cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kuća
19 i 20 vijek
Tehnologija i elektronski sistemi izazvali su probleme privatnosti i probleme sa odvajanjem ličnog života od rada na daljinu. Tehnološki napredak nadzora i komunikacija omogućava uvid u lične navike i privatni život. Kao rezultat toga, "privatno postaje sve više javno, [i] želja za zaštitnim kućnim životom se povećava, podstaknuta samim medijima koji ga potkopavaju", piše Jonathan Hill. Rad je izmijenjen povećanjem komunikacija. "Poplava informacija", je izrazila napore rada, pogodno dobijanje pristupa unutar kuće. Iako je putovanje na posao smanjeno, želja za razdvajanjem rada i života ostaje očigledna. S druge strane, neki arhitekti su dizajnirali domove u kojima je jelo, rad i život spojeni.
Uruk
mini|desno|175px|Keramika iz Uruka
Uruk (sumerski Unug, biblijski Ereč, grčki Orchoë i arapski وركاء Warka) je bio drevni grad u Sumeru i kasnije Babiloniji, smješten istočno od današnjeg toka Eufrata, na crti drevnog kanala Nil, u oblasti močvara, oko 230 km (140 milja) južno-jugozapadno od Bagdada. Postoji još uvijek nedokazana teorija da je savremeni naziv za Irak mogao potjecati od naziva Uruk. Na svom vrhuncu, Uruk je vjerovatno imao oko 80.000 stanovnika koji su živjeli u 6 kvadratnih kilometara okruženih zidom, što ga je činilo najvećim gradom na svijetu u to vrijeme.
Bio je jedan od najstarijih i najvažnijih gradova Sumera. Predstavljao je prijestolnicu Gilgameša, junaka slavnog istoimenog epa. Za zidove se govorilo da su sagrađeni po zapovijedi Gilgameša ili, što je vjerojatnije, njegovog prethodnika Enmerkara kome se također pripisuje gradnja slavnog hrama zvanog Eanna, posvećenog štovanju boginje Inanna (Ištar). Preživjela i ogromna arhiva hrama sadrži neo-babilonske dokumente o društvenoj funkciji hrama kao centra za redistribuciju. U doba gladi, porodice su znale svoju djecu ponuditi hramu kao oblate.
Uruk je igrao vrlo važnu ulogu u političkoj historiji temelje od najranijih vremena, s obzirom na to da je imao hegemoniju nad Babilonijom prije perioda u kome se pojavljuje Sargon. Kasnije je igrao važnu ulogu u borbi Babilonaca protiv Elamita sve do godine 2004. p. n. e., kada je teško stradao; sjećanja na neke od ih sukoba su uobličena u ep o Gilgamešu, te predstavljaju izvor podataka o Uruku tog vremena.
Oppenheim tvrdi, "U Uruku, u južnoj Mezopotamiji, sumerska civilizacija je izgleda dosegla svoj kreativni vrhunac. To se može vidjeti iz opetovanih referenci na ovaj grad u vjerskim i, pogotovo, književnim tekstovima, uključujući one koji imao mitološki kontekst; historijska tradicija sačuvana u popisu sumerskih kraljeva to potvrđuje. Izgleda da se centar političke moći od Uruka premjestio u Ur."
Prema popisu sumerskih kraljeva, Uruk je sagradio Enmerkar, koji je sa sobom donio službenu kraljevsku čast iz grada Eanna. Njegov otac Mesh-ki-ag-gasher je "ušao u more i nestao". Ostali historijski kraljevi Uruka uključuju Lugalzagesija od Umme (današnja Djokha) (koji je osvojio Uruk) i Utuhegala.
Arheološka istraživanja
Uruk je prvi put iskopan od njemačkog tima koga je vodio Julius Jordan pred prvi svjetski rat. Ova se ekspedicija vratila 1928. i vršila dalja iskopavanja do 1939. godine, pa se vratila godine 1954. godine pod vodstvom H. Lenzena i napravila sistematska iskopavanja slijedećih godina. Ova su iskopavanja pronašla neke rane sumerske dokumente te veliku kolekciju pravnih i obrazovnih ploča iz seleukidskog perioda, koje je objavio Adam Falkenstein i ostali njemački epigrafisti.
Hajrudin Mešić
Hajrudin Mešić zvani Hajro (1. januar 1959 – 30. oktobar 1992) bio je bosanskohercegovački borac i pripadnik Armije Republike Bosne i Hercegovine tokom rata u Bosni i Hercegovini.
Biografija
Hajrudin Mešić je rođen na novu godinu 1959. u selu Srednja Trnova, općina Ugljevik. U porodici Mešić, pored oca Mehe i majke Zejfe, Hajrudin je imao još brata i dvije sestre. Osmogodišnju školu završio je u Srednjoj i Donjoj Trnovi. Po završetku osnovne škole pohađao je i završio podoficirsku školu JNA u Sarajevu. Tokom službe u JNA, vanredno je završio vojnu akademiju JNA u Beogradu i dobio čin kapetana. Rat na prostoru bivše Jugoslavije ga je zatekao u činu kapetana, na službi JNA u Karlovcu u Hrvatskoj. JNA i Hrvatsku sa porodicom napušta 1991. godine i vraća se u Ugljevik, gdje ga imenuju za komandira stanice milicije u Ugljeviku. Na području Teočaka sa manjom grupom organizuje patriotske snage. Početkom rata, s obzirom da je obnašao funkciju komandira Stanice milicije u Ugljeviku i nije prihvatio lojalnost novouspostavljenoj općinskoj srpskoj vlasti, otišao je iz tog kraja. Sa grupom istomišljenika preselio se u Teočak gdje postaje komandant Teritorijalne odbrane Teočaka. 16. septembra 1992. godine formiranjem 1. teočanske, kasnije 255. slavne brdske brigade, postaje njen komandant. Poginuo je 30. oktobra 1992. godine u selu Nezuk, pri pokušaju probijanja koridora prema opkoljenoj Kamenici. Poslije ovoga 1. teočanska brigada dobija naziv brigada Hajrudin Mešić. Iza kapetana Mešića ostali su supruga Radenka, kćerka Lejla i sin Zlatko.
Odlikovanja
Dobitnik je najviših ratnih odlikovanja: Zlatni ljiljan i Zlatna policijska značka. Pored toga, posthumno je unaprijeđen u čin brigadnog generala i odlikovan Ordenom heroja oslobodilačkog rata Armije Republike Bosne i Hercegovine.
2. juli
2. juli / srpanj (2. 7) jest 183. dan godine po gregorijanskom kalendaru (184. u prestupnoj godini). Do kraja godine još su 182 dana.
