cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diéu-ngṳ̀-dài Liĕk-dō̤
Gái-káng
分類:Dài-uăng 分類:Gùng-dō̤
Ĭng-ngṳ̄
Ĭng-ngṳ̄ (英語, English) kī-nguòng găh Ĭng-guók, hiêng-káik-sì ô 1 piĕ guók-gă gâe̤ng dê-kṳ̆ sāi Ĭng-ngṳ̄ có̤ guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng, gó ô iā sâ̤ guók-gă ciong Ĭng-ngṳ̄ diâng có̤ dâ̤-nê ngṳ̄-ngiòng.
Ĭng-ngṳ̄ sê góng sié-gái sāi-ê̤ṳng huōng-ùi dék kuák gì ngṳ̄-ngiòng. Góng sié-gái dâi-mō̤ ô 3 é 5,400 uâng nè̤ng kĕk Ĭng-ngṳ̄ có̤ dâ̤-ék ngṳ̄-ngiòng. Kĕk Ĭng-ngṳ̄ có̤ dâ̤-nê ngṳ̄-ngiòng gì ìng-kēu ô 1 é 5,000 uâng gáu 15 é. Ĭng-ngṳ̄ iâ sê Lièng-hăk-guók guŏng-huŏng ngṳ̄-ngiòng cĭ ék.
Lĭk-sṳ̄
Ĭng-ngṳ̄ sê téng gū-cā Anglo-Saxons nè̤ng gōng gì gū Ĭng-ngṳ̄ iēng-biéng siàng gì, sê Să̤ German ngṳ̄-ciĕ (Western Germanic language) gì 1 cṳ̄ng. Gó-chṳ̄ gĭng-dáng gì Ĭng-ngṳ̄ ngṳ̄-huák duâi-buô-hông dŭ gâe̤ng gì-tă German ngṳ̄-cŭk ngṳ̄-ngiòng cĭng chiông (pī-ṳ̀-gōng Hò̤-làng-ngṳ̄ gâe̤ng Dáik-ngṳ̄).
11 sié-gī, Huák-guók Norman-nè̤ng (Normans) chĭng-huâng Ĭng-guók, ciŏng Huák-ngṳ̄ gâe̤ng Lá-dĭng-ngṳ̄ dái gáu Ĭng-guók, sū-ī hiêng-dâi Ĭng-ngṳ̄ iâ ô cĭng sâ̤ Lá-dĭng ngṳ̄-cŭk dăng-sṳ̀.
Gê̤ṳng-dâi gĕ̤ng-ngiĕk gáik-mêng ī-hâiu, Ĭng-ngṳ̄ tié Ĭng-guók gì gŭng-dôi diòng gáu hāi-nguôi gì sĭk-mìng-dê, mâing-mâing biéng siàng sié-gái dék sì-hèng gì ngṳ̄-ngiòng.
10月2號
過世
2
Ĭng-ngṳ̄
Lĭk-sṳ̄
I
18 sié-gī
18 sié-gī sê cī téng 1701 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 1800 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók gì siŏh ciáh sié-gī.
Suriname
Suriname sê Nàng Mī-ciŭ gì siŏh ciáh guók-gă.
Brooke Gông (West Virginia)
Brooke Gông sê Mī-guók West Virginia gì siŏh ciáh gông.
Suriname
分類:Nàng Mī-ciŭ guók-gă
Brooke Gông (West Virginia)
分類:West Virginia gì gông
187
187 sê 186 gâe̤ng 188 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Guōng-ăng
Guōng-ăng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
188
188 sê 187 gâe̤ng 189 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Să̤-sièng-sê
Să̤-sièng-sê (西禪寺) sê Hók-ciŭ gì siŏh ciáh miêu, găk Gū-làu-kṳ̆ Ì-săng gà̤-dēng, biĕng-dău sê Hók-ciŭ Dâi-hŏk Ì-săng hâu-kṳ̆.
分類:Hók-ciŭ 分類:Hŭk-gáu 分類:Sê
8 nguŏk 7 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 7 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 7 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Hancock Gông (Mississippi)
Hancock Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hancock County) sê Mī-guók Mississippi gì siŏh ciáh gông.
分類:Mississippi gì gông
Ùng-hók Êu
Bō̤-hô hiêng-cáung
分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
Báe̤k Sumatra
Báe̤k Sumatra (Sumatera Utara) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
1784 nièng
1784
Guó-sié
分類:1780 nièng-dâi
10月3號
過世
3
189
189 sê 188 gâe̤ng 190 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Gĭng-săng-sê
Gĭng-săng-sê(金山寺) sê Hók-ciŭ Chŏng-săng-kṳ̆ Gĭng-săng-déng Hùng-dòng gì siŏh ciáh miêu, kī diŏh Ŭ-lṳ̀ng-gĕ̤ng dâi-dŏng gì siŏh ciáh nâung nâung sék dō̤ gà̤-dēng.
Băh-ngiê
Băh-ngiê (白蟻) sê siŏh cṳ̄ng mā-ngiê (螞蟻), â̤ siăh chài (柴).
分類:Ciék-ciĕ dông-ŭk
8 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 8 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 8 gĕ̤ng.
Gī-hò̤-chiă
分類:só-hŏk 分類:ùng-gê̤ṳ
Brookings Gông (South Dakota)
Brookings Gông sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:South Dakota gì gông
Guōng-nguòng
Guōng-nguòng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
元素週期表
化學元素週期表是根據原子序趁嫩遘大排其化學元素其表格. 者表格是長方形其樣式，有其元素週期臺中有空其地方. 將特性接近其元素廮着蜀族裡勢，譬如講鹵素共惰性氣體就是總款廮蜀族裡勢. 總款其做法會敆者表裡勢做出元素分區來. 者元素週期表會使準確其預測各種元素其特性共之間其關係，故此敆化學共其他科學裡勢野稠使遘，特別是敆研究化學行為其辰候野有乇使.
元素週期表由俄羅斯化學家德米特里·門捷列夫敆1869年發明其，掏來展示許辰候已經會仈其元素其特性共週期性. 遘尾了，因為理論模型其發展共新元素其發現，最終變成今旦其樣式. 門捷列夫通過者乇準確預測出來仂囝許辰候固未發現其元素共伊其特性. 以後科學家就真其發現夫款其元素，證明伊預測其無綻.
比較早其系統化元素列表
1789年，安托萬·拉瓦錫發佈了有33種化學元素其列表. 拉瓦節將元素歸類成氣體、金屬、非金屬共土質， 但是化學家敆以後其蜀世紀底裡直頭找更準確其分類方法. 1829年，約翰·德貝萊納觀察遘雅価元素都會使根據化學特性三萆成組，譬如講鋰、鈉共鉀就會使歸為軟復活性其金屬. 德貝萊納也發現，當每組其三萆元素按原子量來排辰候，第二萆元素往往大概是第一共第三萆元素其平均. 這以後乞叫作三耦律（Law of Triads）. 德國化學家利奥波德·盖墨林使這蜀套系統，遘1843年已經辨認出三萆蜀組其10組，四萆蜀組其3組，固有五萆蜀組其1組. 讓-巴蒂斯特·杜馬敆1857年發表伊其成果，描述了不同金屬組臺中其關係. 即然講雅価化學家會找出小組元素臺中其關係，但是伊各儂固是未發展出蜀套會使涵蓋所有元素其系統.
德國化學家奧古斯特·凱庫勒敆1858年觀察到碳一般共其他元素按1比4其比例結合，譬如有1萆碳原子共4萆氫原子其甲烷. 茲萆概念最後乞叫做化合價. 1864年，德國化學家尤利烏斯·洛塔爾·邁耶爾發表蜀張以化合價排列其元素表，包括了49個當時已經會別其元素. 趁茲萆表𡅏會看出，有相似特性其元素一般都有相同其化合價.
門捷列夫其週期表
俄羅斯化學教授德米特里·門捷列夫共德國化學家尤利烏斯·洛塔爾·邁耶爾分別敆1869年共1870年獨立發表了伊茲兩隻儂其週期表. 伊茲兩隻儂其週期表雅接近：以原子量橫向或直向排列元素，固加敆元素特性重復時另開一行或一列. 門捷列夫其列表其成功是因為兩點：首先伊敆表臺中留下空白，對應固未發現其元素. 門捷列夫伓是頭蜀隻這款樣做其化學家，但是伊是頭蜀隻通過週期表臺中其趨勢預測未知元素（如鎵和鍺）其特性其儂. 第二，伊決定有時無按原子量排序，共相鄰其元素交換，譬如講鈷共鎳，以這將元素依照化學族分類. 隨著原子結構理論其發展，各儂發現原來門捷列夫其元素是按照原子序排列其.
進蜀步其發展
門捷列夫創造元素週期表後，化學家不斷敆自然界臺中發現新其元素，填補了以前其空白. 一般認為講最後蜀萆發現其自然元素是鈁（門捷列夫共伊叫做eka銫），敆1939年發現. 但是，1940年合成其鈈敆1971年乞發現有仂囝自然產生.
隨著有關原子內電子排佈其量子力學理論其發展，各儂發現週期表臺中其每蜀行（週期）對應填充蜀萆電子殻層. 敆門捷列夫最初其週期表臺中，每蜀萆週期其長度都相等. 但是，因為更大其原子有更価其電子支殼層，現代其週期表中比較下底其週期長度較较長.
通過製造超鈾元素，週期表經過雅大其擴充，趁1939年合成其鎿開始. 因為雅価超鈾元素高度都𣍐穩，固加真快經歷核衰變，故此這幾萆元素敆產生後其探測雅困難. 最新命名其元素是鎶（原子序112），敆2010年2月19日得名. 2000年發現其元素為鈇（114）共鉝（116），同時敆2011年6月1號乞接受. 2010年，蜀項敆俄羅斯莫斯科州杜布納其俄美合作項目聲稱已經成功合成6萆原子，故此是目前最新發現其元素.
元素週期表
所有版本其元素週期表都囇有化學元素，無混合物、化合物或者亞原子粒子. 每蜀萆元素其兼蜀萆同位素都敆同蜀格臺中表示. 敆標準週期表臺中，元素依照伊其原子序（原子核臺中質子其數量）其順序來排. 當蜀萆電子開始填充新其原子殼層辰候，週期表另外起蜀行（週期）. 元素其蜀萆電子支殼層有其電子數決定元素其列（族），譬如講氧共硒敆最外頭其p支殼層都有4萆電子. 週期表臺中比較低其週期比較長，比較右邊其族也比較長（但是最大其鹼金屬族是敆最左邊，第二大其鹼土金屬族是敆鹼金屬族其右邊）. 一般來說，化學特性接近其元素敆週期表中敆同蜀族臺中，但是敆f-區共d-區臺中，有其同蜀萆週期其元素也有接近其特性. 故此，如果會別附近元素其特性，就會使輕鬆其預測遘某化學元素其特性. 敆有其元素周期表底裡（譬如講化學星空）存在0号元素，這是講原子臺中囇有中子，無质子其蜀種假像元素，但是這種做法有爭議.
硫
縮圖|硫其電子示意圖 硫，是蜀種化學元素，伊其原子序數是16，元素符號是S. 常見其單質，硫，是無毒其，但是伊其化合物，譬如講，硫酸共亞硫酸都是有毒其. 硫元素固是組成蛋白質其重要元素.
