cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bolest nervnog sistema
Lumbarna punkcija
Slabinska punkcija (LP), također poznata kao spinalna tapka, je procedura u kojoj se šuplja igla ubacuje u subarahnoidni prostor kičmene moždine, omogućavajući sakupljanje cerebrospinalne tekućine (CSF) za prikupljanje i naknadnu analizu. Broj crvenih i bijelih krvnih zrnaca, nivoi proteina i glukoze, te prisustvo abnormalnih ćelija ili patogena kao što su bakterije i virusi, sve se može pregledati. Prozirnost i boja tekućine također mogu dati korisne informacije koje mogu pomoći u dijagnozi.
Tretmani
Tretmani za poremećaje nervnog sistema variraju u zavisnosti od stanja i mogu uključivati intervencije kao što su lijekovi, hirurgija i terapija.
5. januar
5. januar / siječanj (5. 1) jest 5. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 360 dana (361 u prijestupnoj godini).
Armenski genocid
mini|250px|april 1915
Armenski genocid je skupno ime za dva događaja u kojima su Turci na teritoriji Turske pobili i raselili velik broj Armenaca, čime je na tom području nestao zapadni armenski jezik. Politički krugovi u Turskoj događaj nazivaju Armenski masakr i osporavaju termin genocid. Do sada ne postoji sudska verifikacija događaja pred Međunarodnim sudom pravde koji je nadležan za slučajeve kršenja konvencije o genocidu koja bi potvrdila tvrdnje Armenaca da se radi o genocidu.
Prvi pokolj Armenaca
200p|mini|desno|Spomen-obilježje na armenski genocid na [[erevanskom brdu Cicernakaberd]] 1890. godine je u Osmanlijskom Carstvu živjelo 2,5 miliona Armenaca, od kojih su većina bili vjernici Armenske katoličke crkve ili Armenske apostolske crkve. Rusija je Armence podupirala u njihovim zahtjevima za autonomijom jer je željela oslabiti Osmanlijsko Carstvo. Iako je autonomaški pokret brzo rastao, Abdul-Hamid je odlučio zadržati vlast nad tim područjem.
Osmanlijska vlada je potakla protivarmenske osjećaje kod Kurda, susjeda Armenaca, pa su Armenci zbog toga i zbog povišenja poreza podigli ustanak. Osmanlijska vojska i kurdske paravojne snage pobile su 1894. na hiljade Armenaca i spalile mnogo sela. Dvije godine kasnije su armenski revolucionari zauzeli osmanlijsku banku u Istanbulu da bi privukli pažnju međunarodne javnosti. Odredi Turaka zatim su pobili 50.000 Armenaca. Stepen upletenosti osmanlijske vlade u te odrede nije dobro poznat i predmet je rasprave.
Drugi pokolj Armenaca
Rusija i Osmanlijsko Carstvo su ušle u Prvi svjetski rat kao neprijatelji. Osmanlije su Armence smatrali ruskom petom kolonom. U februaru 1915. svih 60.000 mobiliziranih armenskih vojnika zatvoreno je u radne logore i poslije ubijeno. Armence u blizini fronta (slična je sudbina zadesila i ljude daleko od linije fronte) potjerali su da pješače prema negostoljubivim pustinjskim krajevima Sirije i Mezopotamije, a 24. aprila su u Istanbulu i drugim velikim turskim gradovima uhapšeni i pobijeni armenski intelektualci.
Ukupno je tako izginulo oko milion i po ljudi, dok se preživjeli nakon rata nisu mogli vratiti kući, pa su se iselili u ruski dio Armenije ili Zapadnu Evropu, Sjevernu Ameriku i Australiju.
Te rane nisu posve zacijelile i još utiču na odnose između između Armenije i Turske. Zvanična Turska se ne slaže sa terminom genocid i tvrdi da su samo neki zapovjednici "otišli malo predaleko" dok veliki broj evropskih država a posebno Armenija tvrdi da su ti događaji bili planirani i da ih se može nazvati samo genocidom. Taj je stav 1985. i 1986. zauzeo i UN, a godinu dana kasnije i Evropski parlament. Neke su armenske organizacije (npr. ASALA) u drugoj polovini 20. vijeka terorističkim napadima neuspješno pokušale natjerati Tursku da promijeni stav.
Jasno je da je međunarodna zajednica znala za te događaje, a nije reagirala drukčije (osim američkog ambasadora) nego mlakim protestima ambasadora. Postoji i priča o tome da je Hitler u pripremama za "konačno rješenje židovskog pitanja" izjavio: "Ko danas više spominje istrijebljenje Armenaca?"
Spomen-park u Erevanu
Kad se 1965. obilježavala 50. godišnjica genocida, javila se zamisao o postavljanju spomenika, koji je po nacrtima arhitekata Kalašjana i Mkrtčjana dvije godine kasnije postavljen na brdu Cicernakaberd nad klancem rijeke Hrazdan. Obelisk visok 44 metra simbolizira preporod Armenaca, a 12 blokova postavljenih u krug predstavlja 12 izgubljenih pokrajina na području današnje Turske. Unutar tog kruga gori vječna vatra. Od spomenika vodi park sa zidom dugim 100 metara na kojem pišu imena krajeva za koje se zna da su se u njima vršili pokolji. Na kraju tog parka je 1995. otvoren mali muzej s osnovnim podacima o događajima, kao i fotografijama njemačkih fotografa (turskih saveznika u 1. svjetskom ratu) i publikacija o genocidu na raznim jezicima. Pokraj muzeja je prostor gdje strani državnici sade spomen-drveće.
Obilježavanje
Armenci svake godine obilježavaju dan genocida brojnim manifestacijama. Godinama pokušavaju navesti Tursku na priznavanje ovog događaja. Naprimjer, za 90. godišnjicu 2005. godine, na armenskim TV kanalima mogli se vidjeti kako su u glavnom gradu, Erevanu, stotine hiljada ljudi obišle memorijal te su oko vječne vatre postavili zid napravljen od cvijeća, slažući cvjetove, visok preko metar i dugačak možda stotinjak metara... Istovremeno, u Los Angelesu, gdje živi velik broj Armenaca, u kolonama su protestirali uz transparente.
Britanski izvori govore o mogućih milion žrtava, dok s druge strane, turski historičari govore o "nekoliko stotina hiljada" koji su stradali "u građanskom ratu u kojem je bilo žrtava na obje strane".
Kažite mi, zašto vam je važno priznavanje genocida?
''- Zašto je hebrejima bilo bitno priznanje njihovog genocida? Mi samo želimo da se prizna historijska istina. Ovo priznanje više znači turskom narodu nego nama, jer njemački narod je krenuo naprijed nakon što su priznali što je fašistički režim učinio. Mi, Armenci, želimo dobrosusjedske odnose s Turskom, želimo normalno živjeti i trgovati. Ali to će biti moguće tek onda, kada patnje našeg naroda budu priznate...''