NGC 2885
NGC 2885 (također poznat kao IC 538, MCG 4-22-58, PGC 26811 i UGC 5037) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 363 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,70 (74 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (42 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. februara 1827. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Islam u Sjevernoj Makedoniji
Stanovništvo
mini|lijevo|250px|[[Šarena džamija u Tetovu|Šarena džamija u makedonskom gradu Tetovu izgrađena 1438. godine]]
Populacija kroz historiju
U sljedećoj tabeli dat je prikaz kretanja broja muslimana u odnosu na ukupno stanovništvo Sjeverne Makedonije a prema godinama kada je vršen popis stanovništva. Postotak muslimana u Sjevernoj Makedoniji a i njihov ukupni broj općenito se smanjivao od 1904. do polovine 20. vijeka ali je počeo ponovo rasti zbog visoke stope nataliteta među muslimanskim porodicama, dosegnuvši 33,33% u 2002. Prema popisu iz 2002. godine, 46,5% djece u dobi do 4 godine bila su iz muslimanskih porodica. U 2010. godini 39,3% stanovništva se izjašnjavalo kao muslimani. Predviđa se da će islam postati najveća religija u zemlji do 2050. godine, a više od polovice stanovništva zemlje će se pridržavati vjere.
Deformacija (mehanika)
Deformacija je promjena oblika i/ili veličine kontinuuma tijela nakon što se podvrgne pomisanju između početne ili nedeformisane konfiguracije, pri vremenu \ t=0, i trenutne ili deformisane konfiguracije , u trenutnom vremenu \ t.
Harzburger front
mini|desno|200px|Bad Harzburg, 10. oktobar 1931: Hugenberg i Princ Eitel Friedrich Harzburger front (bos: Harcburški front) je ime kratkotrajne desno orijentiranje političke organizacije u Njemačkoj. U oktobru 1931. godine se stvorila ujedinjena desničarska opcija koja je trebala biti protuteža njemačkom kancelaru Heinrichu Brünningu. Harzburger front je poznat po događaju iz 1932. godine, kada su se ujedinili sa strankom DNVP i Hitlerovom Nacističkom strankom. Front je stvoren na sastanku 21. oktobra 1931. godine u malom mjestu Bad Harzburgu (po čemu je dobio ime Harzburger front). Na sastanku su prisustvovali mnogi visoko-pozicionirani pripadnici njemačke vlade.
Deformacija (mehanika)
Mjerenje istezanja
gdje je \ \ell konačna dužina vlakna.
Harzburger front
Front je kasnije oslabio, jer su se javile mnoge razlike u mišljenu oko formiranja vlade i rušenja Weimarske republike.
Deformacija (mehanika)
Mjerenje istezanja
Omjer istezanja je povezan sa inženjerskim naprezanjem preko formule
gdje je \ e inženjersko naprezanje. Logaritamsko naprezanje pruža tačnu mjeru konačnih naprezanje kada se dešava deformacija u seriji prirasta, uzimajući u obzir i uticaj puta naprezanja (David Rees).
IC 1523
IC 1523 (također poznat kao IC 5368 i PGC 3091908) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 910 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,30 (79 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (53 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Sherbourne Wesley Burnham 8. augusta 1890. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Svinjski korov
"Svinjski korov" (Heracleum) je u srodstvu sa ca. 60 vrsta (ovisno o taksonomskim tumačenjima), koje su rasprostranjene u cijeloj sjevernoj hemisferi i u visokim planinama u Europi, Sjevernoj Africi, Aziji, Sjevernoj Americi, kao i na krajnjem jugu u Etiopiji. To su višegodišnje ili dvogodišnje biljke koja imaju tvrd uspravan rast sa šupljim i više ili manje dlakavim stabljikama. Listovi su veliki i djeljivi s preklapljajućim ili nazubljenim natečenim sekcijama lista. Cvjetovi su skupljeni u jednom kraju praveći dvostruki ekran, gdje su pojedinačni cvatovi bijeli. Plodovi su ovalni i zbijeni sa neugodnim mirisom. Prerado klijaju.
Vrste
Imajte na umu da je ovo kompletan popis 187 imena opisanih u u srodstvu, većina od tih imena se tretiraju kao sinonimi ranije opisanih vrsta od strane većine botaničara.
Slične vrste
Mnoge biljke u peršun obitelji nalikuju na svinjski korov, s bijelim cvjetovima u spoju štitaste cvati. Biljke koje se zamjenjuju s Heracleum uključuju močvarni pastrnjak (Sium suave), zapadni vodeni kukut (Cicuta douglasii), i pjegavi kukut (Cicuta maculata). Sva voda kukuta je vrlo otrovna, Vodeni kukut ima listiće u podnožju svakog malog cvjetnog klustera, a ne na bazi glavnog cvijeta glave. Vodeni pastrnjak ima male listiće na bazi cvijeća i glavnini cvijeta glave takođe. Stolisnik (Achillea millefolium) također ima mnogo malih bijelih cvjetova u svojoj cvati, ali lišće je široko odvojeno u malim, uskim segmentima.
Blud
Blud je izraz koji označava nemoralna seksualna razmišljanja ili radnje. Obično se koristi za opisivanje kriminalnih radnji u kojima je neka vrsta seksualne aktivnosti zabranjena. Često se koristi kao pridjev za pornografiju ali ne i za nepornografska prikazivanja seksa i seksualnih tema. Bludom se također ponekad opisuje seksualni odnos osoba koji nisu predhodno ušli u bračnu zajednicu.
U kršćanstvu
U Pavlovim poslanicama navedena su mnoga upozorenje za vjernike koji upražnjavaju različite oblike seksa izvan braka. Prva poslanica Korinćanima navodi bijeg od seksualnog nemorala i navodi odrasle osobe i one koje su seksualno nemoralni među one koji čine grijehe...i koji neće naslijediti kraljevstvo Božije.
U islamu
Islam strogo zabranjuje seks između muškarca i žene prije braka, kao i seks izvan braka (zinaluk).
Mubera Mujagić
Mubera Mujagić (Sarajevo, 29. septembar 1943 – Sarajevo, 27. maj 2008.)
Biografija
Školovala se na Pedagoškoj akademiji u Sarajevu. Filološki fakultet je diplomirala u Beogradu 1982. Predavala je srpskohrvatski jezik. Objavila je 1973. svoju prvu zbirku pjesama “Trenutak sa dva postojanja”, za koju je dobila nagradu za najbolju knjigu poezije iste godine na bosanskoj republičkoj manifestaciji “Trebinjske večeri poezije”.
Ana Politkovska
Ana Politkovskaja (Анна Политковская) (New York, 30. august 1958. - Moskva, 7. oktobar, 2006.) uticajna ruska novinarka, dopisnica Novaje Gazete, borac za ljudska prava.
Biografija
Ukrajinsko-ruskog porijekla, rođena je kao Ana Mazepa u New Yorku gdje su njeni roditelji boravili kao diplomati. Obrazovala se u Rusiji i završila novinarstvo na moskovskom Državnom univerzitetu. Diplomirala je na temu pjesnikinje Marine Cvetajeve. Radila je za Izvjestja, a zatim prešla u list aviopreduzeća Aeroflota. To joj je omogućilo da avionom proputuje Rusijom uzduž i poprijeko. Godine 1999. suprug Aleksandar Politkovski ju je ostavio ne mogavši više izdržati njenu aktivnost i brojne prijetnje koje je primala. Ana Politikovskaja bila je majka dvoje djece.