元素週期表
元素週期表
遘2012年為止，元素週期表包含其118萆經過証實其化學元素，臺中有114萆受遘國際純粹與應用化學聯合會（IUPAC）承認固加起名. 臺中98萆元素存在敆自然𡅏：84萆是原生核素，另外有14萆元素囇出現敆原生元素其衰變鏈裡. 趁鎄遘鎶其所有元素即然伓是敆宇宙𡅏自然產生，但是因為經過人工合成，現在已經全部乞IUPAC承認. 趁鉨遘其元素敆實驗室中乞合成，現在根據其原子序系統性其起名. 所有鎄（原子序99）以後其元素都未經過敆宏觀尺度下底其觀察. 遘2012年為止，人類固𡅏未成功合成原子序118以後其任何蜀萆元素.
敆印刷版或其它正式其元素週期表臺中，每蜀萆元素格底裡都有幾萆元素其基本特性：原子序、化學符號共名稱. 其它雅稠看見其特性包括：原子量、密度、熔點、沸點、固態晶體結構、來源、電子排佈、負電性共最常見其化合價.
硫
硫酸
硫酸是強酸，使其辰侯必須注意，伊會腐蝕皮膚.
元素週期表
元素週期表
根據定義，每蜀萆化學元素都有伊唯一其原子序，相等於其原子核臺中質子其數量，但是大部分元素其各萆原子有𣍐蜀様其中子數，這號𡅏同位素. 譬如講，所有碳原子都有6粒質子，其中大部分有6粒中子，但是1%有7粒中子，固有雅少其蜀部分（碳-14）有8粒中子. 故此碳有3萆自然同位素. 週期表中透底無分同位素，直接共伊全部都廮同蜀萆元素下底. 無穩定同位素其元素敆表裡標伊其最穩定其同位素其質量，使括號括𡅏.
硫
硫酸
工業做硫酸其方法：
頭步：
元素週期表
參考資料
分類:化學 分類:化學元素
硫
硫酸
第二步：
尾尾步：
做出其硫酸都是質量分數92%以上其濃硫酸，加水就會變稀硫酸.
參考資料
分類:化學元素
Diāng-biĕng-gù
Diāng-biĕng-gù sê Hók-ciŭ ô-miàng gì siēu-siăh. Ĭ sāi mī-ciŏng có̤ nguòng-lâiu, dīng diāng-diē cūi gūng ī-hâiu, ciŏng mī-ciŏng dié diāng gièng, gái dīng ĭ biéng dă nék-giāng, sāi diāng-chēng chēng gáu diāng-diē, gâe̤ng hāi-chiĕng, chái, nṳ̆k dēng-dēng nó̤h cṳ̄ chók tuŏng-tuŏng, cêu biéng diāng-biĕng-gù.
分類:Īng-sĭk 分類:Sĕk-ék ùng-huá
Guók-gă
Guók-gă (國家) găk dê-lī-hŏk gâe̤ng céng-dê-hŏk gà̤-dēng gì dêng-ngiê sê „1 piéng dê-lī liāng-tū“. Sṳ̀-diēng gà̤-dēng iòng-dŏng-diè â̤ dêng-ngiê có̤: „siŏh ciáh nè̤ng chók-sié, buók-duâi, sĕng-uăk gì tū-dê; siŏh ciáh céng-dê-tā̤ hĕ̤k-ciā mìng-cŭk gì liāng-tū“.
Gâe̤ng Să̤-huŏng kái-niêng gì chă-biék
Să̤-huŏng ngṳ̄-ngiòng diē-sié biēu-dăk Háng-ngṳ̄ guók-gă kái-niêng gì sṳ̀ ng-nié 1 bih. O̤h Ĭng-ngṳ̄ liông, ô „country“, „state“ gâe̤ng „nation“. Gāng-dăng gōng, „country“ sê dê-lī-séng gì, „state“ sê céng-dê-séng gì, „nation“ sê ùng-huá gâe̤ng mìng-cŭk-séng gì.
Duâi-buô-hông céng-hū ôi lāu bō̤-céng ĭ ìng-mìng guók-gă nêng-dùng gì tūng-ék, dé̤ṳng-é „nation-state“ gì kái-niêng. Bī-ê̤ṳ chiông Dṳ̆ng-guók céng-hū cêu siŏng-diòng sū-iū Dṳ̆ng-guók-nè̤ng dŭ sṳ̆k Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk. Dáng-sê ĭng-ôi lĭk-sṳ̄ gâe̤ng hiêng-dâi iè-mìng gì nguòng-ĭng, iù cṳ̄ng-cŭk hiĕk-tūng uòng-ciòng siŏh-iông gì nè̤ng cū-siàng gì guók-gă sĭk-cié mò̤ còng-câi.
Chăng-kō̤
分類:Céng-dê
Kăi-nguòng-sê
Kăi-nguòng-sê (開元寺) sê Hók-ciŭ gì siŏh ciáh miêu, găk Gū-làu-kṳ̆. Ĭ iâ sê gĭng-dáng Hók-ciŭ có̤i gū-lō̤ gì siŏh ciáh miêu, lĭk-sṳ̄ ô 1500 nièng hī māng dòng.
Dê̤ṳ
Dê̤ṳ (箸) sê Dṳ̆ng-guók, Dièu-siēng, Nĭk-buōng, Uŏk-nàng gì nè̤ng siăh buông (食飯) gì sèng-hâiu dò̤ lā̤ giék sĭk-ŭk (食物) gì gĕ̤ng-gê̤ṳ (工具).
Hiŏng Êu
(香鼬, Ĭng-ngṳ̄ : Mountain weasel, Hŏk-miàng: Mustela altaica), sê Buô-ṳ̄ dông-ŭk Siăh-nṳ̆k-mŭk Êu-kuŏ gì siŏh chṳ̆ng.
Bō̤-hô hiêng-cáung
}
分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
0 nièng-dâi
0 nièng-dâi téng 0 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 9 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
1785 nièng
1785
Guó-sié
分類:1780 nièng-dâi
Mì-săng
Mì-săng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
190
190 sê 189 gâe̤ng 191 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Mì-săng
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
190
分類:Só-cê
8 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 9 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 9 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
10月4號
過世
4
1786 nièng
1786
Guó-sié
分類:1780 nièng-dâi
191
分類:Só-cê
網誌
分類:信息
192
192 sê 191 gâe̤ng 193 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Biék
Biék (鼈, 鱉) sê siŏh cṳ̄ng bà-hèng dŏng-ŭk, piăng gà̤-dēng ô ngâing gì káe̤k-káe̤k.
分類:Bà-hèng dông-ŭk
Hancock Gông (Ohio)
分類:Ohio gì gông
10 nièng-dâi
10 nièng-dâi téng 10 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 19 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Brooks Gông (Georgia)
Brooks Gông sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
分類:Georgia gì gông
10月5號
過世
5
Nàng-chṳ̆ng
Nàng-chṳ̆ng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
634 nièng
634
Guó-sié
分類:630 nièng-dâi
Só-hŏk
Só-hŏk(數學) sê siŏh cṳ̄ng ciŏng-muòng ngiēng-géu sók-liông, giék-gáu, biéng-huá, kŭng-găng gì kuŏ-hŏk. Só-hŏk â̤ dé̤ṳng gái buŏng dâi-só gâe̤ng gī-hò̤ lâng cṳ̄ng hŏk-kuŏ.
分類:Só-hŏk
Riau
Riau (Riau) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
8 nguŏk 10 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 10 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 10 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
193
193 sê 192 gâe̤ng 194 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
1787 nièng
1787
Guó-sié
分類:1780 nièng-dâi
Ngṳ̀-ĭng
Ngṳ̀-ĭng (魚鷹, Ĭng-ngṳ̄: Sea Gull) sê có̤i puō-piéng gì hāi-cēu, diŏh cēu-lôi diòng-tūng hŭng-lôi hiê-tūng dṳ̆ng sê Nēu-gŏng Hèng-hìng-mŭk gì siŏh ciáh kuŏ.
Bō̤-hô hiêng-cáung
分類:Cēu
10月6號
過世
6
Huà-sêng-dáung Dĕk-kṳ̆
Huà-sêng-dáung Dĕk-kṳ̆ (Washington, D.C.), ciáng-sék miàng-cê sê Columbia Dĕk-kṳ̆ (District of Columbia), sê Mī-lé-giĕng Hăk-cé̤ṳng-guók gì siū-dŭ. sê Mī-guók gì céng-dê dṳ̆ng-sĭng, iā sê Mī-guók gì lĭk-sṳ̄ ùng-huá mìng-siàng.
Gáu-ṳ̆k
分類:Siū-dŭ 分類:Mī-guók
8 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Nô̤i-gĕ̤ng
Nô̤i-gĕ̤ng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
Ngì-bĭng
Ngì-bĭng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
Brooks Gông (Texas)
Brooks Gông sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
Siâ-huôi
Siâ-huôi (社會) sê siŏh ciáh cê-gă huàng-iēng gì siŏh dêng nè̤ng hĕ̤k-ciā dông-ŭk, dêu gó-diâng gì dê-huŏng, ô cê-gă gì ùng-huá.
1788 nièng
1788
Guó-sié
分類:1780 nièng-dâi
194
分類:Só-cê
20 nièng-dâi
20 nièng-dâi téng 20 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 29 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
10月7號
過世
7
Păng-ciĕ-huă
Păng-ciĕ-huă sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
8 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 12 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 12 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Băh-uâ-cê
frameless|right Băh-uâ-cê (白話字, Mìng-nàng-ngṳ̄: Pe̍h-ōe-jī) sê siŏh cṳ̄ng sāi Lá-dĭng cê-mō̤ (拉丁字母) siā Mìng-nàng-ngṳ̄ gì huŏng-áng (方案). 19 sié-gié gì sèng-hâiu, iù Gĭ-dók-gáu‎ Diōng-lō̤-cŭng (長老宗) găk Hók-gióng Â-muòng huák-mìng, sê Gáu‎-huôi Lò̤-mā-cê gì siŏh cṳ̄ng.
Hancock Gông (Tennessee)
Hancock Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hancock County) sê Mī-guók Tennessee gì siŏh ciáh gông.
1789 nièng
1789
Guó-sié
分類:1780 nièng-dâi
Hancock Gông (Tennessee)
分類:Tennessee gì gông
Băh-uâ-cê
分類:Ùng-cê 分類:Mìng-nàng-ngṳ̄
10 nguŏk 21 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
195
195 sê 194 gâe̤ng 196 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
196
196 sê 195 gâe̤ng 197 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
195
分類:Só-cê
196
分類:Só-cê
Muàng-ngṳ̀
Muàng-ngṳ̀ (鰻魚), bô gāng-chĭng muàng, sê siŏh cṳ̄ng ngṳ̀.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Ngṳ̀
Broome Gông (New York)
Broome Gông sê Mī-guók New York gì siŏh ciáh gông.
10月8號
過世
8
Nàng-chiŏng
Nàng-chiŏng(南昌) sê Gŏng-să̤-sēng gì siū-hū.
分類:Gŏng-să̤ 分類:Siàng-chê
30 nièng-dâi
30 nièng-dâi téng 30 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 39 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Sôi-nìng
Sôi-nìng sê Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng-sēng gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Sé̤ṳ-chiŏng
8 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 13 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 13 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
George Washington
George Washington sê Mī-guók dâ̤ 1 gì cūng-tūng. 1776 nièng 7 nguŏk 4 hô̤, ĭ gâe̤ng 13 ciáh sĭk-mìng-dê siŏng-buó dŭk-lĭk; 1783 nièng, Mī-guók Dŭk-lĭk Ciéng-cĕng giék-sók.
