nguŏk 27 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
641 nièng
Guó-sié
分類:640 nièng-dâi
Ké-chiông
Ké-chiông-hŏk(氣象學) sê ngiēng-géu kŭng-ké cìng-huóng, giĕ-cáik gâe̤ng ê̤ṳ-bó̤ tiĕng-ké gì siŏh cṳ̄ng kuŏ-hŏk.
分類:Ké-chiông
270
270 sê 269 gâe̤ng 271 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1839 nièng
1839
Guó-sié
分類:1830 nièng-dâi
Kokdala
Kokdala sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ dĭk-hăk gì siŏh ciáh gâing-ngék-chê.
分類:Sĭng-giŏng
9 nguŏk 28 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
上海交通大學
上海交通大學是中華人民共和國倛蜀隻大學，敆上海倛閔行區.
分類:中國教育
Gìng-ièu
Gìng-ièu(瓊瑤, 1938 n. 4 ng. 20 h. - ) nguòng-lài gì miàng-cê hô̤ lā̤ Dìng Diék(陳喆), sê Dài-uăng gì siŏh ciáh cáuk-gă. Ĭ gì ngiòng-cìng siēu-siók(言情小說) iā chók-miàng.
分類:Dài-uăng ìng-ŭk 分類:Cáuk-gă
Jimmy Wales
Jimmy Wales, Mī-guók-nè̤ng. Ĭ sê Wikipedia châung-bâing-ciā cĭ ék, Wikimedia Gĭ-gĭng-huôi lī-sê̤ṳ-huôi gì ìng-ê̤ṳ-ciō-sĭk, iâ sê Wikia gŭng-sĭ gì lō̤-bēng.
分類:Mī-guók ìng-ŭk 分類:Wikipedia
Gé̤ṳk-huă
Gé̤ṳk-huă (菊花) sê siŏh cṳ̄ng huă.
分類:Sĭk-ŭk 分類:Huă
271
271 sê 270 gâe̤ng 272 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Burke Gông (Georgia)
Burke Gông sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
分類:Georgia gì gông
Harlan Gông (Kentucky)
Harlan Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harlan County) sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
11月20號
過世
20
Lè̤ng-ū Huòng-dá̤
Lè̤ng-ū Huòng-dá̤ (隆武皇帝, 1602 n. 5 ng. 25 h. - 1646 n. 10 ng. 6 h.), miàng Ciŏ Ṳ̆k-giông (朱聿鍵), sê Nàng-mìng gì siŏh ciáh huòng-dá̤, 1645 nièng gáu 1646 nièng câi-ôi.
Lè̤ng-ū Huòng-dá̤ nguòng-lài sê Mìng-dièu gì siŏh ciáh huăng-uòng (藩王), ké̤ṳk huòng-dá̤ hŭng có̤ Dòng uòng (唐王), hŭng-dê (封地) diŏh gĭng-dáng Ò̤-nàng gì Nàng-iòng hŭ-uái. Gáu-muōi-lāu Muāng-chĭng diē Guăng, páh giâ Dṳ̆ng-guók iā sâ̤ dê-buàng, ĭ cāu lì Hók-ciŭ. 1645 nièng, găk Hók-ciŭ dĕng-gĭ có̤ huòng-dá̤, ciŏng nièng-hô̤ gāi siàng Lè̤ng-ū. Bók-guó dâ̤ nê nièng Muāng-chĭng gì buô-dôi cêu páh gáu Hók-ciŭ lì, ĭ cāu kó̤ Tĭng-ciŭ (gĭng-dáng Lṳ̀ng-ngàng gì Diòng-tĭng), ké̤ṳk Muāng-chĭng niăh kó̤, cêu-sák.
Gĭng-dáng Hók-ciŭ nè̤ng chŭng-cáik táik chŭng-lièng gì sèng-âu dŭ diŏh sáuk băh-mì (白眉), cêu sê gé-niêng Lè̤ng-ū Huòng-dá̤ gì sī gì.
Chăng-kō̤
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Lé-ê Gé
Lé-ê Gé (利未記, dōi-siā: Le.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Mò̤-să̤-ngô-gĭng gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
11 nguŏk 3 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Diêng-nō̤ tiàng-sê̤ṳ
Diêng-nō̤ tiàng-sê̤ṳ (電腦程序, Ĭng-ngṳ̄: Computer Program), iâ hô̤ lā̤ diêng-nō̤ tiàng-sék (電腦程式), diêng-nō̤ tìng-sék hĕ̤k-ciā gié-sáung-gĭ tiàng-sê̤ṳ (計算機程序), sê cī siŏh cū cī-sê diêng-nō̤ hĕ̤k-ciā gì-tă ô séng-sék ché̤ṳ-lī gŭng-nèng gì nó̤h muōi siŏh buô dông-cáuk gì cī-lêng, ék-buăng kĕk piĕng-tiàng ngṳ̄-ngiòng (tiàng-sék ngṳ̄-ngiòng) lì siā, diŏh siŏh cṳ̄ng mŭk-biĕu tā̤-hiê giék-gáiu gà̤-dēng cék-hèng.