Karijera
Dolaskom perestrojke prešla je na nezavisne medije: najprije Obščaja gazeta, a od 1999. Novaja gazeta. Poseban interes imala je prema Čečeniji. Bila je žestoka protivnica Putinovog režima te razotkrivala istinu iza Putinove politike.
I sama je često postajala sudionik vijesti pa je učestvovala u pregovorima oko puštanja talaca u moskovskom pozorištu Dubrovka u oktobru 2002. i dostavljala taocima hranu i piće, međutim ta kriza je završila pokoljem nevinih kao i sve ostale, a u sjeni talačke krize u beslanskoj školi na vidjelo je izašao i slučaj trovanja Politikovske na putu onamo. Naime tokom leta joj je poslužen otrovani čaj od kojeg joj je odmah pozlilo te je izgubila svijest, a do Beslana nije ni stigla. Politkovska je u svojim člancima jasno pokazala koga smatra odgovornim za terorističke napade i za pokolj koji svaki put uslijedi pod parolom borbe protiv terorizma. Više od njenih članaka govore jedino pokušaji da je se ušutka, a pogotovo onaj krajnji i konačni.
Dobitnica je brojnih nagrada:
Prijetnje i smrt
Godine 2001. morala je pobjeći u Beč nakon ponovljenih prijetnji e-poštom od policijskog službnika Sergeja Lapina, kojeg je optužila za zločine nad civilima i pogubljenje Čečena Zelimhana Murdalova. Godine 2004. za dlaku je izbjegla atentat trovanjem. Otrov joj je podmetnut u čaj koji je popila u avionu na putu za Beslan, gdje bi izvještavala o događaju i zacijelo učestvovala u pregovorima. Ubijena je Moskvi 7. oktobra 2006. u 16:10 sati, dok je izlazila iz kabine lifta u svojoj zgradi u Lesnoj ulici u Moskvi, gdje je živjela u unajmljenom stanu. Njeno tijelo je u liftu otkrila jedna susjeda pet minuta nakon ubistva i pozvala je policiju. Uz tijelo se na mjestu ubistva (kao i inače u takvim slučajevima) nalazio i pištolj tipa Makarov te četiri čahure. Riječ je o podmetnutom oružju iz kojeg zapravo nije izvršeno ubistvo. Vjerovatnije je da je korišteno oružje marke Iž s prigušivačem. Dva smrtonosna hica ispaljena su joj u srce, jedan u rame, a jedan u glavu. Policija tobože istražuje njeno ubistvo, ali prvi potez bio je pljenidba njenog računara na kojem je pripremala članak o mučenjima u Čečeniji. Politkovskaja je ubijena upravo na Putinov rođendan i dok cijeli svijet izražava žaljenje i zahtijeva istragu, Kremlj šuti. Nakon Igora Dominikova i Jurija Ščekočihina, Politkovskaja je treći ubijeni novinar Nove gazete, a od dolaska Putina na vlast 2000. godine, ona je dvanaesti ubijeni novinar. Novaja gazeta ponudila je nagradu od gotovo milion dolara za informacije koje bi pomogle u pronalaženju počinitelja ubistva. Sahranjena je na Trojekurovskom groblju uz veliki sprovod 10. oktobra 2006. Na sprovodu nije primijećen nijedan vladin službenik. Šef policije koji je angažovao ljude da je uhode osuđen je na 11 godina zatvora. Njene ubice, Lom Ali Gajtukaev i Rustem Mahmudov osuđeni su na doživotnu robiju. Saučesnik policajac Sergej Kađikurbanov osuđen je na 20 godina zatvora.
Reakcije na atentat
Iz reakcija analitičara i medija, ruskih i stranih, vidljiv je osjećaj da je Kremlj manje-više direktno upleten u ovo kao i prethodna profesionalna ubistva. U nedjelju 8. oktobra održane su velike demonstracije pred zgradom ruske ambasade u Helsinkiju. Prema procjenama Helsingin Sanomata okupilo se oko 2000 ljudi. Bile su to demonstracije protiv Putinove vladavine. Sljedećeg dana demonstracije su održane u Francuskoj pred ruskom ambasadom u Parizu i u Strasbourgu. U vrijeme sprovoda Ane Politkovske, Putin je upravo slijetao u Drezden. No ondje je naišao na još veće kritike povezane s njenim ubistvom. Dočekale su ga demonstracije u kojima je izraženo mišljenje da on stoji iza (ne samo ovog) ubistva. Tek na insistiranje Angele Merkel izjavio je da je to ubistvo "nedopustivo".
Francuska
Francuska, službeno Republika Francuska , jest suverena država u Zapadnoj Evropi koja uključuje i nekoliko prekomorskih departmana i teritorija. Francuska se graniči sa Belgijom, Luksemburgom, Njemačkom, Švicarskom, Italijom, Monakom, Andorom i Španijom. Jedna je od samo tri zemlje (uz Maroko i Španiju), koja ima i atlantsku i mediteransku obalu. Zbog svog oblika, za Francusku se često koristi naziv Heksagon (francuski: l’Hexagone).
Po površini je najveća zemlja Zapadne Evrope i Evropske unije, dok je treća zemlja po površini u Evropi. S gotovo 67.000.000 stanovnika, druga je najmnogoljudnija zemlja Evropske unije. Unitarna je polupredsjednička ustavna republika sa glavnim gradom Parizom, koji je najveći grad te kulturno i prometno središte zemlje. Aktuelni Ustav, usvojen 4. oktobra 1958. godine, definiše državu kao sekularnu i demokratsku, uz suverenitet koji proizlazi iz naroda. Nacionalni ideali izneseni su u slavnoj Deklaraciji o pravima čovjeka i građanina, jednom od najranijih dokumenata o ljudskim pravima, koja je donesena 26. augusta 1789. godine u jeku Francuske revolucije.
Francuska je bila dominantna svjetska i evropska sila još od kasnog srednjeg vijeka, a najveći utjecaj imala je u periodu od druge polovine 19. do sredine 20. stoljeća, kada je posjedovala drugo najveće kolonijalno carstvo na svijetu, poslije Britanskog. Tokom svoje duge i bogate historije, Francuska je izrodila cijeli niz uglednih i utjecajnih umjetnika, naučnika i mislioca tako da i danas ostaje jedan od globalnih kulturnih centara. Francuska je četvrta u svijetu po broju spomenika na UNESCO-ovoj listi svjetske baštine, a godišnje privlači oko 83.000.000 stranih turista - više nego ijedna druga zemlja u svijetu.
Francuska zadržava status globalne velesile, vršeći snažan kulturni, ekonomski, vojni i politički utjecaj kako u Evropi tako i u svijetu. Francuska ima peti najveći vojni budžet u svijetu, treća je po broju nuklearnog oružja i druga po broju diplomatskih misija. Zahvaljujući svojim prekomorskim posjedima, Francuska uživa drugi najveći privredni pojas u svijetu. Francuska je razvijena zemlja i peta svjetska ekonomija po nominalnom BDP-u, odnosno sedma po paritetu kupovne moći. Što se tiče situacije po pojedinim domaćinstvima, Francuska je najbogatija zemlja u Evropi i četvrta u svijetu.