1790 nièng
1790
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
197
197 sê 196 gâe̤ng 198 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
É̤ṳng-ciòng-sê
É̤ṳng-ciòng-sê hĕ̤k É̤ṳng-cuòng-sê (湧泉寺) sê Hók-ciŭ gì siŏh ciáh miêu, găk Gū-săng gà̤-dēng. Iâ ô bêk-miàng Gū-săng-sê.
Ṳ̄ng-ciòng-sê sê Dòng-dièu Gióng-dṳ̆ng 4 nièng (783 nièng) kī gì. Ngū-dâi Hâiu-liòng Kăi-bìng 2 nièng (908 nièng) gāi miàng hô̤ lā̤ Guók-sṳ̆-guāng. Gièng-huá 5 nièng (915 nièng), bô gāi miàng Gū-săng Băh-hŭng É̤ṳng-ciòng Sièng-iêng. Mìng-dièu Īng-lŏh 5 nièng (1407 nièng) gāi miàng Ṳ̄ng-ciòng-sê.
E E E
198
198 sê 197 gâe̤ng 199 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Lù-cṳ̀
Lù-cṳ̀ (鸕鶿, Ĭng-ngṳ̄ : Little Owl, Hŏk-miàng: Athene noctua), hŭng-buó diŏh Ĕu-ciŭ, Hĭ-ciŭ dĕ̤ng-báe̤k-buô , Ā-ciŭ să̤-buô gâe̤ng dṳ̆ng-buô, Ngò̤-lò̤-sṳ̆ , Iran, Iraq , Afghanistan , Pakistan , Éng-dô báe̤k-buô , Sikkim, Bhutan, Mùng-gū gâe̤ng Dièu-siēng gĭk Dṳ̆ng-guók báe̤k-buô. Sĭng-tā̤ dòng-dô 20-27.5 liè-mī. buô siĕh Kŏng-tṳ̀ng, Gàu-ūng, ī-gĭk siēu-hìng gì cēu-lôi gâe̤ng Buô-ṳ̄ dông-ŭk. Huàng-sĭk-gĭ ék-buŏng ôi 5—7 nguŏk.
Bō̤-hô hiêng-cáung
分類:Buô-ṳ̄ dông-ŭk
8 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 14 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 14 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Káh-gă-ngṳ̄
Káh-gă-ngṳ̄ (客家語, Káh-gă-ngṳ̄: Hak-kâ-ngî), iâ hô̤ lā̤ Káh-ngṳ̄ (客語) gâe̤ng Káh-gă-uâ (客家話), sê Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, sāi gì nè̤ng ciō-iéu hŭng-buó diŏh Mìng-să̤ (閩西), Gŏng-să̤ nàng-buô, Guōng-dĕ̤ng dĕ̤ng-báe̤k gâe̤ng dṳ̆ng-buô. Dài-uàng iâ ô nè̤ng sāi.
Káh-gă-ngṳ̄ gì cê sê sāi Káh-ngṳ̄ Băh-uâ-cê siā gì. Bók-guó cī cṳ̄ng cê gâe̤ng Mìng-nàng-ngṳ̄ gì Băh-uâ-cê ô nék-dék mâ̤ siŏh iông, sê 19 sié-gĭ gì sèng-hâiu Gĭ-dók-gáu diòng-gáu-sê̤ṳ chăng-kō̤ Mìng-nàng-ngṳ̄ Băh-uâ-cê lì huák-mìng gì.
分類:Ngṳ̄-ngiòng 分類:Káh-gă 分類:Mìng-să̤
Riau Gùng-dō̤
Riau Gùng-dō̤ (Kepulauan Riau) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
Ăng-kŏng
Ăng-kŏng sê Dṳ̆ng-guók Siēng-să̤ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Ùng-huá
Ùng-huá (文化) sê cī sĕng-ŭk diŏh cê-gă huák-diēng gì sèng-âu mâing-mâing cék-lùi gâe̤ng cê-gă sĕng-uăk ô găng-guó gì dĭ-sék gâe̤ng gĭng-ngiêng, sê cê-gă nêng-sék cê-gă gì tā̤-hiêng.
分類:Ùng-huá
40 nièng-dâi
40 nièng-dâi téng 40 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 49 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Eswatini
分類:Hĭ-ciŭ guók-gă
1791 nièng
1791
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
Hancock Gông (West Virginia)
Hancock Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hancock County) sê Mī-guók West Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:West Virginia gì gông
Broward Gông (Florida)
Broward Gông sê Mī-guók Florida gì siŏh ciáh gông.
分類:Florida gì gông
199
199 sê 198 gâe̤ng 200 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
8 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 15 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 15 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Dè̤ng-chiŏng
Dè̤ng-chiŏng sê Dṳ̆ng-guók Siēng-să̤ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Siēng-să̤
200
分類:Só-cê
10 nguŏk 22 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Gŏng Dĕk-mìng
Gŏng Dĕk-mìng (江澤民, ) Gŏng-sŭ Iòng-ciŭ nè̤ng, sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì céng-dê-gă gâe̤ng Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng dâ̤ 3 dâi liāng-dô̤-ìng.
Ĭ găk 1989 nièng gì Dâ̤13 gái 4 Dṳ̆ng ciòng-huôi gà̤-lēng dŏng-sōng Dṳ̆ng Gê̤ṳng gì cūng-cṳ̆-gé, 1993 nièng dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Guók-gă Ciō-sĭk. 2005 nièng sṳ̀-cék.
分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Sáng Gŏng
Radon
Radon sê siŏh cṳ̄ng hĭ-iū ké-tā̤ nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 86, huá-hŏk hù-hô̤ sê Rn.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Săi-ngṳ̀
Săi-ngṳ̀ (鯊魚) sê siŏh cṳ̄ng ngṳ̀.
分類:Ngṳ̀
氬
縮圖|氬其電子示意圖 氬，是蜀種化學元素，伊其原子序數是18，元素符號是Ar. 伊其單質是氬氣，是蜀種稀有氣體. 氬是目前最早發現其稀有氣體，伊敆世界裡勢也有雅価.
分類:化學元素
50 nièng-dâi
50 nièng-dâi téng 50 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 59 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
10月10號
過世
10
氯
縮圖|氯其電子示意圖 氯，是蜀種化學元素，伊其原子序數是17，元素符號是Cl，是鹵素元素. 常見其單質是氯氣，伊是蜀種黃綠色其有毒氣體. 儂家食其鹽是氯化鈉，伊敆海裡有雅価其含量.
實驗室
一般實驗室做氯氣其方法是二氧化錳共濃鹽酸反應：
常見反應
鐵共氯氣反應：
銅共氯氣反應：
氫氣共氯氣反應：
（如果光照其話會爆炸）
氯氣共水反應：
日頭分解次氯酸：
氯氣共氫氧化鈉反應（尾氣處理）：
氯氣共氫氧化鈣反應（做漂白粉）：
漂白原理：
氯氣共溴化鉀反應：
再看
分類:化學元素
Ôi-nàng
Ôi-nàng sê Dṳ̆ng-guók Siēng-să̤ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Siēng-să̤
1793 nièng
1793
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
Ìng-mìng-bê
Ìng-mìng-bê (人民幣) sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók huák-hèng gì huó-bê.
Ngiê-dāu lièng-giék
分類:Dṳ̆ng-guók
Kuŏ-hŏk
分類:Kuŏ-hŏk
201
201 sê 200 gâe̤ng 202 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Brown Gông (Illinois)
Brown Gông sê Mī-guók Illinois gì siŏh ciáh gông.
8 nguŏk 16 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 16 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 16 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Sĭng-dài-bê
Sĭng-dài-bê (新臺幣) sê Dṳ̆ng-huà Mìng-guók (Dài-uăng) huák-hèng gì huó-bê.
202
202 sê 201 gâe̤ng 203 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Sĭng-dài-bê
分類:Dài-uăng
60 nièng-dâi
60 nièng-dâi téng 60 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 69 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Nàng Sumatra
Nàng Sumatra (Sumatera Selatan) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
10月11號
過世
11
10 nguŏk 23 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Siŏng-lŏk
Siŏng-lŏk sê Dṳ̆ng-guók Siēng-să̤ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Siēng-să̤
Lī-ngṳ̀
Lī-ngṳ̀ (鯉魚) sê siŏh cṳ̄ng ngṳ̀.
Brown Gông (Indiana)
Brown Gông sê Mī-guók Indiana gì siŏh ciáh gông.
Lī-ngṳ̀
分類:Ngṳ̀
Brown Gông (Indiana)
分類:Indiana gì gông
1794 nièng
1794
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
Hand Gông (South Dakota)
Hand Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hand County) sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:South Dakota gì gông
10月12號
過世
12
Ṳ̀-lìng
Ṳ̀-lìng sê Dṳ̆ng-guók Siēng-să̤ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Siēng-să̤
203
分類:Só-cê
1795 nièng
1795
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
Siàng-siŏng
Siàng-siŏng-kṳ̆ (城廂區) sê Buò-dièng-chê â-dā̤ guāng gì siŏh ciáh kṳ̆, iâ sê Buò-dièng gì hèng-céng dṳ̆ng-sĭng.
分類:Buò-dièng
Sié-gái
Sié-gái (世界) sê dó̤i sū-iū nó̤h gì tūng-chĭng, â̤ sāi cī ìng-lôi ùng-mìng gì ék-chiék, â̤ sāi cī ìng-lôi dêu gì gó̤-lòng ciáh dê-giù. Ô gì sèng-âu, gó â̤ cī gó̤-lòng ciáh ṳ̄-dêu.
分類:Sié-gái
8 nguŏk 17 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
205
205 sê 204 gâe̤ng 206 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Sikkim
Sikkim (Sikkim-ngṳ̄ : ) sê Éng-dô gì siŏh ciáh nô̤i-lṳ̆k băng. Sikkim diŏh Himalaya Săng-mĕk nàng-biĕng, báe̤k-méng gâe̤ng Dṳ̆ng-guók ciék-iōng, dĕ̤ng-méng gâe̤ng Bhutan ciék-iōng, să̤-méng sê Nepal, nàng-méng gâe̤ng Să̤ Bengal siŏng-lìng. Ìng-kēu iók 60 uâng.
分類:Éng-dô
Gói-gē̤ng
Gói-gē̤ng sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
206
206 sê 205 gâe̤ng 207 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Céng-dê
Céng-dê (政治) siŏh cī gáuk cṳ̄ng tuàng-tā̤ cĭk-tā̤ giŏk-cháik gì siŏh ciáh guó-tiàng, iâ sê gáuk cṳ̄ng tuàng-tā̤ hĕ̤k-ciā gáuk-ìng buóh ôi lāu cê-gă gì lé-iáh cū-siàng gì dĕk-dêng guăng-hiê.
204
204 sê 203 gâe̤ng 205 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
8 nguŏk 18 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Gă-nā-dâi
Gă-nā-dâi (加拿大, Canada) sê Báe̤k Mī-ciŭ gì 1 ciáh sié-gāi huák-dăk gì gĕ̤ng-ngiĕk-huá guók-gă. Ĭ liāng-tū să̤-buô sê Tái-bìng-iòng, dĕ̤ng-buô sê Dâi-să̤-iòng, báe̤k-buô sê Báe̤k-gék.
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Báe̤k Mī-ciŭ guók-gă
10 nguŏk 24 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
1796 nièng
1796
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
Brown Gông (Kansas)
Brown Gông sê Mī-guók Kansas gì siŏh ciáh gông.