Lov na kitove
mini|desno|350px|Ulovljeni kitovi na [[Farska ostrva|Farskim ostrvima]] Kitolov je lov na kitove, najčešće s brodova. Cilj je bio dobijanje trana za gorivo ali je služio i kao industrijska sirovina. Za razliku od cijenjenog trana, kitovo meso je počelo igrati neku komercijalnu ulogu tek pred kraj 20. vijeka. Osim toga, neki ribari misle da bi kitove trebalo desetkovati jer osim bolesti, nemaju prirodnih neprijatelja pa bi mogli destabilizirati ekološku ravnotežu.
Historija lova na kitove
Nalazi crteža na stijenama i kostiju na jugu korejskog poluotoka dokazuju da su na tom području ljudi lovili kitove još prije 7000 godina. Pećinski crteži nađeni u Skandinaviji također dokazuju više milenija staru tradiciju kitolova u Evropi. Sjevernoamerički narod starosjedilaca Inuiti tradicionalno i danas love kitove služeći se pri tome kopljem koje bacaju na kita iz kajaka.
Još u 12. vijeku su se Baski intenzivno bavili lovom na kitove.
Veliki lov na kitove počeo je u ranom 17. vijeku, a s vremenom se samo povećavao tako dugo, dok je zbog velikog pada broja životinja u svjetskim okeanima izgubio na rentabilnosti. Pa i tada su otpori zabrani kitolova bili vrlo jaki.
Kitov tran je bila važna sirovina za umjetnu rasvjetu. Osim toga od njega su se proizvodili sapun, kreme, supe, boje, želatina ili čak i jestive masti. U početku je bio neophodan i za proizvodnju nitroglicerina. Još nakon Prvog svjetskog rata je vodstvo britanske vojske smatralo da: "bez kitovog ulja Vlada ne bi mogla dobiti bitku ni za prehranu, ni za municiju".
Ulješura je lovljena zbog velike količine spermaceta (oko 2 tone) koji se nalazi u istoimenom organu u glavama ove vrste kitova kao i zbog vrlo rijetke mirisne tvari ambre. Ambra je neprobavljivi ostatak lignji u crijevima ulješure, a zbog ugodnog mirisa, ona je u 19. vijeku bila važna sirovina u proizvodnji parfema. Spermacet je dobar za proizvodnju svijeća, za čišćenje rublja, proizvodnju kozmetike i kao mazivo.
U početku su se kitovi lovili malim, snažnim čamcima na vesla s posadom od šest do osam ljudi koji su ga ubijali harpunima i kopljima. Ubijeni kit bi se vukao uz bok broda, skinulo mu se salo, a ostatak ostavio galebovima i ribama.
Sa pojavom "topa" koji je izbacivao harpun počeo je i lov na brže kitove, kao što su perajari i plavi kitovi. Glad za gorivom iz kitove masti opala je s pojavom petroleja, ali na žalost kriza koja je tada zahvatila čitavu tu privrednu granu nije dugo trajala. Pojavio se margarin pa zatim i razdoblje povećane potrebe za nitroglicerinom pred početak Prvog svjetskog rata zbog proizvodnje municije.
Syngman Rhee
Syngman Rhee (Singman Ri), poznat i kao Yi Seungman (Haeju, 26. mart 1875. – Honolulu, 19. juli 1965.), južnokorejski političar i državnik, bio je prvi predsjednik Južne Koreje. Kao izraziti protivnik komunizma vodio je Južnu Koreju u Korejskom ratu. Nakon protesta zbog namještenih izbora (četvrtih na kojima je pobjedio) Rhee je uz pomoć američke CIA-e izbjegao na Havaje gdje je na kraju i umro od posljedica moždanog udara.
NGC 1072
NGC 1072 (također poznat kao IC 1837, IRAS 02409+0005, MCG 0-7-88, PGC 10315 i UGC 2208) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 369 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,50 (161 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (54 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 20. decembra 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Blatnica (Čitluk)
Blatnica je naseljeno mjesto u općini Čitluk, Bosna i Hercegovina.
OceanGate
Incident na Titanu 2023
18. juna 2023. Titan je nestao u sjevernom Atlantskom okeanu kod obale Newfoundlanda. Podmornica je prevozila ekspediciju turista, uključujući Hamish Hardinga, Paul-Henri Nargeoleta, Shahzada Dawooda i njegovog sina Sulemana, i osnivača OceanGate-a, Stockton Rusha, kako bi vidjeli olupine RMS Titanic. Nestanak podmornice pokrenuo je opsežne napore potrage i spašavanja.
Kabala
Kabala (na jevrejskom, קַבָּלָה, qabbālāh, kabbalah, "prijem, svetkovina"; također na raznim evropskim jezicima pisano kao cabala, cabalah, cabbala, cabbalah, kabala, kabalah, kabbala, qabala, qabalah, kaballah) je mistički pokret u jevrejstvu koji se pojavio u Evropi oko 13. vijeka. Osnovne crte kabale su predstavljene mističkim sistemom koji pruža uvid u i saznanje božanske prirode. Prema tome, kabala je učenje o ezoteričkom znanju Boga i njegovih zakona. Najpoznatiji mistični spis je tzv. Zohar, sastavljen u 13. vijeku od strane rabina Moses de Leon iz Granade u Španiji.
Povezanost Boga sa svijetom pojašnjava se pojmom sefira.
Danas poznajemo deset sefira, obično prikazivanih kao stablo ili kao razgranati svijećnjak.
1.	KETER, Kruna - tačka je ravnoteže.
2.	HOKMA, Milosrđe - prvi je atribut Stupa milosti.
4.	HESED, Mudrost - drugi je atribut Stupa milosti.
5.	GEVURA, Sud - predstavlja božansku pravdu, kao i ljudsku krutost.
6.	TIFERET, Ljepota
7.	NEZA, Vječnost - treći je atribut Stupa milosti.
8.	HOD, Odjek - najniži je atribut Stupa strogosti.
9.	JESOD, Temelj
10.	MALKUT, Kraljevstvo.
Glacijalni proces
mini|desno|175px|Glečer Franz Joseph Glacijalni proces je geomorfološki proces koji nastaje djelovanjem leda, snijega i mraza (niskih temperatura). Ovako su objedinjena tri procesa, koja se, inače, razlikuju. Dejstvo leda predstavlja glacijalni proces u užem smislu. Geomorfološko dejstvo snijega naziva se nivacioni proces, dok se djelovanje mraza naziva kriogeni proces.
Objedinjenje ova tri procesa učinjeno je zbog toga što njihovi agensi djeluju istovremeno i na istom prostoru. Njihovi mehanizmi su međusobno veoma bliski i povezani, pa su slični i efekti koje oni izazivaju. Oblici ova tri procesa su, također, veoma slični, i sa postepenim prelazima jednih u druge.