分類:Séng-sék
1840 nièng
1840
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
272
272 sê 271 gâe̤ng 273 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
380 nièng-dâi
380 nièng-dâi téng 380 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 389 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
長度
長度，也號𡅏長短，是一維空間倛度量，也是國際單位制臺中倛7種基本單位之一.
分類:數學 分類:物理
11月21號
過世
21
9 nguŏk 29 hô̤ (nùng-lĭk)
9 nguŏk 29 hô̤ sê nùng-lĭk 9 nguŏk gì dâ̤ 29 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
Ŭk-lī
Ŭk-lī (物理) sê siŏh cṳ̄ng ciŏng-muòng ngiēng-géu ŭk-cék, nèng-liông, kŭng-găng, sì-găng gâe̤ng cī gūi ciáh cĭ găng gì lièng-hiê gì kuŏ-hŏk.
u
Mìng-só Gé
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Buó-ĭ-cŭk
Buó-ĭ-cŭk (布依族, Buó-ĭ-ngṳ̄: Buxqyaix) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ. Buó-ĭ-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
Buó-ĭ-cŭk gōng Buó-ĭ-ngṳ̄.
西班牙語
西班牙語（español）是印度歐羅巴語系拉丁語族其蜀種，是世界主要其語言之一. 西班牙語是歐洲西班牙儂共拉丁美洲儂使其語言. 西班牙語共意大利语、法语是親戚. 全世界西班牙語作母語其儂都領有4億儂.
Buó-ĭ-cŭk
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
西班牙語
分類:語言
273
273 sê 272 gâe̤ng 274 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Burke Gông (North Carolina)
分類:North Carolina gì gông
Mū-dăng
Mēu-dăng (牡丹), iâ hô̤ lā̤ mū-dăng, sê siŏh cṳ̄ng huă.
1841 nièng
1841
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
Să̤ Nusa Tenggara
Să̤ Nusa Tenggara (Nusa Tenggara Barat) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
9 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 9 nguŏk
390 nièng-dâi
390 nièng-dâi téng 390 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 399 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
642 nièng
642
Guó-sié
分類:640 nièng-dâi
274
274 sê 273 gâe̤ng 275 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
11 nguŏk 4 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Estonia
Estonia sê Dĕ̤ng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Sĭng-mêng Gé
Sĭng-mêng Gé (申命記, dōi-siā: Sm.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Mò̤-să̤-ngô-gĭng gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
1842 nièng
1842
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
Harlan Gông (Nebraska)
Harlan Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harlan County) sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
分類:Nebraska gì gông
Nguòng-dâi-mā
分類:Séng-sék
Tŭng-cŭk
Tŭng-cŭk (侗族, Tŭng-ngṳ̄: Gaeml) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ, Hù-nàng gâe̤ng Guōng-să̤ gì gău-gái, Laos gâe̤ng Uŏk-nàng 2 guók iâ ô Tŭng-cŭk. Tŭng-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
Tŭng-cŭk gōng Tŭng-ngṳ̄.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
275
275 sê 274 gâe̤ng 276 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
10 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 1 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 1 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
Dáik-ngṳ̄
Dáik-ngṳ̄ (Deutsch) sê Să̤ Gé-ī-màng-ngṳ̄ gì siŏh ciĕ, sê sié-gái ciō-iéu gì ngṳ̄-ngiòng cĭ-ék. Dáik-ngṳ̄ gâe̤ng Ĭng-ngṳ̄, Hò̤-làng-ngṳ̄ sê chĭng-chék. Ciòng sié-gái ī Dáik-ngṳ̄ có̤ mū-ngṳ̄ gì nè̤ng dŭ-liāng ô 9500 uâng gáu 1 é, iâ ô 2000 uâng nè̤ng ī Dáik-ngṳ̄ có̤ dâ̤ 2 ngṳ̄-ngiòng. Găk Ĕu-ciŭ gâe̤ng sié-gái gì-tă sū-câi, hŏk-hâu diē-sié dŭ ô gá Dáik-ngṳ̄.
Lĭk-sṳ̄
Dṳ̆ng-sié-gī sèng-âu, Dáik-ngṳ̄ gó muôi tūng-ék, ĭ sê Dĕ̤ng Huák-làng-káik-nè̤ng (Westfranken) sū gōng gì gáuk cṳ̄ng huŏng-ngiòng gì tūng-chĭng.