分類:Kansas gì gông
牙
牙（ngāi），也號𡅏齒（kī），醫學名稱號𡅏牙齒（ngà-chī）或者喙齒（chói-kī），蜀喙裏勢掏𡅏咬乇倛器官.
分類:頭
Săng-sáiu
分類:Dṳ̆ng-guók ùng-huá
70 nièng-dâi
70 nièng-dâi téng 70 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 79 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Madagascar
Madagascar sê Hĭ-ciŭ nàng-buô gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Hĭ-ciŭ guók-gă
Să̤ Sumatra
Să̤ Sumatra (Sumatera Barat) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
1797 nièng
1797
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
Hanover Gông (Virginia)
Hanover Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hanover County) sê Mī-guók Virginia gì siŏh ciáh gông.
分類:Virginia gì gông
8 nguŏk 19 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 19 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 19 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
十番
十番也號𡅏十番伬，是十邑倛蜀種特色倛音樂.
分類:十邑文化 分類:音樂
Hô̤-ciŭ
Hô̤-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
10月14號
過世
14
Huòng-siàng-gē̤ng
Huòng-siàng-gē̤ng sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
Lô-sĭ
(鷺絲, Ĭng-ngṳ̄ : Heron), sê Nēu-gŏng Guáng-hìng-mŭk dṳ̆ng gì siŏh cṳ̄ng. Cuō-iéu uăk-dâe̤ng diŏh sék-dê gĭk hó-gê̤ṳng sĕng-lìng dê.
Bō̤-hô hiêng-cáung
分類:Cēu
Cék-ngṳ̀
Cék-ngṳ̀ (鯽魚) sê siŏh cṳ̄ng ngṳ̀. Ciŏng-muòng dò̤ lì káng gì gĭng-ngṳ̀ (金魚) gì-sĭk iâ sê cék-ngṳ̀ gì siŏh cṳ̄ng, bók-guó diŏh Hók-ciŭ-uâ diē-sié, Cék-ngṳ̀ ék-buăng nâ cī â̤ dò̤ lì siăh gì hī siŏh cṳ̄ng.
分類:Ngṳ̀
Lié-siàng
分類:Buò-dièng
Kim Jong-il
Kim Jong-il(Dièu-siēng-ngṳ̄: 김정일/金正日Gĭng Céng-nĭk, ) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì dâ̤ 2 ciáh liāng-dô̤-ìng (Iù 1994 nièng kăi-sṳ̄ gáu 2011 nièng). Ĭ sê Kim Il-sung gì giāng.
208
208 sê 207 gâe̤ng 209 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Kim Jong-il
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk
208
分類:Só-cê
Hàng-gŏng
Hàng-gŏng-kṳ̆ (涵江區) sê Buò-dièng-chê â-dā̤ guāng gì siŏh ciáh kṳ̆.
分類:Buò-dièng
Brown Gông (Minnesota)
Brown Gông sê Mī-guók Minnesota gì siŏh ciáh gông.
分類:Minnesota gì gông
Hù Gīng-dò̤
Hù Gīng-dò̤(胡錦濤, ) Gŏng-sŭ Tái-ciŭ nè̤ng, sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì céng-dê-gă gâe̤ng Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng dâ̤ 4 dâi liāng-dô̤-ìng.
Ĭ găk 2002 nièng dŏng-sōng Dṳ̆ng Gê̤ṳng gì cūng-cṳ̆-gé, 2003 nièng dŏng-sōng Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Guók-gă Ciō-sĭk. 2013 nièng sṳ̀-cék.
分類:Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk 分類:Sáng Hù
207
207 sê 206 gâe̤ng 208 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
8 nguŏk 20 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 20 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 20 gĕ̤ng.
Kim Il-sung
Kim Il-sung (Dièu-siēng-ngṳ̄: 김일성/金日成Gĭng Nĭk-sìng, ) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì tàu ciáh liāng-dô̤-ìng (Iù 1948 nièng kăi-sṳ̄ gáu 1994 nièng).
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk
Hòng-ciŭ
Hòng-ciŭ (杭州) sê Ciék-gŏng-sēng gì siū-hū.
1798 nièng
1798
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
209
209 sê 208 gâe̤ng 210 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
犬
縮圖|犬 犬是家養倛動物，屬犬科，共狼是親戚. 儂養犬有幾千年倛歷史，今旦倛犬有盡価倛種類.
209
分類:Só-cê
犬
*
Gáu-ṳ̆k
Gáu-ṳ̆k(教育) sê cī ék-chiék gái-siêu ìng-lôi ùng-mìng sìng-guō (bău-guák dĭ-sék, gié-sŭk nèng-lĭk, siâ-huôi gâe̤ng sĕng-uăk gĭng-ngiêng) gì uăk-dông. Ô gì sèng-âu gáu-ṳ̆k iâ ciŏng-muòng cī diŏh diē-sié hŏk-hâiu ciék-sêu gì hī cṳ̄ng gáu-ṳ̆k.
分類:Gáu-ṳ̆k
210
210 sê 209 gâe̤ng 211 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
Kĭng-ciŭ
Kĭng-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
10月15號
過世
15
Hansford Gông (Texas)
Hansford Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hansford County) sê Mī-guók Texas gì siŏh ciáh gông.
分類:Texas gì gông
80 nièng-dâi
80 nièng-dâi téng 80 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 89 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Pèng
Pèng (硼) iâ hô̤ lā̤ iù-chék (油漆) hĕ̤k-ciā dù-lâiu (塗料), sê siŏh cṳ̄ng ôi-lāu bō̤-hô hĕ̤k-ciā mī-huá nó̤h diŏh hiā nó̤h biēu-méng dù gì siŏh cṳ̄ng cài-lâiu.
Diŏh Hók-ciŭ-uâ diē-sié, „pèng“ ciā sṳ̀ sê iù Ĭng-ngṳ̄ „paint“ ĭng-ĭk guó lì gì.
分類:Cài-lâiu
Liechtenstein
Liechtenstein (Fürstentum Liechtenstein) sê Ĕu-ciŭ gì 1 ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Să̤-ĕu, să̤-buô sê Sôi-sê̤ṳ.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
Séu-sê̤ṳ
Séu-sê̤ṳ-kṳ̆ (秀嶼區) sê Buò-dièng-chê gì siŏh ciáh kṳ̆.
Kim Jong-un
Kim Jong-un (김정은/金正恩Gĭng Céng-ŏng, ) sê Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì dâ̤ 3 ciáh liāng-dô̤-ìng (iù 2011 nièng kăi-sṳ̄ gáu hiêng-câi). Ĭ sê Kim Jong-il gì giāng.
分類:Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók ìng-ŭk
Háik
Háik (血) sê dông-ŭk sùng-kuàng hiê-tūng gì siŏh cṳ̄ng tĕk-sṳ̀-huá gì cū-cék, iù háik-ciŏng (blood plasma) diē-sié gì gūi lôi sá̤-bău cū-siàng. Sá̤-bău sìng-hông sê:
分類:Sĕng-lī
10月16號
過世
16
Lài-bĭng
Lài-bĭng sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
90 nièng-dâi
90 nièng-dâi téng 90 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 99 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
8 nguŏk 21 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 21 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 21 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
1800 nièng
1800
Banten
Banten (Banten) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
1800 nièng
Guó-sié
分類:1800 nièng-dâi
Banten
分類:Éng-nà̤
1799 nièng
1799
Guó-sié
分類:1790 nièng-dâi
211
211 sê 210 gâe̤ng 212 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Huák-lŭk
Huák-lŭk (法律) sê siŏh cṳ̄ng iù céng-hū giĕ-dêng gì hèng-òi biĕu-cūng. Gâe̤ng dô̤-dáik mâ̤ siŏh iông, huák-lŭk sê giòng-cié gì, ùi-huāng huák-lŭk â̤ niăh lā̤ huăk.
分類:Huák-lŭk
212
212 sê 211 gâe̤ng 213 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Brown Gông (Nebraska)
Brown Gông sê Mī-guók Nebraska gì siŏh ciáh gông.
Ngù-ciŭ
Ngù-ciŭ sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
Brown Gông (Nebraska)
分類:Nebraska gì gông
熨斗
熨斗是蜀種使電加熱以後，將衣裳或者布熨平倛電器.
分類:電器
100 nièng-dâi
100 nièng-dâi téng 100 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 109 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Dà̤-hù
(鵜鶘, Ĭng-ngṳ̄ : Pelican), diŏh dông-ŭk hŭng-lôi-hŏk siông sê sṳ̆k Nēu-gŏng Dà̤-hìng-mŭk. Dà̤-hù sê hŭng-buó diŏh dṳ̀ nàng ngék ī-ngôi sū-iū dâi-lṳ̆k gì dâi-hìng cūi-cēu, có̤i mìng-hiēng gì dĕk-dĭng sê chói giâ ô siŏh ciáh hèu-nòng, â̤-sāi cê̤ṳ-iù dông-sáuk, sê cṳ̆-còng siēu-siăh gì dê-huŏng.
Bō̤-hô hiêng-cáung
分類:Cēu
Cĕng
Cĕng (針) sê siŏh cṳ̄ng tiéng ĭ-siòng sāi gì gă-sĭ-huă.
分類:Gă-sĭ-huă
10 nguŏk 26 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Siĕng-iù
Siĕng-iù-gâing (仙遊縣) sê Buò-dièng-chê â-dā̤ guāng gì siŏh ciáh gâing.
分類:Buò-dièng
Gĭng-cá̤
Gĭng-cá̤ (經濟, diŏh Hók-ciŭ siàng-kṳ̆ iâ â̤ tĕ̤k „gĭng-ciá“) sê cī siŏh ciáh dĕk-dêng gì huōng-ùi dâi-dŏng cū-cék ék-chiék sĕng-sāng, hŭng-puói, làu-tŭng, siĕu-hié uăk-dông gâe̤ng guăng-hié gì hié-tūng gì tūng-chĭng.
10月17號
過世
17
8 nguŏk 22 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 22 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 22 gĕ̤ng.
1801 nièng
1801
8 nguŏk 22 hô̤ (nùng-lĭk)
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Brown Gông (Ohio)
Brown Gông sê Mī-guók Ohio gì siŏh ciáh gông.
1801 nièng
Guó-sié
分類:1800 nièng-dâi
Brown Gông (Ohio)
分類:Ohio gì gông
Kìng-giāng
Kìng-giāng (鉗囝) sê siŏh cṳ̄ng dò̤ lì ā nó̤h sāi gì gă-sĭ-huă.
分類:Gă-sĭ-huă
Mùi-liĕk
Mùi-liĕk-kṳ̆ (梅列區) sê Săng-mìng-chê gì siŏh ciáh kṳ̆, iâ sê Săng-mìng gì hèng-céng dṳ̆ng-sĭng.
214
分類:Só-cê
1802 nièng
1802
Guó-sié
分類:1800 nièng-dâi
Mùi-liĕk
分類:Săng-mìng
215
215 sê 214 gâe̤ng 216 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
Ò̤-diè
Ò̤-diè (河池) sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
Ngṳ̆k-lìng
Ngṳ̆k-lìng hĕ̤k-ciā hô̤ lā̤ Nguŏh-lìng, sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
215
分類:Só-cê
Ngṳ̆k-lìng
分類:Guōng-să̤
10月18號
過世
18
Tā̤-ṳ̆k
Tā̤-ṳ̆k(體育) sê cī ông-dông huŏng-miêng gì gáu-ṳ̆k.
