cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hók-ciŭ-uâ
Gâe̤ng Huà-ngṳ̄ bī-gáu
Dṳ̆ng-gū Háng-ngṳ̄ gì /k/, /kʰ/, /h/ găk sá̤-ông sèng-sāu mò̤ niōng-huá có̤ /tɕ/, /tɕʰ/, /ɕ/. Gĭng-dáng Huà-ngṳ̄ ô huák-sĕng cī cṳ̄ng niōng-huá. Hók-ciŭ-uâ uòng-ciòng bō̤-làu gū Háng-ngṳ̄ gì cī bĭh dĕk-diēng.
1737 nièng
Guó-sié
分類:1730 nièng-dâi
Hók-ciŭ-uâ
Gâe̤ng Huà-ngṳ̄ bī-gáu
Dṳ̆ng-gū Háng-ngṳ̄ gì Ngì-mō̤ „/ŋ/“, gáu gĭng-dáng Huà-ngṳ̄ ī-gĭng biéng mò̤ lāu. Hók-ciŭ-uâ gó bō̤-làu cī bĭh siăng-mō̤.
Dṳ̆ng-gū Háng-ngṳ̄ ô ĭk-siăng (入聲), gĭng-dáng Huà-ngṳ̄, Siông-duô gì Mìng-báe̤k-uâ ī-gĭng mò̤ ĭk-siăng gó̤ lāu, bók-guó Hók-ciŭ-uâ gó lā̤ uòng-chīng bō̤-làu dṳ̆ng-gū Háng-ngṳ̄ diē-sié gì ĭk-siăng.
Gâe̤ng Mìng-nàng-ngṳ̄ bī-gáu
Gà̤-dēng gōng gì sū-iū dĕk-diēng, Mìng-nàng-ngṳ̄ dŭ gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ siŏh-iông. Â-dā̤ gōng lâ Mìng-nàng-ngṳ̄ gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ mâ̤ siŏh-iông gì dê-huŏng.
Mìng-nàng-ngṳ̄ ô /m/, /n/, /ŋ/, /ⁿ/, /p/, /t/, /k/, /ʔ/ gì kṳ̆-biék, dáng-sê Hók-ciŭ-uâ nâ ô /ŋ/, /k/ gâe̤ng /ʔ/.
Sṳ̀-ngṳ̄
Hók-ciŭ-uâ sṳ̀-ngṳ̄ diē-sié iâ ô cĭng sâ̤ gū Háng-ngṳ̄ gì sìng-hông. Cī piĕ sṳ̀-ngṳ̄ găk gĭng-diēng diē-sié dŭ â̤ tō̤ diŏh. Ŏ̤h „diē-nè̤ng“ gì „diē“ (底), cī bĭh cê cêu sê Lĕ̤k-dièu sèng-hâiu gì ê̤ṳng-ngṳ̄. Lĕ̤k-dièu sèng-hâiu gì Háng-ngṳ̄ sāi „diē“ lì có̤ cī-sê ngì-ông-sṳ̀. Gó ô chiông „nguāi gì nó̤h“, „ĭ gì nó̤h“ diē-sié gì „gì“, sê téng Cìng-dièu sì-dô̤i bō̤-làu giâ lì. Gĭng-dáng Hók-ciŭ-uâ diē-sié gì „nè̤ng-káh“, „hŭng-tăi“, „mìng-chòng“, „téng-cièng“ dŭ sê téng Dòng-dièu Sóng-dièu sì-dâi sāi gì gū Háng-ngṳ̄ diē-sié bō̤-làu giâ lì.
Hĭ Háng-ngṳ̄ gì sìng-hông
Hók-ciŭ-uâ siĕng-tā̤ sê Ngù-ngṳ̄, Chū-ngṳ̄ gâe̤ng Mìng-uŏk-ngṳ̄ kău-kiăk buók-săng gì nguòng-sṳ̄ Mìng-ngṳ̄, gó-chṳ̄ Hók-ciŭ-uâ iâ téng nguòng-sṳ̄ Mìng-ngṳ̄ diē-sié sìng-diòng giâ Chū-ngṳ̄ gâe̤ng Mìng-uŏk-ngṳ̄ gì sìng-hông, chŭi-muōng cī-piĕ sìng-hông mâ̤ sâ̤, dáng-sê găk bàng-siòng-găng dŭ â̤ sāi gáu ĭ. Chiông bâng-nè̤ng gì bâng diōng hō̤ sì-hâiu sāi gì „bâng ô chă gó̤ lāu“ gì „chă“ (瘥) cêu sê téng gū Chū-ngṳ̄ lì gì. Gó-ô gì-tă mâ̤ ciēu gì sṳ̀ sê gū-cā Mìng-uŏk-ngṳ̄ lì gì, chiông „kă“ (Háng-cê ô nè̤ng siā có̤ „骹“).
Ùng-cê
Hók-ciŭ-uâ sāi Háng-cê gâe̤ng Lò̤-mā-cê lâng cṳ̄ng ùng-cê gé-liŏh ngṳ̄-ngiòng.
Háng-cê sê gṳ̆ng Háng-nè̤ng dái gáu Sĕk-ék gì. Hók-ciŭ-uâ săng buōng ông-cṳ̆ gâe̤ng tāu-miàng gì siēu-siók dŭ sê kĕk Háng-cê siā gì. Dŏng-dê chióng-hié, gōng bìng-uâ (評話) gì nè̤ng iâ sê kĕk Háng-cê siā gŏ̤-sṳ̀ hĕ̤k kiŏh-buōng. Buók-guó, Háng-cê gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ mâ̤ báh-hông-báh dó̤i-kiăk, ô gì cê mò̤ nièng-ngài kĕk Háng-cê siā, ô gì nè̤ng cêu siā „cióh-ĭng“, „hông-tĕ̤k“ gâe̤ng „cê̤ṳ-cháung Háng-cê“ săng cṳ̄ng huŏng-sék lì gāi-giók ciā ông-dà̤.
Chĭng-dièu muăk-gĭ sèng-hâiu, téng Ĭng-guók lì gì Gĭ-dók-gáu Séng-gŭng-huôi diòng-gáu-sê̤ṳ Sṳ̄ Lŏk-báik (Robert W. Stewart) ôi Hók-ciŭ-uâ huák-mìng siŏh tó̤ sāi Lò̤-mā-cê pĭng-siā gì pĭng-ĭng huŏng-áng, hāu lō̤ „Bàng-uâ-cê“ (平話字). Gĭ-dók gáu-huôi iù-sê kĕk cī cṳ̄ng ùng-cê chók-bēng lāu Hók-ciŭ-uâ Séng-gĭng gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ sṳ̀-diēng (Dictionary of Foochow Dialect).
Ông-cṳ̆
Găk Mìng-ngṳ̄ diē-sié, dék-cā pieng-siā ông-cṳ gì ngṳ̄-ngiòng sê Hók-ciu-uâ. Gáu ging-dáng, Hók-ciu-uâ ô 3 buōng ông-cṳ dék tāu-miàng, hung-biék sê «Chék Chăng-cióng Báik-ĭng Cê-ngiê Biêng-lāng» (戚參將八音字義便覽), «Tái-sṳ̄ Lìng Pék-săng Sĭng-săng Ciŏ-ngṳ̆k Dùng-siăng» (太史林碧山先生珠玉同聲) gâe̤ng «Gă dêng Mī-ciòng Báik-ĭng» (加訂美全八音). Sèng lâng buōng găk Chĭng-dièu sèng-hâiu gâe̤ng nè̤ng hăk-biáng siŏh-dŏi, miàng-cê hāu lā̤ «Chék Lìng Báik-ĭng» (戚林八音).
8月24號
過世
24
Hók-ciŭ-uâ
Ùng-hŏk
Téng Chĭng-dièu kī cêu ô nè̤ng kĕk Hók-ciŭ-uâ siā siēu-siók, miàng dék tāu gì siēu-siók sê «Mìng-dŭ Biék Gé» (閩都別記). Ĭ sê Chĭng-dièu sèng-hâiu siā gì, chók-ciā sê Lī-ìng-hò̤-giù (里人何求), cuòi sê ĭ gì bék-miàng, cáuk-ciā gì cĭng-miàng ī-gĭng mò̤ nièng-ngài tō̤ lāu. «Mìng-dŭ Biék Gé» sê ciŏng-huòi-tā̤ gì tŭng-sṳ̆k siēu-siók, táu cṳ̆ ô 380 huòi, diē-sié siā ô cĭng sâ̤ Hók-ciŭ dŏng-dê gì diòng-siók. Cī buô siēu-siók dó̤i Hók-ciŭ-uâ gì ngiêng-ngṳ̄ ô hēng duâi īng-hiōng, chiông „dáh-chió-cék“ cêu sê téng diē-sié lì gì.
Bàng-uâ-cê ùng-hók mâ̤ sâ̤ bêng-chiā dŏ̤-só sê gâe̤ng cŭng-gáu ô găng-guó gì. Bàng-uâ-cê ùng-hók dé̤ṳ-cáuk sê 1908 nièng chók-bēng gì «SÉNG-GĬNG SĬNG-GÔ-IÓK CIÒNG-CṲ̆» (1, 2). Cī buô ciòng-cṳ̄ ciong gōng buô Séng-gĭng sāi Hók-ciŭ buōng-gē̤ng uâ hĕ̤k buōng-gē̤ng gì biēu-dăk huŏng-sék huăng-ĭk chók lì, chŭi-iòng ô gì ê̤ṳng-sṳ̀ piĕng ùng-ngiòng-ùng, dáng sê ĭ gì gá-dĭk uòng-ciòng chiĕu-guó cī-pie chó̤-nguô.
Ngiê-dāu lièng-giék
分類:Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ 分類:Hók-ciŭ 分類:Sĕk-ék
Chiáh-hŭng
Chiáh-hŭng sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Nô̤i Mùng-gū
123
123 sê 122 gâe̤ng 124 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só. 分類:Só-cê
李克強
李克强（1955年7月17號—）安徽定遠儂，是中華人民共和國其政治家.
伊敆2013年遘2023年是中國其國務院總理.
分類:中國 分類:人物
6 nguŏk 23 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 23 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 23 gĕ̤ng.
124
124 sê 123 gâe̤ng 125 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
維基辭典
維基辭典（英語：Wiktionary）是維基媒體基金會(Wikimedia)其工程之一. 伊其目標是創建蜀部基於所有語言其辭典. 茲項目由2002年12月12號開始運行. 維基辭典共維基百科其差別是，維基辭典無解釋詞其文化背景、文化意義等等.
外部鏈接
分類:維基工程
Trà Vinh
Trà Vinh sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
白話字
白話字（白話字：Pe̍h-ōe-jī，縮寫：POJ，台羅拼音：Pe̍h-uē-jī，閩南拼音：Bēhwè zzî）是蜀種使拉丁字母寫其閩南語正字方法. 白話字原底是19世紀時由基督教長老教會敆福建廈門創造再推行其，因此以後乞外界稱為閩南語教會羅馬字. 但是白話字經過發展，使其人伓啻包括了福建共臺灣其閩南語人士，也有人使伊來寫客家话共臺灣原住民其語言，故此，白話字已經無限敆教會共閩南語了. 由於是歷史最悠久、最普遍乞使用其臺灣話羅馬拼音系統，故此近年來亦被稱作臺語羅馬字.