Opću i osnovnu karakteristiku glacijalnog procesa čine izuzetno veliki morfološki učinci. U ovom procesu se erodiraju, transportuju i akumuliraju velike količine materijala. Zbog toga, glacijalni proces, iako vremenski ograničen, ostavlja za sobom jasno uočljive promjene u reljefu.
Područja razvoja
Područja razvoja glacijalnog procesa određuje snježna granica. To je visinska zona iznad koje je bilans insolacije i radijacije negativan, tj. količina toplote koju Zemlja prima od Sunca je manja od količine toplote koju Zemlja emituje. Zbog toga se sve atmosferske padavine javljaju u čvrstom agregatnom stanju. Snijeg i led se zadržavaju tokom višegodišnjeg, pa i viševjekovnog, perioda.
Položaj snježne granice zavisi od više faktora. Osnovni faktor je geografska širina, tj. klimatski pojas. U okviru istog klimatskog područja postoje velika variranja visine snježne granice. Njen položaj je uslovljen ekspozicijom padine (nagiba), odnosno njenim položajem ili izloženošću ka sjeveru ili ka jugu. Granica se mijenja i sa sezonskim kolebanjima temperature, s povećanjem ili smanjenjem vlažnosti.
S obzirom na položaj snježne granice i prostor zahvaćen glacijalnim procesom, izdvajaju se dva glavna područja razvoja glacijalnog procesa: polarne oblasti i područja visokih planina.
Mehanizam procesa
Agens glacijalnog procesa je udruženo djelovanje temperaturnih promjena, tj. dejstvo mraza, kao i kinetičke energije snijega i leda. Do pokretanja snijega i leda dolazi postepeno, zbog toga što se naslage godinama ne otapaju, pa se, naslagama novog snijega, preko starijeg, povećava njegova ukupna debljina. Pod pritiskom naslaga debelih od 30 do 50 m počinje prekristalizacija donjih slojeva snijega i nastaje zrnasti snijeg. Prekristalisani zrnasti snijeg naziva se snježanik. U literaturi se veoma često koristi i njemački termin firn.
Daljim povećavanjem pritiska, usljed gomilanja novog snijega, snježanik prelazi u led. Snježanik se pod pritiskom otapa, pa se javlja pojava tečenja donjih slojeva, koji su oslobođeni pritiska. Ovaj proces ponavlja se iz godine u godinu, stotinama i hiljadama godina. Tako nastaju ogromne mase leda. Kada naslage leda postanu debele, on se ponaša plastično, i počinje teći.
Pokrenuti led naziva se ledenjak ili glečer (prema izvornoj riječi iz njemačkog jezika). Glečeri imaju veliku kinetičku energiju ali su im brzine kretanja obično vrlo male. Također, i snijeg može imati veliku kinetičku energiju. Na strmim padinama, pri gravitacionom kretanju, snijeg može imati veliku kinetičku energiju, i prilikom kretanja obuhvatati nagomilane snježne mase na padini. Obrušena masa snijega naziva se lavina.
Sadržaj glacijalnog procesa, kao geomorfološkog procesa, čine erozija, transport i akumulacija materijala.
Erozija
Glacijalna erozija obavlja se neposredno i posredno. Obje vrste mogu izazvati i druge vidove erozije (najčešće koluvijalnu) a javljaju se i prateće pojave.
Neposredna erozija predstavlja pokretanje stijenskog materijala pod djelovanjem mase leda u pokretu. Kretanjem leda se pokreće već pripremljeni materijal ali se otkidaju i pokreću i dijelovi matične stijenske mase. Posrednu eroziju obavljaju komadi stijenske mase koje led otkida i nosi. Izazvane pojave najčešće su predstavljene odronjavanjem i osipanjem materijala. Ledenjak, krećući se, potkopava stijenske mase pored kojih prolazi i narušava prirodnu ravnotežu. Time izaziva koluvijalni proces, koji dovodi do odronjavanja i osipanja. Poseban vid pratećih pojava predstavlja soliflukcija, ili tečenje tla.
Transport
Zbog čvrstog agregatnog stanja transportnog sredstva, materijal koji ledenjaci prenose ne trpi nikakve selekcije po krupnoći. Materijal se transportuje po površini, unutar tijela ili u dnu glečera. U podini i na stranama ledenjaka dolazi do obrade materijala, ali ne i do njegovog zaobljavanja. Materijal je predstavljen uglastim komadima, oštrih ivica, rjeđe slabo zaobljenih, veličine od krupnoće gline (0,001 mm) do blokova metarskog prečnika.
Transport u glacijalnom procesu redovno traje veoma dugo. On se obavlja skokovito. Za vrijeme hladnijih perioda, ledenjaci su snažniji i brži, i transportuju se veće količine stijenskog materijala. U toku toplijih perioda, njihova kinetička energija značajno opada, pa im se smanjuje i transportna moć.
Akumulacija
Akumulacija stjenskog materijala vrši se kada ledenjak smanji svoju kinetičku energiju. Međutim, promjena kinetičke energije je skokovita, pa se akumulacija vrši cijelom dužinom glečera, po njegovim stranama, na dnu, a velika količina materijala bude prenesena do kraja ledenjaka i tu taložena. Akumulirani materijal nije sortiran po krupnoći. Akumulirani materijal je, u slučaju debljih i snažnijih ledenjaka, sitniji, dok je u slučaju tanjih ledenjaka heterogeniji. Granulometrijski najsitniji materijal akumuliraju pokrovni glečeri polarnih oblasti.
Sport u Bosni i Hercegovini
Nadležno ministarstvo na nivou Bosne i Hercegovine jest Ministarstvo civilnih poslova.
Sportski savezi
Ustrojstvo sportskih saveza u Bosni i Hercegovini uveliko prati administrativnu podjelu države, tako da osim nacionalnih sportskih saveza, koji su najvišeg nivoa, kod većine sportova postoje i entitetski, kantonalni i savezi na nivou Distrikta Brčko. U Federaciji Bosne i Hercegovine postoji 37 sportskih saveza, u Republici Srpskoj 35, a u Distriktu Brčko tri sportska saveza.
Po kantonima, broj saveza jest sljedeći:
Broj sportskih klubova:
Ostali sportovi
Banjalučki rukometni klub Borac postao je evropski prvak u rukometu 1976. godine. Sarajevski košarkaški klub Bosna osvojila je Evropsko klupsko košarkaško prvenstvo 1979, a tuzlansko Jedinstvo Aida je 1989. postalo evropski prvak u ženskoj košarci. Sarajevo, Željezničar i Velež među najpoznatijim su nogometnim klubovima iz ovog dijela Evrope. Neki čuveni bosanskohercegovački sportisti jesu Abas Arslanagić, Asim Ferhatović, Ivica Osim, Mirza Delibašić (proglašen najboljim bosanskohercegovačkim sportistom ikad), Safet Sušić, Dušan Bajević, Sergej Barbarez, Hasan Salihamidžić, Nenad Marković, Svetlana Kitić i Razija Mujanović.
