cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vlaški katun
Teritorijalizacija i vladari vlaških katuna
U drugoj polovini 14. vijeka, naročito od 1370-ih godina, dolazi do razvoja i umnožavanja katuna (razgranavanja), kao i do snažnog porasta vlaškog stanovništva na hercegovačkom prostoru. Dolazi do izrastanja novih katuna iz ranije postojećih, kao i do čvršćeg vezivanja pojedinih katuna za svoj teritorij. Ta pojava se očitava i na spomenima katuna u izvorima, gdje se, naročito od početka 15. vijeka uz ime katuna obavezno veže i geografski pojam uz koji su vezani. Tako su Vlasi Vlahovići dali ime naselju Vlahovići, Vlasi Gleđevići naselju Gleđevci. Porast katuna i njihova teritorijalizacija na drugim mjestima (Mirilovići, Bobani, Burmazi) postaje nedovoljno precizan obuhvatajući šire prostore sa većim brojem naselja. To su sada postali skupovi katuna. Razgranavanje i teritorijalizacija katuna su na privrednom nivou vezani za jačanje zemljoradnje u odnosu na stočarstvo.
Padom srednjovjekovne bosanske države i dolaskom Osmanskog carstva, dolazi i do promjena kod vlaških katuna koji su se morali prilagođavati novim političkim i društvenim okolnostima.
Zastava Malija
mini|200px|Zastava Malija mini|200px|Bivša zastava Malija
Zastava Malija je usvojena 1. marta 1961. Sastoji se od tri jednake horizontalne pruge. Sačinjavaju je Pan-Afričke boje: zelena, zlatna i crvena.
Ova zastava je nova verzija za zastavu usvojenu 4. aprila 1959 na kojoj se nalazila ljudska figura, kanga, crne boje čije su ruke bile uperene prema nebu. Ova figura je uklonjena da bi se zastava usaglasila sa islamskom zabranom slikanja ljudi. (90% stanovništva Malija su muslimani)
IC 1977
IC 1977 (također poznat kao IRAS 03378+1734, MCG 3-10-5, PGC 13536 i UGC 2815) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 457 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Bik. Najveći prečnik je 1,40 (186 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (106 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 27. decembra 1897. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dimitrije Sergejevski
Dimitrije Sergejevski (Sankt Peterburg, 20. 6. 1886 - Sarajevo, 10. 12. 1965) bio je ruski arheolog koji je veći dio života boravio i radio u Bosni i Hercegovini.
Biografija
Studij arheologije i klasične filologije završio je na Univerzitetu u Sankt Peterburgu. Poslije završetka studija predaje latinski jezik u Gimnaziji do 1914, kad počinje Prvi svjetski rat. Nakon rata prelazi u Kraljevinu SHS (kasnija Kraljevina Jugoslavija), gdje također predaje latinski jezik kao srednjoškolski profesor. Radio je kao profesor u Sarajevu 6 godina. Za to vrijeme bio je i dobrovoljni saradnik Zemaljskog muzeja, a od 1930. prelazi na rad u Muzej, kao kustos. U njemu ostaje sve do odlaska u penziju 1961, ne prekidajući svoju karijeru kao naučnik i muzejski radnik.
Naučni rad
Imao je dva razdoblja u svom naučnom radu. Prvi je onaj između dvaju svjetskih ratova, a drugi poslije 1945.
Od 1945.
Poslije Drugog svjetskog rata naučni rad Sergejevskog također je zavidan, a ističe se nizom priloga. Od svega toga bitno je preusmjerenje na proučavanje starokršćanske arheologije. Tako je objavio rezultate nekoliko arheoloških iskopavanja kasnoantičkih bazilika, poput one u Klobuku, Mokrom, Nerezima i Docu, kao i dva reviziona priloga o Dabravini i Brezi. Nažalost, ova proučavanja nije uspio dovršiti jednim sintetičkim djelom, kako je to on sam najavljivao. Pored toga, njegov naučni rad nije stao na navedenim stvarima, nego je prešao i na proučavanje rimskih cesta u sjevernoj Bosni, a na temelju epigrafske građe s tog područja napisao je i nešto o organizaciji antičkog rudarstva. Dao je značajan doprinos proučavanju japodskih urni, kao i srednjovjekovnih stećaka; od njega potječe osnovna podjela stećaka na ležeće i stojeće.
Dobro jutro, komšija 1
Dobro jutro, komšija 1 je bosanskohercegovački film u produkciji RTV Prijedor i BN televizije. Snimljen je u potkozarskom selu Gornji Orlovci. Žanr ovog filma je komedija, a režirao ga je prijedorski glumac Željko Kasap. Scenarist filma je Pero Spadić, a premijerno je izveden 14. decembra 2012. u kinu Kozara u Prijedoru.
Radnja
Radnja ove komedije govori o međususjedskim odnosima i zabranjenoj ljubavi između bogate gradske djevojke i siromaha iz sela. Radnja se odvija u selu u kojem je sve bilo dobro dok lijepe djevojke nisu mogle sanjati o preseljenju u susjedstvo. Iako su lijepe, nisu toliko sklone da rade poljoprivredne poslove na zemlji kao što to čine i drugi na selu, ali zato odudaraju ljepotom. Sve ostale djevojke i mladenke iz sela bile su ljubomorne na njih, a muževnost je došla kao balzam za oči.
U predstavi nastupaju poznati glumci Narodnog pozorišta Republike Srpske i Pozorišta Prijedor.
Zastava Maršalskih Ostrva
mini|240px|desno|[[Datoteka:FIAV 110110.svg|20px Zastava maršalskih ostrva, omjer 10:19]]
Zastava Maršalskih Ostrva je usvojena 1. maja 1979. godine proglašenjem nezavisnosti ove države.
Maršalska Ostrva su bila dio Povjereničkih Teritorija Pacifičkog Okeana (POTO) kojim su vladale Sjedinjene Američke Države. Od osamostaljivanja ima zastavu slična drugim državama koji su nastali raspadom POTO-a. Zastava Maršalskih Ostrva se sastoji od dijagonalne dvobojne trake koja predstavlja ekvator. Bijela boja trake predstavlja izlazak Sunca i mir, a žuta boja trake predstavlja zalazak Sunca i hrabrost. Iznad trake se nalazi zvijezda sa 24 vrha koja predstavlja ovaj arhipelag na sjevernoj Zemljinoj polulopti. Svaka od 24 vrha zvijezde predstavlja jedan distrikt, a četiri produžena vrha predstavlja njaveće gradove: Majuro, Jaluit, Wotje and Ebeye.
Predrag Palavestra
Predrag Palavestra (Sarajevo, 14. juni 1930) je jugoslavenski i srpski književnik, historičar književnosti i redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti i Akademije nauka Bosne i Hercegovine.
