cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Монгол
Аж үйлдвэр
ДНБ-ий 21,4%-г аж үйлдвэр хангадаг ба хүдөө ажахын һалбаритай тэнцүүхэн байна (20.4 %). Аж үйлдвэрлэлд барилгын материал, уул уурхай (нүүрһэн, зэс, молибден, хайлуур жонш, сагаан тугалга, вольфрам, алт), газрын тос, хүнс ба ундааны бүтээгдэхүүн, малын гаралтай бүтээгдэхүүн боловсруулалт, ноолуур, байгалийн нэхмэл үйлдвэрлэл зэргэ орно. Аж үйлдвэрлэлийн өсөлт нь 2002 ондо жилд 4,1 % байба. Уул уурхайн һалбари нь Монголой эгээн гол чухал аж үйлдвэрлэлийн һалбариуудын нэг боложо хөгжсөөр байна. Энэ нь Хитад, Орос, Канадын уул уурхайн компаниуд Монголд үйл ажиллагаагаа эрхлэх болоһонтойгоор харагдаж байна. Дотоодын хоол хүнэһэнэй үйлдвэрлэл гадаадын хөрөнгө оруулалтын тусламжтайгаар хурдацтайгаар өсөж байна.
Шинжлэх ухаан, технологи
1990-ээд оноос арадчилал хөгжснөөр Монгол улас нь технологийн һалбариаа хөгжүүлж эхэлжээ. Үүний үр дүнд нилээд олон тооной технологийн компаниуд үүсгэгджээ. мүн Өмнөд Солонгос, Хитад зэргэ ойр орчмын орнуудын технологийн компаниуд Монголд һалбариаа нээж эхлэж байна. Мэдээсэл харилцааны ба интернетийн үйлчилгээ олгогч компаниуд ихэссэнээр интернет ба утасны һалбариыг өрсөлдөөнтэй болгожээ. Үүнээс эгээн өрсөлдөөнтэй нь үүрэн телефон утасны һалбари болоод одоо Монголой ихэнх нутгийг хамарч байна. Электроник ба механик аж үйлдвэрлэлтэй харьцуулахад программ хангамж нь Монголд үйл ажиллагаагаа эрхэлдэг Монголой ба гадаадын компаниудад түлхүү хөгжиж байна. ыыы
Алирhан
Алирhан (Vaccinium vitis-idaea) зэрлиг жэжэ жэмэс. Сибириин ой соогуур алирhан элбэг юм. Зарим газарые нэгэ үргэлжэ хибэс мэтээр хушаhан байдаг. Жэмэсынь август-сентябрь hарануудта эдеэшэдэг. Байгал шадарай бүхы аймагуудаар ургадаг. Арадай аргаар эмнэлгэдэ ехээр хэрэглэгдэдэг, тамир хүгжөөлгэдэ, халуу бууруулгада туhатай.
Категори:Ургамалнууд Категори:Жэмэстүүд
Аккордын түлбэри
Аккордын түлбэри хадаа хэлсээнэй ёһоор тусхай, амяараа хүдэлмэри бүтөөһэнэй түлөө түлэхэ түлбэри.
Зүүлтэ
Категори:Хүдэлмэри
Белла Ахмадулина
Белла (Изабелла) Ахатовна Ахмадулина (Белла Әхәт кызы Әхмәдуллина, Bella Əxət qızı Əxmədullina; 1937 оной 4 һарын 10, Москва — 2010 оной 11 һарын 29, Переделкино) — татар гаралтай ород хэлэтэн ирагуу найрагша. «Струна» (1962), «Хүгжэмэй хэшээлнүүд» (1970), «Дэн» (1977), «Нюуса» (1983), «Сэсэрлиг» (1987; СССР-эй гүрэнэй шагнал, 1989) суглуулбаридаа ёһо суртахуунай максимуудые үзүүлхэ зорилготой, һүнэһэнэй «дээдэ дурим» баталха хүсэл; үгын үеын хураангы зүйрэлэл, сэбэршүүлһэн архаизм. «Гүржи тухай зүүдэн» (1977) гэһэн оршуулгын ба шүлэгүүдэй ном. Эссе. 2004 оной Оросой гүрэнэй шагналда хүртэбэ.
Зүүлтэ
Категори:Ород ирагуу найрагшад
Франци хэлэн
Франци хэлэн (français, [fʁɑ̃sɛ] гэжэ дуудагдана) боло дэлхэй дээрэ 54 ороной хүн зоной диилэнги хэһэг гү, али ниитэ 350 оршом миллион хүн өөрынгөө түрэлхи болон хоёрдохи хэлэн гэжэ үзэдэг, томохон хэлэн юм. Энэ хэлээр яригшадай олонхи - Франци, Канада, Бельги, Швейцари уласуудта амидардаг.
Зүүлтэ
Категори:Хэлэнүүд
Монгол
Хүн зон
2007 оной 7 һарын байдлаарх Монгол уласын нийт хүн амыг АНУ-ай хүн ам тооллогын товчоо 2,951,786 гэжэ үзэж байгаа болоод энэ нь дэлхийд 138-д тооцогддог. Харин НҮБ нь хүн амыг 2,629,000 гэжэ тооцож байгаа (АНУ-ай хүн ам тооллогын товчооной тооцооноос 11%-р бага). Монголой Үндэсний Статистикийн Хороо хүн амыг 2,612,900 гэжэ тооцно.
Хоёр хөрш орон болох Хитад ба ОХУ-ын хүн зонтой харьцуулахад маша өчүүхэн юм. Монголой хүн зоной ихэнх хувийг Монголшууд эзлэх болобошье Казах, Тува угсаатнууд цөөнх тоотой бии. 2000 оной тооллогоор Монголой хүн зоной өсөлтийг жилд 1,2 % гэжэ тооцож байна. Нийт хүн зоной 59 % нь 30-аас доош насны, үүнээс 27 % нь 14-өөс доош насныхан байна. Энэ харьцангуй залуу ба хурдацтай өсөж байгаа хүн ам нь бусад хөгжиж байгаа орнуудтай адли эдэй засагт нь хүндрэл учруулах боложоээ.
хүн зоной 40 % нь Төвдийн Буддын шашины урсгал болох Шарын шашинг шүтдэг, 30 % нь шашингүй, 20 % нь Бөөгийн шашинтай, 6 % Христэд итгэгч, 4 % нь исламын шашинтан.
Нягтшил багатай Монгол уласай хүн зоной нилээд хуби нь сүүлийн үеһөө хотод амьдрах боложоээ. Тал хуби нь Улаанбаатар ба аймгийн төвүүдэд амидаржа байна. Өрхүүд өвөл тосгонуудад, зун нь гэрт амьдрах хагас нүүдэлчин байдал нь хүдөө давамгайлж байна, гэхдээ бүтэн жилийн турш нэг газартаа байх газар таряалан эрхэлдэг өрхүүд ихэсч байгаа. хүн зоной 40 % орчим нь нүүдэлчин, эсвэл хагас нүүдэлчин амьдралтай.
хүн зоной 85 % нь Монгол үндэһэтэн болоод үүн дотроос Халх ястан давамгайлна. Эдгээр ястнууд нь голдуу хэлний онцлогоороо л ялгагддаг. Монгол угсаатнуудын 90%-г Халх эзэлдэг. Үлдэх 10%-г Буриад, хойд хэсэгт Дөрвөд, зүүн талд Дарьганга зэргэ эзэлдэг. Түрэг угсаатнууд (Хасаг, Тува, Чантуу) Монголой хүн зоной 7%-г эзлэх болоод үлдэх хүн амд Тунгус үндэстнүүд, Хитадууд, Оросууд багтана. 1991 ондо ЗХУ бутарч Монголд үзүүлж байһан тусламж дууссанаар ихэнх Оросууд Монголоос гарчээ.
Хэлэн
Монгол уласын албан ёсны хэл нь Алтай язгуурын Монгол хэлний бүлгийн Монгол хэл болоод бичгийн систем нь Халх аялгуунд тохируулһан кирилл сагаан толгой юм. мүн уламжлалт сагаан толгой болох монгол бичгийг хэрэглэж буй. Нийт хүн зоной 90 % нь энэ хэлээр ярьдаг ба улас даяар олон аялгуутай. Үүнд: Буриад, Ойрад зэргэ ордог. Баруун аймагуудад Казах ба Тува хэлнүүд мүн яригддаг. Англи хэл нь Монголд эгээн ехэ яригддаг гадаад хэл, үүний дараа Орос хэл орно. Энэ нь социализмын үедэ монголчууд Оростой харилцаа холбоо маша ехэ байһантай холбоотой ба харин 1990-ээд оноос хойшо англи хэл нь эгээн ехэ яригддаг гадаад хэл боложо байна. Албан ёсоор 18835, хараар 11081 монгол иргэн Өмнөд Солонгост ажиллаж байгаа (2010 оной 9 һарын 30-ны байдлаар) тул солонгос хэл нь бас газар авч байна. Урд хөршийн хэл болох хитад хэлийг хүнүүд сүүлийн үедэ сонирхох боложо, залуучуудын дунд япон хэл ч бас түгөөмэл боложо байна.