16 sié-gī, Mā-dĭng Lô-dáik gŏng-gé̤ṳ Dáik-guók dĕ̤ng-buô gâe̤ng dṳ̆ng-buô gì Gŏ̤-dê Dáik-ngṳ̄ (Hochdeutsch) huăng-ĭk «Séng-gĭng». Cī buô «Séng-gĭng» cêu siàng có̤ ī-hâiu Dáik-ngṳ̄ cṳ̆-ngṳ̄ gì biĕu-cūng.
Hŭng-buó
Â-dā̤ guók-gă diâng Dáik-ngṳ̄ có̤ mì-ék gì guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng:
Â-dā̤ guók-gă diâng Dáik-ngṳ̄ có̤ gūi bĭk guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng cĭ-ék:
Dáik-ngṳ̄ iâ gṳ̆ng-sùi Dáik-guók-nè̤ng gì iè-mìng diòng gáu sié-gái gì-tă sū-câi.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Burke Gông (North Dakota)
Burke Gông sê Mī-guók North Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:North Dakota gì gông
1843 nièng
1843
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
276
276 sê 275 gâe̤ng 277 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
10 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 2 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 2 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
11月22號
過世
22
11 nguŏk 5 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Iók-cṳ̆-ā Gé
Iók-cṳ̆-ā Gé (約書亞記, dōi-siā: Ic.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Lĭk-sṳ̄-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Dāi-cŭk
Dāi-cŭk (傣族, Tai Lü Ngṳ̄: ᦺᦑᦟ, Tai Nüa Ngṳ̄: ᥖᥭᥰ, Tái-guók-ngṳ̄: ไทย) sê Dĕ̤ng-nàng-ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Hùng-nàng, gó ô Laos, Tái-guók gâe̤ng Miēng-diêng 3 guók. Dāi-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Niōng-giông
Niōng-ngiông (軟件, Ĭng-ngṳ̄: software), iâ hô̤ lā̤ ngiōng-tā̤ (軟體), sê siŏh dŏi áng dĕk-diâng sóng-sê̤ṳ cū-cék gì diêng-nō̤ só-gé̤ṳ gâe̤ng cī-lêng gì cū-hăk, sê diêng-nō̤ „hĭ ô hìng“ gì buô-hông.
277
277 sê 276 gâe̤ng 278 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Niōng-giông
分類:Séng-sék
277
分類:Só-cê
Làng-huă
Làng-huă (蘭花) sê siŏh cṳ̄ng huă.
分類:Sĭk-ŭk 分類:Huă
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk (北京大學) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh sū gŭng-lĭk dâi-hŏk, gāng-chĭng Báe̤k-dâi (北大), ôi-ché̤ṳ diŏh Báe̤k-gĭng Hāi-diêng-kṳ̆. Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk cháung-gióng ṳ̀ 1898 nièng, sê Dṳ̆ng-guók gê̤ṳng-dâi dâ̤ ék sū guók-lĭk dâi-hŏk. Báe̤k-dâi sê Dṳ̆ng-guók Sĭng-ùng-huá Ông-dông gâe̤ng Ngū-sé̤ṳ Ông-dông gì huák-nguòng-dê, iā sê iā sâ̤ sṳ̆-dièu diŏh Dṳ̆ng-guók dék ká̤ gì duòng-bó̤ dê. Ĭ iâ sê Dṳ̆ng-guók dê̤ṳng-iéu gì ngiēng-géu hìng dâi-hŏk, ké̤ṳk nè̤ng nêng-ùi sê Dṳ̆ng-guók dék hō̤ gì dâi-hŏk cĭ-ék, ô iā gèng gì hŏk-sŭk sĭng-ngê̤ṳ.