Biografija
Rođen je u Sarajevu 1930. godine. U Beogradu je završio Filološki fakultet na kome je doktorirao 1964. Kao književni kritičar je pisao za list Politiku, bio je urednik Književnih novina i časopisa Savremenik. Član je Saveza književnika Jugosla vije od 1954. godine. Radio je kao direktor Instituta za književnost i umjetnost u Beogradu. Dva puta je izabran za predsednika Međunarodnog PEN centra Srbije. Član je Krunskog saveta i Upravnog odbora Fonda Kraljevskog Doma Karađorđevića. Potpredsjednik je Zadužbine Ive Andrića. U članstvo Srpske akademije nauka i umjetnosti je primljen 7. maja 1981, kada je izabran za dopisnog člana. Za redovnog člana je izabran 15. decembra 1988. Na mjesto sekretara Odjeljenja jezika i književnosti SANU je prvi put izabran 26. aprila 1994, a ponovno izabran 28. maja 1998. i 23. aprila 2002. U Akademiju nauka Bosne i Hercegovine primljen je 1990. godine.
U maju 1992. godine, zajedno sa drugim srpskim intelektualcima osniva opozicioni pokret DEPOS, koji zahtjeva prekid rada u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj, odstupanje Slobodana Miloševića i stvaranje prelazne vlade.
Geografija Belgije
Belgija je savezna država smještena u Zapadnoj Evropi. Na sjeverozapadu izlazi na Sjeverno more dok kopnom graniči sa Francuskom na jugozapadu (556 km), Njemačkom (133 km) i Luksemburgom (130 km) na istoku i Holandijom (478 km) na sjeveru.
Sastoji se od regija: Flandrije na sjeveru, Valonije na jugu i Regije glavnog grada Bruxellesa.
Opće informacije
Ukupni obnovljivi vodni resursi: 18,3 km3 (2011)
Potrošnja slatke vode (domaćinstva/industrija/poljoprivreda):
Prirodne opasnosti: Poplave su prijetnja priobalnim područjima, koja su inače od mora zaštićena betonskim branama.
Geografski položaj: Belgija predstavlja raskršće Zapadne Evrope; većina zapadnoevropskih metropola se nalazi unutar pojasa od 1000 km udaljenosti od njenog glavnog grada koji je sjedište EU-a i NATO-a.
Najduža je u pravcu sjeverozapad-jugoistok (oko 280 km) dok se u pravcu sjeveroistok-jugozapad prostire u dužini od oko 222 km.
Površina
300px|thumb|Mapa belgijskih regija i pokrajina Belgija se prostire na 30.528 km2, od toga 16.844 km2 otpada na Valoniju, 13.522 km2 na Flandriju dok se Regija glavnog grada Brisela prostire na 161 km2. Sastoji se od sljedećih pokrajina:
Belgija također posjeduje i 3.462 km2 teritorije u Sjevernom moru.
Poređenja radi, Belgija je oko 1,5 puta površinski veća od Velsa u Ujedinjenom Kraljevstvu i otprilike iste površine kao američka savezna država Maryland.
Rijeke i jezera
Cjelokupna površina Belgija pripada sjevernomorskom slivu, izuzev opštine Momignies sa koje rijeka Oise odvodi vode u La Manche. Tri glavne rijeke koje se ulijevaju u more su: Šelda (ukupna dužina rijeke je oko 350 km od toga dužinom od oko 200 km protiče Belgijom), Meuse (183 km kroz Belgiju, 925 km ukupno) i Yser (50 km kroz Belgiju, 78 km ukupno). Ostale rijeke su Rupel, Senne, Sambre, Lesse, Ourthe, Lys i Dijle. Glavna jezera su: Genval, Bütgenbach, Eau d'Heure, Gileppe, Eupen i jezera Robertville.
Vještački kanali
Teritoriju Belgije presjecaju i mnogi vještački kanali, između ostalih to su kanali: Briselsko-Šeldski morski kanal, Kanal Brisel-Charleroi, Centralni valonski kanal i Albertov kanal.
Klima
Klima Belgije, kao i uostalom većeg dijela sjevera Zapadne Evrope, je pod uticajem Atlantskog okeana i odlikuje se značajnim količinama padavine u svim godišnjim dobima. Prema Köppenovoj klasifikaciji klime, prosječna zimska temperatura (u januaru) iznosi 3 °C dok je prosječna ljetna temperatura (u julu) 18 °C. Prosječna količina padavina je 65 mm tokom januara i 78 mm u julu. Zime u Belgiji su obično blage ali temperatura se zimi zna spustiti i do -16 °C dok su ljeta ugodno topla sa temperaturama koje povremeno mogu dosegnuti čak do 30 °C.
Planine i brda
Najviša tačka Belgije je vrh Signal de Botrange koji se nalazi na 694 metara nadmorske visine. Ostala brda su: Kemmelberg (visine 159 mnv) i Koppenberg (visok 77 mnv), oba poznata po tome što se na njih uspinju profesionalni biciklisti tokom godišnjih biciklističkih utrka Gent–Wevelgem i Tour of Flanders.
Krajnje tačke
Spisak krajnjih geografskih tačaka kao i najviše odnosno najniže tačke Belgije dat je u nastavku.
Belgijski nacionalni geografski institut je izračunao da se centralna geografska tačka Belgije nalazi na koordinatama: 50°38'28 sjeverne geografske širine i 4°40'05" istočne geografske dužine, u mjestu Nil-Saint-Vincent-Saint-Martin, u općini Walhain.
Nemesis (zvijezda)
Nemesis je naziv za hipotetičkog pratioca našeg Sunca, koji navodno kao dvostruka zvijezda ili smeđi patuljak prati naše sunce u razmaku od oko jedne do dvije svjetlosne godine, i malo izvan Oortovog oblaka. Osnova ove hipoteze je pretpostavka o periodičnom izumiranju vrsta na Zemlji na svakih 27 miliona godina koje bi moglo izazvati gravitacijski utjecaj zvijezda u Oortovom oblaku. Hipotezu su iznijeli David Raup i Ivan Sepkoski 1984. godine.
Do ovog efekta može doći preusmeravanjem kometa s njihovih velikih udaljenosti prema središtu Sunčevog sistema. Ovu tezu ne podržava naučna zajednica
Ime potiče od Nemesis, božice osvete i odmazde u starogrčkoj mitologiji.
Franjo Džidić
Franjo Džidić je nogometaš i nogometni trener iz Mostara, Bosna i Hercegovina.
Upisan je u historiju kao čovjek koji je prvi u grad na Neretvi donio krunu šampiona države. Uspjeh je tim veći što je šampionska titula osvojena 2005 godine, kada je HŠK Zrinjski slavio i svoju stotu godinu postojanja.
Igračka karijera
Godine 1958. dogodio se njegov prvi nastup za prvi sastav Veleža i bio je prvi junior iz njegove generacije koji je nastupio za prvu ekipu. Okosnica tadašnjeg Veleža bili su: Barbarić, Dilberović, Radiljević, Handžić, Zelenika i Mujić. To je bila sjajna nogometna generacija, ali pošto je Velež bio provincijska ekipa teško je bilo napraviti jednu stabilnu nogometnu sredinu. Najveći uspjeh njegove generacije dogodio se 1966 godine kada su sa zagrebačkim Dinamom podijelili drugo i treće mjesto, dok je tada državni prvak bila FK Vojvodina iz Novog Sada.