敆中國大陸，茲蜀套方案主要來廮學界廮𡅏共閩南方言拼音方案作對比. 茲蜀萆時候，白話字真稠乞叫作甘爲霖方案或者《廈門音新字典》方案.
敆臺灣，1970年代國民政府在臺灣全面禁止白話字. 同時候，閩南民間其白話字也因爲國語運動慢慢變微哦. 但是敆茲以前，白話字就已經有百年以上其實際使用歷史，也曾經敆閩南共臺灣其教會臺中相當普遍其乞使用過. 比如講臺灣頭蜀份大眾媒體——1885年創刊其《台灣府城教會報》（Tâi-oân-hú-siâⁿ Kàu-hōe-pò），就是使用白話字當作文字媒介其.
白話字本身是標音系統，但是拼寫上妥協各地其腔共語音其變動，故此𣍐完全反映語音. 比如講「蚵」，台北腔[o]、台南腔[ɤ]，但是敆白話字𡅏都是使「o」表示. 復比如講「電」寫作「tiān」，但是現代野価人都受懶音影響發音「tēn」.
漳浦
漳浦縣是漳州市其蜀隻縣.
分類:漳州
Bowie Gông (Texas)
Bowie Gông sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
1738 nièng
1738
Bowie Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
1738 nièng
Guó-sié
分類:1730 nièng-dâi
Hall Gông (Texas)
Hall Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hall County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
2014 nièng
2014
Hall Gông (Texas)
分類:Texas gì gông
2014 nièng
Nĭk-cī-dăng
分類:2014 nièng
6 nguŏk 24 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 24 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 24 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
Éu-dê-huòng
分類:Gáu-ṳ̆k
政和縣
政和縣是南平市其行政單位.
分類:南平
Kiŭ-săng Iù-gī-hŭ
Kiŭ-săng Iù-gī-hŭ (Nĭk-buōng-ngṳ̄:, 1947 n. 2 ng. 11 h. - ) sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 2009 nièng 9 nguŏk 16 hô̤ gáu 2010 nièng 6 nguŏk 8 hô̤ cĭ găng sê Nĭk-buōng gì siū-sióng.
125
125 sê 124 gâe̤ng 126 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Kiŭ-săng Iù-gī-hŭ
分類:Nĭk-buōng ìng-ŭk
125
分類:Só-cê
12 nguŏk 25 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Cāi-puŏi
Cāi-puŏi(紙坯) sê siŏh cṳ̄ng ciŏng-muòng dò̤ lā̤ có̤ bău-ciŏng gì cāi.
8月25號
過世
25
1739 nièng
1739
Guó-sié
分類:1730 nièng-dâi
126
126 sê 125 gâe̤ng 127 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Bowman Gông (North Dakota)
Bowman Gông sê Mī-guók North Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:North Dakota gì gông
胡錦濤
胡錦濤（1942年12月21號—）江蘇泰州儂，是中華人民共和國其政治家共中國共產黨第4代領導人.
伊敆2002年當選中共其總書記，2003年當選中華人民共和國國家主席. 2013年辭職.
分類:中國 分類:人物
浦城
浦城縣是南平市其行政單位.
分類:南平
1740 nièng
1740
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
Mà-sĕng Tái-lòng
Mà-sĕng Tái-lòng (Nĭk-buōng-ngṳ̄:, 1940 n. 9 ng. 20 h. - ) sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 2008 nièng 9 nguŏk 24 hô̤ gáu 2009 nièng 9 nguŏk 16 hô̤ cĭ găng sê Nĭk-buōng gì siū-sióng.
分類:Nĭk-buōng ìng-ŭk
127
127 sê 126 gâe̤ng 128 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Hŏk-ôi
Hŏk-ôi (學位) sê gáu-ṳ̆k gĭ-gáiu gŏng-gé̤ṳ hŏk-sĕng gì ciŏng-ngiĕk dĭ-sék ké̤ṳk ĭ gì chĭng-hô̤.
Gô-dā̤ Dṳ̆ng-guók áng kuŏ-gṳ̄ cié-dô, ciŏng hŏk-ôi buŏng hô-sĕng, góng-sĕng, gṳ̄-ìng, céng-sê̤ṳ 4 cṳ̄ng. Gĭng-dáng Dṳ̆ng-guók ŏ̤k să̤-huŏng guók-gă, ciŏng hŏk-ôi buŏng hŏk-sê̤ṳ (dâi-hŏk-sĕng), sĭk-sê̤ṳ (ngiēng-géu-sĕng) gâe̤ng báuk-sê̤ṳ 3 cṳ̄ng.
分類:Gáu-ṳ̆k
Gă̤
Gă̤ â̤ cī:
Hamblen Gông (Tennessee)
Hamblen Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamblen County) sê Mī-guók Tennessee gì siŏh ciáh gông.
分類:Tennessee gì gông
Dùng-séng-liông
Dùng-séng-liông (同性戀) sê dùng-séng cĭ-găng huák-sĕng gì siŏng-hô hék-īng hĕ̤k-chiā séng hèng-ùi.
分類:Siâ-huôi
3 nguŏk 15 hô̤
Guó-sié
分類:3 nguŏk
128
分類:Só-cê
8月26號
過世
26
Box Butte Gông (Nebraska)
Box Butte Gông sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
分類:Nebraska gì gông
江澤民
伊敆1989年其十三屆四中全會懸頂當選中共其總書記，1993年當選中華人民共和國國家主席. 2005年辭職.
分類:中華人民共和國人物
6 nguŏk 25 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 25 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 25 gĕ̤ng.
El Salvador
El Salvador sê Dṳ̆ng Mī-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
6 nguŏk 25 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
Siēu-hŏk
Siēu-hŏk(小學) sê hiêng-dâi siâ-huôi dâi-dŏng siŏh ciáh nè̤ng có̤i cā ciék-sêu ciáng-giĕ gáu-ṳ̆k gì dê-huŏng. Ék-buăng siēu-hŏk gì 6 gáu 12 huói gì niè-giāng kó̤ siēu-hŏk kó̤-că̤, găk hŭ-uái tĕ̤k 5 gáu 6 nièng. Siēu-hŏk tĕ̤k uòng gái tĕ̤k ék-buăng sê kó̤ tĕ̤k dṳ̆ng-hŏk.
分類:Gáu-ṳ̆k
Lùng-dŭng
Lùng-dŭng (倫敦, London) sê Ĭng-guók gì siū-dŭ. Lùng-dŭng sê Ĭng-guók gì céng-dê dṳ̆ng-sĭng, iā sê Ĭng-guók gì lĭk-sṳ̄ ùng-huá miàng siàng, ô săng chiĕng gūi nièng gì lĭk-sṳ̄.
Chăng-kō̤
分類:Siū-dŭ 分類:Ĭng-guók
6 nguŏk 27 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 27 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 27 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
Cê-bèng
縮圖|Háng-cê "mă" (媽) gì cê-bèng cêu-sê nṳ̄-bèng (女) Cê-bèng (字爿), iâ hô̤ lō̤ piĕng-bèng (偏爿), sê háng-cê dài-dŏng cĭng sèu hók-hiêng gì siŏh-buô-hông, iâ sê háng-cê hŭng-lôi gì biĕu-cūng. Hiêng-dâi háng-cê diē-sié gì cê-bèng gê̤ṳng-cūng ô 200 gūi ciéh, pī-ṳ̀ â-dā̤:
分類:Háng-cê
1741 nièng
1741
Nĕng-nĕng
Nĕng-nĕng sê buô-ṳ̄ dông-ŭk (哺乳動物) hṳ̆ng-buô (胸部) sèng-dāu gì lâng déng nṳ̆k. Ék-buăng lì gōng, cṳ̆-niòng-giāng gáu chĭng-chŭng-gĭ (青春期) gì sèng-hâiu nĕng-nĕng â̤ huák-ṳ̆k (發育) biéng duâi, huák-ṳ̆k gì cṳ̆-niòng-giāng diŏh dái nĕng-dáe̤k. Iōng-giāng ĭ-hâiu Nĕng-nĕng â̤ hŭng-mĭk(分泌) chók nèng lì. Dòng-buŏ-giāng mâ̤ huák-ṳ̆k, nâ sê â̤, cêu-sê siŏh cṳ̄ng bâng (病).
Să̤-guă
Să̤-guă (háng-cê: 西瓜, hŏk-miàng: Citrullus lanatus) sê siŏh cṳ̄ng cūi-guō, sṳ̆k gì sèng-hâiu nṳ̆k sê è̤ng gì, muôi sṳ̆k gì sèng-hâiu sê băh gì. Sṳ̆k gì să̤-guă cáik iā sâ̤, nṳ̆k iā diĕng.
Nĕng-nĕng
分類:Sĕng-lī
Să̤-guă
分類:cūi-guō
6 nguŏk 26 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 26 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 26 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
Hamilton Gông (Florida)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Florida gì siŏh ciáh gông.
分類:Florida gì gông
Hók-dièng Kŏng-hŭ
Hók-dièng Kŏng-hŭ (Nĭk-buōng-ngṳ̄:, 1936 n. 7 ng. 16 h. - ) sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 2007 nièng 9 nguŏk 26 hô̤ gáu 2008 nièng 9 nguŏk 24 hô̤ cĭ găng sê Nĭk-buōng gì siū-sióng.
分類:Nĭk-buōng ìng-ŭk
1742 nièng
1742
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
8月27號
過世
27
129
129 sê 128 gâe̤ng 130 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Guōng-dĕ̤ng
Guōng-dĕ̤ng (廣東), gāng chĭng Uŏk (粵), sê Dṳ̆ng-guók nàng-buô iòng-hāi gì sēng, sê Dṳ̆ng-guók ìng-kēu dék sâ̤ gì sēng-hông. Sēng-huôi Guōng-ciŭ gâe̤ng gĭng-cá̤ dĕk-kṳ̆ Chĭng-dáung sê Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k gĭng-cá̤ dék huák-dăk gì siàng-chê. Hiĕk-ngiê gì Guōng-dĕ̤ng mò̤ bău-guák lĭk-sṳ̄ siông ké̤ṳk gák có̤ sĭk-mìng-dê gì Hiŏng-gē̤ng gâe̤ng Ó̤-muòng.
Ùng-huá
Guōng-dĕ̤ng ô dŏ̤-nguòng gì ùng-huá. Guōng-dĕ̤ng dṳ̆ng-buô cuō-iéu gṳ̆-cê̤ṳ gōng Uŏk-ngṳ̄ gì nè̤ng, ĭ-gáuk-nè̤ng siăh Uŏk-chái, káng Uŏk-kiŏk. Gōng Uŏk-ngṳ̄ gì nè̤ng gì Guōng-hū ùng-huá sê Guōng-dĕ̤ng ùng-huá gì dô̤i-biēu. Iâ ô cêng sâ̤ Káh-gă-nè̤ng hŭng-buó diŏh Guōng-dĕ̤ng gì Hiê-ciŭ, Mùi-ciŭ, Chĭng-dáung dēng dê-huŏng. Mùi-ciŭ gì Káh-gă ùng-huá sê Dṳ̆ng-guók Káh-gă ùng-huá gì dṳ̆ng-sĭng. Guōng-dĕ̤ng dĕ̤ng-buô Dièu-ciŭ gâe̤ng Sáng-tàu ùng-huá sê Mìng-nàng ùng-huá gì hŭng-ciĕ.