Шашин
түб Азийн нүүдэлшэдэй адли бөөгийн шашин, мүнх тэнгэрийн шүтлэгийн төрлнүүд одоогийн Монгол уласай нютагт түгөөмэл байжээ. Эдгээрийг аажмаар Төвдийн Буддизм эзэмдсэн ч гэсэн бөөгийн мөргөл зэргэ нь Монголой шашны соёлд өөрийн ул мөрөө үлдээжээ. Одоо ч гэсэн үйлдэгддэг бөө мөргөлийн уламжлалуудын нэг бол овоо тахехэ ёслол юм.
20-р зуунай үеэр коммунист засагай газар нь шашны уламжлалт ёслол, үйлүүдийг зогсоож байжээ. Ехэ Хэлмэгдүүлэлтийн үеэр Хорлоогийн Чойбалсангийн ударидлага доор Монголой ихэнх сүм хийдүүд ба лам нарыг хэдэн мянгаар нь хороож байжээ. 1991 ондо коммунист засаглал унаснаар шашны эрх чөлөөтэй боложо, коммунизмын өмнө гол шашин байһан Төвдийн Буддизм дахин сэргэжэ эгээн түгөөмэл шашин боложоээ. Христосын шашин, Исламын шашин ч гэсэн дэлгэрч эхэлжээ. 21-р зуунд зарим судлаач, түрын зүтгэлтэн нар мүнх тэнгэрийн шүтлэгийг сэргэх асуудлыг хүчтэй тавехэ боложоээ. 2006 ондо мүнх тэнгэр судлалын олон уласай хурлыг Улаанбаатарт зохион байгуулһан юм.
Боловсрол
1911 оной үндэһэний эрх чөлөөний хубисхалын дараа хойч залуу үеээ дэлхэйн олон улас түмний адли эрдэм боловсролд сургах талаар шинэ дэвшилтэт үзэл санаа сэргэсэн юм. Улмаар 1921 оной арадай хубисхалын ялалтын үр дүнд анханай бага сургууль (одоогийн 3 дугаар сургууль) байгуулагдаһан бол 1923 оной 2 һарын 16-ны өдөр шинэ Монгол уласай анханай дунд сургууль болох 1 дүгээр сургууль үүсэн байгуулагджээ. Энэ сургуульд Монгол хэл бичиг, Орос, Англи, франц, Герман, Хитад хэлнүүд болон Тооной ухаан, Бодисын зүй, Хувилахуй ухаан, Одон орныг судлахуйн ухаан, дэлхэйн байдал, Түүх, Биеийн хөгжил, Дуу хөгжим, удха зохиол, зэргэ шинжлэх ухаанай хичээлүүдийг тодорхой хуваарь, сонголттойгоор заадаг байжээ. 1 дүгээр дунд сургуулийн анханай төгсөгчид болох 57 хөвгүүд охид 1926 ондо Франц, Герман, Орос уласта боловсрол эзэмшихээр 30 хүүхэд явсанаас 6 хүүхэд нь эмэгтэй байһан. Тэд бол шинэ Монголой анханай өндөр боловсролтой сэхээтнүүд болоһон түүхтэй. 1929 он хүрэтэр ганцхан 1 дүгээр дунд сургууль байһан болоод тэрэнһээ хойшо хот, хүдөөд олон дунд сургуулиуд байгуулагдаһан. 1 дүгээр сургууль 1938 ондо анханай бүрэн дунд сургууль гү, али 10 жилийн сургууль боложо өргөжсөн юм.
1990-ээд оноос дотуур байртай сургуулиудад хийх хөрөнгө оруулалт багассанаар бичиг үсэг үл мэдэх ябадал арай ихэсчээ.
Монголой үндэсний ехэ сургуулиуд нь бүгд Монгол Уласай Ехэ Сургууль ба Монгол Уласай Шинжлэх Ухаан, Технологийн Ехэ Сургуулиудаас үүссэн байна. Монгол хүүхдүүд олон уласай чанартай математик физик зэргэ олон уралдаан тэмцээн олимпиадад эхний 3 байр эзэлж дэлхийд эх орныхоо нэрийг мандуулж яваа
Эрүүл мэндэ
Эрүүл мэнд, асрамжийн байдал Монголд хурдацтай хөгжиж байгаа ба үүний үр дүнд дундаж наслалт дээшилж байгаа.
АНУ-ай Тагнуулын түб газрын дэлхэйн мэдээллийн ном (CIA World Factbook)-ынхаар төрөлтийн хуби хэмжээ (нэг эмэгтэйд ногдох төрөлтийн тоо) нь 2.25 -1.87, хүн зоной дундаж наслалт 67 -68 , Амьд төрсөн 1000 хүүхдэд ногдох нялхсын эндэгдэл 1,9 % -4 % ; таван наснаас доошехэ хүүхдийн нас баралт 4,3 % байна.
2002 оной байдлаар нийт 33273 эрүүл мэндийн ажилтантай, үүнээс 6823 нь эмч, 788 нь эм зүйч, 7802 нь сувилагч, 14091 нь дунд түвшний ажилчид байна. Одоогийн байдлаар 10.000 хүн тутамд 27.7 эмч, 75.7 эмнэлэгийн ор тус тус ноогдож байна.
Баяр ёслол
Наадам жил бүрийн 7 һарын 11-нд болдог. Уг баяраар түүхэн монгол спортууд болох хурдан морь уралдуулах, сур харвах, бөх барилдах зэргэ эрийн гурван наадмыг зохион байгуулдаг. мүн жил бүрийн хаврын эхэн сарад болдог Сагаан сараар монголчууд ах дүү төрөл төрөгсдөөрөө бие биенийдээ зочилж, золгон, бэлэг солилцдог уламжлалтай.
Барилгын ур хийц
Улалжлалт сууц болох гэр нь Монголой барилга урлалын суурь юм. Гэр нь мод, эсгийг ашаглан ихэвчлэн 5-6 ханатай, унь, тоонондо тулж босдог, дугуй хэлбэртэй, бөмбөгөр дээвэртэй ба угсарадаг оньст бүтээцтэй, нүүдэлчин амьдралд тохирсон эртнээс орон сууцаас гадна сүм, хийд, орд, өргөө ч болдог байба. 16-17-р зуунаас чулуу, тоосгийг ашаглаж, суурин байрлах гэр хэлбэрийн сүм, дуган баригдаж эхилһэн.
Эрдэмтэн Чүлтэм Монголой барилгын ур хийцийг Монгол, Төвөд, Хитад, эсвэл эдгээрийн хослол гэжэ ангилһан байдаг. Мэдэгдэж буй анханай дүрбэлжэн ханатай хийц бол Занабазарын 1654 ондо байгуулһан Батсагаан дуган юм. Гэр хэлбэрийн жишээ бол Улаанбаатарт байх Дашчойлин хийдэд байх гэр хэлбэрт сүм юм. Харин 1904 ондо баригдсан Чойжин ламын сүм нь Хитад хийцээр баригджээ. Гандантэгчэнлингийн Цогчин нь Хитад-Монгол хосолмол ур хийцтэй юм.
Дуу хөгжим
Монгол нь дуу хөгжмийн уламжлал ихтэй. Хөөмий, морин хуур, бусад утсан хөгжмийн зэмсэг, богони ба уртын дуу зэргэ нь бүгд эртний дуу хөгжмийн өвүүд юм. мүн Хубилай хаанай дэргэд 1800 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй оркестр байһан тухай түүхэн сурвалж байдаг ба монголчууд Ази тивдээ эгээн анх дуурийн театртай боложоээ.
20-р зуунаас барууны сонгодог хөгжим монголд орж ирсэн болоод монголын өөрийнх нь сонгодог хөгжимтэй нийлүүлсэн хувилбаруудыг хөгжмийн зохиолчид гаргаж ирж байна. Харин одоо рок, поп, транс, хип-хоп хөгжимийг залуу дуучид тоглож газар авч байна.
Кино урлаг
Социализмын үедэ МАХН нь киног ашаглаж өөрийн үзэл, санаануудыг сурталчлах хэрэгсэл болгож байһан. анханай кинонууд нь арадай ба хубисхалын баатруудын сэдэвтэй байһан бол 1950-аад оноос ажилчин ангийн баатруудын сэдэвтэй болоһон байна. 1970-аад оноос баримтат кинонууд, өдөр тутмын амьдралын тухай сэдэвтэй кинонууд гарах болов.
Арадчилал гарсны дараа кино урлаг тодорхой цаг хугасааны турш доройтсон болобошье сүүлийн үедэ сэргэжэ байна. Япон-Монголой хамтарсан «Чингис хаан» кино зэргэ гадаадын байгууллагын тусламжтайгаар кино бүтээх, мүн Доржхандын Төрмүнх, Даваагийн Бямбасүрэн зэргэ бие даасан найруулагчид гарах боложоээ. Бямбасүрэнгийн «Ингэн нулимс» кино нь 2005 ондо Оскарын шагналын шилдэг гадаад баримтат киноной төрөлд нэр дэвшиж байһан удаатай.