Francuski građani uživaju visoki životni standard dok se zemlja nalazi na samom vrhu na poljima obrazovanja, zdravstvene skrbi, očekivanog trajanja života, građanskih sloboda i razvoja. Francuska je jedna od zemalja osnivača Ujedinjenih nacija te drži jedno od stalnih mjesta u Vijeću sigurnosti. Francuska je, također, članica brojnih međunarodnih organizacija, poput Frankofonije, G8, G20, NATO-a, OECD-a, WTO-a i Latinske unije. Francuska je i jedna od osnivača i vodećih zemalja Evropske unije.
Historija
mini|230px|lijevo|[[Napoléon Bonaparte, francuski vojskovođa, konzul i car]]Prvi pisani podaci o historiji Francuske govore o dešavanjima još u željeznom dobu. Današnja Francuska je Rimljanima bila poznata kao Galija. Rimski pisci su naglašavali prisustvo tri glavne etno-lingvističke skupine na tom području: Gali, Akvitanci i Belgi. Tokom 1. milenija p.n.e. Grci, Rimljani i Kartaginjani su osnovali kolonije na mediteranskoj obali i ostrvima. Nakon toga je Rimska republika anektirala južnu Galiju i uspostavila provinciju Gallia Narbonensis krajem 2. stoljeća p.n.e., a rimske snage na čelu sa Julijem Cezarom su osvojile ostatak Galije u Galskim ratovima (58. - 51. p.n.e.). Nakon toga je nastala galsko-rimska kultura koja je Galiju sve više integrisala u Rimsko carstvo.
U kasnim fazama Rimskog carstva, Galija je bila meta barbarskih napada i migracija, a najviše od germanskih Franaka. Franački kralj Klovis I je ujedinio većinu Galije krajem 5. stoljeća, stvarajući Franačku državu koja će biti dominantno carstvo u regiji stotinama godina. Franačka moć je dostigla svoj vrhunac tokom vladavine Karla Velikog. Srednjevjekovna Kraljevina Francuska je nastala od zapadnog dijela Karlovog Karolinškog carstva, koje je bilo poznato kao Zapadna Franačka. Ova Kraljevina Francuska povećava svoj ugled tokom vladavine dinastije Capet koju je osnovao Hugo Capet 987. godine. Nakon smrti posljednjeg francuskog kralja iz dinastije Capet 1328. godine, došlo je do nasljedne krize koja je dovela do niza sukoba poznatih kao Stogodišnji rat između dinastije Valois i dinastije Plantagenet. Rat je formalno započeo 1337. godine pokušajem Filipa VI da iskoristi vojvodstvo Akvitaniju protiv engleskog kralja Edvarda III. Uprkos ranoj pobjedi dinastije Plantagenet i hvatanju francuskog kralja Ivana II, sreća se okrenula u korist dinastije Valois. među značajnim figurama ovog rata je bila Jovanka Orleanka, francuska djevojka koja je predvodila francuske snage protiv engleza uspostavljajući sebe kao nacionalnu heroinu. Rat je završen pobjedom dinastije Valois 1453. godine.
Pobjeda u Stogodišnjem ratu je imala učinka na jačanje francuskog nacionalizma i znatno povećanje moći i dometa Francuske monarhije. U periodu poznatom kao Ancien regime, Francuska je pretvorena u centralizovanu apsolutnu monarhiju. Tokom narednih stoljeća, Francuska je doživjela renesansnu i protestantsku reformaciju. Na vrhuncu Hugenotskih ratova, Francuska je dospjela u još jednu nasljednu krizu nakon smrti Henrika III posljednjeg francuskog kralja iz dinastije Valois, u kojoj su se borili rivali iz dinastije Bourbon i dinastije Guise. Henrik, kralj Navare, kao potomak dinastije Bourbon je bio pobjednik u ovom sukobu uspostavivši dinastiju Bourbon. Nakon što je osnovala kolonijalno carstvo u 16. stoljeću, Francuska je doživjela svoj politički vrhunac tokom vladavine Luja XIV, graditelja Versajske palate. Krajem 18. stoljeća, monarhija je svrgnuta u Francuskoj revoluciji. Zemlja je proglašena republikom do proglašenja Francuskog carstva od strane Napoleona Bonaparte. Nakon poraza Napoleona u Napoleonovim ratovima, Francuska je prošla kroz nekoliko režima; prvo je bila monarhija, a onda kratko kao Druga republika, a zatim kao Drugo carstvo i na kraju je osnovana Treća Francuska republika 1870. godine.
Francuska se tokom Prvog svjetskog rata borila sa Velikom Britanijom, Rusijom, Italijom i drugim malih saveznicima protiv Njemačke i Centralnih sila. Francuska je bila i jedna od savezničkih snaga u Drugom svjetskom ratu kada je zauzela nacistička Njemačka 1940. godine. Treća republika je demontirana i većine zemlje je bila pod direktnom kontrolom Njemačke, a na jugu je bila pod kontrolom kolaboracionistička Višijevska vlada. Tokom ovog perioda, životni uslovi su bili surovi a mnogi jevreji ubijeni. Charles de Gaulle je predvodio slobodni francuski pokret koordinirajući ratnim otporom. Nakon oslobođenja u ljeto 1944. godine osnovana je Četvrta republika. Francuska se polako ekonomski oporavila čime je praćen bejbi-bum koji je promijenio vrlo nisku stopu nataliteta. Dugi ratovi u Indokini i Alžiru su ispraznili francuske resurse i završili političkim porazom Francuske. U jeku Alžirske krize 1958. godine, Charles de Gaulle uspostavio Petu Francusku republiku. Godine 1960. većina francuskih kolonija je postala nezavisna, a manji dijelovi su uključeni u Francusku državu kao prekomorski departmani i kolektiviteti. Od Drugog svjetskog rata, Francuska je stalni član Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija i NATO-a. Odigrala je centralnu ulogu u procesu evropskog ujedinjenja koji je doveo do Evropske unije. Uprkos sporom ekonomskom rastu posljednjih nekoliko godina i problema sa muslimanskom manjinom, ona je i dalje snažan ekonomski, kulturni, vojni i politički faktor u 21. stoljeću.
Geografija
Reljef Francuske je u osnovi dosta jednostavan. Pretežan dio Francuske čine niski stari masivi. Najveći i najstariji je Centralni masiv, koji zahvata veliki dio jugoistočne i centralne Francuske. On je izgrađen od veoma starih stijena. Na Centralnom masivu ima više starih vulkanskih kupa koje jedva dosežu 2.000 metara visine. Od mlađih planina na istoku Centralni masiv je odvojen dubokom dolinom rijeke Rone. Starih pobrđa ima i na poluotoku Bretenja. Druga oblast starih planina nalazi se na sjeveroistoku Francuske, na granici prema Njemačkoj. To je masiv Vogeza, starih, jako sniženih i raščlanjenih planina. Između Vogeza i Centralnog masiva nalaze se niska, prohodna i dobro naseljena pobrđa.