Hèng-céng kṳ̆-mĭk
分類:Dṳ̆ng-guók 分類:Guōng-dĕ̤ng
8月28號
過世
28
6 nguŏk 28 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 28 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 28 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
Tuyên Quang
Tuyên Quang sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
10 nguŏk 1 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Tuyên Quang
分類:Uŏk-nàng
Gallium
Gallium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 31, huá-hŏk hù-hô̤ sê Ga.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
1743 nièng
1743
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
Hók-ciŭ Dâ̤-săng Dṳ̆ng-hŏk
Hók-ciŭ Dâ̤-săng Dṳ̆ng-hŏk diŏh Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng Hók-ciŭ-chê, sê siŏh bĭh sê-huâng-séng (示範性) gì gŏ̤-ngék dṳ̆ng-hŏk, iâ sê Hók-gióng-sēng ék-ngék dăk-biĕu gŏ̤-dṳ̆ng. Gāng-chĭng (簡稱) Hók-ciŭ Săng-dṳ̆ng (福州三中). Hâu-hóng (校訓) sê „lâ̤-cé, dók-hŏk, lĭk-hèng“ (勵志, 篤學, 力行). Hǒk-hâu să̤-bèng kō̤-ī káng-giéng Să̤-hù, nàng-sié dĭk-dĭk giàng cêu â̤ gáu Săng-huŏng-chék-háe̤ng. 1942 nièng 8 nguŏk, Hók-ciŭ Chê-lĭk Chŭ-gé Dṳ̆ng-hŏk (福州市立初級中學) cháung-gióng, ī-hâiu lā̤ Hók-ciŭ Săng-dṳ̆ng cêu téng cuòi biéng lì. Ciéng miêng-cék 27940㎡, gì-dṳ̆ng gáu-hŏk-lèu (教學樓) 23580㎡. Gáu 2014 nièng, lâng chiĕng cō̤-êu hŏk-sĕng găk cē̤-nē̤ tĕ̤k-cṳ̆, sĭng-săng gâe̤ng gì-tă cék-gĕ̤ng (職工) gâe̤ng-cūng ô 160 ôi. Cī siŏh găng hǒk-hâu ô iā sâ̤ tā̤-ṳ̆k gâe̤ng ùng-huá gì uăk-dông, pī-ṳ̀-gōng tā̤-ṳ̆k-cáik (體育節), kuŏ-ngiê-cáik (科藝節) , siâ-tuàng sùng-lā̤ (社團巡禮) dēng-dēng. Siâ-tuàng 30 gūi bĭh, giéng bĭh siâ-tuàng dŭ mâ̤ siŏh-iông, ô cê-gă gì dĕk-sáik. Hǒk-hâu ô kăng-ŭk «Săng-iĕk-tè̤ng» (三葉蟲), muōi siŏh-nguŏk-nĭk chók-bēng. Liòng Géng-kuŏi (梁敬魁), Uòng Nāi-ngiêng (王乃彥), Lìng Hiê-mìng (林惠民) săng ôi Dṳ̆ng-guók Kuŏ-hŏk-iêng (中國科學院) iêng-sê̤ṳ (院士) ī-sèng dŭ găk Săng-dṳ̆ng tĕ̤k-cṳ̆, 2010 nièng có̤ hâu-dōng gì Siêu Dŏng-sĕng (邵東生) iâ sê Săng-dṳ̆ng gì hŏk-sĕng. Ciā hǒk-hâu gâe̤ng chĕ̤-dṳ̆ng-buô (初中部) Hók-ciŭ Dâ̤-sĕk-gāu Dṳ̆ng-hŏk dŭ sṳ̆k-ṳ̆ (屬於) dùng siŏh ciáh huák-ìng (法人), găk Diòng-lŏ̤h Bĭng-hāi Sĭng-kṳ̆ (濱海新區) iâ ô siŏh gá Bĭng-hāi Hâu-kṳ̆ (濱海校區).
泉港
泉港區 是泉州市其蜀隻區.
Hók-ciŭ Dâ̤-săng Dṳ̆ng-hŏk
Buó-guŏh siĕ-siék
Hók-ciŭ Săng-dṳ̆ng ciéng-dê miêng-cék (佔地面積) 27940㎡. Gáu-hŏk-lèu gì gióng-dé̤ṳk miêng-cék gâe̤ng-cūng ô 23580㎡. Gì-dṳ̆ng dê-siông sĕk-săng cèng làu miêng-cék 17869㎡, cī-bĕng cêu ké̤ṳk hŏk-sěng hŏk-sĭk, sĭng-săng bâing-gŭng. Dṳ̀ lā̤ ŏ̤h nó̤h có̤ dâi gì sū-câi, gó ô hâu-sṳ̄ diēng-lāng-sék (校史展覽室), liŏh-bó̤-sék (錄播室), kuŏ-gê uăk-dông-sék (科技活動室), ék-tā̤-huá dù-cṳ̆-sék (一體化圖書室) dēng-dēng. Dê-hâ dìng-chiă-kó (地下停車庫) miêng-cék 5711㎡, lĕ̤k-sĕk gūi buô gĭ-dông-chiă (機動車), ngô-báh gūi buô hĭ-gĭ-dông-chiă (非機動車) dìng cī-bĕng dŭ mò̤ ông-tà̤. Gáu-hŏk gì sū-câi ô puō-tŭng gáu-sék 42 găng. Dṳ̀ puō-tŭng gáu-sék, Hók-ciŭ Săng-dṳ̆ng ô ŭk-lī, huá-hŏk, sĕng-ŭk gì sĭk-ngiêng-sék (實驗室), gó ô mì-hìng gié-sáung-gĭ (微型計算機) uăk-dông-sék, ngṳ̄-ngiòng sĭk-ngiêng-sék.
Bayannur
Bayannur sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Hók-ciŭ Dâ̤-săng Dṳ̆ng-hŏk
Buó-guŏh siĕ-siék
Có̤i-cā găk 1986 nièng 3 nguŏk, iù huà-gièu giŏng-cièng lì kī dù-cṳ̆-guāng. Cuòi sê Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k dâ̤ ék cā gì dṳ̆ng-hŏk sĭng-chiông (聲像) dù-cṳ̆-guāng. Dŏng-sì ciòng-guāng gì miêng-cék ô 943.6㎡, guāng diē-sié ô cṳ̆ 50000 cáik. 21 sié-gī cá kăi-sṳ̄, kī lāu dṳ̆k-lĭk gì dù-cṳ̆-guāng-lèu, miêng-cék 2353㎡.
Bayannur
分類:Nô̤i Mùng-gū
Hók-ciŭ Dâ̤-săng Dṳ̆ng-hŏk
Uăk-dông
Găk uăk-dông gà̤-dēng, hŏk-hâu 20 sié-gī 90 nièng-dâi ô Hâu-huòng Gék-nà̤-sṳ̆ Dâi-ciōng-suói (校園吉尼斯大獎賽). Gáu 2002 nièng, hŏk-hâu diē-sié tā̤-ṳ̆k-cáik sáung guó-kó̤ có̤ lāu 15 gái. Téng 2005 nièng kī, hŏk-sĕng-huôi muōi siŏh nièng dŭ ô có̤ siâ-tuàng sùng-lā̤ (社團巡禮). Gáu 2013 nièng ô 33 bĭh siâ-tuàng, bī-ṳ̀-gōng Hù-bĭng Ùng-siâ (湖濱文社), Tiĕng-ùng-siâ, Muò-ngī-lièng-hăk-guók-siâ (模擬聯合國社), Ù-gái Dông-mâng-siâ (無戒動漫社), Chū-muòng Uâ-kiŏk-siâ (楚門話劇社) dēng-dēng.
Chiông-dĭng
Hók-ciŭ Săng-dṳ̆ng gì hâu-hóng (校訓) sê „lâ̤-cé, dók-hŏk, lĭk-hèng“ (勵志, 篤學, 力行). Lâ̤-cé cêu-sê-gōng ciŏng-sĭng có̤ dâi. Dók-hŏk cêu-sê ŏ̤h nó̤h diŏh nêng-cĭng. Lĭk-hèng cêu-sê có̤ dâi diŏh nū-lĭk.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Hók-ciŭ_hŏk-hâu
Gáu-kuŏ-cṳ̆
Gáu-kuŏ-cṳ̆(教科書) sê guăng-huŏng giĕ-dêng gì, ciŏng-muòng dò̤ ké̤ṳk hŏk-hâiu gá cṳ̆, tĕ̤k cṳ̆ sāi gì cṳ̆.
分類:Gáu-ṳ̆k
6 nguŏk 29 hô̤ (nùng-lĭk)
6 nguŏk 29 hô̤ sê nùng-lĭk 6 nguŏk gì dâ̤ 29 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
Box Elder Gông (Utah)
Box Elder Gông sê Mī-guók Utah gì siŏh ciáh gông.
分類:Utah gì gông
Tài-tàu
Tài-tàu (刣頭) sê siŏh cṳ̄ng ciŏng nè̤ng gì tàu kāng lâi gì sṳ̄-hìng.
分類:Huák-lŭk
130
130 sê 129 gâe̤ng 131 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
瑞士
瑞士 (德語: Schweiz, 法語: Suisse, 意大利語: Svizzera) 是世界發達其工業化國家. 伊位置敆西歐, 北部是德國.
文化
分類:歐洲 分類:國家
8月29號
過世
29
Siēu-ciòng Sùng-ék-lòng
Siēu-ciòng Sùng-ék-lòng (Nĭk-buōng-ngṳ̄:, 1942 n. 1 ng. 8 h. - ) sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 2001 nièng 4 nguŏk 26 hô̤ gáu 2006 nièng 9 nguŏk 26 hô̤ cĭ găng sê Nĭk-buōng gì siū-sióng.
分類:Nĭk-buōng ìng-ŭk
131
131 sê 130 gâe̤ng 132 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
6 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 6 nguŏk
10 nguŏk 10 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
馬英九
馬英九（1950年7月13號—）是中華民國（臺灣）其總統（2008年遘2016年）.
分類:臺北市長 分類:臺灣 分類:人物
Cṳ̆
Cṳ̆ (書) sê cī dái ùng-cê gâe̤ng dù-piéng gì siŏh cṳ̄ng cāi gì cĭk-hăk.
分類:Gáu-ṳ̆k 分類:Séng-sék
1744 nièng
1744
Tĕng
Tĕng(蟶), sê siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk(軟體動物), sê hāi-chiĕng gì siŏh cṳ̄ng.
1744 nièng
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
Tĕng
分類:niōng-tā̤ dông-ŭk
Hamilton Gông (Illinois)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Illinois gì siŏh ciáh gông.
