cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Larix
Larix je rod ariša, golosjemenjača  iz porodice Pinaceae, red Pinalws. Ime potiče iz perioda Starih Rimljana koji su njime označavali evropski ariš. Samonikli rastu u planinskim područjima srednje Evrope.
Opis
Ariši su relativno rijetki četinari iz skupine kod čijih predstavnika lišće zimi otpada. Velika stabla, narastu i do oko 40 m; uspravna debla mogu imati promjer i više od 1,5 m. Mlade biljke imaju glatku koru, koja kasnije zadebljvaa i pločasto ispuca. Kora je izvana siva a iznutra crvenosmeđa. Drvo je teško, crvene srži, intenzivnog mirisa na smolu. Upotrebljava se za pravljenje trajnijih predmeta i dijelova.
Grane ariša su raspoređene pršljenasto, a ogranci su viseći. Listovi, su u karakterističnim čupercima, po 30 - 40; dugi su oko 3 cm, prije nego što otpadnu dobiju zlatno-žutu boju. Ženski i muški cvatovi su na istoj grani. Ženski su pojedinačni, u sitnim, uspravnim žućkastosmeđim šišarkama, šiljastih ljuski, a muški su crvenkasti, obavijeni ljuskama.
Samir Šestan
Samir Šestan je bosanskohercegovački umjetnik i kompozitor.
Završio je gimnaziju i srednju muzičku školu za klavir, a u Minhenu neue jazz school studij za jazz klavir.
Od 1980. do 1992. je sarađivao sa sljedećim bendovima: Tok života, Rezervni točak, Divlje jagode, Kalkuta, Valentino, Tifa band i Merlin, te je radio na mnogim studijskim projektima.
Od 1992 je radio na mnogim studijskim projektima kao što su Hari Mata Hari - "Baš ti lijepo stoje suze", Zakon jačega; Merlin - "Peta strana svijeta"; Toše Proeski - "Dan za nas", Amir Kazić Leo - "Prokleta ljubav"; Halid Bešlić - "Ljiljani", "Okuj me care"...
Također je komponirao muziku za nekoliko kratkometražnih filmova od kojih je najznačajniji "Querkus" renomiranog režisera kratkometražnog filma Vuka Jevremovića.
Od 2010. godine se također bavi i edukativnim radom podučavajući klavir na nekoliko privatnih muzičkih škola u Minhenu.
NGC 3864
NGC 3864 (također poznat kao MCG 3-30-97 i PGC 36620) je patuljasta galaksija koja je udaljena oko 322 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,90 (84 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (66 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 23. marta 1884. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Viva World Cup
VIVA Svjetsko prvenstvo (VIVA World Cup) je međunarodni nogometni turnir kojeg vodi NF board, koji nije povezan sa FIFom. Turnir bi se trebao odražavati svake druge godine.
VIVA Svjetsko prvenstvo 2006
Iako se turnir trebao održati u Turskoj Republici Sjeverni Kipar, održan je u novembru 2006. u Occitaniji, čiji se najveći dio nalazi u južnoj Francuskoj.
Na turniru su učestvovale četiri reprezentacije: Laponija-reprezentacija naroda Sámi koji žive na sjeveru Švedske, Norveške, Finske, i Rusije, reprezenatacija Monaka, reprezentacija Južnog Kameruna, i domaćini Occitania.
Rezultati
Četiri ekipe su igrale međusobno u grupi, a prve dvije su se kvalificirale u finale.
Ekipe u zelenom su se kvalifikovale u finale, a ekipe u crvenom nisu.
Zbog problema sa vizama reprezentacija Južnog Kameruna nije mogla nastupiti, pa je njihovim protivnicima zabilježena pobjeda od 3-0. Prvi naslov VIVA World Cup-a uvjerljivo je osvojila reprezentacija Laponije, koja je postigla čak 42 gola u tri utakmice, pobijedivši u finalu Monako.
Finale
Laponija - Monako 21-0
VIVA World Cup Trofej
VIVA World Cup Trofej je dizajnirao francuski kipar Gérard Pigault, i biti će nazvan Nelson Mandela Trofej, u čast prema bivšem Južnoafričkom predsjedniku.
Gudački instrumenti
mini|desno|200px|Gudalo Gudački instrumenti su muzički instrumenti koji pripadaju grupi žičanih instrumenata i koji se sviraju tako što se gudalom povlači preko žica.
Danas se u klasičnoj muzici koriste četiri standardna gudačka instrumenta: violina, viola, violončelo i kontrabas. U posljednje vrijeme pokušava se oživjeti upotreba izumrlih gudačkih instrumenata za potrebe stilskog izvođenja stare muzike. Danas se u tehno muzici koriste čak i električni gudački instrumenti.
Gudački instrumenti odlikuju se širokim rasponom tonova), sposobnošću regulisanja dinamike, agogike i boje tona (što omogućuje izražajnost) te virtuoznošću. Zato su prihvaćeni kao najvažniji instrumenti u klasičnoj muzici. Čine temelj simfonijskog orkestra i imaju važne sviračke dionice u kamernim sastavima.
Gudački instrumenti
VIOLA
VIOLONČELO
Dosta većih dimenzija od violine, pa se zato drugačije i drži - među koljenima, nožicom oslonjenom na pod. Podešava se: a-d-G-C, osnovni ključ mu je bas ključ. Pun i bogat zvuk, dolazi do izražaja u muzici romantičnog stila.
Historija
Violina je žičani gudački instrument sa četiri žice, i od svih gudačkih instrumenata proizvodi najviše tonove i najmanjih je dimenzija. Riječ violina posredstvom romanskih jezika dolazi iz srednjovjekovne latinske riječi vitula što označava žičani instrument. Najraniji oblik violine je vrlo različit od onog danas. U početku violina je imala vrat koji je bio kraći, deblji i manje nagnut. Svirački dio je bio isto tako kraći, most je ravniji i žice su bile napravljene od životinjskih iznutrica (crijeva). Nastala u sjevernoj Italiji u ranom 16. vijeku. Prvi graditelji violina vjerovatno su spojili elemente tri tada raširena instrumenta: rebek koji je bio u upotrebi od 10. vijeka (nastao od arapskog instrumenta zvanog rabab), renesansne gusle i lira da braccio. Jedan od najranijih detaljnih opisa tog instrumenta, uključujući i njegovo ugađanje je Jambe de Ferov Epitome musical, objavljen u Lyonu 1556. Do tada se violina već bila počela širiti Evropom. Najstariju dokumentiranu violinu sa četiri žice nalik današnjoj, izgradio je 1555. godine Andrea Amati. Druge violine koje se spominju ranije imale su samo tri žice. Postala je omiljeni instrument među uličnim sviračima i plemstvom, što pokazuje i činjenica da je francuski kralj Karlo IX 1560. godine od Amatija naručio 24 violine. Iz tog kompleta je i najstarija očuvana violina poznata kao "Karlo IX", proizvedena u Cremoni oko 1560. Violina "Mesija" ili "Le Messie" (poznata i kao "Salabue" koju je proizveo Antonio Stradivari 1716. nikada nije korištena i još uvijek je u neiskvarenom stanju. Danas se nalazi u muzeju Ashmolean u Oxfordu. U početku violina nije bila popularna, i smatrana je muzičkim instrumentom niskog statusa. Ali do 1600. poznati kompozitori poput Claudio Monteverdi koriste violinu u svojim operama, tako da je ugled violine porastao. Ugled violine nastavlja rasti tokom perioda baroka, čineći je značajnom takvi proslavljeni kompozitori muzike kao što su Antonio Vivaldi i Johann Sebastian Bach. Do sredine 18. vijeka, violina uživa glavno mjesto u instrumentalnim muzičkim ansamblima. U 19. vijeku, uspon violine do njene slave je ostvaren od strane virtuoza, kao što su violinisti Niccolò Paganini i Pablo de Sarasate. U 20. vijeku violina je dostigla nove visine, kako u tehničkom tako i u umjetničkom smislu. Isaac Stern i Fritz Kreisler su neka od poznatih imena iz tog vremena.