分類:Tā̤-ṳ̆k
Hanson Gông (South Dakota)
Hanson Gông (Ĭng-ngṳ̄: Hanson County) sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
分類:South Dakota gì gông
110 nièng-dâi
110 nièng-dâi téng 110 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 119 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
Lò̤-nguòng
Lò̤-nguòng (羅源) sê Hók-gióng-sēng dĕ̤ng-báe̤k iòng-hāi gì siŏh ciáh gâing, sṳ̆k Hók-ciŭ-chê guāng-hà. Cuòng gâing miêng-cék 1187 bìng-huŏng gŭng-lī, cūng ìng-kēu 25 uâng, gì-dṳ̆ng Siă-cŭk ìng-kēu ciéng 8.1%, ùi Hók-gióng Siă-cŭk cuō-iéu cê̤ṳ-gṳ̆ dê cĭ ék. Iù-céng biĕng-mā 350600. Gâing ìng-mìng-céng-hū cé̤ṳ Hông-săng-déng.
Polonium
Polonium sê siŏh cṳ̄ng gĭng-sṳ̆k, iâ sê siŏh cṳ̄ng huá-hŏk nguòng-só. Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só sê 84, huá-hŏk hù-hô̤ sê Po.
Lò̤-nguòng
Hèng-céng Kṳ̆-mĭk
Lò̤-nguòng gâing ô guāng-hăk 6 déng, 4 hiŏng, 1 ciáh mìng-cŭk-hiŏng, 192 ciáh chŏng (gṳ̆):
Polonium
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Huá-hŏk nguòng-só
Lò̤-nguòng
Dê-lī Ôi-ché̤ṳ
Lò̤-nguòng-gâing diŏh Hók-gióng-sēng dĕ̤ng-báe̤k iòng-hāi, báe̤k-ūi 26°23'~ 26°39', dĕ̤ng-gĭng 119°7'～119°54' cĭ-găng. Săng méng kuàng săng, siŏh méng kó̤ hāi. Nàng sié sê Lièng-gŏng, să̤-nàng sê Hók-ciŭ-chê gâe̤ng Mìng-âu, báe̤k sié sê Nìng-dáik-chê, dĕ̤ng sié gáh hāi gâe̤ng Hà-puō gì Dĕ̤ng-chṳ̆ng Buáng-dō̤ ī-gĭk Dài-uăng guāng-hà gì Mā-cū Liĕk-dō̤ siŏng mâung. Cūng miêng-cék 1187 bìng-huŏng gŭng-lī.
Dê-hìng
Lò̤-nguòng ôi-ché̤ṳ diŏh Cêu-hŭng Săng-măh dĕ̤ng-nàng iòng-sĭng buô-hông, dê-sié iù să̤ gáu dĕ̤ng, gŏ̤ dă̤ kī-hŭk. Dăng-duŏng sê dṳ̆ng dă̤ săng-dê, cuòng gâing dék gèng gì Ngù-mō̤-hŭng diŏh Kuó-kāu-hiŏng, hāi-băk 1251 mī; dĕ̤ng buô gèng kiŭ-lìng dŏ̤-só bék-gê̤ṳng hāi-ngâng; dĕ̤ng-báe̤k sié Gáng-gĕ̤ng Buáng-dō̤ gâe̤ng Lièng-gŏng Uòng-giè Buáng-dō̤ cà̤ gáiu-siàng bók-lō̤ duâi, ché̤ṳ nâung gì Lò̤-nguòng-uăng, ĭ sê Hók-gióng lĕ̤k duâi chĭng-cūi-gē̤ng cĭ-ék. Hāi-ngâng sê ô sék-dê tăng-tù gì huòi-sĭng chĭng-sĭk hà-uăng hìng gèng kiŭ-lìng siŏh-ngâng, ô dō̤ sĕk gūi ciáh, hāi-ngâng-siáng dòng 150.3 gŭng-lī (bău-guák dō̤-ngâng-siáng 8.9 gŭng-lī). Kī-buó-kă̤ Gók-dê gâe̤ng Siàng-guăng Bàng-nguòng, Siēu-hĕk Bàng-nguòng sê cuō-iéu gì gĕng-cáuk-kṳ̆.
Ké-hâiu
Lò̤-nguòng sṳ̆k hāi-iòng séng Á-iĕk-dâi Gié-hŭng Ké-hâiu, nièng bìng-gĭng ké-ŭng 19℃; 1 nguŏk bìng-gĭng ké-ŭng 9.6℃, 7 nguŏk bìng-gĭng ké-ŭng 28.5℃; ≥10℃ cék-ŭng 6957.8℃. Nièng gáung-cūi-liông 1652 hò̤-mī, mò̤-sŏng-kĭ 280 gĕ̤ng. 7 nguŏk gáu 9 nguŏk sê Hŭng-tăi uăk-dông kĭ.
Ŭk-sāng
Să̤-báe̤k sié săng-kṳ̆ ô hŭng-hó gì Huă-gŏng-siŏh, Gŏ̤-liāng-tù cṳ̆-nguòng gâe̤ng chéu-làng, dà, dé̤ṳk, cūi-guō dēng-dēng cṳ̆-nguòng.
Mìng-cŭk
Lò̤-nguòng gṳ̆-mìng ī Háng-cŭk ùi cuō, Siă-cŭk ché̤ṳ-cĭ, gó ô ciēu-liông gì Muāng-cŭk, Cáung-cŭk, Mièu-cŭk, Huòi-cŭk, Câung-cŭk dēng-dēng mìng-cŭk.
Siă-cŭk
Lò̤-nguòng Siă-cŭk ìng-kēu ciéng cūng ìng-kēu gì 8.1%, hŭng-buó diŏh cuòng gâing 11 ciáh hiŏng-déng 82 ciáh chŏng, cuō-iéu dêu Kuó-kāu-hiŏng, gōng Siă-ngṳ̄, iā gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Hók-ciŭ-uâ Lò̤-nguòng kēu-ĭng, ô Lòi (雷), Làng (藍), Cṳ̆ng (鍾) săng ciáh sáng. Siă-cŭk gì cū-siĕng găk Dòng-dièu sèng-hâu gáu Lò̤-nguòng, cuō-iéu kó̤ páh-lăk gâe̤ng iù-gĕng sĕng-uăk. Mìng-dièu déng-gṳ̆ ī-hâiu, kăi-sṳ̄ có̤-chèng, mâing-mâing huák-diēng gĭng-cá̤ cáuk-ŭk gâe̤ng hó-ngiĕk sĕng-sāng. Siă-cŭk nè̤ng hó̤ chióng săng-gŏ̤, ái ū-sŭk, dĕk-bié sê gùng-sŭk. Siă-cŭk cṳ̆-niòng sê̤ṳng 'Hông-huòng-cŏng', sṳ̆ 'Hông-huòng huák-sék', iā ô dĕk-sáik.
Dáng-mìng (Kuŏ-dà̤)
Dáng-mìng, iā giéu Lièng-gă-sùng, diŏh Hók-ciŭ ô siŏh ciáh biēng-chĭng miàng-giéu Kuŏ-dà̤. Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng nêng-ùi Dáng-mìng sê Háng-cŭk gì siŏh buô-hông. Lò̤-nguòng gì Dáng-mìng cuō-iéu cĭk-dṳ̆ng diŏh iòng-hāi gì Gáng-gĕ̤ng, Sṳ̆ng-săng, Pék-diē săng ciáh hiŏng-déng, duòng-tūng ī sùng có̤ chuó, găk Lò̤-nguòng iòng-hāi tō̤-hāi, gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Hók-ciŭ-uâ Lò̤-nguòng kēu-ĭng, ngâng-siông gì nè̤ng giéu ĭ-gáuk-nè̤ng 'Kuŏ-dà̤'. Mìng-guók ī-sèng, Dáng-mìng sêu-gáu lṳ̆k-dê gṳ̆-mìng ngièng-dâe̤ng gì gì-sé, iā sâ̤ Dáng-mìng ké̤ṳk géng-cī siông-ngâng. 1952 nièng ī-hâiu, céng-hū mâing-mâing dó̤i Dáng-mìng siông-ngâng gāi-có̤, dâi buô-hông gì Dáng-mìng ī-gĭng siông-ngâng déng-gṳ̆, cuō-iéu dêu Gáng-gĕ̤ng Hāi-siông (海上), Pék-diē Siĕng-hŭng (先鋒), Sṳ̆ng-săng Sìng-hŭng (乘風) săng ciáh lṳ̆k-dê chŏng.
Lĭk-sṳ̄
Diŏh 5000 nièng ī-sèng gì Sĭng Sĭk-ké Sì-dâi, Lò̤-nguòng cêu ô nè̤ng dêu. Să̤-céng (Gŭng-ngùong 290 nièng cō̤-êu) ī-gĭng ô Dṳ̆ng-nguòng nè̤ng ngiè gáu cŭ-uái. Dòng muăk kăi-sṳ̄ ô dâi-piĕ Háng-cŭk gâe̤ng Siă-cŭk nè̤ng ngiè diē. Dòng Dâi-dṳ̆ng (大中) nguòng nièng (847 nièng) dé Lò̤-nguòng Diòng (羅源場), Hàng-tŭng (咸通) nê nièng (861 nièng) sĭng Diòng ùi Déng, gāi miàng Īng-dĭng (永貞), Ngū-dâi Mìng Lṳ̀ng-kī (龍啟) nguòng nièng (933 nièng) sĭng ùi Īng-dĭng-gâing, Sáung Tiĕng-hī (天禧) ngô nièng (1021 nièng) gāi Īng-chiŏng-gâing (永昌縣), Gièng-hĭng (乾興) nguòng nièng (1022 nièng) diâng miàng-cê ùi Lò̤-nguòng-gâing (羅源縣). Lĭk-sṳ̆k Diòng-lŏ̤h-hū, Hók-ciŭ, Hók-ăng-hū, Hók-ciŭ-lô, Hók-ciŭ-hū, Mìng-hāi-dô̤. 1949 nièng 8 nguŏk 16 hô̤, Dṳ̆ng-guók Ìng-mìng Gāi-huóng-gŭng ciéng-liāng Lò̤-nguòng. 1950 nièng sṳ̆k Mìng-âu Cuŏng-kṳ̆, 1956 nièng gāi sṳ̆k Hók-ăng Cuŏng-kṳ̆, 1962 nièng sṳ̆k Hók-ciŭ-chê, 1963 nièng bók sṳ̆k Mìng-âu Cuŏng-kṳ̆, 1970 nièng bók sṳ̆k Hók-ăng Cuŏng-kṳ̆ (1971 nièng Hók-ăng Cuŏng-kṳ̆ gāi miàng Nìng-dáik Dê-kṳ̆), 1983 nièng dṳ̆ng-sĭng gŭi Hók-ciŭ-chê guāng.
Ngṳ̄-ngiòng
Lò̤-nguòng Háng-cŭk gṳ̆-mìng cuō-iéu gōng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Hók-ciŭ-uâ Lò̤-nguòng kēu-ĭng, gâe̤ng Hók-ciŭ chê-kṳ̆ uâ ô bī-gáu mìng-hiēng gì kēu-ĭng chă-é. Buōng-dê Siă-cŭk gōng Siă-ngṳ̄, dŏ̤-só iā â̤ gōng Hók-ciŭ-uâ Lò̤-nguòng kēu-ĭng. Có̤i-gê̤ṳng, diŏh guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng céng-cháik găng-siĕk cĭ-â, Puō-tŭng-uâ sāi-ê̤ṳng bī-gáu puō-biêng, bók-guó Hók-ciŭ-uâ diŏh hâiu-săng-giāng dăng-dŏng gì sāi-ê̤ṳng cìng-kuóng kăi-sṳ̄ biéng ngài.