分類:Illinois gì gông
Dù-cṳ̆-guāng
Dù-cṳ̆-guāng (圖書館) sê ciŏng-muòng siŭ-cĭk dù-cṳ̆ gâe̤ng nguòng-sṳ̄ cṳ̆-lâiu gì dê-huŏng, iù céng-hū, tuàng-tā̤ cŭ-cék hĕ̤k-ciā gáuk-ìng kăi-siék.
Diòng-tūng é-ngiê siông dù-cṳ̆-guăng ciŏng-muòng siŭ-cĭk cṳ̆, dê-dù dēng dēng gáuk cṳ̄ng chók-bēng-ŭk, bók-guó gĭng-dáng gì dù-cṳ̆-guāng ng-cié siŭ-cĭk cṳ̆, gó siŭ-cĭk sióng-piéng gì gă-piéng, cṳ̀-dái, CD, LP, liŏh-chiông-dái gâe̤ng DVD.
分類:Gáu-ṳ̆k 分類:Séng-sék
1745 nièng
1745
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
12 nguŏk 1 hô̤
Guó-sié
分類:12 nguŏk
Hĭ-lé-nà̤ cê-mō̤
Hĭ-lé-nà̤ cê-mō̤ sê gô-dā̤ Hĭ-lé-nà̤ nè̤ng huák-mìng gì siŏh cṳ̄ng cê-mō̤, dò̤ lì biĕu-gé Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄ sāi.
Gĭ-buōng gì cê-mō̤
Hĭ-lé-nà̤ cê-mō̤ ô 24 ciáh gĭ-buōng gì cê-mō̤, muōi siŏh ciáh dŭ ô duâi-siā gâe̤ng siēu-siā 2 cṳ̄ng siā-huák:
Ī-gĭng mò̤ sāi gì cê-mō̤
Hĭ-lé-nà̤ cê-mō̤ ô 7 ciáh ī-gĭng mò̤ sāi gì cê-mō̤, muōi siŏh ciáh dŭ ô duâi-siā gâe̤ng siēu-siā 1 cṳ̄ng siā-huák:
Nguôi-buô lièng-giék
分類:Ùng-cê
Boyd Gông (Kentucky)
Boyd Gông sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
8月30號
過世
30
陳水扁
陳水扁（1950年10月12號—）是中華民國（臺灣）第10任共11任其總統，任期由2000年開始遘2008年.
福州第三中學
福州第三中學（）著中國福建省福州市，是蜀芘示範性倛高級中學 ，也是福建省一級達標高中. 簡稱福州三中. 校訓是「勵志、篤學、力行」. 學校西爿可以看見西湖 ，南勢直直行就會遘三坊七巷. 1942年8月，福州市立初級中學創建 ，以後𡅏福州三中就趁嚽變來. 佔面積27940平方米，其中教學樓23580平方米. 遘2014年，兩千左右學生敆這所讀書，先生共其他職工共總有160位. 這蜀間學校有野価體育共文化倛活動，譬如講體育節 、科藝節 、社團巡禮 等等. 社團30幾芘 ，見芘社團都𣍐蜀樣，有自家倛特色. 學校有刊物《三葉蟲》，每蜀月日出版. 梁敬魁、王乃彥、林惠民三位中國科學院院士以前都敆三中讀書 ，2010年做校長倛邵東生也是三中倛學生. 這學校共初中部福州第十九中學都屬於同蜀隻法人 ，敆長樂濱海新區也有蜀個濱海校區.
佈局施設
福州三中佔地面積27940平方米. 教學樓倛建築面積共總有23580平方米. 其中地上十三層樓面積17869平方米，這邊就乞學生學習，先生辦公. 除𡅏學乇做事倛所在，固有校史展覽室、錄播室、科技活動室、一體化圖書室等等. 地下停車庫面積5711平方米，六十幾部機動車、五百幾部非机动车停茲邊都無問題. 教學倛所在有普通教室42間. 除普通教室，福州三中有物理、化學、生物倛實驗室，固有微型計算機活動室、語言實驗室.
最早敆1986年3月 ，由華僑捐錢 來起圖書館. 嚽是中國大陸第一早倛中學聲像圖書館. 當時全館倛面積有943.6平方米，館裏勢有書五萬冊. 21世紀乍開始，起了獨立倛圖書館樓，面積2353平方米.
活動
敆活動懸頂，學校20世紀90年代有校園吉尼斯大獎賽. 遘2002年，學校裏勢體育節算過去做了15屆. 趁2005年起，學生會每蜀年都有做社團巡禮. 遘2013年有33芘社團，比如講湖濱文社、天文社、模擬聯合國社、無戒動漫社、楚門話劇社等等.
象徵
福州三中倛校訓是「勵志、篤學、力行」. 勵志就是講專心做事. 篤學就是學乇著認真. 力行就是做事著努力.
參考資料
分類:福州學校
福安話
福安話是閩東語北部其蜀種代表方言，屬閩東語北片. 使其儂主要着福建省閩東寧德其福安市. 福安話是北片其代表方言，共其他北片方言差𣍐去遠，有其儂也將囫圇隻北片方言都掏統稱號𡅏“福安話”.
福安舊底是寧德地區其文化中心. 清朝末年，出現蜀本專門介紹福安話音韻其韻書，名字號𡅏《安腔八音》.
共福州話其區別
相對福州話來講，福安話裡勢保留相當価其古代閩東語其特色. 福安話也受北部吳語其影響，發生蜀部份其變化.
1746 nièng
1746
福安話
共福州話其區別
分類:語言 分類:閩東
1746 nièng
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
7 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 1 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 1 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Hamilton Gông (Indiana)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Indiana gì siŏh ciáh gông.
分類:Indiana gì gông
氖
縮圖|氖其電子示意圖 氖，是蜀種化學元素，伊其原子序數是10，元素符號是Ne. 伊雅穩定，所以一般都是單質氖氣. 氖氣是蜀種無顏色其稀有氣體，因為伊敆放電其辰侯會發出橙紅色其光，所以講儂家一般使伊來做霓虹燈，試電筆使伊也雅好.
分類:化學元素
Gă̤ (ngṳ̀)
Gă̤ (鮭 hĕ̤k 魨訓讀), iâ hô̤ lō̤ duâi-bók-gă̤ (大腹鮭 hĕ̤k 大腹魨), sê siŏh cṳ̄ng găh sié-gái gáuk-ché̤ṳ ciāng-cūi gâe̤ng gèng-cūi dâi-dŏng sĕng-uăk gì ngṳ̀. Dáung sêu-gáu ŭi-hiĕk gì sèng-hâu, gă̤ ô-niĕ-ài chṳ̄-káik hék cūi hĕ̤k-chiā kŭng-ké gáu bók-lō̤ diē-sié, ciŏng cê-gă biéng duâi gūi buôi lì hiáh dó̤i-tàu, gó-chṳ̄ iâ ké̤ṳk Hók-ciŭ-nè̤ng gáe̤ lō̤ duâi-bók-gă̤. Lêng-nguôi, gă̤ gì nô̤i-câung, háik gâe̤ng ngṳ̀-cī dŭ ô dŭk, nè̤ng nâ-sê mâ̤ siēu-sĭng siăh diē â̤ dé̤ṳng-dŭk, ngièng-dâe̤ng sèng-hâu â̤ dé-sī. Chŭi-iòng gă̤ ô dŭk, ĭ gô-sê siŏh cṳ̄ng dê̤ṳng-iéu gì hāi-chiĕng, kēu-ê iā cóng, gĭng-guó ché̤ṳ-lī gì gă̤ kō̤-ī ăng-cuòng gì siăh. Dṳ̆ng-guók, Nĭk-buōng, Hàng-guók dēng guók-gă dŭ ô iā òng gì siăh gă̤ gì lĭk-sṳ̄.
分類:Ngṳ̀
132
132 sê 131 gâe̤ng 133 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Kuóh-chióh
Kuóh-chióh (曲尺), iâ hô̤ lā̤ gṳ̄-chék (矩尺), sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k gă-gĕ̤ng gă-sĭ-huă, iù lâng-bĕng siŏh-iông dòng gì dĭk-gáe̤k gì chióh cū-siàng, dò̤ lì liòng 90 dô gì dĭk-gáe̤k biēu-méng.
分類:só-hŏk 分類:ùng-gê̤ṳ
132
分類:Só-cê
7 nguŏk 1 hô̤
Guó-sié
分類:7 nguŏk
Nicaragua
分類:Dṳ̆ng Mī-ciŭ guók-gă
Siàng-chê
Siàng-chê (城市) sê bī-gáu duâi gì ìng-lôi diâng-gṳ̆-diēng, ìng-kēu mĕk, siŏng-ngiĕk huák-dăk, gáuk-cṳ̄ng gŭng-gâe̤ng siék-siĕ cêng ciòng.
分類:Dê-lī
Că̤
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Uòng-giāng sĭk-pīng 分類:Sĕk-ék 分類:Dṳ̆ng-guók_ciék-kéng_sĭk-pīng
Bă-là̤
Bă-là̤ (巴黎, Paris) sê Huák-guók gì siū-dŭ. Bă-là̤ sê Huák-guók gì céng-dê dṳ̆ng-sĭng, iā sê Huák-guók gì lĭk-sṳ̄ ùng-huá miàng siàng, ô săng chiĕng gūi nièng gì lĭk-sṳ̄.
Chăng-kō̤
分類:Siū-dŭ 分類:Huák-guók
7 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 2 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 2 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Vĩnh Long
Vĩnh Long sê Uŏk-nàng gì siŏh ciáh sēng.
分類:Uŏk-nàng
1747 nièng
1747
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
臺北
臺北（俗寫台北，閩東語平話字：Dài-báe̤k，閩南語白話字：Tâi-pak），是前民國政府所在地. 臺北包括臺北市共周圍其新北市.
分類:城市 分類:臺灣
Boyd Gông (Nebraska)
Boyd Gông sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
分類:Nebraska gì gông
Ulanqab
Ulanqab sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Nô̤i Mùng-gū
Ĭ-dìng Báuk-ùng
Ĭ-dìng Báuk-ùng (伊藤 博文) sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh céng-dê ìng-ŭk. Ĭ sê Nĭk-buōng tàu ciáh gì siū-sióng, dó̤i Nĭk-buōng chĭng-liŏh Dièu-siēng góng-hióng iā duâi, gó-chṳ̄ Hàng-guók nè̤ng dŭ céng kó̤ nô ĭ. 1909 nièng, ké̤ṳk Hàng-guók nè̤ng diŏh Muāng-chĭng gì Hăk-ī-bĭng áng-sák.
Bó̤-cāi
Bó̤-cāi (報紙) iâ hô̤ lā̤ sĭng-ùng-cāi (新聞紙), sê siŏh cṳ̄ng kĕk gá-cék bī-gáu dă̤ gì cāi éng gì siŏh cṳ̄ng chók-bēng-ŭk, ék-buăng sê dò̤ lā̤ niông nè̤ng â̤ hiēu có̤i gê̤ṳng gì sĭng-ùng sāi.