Klima
Francuska se klimatski dijeli na četiri oblasti: oblast okeanske (atlantske), umjereno kontinentalne, mediteranske i planinske klime. Izrazitu okeansku klimu ima sjeverozapadni i zapadni dio Francuske. Prostori okeanske klime odlikuju se veoma blagim zimama i umjereno toplim ljetima. Kiše su prilično ravnomjerno raspoređene prema mjesecima. Godišnja količina padavina je umjerena i iznosi od 800 mm. Najveći dio istočne Francuske ima umjereno kontinentalnu klimu. U ovom klimatskom području ljeta su mnogo toplija nego na zapadu. Zime su umjereno hladne i pretežno sušne. Pjeskovite kiše naročito padaju u toplijem dijelu godine. Godišnja količina padavina ne prelazi 700 mm. Jugoistočna Francuska, prostori uz Sredozemno more odlikuje se izrazitom mediteranskom klimom. Mediteranskoj klimi obilježja daju duga, topa i sušna ljeta i blage i kišovite zime. Godišnje u ovim prostorima izluči se više od 1.000 mm padavina.
Visoki predjeli Alpa, Pirineja i dijelom Jure imaju planinsku klimu s dugim i hladnim zimama i svježim ljetima. Planisnki prostori imaju veću količinu padavina. Neki dijelovi Alpa godišnje dobijaju do oko 3.000 mm padavina.
Rijeke
mini|desno|220px|Donji tok rijeke [[Sena (rijeka)|Sene]] Francuska ima dobro razvijenu riječnu mrežu. Najviše rijeka dotječe u Atlantski okean. Rijeke Atlantskog okeana imaju tokom godine prilično ujednačenu količinu vode. Sve one u srednjem i donjem dijelu toka imaju karakter mirnih ravničarskih rijeka. Ušća su im potopljena i tako proširena. Zahvaljujući tome, na ušćima su izgrađene velike morske luke. Najveće rijeke sliva Atlantskog okeana su: Garona, Loara i Sena. Na krajnjem sjeveroistoku je najveća rijeka Mozel. Ona iz Francuske otječe u Rajnu u Njemačku. Najveća rijeka Sredozemnog sliva je Rona. Ona prikuplja vode Alpa, pa je to plahovita rijeka, bogata vodom. Većina francuskih rijeka je međusobno povezana plovnim kanalima. U planinskim izvorištima mnogih rijeka, posebno onih koje nastaju u Alpama i masivu Jure, izgrađene su mnogobrojne elektrane.
Flora
Kao i inače u zapadnoj Evropi, prirodni biljni pokrov je jako izmjenjen i u Francuskoj. Ranije su najveći dio zapadne Francuske prekrivale listopadne šume i prirodni pašnjaci. Šume su gotovo potpuno iskrčene. Ravnice su pretvorene u plodne oranice, livade i pašnjake. Na šumskim krčevinama zasađeni su vinogradi i voćnjaci. Samo se, tu i tamo, nalaze ostaci nekadašnjih šuma koje se posebnom brigom ljudi štiti od daljeg uništavanja. Nešto više, pretežno listopadnih, šuma ima na istoku. Crngorične šume prekrivaju dijelove mlađih nabornih planina. Na jugu Francuske, uz mediteransko primorje, prirodni i biljni pokrov čine makija i zimzelene šume.
Politika
mini|desno|200px|[[Emmanuel Macron]] Francuska je unitarna polupredsjednička republika s dugogodišnjom demokratskom tradicijom. Ustav Francuske je usvojen na referendumu 28. septembra 1958. godine. Novi ustav značajno je ojačao izvršnu vlast u odnosu na onu legislativnu. Egzekutiva je bicefalna: Predsjednik Republike (trenutno Emmanuel Macron), koji je šef države i bira se direktno na izborima na mandat od 5 godina (prethodno 7 godina), i Vlada, na čijem je čelu premijer kojeg imenuje predsjednik. Aktuelna premijerka je Élisabeth Borne.
HLA-DPB1
DP(W2) beta lanac HLA klase II antigena histokompatibilnosti jest protein koji je kod ljudi kodiran genom HLA-DPB1 sa hromosoma 6.
Francuska
Politika
Politiku Francuske odlikuju dva suprotstavljenja bloka: lijevi blok okupljen oko Socijalističke partije i desni, prethodno okupljen oko stranke Okupljanje za republiku, a danas oko njenog nasljednika, Unije za narodni pokret.
HLA-DPB1
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 258 aminokiselina, a molekulska težina  29.159 Da.
Francuska
Administrativna podjela
Francuska je podijeljena na 27 administrativnih regija (région), od kojih se 22 nalaze u Kontinentalnoj Francuskoj. Regije su podijeljene na 101 departman (département). Broj departmana se koristi, između ostalog, u poštanskim brojevima i registracijskim oznakama vozila.
HLA-DPB1
Funkcija
HLA-DPB pripada paralozima beta lanca HLA klase II. Ova molekula klase II je heterodimer koji se sastoji od alfa (DPA) i beta lanca (DPB), oba usidrena u membrani. Ima centralnu ulogu u imunskom sistemu prezentirajući peptide izvedene iz vanćelijskih proteina. Molekule klase II eksprimiraju se u antigen-prezentirajučim ćelijama (APC: B-limfociti, dendritske ćelije, makrofagi). Beta-lanac je otprilike vlik 26-28 kDa i njegov gen sadrži šest egzona. Egzon 1 kodira vodeći peptid, egzoni 2 i 3 kodiraju dva vanćelijska domena, egzon 4 kodira transmembranski domen, a egzon 5 kodira citoplazmatski rep. Unutar DP molekula i alfa lanac i beta lanac sadrže polimorfizme koji određuju specifičnosti vezivanja peptida, što rezultira u do četiri različite molekule.
Francuska
Administrativna podjela
Departmane čini 341 okrug (arrondissement), koji se sastoje od 4051 kantona (canton), a njih sačinjava 36697 komuna (commune). Komune biraju (gradska) vijeća, zbog čega je većina komuna član određene grupe koja se sastoji od dviju ili više komuna, sa zajedničkim vijećem.