Brzo klizanje na kratkim stazama
Edin Branković, član seniorske reprezentacije Bosne i Hercegovine u brzom klizanju na kratkim stazama, zauzeo je 25. mjesto na Svjetskom prvenstvu 2016. u Seoulu.
Meganium
Meganiumovo je ime kombinacija dviju riječi: mega-, što sugerira na njegovu veliku snagu i veličinu, i geranium, što pokazuje da je Pokémon Travnatog tipa, te da je jedan od onih Pokémona koji imaju biljku na svome tijelu (npr. Venusaur, Ivysaur, Roselia).
Biološke karakteristike
Meganium je veliko, impozantno zeleno biće koje nalikuje na brachiosaura, sauropoda s veoma dugačkim vratom. Ima dvije antene na glavi koje nalikuju onima u leptira, i velik cvijet koji raste oko njegova vrata. Unatoč njegovu ženskom izgledu, to je pretežito muška vrsta, ženke su brojno nadmašene sedam naprama jedan, pa su Meganiumi ženskog spola razumljivo dragocjena pogodnost.
Feromoni u njegovu cvijetu njegova su odbrana protiv onih koji bi ga napali zbog njegove veličine; oni otpuštaju miris koji ulijeva osjećaj mira i smirenosti te guši želju onih koji žele napasti Meganiuma radi hrane. Ovaj je miris dovoljno snažan da smiri Primeapea, koji ima neusporediv temperament.
U videoigrama
Meganium ima jednu posebnu sposobnost: Bujanje (Overgrow); koju posjeduju svi početnički Pokémoni Travnatog tipa i njihovi evoluirani oblici, a ona povećava snagu Travnatih napada 1,5 put kada je HP Pokémona 1/3 niži od normale.
Meganium (kroz svoju evoluciju iz Chikorite i Bayleefa u Meganiuma) nauči deset tehnika: četiri Normalnog tipa, tri Travnatog tipa, dva Psihičkog tipa, i jedan Otrovnog tipa.
Meganium je jedan od najsnažnijih Pokémona Travnatog tipa. S jedinom iznimkom koja je ispod prosjeka (Speed), sve su ostale Meganiumove statistike iznad prosjeka, čineći ga svestranim Pokémonom, pod cijenom da se ne ističe ni u jednoj statistici. Nadalje, Meganium može naučiti veliku paletu tehnika uključujući fizičke napade (Body Slam, Take Down, itd.), specijalne napade (Solar Beam, Razor Leaf, itd.), terenski efekt (Sunny Day), odbrambene tehnike (Reflect, Light Screen, Leech Seed, Synthesis, Ingrain, Grasswhistle, Toxic, Attract, itd.) i tehnike oporavka (Synthesis, Leech Seed, Ingrain, itd.)
Meganium se većinom koristi kao odbrambeni Tenk. Opći set tehnika za Meganiuma kao odbrambenog Tenka uključuje Zrcalni ogrtač (Mirror Coat) i Oštricu lista (Razor Leaf).
Meganium se ne može naći u divljini. Jedini način kako bi se imalo Meganiuma jest razmjena ili započinjanje igre Pokémon Gold, Silver ili Crystal, potom odabir Chikoritu koju se razvije u Bayleefa na 16. nivou, a zatim u Meganiuma na 32. nivou.
U animiranoj seriji
Kada je Ash učestvovao u natjecanju Johto lige na konferenciji za trenere, Meganium je bio jedan od Pokémona koje je Jackson koristi u borbi protiv Asha. Nakon što Jacksonov Shiny Magneton onesvijesti Ashova Pikachua i Cyndaquila, Ash je odabrao Bulbasaura, na kojeg je Magneton bio neučinkovit i kojega je Bulbasaur ubrzo onesvijestio. Jackson je upotrijebio Meganiuma i trener koji bi dobio bitku između Bulbasaura i Meganiuma bio bi pobjednik. Iako je borba prethodila Ashovoj pobjedi (dobio je 4 boda koja su bila nužna za dalje takmičenje), ishod te borbe bio je neodlučen: oba su Pokémona nanijela tešku štetu jedan drugome i onesvijestila su se u isto vrijeme.
Línia evolutiva de Chikorita List of Pokémon (141–160) Luettelo Pokémon-lajeista (152–180) 포켓몬 목록 (152-180) Lista Pokémonów (141-160)
Wehrmacht
Wehrmacht je bio naziv za vojne snage nacističke Njemačke u periodu od 1935. do 1945. Tokom Drugog svjetskog rata Wehrmacht se sastojao od armije (Heer), mornarice (Kriegsmarine), i zračnih snaga (Luftwaffe), te, de facto- Waffen SS-a.
Porijeklo i upotreba izraza
Prije dolaska na vlast nacističke partije, izraz Wehrmacht je korišten u generičkom smislu da opiše oružane snage bilo koje zemlje - ova riječ doslovno znači odbrambena snaga. Na primer, izraz Englische Wehrmacht bi označavao britansku vojsku, dok je član 47 Vajmarskog ustava iz 1919. glasio  "Der Reichspräsident hat den Oberbefehl über die gesamte Wehrmacht des Reiches"  (prijevod: "Predsjednik ima vrhovnu komandu nad svim oružanim snagama Rajha"). Kako bi se napravila razlika, izraz Rajhsver se obično koristio da označi njemačke oružane snage.
1935, Reichsvehr je preimenovan u Wehrmacht. Nakon Drugog svjetskog rata, pod savezničkom okupacijom, i kasnije tokom remilitarizacije Njemačke 1955, novoformirane zapadnonjemačke oružane snage su dobile ime Bundeswehr.
Zato se izraz Wehrmacht obično koristi da označi njemačke oružane snage tokom Trećeg rajha i Drugog svjetskog rata.
Komandna struktura
Teritorija Trećeg rajha je bila podijeljena na Wehrkreise (bs. "Odbrambeni okruzi"). Svaki Odbrambeni okrug (WK) je bio zadužen za regrutovanje i obuku vojnika Reichswehr-a odnosno Wehrmachta. Sporazumom iz Versailla, iz 28. juna 1919, jasno je određena jačina i struktura Reichswehra. 1935. postojalo je 7 WK, a iste godine dolaze i Wehrkreis VIII, IX i X. U jesen 1936. su osnovani Wehrkreis XI i Wehrkreis XII. Wehrkreis VII se dijeli 1937. i osniva se Wehrkreis XIII. Preuzimanjem austrijskog Bundesheera 1938. osnivaju se Wehrkreis XVII i XVIII. Na okupiranim područjima osnivaju se Wehrkreis XX i XXI.