分類:Muòi-tā̤ 分類:Chók-bēng-ŭk 分類:Séng-sék
Diô
Diô (墿, gĭng-dáng sĭk-cié tĕ̤k „duô“), hĕ̤k-ciā hóng-tŭk có̤ lô (路), siŏng-dŏng ṳ̀ dô̤ (道), sê dò̤ nè̤ng gâe̤ng gău-tŭng gĕ̤ng-gé̤ṳ giàng gì siék-siĕ.
Iā gōng diô-lô.
分類: Dê-lī
133
分類:Só-cê
Gák-lì
Gák-lì (蛤蜊) iâ hô̤ lā̤ „gák“ (蛤), sê siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk (軟體動物), iâ sê hāi-chiĕng gì siŏh cṳ̄ng. Gák buŏng ùng-gák (文蛤), huă-gák (花蛤), hăng (蚶) iā sâ̤ cṳ̄ng.
分類:niōng-tā̤ dông-ŭk
Hamilton Gông (Iowa)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Iowa gì siŏh ciáh gông.
分類:Iowa gì gông
134
134 sê 133 gâe̤ng 135 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
9月1號
過世
1
Săng-gáe̤k-bēng
Diŏh ùng-gê̤ṳ dáing diē-sié, săng-gáe̤k-bēng cĭng sèu gâe̤ng ièng-giĕ, liòng-gáe̤k-giĕ, liòng-chióh cà̤ mâ̤.
7 nguŏk 4 hô̤
Guó-sié
分類:7 nguŏk
Hŭng-tăi
Hŭng-tăi (風颱) ciáng-sék mìng-chĭng (名稱) hô̤ lō̤ „iĕk-dái ké-siòng“ (熱帶氣旋, tropical cyclone), sê 1 cṳ̄ng nōng hŭng-bó̤ hiê-tūng (warm storm system), diŏh iĕk-dái hĕ̤k-ciā ā-iĕk-dái hāi-iòng gà̤-lēng hìng-siàng. Hŭng-tăi gì hŭng-lĭk sèu-sèu dăk gáu 10 ngék ī-gèng, gó puâng lā̤ hŭng-bó̤-ṳ̄, gó-chṳ̄ pó̤-huâi-lĭk cêng duâi.
Hŭng-tăi gì nèng-liông sê iù cūi-ké biéng dáe̤ng sū sék-huóng gì iĕk-nèng lì gì, sū-ī hŭng-tăi siŏh dĕng-lṳ̆k, nèng-liông lài-nguòng cêu mò̤ gó̤, hŭng-lĭk â̤ mâing-mâing biéng iŏk, gūi gĕ̤ng hâiu â̤ biéng có̤ hŭng-tăi-giāng (風颱囝), gáu-muōi cêu dìng gó̤.
Tū-ī-gì
Tū-ī-gì (土耳其, Türkiye), ciòng-miàng sê "Tū-ī-gì Gê̤ṳng-huò-guók" (Türkiye Cumhuriyeti), sê Siēu Ā-sá̤-ā gì siŏh bĭk guók-gă. Ĭ guók-géng-siáng siông ô 7 bĭk ciō-iéu gì guók-gă: să̤-báe̤k gì Bulgaria, să̤-biĕng gì Hĭ-lé-nà̤, dĕ̤ng-báe̤k gì Gruzia, Armenia, Iran, dĕ̤ng-nàng-buô gì Iraq gâe̤ng Sê̤ṳ-lé-ā. Lêng-nguôi, Tū-ī-gì báe̤k-buô ô Ŭ-hāi, să̤-buô ô Ái-gìng-hāi, nàng-buô ô Dê-dṳ̆ng-hāi. Tū-ī-gì găk Ā-ciŭ gâe̤ng Ĕu-ciŭ dŭ ô liāng-tū.
Hŭng-tăi
Nièng-nièng-màng hâ-tiĕng gâe̤ng chiŭ-tiĕng, téng Tái-bìng-iòng lì gì hŭng-tăi dŭ â̤ chuŏi gáu Dài-uăng, Hók-gióng, Ciék-gŏng, Guōng-dĕ̤ng dēng dê-kṳ̆.
Tū-ī-gì
Hiêng-dâi Tū-ī-gì dê-kṳ̆ găk gū-cā báik-cèng sê Dĕ̤ng Lò̤-mā Dá̤-guók ùng-mìng gì sū-câi. Dṳ̆ng Sié-gī Dĕ̤ng Lò̤-mā ké̤ṳk Osman Dá̤-guók miĕk-uòng, ciā dê-duòng bô kăi-sṳ̄ Ĭ-sṳ̆-làng-huá. Gĭng-dáng-nĭk gì Tū-ī-gì ùng-huá sê Dĕ̤ng-huŏng gâe̤ng Să̤-huŏng ùng-huá gì ṳ̀ng-hăk.
Ék Ciéng giék-sók hâiu, Osman Dá̤-guók gāi-tā̤, Tū-ī-gì iù-sê sìng-lĭk gê̤ṳng-huò-guók céng-hū, bêng-chiā nū-lĭk ciék-sêu Să̤-huŏng siĕng-céng gì ùng-huá gâe̤ng céng-dê cié-dô. 2005 nièng, Tū-ī-gì gă-ĭk Ĕu-mèng (European Union). Gĭng-dáng gì Tū-ī-gì ī-gĭng sê 1 bĭk bī-gáu mìng-ciō, kăi-huóng, céng-buô gì guók-gă.
Gă̤ (diô)
替代文字|縮圖|Gă̤ (diô) Gă̤ (街) sê sìang-déng dâi-dŏng ìng-kēu gâe̤ng siŏng-ngiĕk cék-dṳ̆ng gì duô. Gă̤ gì lâng-bèng ék-buăng dŭ ô lièng-piéng gì chuó.
Tū-ī-gì
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă 分類:Ā-ciŭ guók-gă 分類:Tū-ī-gì
Gĕ̤ng
Gĕ̤ng kō̤-nèng cī:
Giáng
Giáng (鏡) sê siŏh cṳ̄ng biēu-méng guŏng-guŏng-sék, ô huāng-siâ guŏng-siáng nèng-lĭk gì nó̤h. Giáng â̤ dé̤ṳng buŏng bàng-miêng-giáng, táu-giáng dēng dēng.
分類:Ŭk-lī
Liòng-tiĕng-chióh
Liòng-tiĕng-chióh (量天尺) iâ hô̤ lā̤ lĕ̤k-hŭng-ngì (六分儀), sê siŏh cṳ̄ng giàng-sùng sèng-âu sāi gì cáik-liòng ngì-ké.
Dâng-chái
Dâng-chái(淡菜) sê siŏh cṳ̄ng niōng-tā̤ dông-ŭk(軟體動物), sê hāi-chiĕng gì siŏh cṳ̄ng.
Liòng-tiĕng-chióh
分類:só-hŏk 分類:ùng-gê̤ṳ
Dâng-chái
分類:niōng-tā̤ dông-ŭk
Boyle Gông (Kentucky)
Boyle Gông sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
1748 nièng
1748
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
古希臘
古希臘，或者講古希利尼，是歐洲公元前8世紀其古代文明，發源著希臘下游地區.
Mìng
Mìng kō̤-nèng sê:
Hamilton Gông (Kansas)
分類:Kansas gì gông
7 nguŏk 4 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 4 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 4 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
135
135 sê 134 gâe̤ng 136 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
9月2號
過世
2
7 nguŏk 3 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 3 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 3 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Nĭk-tàu
Nĭk-tàu (hù-hô̤: ), hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ Tái-iòng (太陽), sê tái-iòng-hiê gì 1 lăk diâng-sĭng, dâe̤ng-liông sê gó̤-lòng tái-iòng-hiê gì 99%. Dê-giù gâe̤ng gì-tă gì giàng-sĭng dŭ diŏh nĭk-tàu bòng-biĕng pă-lă-kuàng. Ô nĭk-tàu ciáh ô dê-giù gì nĭk-dŏng gâe̤ng màng-buŏ. Dê-giù ông-dông sū-sṳ̆ gì nèng-liông, dê-giù gà̤-dēng ciòng-buô sĕng-miâng sū-sṳ̆ gì nè̤ng-liông dŭ sê Nĭk-tàu tì-gâe̤ng gì.
Nĭk-tàu gâe̤ng sìng-uâ
Dṳ̆ng-guók sìng-uâ ô „Hâiu-ngiê siâ nĭk“ (后羿射日) gì diòng-siók. Gū-cā-cā sèng-hâiu, tiĕng lā̤ ô 10 lăk nĭk-tàu, duâi-dê dŭ ké̤ṳk hiék dă gó̤. Hâiu-ngiê cêu sāi ciéng siŏk dâung 9 lăk, diông 1 lăk. Iù-sê ìng-lôi gì sĕng-còng kuàng-gīng ciáh biéng ciáng-siòng.
Hĭ-lé-nà̤ sìng-uâ diē-sié, tái-iòng-sìng sê Ă-pŏ̤-lò̤ (阿波羅).
分類:Tái-iòng-hiê 分類:Diâng-sĭng
1749 nièng
1749
Guó-sié
分類:1740 nièng-dâi
136
136 sê 135 gâe̤ng 137 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
1750 nièng
1750
9月3號
過世
3
6 nguŏk 4 hô̤
Guó-sié
分類:6 nguŏk
Bracken Gông (Kentucky)
Bracken Gông sê Mī-guók Kentucky gì siŏh ciáh gông.
分類:Kentucky gì gông
7 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
138
138 sê 137 gâe̤ng 139 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
137
137 sê 136 gâe̤ng 138 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Gēu-gī
分類:Sĭk-ŭk 分類:Dṳ̆ng-iŏh
Nông-nièng
Nông-nièng (閏年) sê cī bī puō-tŭng gì nièng (bìng-nièng) dòng chók siŏh dâung sì-găng gì nièng-hông, diŏh gáuk cṳ̄ng gì lĭk-huák diē-sié dŭ ô, mŭk-dék sê mì-buō nièng giĕ-dêng gì gī-nièng gâe̤ng dê-giù gŭng-diōng sāng-sĕng gì chă-é.
Liòng-gáe̤k-giĕ
Liòng-gáe̤k-giĕ (量角規) sê siŏh cṳ̄ng ièng gì hĕ̤k-ciā buáng-ièng gì gă-sĭ-huă, dò̤ lì liòng gáe̤k-dô.
Diŏh ùng-gê̤ṳ dáing diē-sié, liòng-gáe̤k-giĕ cĭng sèu gâe̤ng ièng-giĕ, săng-gáe̤k-bēng, liòng-chióh cà̤ mâ̤.
分類:só-hŏk 分類:ùng-gê̤ṳ
Vĩnh Phúc
分類:Uŏk-nàng
139
139 sê 138 gâe̤ng 140 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Atayal-cŭk
Atayal-cŭk iâ hô̤ lā̤ Tayal-cŭk, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Dṳ̆ng-iŏng Săng-măh hó-gê̤ṳng.
139
分類:Só-cê
Atayal-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
7 nguŏk 6 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 6 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 6 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Hók-ăng
Hók-ăng-chê (福安市) sê Nìng-dáik â-dā̤ gì siŏh bĭh chê, gô-dā̤ sê Nìng-dáik dê-kṳ̆ gì hèng-céng dṳ̆ng-sĭng.