Od 101 departmana, njih pet (Francuska Gvajana, Gvadalupa, Martinik, Mayotte, Réunion) je u prekomorskim regijama, koje su ujedno i departmani (Départements d'outre-mer). Ostali prekomorski posjedi Francuske svrstani su u pet kolektiva (Collectivité d'outre-mer) (Francuska Polinezija, Saint Barthélemy, Sveti Martin, Sveti Petar i Mikelon, Wallis i Futuna), jedan sui generis kolektiv (Nova Kaledonija), te Francuski južni i antarktički teritoriji i otok Clipperton.
thumb|desno|280px|Regije kontinentalne Francuske thumb|desno|280px|Francuski departmani
Privreda
mini|lijevo|200px|Francuska proizvodi 75% električne energije u nuklearnim elektranama, po čemu je na prvom mjestu na svijetu. Francuska privreda pripada skupini najrazvijenijih zemalja svijeta. U svim privrednim djelatnostima ostvaren je visok stepen razvijenosti.Francuska ekonomija se sastoji od razvijenog privatnog poduzetništva i znatnog ali opadajućeg državnog vlasništva. Velike površine obradive zemlje, primjena najnovije tehnologije i subvencije učinile su Francusku vodećom poljoprivrednom silom Zapadne Evrope. Vlada i dalje vrši znatan uticaj na ključne segmente infrastrukture. Ima većinsko vlasništvo u željezničkim, energetskim, zrakoplovnim i telekomunikacijskim tvrtkama. Od početka 1990-ih država postupno prodaje svoje udjele u France Telecom, Air France i osiguravajućim, bankovnim i vojnim segmentima.
Francuska je zajedno sa 11 drugih članica Evropske Unije uvela euro 1. januara 1999. godine. Euro je početkom 2002. godine posve zamijenio francuski franak.
Industrija
Industrija je visoko razvijena. Francuska ima dobro razvijenu metalurgiju i metalnu industriju, mašinogradnju, industriju saobraćajnih sredstava (automobilsku, avionsku, industriju vagona, lokomotiva i brodova), elektro i elektroničku industriju. Kozmetička i tekstilna (modna konfekcija) industrije su najrazvijenije u svijetu. Hemijska i prehrambena industrija dopunjavaju skladan industrijski razvoj Francuske. U svjetskoj proizvodnji i trgovini Francuska se nalazi odmah poslije SAD-a, Njemačke i Japana.
Rudarstvo
Rudna bogatsva Francuske dosta su ograničena. Ona ima solidne zalihe željezne rude, kalija i boksita. Prema proizvodnji i preradi ovih ruda, Francuska zauzima visoko mjesto u svijetu.
Energetski potencijal ne zadovoljava potrebe visoko razvijene zemlje. Francuska, s obzirom na to da nema dovoljno vlastitog uglja i nafte, uvozi naftu i zemni plin. Ona je dobro iskoristila svoj vodni potencijal, izgrađene su i mnoge nuklearne elektrane, a u novije vrijeme i elektrane koje koriste snagu plime i oseke za proizvodnju električne energije.
Stočarstvo i ratarstvo
U ratarskoj proizvodnji najviše se proizvode žitarice, industrijsko bilje i povrće. Proizvodnja srednjoevropskog voća prevazilazi domaću potrošnju. Proizvodi od voća se izvoze. U proizvodnji grožđa i vina Francuska je na prvom mjestu na svijetu. Ona ostvaruje 25% ukupne svjetske proizvodnje vina.
Stočarstvo je također dobro razvijeno. U proizvodnji goveđeg, svinjskog i mesa od peradi, ona se nalazi na petom mjestu u svijetu. U središnjim i planinskim predjelima Francuske gaji se dosta sitne stoke. Proizvodnju mesa dopunjava okeanski ribolov.
Saobraćaj
thumb|left|thumb|250px|[[TGV Duplex]] Francuska je jedna od najvećih i najznačajnijih zemalja u Evropi. Ona izlazi na niz veoma važnih mora i proteže se kroz niz veoma važnih oblasti (Atlantik, La Manche, Sredozemlje, oblast Alpa, doline Rajne i Rone), pa je mnogi smatraju "ključnom zemljom zapadne Evrope". Francuska je također visokorazvijena zemlja, što sve zajedno čini njenu saobraćajnu mrežu gustom, visoko razvijenom i sigurnom. Francuska ima razvijen drumski, željeznički, vazdušni i vodni saobraćaj. Najveći saobraćajni čvor zemlje i jedna od najvećih u Evropi je glavni grad, Pariz.
Prema podacima iz 1998. godine ukupna dužina željezničke mreže u Francuskoj je 31.939 km, od čega je 31.840 km pod nadležnošću SNCF-a. Ovo se odnosi na pruge standardnog kolosijeka. Pored toga u zemlji postoji i 99 km pruga uskog kolosijeka (1000 mm). Francuska željeznica je veoma napredna i ona je prevazišla mnoge prirodne prepreke, poput La Manche, gde postoji podzemna veza željeznicom. Također, francuska željeznica slovi za najbržu na svijetu. Gradska železnica je prisutna u svim većim francuskim gradovima. Metro sistem je prisutan u najvećim gradovima. Za razliku od drugih zemlja vozovi se kreću levom stranom (izuzev u Lionskom metrou). Pariz ima najrazvijenu metro mrežu sa 16 linija.
Ukupna dužina puteva u Francuskoj u 1998. godini je 893.300 km, od čega je na savremene autoputeve otpadalo 12.000 km, a na magistralne puteve 30.500 km. Uprava nad autoputevima je u rukama privatnih preduzeća, ali pod nadgledanjem državnih organa.
U pogledu vodnog saobraćaja ističu se sljedeće luke: Marseille, Le Havre, Dunkerque, Rouen, Nantes i Bordeaux. Najveća luka je u Marseilleu, koja je i svjetskog značaja i opslužuje više zemalja u zaleđu. Le Havre je glavna luka grada Pariza i nalazi na ušću Sene u La Manche. Sve važne luke su se razvile na ušćima velikih rijeka u more.
Stanovništvo
mini|desno|220px|Bretonski svirač Francuska je etnički veoma homogena zemlja. Više od 90% njenog ukupnog stanovništva čine Francuzi. Ostalo stanovništvo čine doseljenici iz mnogih evropskih zemalja, iz Afrike i stari Baski. Prosječna naseljenost Francuske je mnogo manja od naseljenosti u zapadnoj Evropi. Sada u Francuskoj na kvadratnom kilometru površine živi 113 stanovnika. Stanovništvo je veoma neravnomjerno razmješteno. Tako u tri veća grada i njihovoj okolini (Pariz, Marseille i Lyon) živi više od trećine ukupnog stanovništva zemlje. Dobro je naseljeni zapadni i sjeverni dio Francuske. Najmanje je naseljeni planinski predjeli na jugu i jugoistoku, Centralni masiv i Korzika. Većina Francuza živi u gradovima. Gotovo tri četvrtine stanovništva zemlje danas živi u gradskim naseljima.
Domorodačko stanovništvo čine: Flamanci na krajnjem sjeveru, Bretonci u Bretanji, Baskijci na jugozapadu, Katalonci na istočnim Pirenejima, Elzašani u Elzasu i Korzikanci na Korzici. Ne znaju se tačni podaci o manjinama, jer je pojam "etnička manjina" gotovo nepoznat u Francuskoj. Naime, još od Francuske revolucije država primjenjuje "zakon tla" (droit du sol), koji kaže da su prebivalište i etnički identitet nerazdvojni, tj. onaj ko živi u Francuskoj automatski je Francuz. Etničke manjine su kroz historiju asimilirane na sve načine, i to vrlo uspješno. Tek je nedavno, i to pod pritiskom Evropske Unije, Francuska dala važnija prava etničkim manjinama.