Хоол
Монголшуудын уламжлалт хоол хүнсэнд мах, сагаан идээ зонхилдог байба. Хонь, үхрийн махыг эгээн түгөөмэл хэрэглэдэг болоод төрөл бүрийн сүү боловсруулж сагаан идээ хийдэг. Монголшууд эртнээс хавар, зун, намар нь сүү сагаан идээгээр зусдаг байба. 20-р зуунаас Европ хүнэһэнэй ногоо монголчуудын хоол хүнэһэнэй чухал хэсэг болоһон. Сүүлийн үедэ ногоон хоолтон хүнүүд ехэ бии боложо байгаа. Үндэсний хоол нь бууз юм.
Спорт
Эрийн гурван наадам болох морины уралдаан, сур харваа, үндэсний бөх нь Монгол даяар эгээн ехэ тархсан, эгээн олон үзэгчтэй спортын төрлнүүд юм. Наадмын үеэр шагай харвах тэмцээнүүд ч гэсэн болдог.
эгээн ехэ дэлгэрсэн спорт бол эрийн гурван наадмын гол төрөл, үндэсний бөх юм. Монгол бөхийг анх 7000 жилийн өмнө үүссэн гэжэ түүхчид үзэдэг байна. Монгол бөхөөр элдэв маргааныг цэгцлэж шийдвэрлэх ябадал нь Монголой нууц товчоонд ч гарадаг ажээ. Уласай бөхийн тэмцээнүүдэд уласай өнцөг булан бүрээс хэдэн зуун бөхчүүд ирж өрсөлддөг.
Сүүлийн үедэ ширээний теннис, жудо, сагсан бөмбөг, хөлбөмбөг зэргэ спортууд нь дэлгэрч байгаа. Ширээний теннисээр олон уласай хэмжээнд монгол тамирчид оролцох боложо байна.
Олон уласта
Монгол бөхчүүд Японы сүмо бөхөд маша амжилт гаргах болоһон. 2003 ондо Асашёорюү нь анханай Монгол ёкозүна (сүмогийн аварга) болоһон ба 2007 ондо Хакүхо хоёр дахь нь боложоээ.
Одоогоор Монгол уласай тамирчид зуны олимпоос 2 алт, 7 мүнгө, 10 хүрэл медаль хүртээд буй.
Жүдогийн 100 кг-н жинд Найдангийн Түвшинбаяр Бээжингийн олимпийн үеэр Монголой анханай алтан медалийг авчирсан.
Буудлагын төрөлд Монгол эмэгтэйчүүд амжилт үзүүлэх болоһон. Доржсүрэнгийн мүнхбаяр нь хоёр удаагийн дэлхэйн аварга, Олимпийн хүрэл медальт (одоо Германы иргэн болоһон), харин Отрядын Гүндэгмаа болон Цогбадрахын мүнхзул нь 25 метрийн гар буудлагын төрлөөр 2007 оной 5 һарын байдлаар тус тус дэлхийд 2, 3-т эрэмбэлэгджээ.
Боксын төрөлд сүүлийн үедэ ихээхэн амжилт гаргаж байгаа. Бээжингийн олимпод 4 боксчин оролцсоноос Энхбатын Бадар-Ууган алт, Пүрэвдоржийн Сэрдамба мүнгөн медаль авсан. Бадар-Ууган нь мүн 2007 оной дэлхэйн аваргаар мүнгөн медаль хүртжээ.
Байт харвааны төрөлд Бээжингийн паралимпаас Дамбадондогийн Баатаржав алтан медаль авсан.
Хөлбөмбөг нь залуучууд, хүүхдүүдийн дунд түгөөмэл болоһон. 1990-ээд оноос Монголой хөлбөмбөгийн шигшээ нь дахин тоглох болоһон болобошье томо хэмжээний тэмцээнд орж чадаагүй л байна. мүн сүүлийн жүлүүдэд марфон гүйлт гар бөмбаг сагсан бөмбөг урьдныхаасаа үлүү хагжиж байгаа болоод барагМонгол хүүхэд бүр гар бөмбөг сагсан бөмбөгийг маша чадварлагаар тоголож байна .2010 ондо Монголоос дэлхэйн шатрын аварга төрөн гарсан юм Энхэхүү шатарчин нь 10 настай Номин-Эрдэнэ хэмээх охин юм
Холбооһон
Категори:Монгол Категори:Түб Азиин оронууд Категори:Аралай оронууд Категори:Далайда гаралгагүй уласууд
Таджикистан
Тажикистан - Аазиин улас.
Категори:Аази
Зэдэгэнэ
Зэдэгэнэ (Fragaria moschata) зэрлиг жэжэ жэмэс.
Категори:Ургамалнууд Категори:Жэмэстүүд
11 һарын 10
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
5 һарын 26
Табадугаар һарын 26 — Григориин литын жэлэй 146-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 147-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 219 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
1 һарын 1
Нэгэдүгээр һарын 1 — Григориин литын жэлэй 1-дэхи үдэр. Жэлэй эсэн болотор 364 үдэрүүд (үндэр жэлдэ 365-дахи үдэрүүд) үлэжэ байна. Энэ үдэриие жэлэй эхилэл гээшэ тэмдэглэһэнһээ хойшо Шэнэ жэлэй үдэр гээшэ танигдаһан.
Холбооһон
Категори:Үдэрнүүд
Хибчаг хэлэнүүд
Хибчаг хэлэнүүд (мүн Кыпчак, Кипчак гү, али баруун тюрк хэлэнүүд гэжэ нэрэтэй) гээшэ Литваһаа Хитад хүрэтэр дэлхэй даяар 25 үлүү сая хүн хэлэгдэдэг тюрк хэлэнүүдэй бүлэ.
Хэлэн зүйн онсолиг
Хибчаг хэлэнүүд хэдэн ниитын онсолигтой байдаг ушарһаа хамта ангилжа болоно. Эдэ онсолиг дунда заримые ондоо тюрк хэлэтэй хубаалсана; бусадынь хибчаг бүлын тусхай онсолигууд юм.
Ангилал
Газар зүй ба онсолигуудай дээрэһээ хибчаг хэлэнүүдые дүрбэн бүлэгтэ ангилжа болоно: Египедэй мамлюк хибчаг-куман бүлэгэй хибчаг хэлээр дуугарһан магадгүй.
Ном зохёол
Категори:Тюрк хэлэнүүд
10-р Далай Лама
Үндэр гэгээн арбадугаар Далай Лама Сүльтим Жамсо (, 1816-1837) 1816 ондо Кхам можын Литанда түрэбэ. 1822 ондо Далай Ламые Лхасын Бодала ордондо шалгаруулан һунгаһан байна. Тэрэ Нитан хиидтэ байхадаа Баншан Богдодо шаби орожо гэсэл санбаар абаһан. Мүн тэрэ жэлдээ Бодала ордон шэрээнээ заларба. X Далай лам 13 наһатайдаа Брайбун хиидтэ ном үзэжэ, 18 наһандаа Баншан Богдоһоо гэлэн санбаар хүрэтэжэ байһаншье засагай эрхэ барижа байһангүй. 22 наһатайдаа 1837 ондо таалал түгэсөө.
6 һарын 22
Зургадугаар һарын 22 — Григориин литын жэлэй 173-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 174-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 192 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
6 һарын 21
Зургадугаар һарын 21 — Григориин литын жэлэй 172-дохи үдэр (үндэр жэлдэ 173-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 193 үдэрнүүд үлэжэ байна. Зунай нара голлолто (Хойто хахад бүмбэрсэг) ба үбэлэй нара голлолто (Урда хахад бүмбэрсэг)
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Улаагана
Улаагана (Ribes rubrum) зэрлиг жэжэ жэмэс.
Категори:Ургамалнууд Категори:Жэмэстүүд
Илажа түгэс нүгшэһэн
Илажа түгэс нүгшэһэн, Буддын эпидедүүдэй нэгэ.
Зүүлтэ
Категори:Буддын шажан
Аккредитив
Аккредитив (лат.) — нэгэ банк гү, али сберкассаһаа нүгөө банкта гү, али сберкассада тэрэ хүндэ тэдышэнээн мүнгэ түлэгты гэжэ бэшэһэн болзошогүй мүнгэнэй уялга, жэшээнь, хэрбээ банк-эмитентдэ мүнгөө хадагалжа байһан хүн аккредитив абаад тэрээгээрээ гүйсэдхэхэ банкһaa мүнгөө абадаг байна.
Зүүлтэ
Категори:Банкын үйлэ
11 һарын 11
Арбан нэгэдүгээр һарын 11 — Григориин литын жэлэй 315-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 316-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 50 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
12 һарын 13
Арбан хоёрдугаар һарын 13 — Григориин литын жэлэй 347-дохи үдэр (үндэр жэлдэ 348-дахи үдэр). Жэлэй эсэн болотор 18 үдэрүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрүүд
6 һарын 23
Зургадугаар һарын 23 — Григориин литын жэлэй 174-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 175-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 191 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Москвагай можо
Москвагай можо (Моско́вская о́бласть), гү, али Подмосковье (Подмоско́вье, буквальнаар "доодо Москва"), гээшэ Оросой холбоото уласай нютаг можо. Ниислэл — Москва.
Үхэр нюдэн
Алирhан (Ribes nigrum) зэрлиг жэжэ жэмэс.