U Veležu je igrao do 1969 i tada je otišao u čapljinski Borac gdje je ostao tri sezone. Tada je imao i nekih ponuda za odlazak u inozemstvo, ali ipak ostaje u Mostaru, gdje je ostao do kraja svoje igračke karijere. NK Borac Čapljina tada ulazi u drugu ligu što je bio ogorman uspjeh.
Igrao je u Borcu do 1972 godine, kada dobiva poziv od vodstva tadašnje Mladosti Lištica da igra i da ujedno bude trener. Igrao je tada za Mladost ujedno ih trenirajući dvije sezone. Prve godine su ušli iz regionalne u republičku ligu, a ušli su i u kvalifikacije za Drugu ligu Zapad, ali to je tada bio suviše veliki zalogaj za tu sredinu. Tadašnji dobitak za grad jeste napravljen travnjak na Pecari koji postoji i dan danas na Širokom Brijegu.
Trenerska karijera
Poslije toga uslijedilo je treniranje mostarske Lokomotive, pa Borca iz Čapljine i onda je punih šest godina bio pomoćni trener u Veležu. Asistirao je Vukašinu Višnjevcu, Milošu Milutinoviću i Muhamedu Mujiću, a sa Militinovićem su osvojili kup 1981 godine i to je prvi trofej donesen u Mostar na saveznoj razini. Jednu godinu bio je i nogometni instruktor na nivou Hercegovine, a onda odlazi u Trebinje za trenera Leotara.
U Trebinju je bio četiri godine i u Leotaru je napravio izuzetan uspjeh. Oplemenio je trebinjski nogomet i stvorio dosta igrača koji su kasnije stekli nogometni ugled i znanje. Uglavnom je poveo igrače iz Mostara koji nisu mogli igrati u Veležu i u Leotaru su stekli afirmaciju. To su bili: Rahimić, Lučić, Rončević i Stipe Jurić, a nakon 4 godine provedene u Trebinju vraća se u Mostar.
Nakon toga odlazi u bugojansku Iskru sa kojom ulazi u prvu ligu i tu se zadržava dvije godine. Tada se vraća u Velež u ekipu u kojoj su bili: Kodro, Gudelj, Joško Popović, a prve korake tada je napravio i Igor Musa. Bio je ujedno i posljednji trener tadašnjeg Veleža prije Domovinskog rata.
Nakon rata, prvo odlazi u Šibenik gdje trenira istoimeni klub u Prvoj hrvatskoj nogometnoj ligi. Nakon Šibenika odradio je jednu polusezonu u NK Samoboru koji je tada bio drugoligaš, a zatim se vratio u Mostar. Tada je preuzeo HNK Cim i s njime osvojio prvo mjesto u Drugoj nogometnoj ligi Herceg-Bosne bez izgubljene utakmice. Iz Cima je otišao u NK Široki Brijeg i u dvije sezone s njime osvojio dva prva mjesta u Prvoj ligi Herceg-Bosne. Nakon toga dolazi u Zrinjski, a zatim i jednu polusezonu odlazi u HNK Redarstvenik na posudbu. Uslijedio je odlazak u HNK Ljubuški, a onda ponovo povratak u Široki Brijeg gdje je bio trener omladinske škole
Franjo Džidić po prvi put je vodio Zrinjski kada su bile kvalifikacije za prvaka Bosne i Hercegovine. Iz Prve nogometne lige Herceg-Bosne, Zrinjski i Široki su išli u Sarajevo gdje su ih čekali FK Sarajevo i NK Čelik Zenica. Zrinjski je na tom završnom natjecanju pretrpio dva poraza. Nakon toga preuzeo je nogometnu školu Zrinjskog i bio šef struke. Opet je uslijedio odlazak u Široki jednu godinu i tada se vraća u Zrinjski.
Godine 2005 osvaja prvo mjesto u Nogometnoj Premijer ligi BiH i to ulazi u povijest kao prvi naslov šampiona države koji je došao u Mostar. Uspjeh je tim veći što je šampionska titula osvojena 2005. godine, kada je HŠK Zrinjski slavio i svoju stotu godinu postojanja. Zrinjski je tada imao izuzetnu generaciju momaka od Rajovića, Karlogana, Miloševića, Džidića, Vidića, Smajića, Mitrovića i svih ostalih koji su tada igrali.
Grb Kambodže
mini|desno|250px|Grb Kambodže Grb Kambodže je simbol kambodžanskog kraljevstva. Grb postoji od 1953. Grb je zlatne boje sa brojnim mitski, monarhističkim i vjerskim detaljima. Ispod grba je traka s natpisom na kmerskom jeziku "preah'jao krung Kampuchea" (Kralj Kraljevine Kambodže).
Beatrica Frankopan
Beatrica Frankopan (*1480. – †27. mart 1510.), hrvatska vlastelinka iz roda knezova Frankopana, supruga hrvatskog bana Ivaniša Korvina.
Biografija
Rodila se kao kćerka kneza Bernardina Frankopana i njegove supruge Lujze rođ. Marzano, aragonske vojvotkinje. Imala je osmero braće i sestara, među kojima Krstu, hrvatskog bana i vojskovođu, te Ferdinanda, upravitelja Modruške biskupije i tasta Nikole Zrinskog Sigetskog.
Živjela je i bila odgajana u porodičnom krugu na modruškom posjedu Frankopana, ali je povremeno i putovala u posjete rodbini, koju je imala na kraljevskom dvoru u Budimu, te na području današnje Italije. Budući da je bila ljepotica, zapela za oko mnogim momcima, a među njima i mladom hrvatskom banu Ivanišu Korvinu, vanbračnom sinu bivšeg kralja Matije Korvina. Na proljeće 1496. godine on ju je i oženio, te se s njom preselio u utvrđeni grad Bihać, kojeg je Beatrica dobila od oca Bernardina kao miraz. Kasnije je mladi par premjestio svoje sjedište u Krapinu, gdje je bio manje izložen osmanlijskim provalama nego u Bihaću.
NGC 3561B
NGC 3561B (također poznat kao Arp 105, IRAS 11085+2859, MCG 5-27-11, PGC 33992 i UGC 6224) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 404 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,90 (106 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (106 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Beatrica Frankopan
Biografija
U braku s Ivanišem Korvinom Beatrica je rodila dvoje djece, Elizabetu (1496 ili 1497 – 1508) i Krsta (1499 – 1505). Sretni brak prekinut je poslije nešto više od osam godina, kada joj je najprije 12. oktobra 1504. godine umro muž, iduće godine sin, a zatim 1508. i kćerka. Nakon tugovanja za izgubljenom cijelom familijom, ostavši jedina nasljednica golemih Korvinovih imanja, udala se 1509. godine za njemačkog markgrofa Jurja Brandenburškog, nećaka hrvatsko-ugarskog kralja Vladislava II. Jagelovića.