410 nièng-dâi
410 nièng-dâi téng 410 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 419 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Kái-kuóng
Báe̤k-dâi mŭk-sèng ô 5 ciáh hŏk-buô, 41 ciáh iêng-hiê, 216 ciáh ngièng-géu-sū (hĕ̤k ngièng-géu dṳ̆ng-sĭng), 16 ciáh Guók-gă Dê̤ṳng-diēng Sĭk-ngiêng-sék, 20 ciáh hô-sṳ̆k gâe̤ng gáu-hŏk ĭ-iêng. Ĭ ô 101 ciáh buōng-kuŏ cuŏng-ngiĕk, 4 ciáh dâ̤ nê hŏk-sê̤ṳ hŏk-ôi cuŏng-ngiĕk, 244 ciáh suŏk-sê̤ṳ cuŏng-ngiĕk, 201 ciáh báuk-sê̤ṳ cuŏng-ngiĕk, 81 ciáh cuòng-guók dê̤ṳng-diēng hŏk-kuŏ, 35 ciáh báuk-sê̤ṳ-hâiu kuŏ-ngièng làu-dông-câng, 1428 ciáh gáu-sêu (gì-dṳ̆ng báuk-sê̤ṳ-sĕng dō̤-sṳ̆ 1227 ciáh), 1848 ciáh hó-gáu-sêu, gì-dṳ̆ng Dṳ̆ng-guók Kuŏ-hŏk-iêng Iêng-sê̤ṳ 52 ciáh, Dṳ̆ng-guók Gĕ̤ng-tiàng-iêng Iêng-sê̤ṳ 7 ciáh, Dâ̤-săng-sié-gái Kuŏ-hŏk-iêng Iêng-sê̤ṳ 14 ciáh, 973 Hâung-mŭk siū-sĭk kuŏ-hŏk-gă 14 ciáh, Diòng-gĕ̤ng Hŏk-ciā 95 ciáh. Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk gì Iêng-sê̤ṳ, 973 Hâung-mŭk siū-sĭk kuŏ-hŏk-gă, Diòng-gĕ̤ng Hŏk-ciā, Guók-gă Dê̤ṳng-diēng Hŏk-kuŏ ī-gĭk Guók-gă Dê̤ṳng-diēng Sĭk-ngiêng-sék gì só-liông dŭ sê cuòng-guók gŏ̤-hâu diē-sié dék sâ̤ gì.
Chiông-gì
Chiông-gì (象棋) sê Dṳ̆ng-guók diòng-tūng gì siŏh cūng gì lôi iù-hié, ô gì sèng-âu buóh siŏng gâe̤ng guók-cié chiông-gì kṳ̆-bié kŭi lì, dĕk-lìng-é gó̤ ĭ Dṳ̆ng-guók chiông-gì (中國象棋). Dṳ̆ng-guók, Uŏk-nàng, Liù-giù káh-dièu ciā gì gì nè̤ng bī-gáu sâ̤.
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Kái-kuóng
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk Dù-cṳ̆-guāng sê Ā-ciŭ dék duâi gì dâi-hŏk dù-cṳ̆-guāng, còng-cṳ̆ 629 uâng ṳ̀ cháik.
Barium
Barium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 56, huá-hŏk hù-hô̤ sê Ba.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Gĭng-sṳ̆-dâi-hŏk-dòng
1898 nièng Muô-sók Biéng-huák, gĭng-guó Guŏng-sê̤ṳ Huòng-dá̤ hâ ciéu, Gĭng-sṳ̆-dâi-hŏk-dòng găk Sŏng Gă-nāi cuō-tì â cháung-lĭk, ôi-ché̤ṳ diŏh Báe̤k-gĭng Gīng-săng Dĕ̤ng-gă̤ Mā-sìng-miéu gâe̤ng Să-tăng È̤ng-làu dēng-dēng dê-huŏng. Gĭng-sṳ̆-dâi-hŏk-dòng sê Dṳ̆ng-guók dâ̤-ék sū guók-lĭk dâi-hŏk.
Guók-lĭk Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
1912 nièng 5 nguŏk, Gĭng-sṳ̆-dâi-hŏk-dòng gāi miàng có̤ Guók-lĭk Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk, Ngièng Hók có̤ hâu-diōng. 1917 nièng, Chái Ngùong-buòi kăi-sṳ̄ có̤ Báe̤k-dâi hâu-diōng, ĭ „Sùng sṳ̆-siōng cê̤ṳ-iù nguòng-cáik, chṳ̄ giĕng-ṳ̀ng bêng-bău cĭ ngiê“, gó chṳ̄ Báe̤k-dâi sṳ̆-siōng gāi-huóng, hŏk-sŭk huàng-ìng. Hù Sék, Dìng Dŭk-séu, Lī Dâi-ciĕu, Lū Séng dēng siŏh piĕ dê̤ṳng-iéu gì lĭk-sṳ̄ ìng-ŭk dŭ diŏh Báe̤k-dâi êng cék hĕ̤k êng gáu, Báe̤k-dâi ĭng-chṳ̄ â̤ biéng Sĭng-ùng-huá Ông-dông gì gâe̤ng gì-tă sĭng sṳ̆-siōng gì huák-nguòng-dê. Báe̤k-dâi iā sê Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-cuō-ngiê sṳ̆-siōng gì dê̤ṳng-iéu huák-nguòng-dê gâe̤ng Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng ká̤-nièng gì uăk-dông gĭ-dê. Dṳ̆ng-gê̤ṳng cháung-sṳ̄-nè̤ng Dìng Dŭk-séu, Lī Dâi-ciĕu dŭ sê Báe̤k-dâi gáu-sêu.