Категори:Ургамалнууд Категори:Жэмэстүүд
Сахалинай можо
Газар зүй
Сахалинай можо Сахалин аралһаа ба Курил ольтирогһоо бүридэнэ.
Сагай бүһэ
Магадан можо Магаданай сагай бүһэдэ (MAGT) харьяалагдана. Иимэһээ Дэлхэйн координировалһан сагһаа 11 (UTC+11), Москвагайнхиһаа (MSK+8) 8 сагаар түрүүлдэг.
Хүн зон
Миин хүн зоной 20 % хотын гадна, хүдөөдэ ажаһууна. Можын гансахан томо хото хадаа Южно-Сахалинск (2010 оной тоосоогой үедэ 181 700 ажаһуугшадтай). Ондоо хотонуудынь 40 000 ажаһуугшадһаа багатай юм. Хүн зоной диилэнхи хуби ородууд. 2010 оной тоосоогой үедэ арад түмэнэй бүлэглэл иимэ байгаа: Үсөөн тоото үндэһэн арад түмэн нивхууд 2010 ондо 2290 хүнтэеэ можын ниитэ хүн зоной 0,5 % болгобо.
Зүүлтэ
Категори:Алас Дурнын холбооной тойрог
Хара нэрhэн
Хара нэрhэн (Vaccinium myrtillus) зэрлиг жэжэ жэмэс.
Категори:Ургамалнууд Категори:Жэмэстүүд
11-р Далай Лама
Үндэр гэгээн арбан нэгэдүгээр Далай Лама Хайдаб Жамсо (, 1838-1856) 1938 ондо Гадарда хэмээхэ газар шэнээлиг айлда түрөө. 1841 ондо Далай Ламын дүрдэ һунгагдажа, 1842 ондо Лхаса Бодала ордондо шэрээндэ заларба. Тэрэ 9 наһатайдаа 1846 ондо Баншан Богдодо шаби оробо. 1852 ондо Түбэдтэ һуугаа сайдай хамтаар Сэра, Брайбун, Галдан зэрэг хиидүүдтэ ном табиж ябаа. Манзын Түгээмэл элбэг хаан 1855 ондо зарлиг буулгажа Далай Ламада засагай эрхые тушааһан байна. Гэбэш удалгүй тэрэ жэлэй һүүлшээр Бодала ордоноо таалал түгэсөө.
6 һарын 24
Зургадугаар һарын 24 — Григориин литын жэлэй 175-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 176-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 190 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Евгений Евтушенко
Евгений Александрович Евтушенко (1932 оной 7 һарын 18, Зэмэ, Эрхүүгэй можо — 2017 оной 4 һарын 1, Талса, Оклахома, АНУ) — ород ирагуу найрагша. Ирагуу найрагтань ёһо суртахуунай болон түүхын асуудалнуудые хурса табина («Сталинай залгамжалагшад» «Бабий Яр» шүлэгүүд). Ёһо суртахуунай, эрхэтэдэй, уласхоорондын харилсаанай асуудалнуудые табина. «Энтузиастуудай шоссе» (1956), «Интим ирагуу найраг» (1973), «Эрхэтэд, намайе шагнагты» (1989) гэһэн согсолборинууд; шүлэгүүд. «Жэмэстэй газарнууд» (1981), «Үхэл урда бү үхээрэй» (1994) гэһэн романууд. Үлзытын Дондогые ород дээрэ оршуулба. Кинодо ажаллаһан (авторой кино: «Хүүгэдэй сэсэрлиг», 1984, «Сталинай хүдөөлэлгэ», 1990). СССР-эй гүрэнэй шагналда хүртэбэ (1984).
Зүүлтэ
Категори:Ород ирагуу найрагшад
Этигэмжэлхэ жууха бэшэг
Этигэмжэлхэ жууха бэшэг (lettres de créance, credentials, верительная грамота) — хари гүрэндэ ошоһон дипломат түлөөлэгшын этигэмжые үнэмшэлһэн бэшэг. Дипломат түлөөлэгшын газарай тэригүүн болохо элшэн сайд гү, али бүрин эрхэтэ түлөөлэгшэнэрые тус уласай тэригүүн томилһон гээшые баталжа үгөөд, тус томилогдожо байһан уласта хүлеэн абахые хүсэжэ байдаг албан ёһоной баримта бэшэг юм. Энэ бэшэгэй агуулгада, эльгээгшэ уласай түрын тэригүүн болон засагай газарай нэрын урда тус элшэн сайдай хэлсэн зүйлдэ этигэхые хүсэһэн байдаг.
Зүүлтэ
Категори:Дипломати Категори:Баримта бэшэг
12 һарын 14
Арбан хоёрдугаар һарын 14 — Григориин литын жэлэй 348-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 349-дахи үдэр). Жэлэй эсэн болотор 17 үдэрүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрүүд
12-р Далай Лама
Үндэр гэгээн арбан хоёрдугаар Далай Лама Пэрэнлэй Жамсо (, 1857-1875) Түбэдэй Улха гэдэг газар түрөө. 1858 ондо Далай Ламын хойтын дүрээр танижа, Баншан Богдо бага (Шэнээр тодорһон) байһан тула Галдан дасанай шэрээтэ Лубсан Шанраб Ваанчигтэ шабилан гэсэл санбаар абаа. Далай Лама 1878 ондо засагай эрхээ абаһанай хойно гурбан ехэ хиид Сэра, Брайбун, Галданда мүргэл хэжэ, ном айлдажа ябаһан ажа. Иигээд 1874 ондо бусажа ерээ. Далай Лам Пэрэнлэй Жамсо 20 наһандаа 1875 ондо Бодала ордондо таалал түгэсөө.
11 һарын 12
Арбан нэгэдүгээр һарын 12 — Григориин литын жэлэй 316-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 317-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 49 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Ургы
Ургы (Galanthus) зэрлиг жэжэ сэсэг.
Категори:Ургамалнууд Категори:Сэсэгүүд
6 һарын 25
Зургадугаар һарын 25 — Григориин литын жэлэй 176-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 177-дохи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 189 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Гүлзөөргэнэ
Гүлзөөргэнэ (Гүлзээргэнэ) (Fragaria) зэрлиг жэжэ жэмэс.
Категори:Ургамалнууд Категори:Жэмэстүүд
Варшава
Варшава (Warszawa) — Польшиин ниислэл хото, Европын холбоон дотор 9-р томо, саятан хото юм.
Холбооһон
Категори:Польшо Категори:Польшын хотонууд Категори:Саятан хото Категори:Европын ниислэлнүүд
Мифологи
Мифологи, домог үльгэр гээшэнь тус тусдаа удха элирхылэгдэхэ болон юрэнхыдэнь тодорхойлбол тухайн үедэ болоһон үйлэ ябадалые ам дамнан уран ирагуу хэлэлигтэй мүн үйлэ ябадалай дүрсэлэлые ехэ хэтэрүүлэгтэйгөөр элирхылхые хэлэнэ. Домог гэдэг эртэ дээрэ үедэ болоһон тухайн үйлэ ябадалые элирхылхэ болон үнэнэй улбаатай байдаг. Дээрэ хэлэһэншэлэн дүрсэлэлэй хубида хэтэрүүлэгтэй байдаг болоно. Харин үльгэр гэдэг хэн нэгэн хүн зохёоһон ба эзэн холбогдогшонь тодорхойгүй он удаан жэл ама дамжан хөөрэһэн аман хэлэн хэлэнэ.
Алтай хэлэн
Алтай хэлэн (алтай: Алтай) — Алтайн хэлэнэй изагуурай түрэг хэлэнэй бүлэгэй аялгуу юм.
Холбооһон
Категори:Алтай Республика Категори:Хэлэнүүд
Актив
Актив (asset) гээшэ мүнгэ, эд бараан гэхэ мэтэ үнэтэй сэнтэй ба ондоо тээһээ үри шэрэ абалгатай хуулиин этэгээдэй санхүүгэй тайлан тэнсэлэй (балансын) нэгэн хуби (зүүн тала).
Зүүлтэ
Категори:Банкын үйлэ
Агони
Агони (ἀγωνία — «тэмсэл») — ами гээхын урда тээхи шэлэлгэн, эсэсэй махабадай байдал.
Зүүлтэ
Категори:Үхэл
Дэгдэ
Дэгдэ (Plantago ) зэрлиг жэжэ сэсэг.
Категори:Ургамалнууд Категори:Сэсэгүүд
Мухаммед
Мухаммед — лалын шажанай үндэһэлэгшэ болон лалашууд тэрэнь Аллахай үгые дамжуулагша гэжэ үзэдэг. Лалын шажанай үмэнэхи үедэ Аравиин хахад аралай обог аймагууд өөрһэдэйхөө эбээгшэ бурхадта мүргэдэг байба. Мухаммед өөрын этигэл һүһэглэлээ нэгэ Аллахда даатган тунхаглаба. Тэрээр уур хилэн, хардалга сэрдлэг, догшин хатуутай тулгараха болоо.