Jezik
Službeni jezik je francuski, ali postoji više lokalnih jezika: baskijski, bretonski, katalonski, korzički, flamanski, njemački (elzaški), oksitanski. Francuska vlada i školstvo tek su odnedavno dopustili njihovo korištenje. Regionalni se jezici danas uče u nekim školama, ali francuski ostaje jedini službeni jezik, kako na lokalnoj tako i na državnoj razini.'''
Religija
mini|desno|220px|Džamija u Parizu Glavna vjera u Francuskoj je katoličanstvo. Više od 80% stanovnika se izjašnjava kao katolici, ali to je zapravo samo tradicionalna vjerska pripadnost, jer najveći dio ljudi uopće ne drži katoličkih obreda, s obzirom da je Francuska još od Francuske revolucije vrlo svjetovna zemlja. Ipak, ona sadrži Lourdes, možda najslavnije katoličko mjesto hodočašća na svijetu.
Alfred Hugenberg
mini|desno|Alfred Hugenberg Alfred Ernst Christian Alexander Hugenberg (rođen 19. juna 1865.;umro 12. marta 1951.) je bio uticajni njemački biznismen i političar.
Francuska
Religija
Islam se u zadnjih pedeset godina jako proširio Francuskom zbog muslimanskih doseljenika iz bivših kolonija u sjevernoj Africi. Danas oko 9% stanovništva Francuske prakticira islam. Protestantizam se znatno smanjio nakon progona u 16. i 17. vijeku, pa protestanti danas čine samo 2% stanovništva. Jevreji čine samo 1% stanovništva, ali to je čak jedna trećina ukupnog broja Jevreja u Evropi. Jevrejska je zajednica oduvijek igrala vrlo važnu ulogu u Francuskoj, kako ekonomski tako i kulturno.
Alfred Hugenberg
Rođen je kao sin Karla Hugenberga, koji je bio član Pruskog parlamenta, studirao je pravo u Göttingenu, Heidelbergu i Berlinu, kao i ekonomiju u Strasbourgu.
Francuska
Obrazovanje
Kao i u skoro svim ostalim evropskim zemljama školovanje je obavezno. Djeca mogu pohađati nastavu u školama, kod kuće ili učiti samostalno. Za sada ima oko 10.000 djece i mladih koja ne pohađaju ni jedan od navedenih vidova nastave. Školstvo Francuske podijeljeno je na predškolsko (Maternelle), osnovnu školu (école élémentaire), ostale škole (collège, lycée), srednju školu i fakultet.
Alfred Hugenberg
1900. godine je Hugenberg oženio svoju rodicu drugog koljena, Gertrud Adickens.
Francuska
Kultura
Francuska kultura dala je ogroman doprinos čitavom evropskom naslijeđu. Na tlu Francuske stvoren je ogroman broj dijela koja se ubrajaju u najvrijednija ostvarenja evropske i svjetske kulturne baštine. Od srednjeg vijeka do savremenog trenutka skoro svi umjetnički stilovi imaju reprezentativne predstavnike u Francuskoj. Mnogi od njih su i nastali u Francuskoj i proširili svoj uticaj van njenih granica. Počev od arhitekture, [[slikatsrvo|slikarstva, kiparstva, muzike, književnosti do visoke mode i dizajna, Francuska, kolijevka obrazovanja, sa pravom drži prima jedne od kulturnih prijestolnica planete.
Među brojnim velikanima i genijima, spomenimo samo nekolicinu:
Književnost
mini|desno|230px|[[Sully Prudhomme - prvi francuz dobitnik Nobelove nagrade za književnost]] Francuska književnost smatra se jednom od najbogatijih i najraznolikijih književnosti, najznačajnija zbog svog istraživanja ljudskog društva i pozicija individualca u društvu. Francuska književnost reflektira kulturnu i političku historiju Francuske. Do Francuske revolucije 1789, Francuska je imala društveno uređenje prema klasnom statusu, sa pravilima koja su određivala kako se pripadnici jedne klase trebaju odnositi prema članovima druge klase. Pogled kulture i društva slijedio je hijerarhijsku strukturu društva, uključujući i književne žanrove i stilove. Hijerarhija žanrova imala je epiku na vrhu, a prozne žanrove, kao romane, na dnu. Nekoliko francuskih klnjiževnika je dobilo Nobelovi nagradu:
Muzika
mini|220px|[[Jean-Baptiste Lully|alt=]] Francuska ima dugu i bogatu muzičku tradiciju. Kroz ranije faze razvoja muzike, francuski su kompozitori ostavili velik trag na razvoju klasične muzike, dok je u savremenom periodu Francuska ponudila nekoliko značajnih imena popularne muzike. Francuska klasična muzika dugo je bila u sjeni talijanske i njemačke. Iako je francuski barok ponudio imena poput Jeana-Baptistea Lullyja, jednog od pionira opere, ili Marca-Antoinea Charpentiera, preludij čijeg je Te Deuma jedno od najprepoznatljivijih djela današnjice, dvorska muzika poticana na raskošnom dvoru Louisa XIV. nije se uspjela nametnuti u odnosu na onu svojih susjeda. Izvjesni renome postigao je i Jean-Philippe Rameau, jedan od kompozitora kasnog baroka, dok je François Couperin bio glavni predstavnik rokokoa u Francuskoj. Klasicizam je donio konačni krah dominacije talijanske muzike, no u Francuskoj nije imao značajnog odjeka. Francuska se na sceni klasične muzike u cijelosti etablira u periodu romantizma, kada se estetski duh tog pokreta masovno širi cijelom Evropom.
U 20. vijeku došlo je do brzog prodora popularnih žanrova, poput jazza, rocka i popa. Vrlo brzo, formirao se specifičan muzički žanr, poznat kao chanson française. Najznačajniji interpretatori šansona bili su Édith Piaf i Charles Aznavour. Francuski umjetnici ostavili su i značajan trag na polju elektronske muzike, ponudivši nekoliko pionirskih autora tom žanru. Jean-Michel Jarre je već tokom 70-ih godina etablirao žanr i ostvario međunarodnu karijeru, dok je David Guetta tokom 2000-ih postao jedan od najpopularnijih svjetskih muzičara. Globalnu slavu i popularnost tokom 2000-ih godina dostižu i elektronski dueti Daft Punk i Air, potonji koji je sarađivao i na nekoliko soundtrackova filmske muzike.
Gastronomija
mini|desno|250px|Poznati francuski sir Roquefort Sistemski uzgoj domaćih životinja, peradi i ribe, poboljšana obrada zemlje te kultura sira i vina sačuvana od antičkoga doba, stvorili su iz italijanske kuhinje svojevrsno umjetničko djelo, koje je Katarina Medici prenijela u Francusku. Gastronomija razvijena na toj osnovi proslavila je francusku kuhinju u svijetu. Asimilacijom vrsnih jela i iz drugih evropskih zemalja francuska gastronomija je stvorila u 19. vijeku tzv. Internacionalnu kuhinju, koja je pridonijela homogenizaciji ukusa klasifikacijom jela i vina.
