cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шандор Петёфи
Шандор Петёфи; Petőfi Sándor; жэнхэни нэрэ Александр Петрович, Александар Петровић, Alexander Petrovič; 1823 оной 1 һарын 1, Кишкёрёш — 1849 оной 7 һарын 31, Шегешвара хотын Альбешти-Муреш тосхон) — Унгарай үндэһэтэнэй шүлэгшэ, хубисхалша демократ, 1848—1849 оной хубисхалай ударидагша. Баргажан һууринда хүдөөлэгдэһэн.
Ригоберта Менчу
Ригоберта Менчу Тум (Rigoberta Menchú Tum, 1959 оной 1 һарын 9), Гватемалын Чимель нютагта түрэһэн Майя арад зоной Киче яһатанай түлөөлэгшэ, хүнэй эрхын, үсөөн тоотой үндэһэн арадуудай эрхын түлөө тэмсэгшэ юм. 1992 оной Нобелиин энхэ тайбанай шагналда, 1998 оной Астуриасай хунтайжын шагналда хүртэһэн, ЮНЕСКО-гой һайн дуранай элшэн. «Нэрэмни Ригоберта Менчу. Һэшхэлни ягаад түрөө.» (1983, Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia) ба «Хилэ хизаарые дабажа» гэһэн өөрын намтар номуудые зохёоһон мүн.
Гватемалын эрхэтэнэй дайнай үеын Гватемалын үндэһэн арад зоной бэрхэшээлнүүд тухай мэдүүлхэдэ амидаралаа зорюулжа, Гватемалын дотоо үндэһэн арад зоной хүнэй эрхэ ба хуули байдалые һайжаруулхын түлөө тэмсэбэ.
1991 ондо НҮБ-ын үндэһэн арад зоной эрхын тухай тунхаглалые бэлдэхэдэ хабаадасаба.
2007 оной 2 һарада Гватемалада үсөөн тоотой үндэһэн арад зонойнгоо Encuentro por Guatemala гэжэ намые үндэһэлжэ юрэнхылэгшын һунгуулида һанал хураалтын 3,1 % абаба. 2009 ондо «Уинак» (Winaq) гэһэн намые үндэһэлбэ. 2011 оной юрэнхылэгшын һунгуулидаа Баруунтанай үргэн фронтын түлөөлэгшэ боложо һаналай 3,3 % абаба.
Зүүлтэ
Категори:Нобелиин шагналда хүртэгшэд
4 һарын 6
Дүрбэдүгээр һарын 6 — Григориин литын жэлэй 96-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 97-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 269 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Канпур
Канпур (कानपुर), Уттар-Прадеш можо уласта Хойто Энэдхэгтэ Ганга мүрэнэй зүүн эрьедэ оршодог хото. Хүн зониинь 2 767 031 ажаһуугшад (2011), хотын захатай тоолобол 2 920 067 ажаһуугшад.
Шухала тээбэриин уулзабари, ниидэхэ онгосын буудалтай. Томо ажаүйлэдбэриин түб. Нэхэмэлэй (хүбэн дабуунай, нооһоной), арһан гуталай, металл эдлэл болбосоруулха, химиин, хүнэһэнэй ажаүйлэдбэри. Машина- болон ниидэхэ онгосо барилга, электроника. Ехэ һургуули (1966 ондо байгуулагданхай) гэхэ мэтэ дээдэ һургуулинууд. 1801 ондо англишуудай эзэлэгдэһэн болотор Канпур хото анхандаа Ауд гүнлигэй заахан тосхон байгаа. 1857—59 оной сипайн буһалгаанай түбүүдэй нэгэн, Нана-сагиб (жэнхэни нэрэнь Данду Пант) Британида эсэргүү хүдэлөөниие толгойлбо.
Зүүлтэ
Категори:Энэдхэгэй хотонууд
Вирус
Вирус (virus — «хорон» ) — имагтал амиды эсүүдэй дотор үрэжэжэ шададаг эсгүй халдабаритай агент. Вирусууд ургамалнууд ба амитадһаа нян ба архейнүүд хүрэтэр бүхы түрэлэй бэе махабадые диилэдэг (нянгые халдабарилдаг вирус бактериофаг гэнэ). Гансал ондоо вирусуудые халбарилан реплицировалжа шададаг вирусууд баһал олдобо (дахуул-вирусууд).
1892 ондо Дмитрий Ивановскийн хэблэһэн тамхи ургамалай нян буса патоген тухай публикаци болон 1898 ондо Мартин Бейеринкын тамхиин мозаикатай вирусые нээһэнэй үеһөө<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Dimmock.E2.80.942007.E2.80.94.E2.80.944_6-0" rel="dc:references"> [4]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Dimmock.E2.80.942007.E2.80.94.E2.80.944_6-0" rel="dc:references">  сая сая зүйлнүдэй вирусуудһаа 5 мянган зүйлэй вирусууд тодорхойлон бэшэгдэһэн байна.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Dimmock.E2.80.942007.E2.80.94.E2.80.9449_7-0" rel="dc:references"> [5]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-Dimmock.E2.80.942007.E2.80.94.E2.80.9449_7-0" rel="dc:references">  Дэлхэйн экосистемэ бүридэ вирусууд байдаг ушарһаа вирусууд эгээн тарааһан биологиин түхэл юм. Микробиологиин һалбари болохо вирусологи вирусуудые шудалдаг.
Үүдэн
Үүдэн — орохо гарахын тула ханада зорюута үлөөгдэһэн зай болон тэрэниие хаадаг хаалта.
Һэеы гэрнүүд хоёр янзын үүдэтэй байһан гэжэ тэмдэглэхэ хэрэгтэй. Урда сагта гэрэй үүдэ һэеыгээрнь хэдэг байһан һаа, һүүлэй үедэ модоор хэдэг болоһон байна. Энээниие Л. Линховоин агын буряадуудай һуудал байдал тухай бэшэхэдээ, 1910—1915 онуудаар агын буряадуудай һэеы гэр һэеыгээр хэһэн һэхэгдэдэг үүдэтэй байһан гэжэ гэршэлнэ.
Мүн үзэхэ
Категори:Уран барилга
Хүйтэн абалга
Хүйтэн абалга (назофарингит) гээшэ амисхалай замай һальһата шэдэржэ халуурха хурса халдабарита үбшэн.
Категори:Үбшэнүүд
2018 он
2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020
Бусад тоололоор:
Зүүлтэ
Категори:Онууд
Эрвин Шрёдингер
1910 ондо Венын ехэ һургуули дүүргэбэ. 1911 онһоо Венын ехэ һургуули Физикын хүреэлэндэ ажаллаба. 1920 ондо Штутгартын техникын дээдэ һургуулиин профессор боложо, 1921 ондо Бреслаугай ехэ һургуулиин багша, в 1921-27 оной хоорондо Цюрихэй техникын дээдэ һургуулиин профессор, 1927 онһоо хойшоо Берлинэй ехэ һургуулиин багша байгаа. 1933-1935 оной хоорондо Оксфордын ехэ һургуулида, 1936-1938 оной хоорондо Грацай ехэ һургуулида, 1938-1939 оной хоорондо Гентые ехэ һургуулида, 1940 онһоо Дублинай хаанай академидэ багшалаад, һүүлдэнь өөрынгөө байгуулһан Дээдэ шэнжэлэлгын хүреэлэнэй хүтэлбэрилэгшэ байгаа. 1956 онһоо хойшо Венын ехэ һургуулиин профессор байгаа.
Гол туурбилнуудынь математикын физикын, харисангы юрэнхы онолой, атомой физикын ба биофизикын тухай байна. Шрёдингерэй эртын туурбилнуудай дунда кристалл решёткын онол ба мүнөө үеын колориметриин һуури болоһон 1920 оной үнгэ тухай математикын онол хамаарна. Шрёдингерэй гол габьяа хадаа долгиной механикые үндэһэлхэ ябадал (1925 оной эсэс - 1926 оной эхин) юм. Луи де Бройлиин материин долгин тухай таамаглалай һуурида атомой системэнүүдэй стационарна байдал тус системэдэ тохиромжотой долгиной зайн өөрынгөө һаблалга гэжэ үзэжэ болохо гэхые Шрёдингер үзүүлбэ; хараата буса квантын механикын үндэһэн тэгшэдхэлые (Шрёдингерэй тэгшэдхэл) оложо тэрэнэй онсогой даабариин шиидбэриие гаргаба. Микро бэетын түлэбые тайлбарилхдаа Эрвин Шрёдингер долгиной функци гэһэн ойлголтые физикэдэ түрүүшынхиеэ оруулһаниинь һунгадаг механикада Ньютоной хуулинуудай гүйсэдхэһэн үүргэ шэнги атомой зүй тогтолые тайлбарилхада шухала нүлөө үзүүлһэн бэлэй. Шрёдингер долгиной механикын ба Вернер Һайзенбергын, Макс Борнын ба Паскуаль Йорданай «матрицын механикын» хоорондо холбоо баталжа физикын талаар тэдэнэй тэнсэдхэлые тодоруулба. Шрёдингерэй хүгжөөһэн математикын формализм ба тэрэнэй бии болгоһон долгиной функци квантын механикын эгээл зүб математикын аппарат болобо. Һүүлдэнь Шрёдингер ниитээр хүлеэн зүбшөөрһэн Копенһагенэй квантын механикын тайлбариие шүүмжэлһэн байгаа («Шрёдингерэй миисгэйн» парадокс).