Komanda WK-a je imala zadatke: pripreme mobilizacije, logistika vojske, čuvanje ratnih zarobljenika, nadzor obuke, obezbjeđenje u slučaju unutrašnjih nemira i drugih vandrednih slučajeva. Svaka komaanda je bila podijeljen na odjeljenja (njem. Abteilung) sa sljedećim zadacima :
Pregled kasarni u oblasi WK i okupiranim područjima:
Snage i rodovi
Pored kopnenih snaga (njem. Heer) postojala je mornarica (njem. Marine) i vazduhoplovstvo (njem. Luftwaffe). U periodu od 1936-1945 broj vojnika je, zajedno s kvislinškim trupama, narastao na 17 miliona.
Kopnene snage
Trupe koje su se borile na frontu (njem. Feldheer) su brojale oko 4 miliona vojnika, pored toga postojale su rezerve (njem. Ersatzheer) od 2,5 miliona koji su boravili na teritoriji Njemačke. Tokom napada na Rusiju bile su na raspolaganju motorizovane s 600.000 vozila, 3600 tenkova (od ukupno 22.000 proizvedenih), 7100 artiljerijskih oruđa. Uprkos naporima na polju motorizacije, korišteno je kao vučna snaga oko 700.000 konja.
Pješadija
Tokom Drugog svjetskog rata, glavni teret je snosila uglavnom pješadija. Iako su na polju mehanizacije zabilježeni znatni uspjesi, vojnici su većinom išli pješke. Teški tereti (topovi i sl.) su transportovani konjskom vučom. Zbog fluktuacije personala, različitih nivoa obuke te promjene kod rasporeda materijala, nisu se mogle sve pješadijske divizije ravnomjerno popuniti. Zbog toga je ukrupnjavanje jedinica, koje su se sastojale od nekoliko pješadijskih divizija, bilo organizovano u tzv. Aufstellungswellen (bs. "ustrojene linije"). Pripadnost nekoj liniji odlučivala je jačina divizije i njenih MTS-a, miješanje divizija razne jačine sprovođeno je u cilju efikasnije borbe. Ukupan broj ustrojenih linija je, nakon izbijanja rata, narastao na 35.
Pored numerisanih postojale su imenovane divizije. Pregled nekih imenovanih pješadijskih divizija :
Tenkovi
Tenkovi su bili organizovani u oklopnim divizijama (njem. "Panzerdivision"). Iako se radilo na tome da se broj tenkova, po diviziji, poveća na 400 on nikada nije u prosjeku dostigao više od 150.
Poznate oklopne divizije :
Mornarica
Mornarici je stojalo na raspolaganju oko 50.000 vojnika. Pored brodova "Gneisenau", "Bismarck, "Tirpitz" i "Scharnhorst" postojala su tri oklopna broda, 2 teške i 6 lakih krstarica, 22 razarač a, 16 torpednih brodova, 57 podmornica.
Zrakoplovstvo
mini|Štuke (Ju 52) tokom napada na Poljsku 1939. Vazduhoplovstvo je obuhvatalo 400.000-1000.000 vojnika te 4000, tada, najmodernijih borbenih aviona. U arsenalu su bili bombarder Heinkel He 111, koji je nosio bombe teške do 1800 kg s operativnom razdaljinom do 1200 km. Firma Messerschmidt proizvodila je lovca Me 109 kao i višenamjenski avion Me 110. Juncker 52 (Ju 52) su bili transportni avioni a ista firma je proizvela obrušavajući bombarder Ju 87, poznatijih pod nadimkom štuka (njem. Stuka, Sturzkampfbomber) koji su svojim karakterističnim zvukom demoralisali protivničke trupe.
Historija
mini|220px|1942 Rusija, vojnik na tenku Panzer II Nakon što je Prvi svjetski rat okončan kapitulacijom Njemačkog carstva, Versajski sporazum je nametnuo oštra ograničenja na veličinu njemačkih oružanih snaga. Vojska je bila ograničena na 100.000 ljudi, uz dodatnih 15.000 u mornarici. Flota je mogla da se sastoji od najviše šest bojnih brodova, šest krstarica, i dvanaest razarača. Tenkovi i teška artiljerija su bili zabranjeni, a zrakoplovstvo raspušteno. Nova, poslijeratna vojska Reichswehr (Rajhsver) je osnovana 23. marta 1921. Opće služenje vojnog roka je također ukinuto Versajskim sporazumom.
Njemačka je odmah počela tajno da izvrdava ove uslove. Tajna saradnja sa Sovjetskim Savezom je počela 1921. General-major Otto Hasse je otputovao u Moskvu 1923., kako bi dalje pregovarao o uslovima saradnje. Njemačka je pomogla Sovjetskom Savezu u industrijalizaciji, i sovjetski oficiri je trebalo da budu obučavani u Njemačkoj. Njemački tenkovski i zrakoplovni stručnjaci bi bili obučavani u Sovjetskom Savezu, a njemačko istraživanje i proizvodnja hemijskog oružja se izvodila zajedno sa ostalim projektima. Oko tri stotine njemačkih pilota je obučavano u Lipecku, određeni broj tenkista je obučavan blizu Kazana, a otrovni gas za njemačku vojsku je razvijan kod Saratova.
Nakon smrti predsjednika Hindenburga 2. augusta 1934, svi oficiri i vojnici njemačkih oružanih snaga su položili ličnu zakletvu na vjernost Adolfu Hitleru. Do 1935, Njemačka se otvoreno podsmjehivala vojnim ograničenjima koja je nametnuo Sporazum iz Versaja, i služenje vojnog roka je ponovo uvedeno 16. marta 1935. Dok je stajaća armija ostala na oko 100.000 vojnika kao što je precizirano u sporazumu, nova grupa regruta ove veličine je svake godine prolazila obuku. Zakon o služenju vojnog roka je uveo ime Wehrmacht, pa ne samo da se ovo može smatrati trenutkom njegovog osnivanja, već se organizacija i moć u Wehrmachtu mogu posmatrati kao pod kontrolom nacista, nevezano za političke naklonosti vojne komande (koja je i ovako polagala zakletvu vjernosti Hitleru). Oznaka Wehrmachta je bila stilizovana verzija Gvozdenog krsta (takozvani Balkenkreuz), koja se prvi put pojavila kao oznaka na avionima i tenkovima krajem Prvog svjetskog rata. Postojanje Wehrmachta je zvanično objavljeno 15. oktobra 1935.
Glavni cilj Hitlera i njegovih potčinjenih je da se u roku od 4 godine (Vierjahresplan) od 1936. Wehrmacht osposobi za rat. Povećana je proizvodnja gume, goriva, čelika i lakih metala te finalnih proizvoda oružja i municije. Kao poseban primjer se može navesti uvođenje novih optičkih aparata za avijaciju, gdje su profitirala i mala preduzeća. Osnivanjem postrojenja pod nazivom "Hermann Göring" teška industrija je stavljena pod državni nadzor. SS je također imao vlastita industrijska postrojenja.