Drugi Beatricin brak trajao je samo nešto više od jedne godine. Nesretna mlada kneginja umrla je 27. marta 1510. godine i ostavila sve svoje posjede drugom suprugu, koji je tada postao jedan od najbogatijih vlastelina u kraljevstvu. Ipak, on je većinu tog svog naslijeđenog vlasništva prodao i kupio posjede u Šleskoj. Tako je smrću Beatrice Frankopan s historijske scene nestala moćna, bogata i uticajna porodica Korvin, odnosno Hunjadi.
NGC 2082
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5077
NGC 5077 (također poznat kao MCG -2-34-27, PGC 46456 i UGCA 347) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 129 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 2,20 (82 hiljade sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (60 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. maja 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Zastava Liberije
Zastava Liberije se sastoji od jedanaest pruga crvene i bijele boje. U uglu se nalazi bijela zvijezda na plavoj podlozi. Ovime ona značajno podsjeća na zastavu SADa
Jedanest pruga simboliziraju jedanaest potpisnika Liberijske povelje o nezavisnosti. Crvena i bijela boja su simbol hrabrosti i moralnosti, a bijela zvijezda predstavlja slobodu koju su dobili bivši robovi na afričkom kontinentu kojega je simbol plavi kvadrat.
Ćevapi
mini|desno|300p|Ćevapi Ćevapi ili ćevapčići, su bosanskohercegovački nacionalni specijalitet sa roštilja i najpoznatiji bosanskohercegovački brand u inostranstvu. Riječ je o malim valjušcima od mljevenog mesa, obično teletine, sa dodatkom bijelog i crvenog luka, te različitih začina. Prosječna dužina ćevapa je oko 5 cm. Ćevapi se prže na roštilju, a tradicionalno se služe u lepinjama ili somunima natopljenim sosom od prženja, uz dodatak sitno sjeckanog crvenog luka. Ćevapi se mogu služiti i uz rižu, pržene krompiriće (pomfrit), salatu, ajvar, no to je uglavnom praksa u inostranstvu.
Zastava Liberije
Liberija nidi mogućnost refistrovanja brodova da plove pod njenom zastavom. Brodovi ovo čine da bi izbjegli razne poreze. Pretpostavlja se da oko 1600 brodova plovi sa liberijskom zastavom, što ovoj zemlji donosi značajan prihod.
Yuji Ide
Yuji Ide (Saitama, 25. januar 1975) je japanski vozač.
Ćevapi
Ćevapi se tradicionalno služe u ćevabdžinicama, specifičnim bosanskim lokalima posebnog kolorita, gdje se osim ćevapa na jelovniku nerijetko mogu naći i ostala, slična jela sa roštilja. Uz ćevape se mogu služiti i mliječni proizvodi kao: jogurt, kiselo mlijeko, kefir ili kajmak u lepini. Ćevapi se u Bosni i Hercegovini služe u različitim porcijama od po pet, deset, petnaest i više komada, a postoje i regionalne razlike u spravljanju i obliku ćevapa (posebno ili u snopovima od po četiri ili pet). Tako su najpoznatiji banjalučki, travnički i sarajevski ćevapi.
Yuji Ide
Potpuni popis rezultata u F1
(key) (Utrke u boldu označuju najbolju startnu poziciju) (Utrke u italicu označuju najbrži krug utrke)
Zastava Malavija
mini|200px|Zastava Malavija Trenutna zastava Malavija je usvojena 29. jula 2010., nakon što je Vlada predvođena Demokratskom progresivnom partijom predložila novu zastavu. Pruge su promijenjene u odnosu na staru, da bi se uskladile sa oblikom Panafričke zastave, sa crvnom prugom na vrhu, crnom u sredini i zelenom na dnu. Izlazeće sunce na vrhu zastave je zamijenjeno centralnim bijelim suncem, predstavljajući ekonomski napredak Malavija, ostvaren nakon sticanja nezavisnosti.
Opozicioni Ujedinjeni demokratski front je na sudu bio protiv promjene.
Predsjednik Malavija Bingu wa Mutharika, je odobrio novu zastavu 29. jula 2010.
Zastava Malavija od 1964-2010 godine
Izlazeće sunce je simbol zore nade i slobode na afričkom kontinentu. Crna predstavlja narod ovog kontitnenta. Crvena označava borbu za slobodu Afrike, a zelena prirodu.
Čelikovo Polje
Čelikovo Polje je naseljeno mjesto u općini Foča, Bosna i Hercegovina.
Kasaba
Kasaba je riječ koja potiče iz turskog jezika koja označava naselje gradskog tipa u Osmanlijskom Carstvu.
Takvo je naselje moglo dobiti status kasabe ako bi se u njemu stekli određeni demografski, vjerski, privredni i urbano-geografski uvjeti. Demografski uvjet je podrazumjevao da je dato naselje stalno naseljeno muslimanskim stanovništvom, sa jednim ili više džemata ili mahala. Vjerski je uvjet podrazumjevao da postoji barem jedna džamija u kojoj se redovno obavljaju sve vjerske dužnosti vjernika. Privredni uvjet je podrazumjevao da postoji čaršija, sa određenim brojem dućana i javnih objekta, a prije svega trg. Najbitniji od tih preduslova je bilo postojanje džamije.
Ako bi ti uvjeti bili ispunjeni, nadležni kadija bi dao prijedlog da se naselje proglasi kasabom i ako bi ta akcija bila sprovedena od strane Porte, stanovnici su bili oslobođeni rajinskog poreza.
Dallas
Dallas je drugi grad po veličini u državi Teksas i zajedno sa Fort Worth-om, sa kojim čini Dallas-Fort Worth metropleks (DFW), najveći ekonomski centar u južno-centralnom dijelu SAD-a. Dallas ima 1.1 milliona stanovnika a kao najveći dio DFW metropleksa uključuje 5.1 milliona stanovnika što ga čini jednim od 5 najvećih metropleksa u SAD-u. Dallas je također i sjedište općine Dallas.
Historija
Prvi evropski doseljenici u Dallas počeli su pristizati 1778. godine. Grad je osnovan 1841. godine nakon što je bio istražen i katastarski zaveden 1839. godine. 1846. godine osnovana je i općina Dallas.
Administrativna podjela
Gradska zajednica Dallas-Forth Worth metropleks se dijeli u nekoliko općina: Dallas, Collin, Denton, Kaufman i Rockwall. Svaki grad ima svog gradonačelnika. Trenutni gradonačelnik Dallasa je Laura Miller.