Намтар
1906 оной хабар, Шрёдингер Венэгэй ехэ һургуулиин физикын тэнхимдэ орожо, онолой физикын Фридрих Һазенёрл багшатай туршалтын физикын профессор Франц Серафин Экснерэй хэшээлые абаба. 1907 оной хабарта тусхай конференци дээрэ Һазенёрл өөрынгөө зохёон байгуулжа хүгжүүлһэн Людвиг Больцманай онолые элидхэһэниинь Шрёдингертэ томо нүлөө үзүүлбэ. Шрёдингер 1910 оной 5 һарын 20 үдэртэ физикын докторой зэргэ олгобо.
1913 ондо Шрёдингер туршалтын физикын багша байһан Экснертэй суг хамта шэнжэлэл эхилбэ. Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай үедэ артиллериин офицер боложо урда фронтдо сэрэгэй алба хаагаад, хэдэ хэдэн баримта бэшэгээ хэблүүлбэ. Йенагай ехэ һургуулиин туһалха профессор, Цюрихэй ехэ һургуулиин профессор, Берлинэй ехэ һургуулиин профессороор ажаллаба. 1933 ондо нацистууд Германида засагай эрхэ абаһаар, Ехэ Британида сүлэгдөөд, 1936 ондо бусажа ерээд Грацай ехэ һургуулиин профессор болобо. Тиимэшье һаа нацис Германи Австриие эзэмдэжэ, 1938 ондо Римдэ гүйжэ бууба. 1939 ондо Дэлхэйн хоёрдугаар дайн болоһоной һүүлдэ Ирландта ябаад, 1940 ондо Дублинай дээдэ шэнжэлэлгын хүреэлэнэй онолой физикын хүтэлбэрилэгшэ боложо, ондо пенсидэ гаража Австри тоонто нютагта бусажа ерээд, Венэгэй ехэ һургуулин габьяата профессор болобо.
Тэрэ амидаралайнгаа туршада олон эхэнэртэй маша олон харилсаатай байһаниинь алдартай. Дайнда эсэргүү тэмсэгшэ байһан юм.
Зүүлтэ
Категори:Австриин эрдэмтэд
Эхирэд
Эхирэд — буряад-монгол арадай нэгэ обог юм. Эхирэднэрынь Усть-Ордын Буряадай Автономито Тойрог, Эрхүү можын Эхирэд-Булагад, Баяндайн, Боохоной, Оһын, Алайр, Качугай, Нүхэдэй, Ойхоной аймагуудта, Буряад Республикын Хурамхаанай, Баргажанай, Кабанскын аймагуудта ажаһуудаг. Байгал далайн баруун захаар Булагад, Эхирэд, Хонгоодор угтай зонууд һуудаг, Персиин түүхэшэн Рашид ад-Динай ном соо Булагачин Керемучин аймагууд тухай дурдана. Булагад зон тэдэнһээ угаа залгадаг, Эхирэд зон мүн баһа Нюуса тобшо соо дурдагдаһан Ихирэс аймагай үри садан болоно. Хонгоодорнуудые хонгирадай хойто үенүүд гэжэ зарим түүхэшэнэр тоолодог. Категори:Буряадууд
Гэр
Гэр — хүнэй һууха байра гү, али нүүдэл байдалтай зондо таарамаар түхеэрэгдэһэн, задалха хабсархада бэлэн, мүн ашаалаад ябахада тааруугаар зохёогдоһон хана, уняатай, дээгүүрнь һэеыгээр бүрхөөжэ баридаг Түб Азиин нүүдэлшэ арад түмэнэй (илангаяа монголшуудай) байдаг байра, эшэгы гэр.
Һэеы гэр бариха ёһон
Гэрэй тоонын нүхые бүглэхэ һэеые үрхэ гэдэг. Үрхэ хайша хайшаа хоёр метр тухай үргэнтэй, зургаан шэгшэгтэй, шэгшэг бүридөө ута ооһорнуудтай һэеы юм. Үрхэ ооһорнуудаарнь ханын доодо талын модонуудһаа уядаг, урда хажуугайнь ооһор уядаггуй, харин тэрээньээ баряад, гэрэйнгээ хойно гаража татахадань, үрхын урда хахадынь нээгдэдэг. Иигэжэ һэеы гэр соо сэбэр агаар оруулдаг ба һаруул болгодог байгаа.
Һэеы гэрнүүд ханануудайнгаа тооһоо боложо, ехэ багаараа илгардаг байгаа. Монгол туургата арадуудай һуудал байдал шэнжэлһэн шэнжэлгэнүүд болон уран зохёол соо һэеы гэрнүүд дүрбэн ханатайһаа эхилээд, арбан хоёр ханатай хүрэтэр байдаг гэжэ онсологдоно. Буряадуудай дунда 6-8 ханатай гэрнүүд байһан гэжэ Лхасаран Линховоин дэлгэрэнгыгээр бэшэһэн байдаг.
Хана
Хана — тусхай гуримаар матажа, хэрээһэлүүлэн үдэһэн, һэеы гэрэй туургануудые дээрэнь тоходог түхеэрэлгэ, араг. Һэеы гэрэй хана тусхай ханын дархан дархалдаг һэн. Л. Линховоиной бэшэһээр, хана хэхын тула 2 метр тухай утатай нарин модо хоёр тээһээнь сабшажа хабтагар болгоод, холтоһоньоонь һалгаагаад, дээдэ үзүүрыень матажа, бүхэтэр болгоно. Тииһэн хойноо эдэ модонуудаа хэрээһэлэн барижа, дабхасаһан лэ газартань үрэмөөр нүхэлжэ үдөөридэдэг юм. Тиигэжэ холбогдоһон хананууд һунахадаа 170-190 сантиметр, агшахадаа 70-80 сантиметр болоно.
Ханын үдөөриин нүхэнууд бэе бэеһээ хэды шэнээн зайтайгаар нүхэлэгдэнэб, тэрээнһээ боложо ханын арагай тэбхэр нүхэнүүдынь томо жэжэ байдаг. Томо, жэжэ, дунда зэргын зайтайгаар нухэлэгдэһэн хананууд иимэнууд тусхай нэрэтэй: зайдан хана, түлгэ хана, хурьган хана гэхэ мэтэ. Ханын олон янзанууд, хубинууд байдаг:
Тооно
Тооно — модо дүрбэн тээһээнь сабшажа тэбхэр болгоод, түхэреэн болотор матажа, хүндэлэбшэ болон даагануудые һуулгаһан, хажуу тээгүүрээ уняагай үзүүрнүүдые хэхэ нүхэтэй һэеы гэрэй оройдо байха түхэреэн түхеэрэлгэ. Тоонын түхэреэниинь (диаметрынь) нэгэ метр тухай юм.
Уняа
Уняа — хоёр метр тухай утатай, үзүүртэй хажуугаараа тоонын нүхэнүүдтэ газаа талаһаань һуулгагдадаг, үзүүр талаһаань бүтүүгээрнь ханын тархида үлгэдэг нарин модонууд. Дунда зэргын һэеы гэртэ 60-70 уняа байдаг юм.
Үүдэн
Үүдэн — орохо гарахын тула ханада зорюута үлөөгдэһэн зай болон тэрэниие хаадаг хаалта. Һэеы гэрнүүд хоёр янзын үүдэтэй байһан гэжэ тэмдэглэхэ хэрэгтэй. Урда сагта гэрэй үүдэ һэеыгээрнь хэдэг байһан һаа, һүүлэй үедэ модоор хэдэг болоһон байна. Энээниие Л. Линховоин агын буряадуудай һуудал байдал тухай бэшэхэдээ, 1910—1915 онуудаар агын буряадуудай һэеы гэр һэеыгээр хэһэн һэхэгдэдэг үүдэтэй байһан гэжэ гэршэлнэ.
Мүн үзэхэ
Категори:Буряад Категори:Нүүдэлшэд
Булагад
Булагад — буряад-монгол арадай нэгэ обог юм. Булагаднар Усть-Ордын Буряадай Автономито Тойрог, Эрхүү можын Эхирэд-Булагад, Баяндайн, Боохоной, Оһын, Алайр, Качугай, Нүхэдэй, Ойхоной аймагуудта ажаһуудаг. Байгал далайн баруун захаар Булагад, Эхирэд, Хонгоодор угтай зонууд һуудаг, Персиин түүхэшэн Рашид ад-Динай ном соо Булагачин Керемучин аймагууд тухай дурдана. Булагад зон тэдэнһээ угаа залгадаг, Эхирэд зон мүн баһа Нюуса тобшо соо дурдагдаһан Ихирэс аймагай үри садан болоно. Хонгоодорнуудые хонгирадай хойто үенүүд гэжэ зарим түүхэшэнэр тоолодог. Категори:Буряадууд
Арһан
Арһан — амиды амитанай бэеын бүрхөөлтэ юм. Арһаниинь илангаяа һээр нюргатан амитанда хамагай ехэ хамаатай болоод далайн дун, үетэ хүлтэн амитад зэргэнь арһанһаа хатуу бүрхөөлтэй байдаг. Хүхэтэн амитадта арһаниинь хэмжээгээрээ эгээн томо эрхэтэн гэгдэхэ ба балсан, яһан, шүрбэһэн, досоохи эрхэтэнүүдые гадна нүлөөлэлһөө хамгаалха олон дабхараа бүхы хальһанһаа бүридэдэг.