Леди Гага
Ле́ди Га́га (Lady Gaga), 1986 оны 3 сарын 28-нд төрсөн) хэмээх тайзны нэрээрээ алдаршсан Сте́фани Джоа́нн Анджели́на Джермано́тта, (Stefani Joanne Angelina Germanotta) - Америкын өсвөр наһанай дуушан, ая зохёогшо, зүжэгшэ юм, бүжигчин, продюсер, бизнес эмэгтэй юм.
Түби газар
Түби газар ( гэдэгһээ) — нэгэн томохон хэһэг эхэ газар ба тэрэ хабиин арал хойгуудын хама нэрэ. Дэлхэй бүмбэрсэгэй хуурай газарые эхнэхэ Ази, Африка, Хойто Америкэ, Урда Америкэ, Антарктида, Европо, Австрали гэхэ долоон түби бологон ялгадаг.
Түбинүүд
Хойто Америкэ, Урда Америкэ түбинүүд Панамын һубагаар, Европо ба Ази түбинүүд Ураал уула, Урал гол, Каспиин тэнгис, Хара тэнгис, Газар дундын тэнгисээр тусгаарлагдана.
Зүүлтэ
Категори:Газар зүй
Эртын Греци
146 ондо Грециин хото уласууд Римэй түримхэйлэлдэ үбэдэг сүхэрһэншье IV зуунай үедэ тэдэнэй харьяанһаа гаража Византиин эзэнтэ гүрэнэй мэдэлдэ оробо. Оттоманын туркууд 1453 ондо Византиие түлэхэн унагаһан бэлэй. Урта удаан хугасаанай турша оршон тогтониһон Эртын Грециин улас түрэ, эдэй засагай ноёрхохо байдалань өөрын үндэр хүгжөөтэй соёл эргэншэлые бии болгоһон болоод гүн ухаан, бэшэг соёл, жажагай уралиг Ромшууд, дундада зуунай Арабууд, Ренессанс үеын Европо даяар гүнзэгэй нүлөө үзүүлһээр байһан бэлэй.
Эртын Грециин гүн ухаантадай үзэл һанаанай үнэ сэнэ одоо хүрэтэр зүйрлэшэгүй үнэ сэниие агуулһаар байдаг ба уран барилгын эдэ хэһэгүүд нь мүнөөнэй барилга байгууламжуудадашье тусгалаа олоһон байдаг. Оршон сагай арадшалалай үндэһэ һууриие анха Эртын грегүүд табиһан бэлэй. Шухамдаа үрэнын соёл эргэншэлэй үлэгэй нютаг, эхэ булагань Эртын хүширхэг Финики, Египет, Вавилон уласууд бус Эртын Греци гэжэ хүлеэн зүбшөөрдэг бэлэй.
Эртын Грециин газар нютаг
Энэ соёл эргэншэлиинь Балкануудай хахад арал түблэрэн зүүн болон урда Апеннинуудай хахад аралай нютаг, Газарай дундада тэнгисэй аралууд, Бага Ази, Дүтын Зүүн зүг, хойто Африкын эрэгтэ өөрын нүлөөгөө тогтоожо байһан ажаһууба.
Минойн үе (МЭҮ 2200 — МЭҮ 1400 )
6000 оной оршомдо загаһа, далайн амитадаар элбэг Эгейн тэнгистэ оршохо таряалан эрхилхэд нэн тохиромжотой, уһан тээбэриин шухала зангилаа Крит гэһэн арал дээрэ Бага Азиһаа хүмүүн ерэжэ һууриһаниинь Минойн соёлой эхилэлые табиба. 2200 жэлэй үедэ хаан уласай хэлбэриие олобо. Домогто үгүүлһэнээр Минойн гэдэгэнь Крит аралай хаан Миносой нэрэ болоод тэрээр Кносс гэһэн хотые ниислэлээ болгоһон аһан. Критшүүдые грегүүдтэй эжэл буса, угһаа гарал өөр хүмүүн гэжэ үзэдэг байһан болобош һүүлын үеын һудалгаагаар Эртын грегүүдтэй адли хэлэтэй байһан гэжэ үзэхэ хандалга бии болоһон байна.
Минойшууд Эгейн тэнгисэй соёл эргэншэлэй орголиинь байһан болоод үзэг бэшэгтэй, түмэрлиг болбосоруулха болон бусад технологиин талаар үндэр мэдэлэг шадабаритай байба. Тэдэ мүн барилга байшингаа гайхалтай бахадам һайхан үнгөөр будажа, шэмэглэдэг байһан ажа. Минойшуудай хүгжэл сэсэглэлтэ, худалдаанай һүлжээндэ таатай байршал эзэлжэ байгаань хүршэ уласуудтань, тэрэ дундаа Бага Азиин хиттит уласта түдылэн таатай байһангүй. Хиттитүүд критые хэд хэдэн удаа эзлэхые забладажа байһаншье мэжилтэ эс олоһон ажа.
Минойшуудай хуби газар таряалан маша үрэ ашагтай ажаллаха туйлын бололсоотой байһаниинь тэдэниие аажамдаа хүшэрхэгжэжэ бүһэ нютагтаа нүлөөтэй болоход нь гол нүлөө үзүүлээ. Критдэ али улиралай турша олив, уһан үзэм, үрэ таряа таряалхад боломжотой маша һайхан саг агаартай байгаа. Энэ боломжонь Минойшуудта эрүүл хүнэһэнэй байнгын тасралтагүй хангалтые бии болгоһон болоод хүн зониинь хурдасатай үдэжэ, Минойшууд Эгейн тэнгисэй эрэг оршомой худалдаанда ноёлхо байра һууритай болоо. Һонирхолтойнь Минойшууд өөһэдын хэһэн бүтээгдэхүүнээ хаанадаа абшаржа тушаан орондонь өөртэ хэрэгсээтэ зүйлһээ хаанай шэдэбэригээр һолижо абадаг байгаа.
1400 оной оршомдо Эгейн тэнгистэ болоһон субрал газар хүдэлэлтэ, галта уулын томо тэһэрэлтэһээ бии болоһон тооһон шороонь дэлхэйн агаар мандалда сасагдан хэдэн жэлэй турша наранай шууда тусгалые бууруулһаниинь дэлхэйн уурал амисхалда хүсэтэй нүлөөлээ. Галта уулын тэһэрэлтэһээ бии болоһон цунами хэдэхэн хормын дотор бүхы худалаанай хүлгүүдыень боомтотойнь һүйрүүлжэ, гадаад оршонһоо бүрэн таһалһан болоод, дараагай хэдэн жэлэй турша ургаса абажа шадаагүй Минойшууд богони хугасаанай дотор бүхы талаараа доройтон, мүхэлэй шатандаа оробо. Ехэд доройтоһон минойшуудые Микенынхид байлдан дахуулһанаар энэ эрин түгэсдэг байна.
Микеныгэй Греци (МЭҮ 1550 — МЭҮ 1000 )
Микеныгэй үень Пелопонесста ноёлхо нүлөө бүхы боложо ерэһэн Микенышуудай нэрэһээ гаралтай ажа. Микенышуудай хамагай анханай Грекшууд гэжэ үзэдэг. Ушарынь Микенышуудынь Греци хэлээр яридаг байһаниинь тогтоогдоһон байна.
Микеныгэй соёлынь Минойшуудай дараа хүсээ абажа эхилбэ. Тэдэ 4000 оной оршомһоо Балкануудай хахад аралай уулархаг хойто хэһэгһээ зүүн тэйшэ нүүдэлэлэн һуурижаһан болоод  1400 он гэхэд хэдын баян, хүсэрхэг нүлөө бүхы боложо ерэһэн байна. Үүныень элит гэхэ мэтэ тэдынэй булша бунханһаа алтан шэмэглэл, хүрэл илдэ, мүнгэн аяганууд олдодог байна. Микенынхид тус тусдаа хаад бүхы хото уласуудай холбоо хэлбэритэйгээр оршон байгаа. Тэдынэй дундаһаа Пилосынь гайхалтай шэмэглэлтэ хэрэм, хүнэһэнэй агуулха, уһан сан, дамжуулха системэ бүхы ордонгуудаараа ехэд нэрдэ гараба. Худалдаа, ХАА нь Микенышуудын эдэй засагай гол тулгуур байһан.
Микенынхид нилээд дайнша улас байһан болоод тулаанай гол хэрэгһэлынь хос дугуйта тулаанай морин тэрэг байгаа. 1200 оной үедэ Һомерай Илиада домогто үгүүлдэг Троя хотын дайниие микенынхид хэһэниинь археологиин шудалгаагаар батлагдадаг байна. Уг дайн 1230-1180 оной оршомдо болоһон болоод Микенынхид  Трой хотые түримхэйлэн эзэлжэ, тонон дээрэмдэн, дахин сэргэхээргүй болтолонь һүйтгэн шатааба. Египет болон Хиттитуудай тэмдэглэлтэ Микенынхид Тройе эзэлээд бусахадаа ехэхэн гамшые зоблондо унаһан хэмээһэн байдаг. Ехэнхи Микенынхид эрьен ерэжэ шадаагүй аһан.