Hók-ăng nè̤ng gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì Hók-ăng-uâ.
分類:Nìng-dáik
Hamilton Gông (Nebraska)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
分類:Nebraska gì gông
Amis-cŭk
Amis-cŭk iâ hô̤ lā̤ Pangcah-cŭk, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Huă-lièng, Bìng-dĕ̤ng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
1751 nièng
1751
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
9月4號
過世
4
Hinggan
Hinggan sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh mèng (Aimag).
分類:Nô̤i Mùng-gū
媽祖
媽祖是福建沿海共臺灣民間其珠娘神. 福州儂也稱伊做「媽祖婆婆」. 對伊其成圖來講，媽祖會保佑大家儂其平安.
講遘當時，媽祖原名「林默娘」，960年敆莆田湄洲島出世. 16歲辰候伊就得著神仙其指導. 以後升天變作神仙，保佑東海儂.
分類:福建儂 分類:傳說 分類:興化 分類:興化文化 分類:福建 分類:道教
Ò̤
Ò̤ (河), iâ hô̤ lā̤ gĕ̤ng (江), sê tiĕng-iòng gì duâi cūi-dô̤. Ò̤ kī-tàu gì dê-huŏng ô kō̤-nèng sê hù hĕ̤k-ciā cuòng; iâ ô kō̤-nèng sê gūi dèu nâung gì cūi-dô̤, ciŏng-uâng gì cūi-dô̤ hô̤ lā̤ kă̤ (溪). Duâi buô-hông gì ò̤, ò̤-cūi â̤ làu gáu hāi-iòng diē-sié kó̤. Iâ ô ò̤ gì ò̤-cūi có̤i-muōi ng-sê làu kó̤ hāi-iòng, cuòi cêu sê nô̤i-làu-ò̤ (內流河). Ô gì nô̤i-làu-ò̤ sê làu gáu nô̤i-làu-hù diē-sié kó̤; ô gì chiông Tarim Ò̤ ciŏng-uâng, có̤i-cṳ̆ng diŏh să-mŏ̤h diē-sié biéng mò̤ gó̤.
Diŏh ciáng-siòng gì cìng-huóng â-dā̤, ò̤-cūi â̤ ièng ò̤-gièng làu. Ô gì sêng-âu ĭng-ôi dáung guó duâi gì ṳ̄ hĕ̤k-ciā gì-tă gáuk-cṳ̄ng cìng-huóng, ò̤-cūi â̤ chiĕu-guó ciáng-siòng gì cūi-ôi, ciŏng ò̤-gièng biĕng-dău gì dê-huŏng mĭh gó̤, cuòi cêu sê có̤-cūi-dâung, iâ hô̤ lā̤ huák-kă̤-cūi.
Ò̤ ciā sṳ̀ găk gô-dā̤ ék-buāng nâ cī Uòng-ò̤; gĕ̤ng ciā sṳ̀ ék-buāng nâ cī Diòng-gĕ̤ng. Gì-tă gì ò̤ dŭ hô̤ lā̤ sié-nó̤h cūi sié-nó̤h cūi, pī-ṳ̀ gōng „Mìng-gĕ̤ng“ (閩江) găk gô-dā̤ cêu hô̤ lā̤ „Mìng-cūi“ (閩水).
分類:Ò̤
Honduras
Honduras sê Dṳ̆ng Mī-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
Bradford Gông (Florida)
Bradford Gông sê Mī-guók Florida gì siŏh ciáh gông.
分類:Florida gì gông
Norodom Sihanouk
Norodom Sihanouk (នរោត្ដម សីហនុ, ) sê siŏh ciáh Kampuchea gì céng-dê-gă. Ĭ diŏh 1993 nièng gáu 2004 nièng sê Kampuchea gì guók-uòng. Ĭ gâe̤ng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì guăng-hiê mâ̤ ngài.
分類:Kampuchea ìng-ŭk
140
140 sê 139 gâe̤ng 141 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
7 nguŏk 7 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 7 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 7 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Iù-diĕng-báu
Iù-diĕng-báu (油甜苞), iâ ô nè̤ng siā có̤ iù-tiĕng-páu (油天砲), sê siŏh cṳ̄ng ék-nièng-sĕng chō̤-buōng sĭk-ŭk, iâ sê sié-gái gà̤-dēng sāng-liông có̤i gèng gì liòng-sĭk.
Iâ gó̤ ìng-ĕ̤ng-bău (仁蚣苞). Sêu pū-tŭng-uâ īng-hiōng hiêng-câi iâ ô nè̤ng gáe̤ ĭ ngṳ̆k-mī (玉米).
分類:Sĭk-ŭk 分類:Liòng-sĭk
Mìng (Hók-gióng)
Mìng (閩) sê Hók-gióng-sēng gì gāng-chĭng. Ĭ có̤i cā chók-hiêng diŏh Dṳ̆ng-guók gū cṳ̆ gì «Săng-hāi-gĭng» (山海經) diē-sié: "Mìng câi hāi dṳ̆ng" (閩在海中). «Suók Ùng Gāi Cê» diē-sié gōng: "Mìng, dĕ̤ng-nàng Uŏk, siè cṳ̄ng." (閩, 東南越, 蛇種.) Mìng cê diē-sié gì "tè̤ng" (虫) sê siè, gū-cā Hók-gióng gì cê̤ṳ-mìng sê cṳ̀ng-bái siè gì.
Hók-gióng iâ biék-chĭng có̤ Chék-mìng (七閩) hĕ̤k-ciā Báik-mìng (八閩). Chék-mìng sê bī Ciŭ-dièu sì-dâi dêu diŏh Hók-gióng gâe̤ng Ciék-gŏng nàng-huŏng gì chék ciĕ ī bái siè gì Mìng-cŭk hâiu-iô buô-lŏ̤h. Báik-mìng sê bī Nguòng-dièu kăi-sṳ̄ sĭk-hèng gì dṳ̆ng-cṳ̆-sēng-cié (中書省制), dé Hók-ciŭ, Gióng-nìng, Ciòng-ciŭ, Hĭng-huá, Siêu-ū, Iòng-bìng, Tĭng-ciŭ, Ciŏng-ciŭ ciā Báik-dô̤-hū.
分類:Hók-gióng
Gruzia
Gruzia (საქართველო) sê siŏh ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Să̤ Ā.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă 分類:Ā-ciŭ guók-gă
Germanium
Germanium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 32, huá-hŏk hù-hô̤ sê Ge.
Bunun-cŭk
Bunun-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Nàng-dàu, Gŏ̤-hṳ̀ng, Huă-lièng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.
Germanium
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Bunun-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
河
河，也號𡅏江，是天然其大水道. 河起頭其地方有可能是湖或者泉；也有可能是幾條嫩其水道，總款其水道號𡅏溪.
大部分其河，河水會流遘海洋裡勢去. 也有河其河水最尾伓是流去海洋，嚽就是內流河. 有其內流河是流遘內流湖裡勢去；有其像塔里木河總款，最終着沙漠裡勢變無去.
着正常其情況下底，河水會沿河墘流. 有其辰候因為逿過大其雨或者其他各種情況，河水會超過正常其水位，將河墘邊斗其地方汆去，嚽就是做水蕩，也號𡅏發溪水.
河者詞敆舊底一般僅指黃河；江者詞一般僅指長江. 其他其河都號𡅏甚乇水甚乇水，譬如講「閩江」敆舊底就號𡅏「閩水」.
分類:河
1752 nièng
1752
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
9月5號
過世
5
Kanakanavu-cŭk
Kanakanavu-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Gŏ̤-hṳ̀ng.
Hamilton Gông (New York)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók New York gì siŏh ciáh gông.
Kanakanavu-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
141
141 sê 140 gâe̤ng 142 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Cháe̤
Cháe̤ (莇) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk, guōi-cī â̤ siăh, iĕk-tiĕng siăh lā̤ â̤ chĭng-liòng gāi-dŭk (清涼解毒).
分類:Sĭk-ŭk
10 nguŏk 3 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
1753 nièng
1753
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
Ngṳ̀ng-hòng
Ngṳ̀ng-hòng (銀行) sê kĕk còng-kuāng, dái-kuāng, huôi-kuāng gâe̤ng cṳ̆-sé̤ṳk có̤ ngiĕk-ô, sìng-dăng séng-ê̤ṳng dṳ̆ng-gái gì gĭng-ṳ̀ng gĭ-gáiu.
分類:Gĭng-cá̤
Armenia-ngṳ̄
(հայերեն) sê sê sié-gái ciō-iéu gì ngṳ̄-ngiòng cĭ-ék. Dṳ̆ng gâe̤ng Să̤  sê chĭng-chék. Ciòng sié-gái ī có̤ mū-ngṳ̄ gì nè̤ng dŭ-liāng ô 670 uâng nè̤ng.
分類:Ngṳ̄-ngiòng
142
142 sê 141 gâe̤ng 143 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
7 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 8 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 8 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Háng-ngṳ̄
Háng-ngṳ̄ (漢語), iâ hô̤ lā̤ Huà-ngṳ̄ (華語), sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók, Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) gâe̤ng Sĭng-gă-pŏ̤ gì Háng-cŭk nè̤ng sāi gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng.
Găk hī gūi ciáh guók-gă diē-sié, guăng-huŏng dŭ ciŏng Háng-ngṳ̄-cŭk gì sū-iū ngṳ̄-ngiòng hô̤ lā̤ Háng-ngṳ̄, ciŏng gì-dṳ̆ng gì siŏh cṳ̄ng hô̤ lā̤ Pū-tŭng-uâ (iâ hô̤ lā̤ Guók-ngṳ̄) hô̤ lā̤ „Biĕu-cūng Háng-ngṳ̄“, gì-tă Háng-ngṳ̄-cŭk gì ngṳ̄-ngiòng dŭ ké̤ṳk ĭ hô̤ lā̤ „huŏng-ngiòng“. Sĭk-cié cuòi ùng-ciòng sê céng-dê é-ngiê siông gì „huŏng-ngiòng“, téng ngṳ̄-ngiòng-hŏk gì huŏng-miêng lì gōng, gōng Pū-tŭng-uâ gì nè̤ng táu-dā̤ dŭ tiăng mâ̤ huòi-é gì-tă „huŏng-ngiòng“, gó-chṳ̄ diŏh sáung ngṳ̄-ngiòng, ng-sê huŏng-ngiòng.
Gái káng
分類:Ngṳ̄-ngiòng 分類:Dṳ̆ng-guók
Hók-tīng
Hók-tīng-chê (福鼎市, iâ â̤ sāi tĕ̤k Hók-diāng-chê hĕk-ciā Hók-dīng-chê) sê Nìng-dáik â-dā̤ gì siŏh bĭh chê. Hók-tīng gì báe̤k-biĕng sê Ciék-gŏng-sēng.
Hók-tīng nè̤ng gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì Hók-tīng-uâ, ciā uâ sê Hók-ăng-uâ gì siŏh bĭh hŭng-ciĕ.