Зүүлтэ
Категори:Арһан Категори:Анатоми
4 һарын 7
Дүрбэдүгээр һарын 7 — Григориин литын жэлэй 97-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 98-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 268 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
6 һарын 14
Зургадугаар һарын 14 — Григориин литын жэлэй 165-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 166-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 200 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
4 һарын 8
Дүрбэдүгээр һарын 8 — Григориин литын жэлэй 98-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 99-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 267 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Үндэһэн хуули
Үндэһэн хуули (constitutio — «бүридэл») түрэ болон бусад засагай эрхэ барижа байдаг байгуулгануудай үндэһэн заршам гү, али тогтооһон жэжэ үзүүлэлтэнүүд юм. Өөрөөр хэлэбэл, алибаа уласай үндэһэн һуури болоһон хуули юм.
Үндэһэн хууляар ниигэм эдэй засагай харилсаанай һуури үндэһэн, түрын эрхэ мэдэл, хүнэй эрхэ, түрэ эрхэтэнэй харилсаа һамганиин үндэһэн һуури заршамые тодорхойлон тогтоожо үгэдэг. Үндэһэн хуулинь хуули зүйн хүсэн шадалай хубида хамагай дээдэ хүсэн шадалтай юм. Энэнь манай уласай бүхэ хуули болон бусад эрхэ зүйн актынь Үндэһэн хуулиие зүршөөгүй, тэрэндэ ниисэһэн байха шаардалгатай гэһэн ойлголто юм.
Мүн үзэхэ
Категори:Эрхэ зүй Категори:Үндэһэн хуулинууд
Сонхо
Һэеы гэр доторхиие гэрэлтүүлхын тула түхеэрэгдэһэн, шэл һуулгаһан багахан шагаабари. Иимэ сонхонуудые хожомой үедэ хэдэг болоһон гэжэ тэмдэглэгдэнэ. Һэеы гэрэй баруун урда дээбэриие 20x30 сантиметр хэмжүүртэйгээр нүхэлөөд, рамаяа уняа дээрэ бүхэлэн һуулгадаг һэн. Мүн Л. Линховоиной тэмдэглэһээр, агын буряадууд 1910-аад онуудаар тоонынгоо урда хахадта шэл һуулгаһан хабхаг- сонхо хэдэг болоһон байна.
Түүхэн мэдээлэл
Соел иргэншлийн хөгжлийн эхний шатанд ийм цонх байсангүй. Янз бүрийн бүс нутаг, цаг уурын бүсийн эртний орон сууцнууд цонхгүй байв. Дундад зууны үе хүртэл ханан дахь нүх нь амьтны арьс эсвэл даавуугаар бүрхэгдсэн энгийн нүх байв. Мөн энэ зорилгоор Бухын давсаг ашигласан-амьтны хэвлийн гялтангаас хасагдсан хальс, энэ нь орон сууцны дотор гэрэл нэвтрүүлэх боломжийг олгосон.
Эртний Ромд шилгүй цонхыг ашигладаг байжээ. Үүний зэрэгцээ тэдний хэлбэр нь тэгш өнцөгт хэвээр үлдсэн боловч цонхны дотор, Түүний дотор чулуун дотор тусгай чимэглэл бий болжээ. Эхний шилэн цонх Ромын эзэнт гүрний эрин үед гарч, Гэхдээ зөвхөн маш баян чинээлэг иргэд ийм тансаг төлж болох юм. 1330-ийн эргэн тойронд"сарны шил" гэж нэрлэгддэг зүйлийг Францад, дараа нь Германд зохион бүтээжээ. Шилэн бөмбөлгийг шилэн үлээх хоолой дээр өнхрүүлж, таслаад чулуун хавтан дээр тэгшлэв. Үр дүн нь диск байсан, бага зэрэг жигд бус, маш ил тод биш. Ийм" сарны шил " - ээс хар тугалганы хүрээний тусламжтайгаар бүхэл бүтэн цонхыг угсарсан бөгөөд энэ нь дундад зууны болон Сэргэн мандалтын үеийн интерьерийн онцлог шинж чанар болсон бөгөөд тэдгээрийг эртний Европын олон барилгаас харж болно. Хажуугаар шилэн мөн Засгийн газрын будсан шилэн цонх периметрийн эргэн тойронд ашиглаж байна. Венецийн мастерууд XVI зуунд л шилэн цилиндр гаргаж хавтгай шил зохион бүтээжээ. Гэхдээ энэ нь хэтэрхий үнэтэй байсан.
Модон архитектур XI — XIII зууны үед ОХУ-д татах цонх ашиглаж байна. Хэвтээ чиглэлд сунгасан жижиг цонхыг нэг эсвэл хоер гуалин өндөрт хайчилж, банзан боолтоор дотор талаас нь хаалттай (бүрхэгдсэн) байв. Хожим нь XVII зуунд. мастерууд 20-30 см диаметртэй зузаан ханатай дугуй цонх хийх техникийг эзэмшсэн. Боловсруулсан гялтгануур хэсгүүдээс бүрдсэн гялтгануур цонхыг ашигласан. Ийм цонх зузаан, үүлэрхэг шилээр хийсэн цонх илүү гэрэлд байг.
Онцлог ба дизайн
Цонхны бүтэц нь өрөөг чийгтэй, тоос шороо, дуу чимээ болон бусад сөрөг хүчин зүйлээс хамгаалдаг. Цонхны бүтэц хийгдсэн материалаас хамааран дулаан тусгаарлах шинж чанар, дуу чимээ тусгаарлагч, бат бөх чанар, байгаль орчинд ээлтэй байдал, цаг агаарын эсэргүүцлийн хувьд өөр өөр шинж чанартай байдаг.
Орчин үеийн цонх нь дараах элементүүдээс бүрдсэн нэлээд нарийн төвөгтэй бүтэц юм:
Мөн шилэн блокоор хийсэн хөнгөн хамгаалалттай байгууламжууд байдаг. Ийм бүтэц нь аюулгүй ил тод, хана, цонх биш гэж нэрлэж болно.
Мүн үзэхэ
Категори:Уран барилга
Хонгоодор
Эртэ сагта Хонгоодор болон Хотгойдууд аха дүү аймагууд байһан домогтой гэдэг. Тэдэ Ойрадуудай хаанта уласай зүүн хойто аймагууд байгаа. Хонгоодорнууд 1688 оной Ойрад Халхын дайн самууны үедэ эсэргүүсэжэ бодожо нүүдэллэн Хүбсэгэл нуурай зүүн хойто Байгал нуурай баруун талаар ерэжэ нютаглан нютагайхинтай ниилэжэ мүнөөнэй Хонгоодор Буряад обогтон зониие үүсхэбэ.
Хонгоодор Буряадууд мүнөөнэй ОХУ-ай Буряад Уласай Түнхэн, Аха, Захааминай аймаг, Эрхүү можын Алайр, Баяндай, Монгол Уласай Хүбсэгэл аймагай Ханха, Сагаан-Үүр, Эг-Үүр, Булган аймагай Тэшиг сумдаар тархан амидаржа байгаа юм. Тэдэнэй хэл яряань бусад Буряад обогтонһоо онсо илгаатай зарим тохёолдолдо өөр хоорондоо ойлголсохогүй хэмжээдэ илгаатай үгэнүүд хэрэглэдэг.
Тэдэнэй арадай дуу онсо аялгатай, ёохор хатарынь хүл дээрээ урагшаа хойшо баруун зүүн тиишэ найгаһан онсолиг хүдэлөөнтэй байдагынь бусад Буряад зон аймагуудһаа онсо юм.
Хонгоодор Буряад зон хайшаа байшан бариха дараха мужаан хэхэ, үбһэн хадлан абаха, ан гүрөө хэхэ, зэргэ ажалда габшагай хүдэлмэришэ арад түмэн юм.
Саксони
Сүлөөтэ Саксони улас (Freistaat Sachsen, дээдэ-луж. Swobodny stat Sakska) баруун Германи уласай нэгэдүгээр зэргын арбан зургаан нютагай нэгэ болоһон нэгэ холбоото газарнь (бундесланд) юм. Ниислэл хото — Дрезден. 1919 оной Веймарай бүгэдэ найрамдаха уласай байгуулгаһаа Саксони сүлөөтэ улас гэжэ болоһон байна.
Зүүлтэ
Категори:Германиин холбоото газарнууд Категори:Германи
Катманду
Катманду (काठमाडौं), Балбын ниислэл хото (1769 онһоо; XVI зуун хүрэтэр Кантипур нэрэтэй байгаа), Гималайн уулын хоорондохи хүндыдэ Багхмати голдо (Ганга мүрэнэй һаба), 1360 м үндэртэ байрлана. Тээбэриин уулзабари. 419 тыс. жителей (1991). Уласхоорондын ниидэхэ онгосын буудал. хүнгэн болон хүнэһэнэй ажаүйлэдбэри, дархалалга. Ехэ һургуули, Хаанай академи. Үндэһэтэнэй театр болон музей, Нумизматикын музей. Буддын шажанай түб. Катманду хажууда — Бодхнатх субарга болон Сваямбхунатх уран барилгын ба хүшөөгэй комплекс ( III — IX зуун), Пашупатинатх сүмын комплекс (XIII зуун жэлдэ байгуулагдаһан юм).