Гүн
Гүн (, 군, きみ) гэжэ уг Манзын Чин уласай үеын угcаа залгамжлаха тайшаа, габьяатанда олгохо хэргэм байба. Ван, Бэйлэ, Бэйсэ, Гүн гэһэн дүрбэн хэргэмэй дүрбэдүгээр зэргэ юм. Дотоодо уласай түшөө гүн, уласта туһалагша гүн, гүнгын зэргэ засаг тэригүүн зэргэ тайжа гэжэ гурбан зэргэ байба.
Оршон сагта
Мүн Ород хэлэнэй Княжество, Англи хэлэнэй Principality, Герман хэлэнэй Fürstentum гэхэ баруун дахинай жаахан уласай хэлбэриие гүнлиг гэжэ нэрлэжэ байдаг юм. Уласые ударидагшые гүн гэжэ нэрлэдэг байна. Мүнөө сагта Андорра, Лихтенштейн, Монако зэрэг бишихан уласууд "гүнлиг", үгы һаа "гүнтэ улас" гэгдэнэ.
Зүүлтэ
Категори:Түүхэ
Эртын Греци
Микеныгэй Греци (МЭҮ 1550 — МЭҮ 1000 )
1000 оной оршомдо газарай дундада тэнгисэй зүүн хэһэг үймээн һамуун дайн тулаанаар тасарахгүй байһаниинь Микенынхид ай нэгэдэлые үгы бологожо, уналтанда оруулһан байна. Микенынхид ые өөр нэгэ Грециин аймаг болохо Дорианшууд байлдан дахуулһанаар Грециин «харанхы үе» эхилдэг байна.
Грециин харанхы үе (МЭҮ 1000 — МЭҮ 750)
Греци даяар ябагдажа байһан үймээн һамуунта 200 гаруй жэлынь Грециин ниитэ хүн зондо хүсэтэй муугаар нүлөөлжэ, ядуурал газар абажа, бүхы лэ Грециин эдэй засагай үлэмжэ доройтуулһан байна. Энэ үеые түүхэндэ Грециин харанхы үе гэжэ нэрлэдэг бэлэй. Грекшууд энэ хугасаанда өөһэдынгөө бүтээн бии болгоһон соёл эргэншэлэй онсолог болон хото уласууд, абарга ордон, сүмүүд байгуулха, үзэг бэшэг гэхэ мэтэ зүйлүүдые умартаһан мэтэ байба. Микеныгэй хүсэрхэг хаадуудай орондо үлэ мэдэгдэхэ жажаг захирагша нара бүһэ нютагаа ударидан, Греци даяараа хүсэн шадал, эд баялагаар дутамаг байгаа. Газар таряалан эрхилхэд зохимжогүй боложо, хотонуудта һуурижаха хүмүүнэй тоо эрисэ сөөржэ зарим хотонууд хори хүрэхэгүй хүнтэй үлэжэ байһан гашуун бабаримтууд байдаг аһан. Бусад уридын хүсэрхэг Греци бии болоход урта удаан хугасаа шаардагдажа байна. Микеныгэй соёлой түгэсэл үедэ хара тугалганай худалдаа эршэмтэй боложо ерэһэн болоод хүрэл зэбсэг, хүдэлмэриин багажа хэрэгсэл үйлдэбэрлэхэнь элбэг боложо ерэбэ. Түмэрэй хүдэр болбосоруулжа түмэр зэбсэг, хүдэлмэриин багажа хэрэгсэл үйлэдбэрилжэ эхилһэниинь эдэй засагта үрэ нүлөөгөө үгэжэ, Грециин хүн злглй амижиргаа һайжиржа дахин сэргэжэ эхилһэн байна. Энэ уналтын жэлүүдынь бүхэл бүтэн 250 жэл үргэлжэлһэн аһан.
Эртын үе (МЭҮ 750-480)
Энэ үедэ хото уласуудай анханай үүдэл һууринууд табигдан, барилга, уран барималай өөрын гэһэн онсолог байдал түлэбшэн, Хомер алдарта ирагуу найрагаа туурибһан бэлэй. Газарай дундада тэнгистэ ноёрхожо байһан хаадын угаһаа залгамжалха ёһые халажа, ниитын һаналаар шэйдэдэг улас түрын шэнэ тогтолсоое бии болгоһон байна. Хото уласууд юрэнхыдөө өөрын эрэгтэй эмэгтэй тэгшэ эрхэтэ эргэдын эрхэ, үүрэг, харюусалагаар баталгаажаһан ниигэм, улас түрэ, эдэй засагай хамтын ударидалгатай байгаа. Хотын эргэдэнь боол болон хари нютагай эргэдһээ эрэс илгаатай эрхэ мэдэлтэй байһан ажа. Эргэншэлдэ тухайн хүнэй ниигэмдэ эзэлхэ байра һуури, эд баялгын хэмжээ хамаархагүйгээр бүгэдэ хуулиин доро эжэл эрхэтэй гэжэ тунхаглаһаниинь хүн түрэлхитэнэй түүхэндэ анханайха юм. Зарим хотонууд наһанда хүрэһэн бүхы хүн хотын ударидахад һаналаа үгэжэ байһаниинь дэбшэлттэй ябадал байһан. Гэбэш эмэгтэй хүмүүн һанал үгэдэггүй байһан болоод эрхэ зүйн шадамжынхаа хубида алишье талаараа эрэгтэй хүнһээ доро түвшындэ байһан аһан. Хотонуудай бүтэсэнь хоорондоо бараг эжэл байһан ба түбдөө ордон, ёһололой түбүүдтэй захаараа газар таряалан, мал ажа ахын эдэлбэри газартай байһан. Эргэдэй ехэнхинь хотын түбһээ алсахан ферма дээрэ эсэбэл таряалангын талбайда хүдэлмэри эрхилэн амидардаг байба. Алдартай баян тансаг хото уласууд өөрын гэһэн маша һайн уһан боомтотой байһан ба бусадтайгаа худалдаа эрхилэн улам хүгжэжэ байгаа. Хотонуудай түбдэ ниитэлэг сүмэ тахилгын арюун газарнууд байһан ба тэрэнэй нэгэнь Афиныда оршохо Акрополь юм. Мүн хотые гадна халдалагһаа хамгаалха зорилгоор үндэр шулуун хэрэмүүдые байгуулдаг байба. Түмэр зэбсэг үргэн хэрэглэжэ эхилһэниинь хүдэлмэриие үрэ ашагтай зарсуулхад дүхэм боложо, уламаар эдэй засагай хүсэрхэг байдалые бии болгоһон байна. Байгаали цаг уларил, байгаалиин нөөсын таатай оршон, эрхэ сүлөөтэ байдалиинь хүн зоной хүрдастай үһэлтые бии болгобо. Грекшууд 500 оной оршомһоо өөһэдын эхэ нютагһаа гадагшэлжэ, мүнөөнэй урда Франци, Испани, урда Итали, хойто Африка болон Хара тэнгисэй эрэг оршомой газаруудаар колони хото уласуудаа байгуулжа, нютагай уугуул хүн арадтай холилдон, ниитлэг үбэрмэсэ соёл эргэншэлые бии болгоһон байна. Грециин хото уласуудай хүмүүн Дориан, Иониан, Аэолиан гэһэн үндэһэн 3 аялгаар ярилсадаг байгаа.
Элладын үе (МЭҮ 323 — 31)
331 ондо Гавгамелагай тулаанда Гурбадугаар Дари хаан Македониин Ехэ Александр бута ниргэгдэжэ, Вавилон хото залуу байлдан дагуулагшад хаалгаа нээлээ. Ехэ Александр хаан Вавилоной уугуул оршон һуугшадта сүлөөлэгшэ, абрагшын дүрээр орожо ерэһэн гэдэг. Александрай засаглалай үедэ Вавилон хото дахин соёл, шэнжэлхэ ухаан, худалдаанай түб болон хүгжээ. Гэбэшье 323 ондо Навуходоносорой ордондо Александр хаан наһа нүгшэхэд, тэрэнэй эзэнтэ уласиинь бутаржа, тэрэнэй жанжануудай ударидалга дооро хубаагдажа хоорондоо дайтахад хэд хэдэн удаа дайнай хүлдэ нэрбэгдэһэн байна. Байнгын һамуунтай байһан энэ үедэ хүмүүн Вавилон хотоһоо дайжаха боложо, хүн зоной тоо эрсэ сөөршэ эхилбэ. 275 ондо Вавилоной оршон һуугшадые шэнэ ниислэл Селевкиа руу нүүлгэһэн байна. Энэ нүүлгэн шэлжүүлэлтэнь Вавилон хотодо дахин сэргэхгүй уналтые абшараа.