1937 nièng Lù-gĕu-giò Sê̤ṳ-biéng hâiu, Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk gâe̤ng Chĭng-huà Dâi-hŏk, Nàng-kăi Dâi-hŏk cà̤ chiĕng gáu Diòng-să, lièng-hăk cū-gióng Diòng-să Lìng-sì Dâi-hŏk, 1938 nièng chĕ̤ bô chiĕng gáu Kŏng-mìng, gāi miàng Guók-lĭk Să̤-nàng Lièng-hăk Dâi-hŏk.
Káung-nĭk Ciéng-cĕng giék-sók ī-hâiu, Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk ṳ̀ 1946 nièng diŏh Báe̤k-gĭng ciáng-sék hô hâu, Hù Sék có̤ hâu-diōng.
Chiông-gì
Chiông-gì iù lâng ciáh nè̤ng giàng, siŏh ciáh nè̤ng niĕng è̤ng gì cī, siŏh ciáh nè̤ng niĕng ŭ gì. Ék-buăng lì gōng, niĕng è̤ng gì diŏh sèng giàng. Muōi siŏh huŏng dŭ ô 1 lăk cióng, 2 lăk sê̤ṳ, 2 lăk dièng, 2 tàu mā, 2 lăk gṳ̆, 2 lăk páu gâe̤ng 5 lăk cók. Páh cióng hô̤ lā̤ ciŏng-gŭng (將軍), nâ sê ciŏng-gŭng ī-hâiu mò̤-dó̤i-cāu cêu hô̤ lā̤ sák-gì (殺棋) hĕ̤k-ciā uòng-gì (完棋), ké̤ṳk nè̤ng sák-gì gì hī siŏh huŏng cêu suŏ lāu. Nâ sê hŭ-nè̤ng dŭ mò̤ bâing-huák ciŏng dó̤i-huŏng gì cióng tài lâi, cêu hô̤ lā̤ huò-gì (和棋).
278
278 sê 277 gâe̤ng 279 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Sóng Duăng-cŭng
Sóng Duăng-cŭng (宋端宗, 1269 n. 7 ng. 10 h. - 1278 n. 5 ng. 8 h.), miàng Diêu Sê (趙昰), sê Sóng-dièu sèng-âu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. 1276 nièng gáu 1278 nièng câi-ôi.
Ĭ sê Sóng Dô-cŭng gì giāng, iâ sê Sóng Gṳ̆ng-dá̤ gì diê. 1276 nièng, Nguòng-dièu páh giâ Nàng-sóng gì siū-dŭ Lìng-ăng (臨安, gĭng-dáng Ciék-gŏng gì Hòng-ciŭ), ciŏng Sóng Gṳ̆ng-dá̤ niăh kó̤. Ĭ gṳ̆ng ĭ nòng-nā̤ Iòng Sé̤ṳk-hĭ (楊淑妃), ĭ gì gêu Iòng Liông-cáik (楊亮節) gâe̤ng ĭ gì diê Diêu Bīng (趙昺) cāu lì Hók-ciŭ, dĕng-gĭ có̤ huòng-dá̤, gāi nièng-hô̤ Gīng-ièng (景炎). Bók-guó diŏh 1278 nièng gì sèng-âu Nguòng-dièu páh giâ Hók-ciŭ, ĭ găk ciŏng-gŭng Diŏng Sié-giĕk (張世傑) gì bō̤-hô cĭ giâ cāu kó̤ Hiŏng-gē̤ng hŭ-uái. 1278 nièng, ĭng-ôi dâung cūi lā̤ gāng-mô̤ sī kó̤, hī sèng-âu ĭ nâ 9 huói. Ĭ gì diê Diêu Bīng ciék-băng.
Sóng Duăng-cŭng cī siŏh dêng nè̤ng diŏh Hók-ciŭ gì sèng-âu chók guó hō̤ dâi, ĭ cāu kó̤ ī-hâiu, Hók-ciŭ nè̤ng iā huài-niêng ĭ, ciŏng ĭ diêu gì dê-huŏng gāi siàng siŏh găng miêu. Ôi biê-miēng ké̤ṳk Nguòng-dièu páuk-hâi, dĕk-lìng-ék ciŏng ciā miêu hô̤ lā̤ „Tái-săng-gṳ̆ng“ (泰山宮). Ciā miêu diŏh gĭng-dáng Chŏng-săng-kṳ̆ Siàng-muòng-déng (城門鎮) gì Lìng-puō-chŏng (林浦村).