Мэрээшэн
Мэрээшэн гээшэ һүн тэжээлтэн амитан болон дээдэ доодо үүдэн шүдэн үргэлжэ ургаһаар байдаг болон ямар нэгэн зүйлые мэрэжэ зорохо ябасада богонидхожо байдаг онсолигтой. Бүхы хүхэтэн амитадац 40 хубиие мэрээшэд эзэлдэг ба Антарктидаһаа бусад бүхы түби газарта ехэ хэмжээгээр, үргэн тархаһан болоно. түгөөмэл таараха мэрээшэд гэбэл хулгана, зурам, үлэйн сагаан оготно, тарбаган, харха, хэрэм, жэрхэ, үхэр заряа, минжэ, шиншилла, нугын нохой, үхэр зуһаг гэхэ мэтэ.
Катманду
Категори:Азиин ниислэлнүүд
Мэрээшэн
Ехэнхи мэрээшэд үрэ таряа, ургамалаар хооллохо ба заримынь олон янзын зүйл эдидэг.
Хэмжээ
Мэрээшэдынь ниитэ 2277 зүйл бии. Ехэнхи зүйлынь жаахан бэетэй юм. Хамагай жэжэнь 6 см ута, 7 гр шэгнүүртэй бол эгээн том мэрээшэд болохо капибара 80 кг хүрэтэр томо байна. Усадхаһан эгээн томо зүйлэй мэрээшэ 1000-2580 кг хүрэтэр шэгнүүртэй байһан ажа.
6 һарын 15
Зургадугаар һарын 15 — Григориин литын жэлэй 166-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 167-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 199 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Санзай
Санзай (сан,, , xiāng) — шажанай ёһоор утаа гаргажа, юумэ арюудхадаг зүйл, юумэ арюудхахын түлөө бэлдэгдэһэн, хатааһан, нюдэмэл арса. Арса, ая ганга, хуһанай буурсаг, шэнэһэнэй шэлбэһэ, тэрэнгиин сэсэг гэхэ мэтые хатаагаад нюдэжэ буйлуулһан, бурханай урда сан табидаг бутархай зүйл.
Уталга — санзай, арсын утаагаар бухы бузар, муухай юумэнһээ бэеэ, гэр байраяа болон оршон тойрониие арюудхалга.
Йорубанууд
Йорубанууд - Африкын аймаг юм.
Зүүлтэ
Категори:Арадууд
Брюссель
Брюссель (Brussel, Bruxelles), болбол Бельгиин ниислэл хото болон Брабант можын засаг захиргаанай түб. 1 832 мянган хүн зонтой (2011, хото шадарай хүн зонтой). Уһан боомто, һубагай узуулбари. Завентем улас хороондын ниидэхэ онгосын буудалтай. Машина бүтээлгэ (энэ тоодо тээбэри), химиин, хүнгэн, хэблэлэй (полиграфиин) ажаүйлэдбэри. Урданай уран гоё тороной (кружевын), хибэсэй, заһал шэмэгэй үйлэдбэрилгэ. Метрополитентай. Дээдэ һургуулинууд. Эрдэм ухаанай болон уралигай академи. Пастерэй хүреэлэн, Хаанай уран һайханай музей, Хаанай уралигай ба түүхын музей, Меньегэй музей гэхэ мэтэ. Брюссельта Фландриин франци хэлэтэн ба фламанд хэлэтэн ниигэмүүдэй эмхи зургаан, Европын Холбооной штаб-квартира ба Бенилюксын секритариат, НАТО-гай түб эмхи зургаан байрлана. Дунда зуун үедэ Брабантын герцогуудай үргөө байгаа. 1830 ондо Бельгиин тусгаар тогтонолой һүүлдэ тус уласай ниислэл. Готика маягай хотын захиргаанай байшан (XV в.) болон собор сүмэ (XIII—XV вв.).
Зүүлтэ
Категори:Бельги Категори:Европын ниислэлнүүд
Куала-Лумпур
Категори:Азиин ниислэлнүүд
Лити
Лити (λίθος, бук. 'шулуун') болбол Li тэмдэгтэй ба 3 гэһэн атомай дугаартай химиин элемент юм.
Зүүлтэ
Категори:Шүлтын металл Категори:Химиин элемент Категори:Һэргээн бодхоогшо
4 һарын 9
Дүрбэдүгээр һарын 9 — Григориин литын жэлэй 99-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 100-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 266 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Велосипед
Велосипед (хуушан vélocipède, vēlōx «түргэн» ба pēs «хүл») — хүнэй булсангай хүсөөр хүл гэшхүүрэй хүдэлгэдэг мөөртэй тээбэриин хэрэгсэл. Хоёр мөөртэй велосипедүүд эгээн таараһаншье һаа, гурбан мөөртэй велосипедүүдшье байдаг. Мүнөө үедэ хүнэй булсангай хүсэниие шангадхахын тула зайн галай хүдэлүүрые хэрэглэнэ.
Орос гүрэнэй Харгын хүдэлөөнэй гуримай ёһоор, велосипед хадаа «тахир дутуу тэргэнсэр гадна унадаг хүнэй булсангай хүсөөр хүдэлгэдэг хоёр мөөртэй тээбэриин хэрэгсэл».
̻Холбооһон
Категори:Тээбэри
Буряад обог аймагууд
Буряад обог аймагууд — Монгол үндэһэтэнэй Буряад яһанай обог аймагууд: Барга, Булагад, Эхирэд, Хори (Түмэд), Хонгоодор, Сартуул, Сонгоол, Табангууд, мүн баһа монгол хэлэтэй болоһон түрэг обогууд (һоёд, уряанхай).
Буряад дотороо олон яһан, омог, отог, обог, урагтай. Буряад дээрээ Монгол үндэһэтэндэ хамаарна. Монгол үндэһэтэниие монгол угсаатанай дундаһаа тодоруулха, мүнөө хэниие «монгол хүн» гэжэ шууд хэлэхэ бэ гэхэдэ өөр өөр шалгуур бии.
Обогууд
Булагад, Эхирэд, Хори, Хонгоодор бол эгээн томо Буряад арад түмэниие бүридэдэг дүрбэн обогууд. Эдэ гол обог гадна, Буряад арад соо мүн Халхаһаа ба Зүүнгарһаа нүүдэһэн обогууд бии.
Зүүлтэ
Категори:Буряадууд Категори:Буряад
Самхаг
Самхаг, байшан барилга зэргэ юумэнэй дээрэ илгаржа хэһэн орой, сүлөө гудамжын амые хаажа бодхоһон асар хаалга мэтэ зүйл; хинаха хараха зэргэ зүйлдэ зорюулжа согсолон бариһан нарин ба үндэр барилга юм.
Хуули
Хуули гэдэг ойлголтонь бүхэниитэ заабал дагажа мүрдэхээр түрэһөө баталан гаргажа, эрхэ зүйн хэм хэмжээ тогтооһон дээдэ хүсэн шадал бүхы баримта бэшэгые хуули гэнэ.
Харюусалгын түрэлнүүд
Эрхэ зүйн хэм хэмжээе зүршэһэн этигээдтэ хуули зүйн харюусалга хүлеэлгэдэг байна. Эрхэ зүйн хэм хэмжээнэй шадалые тодорхойлдог эгээн шухала шэнжые хуули зүйн харюусалга гэжэ хэлэжэ болоно. Түрэһөө тогтооһон эрхэ зүйн хэм хэмжээ зүршэгдэһэн тохёолдолдо тухайн зүршэл гаргаһан этигээдтэ хүлеэлгэхэ харюусалгань хуули зүйн ёһoop байха ёһотой. Өөрөөр хэлэбэл, хэмжээнь хуулишалагдаһан байха ойлголто болоод хуулида заагдаагүй харюусалгые эрхэтэндэ хүлеэлгэхэ боломжогүй байдаг. Хуули зүйн харюусалгын үндэһэн дүрбэн түрэл байдаг:
Харюусалгын үүргэнүүд
1. Ниигэмэй харилсаанай амар амгалан, тайбан байдалые хамгаална. 2. Түрын эрхэ мэдэлые тэнсэбэрижүүлжэ, хиналта тавин, эрхэтэнэй эрхэ сүлөөе баталгаажуулна. 3. Шударга мүрысөөниие дэмжэхэ замаар эдэй засагай үдэлтые бии болгоно. 4. Ниигэмэй шударга ёһон, тэгшэ байдалые хангана. 5. Хүрээлэн бай оршониие хамгаална.
Хуулиин түрэл
Түрэһөө баталан гаргажа байдаг алибаа хуули тогтоомжые бүхэниитээр дагажа мүрдэхэ ёһотой.
Үндэһэн хуули
Үндэһэн хууляар ниигэм эдэй засагай харилсаанай һуури үндэһэн, түрын эрхэ мэдэл, хүнэй эрхэ, түрэ эрхэтэнэй харилсаа һамганиин үндэһэн һуури заршамые тодорхойлон тогтоожо үгэдэг. Үндэһэн хуулинь хуули зүйн хүсэн шадалай хубида хамагай дээдэ хүсэн шадалтай юм. Энэнь манай уласай бүхэ хуули болон бусад эрхэ зүйн актынь Үндэһэн хуулиие зүршөөгүй, тэрэндэ ниисэһэн байха шаардалгатай гэһэн ойлголто юм.