Drugi svjetski rat
23. septembra 1940 Staljin i Hitler su sklopili pakt o nenapadanju. Wehrmacht napada, s 630.000 vojnika, 1. septembra 1939 Poljsku. Vojska Poljske već primijetila kretanje trupa na granici, pružila je veliki otpor ali se nije mogla istovremeno boriti protiv Wehrmachta i Crvene armije.
Operacija "Sichelschnitt"
Iako je Vrhovna komanda (OKW, Oberkommando der Wehrmacht) bila protiv, Hitler je zahtijevao operacijom "Sichelschnitt" (bs. "otkos") brz prodor tenkova kroz Ardenne. Marš je trajao sedmicama ali je napad Wehrmachta iznenadio savezničke trupe. 141 divizija Wehmachta uspijele su pobijediti Saveznike i ovladati zapadnim frontom. Holandija kapitulira 15. maja, Belgija 26. maja 1940. 20 maja. Wehrmacht izbija na francusku stranu La Manche kanala. Između Maginotove linije i istočnog dijela Francuske Wehrmacht opkoljava preostalu francusku vojsku. 17. juna francuski premijer Henri Philippe Pétain ponudio je Hilteru prekid vatre. Prethodno je vlada francuske uporno tražila pomoć SAD-a.
Operacija "Barbarossa"
Treći rajh 22. juna 1941. napada Sovjetski savez. Na širokom frontu, koji se prostirao od Istočnog mora pa do Karpata, Wehrmacht napada sa 153 divizije koje se sastoje od 3 miliona vojnika, 3600 tenkova i 600.000 motornih vozila. Podršku Wehrmachtu pružalo je 600.000 vojnika iz Mađarske, Finske, Slovačke, Rumunije i Italije. Na drugoj strani Crvena armija je imala na raspolaganju oko 4,7 miliona vojnika od kojih je samo polovina bila u okupiranom dijelu Poljske. Krajem 1941. Wehrmacht zauzima baltičke zemlje, Bjelorusiju i Ukrajinu. Vrše se masovne likvidacije Jevreja i Roma na okupiranim teritorijama. Početni i brzi uspjesi Wehrmachta (Blitzkrieg) zaustavljaju se zbog početka jesenjeg perioda i blatnjevih puteva. Dolazak zime je, zbog nedostatka zimske odjeće i obuće jer je glavna komanda vjerovala u brz uspjeh, zaustavilo ofanzivu na istoku. U međuvremenu Crvena armija vrši masovno prebacivanje postrojenja i sirovina na istok. Uz jaku materijalnu podršku SAD-a i Velike Britanije Crvena armija pokreće kontraofanzivu. Uprkos 900-dnevnoj opsadi Lenjingrada, Crvena armija je uz lokalno stanovništvo pružila žilav otpor. 6. armija Wehrmachta je 1941./1942. opkoljena dok je vršila opsadu Staljingrada (danas Volgograd).
Zanimljivosti
Britanska vojska je na osnovu uništenih njemačkih tenkova, koristeći brojeve serijske proizvodnje, bila 1942. u stanju da izračuna broj proizvedenih.
Literatura
Overmanns, Rüdiger (1999) "Deutsche militärische Verluste im Zweiten Weltkrieg" De Gruyter Oldenbourg, ISBN 978-3486200287
Hebrejski jezik
Hebrejski ili jevrejski jezik je dio porodice semitskih jezika, kojim govori nekih 6 miliona ljudi, uglavnom u Izraelu, na Zapadnoj obali, Sjedinjenim Američkim Državavama, te u drugim zemljama svijeta gdje postoje jevrejske zajednice.
Korijen mu dolazi od klasičnog hebrejskog jezika, koji je korišten pri pisanju Starog zavjeta prije 3300 godina. Židovi su za njega koristili izraz לשון הקודש Lashon ha-Qodesh ("Sveti jezik"), jer su njime pisane knjige smatrane svetima.
Većina naučnika se slaže da je nakon prvog uništenja Jeruzalema od strane babilonskog kralja Nabukadnezara II godine 607. p. n. e. klasični hebrejski počeo nestajati u korist mišnajskog hebrejskog i lokalnih verzija aramejskog jezika.
Nakon što se jevrejsko stanovništvo Judeje pod rimskom okupacijom počelo smanjivati, smatra se da je hebrejski u potpunosti iščezao iz svakodnevnog govora oko godine 200. No, ostao je u upotrebi kao pisani jezikom kroz vijekove. Njime su se pisali ne samo vjerski, nego i svjetovni tekstovi kao što su pisma, poslovni ugovori, naučni i filozofski spisi, poezija itd.
Moderni hebrejski je godine 1921. postao službenim jezikom u britanskom mandatu Palestine, a nakon toga i službeni jezik Države Izrael. Hebrejsko ime za jezik je Ivrit (עברית).
Hebrejsko pismo
Hebrejski se piše posebnim hebrejskim pismom.
Sapporo
Sapporo je peti po veličini grad u Japanu i glavni grad prefekture Hokkaido.
U njemu su 1972 održane 11. zimske olimpijske igre. To su bile prve zimske olimpijske igre održane u Aziji. Sapporo je i domaćin popularnog godišnjeg festivala snijega, koji se održava svakog februara, te koji je poznat po takmičenju u izradi ledenih skulptura.
Unutar Japana Sapporo je poznat kao mjesto gdje se proizvodi popularno Sapporo pivo, kao i Sapporo ramen s okusom misoa. Zabavna oblast Susukino među najvećim je i najpoznatijim u Japanu.
Messier 71
NGC 6838 je kuglasto zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Strelica. Prvo otkriće je napravio Jean-Philippe Loys de Chéseaux 1745. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Blizanci (Čitluk)
Blizanci su naseljeno mjesto u općini Čitluk, Bosna i Hercegovina.
Kumbor
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazio se u sastavu stare općine Herceg Novi.
Geografski položaj
Kumbor se nalazi u Boki, 6 km udaljen od Herceg Novog. Ime potiče od italijanske riječi conborgo, što znači predgrađe, jer je Kumbor bio u neposrednoj blizini grada Stoli.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Kumbor je imao 925 stanovnika.
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Turske pokrajine
Turska je teritorijalno-politički podijeljena na 81 pokrajinu (turski: il ili vilayet). Iako su te administrativne jedinice radi potreba popisa stanovništva grupisane u regije, te regije nemaju nikakvu upravnu funkciju. Na čelu svake pokrajine (il) jest namjesnik, valija (vali). U prošlosti su se pokrajine nazivale vilajetima (vilayet).
Pokrajine su numerisane prema abecednom redu i u Turskoj služe kao automobilske registarske oznake.