分類:Sóng-dièu huòng-dá̤
Ngék-lâu-cŭk
Ngék-lâu-cŭk gōng Ngék-lâu-ngṳ̄.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
Chiông-gì
Gì-buàng dâi-dŏng ô siŏh hòng kĕ̤ng gì dê-huŏng, gà̤-dēng siā Háng-cê „河界“(ò̤-gái) lâng cê, ciā dê-huŏng ék-buăng ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ ò̤ (河). Muōi siŏh huŏng có̤i-hâiu siŏh hòng dŭ ô siŏh ciáh gâe̤ng Háng-cê „米“ (mī) cê iā chiông gì dê-huŏng, cuòi hô̤ lā̤ gṳ̆ng (宮). Dièng mâ̤ sāi guó ò̤; cók-giāng guó ò̤ ī-hâiu â̤ sāi hòng giàng; chióng gâe̤ng sê̤ṳ mâ̤ sāi chók-gṳ̆ng.
Chiông-gì-cī gâe̤ng giàng-huák
分類:Dṳ̆ng-guók 分類:Gì-lôi
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Guók-lĭk Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk
Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók sìng-lĭk cĭ-hâiu, céng-hū găk 1952 nièng dó̤i gŏ̤-dēng hŏk-hâu có̤ Iêng-hiê Dièu-cīng, Chĭng-huà Dâi-hŏk, Iĕng-gĭng Dâi-hŏk gâe̤ng Hū-ìng Dâi-hŏk gì ùng lī kuŏ biáng gáu Báe̤k-dâi, Báe̤k-dâi Gĕ̤ng-hŏk-iêng gĭ-hâi, diêng-gĭ, tū-mŭk, gióng-dé̤ṳk sé hiê biáng gáu Chĭng-huà Dâi-hŏk, huá-gĕ̤ng-hiê biáng gáu Tiĕng-cĭng Dâi-hŏk, nṳ̀ng-hŏk-iêng, ĭ-hŏk-iêng, céng-huák cuŏng-ngiĕk hĕ̤k-chiā biáng gáu gì-tă hŏk-hâu, hĕ̤k-chiā tiék chók sìng-lĭk sĭng gì hŏk-hâu. Dièu-cīng cĭ-hâiu gì Báe̤k-dâi chiĕng gáu nguòng Iĕng-gĭng Dâi-hŏk gì hâu-cī, biéng có̤ siŏh sū ī ùng-lī-kuŏ cṳ̆ng-hăk séng dâi-hŏk.
1998 nièng 5 nguŏk 4 nĭk Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk báh nièng hâu-kéng cĭ-hâiu, Báe̤k-dâi kī-dông „Cháung-gióng sié-gái ék-liù dâi-hŏk gié-huăk“. 2000 nièng 4 nguŏk 3 hô̤, Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk gâe̤ng nguòng-dā̤ gì Báe̤k-gĭng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk hăk-biáng, cū-gióng lāu sĭng gì Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk, Báe̤k-gĭng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk biéng có̤ Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk Ĭ-hŏk-buô.
Siŏng-guăng lĭk-sṳ̄ sê̤ṳ-gióng
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk diŏh Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ siông ô dé̤ṳng-iéu gì dê-ôi, Báe̤k-dâi hŏk-sĕng chăng-gă hĕ̤k huák-kī guó iā sâ̤ céng-sê ông-dông.
1914 nièng 5 nguŏk 4 hô̤, Báe̤k-dâi hŏk-sĕng chăng-gă lāu Ngū-sé̤ṳ Ông-dông, gĭng-dáng, 5 nguŏk 4 hô̤ ké̤ṳk diâng ùi Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk gì hâu-kéng-nĭk. 1966 nièng 5 nguŏk 25 hô̤, Báe̤k-dâi hâu-huòng táik chók dâ̤ ék tiŏng dâi-cê-bó̤. 1989 nièng, Báe̤k-dâi hŏk-sĕng bô chăng-gă lāu Lĕ̤k-sé Ông-dông.
Hŏk-sĕng siâ-tuàng
Báe̤k-gĭng Dâi-hŏk ô iā sâ̤ hŏk-sĕng siâ-tuàng, muōi hŏk-kĭ kŭi-hŏk sèng-hâu dŭ ô iā sâ̤ siâ-tuàng diŏh Săng-gáe̤k-dê ciĕu sĭng, nè̤ng giéu 'Báh-tuàng-dâi-ciéng'.
分類:Dṳ̆ng-guók gáu-ṳ̆k
1844 nièng
1844
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
Burleigh Gông (North Dakota)
Burleigh Gông sê Mī-guók North Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:North Dakota gì gông
Harmon Gông (Oklahoma)
Harmon Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harmon County) sê Mī-guók Oklahoma gì siŏh ciáh gông.