Һалбари хуули
Үндэһэн хууляар тунхаглаһан хүнэй эрхэ, эрхэ сүлөөе хуули зүйн хубида баталгаатай эдлүүлхэ, ниигэмэй тодорхой түрэлэй харилсаае нарибшалан зохисуулха зорилгоор һалбари хуулинууд гарадаг. Тухайлбал, Эрхэтэнэй хуули, Эрүүгэй хуули, Болбосорол тухай хуули, Хүдэлмэри тухай хуули, Татабари тухай хуули гэхэ мэтэшэлэн 280 үлүү хуули хүсэн түгэлдэр үйлэшэлжэ байна.
Олон уласай хэрээ
Дэлхэй ниитээр анхааралаа хандуулдаг, зүбшэлсэн тохиролсоһоной үндэһэн дээрэ шиидбэрилхэ асуудалнууд байдаг. Энэнь даяаршалалай эрын үедэ улам бүри нэмэгдэхэ хандалгатай байна. Ород улас хүнэй эрхын һалбари болон олон уласай эдэй засаг, худалдаа, оюунай үмсэ, энхэ тайбан аюулгүй байдалай зэргэ үргэн хүрээнэй асуудалаар 180 хэрээдэ нэгэдэн ороһон байдаг бэлэй.
Эрхэ зүйн бусад акт
Эрхэ зүйн бусад актынь ниигэмэй тодорхой түрэлэй харилсаае зохисуулха шэнги үүргэтэй байдаг. Гэхэдээ энэнь хууляар эрхэ олгогдоһон этигээд, хамаарха асуудалайхигаа хүрээндэ хэм хэмжээ тогтооһон акт гаргана гэһэн үгэ.
Хуулиин тайлбари
Ниитэдэ дагажа мүрэдүүлхээр нэгэнтэ баталан гаргаһан хуули ойлгомжотой, хэрэгжэхэ, бэелэгдэхэ боломжотой байха ёһотой хэдышье хуулиие нэгэ мүрэ ойлгожо хэрэгжүүлхэ ябасада тэрэниие тайлбарилха шаардалга гаража болодог. Хуулиин тайлбаринь үйлэшэлхэ хүсэн шадалай хубида албан ёһоной, албан ёһоной буса гэжэ ангилагдадаг. Албан ёһоной тайлбариие хууляар эрхэ олгогдоһон байгуулгаһаа гаргадаг ба Үндэһэн хуулиһаа бусад хуулиие зүб хэрэглэхэ талаар Ородой Холбооной Уласай Үндэһэн Хуулиин Шүүхэ тайлбари гаргахаар Үндэһэн хуулида зааһан.
Албан ёһоной тайлбариие хуули хэрэглэжэ байдаг субьектүүд шууд ударидалга болгон хэрэглэхэ үүргэтэй байдаг. Өөрөөр хэлэбэл, шүүхэ болон хуулиин байгуулганууд албан ёһоной тайлбариие хуулиин нэгэн адли хэрэглэхэ үүргэтэй гэһэн үгэ. Албан ёһоной буса тайлбари тухайн хуулиие хэрэглэжэ байдаг субеьктдэ заабал ударидалга болгохо албан ёһоной хүсэн шадал агуулдаггүйшье һаа, гэһэн тэрэ тайлбариие мэргэжэлэй эрдэмтэд, эрдэм шэнжэлгын байгуулга, шудалаашадһаа гаргадаг ушар шэнжэлхэ ухаанай үргэн багтаамжатай, танин мэдэхын асар ехэ ажа холбогдолтой байдаг. Албан буса тайлбаринь эрхэтэдэй эрхэ зүйн мэдэлгэ, ухамсарта голлохо нүлөөтэй юм. Хуулинь түрын эрхэ бүхы байгуулгаһаа зохихо журам ёһoop баталан гаргаһан, дээдэ хүсэн шадалтай акт юм. Хуулинь эрхэ зүйн элирхэ гадаада хэлбэри болоод хуули, эрхэ зүй хоёрынь зооһоной хоёр талатай адли юм. Эрхэ зүйн хэм хэмжээе тогтоогшо хүсэн зүйлынь хуули юм.
Ном зохёол
Категори:Хуули ёһон Категори:Эрхэ зүй
Абяалбари
Абяалбари (фонемэ ), үгын удхые илгажа бүридүүлхэдэ оролсодог үндэһэн абяан юм. Абяалбари ямаршье өөрын лексикын гү, али грамматикын удхагүй.
Зүүлтэ
Категори:Хэлэзүй
Хэрээснэг бололго
Хэрээснэг бололго (<крестник) гээшэ христосой шажанай эгээн түрүүшын нюуса ёһолол. Энэ ёһолол хүнэй церковьта орожо байхые тэмдэглэнэ (хэрээснэг болохо хүн уһан руу табидаг гү, али уһаар сүршэдэг).
Категори:Христосой шажан
Дезоксирибонуклеинай хүшэл
Дезоксирибонуклеинай хүшэл (ДНХ) гээшэ мэдэгдэжэ бай бүхы амиды махабадуудай ургалта хүгжэлтэ, ажаллалгада ашаглагдадаг генетикын заабаринуудые агуулһан нуклеинай хүшэл юм. Дезоксирибонуклеинай хүшэлэй молекулануудай гол үүргэ удаан хугасаада мэдээсэлые хадагалдаг ба энэнь эсэй бүрилдэхүүн хэһэгүүдые тухайлбал уурагууд болон РНХ-эй молекулануудые угсарха заабаринуудые агуулдаг ушарһаа ДНХ-ые ехэбшэлэн барилгын план зурагуудай суглуулгатай адлидхадаг. Генетикын энэ мэдээсэлые агуулдаг ДНХ-эй хэһэгүүдые ген гэдэг. Гэхыдээ бусад ДНХ-эй дараалалнууд бүтэсын зорюулалтатай байдаг гү, али энэ генетикын мэдээсэлые хэрхэн ашаглахые зохисуулхада хэрэглэгдэдэг.
Химиин хубида ДНХ нуклеотид гэһэн энгын нэгэжэнүүдһээ бүридэһэн, эстерэй холбоогоор холбогдоһон саахар болон фосфатын нэгэдэлһээ бүридэһэн нюрган бүхы хоёр ута полимерһоо тогтодог. Эдэ хоёр хэлхеэ холбоон бэе бэетэйгээ параллел болобошье шэглэл эсэргүү оршодог. Саахар бүридэ дүрбэн түрэлэй молекулануудай нэгэ холбогдоһон байха ба эдые һууринууд гэдэг. Гол нюргые дахан байрлаха эдэ дүрбэн һууриин дараалалынь мэдээсэлые кодлодог. Энэ мэдээсэлые генетик кодые ашаглан уншадаг. Генетик код протеинуудта байха аминохүшэлэй дараалалые тодорхойлжо үгэдэг. Кодые ДНХ-эй хэһэгүүдые холбогдохо нуклеинай хүшэл РНХ руу хуулбарилха замаар уншадаг. Энэ процессые генетик хүрбүүлэлгэ гэдэг. Тэдэ РНХ молекулануудай ехэнхи протеиниие ниилэгжүүлхэдэ ашаглагдадаг ба харин бусад бүтэсэнүүд болохо жэшээлбэл рибосома шууд ашаглагдадаг.
Эсэй дотор ДНХ хромосома гэгдэхэ бүтэсэнүүдтэ хубаагдаха ба эсэй доторхи хромосомануудай нэгэдэлынь геномые бүтээдэг. Тэдэ хромосоманууд эсэй хубаагдалай үмэнэ хуулбарилжа хубаагдадаг. Энэ процессые ДНХ үржэхэ гэдэг. Эукариот организмууд тухайлбал амитад, ургамал, мөөгэ зэргэ өөһэдын ДНХ-ые эсэй бөөм дотороо хадагалдаг бол харин Прокариот организмууд тухайлбал бактериинхи эсэй цитоплазма дотороо байдаг. Хромосомануудай дотор хроматин протеинууд тухайлбал гистонууд ДНХ-ые нягтаруулжа, зохёон байгуулдаг. Энэ бусад протеинуудтай харилсан үйлэшэлэлсэхые хинахада туһалдаг болон уламаар генэй хүрбүүлэлгые хинадаг. Категори:Биологи
4 һарын 10
Дүрбэдүгээр һарын 10 — Григориин литын жэлэй 100-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 101-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 265 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Элүүрые хамгаалга
Элүүрые хамгаалга гээшэ элүүр мэндые хадагалхын ба һайжаруулхын тулада ниигэмэй, эдэй засагай ба анагааха арга хэмжээнэй системэ юм. Элүүр мэндын туһаламжын үйлэшэлгын гол хэлбэринүүд: хубиин хэлтэсэй эмшэн, засагай газарай эмшэн ба даадхал. Эдэй засаг хүгжөөһэн оронуудта даадхалай эмнэлгэ элүүр мэндын туһаламжа үйлэшэлгээнэй зардалые бүрин гү, али хэһэгшэлэн нүхэн олгобори үгэдэг албан журамай ниигэмэй даадхалай системэ дээрэ һуурилна.