213
分類:Só-cê
Lò̤-nguòng
Ùng-huá
Lò̤-nguòng sṳ̆k Hók-ciŭ ùng-huá-kuŏng, ùng-huá sĭk-sṳ̆k gâe̤ng Hók-ciŭ-chê chă mà̤ hēng. Mìng-găng séng-iōng gì sìng iā sâ̤, ô gì sìng lièng gáuk hiŏng-chŏng dŭ mà̤ siŏh-iông, īng-hiōng dék guōng gì sìng sê Mā-cū gâe̤ng Lìng-cūi-nā̤ Dìng Cêng-gŭ. Mìng-găng liù-hèng gì hié sê Mìng-kiŏk.
Gū-cék
Lò̤-nguòng hiêng-cái ô lâng ciáh Cuòng-guók Dê̤ṳng-diēng Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi, hŭng-biĕk sê Dŏng-bùng-déng Dìng-tái-ói-gṳ̆ng (陳太尉宮) gâe̤ng siàng-guăng Siáng-cūi-sê Chă̤-hùng-dáe̤ng Sĕk-báik-lò̤-háng-có̤-chiông (棲雲洞十八羅漢造像).
Gâe̤ng Mā-cū-dō̤ gì guăng-hiê
Mā-cū Dĕ̤ng-īng-dō̤ nguòng-dā̤ sṳ̆k Lò̤-nguòng-gâing guāng-hà, Guók-gê̤ṳng-nô̤i-ciéng ī-hâiu iù Dài-uăng gì Dṳ̆ng-huà-mìng-guók céng-hū kóng-cié, 1954 nièng 3 nguŏk, găk Dĕ̤ng-īng-dō̤ siék Dṳ̆ng-hua-mìng-guók Lò̤-nguòng-gâing céng-hū. 1965 nièng 7 nguŏk ciŏng Dṳ̆ng-huà-mìng-guók Lò̤-nguòng-gâing céng-hū tiák kó̤, Dĕ̤ng-īng-dō̤ gāi ùi Dṳ̆ng-huà-mìng-guók Lièng-gŏng-gâing Dĕ̤ng-īng-hiŏng.
分類:Sĕk-ék
Guōng-ciŭ
分類:Guōng-dĕ̤ng 分類:Siàng-chê
Karl Marx
Karl Marx (Dáik-ngṳ̄: Karl Marx; ĭng-ĭk: Mā-káik-sṳ̆ 馬克思; 1818 n. 5 ng. 5 h. - 1883 n. 3 ng. 14 h.) sê Dáik-guók gì siŏh ciáh diék-hŏk-gă. Ĭ có̤i chók-miàng gì hŏk-suók sê lĭk-sṳ̄ hŭng-sék(歷史分析) gâe̤ng găi-gék dáu-cĕng(階級鬥爭). Áng ĭ gì lĭk-sṳ̄ mì-ŭk lī-lâung(歷史唯物理論), cṳ̆-buōng ciō-ngiê(資本主義) có̤i-cṳ̆ng ké̤ṳk siâ-huôi ciō-ngiê(社會主義) gâe̤ng gê̤ṳng-sāng ciō-ngiê(共產主義) miĕk lâi. Hiêng-câi nè̤ng gó̤ ĭ gì lī-lâung hô̤ lā̤ Mā-káik-sṳ̆ ciō-ngiê(馬克思主義). Ĭ ô siŏh buōng miàng-cê hô̤ «Cṳ̆-buōng-lâung»(資本論) gì cṳ̆ iā chók-miàng.
分類:Dáik-guók ìng-ŭk
Mìng-uŏk
Mìng-uŏk (閩越) sê gô-dā̤ diŏh Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng gì siŏh ciáh guók-gă, liāng-tū chă-bók-dŏ̤ găk gĭng-dáng gì Hók-gióng-sēng. Ĭ iâ sê Hók-gióng lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì tàu ciáh guók-gă.
Kái-huóng
Mìng-uŏk gì ciō-tā̤ mìng-cŭ sê Mìng-uŏk-cŭk, sê Uŏk-guók guók-uòng Gĕu-ciēng gì hâiu-dâi. Uŏk-guók diŏh sèng 334 nièng ké̤ṳk Chū-guók miĕk lâi, Uŏk-cŭk gì nè̤ng ô gó găk Ciék-gŏng, ô gì cāu kó̤ Hók-gióng. Ciā cāu lì Hók-gióng gì nè̤ng gióng-lĭk Mìng-uŏk-guók. Mìng-uŏk gì siū-dŭ có̤i cā găk Ū-ì-săng gì săng-kă, gāu-muōi-lāu buăng gáu Dĕ̤ng-iā kó̤, ciā Dĕ̤ng-iā cêu sê diŏh gĭng-dáng Hók-ciŭ Bìng-săng gì săng-kă.
Hī sèng-âu gì Mìng-uŏk sê Háng-dièu nàng-huŏng có̤i giòng-duâi gì guók-gă. Ĭ báe̤k páh Ĕu-uŏk-guók (甌越國), să̤ páh Nàng-uŏk-guók (南越國). Biĕng-dău guók-gă dŭ iā giăng ĭ, dó̤i-chiū Háng-dièu kó̤ chĭng-liŏk Mìng-uŏk. Ṳ̀-siêng tài-sī guók-uòng Īng chuàng-ôi, hióng Háng-dièu dàu-hòng. Háng-dièu cêu hŭng Ṳ̀-siêng có̤ Mìng-uŏk-uòng. Sèng 110 nièng, Ṳ̀-siêng huāng-dó̤i Háng-dièu, có̤i-cṳ̄ng guók-gă ké̤ṳk Háng-dièu miĕk lâi.
Háng Ū-dá̤ â̤ giăng Mìng-uŏk-nè̤ng bô cô̤-huāng, ciŏng ĭ-gáuk-nè̤ng buăng kó̤ Gĕ̤ng-Huài (江淮) kó̤ dêu. Ô gì Mìng-uŏk-nè̤ng cāu hāi diē-sié, cī siŏh dêng gì hâiu-dâi cêu sê kuóh-dà̤.
Liù-hèng ùng-huá
«Niū-iók Sì-bó̤» ô kăng-dĕng guó lŏk-kuāng siā lā̤ „Mìng-uŏk-nè̤ng“ gì guōng-gó̤. 2014 nièng 7 nguŏk 23 hô̤, «Niū-iók Sì-bó̤» dĕng lāu sāi Guăng-uâ Báik-uâ-ùng, Ĭng-ùng, Nĭk-ùng, Dáik-ùng siā gì «Gó̤ Sié-gái Cṳ̆», lŏk-kuāng siā lā̤ „có̤i-hâiu siŏh-ciáh Mìng-uŏk-nè̤ng“, gōng buóh hióng hāi-iòng gì liŏk-dŏk-ciā (掠奪者) sŏng-ciéng (宣戰).
Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
分類:Lĭk-sṳ̄ 分類:Hók-gióng
8 nguŏk 23 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 23 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 23 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
10月19號
過世
19
Sùng-cō̤
Sùng-cō̤ sê Dṳ̆ng-guók Guōng-să̤ Cáung-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Guōng-să̤
Brown Gông (South Dakota)
Brown Gông sê Mī-guók South Dakota gì siŏh ciáh gông.
1803 nièng
1803
Brown Gông (South Dakota)
分類:South Dakota gì gông
1803 nièng
Guó-sié
分類:1800 nièng-dâi
Hŭng-làng
Hŭng-làng (芬蘭, Hŭng-làng-ngṳ̄‎: Suomen tasavalta) sê sié-gāi huák-dăk gì gĕ̤ng-ngiĕk-huá guók-gă. Hŭng-làng sê Ĕu-mèng gì sìng-uòng-guók.
分類:Ĕu-ciŭ guók-gă
10 nguŏk 27 hô̤
Guó-sié
分類:10 nguŏk
Albert Einstein
Albert Einstein(1879 n. 3 ng. 14 h. - 1955 n. 4 ng. 18 h.) sê siŏh ciáh Iù-tái-nè̤ng ŭk-lī-hŏk-gă. Ĭ tì-chók siŏng-dó̤i-lâung(相對論).
Săng-nguòng
Săng-nguòng-kṳ̆ (三元區) sê Săng-mìng-chê â-dā̤ guāng gì siŏh ciáh kṳ̆.
分類:Săng-mìng
Dṳ̆ng Cuā-uă
Dṳ̆ng Cuā-uă (中爪哇, Jawa Tengah) sê Éng-nà̤ gì siŏh ciáh sēng.
分類:Éng-nà̤
Nazi Dáik-guók
Nazi Dáik-guók (NS-Staat) sê Dáik-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì siŏh ciáh guók-gă. Ĭ gì ciáng-sék guók-hô̤ hô̤ lā̤ Dâ̤ 3 Dá̤-guók (Drittes Reich), gáu-muōi-lāu găk 1943 nièng gāi siàng Dâi-Dáik-é-cié Dá̤-guók (Großdeutsches Reich). Chŭi-iòng-gōng miàng-cê hô̤ dá̤-guók, sĭk-cié mò̤ huòng-dá̤, nâ siék nguòng-siū (có̤i-cā hô̤ lā̤ cūng-tūng) gì cék-ôi.
Ciā guók-gă sáng guók-gă-siâ-huôi-ciō-ngiê, gĭng-dáng ék-buăng ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ Nazi ciō-ngiê, gó-chṳ̄ ciā guók-gă iâ hô̤ lā̤ Nazi Dáik-guók.
1933 nièng, Nazi dōng gì Adolf Hitler siông-dài có̤ cūng-lī, Nazi Dáik-guók gióng-lĭk. Dâ̤ 2 nièng cūng-tūng Paul von Hindenburg sĕng gò̤, Hitler có̤ nguòng-siū giĕng dá̤-guók cūng-lī.
Hitler tūng-dê gì sèng-âu, Dáik-guók diŏh gĭng-cá̤, gŭng-sê̤ṳ dēng dēng gáuk huŏng-miêng dŭ huák-diēng cêng-gò̤ ká̤, báh-sáng dŭ iâ huăng-ngìng ĭ. Bók-guó găk ĭ chiū dā̤ Dáik-guók céng-hū páuk-hâi Iù-tái-nè̤ng, bô gă lā̤ mò̤ sĭng-ùng cê̤ṳ-iù, mâ̤ ūng-hṳ̄ng nè̤ng sáng gê̤ṳng-sāng-ciō-ngiê dēng dēng sṳ̆-siōng, ô gì nè̤ng dó̤i ĭ bók-muāng.
Dáik-guók diŏh 1939 nièng chĭng-liŏk Pŏ̤-làng, huák-dông Dâ̤ 2 ché̤ṳ Sié-gái-dâi-ciéng. 1940 nièng, bô gâe̤ng É-dâi-lé, Nĭk-buōng găk Báik-lìng chiĕng-dêng dùng-mèng dèu-iók, gáu-muōi cī 3 guók hô̤ lā̤ „Ché̤ṳk-sĭng-guók“. Nazi Dáik-guók có̤i cā gâe̤ng Sŭ-lièng guăng-hiê mâ̤ ngài, Sŭ-lièng gó dó̤̤i-chiū Dáik-guók kó̤ chĭng-liŏk Pŏ̤-làng; gáu-muōi-lāu 2 ciáh guók-gă có̤-mâ̤-huò, Dáik-guók diŏh 1941 nièng kó̤ páh Sŭ-lièng, ĭng-ôi tiĕng guó chéng, ké̤ṳk Sŭ-lièng páh suŏ gò̤.