分類:Oklahoma gì gông
Dṳ̆ng Sulawesi
Dṳ̆ng Sulawesi (Sulawesi Tengah) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
643 nièng
643
Guó-sié
分類:640 nièng-dâi
1845 nièng
1845
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
10 nguŏk 3 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 3 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 3 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
10 nguŏk 4 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 4 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 4 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
279
279 sê 278 gâe̤ng 280 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Mulao-cŭk
Mulao-cŭk sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Guōng-să̤. Mulao-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.
Mulao-cŭk gōng Mulao-ngṳ̄.
分類:Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk
11 nguŏk 6 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Ăng-kiŏng Báik-ĭng
«Ăng-kiŏng Báik-ĭng» sê 1 buô huāng-éng Chĭng-dièu muăk-gĭ gì Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Hók-ăng-uâ gì ông-cṳ̆, cáuk-ciā sê Lṳ̆k Siông-lìng (陸尚淋) gâe̤ng ĭ hŏk-sĕng Dìng Dĕng-kŏng (陳登昆). Cī buô ông-cṳ̆ sê ngiēng-géu Hók-ăng-uâ dê̤ṳng-iéu gì cṳ̆-lâiu.
420 nièng-dâi
420 nièng-dâi téng 420 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 429 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Hók-ăng-uâ
Hók-ăng-uâ (福安話) sê Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ báe̤k buô gì siŏh cṳ̄ng dâi-biēu huŏng-ngiòng, sṳ̆k Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Báe̤k-piéng. sāi gì nè̤ng ciō-iéu diŏh Hók-gióng-sēng Mìng-dĕ̤ng Nìng-dáik gì Hók-ăng-chê. Hók-ăng-uâ sê Báe̤k-piéng gì dâi-biēu huŏng-ngiòng, gâe̤ng gì-tă Báe̤k-piéng huŏng-ngiòng chă-mâ̤-kó̤-huông, ô gì nè̤ng iâ ciŏng gó̤-lòng ciáh Báe̤k-piéng huŏng-ngiòng dŭ dò̤ tūng-chĭng hô̤ lā̤ „Hók-ăng-uâ“.
1846 nièng
1846
Hók-ăng-uâ
Gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ gì kṳ̆-biék
Siŏng-dó̤i Hók-ciŭ-uâ lì gōng, Hók-ăng-uâ diē-sié bō̤-liù siŏng-dŏng sâ̤ gì gū-dâi Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì dĕk-sáik. Hók-ăng-uâ iâ sêu báe̤k buô Ngù-ngṳ̄ gì īng-hiōng, huák-sĕng siŏh-buô-hông gì biéng-huá.
分類:Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
11月23號
過世
23
Sê̤ṳ-sṳ̆ Gé
Sê̤ṳ-sṳ̆ Gé (士師記, dōi-siā: Ss.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Lĭk-sṳ̄-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
Burleson Gông (Texas)
Burleson Gông sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
Īng-lŏk Huòng-dá̤
Mìng Sìng-cū (明成祖, 1360 n. 5 ng. 2 h. - 1424 n. 8 ng. 12 h.), miàng Ciŏ Lâ̤ (朱棣), sê Mìng-dièu gì dâ̤ 3 ciáh huòng-dá̤, 1402 nièng gáu 1424 nièng câi-ôi. Nièng-hô̤ Īng-lŏk, gó-chṳ̄ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Īng-lŏk Huòng-dá̤ (永樂皇帝).
Ĭ sê Mìng Tái-cū Ciŏ Nguòng-ciŏng gì giāng. Ĭ gì huòng-ôi sê téng Gióng-ùng Huòng-dá̤ hŭ-uái dŏk guó lì gì. Câi-ôi gì sèng-âu, cŭ-cék nè̤ng biĕng-siā «Īng-lŏk Dâi-diēng», bô puái Dâng Huò lŏ̤h Să̤-iòng.
分類:Mìng-dièu huòng-dá̤
Buò-dièng-uâ
分類:Ngṳ̄-ngiòng
280
280 sê 279 gâe̤ng 281 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Ürümqi
Ürümqi (ئۈرۈمچی, 乌鲁木齐) sê Sĭng-giŏng Uyghur Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siū-hū.
分類:Sĭng-giŏng 分類:Siàng-chê
281
281 sê 280 gâe̤ng 282 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Lô-dáik Gé
Lô-dáik Gé (路得記, dōi-siā: Ld.) sê Ià-sŭ-gáu Gô-iók Séng-gĭng Lĭk-sṳ̄-cṳ̆ gì guóng, gé-lṳ̆k gé-lṳ̆k Dáik-géu gì dâi-gié.
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Gô-iók Séng-gĭng
10 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)
10 nguŏk 5 hô̤ sê nùng-lĭk 10 nguŏk gì dâ̤ 5 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 10 nguŏk
Latvia
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
1847 nièng
1847
Guó-sié
分類:1840 nièng-dâi
Buò-gì
Buò-gì (蒲葵) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk. Ĭ gì niŏh-niŏh â̤ có̤ buò-siéng, dāu-lĭk hĕ̤k-ciā sáu-chiū.