Bosanskohercegovačka dijaspora
Prema neslužbenim procjenama u Dallasu se nalazi oko 8.000 bosanskohercegovačkih emigranata uglavnom doseljenika od zadnjeg rata (1992-1995). U DFW metropleksu ih ima oko 12.000. Zbog urbanističke organizacije grada koja je uglavnom bazirana na perifernom razvoju, većina bosanskih emigranata živi razbacano po metropleksu bez značajne centralne zajednice. Broj i uticaj BH organizacija je vrlo mali, te je uticajna sfera bh. dijaspore u društvenom i političkom razvoju grada izuzetno mala. Većina bh. emigranata u Dallasu je iz neretvanskog regiona Hercegovine sa manjim brojem iz centralne Bosne i Bosanske krajine.
NGC 371
NGC 371 (također poznat kao ESO 51-SC14) je otvoreno zvjezdano jato i emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Tukan. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 1. augusta 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Luigi Cherubini
Luigi Cherubini (14. septembar 1760 – 15. mart 1842) bio je italijanski kompozitor tokom prijelaza iz klasicizma u romantizam.
Zastava Gibraltara
mini|desno|200px|Zastava Gibraltara mini|desno|200px|Zastava vlade lijevo|mini|257x257piksel|Zastava na Gibraltarskoj stijeni Zastava Gibraltara je prikaz njegovog grba, odobrenog od strane kraljice Izabele od Kastilje, dana 10. jula 1502. godine.
Petra
desno|mini|Pogled na Khazne al-Firaun pri izlasku iz klanca
Petra je napušteni grad na području današnjeg Jordana, a u antičko doba je bio glavni grad Nabatejaca. Poznata je upravo po svojim građevinama uklesanim u stijene zbog čega je 1985. uvrštena na UNESCO-ovu listu mjesta koja se smatraju svjetskom kulturnom baštinom.
Položaj i značenje
Petra se nalazi na pola puta od Akapskog zaliva prema Mrtvom moru, na visini između 800 i 1.350 m iznad nivoa mora, u širokoj kotlini brdskog područja Edoma. Zahvaljujući strateški povoljnom položaju na raskršću više karavanskih puteva koji su spajali Egipat sa Sirijom i južnu Arabiju sa Sredozemljem, grad je u razdoblju od 5. vijeka p. n. e. pa do 3. vijeka bio vrlo važno trgovačko središte. Petra je naročito kontrolirala raskršće na putu tamjana. Taj prastari trgovački put vodio je od Jemena duž zapadne obale Arabije, a kod Petre se račvao na sjeverozapadni odvojak prema Gazi i drugi koji je smjerom prema sjeveroistoku išao do Damaska.
Sve to činilo je Petru privlačnom jer je pružalo sigurnost karavanama s juga Arabije koje su prenosile uglavnom skupocjenu robu: začine i svilu iz Indije, bjelokost iz Afrike, biseri iz Crvenog mora kao i tamjan s juga Arabije. Smola sa stabala tamjanove biljke (Boswellia sacra) bila je u cijelom antičkom svijetu vrlo cijenjena kao skupocjena žrtva bogovima, ali i kao lijek. Carine i posredovanje u trgovini donosili su Nabatejcima vrlo velike prihode.
Historija
mini|200px|Khazne al-Firaun Nije nedvosmisleno dokazano kako su Nabatejci nazivali svoj glavni grad. Stari zavjet spominje mjesto u Edomu imenom Sela (stijena, kamen). Ali sporno je da li se to odnosi na nabatejski glavni grad koji grčki izvori navode pod imenom Petra, što također znači "stijena". Međutim, u helenističkom svijetu je bilo više mjesta istog imena. Prema nekim drugim izvorima čija vjerodostojnost nije dokazana, Nabatejci su svoj glavni grad nazivali Reqem ili Reqmu što znači "crveni", a moglo bi se tumačiti kao asocijacija na boje stijena oko Petre.
Historija grada je najuže povezana s Nabatejcima. Međutim, osim nekih uklesanih natpisa, Nabatejci nisu ostavili pisane tragove. Zbog toga, historija Petre može se utvrditi samo u fragmentima i to iz biblijskih kao i grčkih i rimskih izvora.
Prema arheološkim nalazima, visinska dolina Petre bila je povremeno naseljena još u razdoblju starijeg kamenog doba (paleolitik), a od mlađeg kamenog doba (neolitik) - od oko 9000. p. n. e. je trajno naseljena. Biblija spominje Horite i Edomite kao stanovnike tog područja od oko 1500. p. n. e. Nakon što su Perzijanci osvojili Palestinu u 6. vijeku p. n. e., iz unutrašnjosti Arabije stiže semitski narod Nabatejaca (oko 500. p. n. e.) i istiskuje Edomite. Sa stočarstva prelaze na kontrolu trgovačkih putova koji se sjeku kod Petre.
Od 3. vijeku p. n. e. počinje rast značaja Petre. Stanovništvo, do tada polunomadi napuštaju svoje šatore i zamjenjuju ih trajnim nastambama. Istovremeno raste i učvršćuje se politička moć i oblikuje stabilna kraljevska vlast. Makabejci (vidi zeloti) prvi spominju u svojim tekstovima kralja Aretasa I u godini 168. p. n. e. Njemu i njegovim nasljednicima uspjelo je oduprijeti se uticaju ptolemejskog Egipta, kao i proširivati područje uticaja Petre na račun područja kojim je vladala dinastija Seleukida. Istovremeno, bili su otvoreni uticajima svog helenističkog okruženja.
Napredovanje Petre se nastavilo. U vrijeme kralja Aretasa III (87. p. n. e. do 62. p. n. e.) osvajaju Damask, miješaju se u borbe za vlast u Judeji i opsjedaju Jeruzalem. Tada se na tom području pojavljuje Rim i napredovanje Petre je zaustavljeno. Još gotovo 200 godina Petra zadržava unutrašnju samoupravu, blagostanje grada i dalje raste, a broj stanovnika, prema procjenama, dosiže 30.000 do 40.000.
No, kad su ih 106. pobijedili Rimljani, postaju jedna od provincija Rimskog carstva i postepeno gube na značenju. Zatim doživljavaju dva snažna potresa (363. i 551.) a kad Arapi 663. osvajaju to područje, zadnji stanovnici napuštaju Petru.
Petra danas
Od vremena križara pa sve do 1812. niti jedan Evropljanin nije bio u Petri. Oko 1800-te još su samo pojedini naučnici po čuvenju naslućivali da bi negdje na Bliskom istoku mogao postojati jedan legendarni grad uklesan u stijenama. Ponovo ga je za Evropljane otkrio Švicarac Burckhardt putujući po Arabiji. Više od 100 godina kasnije, Thomas Edward Lawrence (poznatiji kao "Lorens od Arabije"), piše u svom djelu "Sedam stubova mudrosti": "Petra je najdivnije mjesto na svijetu." Mislio je, da bi svaki opis mjesta izblijedio pred vlastitim doživljajem u susretu s Petrom.
Najvažnije građevine
mini|200px|desno|Grobnica u stijeni Ed-Deir Sačuvano je oko 800 građevina i žrtvenika. Obilježeni su nabatejskim, grčko-helenističkim i rimskim uticajima. Vrlo često se na samo jednom spomeniku mogu očitati stilski elementi sve tri kulture.