Римэй Греци (МЭҮ 31 — 395)
Ромшууд Македони Киноскефалын тулалдаанда ( 197 он) диилэһэн һүүлдэ Рома байнга олигархуудай арадшалалай эсэрэг дабхаргые дэмжэхэ, грегүүд дотоодо хэрэгтэ хамааралсаба. 196 оной зунда Римэй генерал Тит Квинкти Фламинин (Titus Quinctius Flamininus) Истмиин надаамда грегүүд "эрхэ сүлөөтэй" гэжэ тунхаглаһан, энэ этигэл үнэмшэлынь богони хугасаанай грегүүд дунда Римэй засагые алдартай хэһэн. Тэр сагһаа хойшо, грегүүд Римэй нүлөөн доро байнга байһан юм. Македониин улас түрын аша холбогдол алдажа, 148 ондо босолгын Андрискус дараа Илир болон Эпир Римэй можотай өөршэлэгдэһэн шүү дээ. Рома Этолиин лигын тарһан. Эхей лиг 146 ондо уһатгажа юм. Тиимэһээ бараг бүхы Греци Римэй захиржа байһан юм. 27 ондо Римэй эзэнтэ гүрэнэй зүбшөөрэлтэйгөөр Греци (нэрлээһэн үнэгүй хото болоод Афины, бусад) Ахайнь Римэй аймагай болон хубирһан байна. IV зуунайнь Греци Зүүн Римэй эзэнт гүрэнэй бөөмые бии - Византида.
Холбооһон
Категори:Эртын Греци Категори:Грециин түүхэ Категори:Түркын түүхэ Категори:Эртын уласууд
Будда Шигэмүни
Бурхан Багша али Будда Шигэмүни ( 563 манай тоололой үмнэ — 483 манай тоололой үмнэ) энэ Дэлхэй ерэһэн Буддын шажанай агүү ехэ хайлуулагша.
Будда Гималайн Сакья гүрэндэ түрэһэн юм, Хоймор Энэдхэг орондо һургал һургаа.
Будда Бурхан түрүүшээр тэдээндэ анхаралаашье табибагүй. Гэбэшье номыень дагагша олон тоото шабинарынь зоной hүзэг доройтуулжа, Багшые олоной нюдэн дээрэ наада хаража байгша зургаае өөhэдынь хэшээлээр хэhээхыень гуйбад. Зоной этигэл hэргээхын тулада Бурхан Багша гуйлтыень тогтоохо баатай болобо.
Нэрэ
Сиддха́ттха Гота́ма (пали) / Сиддха́ртха Гаута́ма (санскрит) түрэһэн, тэрэ Будда («гэгээрүүлһэн»), Самьяксамбудда («Үндэр Будда»), Татха́гата («Илажа түгэс нүгшэһэн»), Бхагаван («Бурхан»), Сугата («Түүншэлэн ерэһэн»), Джина («Түрүүлэгшэ»), Локаджьештха («Хамаг дэлхэйдэ хүндэлэһэн») гэжэ нэрэтэй.
Тобшо намтар
Буддын багын нэрэнь Сидхарттха, обог Гаутама. Тэрэ Хойто Энэдхэгтэ 6-р зуунай үедэ амидаржа байһаа. Тэрэнэй эсэгэ Шуддходана Сакья (сажа) омогой уласай (мүнөөнэй Балба улас) хаан байба. Эжые хатан Маяа гэнэ. Тухайн үеын ёһо заншалай ёһoop тэрэ бага залуу 16 наһандаа Ясодара гэхэ үзэсхэлэнтэ, залуу абхайтай гэрлэһэн болоод 29 наһатайдаа ганса хүбүүн болохо Рахулагаа түрэһэнэй дараахан тэрэ амидаралай бодито байдал, хүн түрэлхитэнэй зоблон зүдэгүүрые нюдээрээ хаража, хорбоогой энэ зоблон зүдүүрые хэрэхэн яажа дабан туулаха арга замые оложо нээхээр сэдьхэл шулуудажа, энэ бодолоо бэелүүлхээр хаанта улас, баян тансае амидаралаа бүгэдые орхин одожо, даяанша болоо.
Энэ даяанша болоһон Гаутама Ганга мүрэнэй хүндыгөөр 6 жэлэй турша хэрэн ябажа, шажанай нэртэ зүтгэлтэнүүд, багшанаратай уулзан ушаржа, тэдэнэй номлол һургаал, арга барилые һудалан дагажа, даяаншанарай хүндэ хүшэр, маша нарин дэг журамые хатуу һахижа байгаа. Гэһэн хэдышье энэ бүхэн тэрэнэй хүсэн зориһоные хангаһангүй. Тиимэһээ тэрэ бүхыл хуушинай уламжалалта шажан болоод тэдэнэй арга барилые орхон, зүбхэн өөрын замаар ябаха болоо. Иин ябажа байгаад нэгэн орой Бодхгаяда (мүнөөнэй Энэдхэгэй Бихар уласта) Неранджана голой эрье дээрэ модоной юрөөлдэ бисалгал үйлэдэн һуужа байгаад гэгээрэлдэ хүрэһэн болоод тэрэ сагһаа хойшо Будда ("һэрижэ һэхээрһэн" гү, али "илажа түгэс гэгээрһэн") гэһэн алдаршаба. Энэ үедэ Будда 35 наһан хүрэһэн байба.
Гэгээрэлдэ хүрэһэнэйхи дараа Бурхан багша гэгээрэлд хүрэһэн аргаяа бусадта заахаһаа татгалзаһан. Ушарынь хүнүүд ойлгожо шадахагүй гэжэ үзэһэн. Харин Энэдхэгэй Эсрэн тэнгэри (Брахма/Бараман/Цанба), Хурмаста тэнгэри (Индра/Банбу) ( хоёр хүсэлтэ табиһан. Хожомынь Хиндү шажан боложо хүгжэһэн Брахман һургаалай Брахмань юртэмсые бүтээгшэ харин Индрань тэнгэринүүдэй хаан гэжэ үзэдэг. Брахма Бурхан багшада хүсэлтэ гаргахадаа хэрбэ Бурхан багша ном табихагүй бол юртэмсынхи эсэс түгэсхэлгүй зобохо болоно гэжэ һэн.
Энэнэй дараа анханай номоо өөрын табан даяанша нүхэдтөө айлдаһан ба тэрэнһээ хойшо Будда 45 жэлэй турша янза бүрин анги дабхаргын арад зон, хаан хэгээд харса таряашан, бярман болоод тэнүүлшэд, баян болоод ядуу гуйлагшад, арюун үйлэһэтэн хэгээд тонуулжа, дээрэмшэн зэргэ эрэ, эмэ бүхы аража үшүүхэншье илгабралан үзэлгүйгээр һургаал, номоо номложо ябаа. Тэрэ каста болон анги дабхаргын илгаае үлэ харгалзан үзэхэ бэлэй. Буддын оложо нээһэн һургаал, зам мүрынь энэниие ухааржа, дагаха гэһэн хэн бүхэндэ нэгэн адли нээлтэтэй бэлэй. Будда 80 наһандаа Кушинагар тосхондо (мүнөөнэй Уттар Прадеш уласай хото) таалал түгэсбэ.
Зүүлтэ
Категори:Буддын шажан
Анна Ахматова
Анна Андреевна Ахматова (жэнхэни обогынь Горенко, 6 һарын 23 1889 он — 1966 оной 3 һарын 5, Домодедово, Москвагай можо) — ород ирагуу найрагша. Акмеизмда тонгойбо («Үдэшэ», 1912, «Эрхи», 1914 суглуулбаринууд). Ахматовагай ирагуу найрагай тусхай шанарнууд хадаа ажамидаралай ёһо суртахуунда үнэн сэхэ шанар, эхэнэрэй мэдэрэмжын сэдьхэл зүй, хубиин туршлагатай холбоотой XX зуунай бүхы арадай трагедиие ойлголто. «Сагай гүйдэл. Шүлэгүүд. 1909—1965» гэһэн шүлэгэй суглуулбари соо ирагуу найрагай хэлэнэй һунгадаг хэб маягые бэелүүлжэ шармайһан. Ород удха зохёолдо тодо дуурсагдаха эхэнэр зохёолшодой нэгэ мүн.
Ахматовагай бүтээлнүүд богони хэмжээнэй шүлэгһөө эхилээд, сталинис террорто хохидогшодто зорюулһан тэрэнэй шэлэгдэмэл бүтээл болохо «Реквием» (1935–40, бүхэлеэр 1987 ондо хэблэгдэһэн) зэргэ нарин түбэгтэй бүтэсэтэй зохёол хүрэтэр үргэн хүреэниие хамардаг. Эдэй засаг, сэдхэлгээнэй хизгаарлалта дунда амидаржа байһан найрагшын гайхалтай онсолигтой бүтээлнүүд бэлэй. Тэрэнэй уран бүтээлые хоёр үедэ хубаажа болоно - эхин үе (1912–25), һүүл үе (1936 оной үеһөө наһа бараха хүрэтэр). Тэрэ хоорондохи арбан жэл үлүү хугасаада бараг уран бүтээл бэшээгүй. Ахматовагай бүтээлнүүд сталинис эрхэ баригшадһаа буруудхагдажа, цензурта үртхэхэ байан хэдышьеъ, тэрэ гадагшаа дүрбэлгүй, эхэ орондоо үлдэжэ, эрьеын тойрондоо болож байһан харгисалалайа болоһон гэршэ бээлэй.
"Баатаргүй домог" (1940-1965, 1976 ондо бүхэлеэр хэблэгдэһэн) шүлэг соо «Мүнгэн зуунай» хэб маягые һэргээбэ. Александр Пушкин тухай үгүүлэл бэшэбэ.