Категори:Элүүр мэндэ Категори:Анагааха ухаан
Амяа хорлолто
Амяа хорлолго (суицид, бэедээ гар хүрэлгэ) — һанаатайгаар ​​өөрынгөө үхэлөө ушаруулха үйлэ юм. Амяа хорлолго ехэбшэлэн сэдьхэл гутаралай үедэ бии болодог ажа.
Амяа хорлолтонь эгээн түгээмэл хэрэглэгдэдэг аргань улас орон ондоо байдаг. Ниитэ аргань: дүүжлэлгэ, хоро эдилгэ, буудалга. Ойролсоогоор 800,000 сая хүн жэл бүри дэлхэй даяар амяа хорлолгоһоо наһа баража болон амяа хорлохо 10-дахи үхэлэй шалтагаан.
Өөрөөрөө тахил үргэлгэ амяа хорлолтын нэгэ түрэл. Жэшээнь, Түбэдтэ ламанар өөрөө галдана. 2009 оной хоёрдугаар һарын 27-һаа хойшо 2014 оной дүрбэдүгээр һарын 15 хүрэтэр 125 хүнүүд өөрөө галдаһан.
Зүүлтэ
Категори:Үхэл
Куньмин
Куньмин,, Хитадай зүүн-баруун хэһэгтэ, Юньнань үндэрлигтэ 1892 үндэртэ, Дяньчи нуурай хойто эрьеын хажууда Паньмунцзян мүрэнэй хүбөөндэ байрладаг хото, Юньнань  можын засаг захиргаанай түб мүн. Хүн зониинь 967,9 тыс ажаһуугшад (2004), хотын захатай тоолобол 2,2 сая ажаһуугшад. Шухала тээбэриин уулзабари. түмэрлиг, машина бүтээлгэ, химиин, нэхэмэлэй, арһанай, хүнэһэнэй гэхэ мэтэ ажаүйлэдбэри. Уламжалалта дархалалгын үйлэдбэрилгэ (хибэс, һэеы бүтээлнүүд). Юньнаниин ехэ һургуули. Хитадай Эрдэм ухаанай Академиин һалбари. Ботаникын сэсэрлиг. Саг уларилай курорт. Үбэлынь маша зөөлэн байдаг дээрэһээ Куньмин «мүнхын хабарай хото» (春城) гэжэ нэрэтэй байна. 1 һарын дундажа температура +9,7 °С, зунда дулаан болон наратай (6 һарын дундажа температура +20,2 °С), 1095 мм шииг нойтонтой. Хотын дотор Цуйху нуур (Оюу нуур) байрлана. Куньмингай тойрондо — амаралтын газарнууд.
Категори:Юньнань можо Категори:Хитадай хотонууд
Эдвард Григ
Эдвард Хагеруп Григ (Edvard Hagerup Grieg; 1843 оной 6 һарын 15, Берген, Норвеги — 1907 оной 9 һарын 4, Берген, Норвеги) — Норвегиин романтизмын маягай хүгжэмэй зохёолшо, пианист, дирижёр. Норвегиин уламжалалта арадай соёл Григэй уралигта томо нүлөө үзүүлбэ. Григай эгээн алдартай бүтээл хадаа — Һенрик Ибсенэй зүжэг дээрэ һуурилһан «Пер Гюнт» хоёр сюитанууд, фортепианотой найрал хүгжэмэй концерт, хиилиин сонатанууд. 600 үлүү романс ба дуунуудые бэшэһэн.
Баруун зүг
Баруун зүг мүн үрэнэ зүг  гээшэ Наран зүг юм.
Категори:Зүг шэг
Таряан
Таряан тарижа ургуулха орооһото амуу будаагай ниитын нэрэ юм. Крахмал ехээр агуулдаг үрэ таряануудые хэлэхэ элбэг. Улаан буудай, сагаан будаа, кукуруза гурбан дэлхэйн хүн зоной байнга хэрэглэдэг хоол хүнэһэн болон энергиин эх һорболжо болоно.
Зүүн зүг
Категори:Зүг шэг
Даадхал
Даадхал гээшэ байгаалиин гай гамшаг, золгүй ябадал тохёолдохо, мүн нэрэ заан тодорхойлһон үйлэ ажаллалгатай холбогдон гараха хохиролые нүхэхэ зорилгоор тогтооһон журамые дахан байгуулһан мүнгэн сан, тэрэнһээ абажа бараха бүхы ажаллалгын согсо; гэнтын осол аюул, байгаалиин аюулай хохиролдо хохидогшодо үзүүлхэ нүхэн түлэбэри, туһаламжын баталга.
Категори:Даадхал
Хантууд
Ханта яһатан (хант. ханти, хандэ, кантэк) — угор арадуудай нэгэ яһан юм. Ородой Холбооной Уласай хойто-баррун Шэбэр (Ханты-Манси автономито тойрог Тюмениин можодо) ажаһуудаг. Оро үсхэбэрилэгшэд.
Категори:Ханты-Манси автономито тойрог Категори:Оросой арадууд Категори:Сибириин арадууд
4 һарын 11
Дүрбэдүгээр һарын 11 — Григориин литын жэлэй 101-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 102-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 264 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Солонгос хэлэн
Солонгос хэлэн — солонгос үндэһэтэнэй түрэлхи эхэ хэлэн болоод уг хэлэниие Солонгосой хахад аралда оршохо Бүгэдэ Найрамдаха Солонгос Улас, Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалаһан Солонгос Арадай Улас болон БНХАУ-ай Гирин аймгийн Яньбянь-Солонгос үндэһэтэнэй автономито тойрог (саашада Яньбянь) болон Чан Бай Солонгос үндэһэтэнэй автономито шяньда албан ёһоор хэрэглэнэ.
Урда Солонгосой засагай газар албан ёһоор «хангуго» (한국어, 韓國語) гү, али «хангугмаль» (한국말, 韓國말) нэрлэжэ байгаад Хойто Солонгос уласта «чосоно» (조선어, 朝鮮語) гү, али «чосонмаль» (조선말, 朝鮮말) гэжэ нэрлэнэ.
Юрэнхы мэдэлгэ
Дэлхэй даяар 75 сая үлүү дуугарагшад гэһэн шудалга бии болоод 71 сая үлүү дуугарагшадынь Солонгосой хахад аралда ажа түрэжэ байна. Солонгосой хахад аралһаа бусад газарта гү, али БНХАУ (гол түлэб Яньбянь) болон хуушанай Зүблэлтэ Холбоо уласай (гол түлэб Сахалин, Узбекистан, Казахстан) амидаржа байдаг Солонгос үндэһэтэн, солонгос угсаатай хүн зон уг хэлээр дуугаржа байна.
Үгүүлбэри зүйн хубида алтай изагуурай хэлэнүүдтэй адли SOV бүридэлтэй. Хэлэ шэнжэлэлэй хубида залгамал хэлэн юм.
Түүхэдээ япон болон вьетнам хэлэнэй адли ханза үзэг (한자, 漢字) хэрэглэжэ байһан болоод хитад хэлэнһээ орожо ерэһэн хари үгэ үгэсэй сангай нэлээдгүй хубиие эзэлнэ. Оршон үедэ хангыль гү, али солонгос үзэгые үдэр тутамдаа хэрэглэжэ байна.
Холбооһон
Категори:Хэлэнүүд Категори:Россиин арадуудай хэлэнүүд
Талхан
Талхан гү, али хилээмэ (< хлеб) гээшэ гурил зэргые тусхай жороор уһан, эһээгшэ, хоолой дабһан зэргэтэй холижо хүрэнгэтэй зуурмаг баряад шанаха хүнэһэнэй бүтээгдэхүүн юм. Хилээмэдэ улаан буудай ба хара таряанай гурил (заримандаа кукуруза, арбай) ашаглана. Мүн жэгнэхэ, шараха зэргэ аргаар талха барижа болодог. Талха үзэм, һамар зэргые хүрэнгэдөө холижо, ороожо, дээрэнь табижа бариха боломжотой. Хүрэнгэеэ нимгэн түрхэжэ баридаг, хоолой сода холижо баридаг талха эһээгшэ хэрэглэхэгүйгөөр хэжэ болодог байна. Талха хүн түрэлхитэнэй гол хоолой нэгэ юм.
Түүхэ
Эртын хүнүүд буудайе үрэ таряа шэгээр хүнэһэндөө хэрэглэдэг байһан болон уламаар шулуун дээрэ табижа шулуугаар тээрмэдэжэ толхёод уһатай холижо зутан хэлбэритэй болгон эдижэ эхилһэн байна. Тэрэниие шарабал амта шанараа удаан хадагалдаг болохые мэдэжэ, шараха болоһониинь анханай талха гэгдэдэг болон эртын Месопотамида 6000 жэлэй үеһөө буудай таряалдаг байһан тула тэрэ үедэ талха бии болоһон. Тэрэ үеын талханда эһээгшэ мөөгэнсэр нэмэдэггүй байһан тула хүбхэгэр бэшэ, хабтагай, хатуу зүйл байһан гэжэ үзэдэг.