Seija Hyytiäinen
Seija Hyytiäinen rođena 14. augusta 1962. u Saarijärviju je nekadašnja finska biatlonka.
Olimpijske igre
Hyytiäinen nije nastupila na Olimpijskim igarama.
Svjetska prvenstva
Nastupala je na pet Svjetskih prvenstava u periodu 1988-93. i osvojila je jednu bronzanu medalju, na SP 1990. u štafeti sa Pirjo Aalto i Tuijom Vuoksiala. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama bilo joj je 14-o mjesto na SP 1991. u finskom Lahtiju u utrci na 15 km, kada je sa tri promašaja i zaostatkom od 5:31.09 min bila sporija od pobjednice Petre Behle, koja je završila utrku bez promašaja.
Svjetski kup
Prvi nastup Seije Hyytiäinen u Svjetskom kupu bio je u sezoni 1987/88. Na prvom nastupu u italijanskom Antholzu 21. januara 1988. je osvojila deseto mjesto u utrci sprinta na 5 km sa tri promašaja i zaostatkom od 1:37.2 min u odnosu na pobjednicu Elin Kristiansen. Najbolji rezultat bila su joj dva treća mjesta u sprintu: u sezoni 1988/89. u finskoj Hämeenlinni i u narednoj sezoni u Antholzu. Najbolji rezultati u štafeti je jedna pobjeda u sezoni 1989/90. u italijanskom Antholzu sa Tuijom Vuoksiala, Pirjo Mattila i Päivi Kallio, a u ekipnim utrkama u finskoj Hämeenlinni u sezoni 1988/89. u istom sastavu.
Privatni život
Finska olimpijska skijašica-trkačica Eija Hyytiäinen je njena sestra.
Pireneji
mini|desno|250px|Topografska karta Pireneja Pireneji (,, okcitanski: Pirenèus / Pirenèas, , aragonski: Perinés, baskijski: Pirinioak) jesu planinski planinski lanac na jugozapadu Evrope koji čini prirodnu granicu između Francuske i Španije. Odvajaju Pirenejsko poluostrvo od Francuske, a protežu se približno 430 km od Biskajskog zaliva (rt Higuer) u Atlantskom okeanu do rta Creusa u Sredozemnom moru.
Većim dijelom glavni greben čini francusko-špansku granicu, s kneževinom Andorom između njih. Najveći izuzetak od tog pravila jest Aranska dolina, koja pripada Španiji iako leži na sjevernoj strani grebena. Druga manja orografska odstupanja uključuju vodopad Serdan i špansku enklavu – grad Llíviju.
NGC 6846
NGC 6846 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Labud. Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 17. augusta 1873. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Elektricitet
thumb|[[Munja je jedan od najatraktivnijih efekata elektriciteta.]]
Velika Morava
mini|desno|300px|Karta vodotoka rijeke Morave Velika Morava ili samo Morava jeste rijeka u Srbiji. Duga je 221 km i nastaje spajanjem Zapadne i Južne Morave. Kod Smedereva se ulijeva u Dunav. Ime joj se izvodi od rimskog imena "Margus". Južna Morava tako se zove "Angrus", a Zapadna Morava "Brongus".
Elektricitet
Elektricitet je skup fizikalnih fenomena povezanih s prisustvom i kretanjem električnog naboja. Iako se na početku smatrao kao fenomen odvojen od magnetizma, nakon razvoja Maxwellovih jednačina, oba su prepoznata kao dio jedinstvenog fenomena: elektromagnetizam. Različiti uobičajeni fenomeni su povezani s elektricitetom, uključujući munje, statički elektricitet, električno grijanje, električno pražnjenje i mnogi drugi.
Velika Morava
Morava je, osim toga, karakteristično geografsko ime za područja koja nastanjuju Slaveni (vidi Moravsku).
Elektricitet
Prisustvo električnog naboja, koji može biti pozitivan ili negativan, proizvodi električno polje. Sa druge strane, kretanje električnih naboja, koje je poznato kao električna struja, proizvodi magnetno polje.
Kada se naboj postavi na mjesto na kojem postji električno polje, sila će djelovati na njega. Magnituda ove sile je data Coulombovim zakonom. Dakle, ako bi se naboj pomjerio, električno polje bi vršilo rad na električni naboj. Zbog toga možemo govoriti o električnom potencijalu u određenoj tački u prostoru, koji je jednak radu koji izvrši vanjski agent prenoseći jedinicu pozitivnog naboja od proizvoljno odabrane referentne tačke do te tačke bez ikakvog ubrzanja i obično se izražava u voltima.
Elektricitet je u srcu mnogih modernih tehnologija i koristi se za:
Električni fenomeni se proučavaju još od antike, iako je napredak teorijskog razumijevanja ostao spor do sedamnaestog i osamnaestog vijeka. Čak i tada, praktična primjena elektriciteta je bila mala, a inženjeri elektrotehnike su ga tek krajem devetnaestog vijeka uspjeli staviti u upotrebu za industrijske i stambene potrebe. Brzo širenje elektrotehnike u tom vremenu je transformisalo industriju i društvo, postajući tako pokretačka snaga Druge industrijske revolucije. Izuzetna svestranost elektriciteta znači da se može iskoristiti u neograničenom broju oblasti koje uključuju transport, grijanje, rasvjetu, komunikaciju i računanje. Električna snaga sada predstavlja kičmeni stub modernog industrijskog društva.
Lokalni mjehur
desno|mini|200x200piksel| Model svemira blizu [[Sunce|Sunca: (siva) Lokalni mjehur, (magenta) molekularni oblaci, (cijan) Loop I Bubble . ]] Lokalni mjehur ili lokalna šupljina je relativna šupljina u međuzvjezdanoj materiji (ISM) Orionovog kraka u Mliječnom putu. Sadrži najbliže od nebeskih susjeda i između ostalih, Lokalni međuzvjezdani oblak (koji sadrži Sunčev sistem), susjedni G-Oblak, Pokretnu grupu Velikog medvjeda (najbliža grupa koja se kreće ) i Hijade (najbliže otvoreno jato). To je najmanje 300 svjetlosnih godina u prečniku, a definiran je njegovom neutralnom gustinom vodonika od oko 0,05 atoma /cm 3, ili otprilike jedna desetina prosjeka za ISM u Mliječnom putu (0,5 atoma/cm 3 ), i jedna šestina lokalnog međuzvjezdanog oblaka (0,3 atoma/cm 3 ).