U francuskim jelima rijetko ima masti, a nikada nema zaprške. Jela se zamašćuju maslacem ili uljem, a i to se uklanja sa jela ako je masnoća prevelika. Druga karakteristika francuske kuhinje je u raznovrsnosti jela. Po svom geografskom položaju Francuska je najpotpunija cjelina u pogledu ljudske ishrane u Evropi. Francuska prehrana je bogata vitaminima i vlaknima, što je od velike koristi za probavu. Još je jedna važna odlika francuske kuhinje njeno bogatstvo raznim umacima - postoji više od 3.000 patentiranih umaka u Francuskoj. Oni čine hranu bogatom i ukusnom. S druge strane, mlijeko i mliječne proizvode teško je zapaziti na tipičnoj francuskoj trpezi. Jedini izuzetak tom pravilu je poznati francuski sir. Francusko je vino često korišteno, i kao sastojak u pripremi raznih jela.
Vanjski linkovi
🇪🇺
TNT Group
TNT Group je bosanskohercehovačka medijska grupacija iz Travnika čiji je osnivač Dino Lolić.
TNT Group posjeduje dva radijska brenda (Narodni radio i TNT Radio), različitih formata sa 7 lokalnih radio stanica u Travniku, Tuzli, Zenici i Sarajevu.
Također, posjeduje četiri tematske televizije (Kanal 6 HD, Sevdah TV, TNT KIDS TV, DP HD) i mrežu od 50 news portala i niša stranica u Bosni i Hercegovini, Srbiji i Hrvatsko
Početkom 2021. godine, ova TNT Group lansira marketing agencije u Srbiji Milton Media i Hrvatskoj.
Kanal 6 HD
Kanal 6 HD je lokalna televizija koja djeluje u okviru TNT Group, a sa svojim programom pokriva područje središnjeg dijela Bosne i Hercegovine. Osnovan je 2014. godine u Travniku kada su ljudi s lokalnog radija odlučili da pokrenu televiziju. Prikazuju se zabavne emisije, popularni filmovi i serije, kratke i aktuelne vijesti iz Srednje Bosne. Kanal 6 HD je prisutan kod 30 kablovskih operatera, a prati ih 1.2 miliona gledatelja. Dio je TNT Grupacije TNT Group koju čine četiri tematske televizije, dvije radijske stanice različitih formata sa lokalnim stanicama u Travniku, Tuzli, Zenici i Sarajevu i mreža digitalnih medija u BiH, Srbiji i Hrvatskoj.
TNT Radio Tuzla
TNT Radio Tuzla je lokalna radio stanica, koja djeluje u okviru "TNT Radio", a smještena je u Tuzli. Program emituje na frekvenciji 91.2 fm i pokriva veći dio Tuzlanskog kantona. Pokrenut je 2019. godine kada je medijska grupacija TNT Group preuzela tuzlanski "Vesta radio". TNT Radio program uređen je prema potrebama slušatelja sa: oko 70% svjetske muzike i ostatak iz bivših jugoslavenskih država, kratkim lokalnim vijestima, nagradnim igrama, društveno odgovornim akcijama i reklamama.
TNT KIDS TV
TNT KIDS TV je dječiji televizijski kanal sa sjedištem u Travniku, a osnovala ga je 2016. TNT Grupacija. Program je sinhronizovan na bosanskom jeziku i usmjeren na djecu u dobi od 6 do 12 godina, a obično se sastoji od nenasilnih crtanih filmova i obrazovnih emisija. Ovaj televizijski kanal dostupan je putem kablovskih sistema širom Bosne i Hercegovine i bivše Jugoslavije.
NGC 6156
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Površinski napon
thumb|Površinski napon i [[hidrofobnost su u interakciji u pokušaju da presjeku kap vode.]] thumb|Eksperimentalna demonstracija površinskog pritiska sa sapunom
Površinski napon ili površinska napetost je sklonost sažimanju površine tečnosti koja dopušta suprotstavljanje vanjskoj sili. Površinski napon je važna osobina koja značajno utječe na ekosistem. Površinski napon je izložen, naprimjer, u svako vrijeme na svakom objektu ili insektu (npr. vodeni pauk) koji je gušći od vode u mogućnosti da pluta ili trči duž vodene površine. Na sučeljavanjima između tečnosti i zraka, površinski napon se javlja zbog većeg privlačenja vodenih molekula međusobno (zbog kohezije) nego molekula iz zraka (zbog adhezije). Mrežni efekt je unutrašnja sila na svojoj površini koja uzrokuje da se voda ponaša kao da je površina pokrivena sa zategnutom elastičnom membranom. Zbog relativno jake privlačnosti vodenih molekula međusobno, voda ima visok površinski napon (72,8 milinjutna po metru na 20°C) u odnosu na ostale tečnosti. Površinski napon je važan faktor u pojavi kapilarne reakcije.
Površinski napon ima dimenziju sile po jedinici dužine, ili energije po jedinici površine. Dvije su ekvivalentne—ali kada se odnosi na energiju po jedinici površine, ljudi koriste pojam površinska energija—što je općenitiji pojam u smislu da se odnosi također na čvrsta tijela, a ne samo na tečnosti.
U nauci o materijalima, površinski napon je korišten da opiše površinski pritisak ili energiju slobodne površine.
Uzrok
lijevo|250px|mini|Insekt male težine ne može potonuti zbog površinskog napona.
Površinski napon uzorkovan je privlačenjem između molekula tečnosti pomoću raznih međumolekularnih sila. U masi tečnosti, svaka molekula biva privlačena jednako u svim pravcima od strane susjednih molekula tečnosti, što rezultira rezultantom svih sila koja je jednaka nuli. Na površini tečnosti, molekule bivaju privlačene prema dole od strane molekula koje se nalaze dublje u tečnosti, dok ih molekule u susjednom mediju (neka to bude vakuum, zrak ili neka druga tečnost) ne pravlače tim intenzitetom. Odatle, sve molekule na površini su pod uticajem privlačne molekularne sile, koja se uravnotežuje jedino preko otpora te tečnosti na pritisak, što znači da nema rezultantne sile privlačenja molekula sa površine od strane molekula u dubini tečnosti. Međutim, postoji sila koja umanjuje površinu, te zbog ovoga površina tečnosti dobija rastegnutu elastičnu membranu. Zbog ovoga se tečnost stišće sve dok ne dobije lokalno najmanju moguću površinu.
Drugi način da ovo sagledamo je da molekula u kontaktu sa susjednom molekulom ima niže energetsko stanje od slučaja kada nije u kontaktu sa susjednom molekulom. Unutrašnje molekule imaju sve susjedne molekule koje mogu imati. Ali granične molekule imaju manje susjednih molekula od unutrašnjih, te su, zbog toga, na višem energetskom stanju. Kako bi tečnost smanjila svoje energetsko stanje, mora smanjiti broj graničnih molekula, te, zbog toga, mora smanjiti svoju površinu.