分類:Nìng-dáik
Săng-ôi-ék-tā̤
Săng-ôi-ék-tā̤ (三位一體) sê Gĭ-dók-gáu gì gĭ-buōng gáu-ngiê, sŏng-chĭng Siông-dá̤ ô săng ciéh ôi-gáh: Séng-hô, Séng-cṳ̄ (dô̤-sìng-nṳ̆k-sĭng có̤ Ià-sŭ Gĭ-dók), gâe̤ng Séng-sìng. Gāng-dăng gōng, cêu sê nâ ô mì-ék siŏh ciéh Siông-dá̤; Séng-hô uòng-cuòng sê Siông-dá̤, Séng-cṳ̄ uòng-cuòng sê Siông-dá̤, Séng-sìng uòng-cuòng sê Siông-dá̤; Séng-hô ng-sê Séng-cṳ̄, Séng-cṳ̄ ng-sê Séng-sìng, Séng-sìng ng-sê Séng-hô.
分類:Gĭ-dók-gáu
9月6號
過世
6
莆田
旅遊
莆田其湄洲島是媽祖出生其地方.
Kavalan-cŭk
Kavalan-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Ngiè-làng, Huă-lièng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Uâ-lài
Uâ-lài sê hāi-dā̤ gì siŏh cṳ̄ng ngâing-gáuk-ngṳ̀, tàu duâi muōi nâung, chói duâi, bô gă ô iā ciĕng gì chói-kī, mò̤ lìng, tàu-dīng ô siŏh dèu chiŭ-chiŭ â̤ huák-guŏng lì hék-īng gì-tă dông-ŭk ké̤ṳk ĭ niăh lì siăh. Uā-lài bàng-siòng kók hāi-dā̤, iā ciēu siù-cūi, ó̤i déng-dâe̤ng gì sèng-hâu gĭng-siòng kó̤ ngṳ̀-chĭ lì bà. Găh Hók-ciŭ, uā-lài sê siŏh cṳ̄ng hāi-chiĕng, ô sèng-hâu háng-cê siā có̤ 畫來 (Lò̤-nguòng) hĕ̤k-chiā 話賽 (Lièng-gŏng), cṳ̆-méng ô gé có̤ bì-bà-ngṳ̀ (琵琶魚). Dṳ̀-kŭi Hók-gióng, uā-lài găh sié-gái iā-sâ̤ guók-gă, pī-ṳ̀ Nĭk-buōng, Să̤-băng-ngà, É-dâi-lé dēng, iâ sê sêu huăng-ìng gì hāi-chiĕng.
Chăng-kō̤ ùng-hióng
分類: Ngṳ̀
Bradford Gông (Pennsylvania)
Bradford Gông sê Mī-guók Pennsylvania gì siŏh ciáh gông.
Gì-chái
分類:Chái 分類:Sĭk-ŭk
143
143 sê 142 gâe̤ng 144 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
7 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 9 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 9 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Thaksin Shinawatra
Thaksin Shinawatra (Tái-ngṳ̄: ทักษิณ ชินวัตร, 1949 n. 7 ng. 26 h. - ) sê Tái-guók gì siŏh ciáh céng-dê-gă. Ĭ diŏh 2001 nièng 2 nguŏk 9 hô̤ gáu 2006 nièng 9 nguŏk 19 hô̤ sê Tái-guók gì siū-sióng.
Ĭ gì cū-cŭng sê Dṳ̆ng-guók Káh-gă-nè̤ng, Dṳ̆ng-ùng miàng-cê hô̤ lā̤ Kiŭ Dăk-sĭng (丘達新).
分類:Tái-guók ìng-ŭk
Hamilton Gông (Ohio)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Ohio gì siŏh ciáh gông.
分類:Ohio gì gông
1754 nièng
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
Yên Bái
分類:Uŏk-nàng
10 nguŏk 4 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Ciá-ìng
Ciá-ìng-gâing (柘榮縣) sê Nìng-dáik â-dā̤ gì siŏh bĭh gâing. Ciá-ìng-gâing gì nè̤ng gōng gì sê Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì Hà-puō-uâ, ciā uâ sê Hók-ăng-uâ gì siŏh bĭh hŭng-ciĕ.
分類:Nìng-dáik
9月7號
過世
7
Gruzia-ngṳ̄
Gruzia-ngṳ̄ (ქართული ენა) sê sê sié-gái gì ngṳ̄-ngiòng cĭ-ék. Ciòng sié-gái ī Gruzia-ngṳ̄ có̤ mū-ngṳ̄ gì nè̤ng dŭ-liāng ô 700 uâng nè̤ng.
Paiwan-cŭk
Paiwan-cŭk iâ hô̤ lā̤ Bà̤-uăng-cŭk, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Bìng-dĕ̤ng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.
Mĕ̤k-lê
Mĕ̤k-lê (茉莉) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk, huă (花) sê băh gì sáik. Mĕ̤k-lê sê hók-ciŭ gì chê-huă, hók-gióng gì mĕ̤k-lê-huă-dà (茉莉花茶) iā chók-miàng.
分類:sĭk-ŭk 分類:huă
145
145 sê 144 gâe̤ng 146 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1755 nièng
1755
Hŏk-hâu
Hŏk-hâu (學校), bók hô̤ lā̤ hŏk-dòng, sê ô ék-dêng tiàng-sê̤ṳ, ô ék-dêng diòng-sū gâe̤ng sì-găng lì ciŏng-muòng gá nè̤ng dĭ-sék gì dê-huŏng. Hŏk-hâu â̤ dé̤ṳng buŏng sé cṳ̄ng: éu-dê-huòng, siēu-hŏk, dṳ̆ng-hŏk, dâi-hŏk.
1755 nièng
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
Hŏk-hâu
分類:Gáu-ṳ̆k
7 nguŏk 10 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
144
144 sê 143 gâe̤ng 145 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Alxa
Alxa sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh mèng (Aimag).
Puyuma-cŭk
Puyuma-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu hŭng-buó diŏh Dài-dĕ̤ng.
Alxa
分類:Nô̤i Mùng-gū
Puyuma-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Bradley Gông (Arkansas)
Bradley Gông sê Mī-guók Arkansas gì siŏh ciáh gông.
分類:Arkansas gì gông
1756 nièng
1756
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
水𩸎
水𩸎， 复冩咯水墊或水澱，是蜀種海魚. 水𩸎無鱗，身體野軟，喙擘野大，牙齿复嫩复密，目睭野嫩，一般長15遘26釐米，重75遘150克，會食嫩嫩仔其無脊椎動物，由印度洋遘太平洋都有分佈. 敆福州，水𩸎是蜀種有名其海鮮，有放湯、煎、烰等各種煮法. 分類:魚
7 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 11 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 11 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
10 nguŏk 5 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
146
146 sê 145 gâe̤ng 147 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
鼓山
鼓山是福州最出名倛蜀座山，敆福州市區東邊郊外8公里夫塊，屬晉安區鼓山鎮管.
分類:山分類:福州
Sêu-nìng
Sêu-nìng-gâing (壽寧縣) sê Nìng-dáik â-dā̤ gì siŏh bĭh gâing. Sêu-nìng-gâing gì nè̤ng ô gì gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì Hók-ăng-uâ, iâ ô gì nè̤ng gōng Ngù-ngṳ̄.
分類:Nìng-dáik
Rukai-cŭk
Rukai-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Gŏ̤-hṳ̀ng, Bìng-dĕ̤ng gâe̤ng Dài-dĕ̤ng.
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
9月8號
過世
8
Bradley Gông (Tennessee)
Bradley Gông sê Mī-guók Tennessee gì siŏh ciáh gông.
Hamilton Gông (Tennessee)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Tennessee gì siŏh ciáh gông.
Bradley Gông (Tennessee)
分類:Tennessee gì gông
Hamilton Gông (Tennessee)
分類:Tennessee gì gông
9月9號
過世
9
147
147 sê 146 gâe̤ng 148 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Yingluck Shinawatra
Ĭ gì cū-cŭng sê Dṳ̆ng-guók Káh-gă-nè̤ng, Dṳ̆ng-ùng miàng-cê hô̤ lā̤ Kiŭ Ĭng-lŏk (丘英樂).
分類:Tái-guók ìng-ŭk
Saaroa-cŭk
Saaroa-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Gŏ̤-hṳ̀ng.
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
1757 nièng
1757
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
Guatemala
Guatemala sê Dṳ̆ng Mī-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Dṳ̆ng Mī-ciŭ guók-gă
10 nguŏk 6 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Gái-chái
Gái-chái(芥菜, hŏk-miàng:Brassica juncea) sê siŏh cṳ̄ng siŏh-nièng-sĕng chō̤-buōng sĭk-ŭk, iâ sê siŏh cṳ̄ng chái.
分類:Chái 分類:Sĭk-ŭk
Hamilton Gông (Texas)
Hamilton Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamilton County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
148
148 sê 147 gâe̤ng 149 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
7 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 12 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 12 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
9月10號
過世
10
Huă-chái
Huă-chái (花菜) iâ hô̤ lā̤ iòng-gái-làng (洋芥藍), sê siŏh cṳ̄ng chái.
分類:Sĭk-ŭk 分類:Chái
Andorra
Andorra (Principat d'Andorra) sê sié-gāi gà̤-dēng gì siŏh ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Să̤-ĕu, ké̤ṳk Huák-guók gâe̤ng Să̤-băng-ngà bău-ùi.
Sakizaya-cŭk
Sakizaya-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Huă-lièng.
Andorra
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Sakizaya-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
福州西湖
福州西湖著福州市區西北部.
Guók-dáe̤ng
Guók-dáe̤ng (蟈蝀 hĕ̤k 谷凍), sê siŏh cṳ̄ng liōng-chă̤-gŏng uă-kuŏ dông-ŭk. Guók-dáe̤ng dòng â̤ dăk-gáu 20 liè-mī, dâe̤ng 200 gáu 350 káik, âu-piăng chăng hŭi sáik, giéu-siăng iā duâi, găh Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng gâe̤ng Dĕ̤ng-nàng-ā săng-kṳ̆ gì kă̤-cūi hĕ̤k-chiā dâe̤ng-dâe̤ng dâi-dŏng dŭ ô, nĭk-dŏng hiŭ-sék, màng-buŏ chók-lì uăk-dông, â̤ siăh tè̤ng. Găh Hók-ciŭ, guók-dáe̤ng ké̤ṳk nè̤ng dáung siŏh cṳ̄ng cṳ̆-buō gì nó̤h lì siăh.
分類: Cék-tùi dông-ŭk
Kyril cê-mō̤
Kyril cê-mō̤ sê Slav guók-gă sāi gì siŏh cṳ̄ng cê-mō̤.
Gĭ-buōng cê-mō̤
Kyril cê-mō̤ ô 29 ciáh gĭ-buōng gì cê-mō̤, muōi siŏh ciáh dŭ ô duâi-siā gâe̤ng siēu-siā 2 cṳ̄ng siā-huák:
分類:Ùng-cê
Branch Gông (Michigan)
Branch Gông sê Mī-guók Michigan gì siŏh ciáh gông.