Izuzetno rijedak plin lokalnog balona rezultat je supernovih koje su eksplodirale u posljednjih deset do dvadeset miliona godina. Geminga, pulsar u sazviježđu Blizanci, nekada se smatrao ostatkom jedne supernove koja je stvorila Lokalni mjehur, ali se sada smatra da su za to odgovorne više supernove u podgrupi B1 grupe Plejade, koje su postale ostatak superškoljke. mini| Izbliza na [[Orionova ruka|Orionovom kraku, sa glavnim zvjezdanim asocijacijama (žuta), maglinama (crvena) i tamnim maglinama (siva) oko lokalnog balona.]]
Vicia faba
Vicia faba bos. bob je jednogodiišnja biljka, cvjetnica iz porodice Fabaceae (mahunarke ili leguminoze).
Opis
Bob je jednogodišnja biljka koja naraste I do 1m. Ima nerazgranate, šuplje, četvrtaste i uspravne stabljike. Listovi su mesnati, plavičastozeleni s lisnom drškom, koja se produžava u zašiljeni vrh sa 2-3 para sjedećih jajastih listića. Zalisci su krupni i srcasti. Cvasti sadrže 2-4 krupna leptirasta bijela i mirišljava cvijeta. Mahune su u početku uspravne, kasnije viseće. Na poprečnom presjeku su okrugle, duge oko 8 – 20 cm, a široke i oko 1–2 cm. Mlade su zelene, a zrele tamnomrke, kožaste, iznutra pregrađene poprečnim zidovima, sadrži 2-7 graholikih do 3 cm velikih sjemenki. Sjemenke su relativno krupne (u odnosu na ostale mahunarke), a u ishrani se koriste u slično kao i grah.
Bob se uzgaja na bogatim tlima, sa dosta vlage. Sije se u drugoj polovini marta. Branje zrna obavlja se, kada većina mahuna pocrni. U balkanskim zemljama se uglavnom bere i priprema dok je još zelen.
Prema težini sjemenki, sorte se dijele na: U Starom svijetu uzgaja se  preko 100 varijeteta boba, dok se u  Sjevernoj Americi i Kanadi bob relativno malo uzgaja.
Upotreba
Bob je bogat aminokiselinom L-dopa, koja je prekursor dopamina pa se preporučuje oboljelima od Parkinsonove bolesti, pošto njihov organizam slabo proizvodi ovu supstancu.
Historija
Postoje pouzsadni dokazi da se bob uzgaja još od kasnog neolitika, vjerojatno prvo u Alžiru ili u jugozapadnoj Aziji, a kasnije u željeznom dobu, već je poznat širom Evrope. Bio jedna od najvažnijih namirnica mediteranske civilizacije]], posebno Starih Grka i Rimljana. Prije nego što je grah donesen iz Amerike u Evropu, (prije 16., 17. stoljeća) variva slična onim koja se danas prave od graha, pripremana su od boba.
Danas se bob najviše uzgaja u Kini, Etiopiji, Iranu, Egiptu i dr.
Kraljevski dvor u Deževicama
Curia regis - Deževice
Dokumenat koji predstavlja ugovor Vukše vlaha Mirilovića o prijevozu 150 tovara olova Marina Bunića govori i o bosanskoj kraljevskoj rezidenciji, vladarevom dvoru, koji je bio smješten u Deževicama.
John von Neumann
John von Neumann zu Margitta (Margitta Neumann János) (28. decembar 1903 – 8. februar 1957. godine) je bio židovski mađar koji se bavio matematikom i dao veliki doprinos kvantnoj fizici, funkcionalnoj analizi, računarskoj nauci ali i ekonomiji.
Zaslužan je zajedno sa J. Presper Eckertom i John Mauchlyom za izum Von Neumannove arhitekture čiji se princip primjenjuje u skoro svim današnjim računarima.
Život
John von Neumann je osoba koja je dala osnovne principe arhitekture današnjih računara. Prvi koji je definirao razliku imeđu fizičkog dijela računara (hardvera) i programskog dijela (softvera). John von Neumann je rođen kao János pl. Neumann. Njegov otac Miksa Neumann, je bio vrhunski bankar koji je svom sinu živeći u Budimpešti, omogućio da nauči njemački i francuski. Od rane mladosti bio je prepoznat kao izuzetno darovito i radoznalo dijete, svestrano na mnogim područjima. Kao 6-godišnjak bio je u mogućnosti da se šali s ocem razmijenjujući viceve na klasičnom grčkom. 1911. godine von Neumann upisuje Lutheran gimnaziju u kojoj provodi sljedećih 10 godina i završava je 1921. godine. Te iste godine upisuje Univerzitet u Berlinu da bi studirao hemiju, diplomira, i te iste, 1926. godine dobija doktorat na Univerzitetu u Budimpešti nizom teorija iz matematike od kojih se mnoge koriste i danas. 1933. godine postaje redovnii profesor na Princetonu u SAD-u i tu poziciju zadržava do smrti.
Veoma je veliki raspon ideja i zasluga ovog znamenitog čovjeka kojima je zadužio čovječanstvo: od matematike, fizike i mnogih mnogih drugih oblasti u kojima njegove ideje nalaze primjenu.
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1984.
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1984. bilo je prvo svjetsko prvenstvo u biatlonu u ženskoj konkurenciji, koje se održalo od 29. februara do 4. marta 1984. u francuskom gradu Chamonixu. Ukupno su održane tri utrke za koju se dodjeljene medalje: sprint na 5 km, jedna utrka na 10 km i jedna utrka štafeta 3 × 5 km. Zbog održavanja Zimskih olimpijskih igara u Sarajevu, utrke u muškoj konkurenciji nisu održane. Biatlonske utrke na ZOI 84. održane su u sve tri discipline: pojedinačno na 20 km, sprintu na 10 km i štafeta 4 × 7,5 km. Pobjednici ovih utrka nisu istovremeno postali svjetski prvaci. Najuspješnija biatlonka bila je Venera Černjišova, koja je osvojila tri zlatne medalje u tri discipline. Rezultati i plasman takmičara nisu bodovani za ukupni plasman u Svjetskom kupu 1983/84.
NGC 3867
NGC 3867 (također poznat kao MCG 3-30-103, PGC 36649 i UGC 6731) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 346 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,50 (151 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (60 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 23. marta 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sedam svjetskih čuda
mini|200px|Sedam svjetskih čuda Sedam svjetskih čuda, koja su poznata i kao sedam drevnih svjetskih čuda uključuju, po redoslijedu gradnje:
Prvo spominjanje ideje da se sastavi jedna ovakva lista se veže za Herodota (oca historije) još u 5. vijeku p. n. e. Kasnije je grčki historičar, Kalimakus od Sirene, napisao knjigu koja se, pretpostavlja se, zvala "Kolekcija čuda po svijetu". Nažalost, rukopis ove knjige je uništen zajedno sa uništenjem Aleksandrijske biblioteke.