Riznica: Na izlasku iz kanjona koji s istočne strane ulazi u kotlinu Petre, nailazi se ravno na vjerovatno najpoznatiju građevinu Petre, Khazne al-Firaun. Izraz "građevina" i nije najtačniji, jer se kod očuvanih objekata u Petri ne radi o građenim spomenicima, nego o objektima koji su uklesani u žive stijene. Beduini su ju nazivali "Faraonska riznica", iako se ustvari radi o jednom od mnogih u stijenu uklesanih grobnica. Nije dokazano kad je rađena. Neki naučnici smatraju da je rađena u 1. vijeku p. n. e., dok drugi vjeruju da je iz 2. vijeka nove ere, iz vremena cara Hadrijana.
Rimsko pozorište: Na putu od ulaska u kotlinu prema centru Petre, s lijeve strane se nalazi dosta dobro očuvan amfiteatar iz 1. vijeka. I on je, kao i druge građevine, isklesan iz stijene. Ima 33 reda sjedala, i imao je oko 5.000 mjesta. Kod klesanja amfiteatra, otvoreni su prilazi nizu grobnica koje su još ranije bile uklesane u stijene. Amfiteatar su otkrili američki arheolozi 1961.
Grobovi u kraljevskoj stijeni: Sjeverno od amfiteatra izdiže se tzv. kraljevski zid. Na oko pola visine stijene isklesano je više monumentalnih grobnica jedna do druge. Razaznaju se nabatejski, grčki i rimski uticaji.
Ed-Deir, grobnica u stijeni: Na izlasku s područja nekadašnjeg grada, nalazi se možda najljepši spomenik ove izgubljene kulture, El-Deir. U prijevodu, ovo ime znači samostan. Vjerovatno zato što su u srednjem vijeku ovdje obitavali redovnici. Nije skriven, leži visoko na brijegu i impresivan je ne samo zbog svoje veličine. Samo urna na vrhu ukrasnog okruglog hrama nad ulazom je visoka 9 m. Zbog njegovog jednostavnog ali monumentalnog stila, Ed-Deir se smatra jednim od vrhunaca nabatejske kulture.
Danas se Petra smatra jednom od najvećih znamenitosti Bliskog istoka a 7. jula 2007 je grad neoficijelno proglašen za jedno od novih sedam svjetskih čuda. UNESCO nije podržavao izbor novih sedam svjetskih čuda i distancirao se od tog izbora.
Janus (mitologija)
mini|170 px|lijevo|Janus i [[Belona, Marsova pratiteljica ]] Za druga značenja, pogledajte Janus (čvor).
Opis i mitovi
Janus ima dvije glave. Tako je predstavljen na mnogim novčićima i skulpturama. On je bog početka i kraja, vidi prošlost i budućnost. Tu mu je moć dao Saturn, nekadašnji kralj svemira. Janusovi simboli su vrata i ključ. Žena mu se zove Jana. Isprva je Janus bio bog Sunca, ali je to poslije postao Apolon. Za razliku od mnogih drugih bogova, Janus nema grčkog pandana, ali ima etruščanskog – Ani. Po njemu je nazvan januar, prvi mjesec u godini, te Saturnov satelit Janus. Janus se zaljubio u nimfu Karnu i dao joj vlast nad vratima.
Kult
U Rimu je postojao Janusov hram čija su se vrata zatvarala samo u doba mira. Janusu su posvećeni početak dana, prvi dan u mjesecu i prvi mjesec u godini (otuda naziv januar). Glavni njegov blagdan je bio na prvi dan nove godine. U historiji Rima su vrata Janusovog hrama bila zatvorena samo sedam puta.
Triton (mjesec)
Triton (također Neptun I) je najveći prirodni satelit planete Neptun iz grupe nepravilnih satelita, sa oko 1353,4 ± 0,9 kilometara u prečniku i orbitalnim periodom od -5,877 dana.
Osnovni podaci
lijevo|mini|190 px|Umjetnički prikaz Tritona i Neptuna. Triton kruži oko Neptuna na udaljenosti od oko 354.760 km. Prečnik mu iznosi oko 2.706 km, a masa oko 2,147x1022kg (oko 78% našeg Mjeseca). Tritonova gustoća od samo 2 g/cm3 govori da je vjerovatno sastavljen od 25% vodenog leda i ostatka kamenog materijala.
Rotacija Tritona je sinhrona. Triton obilazi Neptun retrogradno, za što mu treba 5,877 dana. Putanja oko Neptuna je nagnuta za čak 157° prema Neptunovom ekvatoru, koji je i sam nagnut 30° prema Neptunovoj putanji oko Sunca. Zbog toga, u zavisnosti od dijela putanje, Triton Suncu okreće i ekvatorsko područje i polove, što vjerovatno ima za posljedicu radikalne promjene vremena u izmjeni godišnjih doba. Za vrijeme posjete Voyagera 2, Suncu je bio okrenut Tritonov južni pol.
Otkrio ga je Lassell 1846. godine, samo par sedmica nakon otkrića Neptuna. Jedine fotografije ovog satelita su, za sada, one koje je poslala letjelica Voyager 2, 25. augusta 1989. godine.
Površina
Svi podaci o površini Tritona potiču od jednog jedinog prolaska sonde Voyager 2 1989. godine. Sonda je snimila oko 40% površine Tritona, te otkrila stjenovitu podlogu, kanjone, smrznuti metan i drugo. Površina Tritona je relativno ravna, uočeno je da topografija ne varira više od 1 kilometra.
Tritonova površina pokazuje vrlo malo kratera, što ukazuje na mladu površinu. Za vrijeme posjete Voyagera 2, dok je Sunce obasjavalo Tritonov južni pol, cijela južna polulopta je bila prekrivena ledenom kapom smrznutog dušika i metana. Metan koji je, pod uticajem Sunčevog zračenja, reagirao sa drugim elementima daje polarnoj kapi karakterističnu rozu boju.
Najzanimljiviji detalji što su ih donijele slike sa Voyagera su gejziri tj. "ledeni vulkani", koji bacaju dim i do 8 km visoko. Vjetar kasnije raznosi dim desecima kilometara daleko tvoreći tamne pruge na rozom tlu. Još nije utvrđen sastav eruptivnog materijala, ali se sumnja na tekući dušik, prašinu i metanske spojeve. Vulkanizam nije tako česta pojava u Sunčevom sistemu. Za sada je, osim na Tritonu, otkriven samo na Zemlji, Veneri i Jupiterovom satelitu Iou, a na Marsu su otkriveni ugasli vulkani. Izvor energije Tritonovog vulkanizma je sunčeva energija.