Зутанг тэрэ шэгээр хэдэн үдэр байлгабал, эһээгшэ мөөгэнсэр болон һүн хүшэлэй нян наалдан, аяндаа эһэжэ、гашуун амтатай хүрэнгэ бии болоно. Тэрэниие анха муудаһан зүйл гэжэ үзэжэ хаядаг байһан болобошье хаялгүй шараһаниинь эдижэ болохоор үлэ барам хүбхэгэр зөөлэн болохые оложо мэдэһэнээр эһэһэн талха бии болоо һэн. Эртын Египетдэ 2000 оной үедэ али хэдын эһэһэн талха мэдэдэг байба.
Талхые анха обьёосоор хэдэг байһан болобошье шэниисын талха үлүү амтатай ушар аажамаар ехэнхи талха шэниисын гурилаар хэдэг болоо. Мүн эһэлдэлые түргэдхэхын тулада эһээгшые нэмэжэ үгэхэ болоһон байна.
Эртын Ромада бүри талханай алаабхи хүрэтэр бии болоо һэн. Помпей хотодо хэһэн археологиин малталтаар тэрэ үеын талха элирһэн байдаг. Тэрэ үедэ шулуун тээрмээр буудайгаа тээрмэдэжэ, гурил болгодог байһан ажа. Юрэнхыдөө талха хэхэ арга дунда зууниие хүрэтэр бараг хубилаагүй юм.
Харин пеэшэн бии болоһоноор талха бариха технологи маша хурдан хүгжэжэ, түрэл бүриин талха бии болон, үндэр хүсэн шадалтай талханай үйлэдбэринүүд бодоо.
Терроризм
Терроризм (terror — «аймшаг») гээшэ хубисхалта болон экстремис агуулгатай хүсэрхэйлэлэй (илангаяа хүн зониие алаха, хулгайлха, барисаалха г.м.) гэмтэ хэрэг мүн. Хуули буса бүлэглэлэй бэлэдхэн ябуулжа бай террорис үйлэдэлынь засаглалай ноёрхолой абаргүй байдалые харуулха гү, али засаглалай байгуулгаһаа һүрэг үйлэдэл ябуулхые үрхидхэн тухирхада оршоно. Эдын али али эрхэ барижа бай улас түрын засаглалай байгуулгын талаар олон ниитэдэ һүрэг һанал сэдьхэгдэл бүридүүлхэ зорилго агуулжа байдаг.
Юрэнхыдөө хэлэбэл, гүрэн түрын бодолгын, шажан, үзэл һурталай зорилгынгоо түлөө, тэрэнэй дотор ниигэмые гү, али тэрэнэй тодорхой хэһэгые айдаста абтуулхаар хархис хүсэрхэйлэл хэрэглэхые терроризм гэнэ.
Категори:Улас түрэ
Улаан арми
Ажалша таряашадай Улаан арми (АТУА, Рабоче-крестьянская Красная армия, РККА) гээшэ Зүблэлтэ холбоото уласай зэбсэгтэ хүсэнэй хуурай замай бэе бүрилдэхүүниие нэрлэдэг нэрэ болон тэрэниие 1946 онһоо хойшо Зүблэлтын арми (Советская армия) гэжэ нэрлэдэг байба. Зүблэлтын зэбсэгтэ хүсэнмиинь хуурай замай, агаарай сэрэгэй, тэнгисэй гэһэн үндэһэн гурбан түрэлэй сэрэг бүхы бүрилдэхүүнтэй байгаа. Зүблэлтын арминь тухайн үедээ дэлхэйн эгээн хүсэрхэг зэбсэгтэ хүсэндэ тоосогдожо байһан ба (3-4 сая оршом албан хаагша) Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда Германи ба Япониие илахада гол үүргэ гүйсэдхэһэн юм.
Категори:Ородой түүхэ
Хойто зүг
Хойто зүг мүн умара зүг  гээшэ Хойто туйлда шэглэлдэ таараһан зүг юм.
Категори:Зүг шэг
Солонгосой хахад арал
Солонгосой хахад арал бол зүүн талаараа Япон тэнгис, урда талаараа Солонгосой хоолой, баруун талаараа Шара тэнгистэ тулаһан Ази түбиин дурнада захада оршодог хахад арал юм. Эндэ Солонгос орон гү, али Урда Солонгос, Хойто Солонгос хоёр оршодог.
Газар зүй
Солонгосой хахад арал утань 200-300 км, үргэниинь 1000-1100 км һунажа 220.8 мянган дүрбэлжэн км талмай эзэлнэ. Хахад аралай зүүн тала уулархаг, хүн зон үсөөн. Тэндэ Тэбэг уула зэргэ уулын нюрган, Кымгансан зэргэ туристнарай орон бии. Баруун тала нам дооро, хүн зон шэгүү һуудаг болоод Сеул, Пёнъян, Инчон мэтын томохон хото, Ханган, Тэдонган зэргэ гол мүрэн байдаг.
I һарада температура −20 °C-һоо +4 °C хэм, VII һарада 24 °C-һээ 26 °C хэм байдаг. Жэлэй шииг хэмжээ 1500 мм.
Зураг
Категори:Ази Категори:Солонгос
Небраска
Небраска (Nebraska) — Америкын Нэгэдэһэн Уласай Дунда Баруун ба Баруун хэһэгэй Ехэ Талада оршодог АНУ-ай можо улас. Небраска можо уласай нэрэнь эртний Отое хэлэнэй Ñí Brásge (оршон үеын Отое хэлээр Ñí Bráhge) гү, али Омаха хэлэнэй Ní Btháska гэһэн нэрэһээ гаралтай. Эдэ үгэнь тус можо уласаар урсадаг Плэтт голтой холбоотой «flat water» гү, али хабтагай уһан гэһэн удхатай. Нэгэн үе Америкын Ехэ Сүлын нэгэ хэһэг гэжэ тоосогдодог байһан тус можо уласынь мүнөө газар таряалан, мал ажахыгаар түрүүлэгшэ можо улас болоо. Небраскада Айова, Омаха, Миссури, Понка, Пооний, Отое болон Сиу омогууд нютагладаг.
Гадна холбооһон
Категори:Америкын Нэгэдэһэн Улас
Дмитрий Иванович Менделеев
Дмитрий Иванович Менделеев (2 һарын 8 1834, Тобольск — 2 һарын 2 1834, Санкт-Петербург), Орос химик. Санкт-Петербургын ехэ һургуулиин профессор; Эзэн хаанай Санкт-Петербургын Эрдэм Ухаанай Академиин сурбалжалагша-гэшүүн. Үелхэ системэдэ хуби нэмриеэ оруулжа байһан хүнүүдһээ илгарха тэрэнэй амжалтын онсолиг, тухайн үедэ нээжэ элирүүлээгүй байһан элементнүүдэй шэнжэ шанарые тодорхойлжо шадаһан ябадал юм.
Намтар
Дмитрий Иванович Менделеев Сибириин Тобольскдо 1834 оной 2 һарын 8-до Иван Павлович Менделеев, Мария Дмитриевна Менделеева хоёрой (басаганай обогынь Корнильева) хүбүүн болон түрэбэ. Менделеев бүлынгээ арбан долоодохи (ондоо мэдээсээр, арбан дүрбэдэхи ) одхон хүбүүн байгаа. Тэрэнэй үбгэниинь Павел Максимович Соколов поп байгаа. Иван Павлович Менделеев, аха дүүнэрэй хамтаар үнэн алдарта семенарида һууха ябасадаа шэнэ обогтой болоһон байна. Менделеев багаһаа үнэн алдарта шажантан боложо хүмүүжэһэн байгаа. Эсэгэнь гимназида хүмүүнлигэй ухаан, улас түрэ, философи багшалдаг байһаншье һаа, һоxоp боложо багшын албан тушаалһаан арсаха үедэ гэртээ ехэ санхүүгэй бэрхэшээл тулгардаба. Тэрэнэй ушарһаа, эхэнь урид гэр бүлээрээ ажаллуулажа байһан шилын үйлэдбэриие дахин һэргээн ашаглалтанда оруулба. 13 наһатай байхадань эсэгэнь наһа баража, эхын үйлэдбэри галда шатаһанай һүүлдэ Менделеев Тобольскын гимназида һуралсаба.
1849 ондо Менделеевые дээдэ болбосорол эзэмшүүлхын тулада, эхэнь тэрэниие Сибирьһээ Москва хүрэтэр абажа ябаа. Харамтай Москвагай ехэ һургуули тэрэниие хүлеэжэ абаагүй тула, эжы хүбүүн хоёр Санкт Петебургта ерэжэ, уламаар эсэгынгээ түгэсһэн ехэ һургуули болохо Гол педагогой хүреэлэндэ 1850 ондо ороһон байна. Һургууляа түгэсһэнэй һүүлдэ сүрье үбшэнтэй болохонь оношологдон, тодорхой болоһоной уламһаа, Хара тэнгисэй хойто эрьеэ дээрэ байрлаха Крым хахад арал руу 1855 ондо нүүгээ. Тэндэ байхадаа Симферополиин нэгэдүгээр гимназиин шэнжэлхэ ухаанай ахлаха мастер зэргэтэй болоһон ба 1857 ондо Санкт Петебургта бүрин эдэгэжэ бусажа ерэһэн байна.