Međutim, prema Rolandu Goocku prvi spisak čuda je sačinio grčki pjesnik Antipatros iz Sidona između 150. i 120. godine p. n. e. Nije poznato ni to da li se pjesnik vlastitim očima uvjerio u ljepote sedam drevnih čuda, ali to ga nije omelo u tome da sastavi spisak. Odlučio se samo za građevine koje su postojale u njegovo doba, npr. (Kula Babilonska je u to doba već bila srušena). Interesantno je da je, iako je bio Grk, izostavio Akropolis u Atini, jednu od građevina kojima se divimo i dan danas.
Zašto je riječ baš o sedam čuda, a ne o nekom drugom broju, zavisilo je o simboličnom značenju broja sedam za ljude tadašnjeg doba. Kasnije su mnogo puta za razne druge građevine davani epiteti "osmog čuda svijeta".
Interes za Antiku i ove građevine nanovo je pobuđen tek u 16. vijeku sa Martenom de Vosom (1532-1603) i Athanasiusom Kircherom iz Fulde. Također su svoj doprinos u ponovnom skretanju pozornosti na ove građevine dali umjetnik Maerten van Heemskerck i Johann Fischer von Erlach sa svojom Historijom arhitekture. Inače pojam čuda svijeta je i nastao tek tada. Grci su te građevine nazivali sedam znamenitosti (ta hepta theamata).
Danas arheolozi rasvjetljavaju neke od misterija koje su vijekovima bile pratnja drevnim građevinama.
Za njihove graditelje one su predstavljale slavljenje religije, mitologije, umjetnosti, moći i nauke. Za nas one odražavaju mogućnost čovječanstva da prilagode okolinu svojim potrebama gradeći monumentalne građevine od kojih neke i danas odolijevaju vremenu.
Od pobrojanih drevnih čuda samo su piramide u Gizi još uvijek čitave. Od ostalih građevina ostali su predlošci, umanjene kopije, ili čak ni to, već možemo rekonstruisati njihov izgled samo po nepotpunim pričama ili stiliziranim slikama na novčićima.
Nova čuda
Zbog nestanka 6 antičkih čuda, 8. jula 2007. izabrano je novih sedam čuda:
Superboy (Kal-El)
mini|250px Originalni Superboy je fiktivni superjunak koji se ponavljuje u DC Comicsima. Kao mlađa verzija Supermana, Superboyeve avanture se dešavaju prije nego je postao Superman, i to u njegovom gradu, Smallvilleu. Kao i Superman, Superboy je sa uništene planete Kripton, gdje je rođen pod imenom Kal-El, a na Zemlji živi pod tajnim identitetom kao student blage naravi, poznat kao Clark Kent. Na televiziji je debitovao 1944. godine.
Moći i sposobnosti
Superboy ima iste moći i sposobnosti kao i Superman, uključujući super vid (toplotni vid, rendgenski vid), snagu, letenje, neranjivost, te super-brzinu dovoljnu za putovanje međuzvijezdanim prostorom. Kal-El nije izgradio Tvrđavu samoće sve dok nije postao Superman, tako da Superboy koristi kuću Kentovih u Smallvilleu kao svoju bazu.
Adaptacije u drigim medijima
Superboy je prikaziva na televiziji nekoliko puta, od kojih je naznačajnija serija Superboy (1988-1992), koja govori o Clarku tokom studentskih dana.
Mnogo elemenata iz priča serije Superboy su ukomponovani u seriju Smallville (2001-sadašnjost), uključujući likovi kao što su Lana Lang i Pete Ross; priču kako su nekada bliski prijatelji Lex Luthor i Clark Kent postali gorki neprijatelji; Clark upoznaje mnoge Supermanove neprijatelje još kada je bio teenager; kao i sam grad Smallville.
Bihać
Bihać je grad i naseljeno mjesto u sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine, te sjedište Unsko-sanskog kantona. Površina grada je 945,45 km2. Do 1995. površina općine iznosila je 689 km2, a po zaključenju Dejtonskog sporazuma, dio prijeratne općine Drvar bio je pripojen općini Bihać. Prema popisu iz 2013, grad je brojao 56.261 stanovnika, a naseljeno mjesto 39.690.
Prethistorijsko doba
Geografski položaj i pogodni klimatski uslovi su od pradavnih vremena pogodovali naseljavanju ljudi na bihaćko područje. Iako nedavno istraženo, na osnovu iskopina i brojnih ostataka, ustanovljeno je prisustvo čovjeka u starijem kamenom, kasnom bronzanom, te starijem i mlađem željeznom dobu. U Račiću, deset kilometara jugoistočno od Bihaća, zajedno sa kostima mamuta, pronađena su dva kremena novčića.
Prisustvo dijelova plemena Japoda na ovom području sigurno je dokazano. Počevši od 8. vijeka p. n. e. oni, pored dijela Slavonije, Gorskog Kotara i Like, naseljavaju i Bihaćko polje. Japodska kultura obilježila je Bihać izuzetnim vrijednostima dalekog naslijeđa, od konstrukcionih rješenja sojenica, preko nakita od bronze, željeza i srebra, do "Japodskog konjanika". Nalazi iz mnogih mjesta, među kojima su Bihać, Golubić, Pritoka i Ripač, prikazuju specifičan karakter ilirske kulture na japodskom području (urne s prizorima iz svakodnevnog i zagrobnog života, ravni grobovi s bogatim prizorima, nakit, oružje, japodske kape i šeširi. mini|300p|desno|Rijeka Una
Rimsko doba
Nakon hiljadu godina bivstvovanja na ovim prostorima Japode pokoravaju izvježbane rimske legije koje iz više pravaca prodiru na Balkansko poluostrvo. Rimski vojskovođa Oktavijan, kasniji rimski car, 35. godine p. n. e. kreće na ilirska plemena, da bi uspostavio konačnu vlast Rimske imperije. Ovo područje je pripalo rimskoj provinciji Dalmaciji. Rimljani donose svoje običaje, zakone i tradicionalno graditeljstvo. Neki stariji historiografi locirali su na terenu današnjeg sela Golubić rimski grad Raetinium. Prema površinskim nalazima građevinskog materijala i kamenim spomenicima može se pretpostaviti postojanje rimskog gradskog centra u okolini Bihaća. Ostaci pojedinih zgrada otkriveni su na Humačkim glavicama, u Izačiću, Založju i Brekovici. Termalni izvor u Gati Ilidži i veća zgrada ozidani su u rimsko doba. Umjetnost antičkog doba sačuvana je na kamenim nadgrobnim spomenicima gdje se pretežno pojavljuju geometrijski motivi.