Зүүлтэ
Категори:Ород ирагуу найрагшад Категори:Нобелиин шагналда хүртэгшэд
13-р Далай Лама
Үндэр гэгээн арбан гурбадугаар Далай Лама Түбдэн Жамсо (, 1876 оной 2 һарын 12 — 1933 оной 12 һарын 17) 1874 ондо Һасада ойрохон Ландүн тосхондо түрөө. Далай Ламын дүрдэ танигдаһанай дараа 1877 ондо Һасада залаа. 1879 ондо Бодала ордондо шэрээндэ залаха ехэ ёһолол үйлэдбэ. Тэрэниие түрын эрхэ бариха үедэ гараһан гол өөршэлэлтэ гэбэл Манзын оролсоо сула боложо, нүгөө талаһаа англишуудай санаархал ехэдхэжэ байба. 1895 ондо 20 наһатайдаа Засагай газараа бүрэн хинаха болобо. Англиин сэрэг 1904 ондо Һасада ороһоноор Монголдо ерэжэ Ородһоо туһаламжа абахые зориһон болобошье Ород-Японой дайн боложо байһан ушар аргагүйн эрхэндэ бусаба. Хэдэн жэл Далай Лама Хитадай нютагаар аялжа 1909 ондо бусаба. Удалгүй Хитадай сэрэг Түбэд рүү ороһон ушар Энэдхэг ябаа. 1911 оной хубисхалай дараа Манза Чин улас унажа, Далай Лама Түбэдтэ эргэн ерэжэ, Үндэһэнэй тусхаар тогтонолоо зарлаба. Тэрэ Европо-Японой загбараар санхүү, сэрэг, засаг захиргаанай өөршэлэлтэ хэжэ Түбэдые оршон үеын улас орон болгоход анхаарба. Харамсалтайнь Түбэдэй тусгаар тогтонолые дэлхэй ниитэ хүлээн зүбшөөрөөгүйд ехэд сэдьхэлээр унажа ябаһан болоод 1933 ондо таалал түгэсөө.
11 һарын 13
Арбан нэгэдүгээр һарын 13 — Григориин литын жэлэй 317-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 318-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 48 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Хонхо сэсэг
Хонхо сэсэг (Campanula ) зэрлиг жэжэ сэсэг.
Категори:Ургамалнууд Категори:Сэсэгүүд
Коми-пермягууд
Коми-пермягууд ( коми Перем комиэз, коми морт, коми отир) — Оросой холбоото уласай Коми Уласай ба Пермиин хизаарай уугуул арад түмэн юм. Коми-пермягууд Пермиин хизаарай баруун хойто хэһэгтэ байрладаг Коми-Пермяк тойрогто, Красновишерскын аймагта, Язьва голой эрьегээр, ба Кировой можын Афанасьевскын аймагта ажаһууна.
Агнуури, загаһа барилга, таряалан, мал ажахы эрхилһэн түүхэтэй. Мүнөө үедэ гол түлэб хүдөө ажахы ба ой модо борбосорол эрхилнэ.
Зарим хизаар ороноо шэнжэлэгшэдэй ёһоор, мүнөөнэй хойто ба баруун хойто Кировой можын, Пермиин хизаарай ба Свердловскын можын хүн зоной диилэнхи хуби (зүүн хойто хуби гадна) коми-пермяк гарбалтай байна. XV зуун жэлһээ эхилээд новгородойхид ба Ростов гүнлигэй, Москвагай гүрэнэй ажаһуугшад Хойто Ураалые, Ара Ураалые колонизировалхада түрэлхи коми-пермягууд ба мансинууд ород хэлэтэй, ород соёлтой боложо, ородуудтай холижо өөрөө ород гэжэ эхилбэ. Энэһээ гадна коми-зырянуудтай хамта коми-пермягууд Орос Сибириие колонизацида хубаалсаба. 1897 ондо Оросой эзэнтэ гүрэндэ 105 тухай мянган коми-пермяк түрэлхи хэлэтэй хүн ажаһууба
Коми-пермягуудай ажаһуудаг газарнууд
2010 оной Бүхэоросой хүн зоной тоололгын мэдээгээр, коми-пермягууд ажаһуудаг нютаг байгууламжанууд:
Зүүлтэ
Категори:Коми Категори:Пермиин хизаар Категори:Оросой арадууд Категори:Ураалай арадууд
Коньсковоля
Коньсковоля (польш.: Końskowola, МФА: [kɔɲskɔ'vɔla]) — улус урда-зуун тээшэ гурэн Польша.
Категори:Польшо
6 һарын 26
Зургадугаар һарын 26 — Григориин литын жэлэй 177-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 178-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 188 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Хубисаа
Хубисаа гү, али акци — хубисаата бүлгэмэй оруулһан хубита хонжобори, ногдол ашаг (девиденд) үгэдэг үнэмлэхэ бэшэг, үнэтэ саарһан.
6 һарын 26
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Хубисаа
Зүүлтэ
Категори:Капитализм Категори:Үнэтэ саарһан
12 һарын 15
Арбан хоёрдугаар һарын 15 — Григориин литын жэлэй 349-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 350-дахи үдэр). Жэлэй эсэн болотор 16 үдэрүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрүүд
2021 он
2021 он (MMXXI) гү, али Хоёр мянга хорин нэгэ он, Хоёр мянган хориннэгэдүгээр он — баасанта эхэлһэн ердын жэл юм. Григориин тоолол гү, али Нийтийн тоолол ёһоор Манай эрин-эй 2021 дахи он болоод 3 дахи мянган болон 21-р зуунай 21 дахи, 2010 оной 2 дахи он болоно.
Зүүлтэ
Категори:Онууд
6 һарын 28
Зургадугаар һарын 28 — Григориин литын жэлэй 179-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 180-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 186 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
6 һарын 27
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
5 һарын 27
Табадугаар һарын 27 — Григориин литын жэлэй 147-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 148-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 218 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
Бадма сэсэг
Бадма сэсэг (Nelumbo nucifera) зэрлиг жэжэ сэсэг.
Категори:Ургамалнууд Категори:Сэсэгүүд
Улаалзай
Улаалзай (Lilium pumilum ) зэрлиг жэжэ сэсэг.
Категори:Ургамалнууд Категори:Сэсэгүүд
12 һарын 16
Арбан хоёрдугаар һарын 16 — Григориин литын жэлэй 350-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 351-дэхи үдэр). Жэлэй эсэн болотор 15 үдэрүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрүүд
5 һарын 28
Табадугаар һарын 28 — Григориин литын жэлэй 148-дэхи үдэр (үндэр жэлдэ 149-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 217 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр
Категори:Үдэрнүүд
6 һарын 29
Зургадугаар һарын 29 — Григориин литын жэлэй 180-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 181-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 185 үдэрнүүд үлэжэ байна.
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрнүүд
Акын
Акын (акын, ) — хасаг ба хиргис арадай ябууд дундаа зохёодог дууша—ирагуу найрагша.
Зүүлтэ
Категори:Ирагуу найраг Категори:Казахстан Категори:Кыргызстан
Софи
Софи — Болгариин ниислэл хото, Европын холбоон дотор 13-р томо, саятан хото юм. Витоша уулын бэлдэ оршохо тус хотонь Болгариин улас түрэ, эдэй засаг, соёл болбосоролой түб бэлэй.
Европын эртын хотонуудай нэгэн болоод Сердика (Serdica), Средец (Sredets), Триадица (Triaditsa) гээд нэрлэгдэжэ байһан. Хотын түүхэнь 7 мянган жэлэй тэртээгһээ улбаатай.
Газарзүй
Софи хотонь Балкануудай хахад аралай түбдэ байрладаг тэрэнэй хүгжэл сэсэглэлтэдэ томо хуби нэмэри үзүүлбэ. Болгариин баруун хэһэгтэ, Витоша уулын бэлдэ, Софиин хүндэйдэ уулсаар хүрээлэгдэн оршоно.
Уур амисхал
Софинь эхэ газарай эрс тэс уур амисхалтай болоод температурын дэлисэ маша ехэ байдаг. 1936 он хүрэтэр жэлэй дундажа температура цельсиин 10.0 хэм байһан, үүнһээ хойшо 0.5 хэмээр үсөөд буй. Жэлэй хур тунадасанай хэмжээ дундажаар 650 мм.
Зүүлтэ
Категори:Болгари Категори:Саятан хото Категори:Европын ниислэлнүүд
Кузьма Петров-Водкин
Зүүлтэ
Категори:Оросой уран зураашад Категори:Зүблэлтэ уран зураашад
Ампутаци
Ампутаци (amputatio) — операциин аргаар хүл гар гү, али бэеын бэшэ үе мүсэ отолхо, тайраха.
Зүүлтэ
Категори:Хирурги
12 һарын 17
Энэ үдэр наһа бараһаниинь
Категори:Үдэрүүд
Донецк
Донецк (Донецьк), зүүн Украинада байрладаг хото болон Донецкын можын засаг захиргаанай түб. 2003 ондо 985 мянган оршом хүн зонтой байгаа. Донецк хадаа ашагта малтамалаар, нүүрһээр баян Донбасс бүһэ нютагай түб. Донецктэ түмэр, ган булад зэргэ хүнды үйлдэбэрилгэ хүгжөөһэн байна.