NGC 5352
NGC 5352 (također poznat kao MCG 6-31-11, PGC 49370 i UGC 8812) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 366 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 1,20 (128 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (107 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. maja 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Misticizam
Misticizam (od grčkog, μυω, muo, "sakriti," "načiniti tajnim," "utajiti") predstavlja put traženja ka postizanju i ostvarivanju spajanja ili zajedništva ili sjedinjenja s krajnjom Stvarnošću, koja je predstavljena kao krajnja Istina, odnosno prava i jedina Stvarnost. Ta Stvarnost i Istina imaju božansku prirodu i jednake su samom Bogu, tj. Istini, Biću, ili Postojanju (Egzistenciji). Dakle, misticizam je egzistencijalni put religijskog vjerovanja u postojanje Boga-Istine kao Stvarnosti, mimo čuvstvenih ili razumskih shvaćanja takvog bića. Misticizam je lično (individualno) iskustvo i direktan put ka Bogu-Istini-Stvarnosti, i kao takav predstavlja posebnu vrstu znanja, koje je iznad i izvan svakog naučnog i prema tome intelektualnog znanja. U helenističko doba, misticizam je često bio povezan s vjerskim obredima.
U islamu, tasavuf ili sufizam su oblici mističkog vjerovanja u krajnju Stvarnost, Istinu, Boga, ili Allaha.
U jevrejstvu, misticizam je prisutan u učenju kabale.
Budući da se mnogi elementi misticizma zasnivaju na starogrčkom gnosticizmu, u nekim naučnim krugovima misticizam se često naziva i teozofija, tj. put na sredini između teologije i filozofije.
NGC 2413
NGC 2413 je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Krma. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 19. marta 1786. godine.
NGC 3853
NGC 3853 (također poznat kao MCG 3-30-81, PGC 36535 i UGC 6712) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 152 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,60 (71 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (44 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Alphonse Louis Nicholas Borrelly 1871. godine.
NGC 2413
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3853
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Litografija
mini|alt=A cartoon centipede reads books and types on a laptop.| Shema tehnike plošne štampe Litografija (od grčke riječi λίθος - lithos, 'kamen' + γράφειν - graphein, 'pisati', kamenotisak) je grafička tehnika plošne (ravne) štampe sa kamene ploče.
mini|alt=A cartoon centipede reads books and types on a laptop.| Litografska presa
mini|alt=A cartoon centipede reads books and types on a laptop.| Karta [[München|Minhena na kamenoj ploči i njen otisak na papiru]]
Postupak rada
Umjetnik masnim litotušem ili litokredom nanosi crtež na kamen, zatim se kamena ploča nadgriza gumiarabikom i azotnom kiselinom. Štampanje kamenom pločom počiva na principu adhezije između masnoće i vode. Kamen, koji se prije procesa štampanja ovlaži vodom odbija vodu tamo gdje je crtež, a na tim mjestima prima boju koja se valjkom nanosi na ploču. Otisci se prave pomoću posebne litoprese.
6. januar
6. januar / siječanj (6. 1) jest 6. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 359 dana (360 u prijestupnoj godini).
Termopar
mini|Termopar tipa K Termopar ili termoelement je najčešće upotrebljavani temperaturni senzor. Termopar se sastoji od dvije žice od različitih metala ili legura, spojene na jednom kraju. Princip rada termopara se zasniva na termoelektričnom efektu, koji je otkrio Thomas Johann Seebeck 1821. godine, te se naziva još i Seebeckov efekat. Termoelektrični efekat je pojava napona pri izlaganju provodnika (npr. metala) temperaturnom gradijentu. Kada se spoj dva metala na termoparu izloži temperaturnom gradijentu, dolazi do razlike potencijala na otvorenom kraju kola. U industrijskim standardima se upotrebljvaju određene kombinacije metala, zbog pouzdanosti mjerenja, troškova, stabilnosti, itd.
Hide
Hideto Matsumoto (13. decembar 1964, Yokosuka – 2. maj 1998, Tokio) je bio popularni japanski muzičar. Poznatiji je pod imenom hide (čita se hi-de, piše se uvijek sa malim slovom), bio je vodeći gitarista heavy metal benda X Japan od 1987. do 1997. Također je bio uspješan solo pjevač i gitarista, te kasnije član američkog benda Zilch.
Biografija
Matsumoto Hideto je rođen u Yokosuki 13. decembra 1964. godine. U školi je znan kao štreber koji je zbog svoje stidljivosti imao problema u komunikaciji sa drugom djecom baš radi te povučenosti. Ali sve se promijenilo kada je u prijateljevoj kući čuo pjesmu "Alive!" od grupe Kiss. Kasnije te godine je dobio Gibson gitaru od svoje bake, poklon, koji će mu promijeniti cijeli život.
Godine 1981, hide je formirao nezavisni rock bend Saver Tiger gdje je bio i vodeći gitarista i tekstopisac. Međutim, njegov talenat nije mogao ostati sakriven zauvijek, i kasnije je upoznao Hayashi Yoshikija, i godine 1987. hide se priružio Yoshikijevom bendu X Japan (poznatom i samo kao X). Dobio je poziciju vodećeg gitariste i drugog kompozitora dok je Yoshiki imao poziciju glvnog kompozitora i bubnjara.
Zvuk X-a je bio kao ništa što je do sad postojalo na japanskoj muzičkoj sceni. Njihovi divlji kostimi, frizure i muzika koja se zanosila slušaocu u lice svakim slušanjem je ono što ih je izdvojilo od ostalih. To ih je načinilo prvim bendom u historiji za čiji su koncert u Tokyo Hall-u karte potpuno rasprodate - ne jednom, već 3 noći zaredom. Ali nakon 10 godina sa bendom vokalista Toshi je najavio kraj svoje karijere sa X-om i bend se raspao.
Hide je započeo solo karijeru, i to veoma uspješnu. Izdao je 2 albuma, Hide Your Face (1994) i Psyence (1996) koji je zapamćen kao hideov najbolji album ikada, zbog čega je započeo Psyence a Go Go turneju. Kasnije je oformio bend znan kao "Hide with Spread Beaver" u kojem je bio gitarista i vokal. Počeli su snimati svoj prvi album "Ja Zoo", ali se napola posla desila katastrofa.
Smrt
Maja 2. 1998. godine nakon partija sa njegovom djevojkom hide se vratio u svoj stan oko pola 7 ujutro. Sat vremena kasnije njegova djevojka se vratila do njega i zatekla ga obješenog o bravu vrata sa peškirom oko vrata. Hide je umro na putu u bolnicu.
Hideova smrt je šokirala javnost i japansku naciju. Stotine i stotine fanova je došlo na sahranu, zapravo, došlo ih je toliko da su ulice u krugu nekoliko milja bile krcate ljudima. Do kraja dana 26 fanova je hospitalizirano zbog neprestanog vrištanja, plača ili povreda u gužvi. U narednih par dana su izvršena 3 "copycat" samoubistva dok su još mnogi pokušali ali nisu uspeli.