Srednji vijek
desno|200p|mini|Bihaćka kula Polovinom 2. vijeka n. e. pojavljuju se djela rađena u reljefu (Mitrasovi reljefi, reljef Silvan i Nimfa, glava Gorgone). Početkom 6. vijeka (505. godine) rimske provincije Dalmacija (kojoj je pripadalo i bihaćko područje) Liburnija i Savija spojene su u jednu pokrajinu pod vladom gotskog kneza. Početkom VII vijeka, između 602. i 614. godine, Slaveni su naselili bihaćki kraj kad i počinje trajni proces slavenizacije. Slavenska plemena, nastanjena na ovom i širem području tokom ranog srednjeg vijeka uskoro bivaju preplavljena dolaskom novih Slavena, odnosno Hrvata, te se nalaze na stalnom udaru Bizantije s istoka i Franačke države sa zapada. A njih će Tomislav pobijediti i ujediniti dvije hrvatske kneževine, na čijem se razmeđu nalazio Bihać. Ovim područjem gospodarili su Franci, Bizantija u prethrvatskom razdoblju, pa nekoliko godina bosanski kralj Tvrtko I, ali u ime Ladislava Napuljskog, ugarsko-hrvatskog kralja. Grad je u njegovo ime bio zauzeo herceg splitski i ban hrvatski Hrvoje Hrvatinić-Vukčić. Grad Bihać je bio središte hrvatske kraljevine pod kraljem Tomislavom sve do hrvatsko-ugarske nagodbe 1102, ali grad i okolna područja i dalje ostaju nastanjeni Hrvatima i van nadležnosti Ugarske. U najranijem razdoblju se govori o bihaćkom kraju, bihaćkom području, o jednom bezimenom prostoru, a da se ime grada ne spominje. To je i razumljivo, jer opća imenica "bihać" označava kraljevsko dobro, što govori da je ovo područje pripadalo kraljevima, svakako hrvatskim. Sam taj ekonomsko-politički termin postaje toponim posvuda gdje se govorilo narodnim jezikom, dakle govori se o kraljevskom području i vlasništvu. Postoje Bijaći u Dalmaciji koji su pripadali hrvatskim kraljevima porijeklom iz Dalmatinske Hrvatske, kao i Bišće u Hercegovini gdje bosanski kraljevi kralj Tvrtko i kralj Ostoja potpisuju svoje čuvene Povelje izdane Dubrovčanima. Tamošnje Bišće se nalazilo pod planinom Bišće, a bošnjačke obitelji Bišćevići u Mostaru i okolini su porijeklom otuda, a ne iz krajiškog Bihaća. Padom pod Osmanlije evropski kartografi ovo područje nazivaju "Turska Hrvatska", da bi kasnije Turci i Srbi promijenili naziv u Krajina, pa po tome u Bosanska krajina nasuprot Vojnoj Krajini s druge strane granice.
Bela IV, hrvatsko-ugarski kralj 26. februara 1260. godine izdaje povelju koja je neposredna potvrda o postojanju grada Wyhygha, katkad Vihucha i redovno Bišća na Ostrvu sv. Ladislava kojeg oplakuje rijeka Una. Godine 1262. proglašen je slobodnim kraljevskim gradom s pravima da se bavi slobodnom trgovinom i zanatstvom, bez samovolje plemića, sto čini osnovu njegovog daljeg razvoja i u čemu je bit njegovog statusa "slobodnog kraljevskog grada". Bihać se formira i razvija kao gradski, trgovački i zanatski centar na raskršću puteva i tokova života. Bihać je dobro utvrđen grad opasan dvostrukim bedemom s velikim brojem puškarnica i okruglim i četverokutnim kulama.
IC 2226
IC 2226 (također poznat kao MCG 2-21-16, PGC 22747 i UGC 4220) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 498 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 0,90 (131 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (102 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Edward Emerson Barnard.
Bihać
Srednji vijek
U jednom momentu brojao je deset hiljada stanovnika, dok je u isto vrijeme Pariz brojao 60 hiljada stanovnika. Zanimljivo je da se već od samog početka pojave protestantskog kršćanstva u Bihaću obavlja bogosluženje i za taj oblik kršćanstva, a ostataka bogumilskih (krstjanskih, Crkva bosanska) grobnica našlo se i u okolini Bihaća, što svjedoči da je bogumilstvo uzelo maha i u ovom dijelu Bosne. Od kulturnih zanimljivosti valja spomenuti da se kao član magistrata - građanin - na spisku nalazi i prvi hrvatski romanopisac Petar Zoranić, a Juraj Križanić, prvi panslaven, teoretičar muzike, bibliotekar, matematičar, jezikoslovac porijeklom je iz predstraže Bihaća, Ripča.
IC 2226
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Bihać
Srednji vijek
Arheolozi su otkrili i izbrojali ostatke 60 većih i manjih utvrda, gusto smještenih kao odbrambeni pojas protiv Osmanlija, te tvrdo zidanih gradova koji govore o tome kako se granica utvrđivala i branila. Te gradove izgradili su, utvrdili i naoružali isključivo vlastitim novcima Frankopani, Zrinski, Babonići Blagajski i drugi. Sami nazivi tih gradova su interesantni već i stoga što njegova etimologija upućuje na izvor u Slavenskoj mitologiji. Naprimjer, Podzvizd nosi ime jednog slavenskog božanstva. U borbama za ugarsko-hrvatsko prijestolje, tokom 14. vijeka i kasnije, na područjima oko rijeke Une, dolazi do sukoba između moćnih vlastelina koji podržavaju svoje pretendente. Ali i međusobne razmirice domaćeg plemstva dovode do nezadovoljstva među stanovništvom i slabe odbrambenu moć područja. U takvim nemirnim vremenima Bihać nije mogao sačuvati status slobodnog kraljevskog grada, te je uvučen u dinastijske borbe.
Kralj Sigismund boravi u Bihaću 1412. godine kad ga predaje Frankopanima u čijoj će vlasti ostati do početka XVI vijeka kada ponovno prelazi pod neposrednu kraljevsku vlast kao Regia civitas. Na bihaćkoj Kapetanovoj kuli još stoji lik pelikana, grba Frankopana. U Bišću u više navrata zasjeda Hrvatski staleški sabor, a nedaleko odatle taj isti Sabor u Cetingradu izabire Habsburškog nadvojvodu za hrvatskog kralja. mini|lijevo|300px|Minijatura Bihaća sa okolinom iz 1590. godine.
Pred osmanlijskom najezdom brojni Hrvati napuštaju svoju postojbinu i naseljavaju se od područja u Pokuplju, Posavini i Gradišću sve do Češke i Moravske gdje se još gaji uspomena na njihov stari kraj Bihać. Brojni toponomi aktuelni i danas svjedoče o nekadašnjem životu Hrvata u ovom kraju, što zapravo znači da ih je određeni broj nastavio živjeti u ovom kraju i pod Osmanlijskim carstvom i tako prenio geografski naziv novopridošlim stanovnicima, Bošnjacima, Turcima i Vlasima.
Osmanlijsko doba
Poslije Bitke kod Jajca 1463. Bosna je pala pod osmanlijsku vlast. U osvajačkom pohodu prema Evropi na jednom od glavnih pravaca prema zapadu našao se Bihać i cijelo Pounje, tadašnja pogranična područja Hrvatske, koja su bila u sklopu Hrvatsko-ugarskog kraljevstva.