Polarnu kapu cijelim obimom okružuje plavo-zeleni pojas kojeg čini relativno svjež talog dušikovog mraza. Dio ovog pojasa prekriva tzv. "cantaloupe" teren, sistem kružnih udubina okruženih grebenima. Ove strukture su vjerovatno nastale kao posljedica periodičnih smrzavanja i topljenja.
Voyager 2 je snimio i vrlo glatke ledene ravnice nastale erupcijama vode ili mješavine vode i amonijaka iz unutrašnjosti. Ovakva vrsta vulkanizma se naziva kriovulkanizam (engl. cryovolcanism, prefiks "cryo" označava vrlo niske temperature).
Sjeverno od plavo-zelenog pojasa je površina nešto tamnija i crvenija, ali reljef je ostaje isti.
Na površini temperatura je oko 38 K (-235 °C). Razlog za ovako niske temperature (kao na Plutonu) je visok albedo (0,7 do 0,8), što znači da se 70 - 80% svjetlosti odbije u svemir, a ostatak grije površinu. Pri ovoj temperaturi, metan, dušik i ugljik dioksid su u čvrstom stanju (zaleđeni).
Atmosfera
Voyager 2 je na Tritonu pronašao i atmosferu, iako vrlo rijetku, dovoljnu da stvori pritisak od jedva 14 mikrobara (70.000 puta manje nego na površini mora). Atmosfera se proteže do visina od 800 km, a sastoji od dušika i manjeg udjela metana (ovi spojevi imaju mnogo niže talište od vode). Temperatura na vrhovima atmosfere je oko 95 K (-180 °C). Čestice dušičnog leda čine sloj tankih oblaka nekoliko kilometara iznad površine.
Praćenje promjena sjaja i spektra zvijezde koju je Triton pomračio tokom 1997. pokazala su da je temperatura nešto porasla od vremena prolaska Voyagera 2.
Porijeklo i sudbina
Triton je jedini veliki satelit u Sunčevom sistemu koji se kreće retrogradno. To je jedan od pokazatelja da ovaj satelit nije izrastao uz svoj matični planet. Sumnja se da je nastao u Kuiperovom pojasu (kao i Pluton), te se kasnije preselio bliže, gdje ga je zarobio Neptun. Još jedan argument koji ide u prilog ovoj teoriji je sličnost u građi Tritona i Plutona. Neki scenariji uključuju i sudar sa nekim tada postojećim Neptunovim satelitom, što bi objasnilo čudnu putanju Nereida, te porijeklo energije za diferenciranje Tritona (topljenje i propadanje težih elemenata u središte).
Zbog svoje retrogradne orbite, Neptunove plimne sile oduzimaju energiju Tritonu, što smanjuje njegovu orbitu. U dalekoj budućnosti, Triton će ili pasti na Neptun, ili se raspasti i stvoriti prsten. Slična sudbina čeka i Marsov satelit Fobos.
Grb Kine
mini|desno|200px|Grb Kine
Grb Kine se sastoji od Tiananmenska vrata, ulaza u Zabranjeni Grad u Pekingu, na sredini grba. Iznad vrata se nalazi pet zvijezda (kao i na zastavi Kine) koje predstavljaju uniju kineskog naroda. Krug oko grba je sačinjen od pšenice, simbol poljoprivredne revolucije. Ispod grba je zupčanik, simbol industrije. Grb je usvojen 20. septembra 1950.
Ambliopija
AmblIopija (grč. ἀμβλύς – amblys = tup + ὤψ – ōps = vid), također zvana lijeno oko, je poremećaj vida u kojem mozak ne uspijeva u potpunosti obraditi unose iz jednog oka i vremenom daje prednost drugom oku. Razvija se kada dođe do slabljenja usaglašenosti funkcija mozga i oka, a mozak ne može prepoznati vid iz jednog oka. Vremenom se mozak sve više oslanja na drugo, jače oko. To rezultira smanjenim vidom u oku koje obično izgleda normalno u drugim aspektima. Ambliopija je najčešći uzrok smanjenog vida u jednom oku kod djece i mlađih odraslih osoba.
Uzrok
Uzrok ambliopije može biti bilo koje stanje koje ometa fokusiranje tokom ranog djetinjstva. Ovo se može dogoditi zbog lošeg položaja očiju (strabizma), nepravilnog oblika oka, tako da je fokusiranje teško, jedno oko je više kratkovidno ili dalekovidno nego drugo (refraktivno),ili zamućenje sočiva oka (deprivacija). Nakon što se otkloni osnovni uzrok, vid se ne obnavlja odmah, jer mehanizam takođe uključuje mozak. Ambliopija se teško otkriva, pa se preporučuje testiranje vida kod djece u dobi do pet godina
Znakovi i simptomi
Mnogi ljudi sa ambliopijom, posebno oni koji imaju samo blagu formu, nisu svjesni da imaju to stanje dok se ne testiraju u starijoj dobi, jer je vid u njihovom jačem oku normalan. Ljudi sa ambliopijom obično imaju loš stereo vid, jer su za njega potrebna oba oka. Dalje mogu imati, na zahvaćenom oku, loše prepoznavanje obrazaca, lošu oštrinu vida i nisku osjetljivost na kontrast i pokrete.
Ambliopiju karakterizira nekoliko funkcionalnih abnormalnosti u prostornom vidu, uključujući smanjenje funkcije oštrine vida, osjetljivost na kontrast i oštrinu skaliranja, kao i prostorno izobličenje, abnormalne prostorne interakcije i oštećene konture detekcija. Osim toga, osobe s ambliopijom pate od binokularnih abnormalnosti kao što su poremećena stereoakutnost (stereoskopska oštrina) i abnormalna binokularna sumacija. Također, centralni vid kod ambliopa je više gužva nego centralni vid kod normalnih posmatrača.
Ove manjkavosti obično su specifične za ambliopijsko oko. Takođe su dokazani subklinički deficiti "boljeg" oka.
Osobe sa ambliopijom takođe imaju probleme sa binokularnim vidom kao što je ograničena stereoskopska percepcija dubine i obično imaju poteškoća da vide trodimenzijske slike na skrivenim stereoskopskim displejima kao što su autostereogrami. Percepcija dubine, iz monokularnih znakova kao što su veličina, perspektiva i paralaksna kretanja ostaje normalna.
Patofiziologija
Ambliopija je razvojni problem u mozgu, a ne bilo kakav unutrašnji, organski neurološki problem očne jabučice (iako organski problemi mogu dovesti do ambliopije koja može nastaviti postojati nakon što se organski problem riješi medicinskom intervencijom). Dio mozga koji prima impulse za slike iz zahvaćenog oka nije pravilno stimuliran i ne razvija se do svog punog vizualnog potencijala. To je potvrđeno direktnim pregledom mozga. David H. Hubel i Torsten Wiesel osvojili su Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu, 1981., za svoj rad na pokazivanju stepena oštećenja očnih dominacijskih stubova proizvedenih kod mačića dovoljnom vizuelnom deprivacijom tokom takozvanog "kritičnog perioda". Maksimalni "kritični period" kod ljudi je od rođenja do dvije godine.