分類:Michigan gì gông
10 nguŏk 7 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
1758 nièng
1758
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
149
149 sê 148 gâe̤ng 150 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1759 nièng
1759
Guó-sié
分類:1750 nièng-dâi
Hamlin Gông (South Dakota)
Hamlin Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hamlin County) sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:South Dakota gì gông
白水洋
白水洋是寧德屏南倛蜀隻景點. 分類:山分類:河
7 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Saisiyat-cŭk
Saisiyat-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu hŭng-buó diŏh Dṳ̆ng-iŏng Săng-măh gì să̤-méng.
Puòi-à̤
Puòi-à̤(皮鞋) sê siŏh cṳ̄ng kĕk dông-ŭk gì puòi hĕ̤k-ciā ìng-cô̤-gáik có̤ gì à̤.
分類:Ĭ-siòng 分類:À̤
Saisiyat-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
150
150 sê 149 gâe̤ng 151 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Seediq-cŭk
Seediq-cŭk sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, hŭng-buó diŏh Nàng-dàu gâe̤ng Huă-lièng.
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
鈉
縮圖|鈉其電子示意圖（說明鈉雅活潑） 鈉，是蜀種化學元素，伊其原子序數是11，元素符號是Na. 伊也是蜀種雅活潑其金屬，所以鈉元素雅価都是化合物敆儂家生活臺中，譬如講，儂家食其鹽就是氯化鈉（NaCl）. 伊其焰色反應是黃色. 鈉固是人體其重要元素.
單質
常溫下共氧氣反應：
鈉共氧氣敆燃燒其辰侯反應：
鈉共水反應：
鈉共四氯化鈦反應：
氧化鈉
氧化鈉共水反應：
氧化鈉共鹽酸反應：
過氧化鈉
過氧化鈉共水反應：
過氧化鈉共二氧化碳反應：
碳酸鈉共碳酸氫鈉
'''碳酸鈉也叫蘇打共純鹼，碳酸氫鈉也叫小蘇打. '''
碳酸鈉共氫氧化鈣反應：
碳酸鈉共氯化鈣反應：
碳酸鈉共雅少其鹽酸反應：
碳酸鈉共雅価其鹽酸反應：
碳酸氫鈉共鹽酸反應：
碳酸鈉變碳酸氫鈉
加鹽酸：
PHP
縮圖|右|200px|PHP gì biĕu-cé PHP(ciòng-chĭng: Hypertext Preprocessor) sê 1 cṳ̄ng kŭi-nguòng(開源) giók-buōng ngṳ̄-ngiòng(腳本語言). 1995 nièng, iù Gáik-lìng-làng(格陵蘭) gĕ̤ng-tiàng-sṳ̆(工程師) Lá-sṳ̆-mō̤-sṳ̆ Lé-dŏ̤-hŭ(Rasmus Lerdorf) siék-gié chók-lì. Có̤i-cā sê Lé-dŏ̤-hŭ dò̤ lā̤ mì-hô(維護) cê-gă gì gá-ìng uōng-hiĕk(個人網頁). 1997 nièng, iù lâng ciáh Ī-sáik-liĕk gì gié-sáung-gĭ gĕ̤ng-tiàng-sṳ̆ gāi-siā.
鈉
碳酸鈉變碳酸氫鈉
加二氧化碳共水：：
PHP
Iā sâ̤ uōng-hiĕk tiàng-sê̤ṳ(程序) sê sāi PHP siā gì. Ék-buăng lì gōng PHP â găk duâi-buô-hông gì uōng-hiĕk hŭk-ô-ké(服務器) gâe̤ng chŏ̤-cáuk hiê-tūng(操作系統) gà̤-dēng bié. PHP ng-sāi cièng.
鈉
碳酸氫鈉變碳酸鈉
加熱：
加氫氧化鈉：
分類:化學元素
9月11號
過世
11
Xilingol
Xilingol sê Dṳ̆ng-guók Nô̤i Mùng-gū Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh mèng (Aimag).
分類:Nô̤i Mùng-gū
PHP
ngṳ̄-huák
Â-dā̤ sê sāi PHP siā gì siŏh ciáh gāng-dăng gì tiàng-sê̤ṳ, mŭk-dék sê suŏ-chók “Hello, world!”
分類:Piĕng-tiàng ngṳ̄-ngiòng
151
151 sê 150 gâe̤ng 152 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
7 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 14 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 14 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
9月12號
過世
12
Guōng-guă
Guōng-guă (管瓜) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk, guōi-cī â dáung sŭ-chái siăh.
Guōng-guă gì cī-cī â dông dṳ̆ng-iŏh, ô chĭng hié huá tàng gì gŭng-hâu. Guōng-guă iâ â có̤ guōng-guă-dà.
分類:sĭk-ŭk 分類:sŭ-chái
1760 nièng
1760
Guó-sié
分類:1760 nièng-dâi
10 nguŏk 8 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Ciŭ-nìng
Ciŭ-nìng-gâing (周寧縣) sê Nìng-dáik â-dā̤ gì siŏh bĭh gâing, să̤-biĕng sê Gŏng-să̤-sēng.
Hampden Gông (Massachusetts)
分類:Massachusetts gì gông
Ciŭ-nìng
Ciŭ-nìng nè̤ng gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì Ciŭ-nìng-uâ, ciā uâ sê Hók-ăng-uâ gì siŏh bĭh hŭng-ciĕ.
Bĭng-ciŭ
Bĭng-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Săng-dĕ̤ng
Tao-cŭk
Tao-cŭk, iâ hô̤ lā̤ Yami-cŭk, sê Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng diē-sié gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu hŭng-buó diŏh Dài-dĕ̤ng.
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
7 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)
7 nguŏk 15 hô̤ sê nùng-lĭk 7 nguŏk gì dâ̤ 15 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 7 nguŏk
Niŏh-hâ-ciŏ
Niŏh-hâ-ciŏ (箬下珠) sê siŏh cṳ̄ng sĭk-ŭk, â dông dṳ̆ng-iŏh(中藥) dò̤ tông lā̤ chuók, ô sék hŭng cī gīng(息風止痙), chĭng iĕk lì sék(清熱利濕) gì gŭng-hâu.
分類:sĭk-ŭk 分類:dṳ̆ng-iŏh
1761 nièng
1761
Guó-sié
分類:1760 nièng-dâi
Brantley Gông (Georgia)
Brantley Gông sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
分類:Georgia gì gông
Milan Kundera
Milan Kundera, diŏh Ciĕk-káik (Czech) chók-sié, hiêng-câi dêu Huák-guók, guók-cié-ciō-ngiê-ciā, Sĕng-miâng Dṳ̆ng Dŏng-mâ̤-dái cĭ Kĭng (Ciĕk-káik-ngṳ̄: Nesnesitelná lehkost bytí; Huák-ngṳ̄: L'insoutenable légèrté de l'être; Ĭng-ngṳ̄: The Unbearable Lightness of Being; Dáik-ngṳ̄: Die Unerträgliche Leichtighkeit des Seins; Guók-ngṳ̄: 生命中不能承受之輕) gì cáuk-ciā.
Sê̤ṳ-cék
1968 nièng, Kundera chăng-gă lāu "Prague cĭ chŭng" (Prague Spring) gāi-gáik ông-dông, dáng-sê ciā ông-dông sák-sák-muōi ké̤ṳk Sŭ-lièng gŭng-dôi déng-ák. Iù-sê Kundera kăi-sṳ̄ sāi cṳ̆ piĕ-bìng Siâ-huôi-ciō-ngiê, gó-chṳ̄ ĭ gì cáik-pīng dŭ ké̤ṳk céng-hū céng-cī. 1975 nièng, Kundera buăng kó̤ Huák-guók kó̤ dêu.
Iè-mìng Huák-guók ī-hâiu, Kundera gié-sṳ̆k huák-biēu cáuk-pīng, gé-liŏh Ciĕk-káik-nè̤ng huāng-káung Sŭ-lièng lī-dê gì dâi-gié. 1984 nièng, ĭ siŏh-sié-nè̤ng īng-hiōng-lĭk dék duâi gì cṳ̆ «Sĕng-miâng Dṳ̆ng Dŏng-mâ̤-dái cĭ Kĭng» chók-bēng. Kundera hâiu-gĭ gì cáuk-pīng céng-dê ê-dô̤ muōng lài muōng ciāng, kăi-sṳ̄ gă-tiĕng diék-hŏk gì sṳ̆-kō̤.
«Sĕng-miâng Dṳ̆ng Dŏng-mâ̤-dái cĭ Kĭng» gái-siêu
«Sĕng-miâng Dṳ̆ng Dŏng-mâ̤-dái cĭ Kĭng» sê Milan Kundera dék chók-miàng gì siēu-siók, ĭng-ôi cī buô cṳ̆ Kundera ciáh sìng-ùi sié-gái có̤i ūi-dâi gì cáuk-gă cĭ ék.
Cī buô cṳ̆ tŭng-guó dó̤i céng-dê gâe̤ng diék-hŏk gì sṳ̆-kō̤, gōng-sŭk lāu còng-câi īng-hèng gì ciō-dà̤: còng-câi dó̤-dā̤ sê dâe̤ng gó sê kĭng? Céng-dê ô mò̤ niông ìng-séng biéng ngài? Cī gūi ciáh ông-dà̤ dĭk-dáik ìng-lôi īng-uōng sṳ̆-liòng cék-céng.
Gì-tă ciō-iéu cáuk-pīng
分類:Ciĕk-káik ìng-ŭk 分類:Huák-guók ìng-ŭk 分類:Cáuk-gă
Thao-cŭk
分類:Dài-uăng nguòng-cê̤ṳ-mìng
Ciĕu-siàng
Ciĕu-siàng-kṳ̆ (蕉城區) sê Nìng-dáik â-dā̤ gì siŏh ciáh kṳ̆, iâ sê Nìng-dáik-chê mì-ék gì siŏh ciáh kṳ̆. Hŭ-uái gì nè̤ng ô gì gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì Hók-ăng-uâ.
分類:Nìng-dáik
Braxton Gông (West Virginia)
分類:West Virginia gì gông
9月13號
過世
13
10 nguŏk 9 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
152
152 sê 151 gâe̤ng 153 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
153
153 sê 152 gâe̤ng 154 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1 sié-gī
1 sié-gī sê cī téng 1 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 100 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók gì siŏh ciáh sié-gī.
Cá̤-nìng
Cá̤-nìng sê Dṳ̆ng-guók Săng-dĕ̤ng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Săng-dĕ̤ng
Duâi-tàu-chái
Duâi-tàu-chái(大頭菜) sê siŏh cṳ̄ng sĕ̤ng-cī-niŏh sĭk-ŭk. Ciā sĭk-ŭk gì gṳ̆ng-gṳ̆ng gâe̤ng chái-tàu siŏh iông duâi, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ duâi-tàu-chái. Duâi-tàu-chái gì gṳ̆ng-gṳ̆ng kék sièng dò̤ céng uòng ī-hâiu â̤ dé̤ṳng puói buông, iâ â̤ dé̤ṳng gă nṳ̆k diē-sié có̤ dièu-lâiu.