Poslije zauzimanja Bihaća na teritoriji između donjeg toka Une, Kupe i Korane formiran je Bihaćki sandžak koji ulazi u sastav Bosanskog pašaluka. Ovom sandžaku pripadaju Bihać, Kamengrad, Ripač, Cazin, Bužim, Ostrovica i Bosanska Krupa.
U isto vrijeme se osnivaju Bihaćka kapetanija i Bihaćki kadiluk. Poslije 1699. godine, Bihaćki sandžak je ukinut, a njegove teritorije pripojene su Bosanskom sandžaku.
Nakon Karlovačkog mira (1699), osmanlijska vojna sila je u defanzivi, a Bosna je izložena napadima Austrije i Mletačke republike.
U 18. i 19. vijeku uloga Bihaća svodi se na odbranu najzapadnije granice Osmanlijskog carstva. U više navrata opsjedaju ga vojske sa zapada tako da se ratovanje praktično i ne prekida. Bihać ima sve odlike zaokružene gradske cjeline sa razvijenim funkcijama grada.
Ni brojka od 5.000 stanovnika (1.000 u tvrđavi i 4.000 u pet mahala) se dugo neće mijenjati. U neposrednoj blizini grada je granična linija između Osmanlijskog carstva i Austrije. Bez obzira na neprijateljstvo, postojali su određeni poslovni odnosi. I pored složenih odnosa, Bihać je u razvoju i usponu.
Austro-ugarsko doba
Godine 1865. Bihać je sjedište jednog od sedam bosanskih sandžaka. Na Berlinskom kongresu 1878. godine Austro-Ugarska dobija pravo da okupira Bosnu i Hercegovinu. Bihać se dvanaest dana uporno odupirao austro-ugarskoj vojsci, a 19. septembra 1878. godine je i osvojen.
U Bihaću su te promjene označene simboličnim otvaranjem kapija i naseljavanjem užeg dijela grada, a deceniju kasnije, 1888. godine, porušeni su bedemi. Tako je Bihać izašao iz svoje tvrđave i stopio se sa predgrađem.
U čaršiji i mahalama odvija se život po austrougarskom receptu provincijskog gradića. Otvaraju se osnovna škola, niža gimnazija, trgovačka škola, voćarska škola, formira se vatrogasno društvo, podiže se gradski park, radi se regulacioni plan, vodovod, kanalizacija, struja, postoje kasarne garnizona, oficirska i činovnička kazina. Pored toga početkom 20. vijeka u Bihaću se već dobro razvila građanska klasa zapadnog tipa, u skladu s industrijaliziranim oblicima života koji je tekao svojim zakonitim tokovima. Otvaraju se banke, tvornice, razvijaju zanati do tada nepoznati. Jedna konstatacija veli da je Bihać najistočniji grad Zapada i najzapadniji grad Istoka.
Novi javni i stambeni objekti, izgrađeni po evropskom uzoru, mijenjaju izgled i veličinu grada te se postepeno gube mahale i čaršija, a formiraju gradske zone. Sve tokove života Bihaća prate i demografske promjene, tako da grad 1910. godine ima 8.370 stanovnika.
20. vijek
mini|250p|Spomenik "Djevojka sa Une" U periodu između dva svjetska rata grad Bihać nije u svom razvoju doživio bitnije promjene. Zadržao je funkcije upravnog, privrednog, prosvjetnog i zdravstvenog centra zapadne Bosne.
Bihać se 1941. godine našao u ponoru Drugog svjetskog rata. Trinaestog aprila okupirali su ga Nijemci. Ubrzo su se Bihać i Bosna i Hercegovina našli u sastavu novooformljene Nezavisne države Hrvatske.
U julu 1941. godine Ustaše u Bihaću i okolnim mjestima sprovode jedan od najstrašnijih zločina u Drugom svjetskom ratu. Na Garavicama pored Bihaća ubijeno je između 10.000 i 15.000 Srba, Jevreja, Roma kao i Bošnjaka i Hrvata antifašista iz Bihaća i okoline.
U toku NOB-a, Bihać je odigrao historijski veoma značajnu ulogu. Za njegovo oslobođenje od okupatorske vlasti narodnooslobodilačka vojska vodila je i uspješno okončala Bihaćku operaciju (2-4. novembra 1942. godine). Po zauzeću grada partizanske jedinice su počinile određena ubistva zarobljenih domobranskih i ustaških vojnika. A 1944. godine na katolički Uskrs, engleska avijacija je bombardirala i mitraljirala središte grada, naročito katoličku crkvu sv. Ante Padovanskog gdje su pobijeni brojni civili, žene, djeca, starci, koje je lahko bilo raspoznati po bjelini narodnih nošnji koje Hrvati tog kraja nose o blagdanima.
Poslije oslobođenja Bihaća od strane partizana, u Bihaću je osnovan AVNOJ (26-27. novembra 1942. godine), a Bihać postaje središte Bihaćke republike.
Nakon nekoliko teških i uzastopnih bombardiranja, Nijemci su ponovo okupirali Bihać 29. januara 1943. godine. Grad ostaje pod vlašću NDH sve do 28. marta 1945. godine.
Nakon Drugog svjetskog rata
mini|250p|Most [[Alija Izetbegović|Alije Izetbegovića]] Prvi koraci privrednog razvoja čine ulaganja u poljoprivrednu proizvodnju. U prvih pet poslijeratnih godina, pored više izgrađenih školskih objekata, opismenjeno je preko 5.500 odraslih lica.
Godina 1960. je obilježena proslavom 700-te godišnjice postojanja Bihaća kad je na srednjovjekovnim zidinama postavljen reljef. U godini popisa stanovnistva (1961) Bihać ima 15.763 stanovnika, a općina 45.884. Na području općine Bihać 1971. godine živi 58.185 stanovnika, a u gradu ima 24.060 stanovnika. Prema popisu od 1. aprila 1980. godine grad ima 41.674 stanovnika, a općina 65.679.
Prvi višestranački izbori
Marta mjeseca 1992. godine proveden je referendum na kojem se većina stanovništva (64%) izjasnila za jedinstvenu, samostalnu i nedjeljivu Republiku Bosnu i Hercegovinu. Već idućeg mjeseca (6. aprila 1992.) Bosna i Hercegovina je međunarodno priznata od strane EU, SAD i drugih država, a 22. maja 1992. godine je, zajedno sa Slovenijom i Hrvatskom, primljena u Organizaciju ujedinjenih naroda kao 177. članica te organizacije.
Rat u Bosni i Hercegovini
lijevo|220p|mini|Grad Bihać U dokumentaciji 5. korpusa Armije RBiH je zapisano:
"Srbijansko-crnogorska agresija na BiH u aprilu 1992. godine prouzrokovala je jedini mogući odgovor: oružani otpor. Vojničkim žargonom rečeno, u aprilu 1992. godine u Bosni i Hercegovini je počeo rat, s jedne strane za okupiranje, otcjepljenje i pripajanje dijela teritorije Bosne i Hercegovine tzv. Velikoj Srbiji, te porobljavanje nesrpskog naroda, a s druge strane za slobodu i očuvanje međunarodno priznate države".