Hideova smrt je bila izvor mnogih špekulacija najviše jer niko nije znao šta se zapravo desilo. Neki su vjerovali da je to bilo ubistvo, neki da je samoubistvo, a neki pak da je to bila čista nezgoda. Hide je po svom sopstvenom priznanju imao problema sa alkoholom i mnogi misle da je bio u depresiji, te se ubio. Iako nije bilo nikakvog nagovještaja o nečem ovakvom, mnogi vjeruju da je njegova pjesma "Pink Spider" u kojoj "rozi pauk" želi da dobije krila kako bi bio slobodan bio njegova smrtna nota.
Semitski jezici
mini|200p|[[Pisma iz Amarne|Diplomatsko pismo iz 14. vijeka p. n. e. na akadskom jeziku, pronađeno u Tel Amarni.]] Semitski jezici su porodica jezika koje govori nekih 370 miliona ljudi, uglavnom širom Bliskog Istoka, gdje su ovi jezici vjerovatno nastali, kao i u Sjevernoj i Istočnoj Africi. Ovi jezici su sjeveroistočna potporodica afroazijskih jezika. Među najzastupljenijim semitskim jezicima su arapski (260 miliona govornika), amharski (17 miliona govornika), jevrejski (6 miliona govornika) i tigrinja jezik (5,7 miliona govornika). Naziv semitski potiče iz 1781.g. i skovao ga je August Ludwig von Schlozer. Semitski jezici se dijele na istočne (u koje spada akadski, te njegovi kasniji dijalekti asirski i babilonski), zatim jugozapadne (u koje spadaju arapski, te etiopski jezici) i sjeverozapadne (aramejski i kaneanski). U kaneanske jezike spadaju feničanski, ugaritski, hebrejski, amoritski i moabski.
Jedna od osnovnih zajedničkih odlika semitskih jezika jeste trokonsonantski diskontinutirani korijen. Tri konsonanta nose značenje koje se unutarnjom vokalnom fleksijom diferencira. Tako u arapskom jeziku korijen K T B nosi ideju pisanja, pa je ketebe-pisati, kitab-knjiga, katib-pisac, mekteb-kancelarija, mektub-napisano, mektebetun-biblioteka itd.
Pismo
Semitski jezici su također jedni od prvih jezika za koje smo znali da su imali pismo.
Abraham (čvor)
Abraham ili Avram ili Ibrahim je semitsko lično ime koje ima višestruko značenje:
Ebu-Davud
Ebu Davud odnosno Abu Dawud Sulayman ibn Ash`ath al-Azadi al-Sijistani ( arapski ابو داود سليمان بن اشعث السجستاني) bio je arapski muhadis i sakupljač hadisa. Napisao je Sunen Ebu Davud (arapski سُنن أبو داوود‎) jednu od 6 najpriznatijih hadiskih zbirki. Smatra se četvrtom po "jačini" u nizu od šest najpriznatijh.
Biografija
Rođen je 817. godine u Sistanu u Perziji, današnji istok Irana. Međutim bio je arap iz jemenskog plemena Azd.Umro je 889. godine u Basri ,današnji Irak .Sakupljajući hadise i tragajući za znanjem putovao je do Iraka, Egipta , Sirije , Hidžaza , Irana itd. Bio je prvenstveno zainteresovan za islamsko pravo, te se njegova zbirka hadisa uglavnom fokusira na pravne hadise. Od oko 500.000 hadisa koje je sakupio, izabrao je 4800 koje je uvrstio u svoju zbirku.
Djela
Napisao je 21 knjigu među kojima su najpoznatije :
Čalići
Čalići su naseljeno mjesto u općini Čitluk, Bosna i Hercegovina.
Ur
mini|desno|300px|Ruševine Ura
Ur je bio stari grad u južnoj Mezopotamiji, blizu gdje je nekad bilo ušće Eufrata i Tigrisa u Perzijski zaljev, i blizu Eridua. Zbog povratka mora nalazište je sada daleko od obale u današnjem Iraku, južno od Eufrata na desnoj obali. Nalazi se blizu grada Nasirijaha, južno od Bagdada, i zove se Tel el-Mukajar (arapski: brežuljak izgrađen od bitumena). Nalazište je prepoznatljivo po ruševinama velikog hrama, još uvijek u prilično dobrom stanju. Hram je bio izgrađen za boginju Nanu, božicu Mjeseca u Sumerskoj mitologiji, i sastoji se od dva dijela. U donjem dijelu cigle su spojene bitumenom a u gornjem dijelu malterom.
Historija
Ur je već bio naseljen u najranijem razdoblju seoskog naseljenja u južnoj Mezopotamiji, Ubaidskom razdoblju. Međutim, čini se da je bio napušten za neko vrijeme. Historičari vjeruju da se to desilo zato što se mijenjala klima: od prilično kišovite, do sušne u 3. mileniju p. n. e. Tim slijedom su se mala poljoprivredna sela Ubaid kulture spojila u veća naselja zbog potrebe za izgradnju velikih centraliziranih natapnih sistema, da bi se preživjela suša. Ur je postao jedno takvo središte, i oko 2600. p. n. e., tokom trećeg Sumarskog ranog dinastijskog razdoblja grad je bio veoma uspješan. Ur se je već tada smatrao svetim Nani.
Mjesto Ura je bilo povoljno za trgovinu morem i također za kopnene rute u Arabiju. Mnoge velike grobnice, uključujuči tu grobnicu kraljice Puabi, su bile izgrađene. Krajnje, kraljevi Ura su postali stvarni vladari cijelog Sumera. Ovo se je dogodilo tokom prve dinastije Ura, koju je uspostavio kralj Mesanepada. Kraj ove dinastije je bio napad Sargona Akadskog oko 2340. p. n. e. O sljedećoj, drugoj, dinastiji se ne zna puno, jer je grad tada bio u padu.
Treća dinastija je uspostavljena kad je kralj Ur-Namu došao na vlast, vladajući između 2112. p. n. e. i 2094. p. n. e. Tokom njegove vladavine hramovi, uključujući i veliki hram Nani, su bili izgrađeni, i poljoprivreda je bila poboljšana kroz navodnjavanje. Njegov zakonik je jedan od najstarijih poznatih dokumenata, stariji čak od Hamurabijovog zakonika. On i njegov nasljednik Šulgi su tokom vladavine smatrani kao bogovi, a i nakon smrti on je ostao junački lik. Treća dinastija je raspala oko 1950. p. n. e. kad su Sumer osvojili Elamiti.
Krajnje i Babilon bi osvojio Ur. U 6. vijeku p. n. e. bilo je novih izgradnji u Uru pod vladavinom Nebukadnezara II od Babilona. Posljednji Babilonski kralj, Nabonidus od Babilonije, je poboljšao glavni hram. Međutim, grad je počeo pad od otprilike 550. p. n. e. i više nije bio naseljen nakon otprilike 500. p. n. e., vjerovatno zbog suše, mjenjanje položaja rijeka, i povratka mora.