1945 nièng, Ĭng-guók, Mī-guók gâe̤ng Sŭ-lièng gì liāng-dô̤-ìng găk Yalta kŭi-huôi, cà̤ páh Dáik-guók; 4 nguŏk 30 hô̤, Dáik-guók siū-dŭ Báik-lìng ké̤ṳk páh giâ, Hittler cê̤ṳ-sák. 5 nguŏk 8 hô̤, Dáik-guók dàu-hòng, Nazi Dáik-guók miĕk-uòng.
分類:Dáik-guók 分類:Gô-dā̤ gì guók-gă
Albert Einstein
分類:Iù-tái-nè̤ng 分類:Dáik-guók ìng-ŭk 分類:Mī-guók ìng-ŭk 分類:ŭk-lī-hŏk-gă
216
216 sê 215 gâe̤ng 217 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
217
217 sê 216 gâe̤ng 218 cĭ găng gì cê̤ṳ-iòng-só.
分類:Só-cê
120 nièng-dâi
120 nièng-dâi téng 120 nièng 1 nguŏk 1 hô̤ kăi-sṳ̄, gáu 129 nièng 12 nguŏk 31 hô̤ giék-sók.
蠣餅
蠣餅是福州傳統倛小食. 伊倛做法是使米摳黃豆粉齊蠣、豬㾪肉共芹菜做倛餡包起掏烰. 蠣餅形狀生圓圓倛，顏色金黃，殼殼真酥，味野好.
分類:飲食分類:十邑文化
Cék-dùng-cô̤
分類:Sĭng-cô̤
8 nguŏk 24 hô̤ (nùng-lĭk)
8 nguŏk 24 hô̤ sê nùng-lĭk 8 nguŏk gì dâ̤ 24 gĕ̤ng.
分類:Nùng-lĭk 8 nguŏk
Dṳ̆ng-ôi (Nìng-hâ)
Dṳ̆ng-ôi sê Dṳ̆ng-guók Nìng-hâ Huòi-cŭk Cê̤ṳ-dê-kṳ̆ gì siŏh ciáh dê-ngék-chê.
分類:Nìng-hâ
1804 nièng
1804
Guó-sié
分類:1800 nièng-dâi
朝鮮半島歷史
朝鮮半島舊底號𡅏「高麗」「朝鮮」，是東亞其蜀隻半島. 這半島懸頂有2隻國家：朝鮮民主主義人民共和國（一般號𡅏朝鮮或者北韓）共大韓民國（一般號𡅏韓國或者南韓），主要其民族都是朝鮮族，講朝鮮語（也號𡅏韓國語）. 這國家其歷史眞長.
史前時代
今旦考古學家其研究發現，幾十萬年以前就有儂着夫塊住了. 按朝鮮神話裡勢其講法，天神桓雄共熊其諸娘囝結婚，生下檀君，這檀君就是今旦朝鮮民族其始祖. 遘尾了檀君建立古朝鮮，嚽是朝鮮其開國. 敆今旦北韓其平壤有檀君其墓，號𡅏「檀君陵」. 不過嚽是伓是檀君真其墓，現在儂固講𣍐清楚，因為北韓政府伓讓考古人員行裡去調查.
中國其《史記》裡勢有蜀種共朝鮮神話完全𣍐蜀樣其講法. 伊裡勢講中國商朝其箕子着滅國其辰候走去朝鮮，建立朝鮮國. 不過着今旦其朝鮮半島透底都無許辰候中國文化其甚乇考古發現，唯一可能會證明其「箕子陵」，也敆1959年乞北韓政府拆囇了，拆其辰候發現裡勢夫乇都無.
古代
由1世紀開始，韓半島懸頂有高句麗、百濟、新羅三芘國家. 茲隻時代乞韓國史學界號𡅏「三國時代」. 三國臺中高句麗最強大，隋煬帝共唐太宗自家帶幾十萬其部隊去拍，都乞伊拍輸去. 不過高句麗也元氣大傷，着668年乞新羅滅囇，統一新羅王朝就總款產生了. 有其高句麗儂走去滿洲，共夫塊其儂齊建立渤海國.
統一新羅着10世紀中期大亂，蜀隻號𡅏王建其將軍最終重新統一國家，建立高麗王朝. 由1170年開始，高麗國王完全無權力，是武臣其傀儡. 1270年，國王借蒙古兵其手將茲蜀陣武臣都掏滅囇，不過此刻復變成蒙古皇帝其傀儡. 這以後幾乎每蜀代其高麗國王都是蒙古皇帝其伲婿.
遘尾了朱元璋將蒙古儂逐去漠北，高麗國王固是共蒙古儂徛着蜀堆，敆1388年派將軍李成桂去拍明朝. 李成桂共嘢価儂都見覺這政策是綻其，最終着1392年篡位，建立朝鮮王朝. 朝鮮王朝是韓國歷史懸頂相當重要其蜀隻王朝，科學共文學都嘢發達. 朝鮮世宗大王在位其辰候，告學者發明「訓民正音」，規定朝鮮語着獲嚽來寫. 這「訓民正音」也號𡅏「大字」，就是今旦其諺文.
近代遘現代
1897年10月12號，朝鮮高宗宣佈將國名改成「大韓帝國」. 日本共俄羅斯發生戰爭其辰候，韓國𣍐想受影響，着1904年1月21號宣佈「中立」. 但是日本乞伊做怒去，敆2月出兵侵略韓國，逼韓國政府共日本政府簽「韓日議定書」，將韓國變做自家其保護國.
韓國乞日本滅囇以後，伊其國民都盡去不滿. 1919年3月1號，朝鮮全國其儂發動反對日本其「三一運動」，乞日本殖民政府鎮壓，刣死嘢価儂. 李承晚茲蜀陣獨立運動家走去中國，着上海成立「大韓民國臨時政府」，繼續反抗日本其統治. 這「大韓民國臨時政府」着1938年跟蔣介石走重慶去，敆中國抗日戰爭其辰候，派儂去對手中華民國國民政府. 固有其朝鮮儂走去滿洲，共夫塊其儂組成「東北抗日聯軍」.
1945年8月15號日本投降，蘇聯共美國按當初簽訂其條約，派部隊佔領韓半島. 兩國部隊按北緯38度做界線，北邊是蘇聯，南邊是美國.
1946年2月，蘇聯卜想將韓半島變做伊其衛星國，讓敆蘇聯其金日成轉去，着北邊另立「北朝鮮臨時人民委員會」，伓接受美國提出其「囫圇半島統一選舉」其要求. 1948年8月15號，南方成立大韓民國. 按選舉其結果，李承晚當選總統. 差不多半個月日以後，金日成敆北方成立朝鮮民主主義人民共和國. 韓半島就總款分裂成兩隻國家了，遘今旦固未統一.
韓戰（朝鮮戰爭）
1950年6月25號，北韓污蔑南韓派兵侵略，生目蜀時發兵侵略韓國，韓戰就總款開始了.
蘇聯使武器去對手北韓，復加𡅏南韓其部隊仂囝準備都無，北韓嘢快就拍下南韓其首都漢城（今旦其首爾）了，無仂恒拍下南韓大部分其地方，南韓僅剩釜山附近. 27號，美國派兵支援韓國. 大部分其國家對北韓這做法嘢不滿. 7月7號，聯合國通過決議，16隻國家組成聯合國軍，出兵支援南韓. 道格拉斯·麥克亞瑟指揮聯合國軍着仁川登陸，蜀墿向北. 北韓領導人金日成走去中國邊界夫塊，剃了求毛澤東出兵. 10月25號，中國最終派「志願軍」去對手北韓，蘇聯也派飛行員混着中國部隊裡勢去對手伊. 美國固僅喊中國飛機蜀晡之間生目蜀時變茲滿霸，都𣍐仈快勢總款；遘尾了蘇聯解體以後，乍由俄羅斯夫塊會仈當時是約瑟夫·史達林敆𡅏做呆. 雙方夫儂都拍𣍐過對方，最終敆1953年7月26號，雙方代表着板門店簽訂《停戰協議》.
南韓
1960年5月16號，韓國其軍官朴正熙政變上臺，開始伊其17年軍事獨裁時代. 這17年臺中，韓國經濟發展盡去快，共香港、新加坡、臺灣（中華民國）齊號𡅏「亞洲四小龍」.
1980年，朴正熙乞儂暗殺，無箬恒，軍官全斗煥上臺. 這儂也是做獨裁其，不過共朴正熙𣍐蜀樣，百姓都對伊印象𣍐好. 1980年，光州有儂抗議，伊派部隊去鎮壓，刣死嘢価儂，嚽就是光州民主運動. 不過嚽事件發生以後，韓國其民主運動有眞大其發展. 1987年，復發生抗議，最尾，全斗煥敆1988年允許自由選舉總統. 總款，韓國就完全變成蜀隻民主其國家了.
北韓
最早，北韓受遘蘇聯共中華人民共和國其幫助，經濟比南韓好. 嘢価着日本其朝鮮儂都轉去北韓. 北韓政府將茲蜀陣「資本家」其財產奪去，將伊各儂關着集中營裡勢. 遘尾了蘇聯解體，中國對北韓其支援也罔變罔少，北韓其經濟也罔變罔差. 復加𡅏北韓嘢稠做災，人民生活盡去喫虧，餓死嘢価儂.
北韓儂將金日成當神來拜，國際懸頂都批評伊做個人崇拜，伊固焦打辯講嚽是「英雄崇拜」. 北韓其第2代最高領導人金正日共第3代其金正恩，蜀隻是伊其囝，蜀隻是伊其孫.
北韓僅承認「主體思想」共「先軍政策」，𣍐允許儂懷疑這思想，也𣍐使自家提出政治思想. 伊𣍐允許儂批評政府，𣍐允許儂有宗教信仰，騙伊其國民講美國共南韓總款其資本主義國家都嘢逼，全世界僅有北韓其儂生活最好. 伊𣍐承認南韓政府，告伊「南朝鮮傀儡政權」. 伊𣍐允許儂聽邊兜國家其廣播，𣍐允許儂看邊兜國家其電視頻道，互聯網（網際網絡）也是無共世界懸頂連蜀堆其. 去這國家其外國儂都會受遘伊其特工其監視. 大部分其國際媒體都認為北韓是蜀隻嘢𣍐自由其國家.
分類:歷史 分類:朝鮮 分類:韓國 分類:朝鮮民主主義人民共和國
Ethiopia
Ethiopia sê Hĭ-ciŭ dĕ̤ng-buô gì siŏh ciáh guók-gă.
分類:Hĭ-ciŭ guók-gă
Haralson Gông (Georgia)
Haralson Gông (Ĭng-ngṳ̄: Haralson County) sê Mī-guók Georgia gì siŏh ciáh gông.
Hŭng-làng-ngṳ̄
(suomen kieli) sê sê sié-gái ciō-iéu gì ngṳ̄-ngiòng cĭ-ék. Ciòng sié-gái ī có̤ mū-ngṳ̄ gì nè̤ng dŭ-liāng ô 486 uâng nè̤ng.