Srpske vođe nastoje podijeliti općinu Bihać na tri dijela od kojih bi svaki, u bliskoj budućnosti, pripadao jednom entitetu, ali predstavnici SDA i HDZ, nastupajući kao jedinstven blok, su se tome oduprli i na 51. sjednici ovih triju stranaka pod pretsjedavanjem potpredsjednika Predsjedništva općine Bihać, Tomislava Dretara, uspijevali su dva mjeseca izbjegavati podjelu što je rezultiralo napadom srpske vojske na Bihać.
lijevo|mini|Bihać noću Garnizon bivše JNA se stavio u službu srpskog nacionalizma. Sve radnje i postupci su išli na to da se pripremi teren i uvjeti za zauzimanje bihaćkog prostora. Rasformirane su jedinice Teritorijalne odbrane, demobilizirani su vojnici i starješine bošnjačke i hrvatske nacionalnosti, rasformirane jedinice Teritorijalne odbrane u radnim organizacijama, te izrađeni planovi napada i zauzimanja grada. Naoružanje i tehniku kojom je raspolagao Štab TO-a Bihać, tadašnji komandant ŠTO Ejub Alagić predao je JNA i dopustio da se premjesti u Bosanski Petrovac, ostavivši grad nenaoružan.
Nakon svih političkih, taktičko-tehničkih i drugih priprema, dana 12. juna 1992. godine, otpočeo je kombinirani sveopći napad na grad.
Da bi se mogli oduprijeti agresiji srpske vojske trebalo je stvoriti jedinstvenu vlast, njene organe i oružane snage. Na temelju tadašnjeg Ustava SR BiH prema Ratnom planu u slučaju napada na SR BiH organizira se Okružna vlast. Stvorena je Skupština Okruga Bihać, Predsjedništvo Okruga Bihać i Vlada Okruga Bihać sa sekretarijatima predviđenim za ratno stanje. Još nije bio stvoren Peti korpus, ali je ova najviša vlast u Okrugu objedinila oružane snage Okruga pod resorom Okružnog sekretarijata za narodnu odbranu. Za Okružnog sekretara odbrane postavljen je major Mirsad Sedić, a za Komandanta Okružnog štaba major Hajro Osmanagić. Predsjednik Okružnog Predsjedništva bio je dr. Irfan Ljubijankić, potpredsjednik Mirsad Veladžić, te članovi, Braco Alagić, Tomislav Dretar, Muhamedagić iz Cazina i predstavnik Bosanskog Petrovca zvani Doktor.
Opsada Bihaća
Opsada Bihaća od strane srpskih vojnih i paravojnih snaga trajalo je 1201 dan. Bihaćki branioci su pružali otpor agresoru, a srpska vojska je doživjela i teške poraze u Golubiću i Čekrlijama.
Ključni momenti za dalju odbranu i zauzimanje Bihaćkog okruga vezani su za juni i august 1992. godine, kada su formirane brigade, odnosno manevarske jedinice koje su mogle pružiti adekvatniji odgovor tehnički nadmoćnijem agresoru. Jezgro vojne organizacije činile su Vojna jedinica brigade formirana na konjskom trkalištu u Bakšaišu krajem juna i Prva hrvatska bihaćka pješačka bojna, formirana 12. juna 1992. u krugu kasarne "Zrinski-Frankopani" kao prva vojna jedinica OPŠTO Bihać, ranije kasarne JNA "Grmeč".
Dana 9. jula 1992. godine formirana je Prva bihaćka pješadijska brigada, kasnije 501. slavna brdska brigada, a nekoliko dana kasnije, 19. jula 1992. godine, i Druga bihaćka hrvatsko-muslimanska brigada, kasnije 502. viteška brdska brigada.
Naredbom Štaba Vrhovne komande Armije RBiH od 29. jula 1992. godine formirana je Unsko-sanska operativna grupa koja je omogućila vojničku organizaciju svih odbrambenih subjekata. Na inicijativu tadašnjeg zapovjednika HVO Bihać, Tomislava Dretara, spašena su dva klipna aviona, izgrađen aerodrom u Ćoralićima i 7 lažnih aerodroma na području Bihaćkog okruga. Dretar je u kontaktu sa hrvatskim komandantom generalom Petrom Stipetićem dogovorio da se prvi bosanskohercegovački piloti pošalju na obuku letenja na klipnim avionima, jer su oni bili piloti supersoničnih aviona. Prvi piloti koji su preletjeli relaciju aerodrom Ćoralići (Cazin)-Pleso (Zagreb) i nazad su bili piloti bivše JNA, Edvin Iftić i Samir Beganović, s tim da je na njihovu inicijativu dogovoreno da u slučaju obaranja aviona sredstva informisanja jave da su oni samoinicijativno izvršili "krađu" aviona radi bijega u Zagreb (kako se ne bi otkrile rute preleta). Samo nekoliko dana kasnije, 4. augusta 1992. godine formirana je Vazduhoplovna grupa "Bihać", čime su stvoreni početni uvjeti za formiranje avijacije BiH. Paralelno sa formiranjem jedinica i izvođenjem borbenih djelovanja, vodilo se računa o vojnoj obuci i usavršavanju starješinskog kadra u okviru Nastavno-regrutnog centra formiranog 18. oktobra 1992. godine.
Osnivanje Petog korpusa Armije RBiH
Odlukom Predsjedništva BiH i naređenjem Štaba Vrhovne komande 21. oktobra 1992. godine USOG je prerastao u Peti korpus Armije RBiH: "U burnim događajima septembra i oktobra 1993. godine, secesionističke snage Fikreta Abdića iz sastava Petog korpusa istrgle su 521. i 527. brigadu, te dijelove i pojedince iz drugih jedinica Petog korpusa, MUP-a i HVO-a regije Bihać, pokušavajući oslabiti otpor Petog korpusa". Iz dana u dan jedinice Petog korpusa su bivale organizovanije, odlučnije i spremnije za konačni obračun s agresorom. Dana 19. jula 1995. godine, srpske snage su otpočele ofanzivu pod nazivom "Spržena zemlja" koja je zaustavljena 23. jula 1995. godine. U to vrijeme počinje 48-satna Operacija "Oluja" hrvatske vojske, koja uništava tzv. Republiku Srpsku Krajinu, a 4. augusta su pokrenute jedinice Petog korpusa na tom pravcu i susreću se na granici s hrvatskim generalom Marijanom Marekovićem, koji u pratnji dvojice oficira prelazi most na pograničnoj rijeci Korani, a na BiH teritoriji dočekuje ga general Dudaković u pratnji pukovnika Ivana Prše zapovjednika HVO Bihać i pukovnika Mirsada Selmanovića načelnika Štaba 5. Korpusa.