Dijagnoza
Ambliopija se dijagnosticira utvrđivanjem niske oštrine vida na jednom ili oba oka, koja nije proporcionalna strukturnoj abnormalnosti oka i isključujući druge poremećaje vida kao uzroke smanjene vidne oštrine. Može se definirati kao međuočna razlika od dvije ili više linija u oštrini (npr. na Snellenovom grafikonu) kada je očna optika maksimalno korigirana. Kod male djece oštrinu vida je teško izmjeriti i može se procijeniti posmatranjem reakcija pacijenta kada je jedno oko pokriveno, uključujući i promatranje pacijentove sposobnosti da jednim okom prati predmete.
Stereotestovi poput Langovog stereotesta nisu pouzdani testovi isključenja za ambliopiju. Osoba koja prođe Langov stereotest vjerojatno neće imati strabizamsku ambliopiju, ali bi ipak mogla imati refraktivnu ili deprivacijsku ambliopiju. Binokularnu mrežnjačno dvolomno skeniranje može biti u stanju identificirati, već kod vrlo male djece, ambliopiju koja je povezana sa strabizmom, mikrostrabizmom ili smanjenom preciznošću fiksacije. Dijagnoza i liječenje ambliopije potrebno je što je prije moguće, kako bi se gubitak vida sveo na minimum. Skrining na ambliopiju preporučuje se svim osobama između tri i pet godina starosti.
Prognoza
Rano otkrivanje poboljšava uspjeh liječenja. Naočale mogu biti sav tretman potreban nekoj djeci. Ako to nije dovoljno, koriste se tretmani koji ohrabruju ili prisiljavaju dijete da koristi slabije oko. Ovo se radi ili korištenjem podvezice ili stavljanjem atropina u jače oko. Bez liječenja, bolest dugo perzistira, a liječenje odraslih obično je manje učinkovito.
Liječenje strabizamske ili anizometropne ambliopije sastoji se od korekcije optičkog deficita (nošenja potrebnih naočala) i često prisiljavanja na korištenje ambliopijskog oka, korekcijom slabog oka ili ubacivanjem atropina u dobro oko, ili oboje. Atropine appears to result in similar outcomes to patching. Ako postoji prekomjerno krpljenje ili pretjerano tretiranje dobrog oka pri liječenju ambliopije, može rezultirati "obrnutom ambliopijom". Tretiranje očiju radi se obično u skraćenom radnom vremenu od oko 4–6 sati dnevno. Liječenje se nastavlja sve dok se vid poboljša. Ne isplati se nastaviti sa takvim tretiranjem duže od šest mjeseci ako se ne pojavi poboljšanje.
Deprivacijska ambliopija liječi se uklanjanjem zamućenja što je prije moguće nakon čega slijedi krpljenje ili tretiranje dobrog oka, kako bi se podstaklo korištenje ambliopijskog oka. Što se prije započne liječenje, to je lakše i brže liječenje je i psihološki manje štetno. Također, šansa za postizanje vida 20/20 je veća ako se liječenje započne rano.
Jedan od pružatelja Njemačkog javnog zdravstveno osiguranje, Barmer, promijenio je svoju politiku pa 1. aprila 2014. pokrio troškove softvera za ambliopijsku djecu čije se stanje nije poboljšalo zakrpom. Aplikacija nudi namjenske vježbe za oči koje pacijent izvodi dok nosi povez za oči.
Dokazi za terapiju vida nisu jasni, još od 2011.
Epidemiologija
Ambliopija počinje u dobi od pet godina. U odraslih, procjenjuje se da ovaj poremećaj pogađa 1–5% populacije. Dok tretman poboljšava vid, obično ga ne vraća u normalu u zahvaćenom oku. Ambliopija je prvi put opisana 1600-ih godina. Ovo stanje može učiniti da ljudi ne ispunjavaju uslove da budu piloti ili policajci.
Vanjski linkovi
https://www.drsadiaayaz.com/how-to-fix-a-lazy-eye-in-adults/ by Dr. Sadia Ayaz
Ivan Volarič
Ivan Volarič Feo, slovenski pjesnik i kulturni radnik, * 4. septembar 1948, Sužid, † 9. avgust 2010, Ljubljana.
Biografija
Ivan Volarič rođen je 4. septembra 1948. godine u Sužidu u seljačkoj porodici kao najmlađe dijete. Osnovnu školu pohađao je u Kobaridu, a po završetku osnovne škole otišao je u Gimnaziju u Novoj Gorici, gdje je započeo svoju književnu karijeru. Zajedno sa Pavlom Zgagom kreirao je školsko glasilo pod nazivom ''“Poglej popotnik skozi današnji vek - kaj človek dela sam s sabo”. (Pogledaj putnika kroz današnji vijek – šta čovjek radi sa sobom).''
Ostao je živjeti u Ljubljani i nastavio pisati poeziju, te se pridružio Hanžeku i Blažu Ogorevcu, takođe pesnicima. Bio je aktivan u avangardnim umjetničkim grupama OHO i WestEast. Prvi javni nastup imao je 1971. godine, kada je nastupio na književnoj večeri u studentskoj menzi.
Od 1971. do 1974. bio je urednik i pisac studentskog glasila Tribuna i časopisa Problemi. Bio je urednik kulture u časopisu Mladina i stalni saradnik Radija Študent. Za to vrijeme živio je u hipi komuni G7 u Tacenu kod Ljubljane.
Sarađivao je i sa rok grupom Buldožer, za koju je pisao tekstove, a kokreirao je i omot njihove prve ploče 1975. godine.
Sa Markom Breceljem počeo je da radi 1977. godine, nakon što je prestao da radi sa Buldožerima. Osnovali su duo Zlati zubi (Zlatni zubi) i s njim su nastupali širom Jugoslaviji.
Mak Dizdar
Mehmedalija Mak Dizdar je bosanskohercegovački i hrvatski pjesnik. Njegovo pjesništvo objedinjuje utjecaje iz bosanske kršćanske kulture, islamske mistike i kulturnih ostataka srednjovjekovne Bosne, a posebno njenih kamenih nadgrobnih spomenika – stećaka.
Njegova djela Kameni spavač i Modra rijeka vjerovatno su najznačajnija bosanskohercegovačka pjesnička ostvarenja 20. vijeka. Ona su ujedno i vrhunac Dizdarovog stvaralaštva i jedan od najznačajnijih perioda u cjelokupnoj bosanskohercegovačkoj umjetničkoj i duhovnoj historiji. Njegov portret prikazan je na novčanici od deset konvertibilnih maraka.
Rani period
Rođen je 17. oktobra 1917. u bošnjačkoj porodici u Stocu, u vrijeme dok je Bosna i Hercegovina bila u sastavu Austro-Ugarske. Bio je sin Muharema i Nezire (rođene Babović). Bez oca je ostao u šestoj godini. Imao je sestru Refiku i starijeg brata Hamida. Osnovnu školu završio je u Stocu.