分類:Sĭk-ŭk
Uōng-cé
Uōng-cé (網誌, Ĭng-ngṳ̄: Blog), iâ hô̤ lā̤ bŏk-káh (博客) hĕ̤k-ciā buô-lŏk-gák (部落格), sê siŏh cṳ̄ng iù gáuk-ìng guāng-lī gì, siā cê-gă gì ùng-ciŏng, dù-piéng hĕ̤k-ciā sê-bìng gì uōng-câng hĕ̤k-ciā siáng-siông (câi-siáng) nĭk-gé.
分類:Séng-sék
430 nièng-dâi
430 nièng-dâi téng 430 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 439 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Hèu Dáik-bōng
Hèu Dáik-bōng (侯德榜, ), Hók-ciŭ nè̤ng, sê Dṳ̆ng-guók chók-miàng gì siŏh ciáh huá-hŏk-gă. Ĭ dó̤i Dṳ̆ng-guók huá-hŏk gĕ̤ng-ngiĕk gì góng-hióng iā duâi.
分類:Hók-ciŭ-nè̤ng 分類:Huá-hŏk-gă
Uòng Sĭng-lìng
Uòng Sĭng-lìng(王心凌, 1982 n. 9 ng. 5 h. - ) sê Dài-uăng gì siŏh ciáh nṳ̄ gŏ̤-chiū.
分類:Dài-uăng ìng-ŭk 分類:Gŏ̤-chiū
282
282 sê 281 gâe̤ng 283 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
644 nièng
644
Guó-sié
分類:640 nièng-dâi
Lá-hô-cŭk
Lá-hô-cŭk gōng Lá-hô-ngṳ̄.
Harnett Gông (North Carolina)
Harnett Gông (Ĭng-ngṳ̄: Harnett County) sê Mī-guók North Carolina gì siŏh ciáh gông.
分類:North Carolina gì gông
Huōi
Huōi (㷄, 𤈦 , iâ ô nè̤ng siā có̤ 燬 ), tĕ̤k-cṳ̆-ĭng iâ hô̤ lā̤ huō (火)  , sê ŭk-cék huá-hŏk huāng-éng, dĕk-biék sê găk iōng-ké diē-sié huák-sĕng iòng-siĕu huāng-éng sèng-hâiu sū sék-huóng chók lì gì iĕk gâe̤ng guŏng. Gŏng-gé̤ṳ gáuk cṳ̄ng iòng-siĕu gì ŭk-cék, huōi-iêng gì ngàng-sáik kō̤-nèng mâ̤ siŏh-iông.
11 nguŏk 7 hô̤
Guó-sié
分類:11 nguŏk
Huōi
Huōi gì ùng-huá
Ìng-lôi gì cŭng-gáu uăk-dông sèu-sèu sāi-ê̤ṳng huōi. Huōi dék-ciēu ô lâng cṳ̄ng é-ngiê: dâ̤-ék, huōi dâi-biēu táh-gáik, siĕu-dŭk. Séng-gĭng Ī-suói-ā Cṳ̆ dâ̤ 6 ciŏng 5 - 7 ciék, siŏh ciáh să̤-lăk-bĭng găk ê-chiông diē-sié kĕk huōi-kìng iù huōi-dàng gà̤-dēng chṳ̄ giâ huōi-táng, lì táh-gáik Ī-suói-ā gì chói-puòi. Găk Dṳ̆ng-guók ô sâ̤ dê-huŏng, nè̤ng iâ ô hàng cāi-cièng gì hŭng-sṳ̆k, nêng-ùi cūng-kuāng cêu â̤ ciŏng cièng gié ké̤ṳk ĭng-găng diē-sié gì sī nè̤ng.
Gū-cā sì-dâi, ìng-lôi mâ̤ lī-gāi dâi-cê̤ṳ-iòng, háng dék huōi sê mâ̤ hŭng-gák gì nguòng-só. Gū Hĭ-lé-nà̤-nè̤ng nêng-ùi sié-gái sū-iū ŭk-cék dŭ sê iù kĕ̤ng-ké, cūi, tù gâe̤ng huōi cū-hăk siàng gì. Dṳ̆ng-guók duòng-tūng ùng-huá gì ngū-hèng hŏk-suók diē-sié iâ bău-guák huōi (cêu sê gĭng, mŭk, cūi, huōi, tū). Dṳ̆ng-ĭ gōng gì „huō“, hĕ̤k-chiā siông-iĕk (上熱), iâ sê gâe̤ng sìng-tā̤ diē-sié gì huōi ô gáng-guó.