Deblokada Bihaća
Dana 5. augusta deblokiran je slobodni dio Unsko-sanskog kantona. U operacijama je Peti korpus u vremenu od 14. septembra, kada je počela operacija "Sana 95" zauzeo Bosanski Petrovac (14./15. septembra 1995.), Ključ (15. septembra 1995.) i Bosansku Krupu (17. septembra 1995.), a sa dijelovima drugih jedinica Armije RBiH i Sanski Most (10. oktobra 1995.)
Geografija
Bihać je smješten na sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine i privredno je, administrativno i kulturno središte Unsko-sanskog kantona. Na zapadu Bihać graniči sa općinama Hrvatske: Donji Lapac i Plitvička Jezera-Korenica, na sjeveru sa gradom Cazinom, na istoku sa općinama Bosanska Krupa i Bosanski Petrovac, a na jugu sa općinom Drvar.
Dijelovi naselja
Baranovac, Bihać, Čavkići, Čavkunovići, Ćehići, Čekrlije, Dobrenica, Dubravica, Golubić, Halavaći, Harmani, Kamenica, Kralje, Majdan, Malo Založje, Midžići, Mrkonjić Lug, Mujadžići, Orljani, Pecikovići, Podgrede, Pokoj, Prisjeka, Privilica, Ribić, Ripač, Sokolac, Vedro Polje, Veliko Založje, Vinica, Vrkašić, Zulići i Žegar.
Privreda
Bihać je privredni i finansijski centar Unsko-sanskog kantona. BDP u 2014. godini iznosio je 446.155 KM, a BDP po stanovniku je iznosio 7.340 KM.
Bihać također ima i 2.769 poslovnih subjekata. Izvoz 2014. godine iznosio je 65.752 KM, a uvoz 111.735 KM. Pokriće uvoza izvozom je 58%.
U bivšoj SFRJ Bihać je bio razvijen industrijski grad. Tvornice kao što su Kombiteks, Krajinametal i Polietilenka bile su nosioci privrednog razvoja. Danas je Bihać sjedište jedne od najvećih pivovara u Bosni i Hercegovini koja proizvodi dva pivarska brenda, Preminger i Unski biser. Bihaćka mljekara koja je u vlasništvu njemačke firme Meggle jedna je od vodećih u BiH. Bira (Bihaćka industrija rashladnih aparata) jedna je od uspješnijih izvozno orijentiranih bosanskohercegovačkih tvornica. U današnje vrijeme postignuti su značajni rezultati u turizmu. Bihaćki rafting na rijeci Uni smatra se jednim od najboljih u regionu. Također je značajan i poljoprivredni sektor zahvaljujući prostranom i plodnom tlu.
Obrazovanje
U Bihaću se nalazi 7 srednjih škola.(6 javnih i 1 privatna)
Godine 1998. u Bihaću je osnovan Univerzitet u čiji sastav ulaze:
Razdoblje 1970–1992.
Djeluje više amaterskih klubova:
Iz Bihaća je poteklo ili u njemu djelovalo više poznatih likovnih umjetnika i književnika: grafičar Dževad Hozo, dizajner Redžo Kolaković, slikar Sadko Hadžihasanović, grafičar Ahmet Hošić, grafičar Mersad Badnjević, dizajner Antoaneta Duić, slikar Muhamed Delić, kipar Ante Brkić, književnici Husein Dervišević, Tomislav Dretar i Hrvoje Jurić, vjerovatno najmlađi pjesnik iz BiH s prvom objavljenom knjigom u 13. godini života.
Manifestacije: Započela je manifestacija simfonijskih orkestara i održana tri puta uz učešće nekoliko desetina simfonijskih orkestara među njima i onih najpoznatijih: beogradskog, zagrebačkog, ljubljanskog, sarajevske RTV, skopskog itd. Redovno je održavana pjesnička manifestacija "Goranovo proljeće", Republičko takmičenje plesnih ansambala, Republička smotra recitatora. Razvija se plodna izdavačka aktivnost koju ostvaruju na književno-umjetničkom planu Književni klub "Ivan Goran Kovačić" i njegov urednik Tomislav Dretar, koji je osnovao i Bihaćki plesni ansambl i doveo čuvenu pedagoginju međunarodne reputacije Tihanu Škrinjarić iz Zagreba da razvija po njenim riječima, neviđeno nadarenu djecu Bihaća. Bihaćki plesni ansambl je pozivan iz velikih tv produkcija Zagreba, Beograda, Ljubljane i Sarajeva da prezentira svoja umijeća u sklopu vrijednih plesnih programa za djecu i odrasle.
Sport
U Bihaću se nalazi Nogometni klub "Jedinstvo". Prvi je klub u Bosni i Hercegovini koji je prošao prvo kolo jednog evropskog takmičenja. Navijači "Jedinstva" se zovu "Sila nebeska". Najveće sportske uspjehe od svih sportskih klubova u Bihaću ostvario je OK Bihać. Do početka rata 1992. godine klub se takmičio u Prvoj ligi Jugoslavije pod nazivom OK Krajinametal Bihać. Klub je na početku svog djelovanja imao naziv OK Signal Bihać. Po završetku rata 1995. godine, i pored velikih gubitaka (nekoliko prvotimaca je izgubilo živote braneći svoj grad), klub nastavlja sa radom i postiže zapažene rezultate na nivou Bosne i Hercegovine. Zahvaljujući uspjesima odbojkaša, te velikom interesu koji su mladi Bihaća pokazivali za ovaj sport, Bihać je bio poznat i kao grad odbojke. Grad Bihać je poznat i po šahovskim igračima i igračicama. Što se tiče kadetskog i omladinskog šaha zavidne uspjehe postižu Maša Borić, višestruka prvakinja Bosne i Hercegovine, i Amar Salihović. Poznatiji Bihaćki šahisti su Muhamed Borić, Elena Borić i velemajstor Ibro Šarić. Bihać je poznat i po raznim plesnim klubovima od kojih je najpoznatiji plesni klub "Virus" koji je zadnjih godina osvojio mnoštvo nagrada. Bihaćki sport obogatio je KKK "Una" Bihać. Kajakaštvo na rijeci Uni svoje početke bilježi već u 60-tim godinama prošlog vijeka. Kajakaši Bihaća ostvarili su zapažene rezultate u jakoj konkurenciji bivše Jugoslavije. U više navrata nalazili su se u vrhu tadašnje države. 1982. godine sveukupno drugi na prvenstvu Bosne i Hercegovine u Mostaru. Bišćani su poznati i po uspjesima u borilačkim sportovima gdje se najviše ističu Karate klub "Bihać" i Kickboxing klub "Bihać". Naime drugopomenuti je osnovan 1984. kao drugi kickboxing klub u Bosni i Hercegovini te među prvima u Jugoslaviji. Ovaj klub pod vodstvom trenera i osnivača Zijada Halilovića datira i danas.
Politika
Općinski izbori za izbor gradonačelnika i za trideset članova Gradskog vijeća grada Bihaća održani su 15.novembra 2020. godine. Izbori su održani na 91 biračkom mjestu, a pravo glasa imalo je 57.891 glasača. Glasati se moglo izlaskom na biračko mjesto, mobilnim putem i poštom.