Īng-ăng
Īng-ăng-chê (永安市) sê Săng-mìng â-dā̤ guāng gì siŏh ciáh gâing-gék-chê.
Hŭng-làng-ngṳ̄
分類:Ngṳ̄-ngiòng
Īng-ăng
分類:Săng-mìng
10月20號
過世
20
Siè
Siè (蛇) sê lēng-háik mò̤ kă sāi bók-lō̤ giàng-diô gì bà-hèng dông-ŭk, gâe̤ng dô-dâing sê chĭng-chék. Ô iā-sâ̤ dô-dâing gâe̤ng siè săng cĭng chiông, dáng-sê ng-sê siè. Siè sê sĭk-nṳ̆k dông-ŭk, â̤ siăh tè̤ng-ngiê, cēu-giāng, lō̤-chṳ̄ dēng nâung tàu dŏng-ŭk, iâ ô siŏh-piĕ duâi siè, pī-lâung, mōng, â̤ siăh duâi tàu dông-ŭk. Ô gūi cṳ̄ng siè ô tŭk-cáik, â̤ táu sī bek-bih dông-ŭk.
Siè gì ùng-huá
Găk ìng-lôi gì gáuk ciĕ ùng-huá diē-sié, Siè ô gáuk-cṳ̄ng mâ̤ dè̤ng-iông gì é-ngiê.
Gū-cā Dṳ̆ng-guók gì siè ùng-huá
Gū-cā Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng ô cêng sâ̤ siè, gó-chṳ̄ huāi-nē̤ gì mìng-cŭk gáing-gáing buái siè. Găk cī piĕ mìng-cŭk gì mìng-chĭng (名稱) diē-sié ék-buăng dŭ ô "tè̤ng" (虫) cê. Pī-lâung Mìng-uŏk-cŭk gì "Mìng" (閩), Hṳ̄ Sêng (許慎) găk «Siók ùng gāi cê» (說文解字) diē-sié siā gáu: "Mìng, dĕ̤ng-nàng uŏk, siè cṳ̄ng." (閩, 東南越, 蛇種.) Téng gū-dā̤ gáu gĭng-dáng, Hók-gióng ô iā-sâ̤ báh-sáng tiāu (tié-lāu) dò̤ siè dáung sìng lì kámg. Chĭng-dièu Làu Iéng-dìng (劉燕庭) cūng-kuāng gé-cái: "Hók-ciŭ siàng nô̤i iū siè-mìng, hŭk-sék ṳ̀ bìng-mìng ê, gì dĭng sêng siēu." (福州城内有蛇民, 服飾與平民異, 其丁甚少.)
Siè bà̤ Dṳ̆ng-guók sĕk-nê săng-sáiu dâ̤ 6 ôi. Hók-ciŭ ô siŏh guó sṳ̆k-ngṳ̄-uâ: "Sáu siè sâ̤ sĭng-sê̤ṳ (sáu siè gì nè̤ng sing-sê̤ṳ cing sâ̤.)".
Gĭ-dók-gáu
Áng Iù-tái-gáu gâe̤ng Gĭ-dók-gáu gì Séng-gĭng gà̤-dēng sié gé-cái, ăi-dièng-huòng (Tiĕng-ciō-gáu hāu la̤ „Dê-dòng‟, gâe̤ng „Tiĕng-dòng‟ siĕng-dó̤i éng) diē-sié ô siŏh tàu â̤ gōng uâ gì siè, i iū-gāng Ā-dŏng gâe̤ng Hâ-uă, ciŏng Ià-huò-huà Siông-dá̤ sū géng-cī gì dé-hiê dái ké̤ṳk ìng-lôi, dáng-sê găk Cháung-sié Gé diē-sié mò̤ gōng chĭng-chū ciā siè sê ng sê mò̤-gūi (Sák-dáng). "Ià-huò-huà sū cô̤ dê lā̤ gáuk cṳ̄ng gì séu, mì-dŭk siè dâ̤ ék gāu-guái." Cháung-sié-gé 3:1 cūng-kuāng tì-sīng ĭ gì tŭk-ciā. Nâ ô găk Sĭng-iók Séng-gĭng ciáh gōng mìng siè gì sĭng-hông sê mò̤-gūi.
Chŭi-iòng siè ké̤ṳk Siông-dá̤ có-má dìng-huak, dáng-sê siè gì gū-sê̤ṳ gó muôi sák, găk Séng-gĭng cĭ-hâiu gì nô̤i-ṳ̀ng diē-sié, siè ĭng-nguòng ké̤ṳk báh-sáng géng-ói.
Găk Chók Ăi-gĭk Gé gà̤-dēng-sié gé-cái ô siŏh bĭh gó sê̤ṳ, Mò̤-să̤ gì tiông-tiông biéng có̤ siè ī-hâiu, bô biéng diōng gŏ̤. Nguòng-ùng diŏh â-dā̤: "<small style='color:#0000ff;'>2 Ià-huò-huà gâe̤ng Mò̤-să̤ gōng, Nṳ̄ chiū sū niĕng gì sê miéh-nó̤h? Éng gōng, Sê tiông. <small style='color:#0000ff;'>3 Gōng, Nṳ̄ ciā tiông cŏ̤h lŏ̤h dê lā̤. Tiông siŏh cŏ̤h lŏ̤h dê, cêu biéng có̤ siè; Mò̤-să̤ cāu kó̤ biê ĭ. <small style='color:#0000ff;'>4 Ià-huò-huà gâe̤ng Mò̤-să̤ gōng, Nṳ̄ chiŏng chiū niăh ĭ gì muōi. Mò̤-să̤ chiŏng chiū niăh ĭ, diŏh chiū lā̤ cêu bô biéng có̤ tiông. (Chók Ăi-gĭk Gé dâ̤ 4 ciŏng)"
Mìng-só Gé iâ ô siŏh kuŏk gū-cā dè̤ng-siè gì gū-sê̤ṳ, gâe̤ng Mò̤-să̤ ô góng-guó. Nguòng-ùng diŏh â-dā̤: "<small style='color:#0000ff;'>6 Ià-huò-huà cêu sāi huōi-siè diē báh-sáng dṳ̆ng-găng gâ ĭ; Ī-sáik-liĕk nè̤ng sī kó̤ dīng sâ̤. <small style='color:#0000ff;'>7 Báh-sáng lì Mò̤-să̤, gōng, Nguāi-nè̤ng bài-báung Ià-huò-huà lièng nṳ̄, ĭng-chṳ̄ ô cô̤i; dăng chiāng nṳ̄ giù Ià-huò-huà dṳ̆k siè liê nguāi kó̤. Mò̤-să̤ cêu tá̤ báh-sáng gì-dō̤. <small style='color:#0000ff;'>8 Ià-huò-huà ê̤ṳ Mò̤-să̤ gōng, Nṳ̄ có̤ siŏh tàu huōi-siè gì iông, guá lŏ̤h găng muōi: huàng ké̤ṳk siè gâ gì, nâ ché̤ṳ hiā siè iông cêu â̤ uăk. Mò̤-să̤ cêu có̤ siŏh tàu dè̤ng-siè guá lŏ̤h găng muōi: nâ ô nè̤ng ké̤ṳk siè gâ, siŏh ché̤ṳ ciā dè̤ng-siè cêu â̤ uăk. <small style='color:#0000ff;'>9 Mò̤-să̤ cêu có̤ siŏh tàu dè̤ng-siè guá lŏ̤h găng muōi: nâ ô nè̤ng ké̤ṳk siè gâ, siŏh ché̤ṳ ciā dè̤ng-siè cêu â̤ uăk. (Mìng-só Gé dâ̤ 21 ciŏng)"
Tiāu gáu dâ̤ 8 sié-gī hâiu-gĭ, hâiu-săng gì Hĭ-să̤-gă có̤ lāu Iù-dâi huòng-dá̤, kī-chiū gāi-gáik: "Ĭ dṳ̀ kó̤ ciā gŏ̤-dài, páh-puái ngēu-chiông, chó̤i lŏ̤h mŭk-têu gì chiông, ciŏng Mò̤-să̤ sū có̤ gì dè̤ng siè páh hūng-chó̤i; ĭng cā-nĭk gáu hṳ̄ siŏh sì, Ī-sáik-liĕk nè̤ng lŏ̤h ciā dè̤ng siè méng-sèng siĕu hiŏng; ciā dè̤ng siè nè̤ng chĭng Nà̤-huók-dáng. (Liĕk-uòng Gé-liŏh, Hâ, 18:4)"
Gĭ-dók-gáu nêng-ùi siè gì sĭng-hông cêu sê mò̤-gūi, Cháng-sié Gé 3:14 gì ùng-cê â̤ céng-mìng: "Nṳ̄ gé-iòng có̤ ciā dâi, nṳ̄ bī hṳ̄ sâ̤ lĕ̤k hé̤ṳk, báik séu, dék-dék sêu có gó dâe̤ng. Nṳ̄ diŏh sāi bók-lō̤ giàng diô, siŏh sié siăh ŭng-dìng." Ô nè̤ng giéng gáe̤k cuòi céng-mìng găk nè̤ng tău-siăh siêng-áuk-guō cĭ-sèng, siè ô săng kă. Dáng-sê, ciā siè nâ sê mò̤-gūi cê-gă gì uâ, ĭ ké̤ṳk hūng-kuāng có, sáung sê mò̤-gūi gì tī-ṳ̄k gâe̤ng sék-bâi.
Găk Sĭng-iók Séng-gĭng Mā-tái Hók-ĭng dâ̤ 3 chiong 17 ciék gé cái, Sé̤ṳ-ciā Iók-hâng ching-hu lì-ché̤ṳ ĭ gì Huák-lé-suói nè̤ng gâe̤ng Sák-tū-găi nè̤ng có̤ "dŭk-siè gì lôi". Â-dāu 23 ciong 33 ciék gé cái, Ià-sŭ iâ sāi dè̤ng-iông gì bī-ê̤ṳ, gōng: "Dŭk-siè gì lôi ā, nṳ̄ dĕ̤ng-nē̤ â̤ biê dék dê-nguŏh gì hìng-huăk nĭ?"
Dṳ̀ lā̤ cī piĕ, Sĭng-iók Séng-gĭng iâ ô siŏh-piĕ ciáng-méng siā siè gì dê-huŏng, pī-lâung, găk Mā-tái Hók-ĭng dâ̤ 10 ciong 16 ciék, Ià-sŭ dó̤i sĕk-nê muòng-sĕng gōng: "Nguāi sāi nṳ̄ kó̤, chiông iòng diē lòng gùng: gó-chṳ̄ diŏh lìng-gáuk chiông lâu-siè, sùng-liòng chiông băh-gák."
Ià-sŭ dò̤ „Mò̤-să̤ găk săng lā̤ gṳ̄ siè‟ gâe̤ng cê-gă dó̤i-dáu bī: "<small style='color:#0000ff;'>14 Chiông Mò̤-să̤ câi-cā diŏh kuōng-iā gṳ̄ lâu-siè, Ìng-cṳ̄ dék-dék iâ ciŏng-uâng ké̤ṳk nè̤ng gṳ̄ kī: <small style='color:#0000ff;'>15 sāi huàng séng Ĭ gì nè̤ng cêu â̤ miēng tìng-lùng dáik īng-sĕng. (Iók-hâng Hók-ĭng dâ̤ 3 ciŏng)"