1862 ондо Менделеев Феозва Никитична Лещеватай гэрлэбэ. 1876 ондо Менделеев Анна Ивановна Поповада дурлажа тэрэндэ гэрлэхэ һанал табиһан ба зүбшөөгүй бол, амяа хорлоно гэжэ занан айлгажа байгаа. Поповатай гэрлээд, нэгэ һара үнгэрһэнэй һүүлдэ Менделеев Лещеваһаа албан ёһоор һалаба. Тэрэнэй ниигэмдэхи муу сэдьхэгдэл үлээһэн ябадалынь, Менделеевэй олон уластахи нэрэ хүндэһээ харгалзангүй, Менделеевые Эрдэм Ухаанай Академида орохо боломжые хаажа байгаа. Тэрэнэй хоёрдохи гэрлэлтэһээ гараһан охин болох Любовь Оросой алдарта ирагуу найрагша Александр Блоктой гэрлэһэн байна. Тэрэниие нэгэдэхи гэрлэлтэ гү, али Фоезвагай үхибүүд Ольга, Владимир хоёр бол Аннаһаа, Иван болон хоёр эхир үхибүүдтэй болобо.
Менделеев 1907 ондо Санкт-Петербург хотодо пневмониһаа нүгэшэжэ, Волковское булашада хүдөөлүүлһэн байна.
Дурасхал
Дмитрий Иванович Менделеевэй дурасхалаар үелхэ системэ, үелхэ системын 101-дэхи элемент болохо сасарга эдэбхитэй менделевий гэжэ нэрлэһэн байна.
Тэрэнэй гадна, Менделеевэй нэрэмжээр олон юумэн нэрлэһэн байна:
Зүүлтэ
Категори:Оросой эрдэмтэд
Сабха
Зүүлтэ
Категори:Багажа хэрэгсэл
Зүблэлтэ Социалист Бүгэдэ Найрамдаха Азербайджан Улас
Зүүлтэ
Категори:1920 ондо Азербайджанда байгуулагдаһан Категори:1922 ондо Азербайджанда үгы болоhон Категори:Азербайджан дахи коммунизм Категори:Хуушан социалист бүгэдэ найрамдаха улас Категори:Зүблэлтын бүгэдэ найрамдаха улас Категори:1920 ондо байгуулагдаhан улас ба газар нютаг Категори:1922 ондо үгы болоhон улас ба газар нютаг Категори:1936 ондо Азербайджанда байгуулагдаһан Категори:1991 ондо ЗХУ-да үгы болоhон Категори:1936 ондо байгуулагдаhан улас ба газар нютаг Категори:1991 ондо байгуулагдаhан улас ба газар нютаг Категори:1991 ондо Азербайджанда үгы болоhон Категори:Хүйтэн дайнай үеын улас
Япон хэлэн
Япон хэлэн ( японоор, нихонго, nihongo) — Япон Улас болон япон хэлээр хэлэлсэгшэ арад түмэнэй хэлэн юм. Японой хуулида «албан ёһоной хэлэн» гэжэ зааһан байдаг болоод албан хэрэгые уг хэлээр хүтэлжэ, болбосоролой һалбарида албан ёһоор «уласай хэлэн» гэжэ заадаг.
Ниитэ дуугарагшадай тооной хубидаа тодорхой тоосоо байхагүй болобошье, Япон Уласай харьяатад мүн Япон Уласһаа өөр нютагта амидардаг японшууд, Япон (Ямато) угсаанай хүн гээд тоособол 130 саяһаа үлүү дуугарагшатай гэжэ үзэдэг. Ниитэ дуугарагшадай тоогоор дэлхэйдэ 10-р байрада жагсаха хэлэн ажа. Япондо түрэжэ хүмүүжүүлэгдэһэн хүндэ Япон хэлэниинь тэдэнэй түрэлхи хэлэн болодог.
Хэһэг эрдэмтэд үгүүлбэри зүй, дуудалга зэргые харгалзан үзэжэ Алтай изагуурай хэлэндэ хамааруулдаг болобошье өөр эрдэмтэд онолой шатада ябаа Фүюү хэлэнэй изагуур, Японик хэлэнэй изагуурта хамаарна гэжэ үзэдэг (эдэ албан ёһоной бэшэ юм).
Урда зүг
Урда зүг мүн үмэнэ зүг  гээшэ Урда туйлда шэглэлдэ таараһан зүг юм.
Япон хэлэн
Нэбтэрүүлгэ
Дэлхэйн олон уласта япон хэлэниие һуралсагшад ехэдхэхэ хандалгатай байгаа болоод Урда Солонгос уласта ойролсоогоор 96,000 хүн, Индонези уласта ойролсоогоор 72,000 хүн. Зүүн Ази болон Зүүн Урда Азида һуралсагша хүнүүдэй тоо ниитэ хүнүүдэй 8 хубиие эзэлжэ байна. Япон хэлэнэй болбосорол олгодог 128 улас, 8 бүһэ нютаг байна.
Онсолиг
Үгүүлбэри зүйн хубида алтай изагуурай хэлэнүүдтэй эжэл «Үгүүлэгдэхүүн+Тусагдахуун+Үгүүлэхүүн» гэһэн бүтэсэтэй. Хүндэдхэлэй үгэ хэлэлгэ хэрэглэхэ үедэ үгүүлбэриин бүтэсэ хубилагдахагүй болоод үгүүлбэридэ орожо бай нэрэ үгэ болон үйлэ үгэ тогтоһон албан ёһоной хүндэдхэлэй үгээр һолигдодог.
Үгын саниинь ямато үгэ гү, али уугуул япон үгэһөө гадна хитад хэлээр дамжан орожо ерэһэн канго гү, али хитад үгэ үсөөнгүй. XX-р зуунай һүүлшэһөө баруун зүгэй хэлэнүүдһээ маша ехэ хари үгэ орожо ерэһэн болоод одоошье нэмэгдэхэ хандалгатай байна.
Япон хэлэниинь бүһэ нютагһаа шалтагаалан маша олон аялгуунуудта хубаагдана. Дунда зуунай үедэ Киото аялгуу бүхы японой гол аялгуу байһан бол дунда зуунай һүүлһөө Эдо аялгуунай байра һуури нэмэгдэһэн байна. Мэйджийн ехэ хубисхалай орьёл үедэ оршон сагай япон хэлэниинь Токио уулаар түблэрһэн аялгуунда һуурилһанаар мүнөөнэй стандарт баримжаа аялгуунь бии болоһон байна.
Дуудалга абяан
Япон хэлэнэй абяа үзэгэй дуудалга англи, ород хэлэн шэнги монголшууд дуудахада түбэгтэй дуудалга барагтай үгы байна нэгэ һайн талатай. Буряад хэлэнэй дуудалгатай тун адлиханиинь баһа хэлэн һурах дабуу тала болодог.
Үндэһэн аялганууд
Япон үзэгэй баһа нэгэ онсолиг гэбэл хашалган бүри арадаа аялгантай дуудагдадаг. Жэшээнь, үзэг гэжэ үгы байна ташье юмуу тэшье юмуу арадаа аялгантайгаар хэрэглэдэг. 「あ」, 「い」, 「う」, 「え」, 「お」 гэһэн 5 үндэһэн аялгантай. Тойота (トヨタ), Мицубиши, Сузуки (スズキ), Тошиба гээд бидэнэй мэдэдэг япон нэрэнүүд хүрэтэр бүхы хашалганиинь арадаа нэгэ аялгантай байна. Тэгэхээр тойота гэдэгые то-йо-та (とよた) гээд 3 үзэгээр бэшэнэ гэһэн үгэ. Мүн адли ми-цу-би-си (みつぶし), су-зу-ки (すずき) гэжэ бэшэнэ. Тэгэбэл «хонда»-гай «н» үзэг арадаа аялгангүй байна гэжэ магадгүй. Япон хэлэндэ арадаа аялган абадаггүй дан үзэг гансахан «н» (ん) юм. Хо-н-да гү, али ほんだ гэжэ бэшэгдэнэ.
Синтаксис
Япон хэлэнэй үгүүлбэриин бүридэл буряад хэлэтэй дүтэрхы байдаг гэжэ хэлэжэ байна ха юм.
Үгүүлбэринь нэрэ үгэ, тооной нэрэ, тэмдэг нэрээр түгэсэжэ байбал үгүүлбэриие です (дэс) гэжэ түгэсхэнэ (ө/х үйлэ үгээр түгэсөөгүй байбал). Иимэ хэлбэриин үгүүлбэринь мүнөө сагай байнга дабтагдадаг, мүн ерээдүй сагай удхые элирхылнэ.
は (ха) дангаараа байбал нэрлэхын тиин илгалын нүхэсэл болохо болоод энэ нүхэсэлдэ "ва" гэжэ дуудаха ёһотой юм байна. Жээшэ:
Дээрэхи үгүүлбэриие үгыдхэһэн хэлбэридэ оруулбал では ありません (дэва аримасэн) гэжэ үгүүлбэриие түгэсхэхэ ба «бэшэ» гэһэн удхатай. Жэшээ:
Дээрэхи үгүүлбэриие асууха хэлбэридэ оруулбал үгүүлбэриие ですか (дэска) гэжэ түгэсхэнэ. さん (сан) гэжэ япон хэлэндэ өөрһөөн бусад хүниие юрэнхыдөө さん (сан) гэжэ хүндэдхэн дуудана.
Ном зохёол
Категори:Хэлэнүүд
4 һарын 12
Дүрбэдүгээр һарын 12 — Григориин литын жэлэй 102-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 103-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 263 үдэрнүүд үлэжэ байна.