cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Psoralen
Struktura
Većina furanokumarina može se smatrati derivatima ili psoralena ili angelicina. Psoralen i njegovi derivati se često nazivaju "linearnim furanokumarinom", jer imaju linearnu hemijsku strukturu. Važni linearni furanokumarini uključuju ksantotoksin (takođe zvani metoksalen), bergapten, imperatorin i nodakenetin.
Struktura psoralena prvobitno je izvedena identifikacijom proizvoda njegovih reakcija razgradnje. Pokazuje normalne reakcije laktonskog kumarina, kao što je otvaranje prstena alkalijom da bi se dobila kumarinska kiselina ili kumaratni derivat. Kalij-permanganat uzrokuje oksidaciju furanskog prstena, dok druge oksidacije proizvode furan-2,3-karboksilnu kiselinu.
Sinteza
Psoralen je teško sintetizirati jer se umbelliferon podvrgava supstituciji na poziciji 8, a ne na željenoj poziciji 6. Benzofuran preferirano reaguje u furanskom, a ne u benzenskom prstenu. Međutim, 7-hidroksi derivat 2,3-dihidrobenzofurana (koji se također naziva kumaran) podvrgava se supstituciji na željenoj poziciji 6, što omogućava sljedeću sintezu kumarinskog sistema putem Gattermann-Kochove reakcije nakon čega slijedi Perkinova kondenzacija, upotrebom anhidrida acetatne kiseline. Sinteza se zatim završava dehidrogenacijom petočlanog prstena, kako bi se dobio furanski prsten.
Biosinteza
Psoralen potiče od kumarina u shikamatnom putu; njegova biosinteza prikazana je na donjoj slici. Aromatski prsten u 6 se aktivira na položajima orto u odnosu na hidroksilnu grupu i alkiluje se sa 5, sredstvom za alkilaciju. Dimetilalil grupa u 7 zatim prolazi kroz ciklizaciju sa fenolnom grupom da se dobije 8. Ovu transformaciju katalizira monooksigenaza zavisna od citohroma P-45017 (psoralen 5-monooksigenaza), i kofaktori (NADPH) i molekulski kisik.
Biosintetski put u kojem nastaje psoralen prikazan je na donjoj slici. Drugi P-450 ovisni enzim monooksigenaza (psoralen-sintaza) zatim odcjepljuje 10 (u obliku 11) od 8 da bi se dobilo 1. Ovaj put ne uključuje nikakav hidroksilirani intermedijer, a pretpostavlja se da je cijepanje inicirano radikalnom reakcijom.
Biljni izvori
Ficus carica (smokva) je vjerovatno najzastupljeniji izvor psoralena. U malim količinama nalaze se i u Ammi visnaga (bisnaga), Pastinaca sativa (pastrnjak), Petroselinum crispum (peršun), Levisticum officinale (ljubavka), Foeniculum vulgare (plodovi, tj. sjemenke komorača), Daucus carota (mrkva), Psoralea corylifolia (babači), Apium graveolens (celer), bergamotovo ulje (bergapten, bergamotin).
Popravka psoralen DNK adukata
PUVA tretman proizvodi i DNK međulančana umrežavanja (ICL) i monoadukte. ICL koje uvodi psoralen su visoko genotoksični za ćelije koje se aktivno repliciraju. Kovalentna veza ometa napredovanje replikacijske viljuške. Stoga je odvajanje ICL-a potrebno prije nego što se replikacija može nastaviti. Početni koraci u popravci obično uključuju rezove u jednoj matičnoj niti na obje strane umrežavanja. Nakon toga, popravak lezije može se dogoditi tačnim ili netačnim postupkom.
Jedan netačan proces popravljanja psoralenskih umrežavajućih veza koristi DNK polimerazu da popuni prazninu formiranu u lancu sa dva reza. Ovaj proces je netačan jer komplementarni neurezani lanac još uvijek zadržava dio poprečne veze i stoga ne može poslužiti kao adekvatan šablon za preciznu sintezu popravka. Neprecizna sinteza popravke može uzrokovati mutacije. Monoadukti psoralena u šablonskom lancu DNK mogu također uzrokovati neprecizan premosnik replikacije (translezijske sinteze) koji može dovesti do mutacije. U fagu T4, utvrđeno je da povećanje mutacije uočeno nakon PUVA tretmana odražava sintezu translezije pomoću DNK polimeraze divljeg tipa, vjerovatno zbog nesavršene sposobnosti očitavanja dokaza.
Analiza strukture nukleinskih kiselina
Psoraleni mogu reverzibilno umrežiti nukleinske kiseline sa dvostrukim spiralama, i stoga su se intenzivno koristili za analizu interakcija i struktura DNK i RNK.
Nassau
mini|desno|300px|Nassau, glavni grad Bahama Nassau ( NASS -aw ) je glavni i najveći grad Bahama. Sa populacijom od 246.329 stanovnika iz 2010. godine, ili nešto više od 70% cjelokupne populacije Bahama, Nassau se obično definiše kao grad sa primatom, koji je mnogo veći od svih drugih gradova u zemlji. To je centar trgovine, obrazovanja, prava, administracije i medija u zemlji.
Međunarodni aerodrom Lynden Pindling, glavni aerodrom za Bahame, nalazi se oko 16 km zapadno od centra grada Nassaua, i ima dnevne letove za veće gradove u Kanadi, Karibima, Ujedinjenom Kraljevstvu i Sjedinjenim Državama. Grad se nalazi na ostrvu New Providence.
Nassau je mjesto Skupštine i raznih pravosudnih odjela i historijski se smatralo uporištem pirata. Grad je dobio ime u čast Williama III od Engleske, princa od Orange-Nassaua.
Moderni rast Nassaua započeo je u kasnom osamnaestom vijeku, sa prilivom hiljada lojalista i njihovih robova na Bahame nakon američkog rata za nezavisnost. Mnogi od njih su se naselili u Nassauu i na kraju su po broju nadmašili prvobitne stanovnike. lijevo|mini|Princ George Wharf u luci Nassau. Brodovi s lijeva na desno su [[Carnival Fascination, Disney Magic, Carnival Sensation i Majesty of the Seas.]] mini|Satelitski pogled na Nassau i Paradise Island
Centar grada
mini|[[Zgrada Bahamskog parlamenta|Bahamski parlament]] Centar grada je središte svih aktivnosti u Nassauu. Hiljade ljudi svakodnevno posjećuju, kupuju, večeraju, razgledaju i uživaju u tropskoj klimi grada. Dok je najprometniji dio centralnog grada ulica Bay Street i Woodes Rogers Walk, koji se nalazi preko puta luke i paralelno sa Bayom, područje se proteže na nekoliko blokova u svakom smjeru. Počinje u West Bayu, oko područja plaže Junkanoo. Nekoliko hotela i restorana nalazi se u West Bayu.
Reference
<references group="" responsive="0">
Ostava iz Srebrenika
Ostava iz Srebrenika je grupa arheoloških nalaza iz kasnog bronzanog doba pronađena u naselju Rapatnici, općina Srebrenik, Bosna i Hercegovina. To je područje doticaja ravničarskih dijelova južne Posavine s najsjevernijim planinskim lancem u ovom dijelu Bosne.
Kultura polja sa urnama je porijeklom iz srednjeg Podunavlja, odakle se vojnim pohodima praćenih seobama raširila na porječje Drave i Save, istočni dio Balkanskog poluostrva, Apeninsko poluostrvo i srednju Evropu. Dolinama desnih pritoka Save: Bosne, Vrbasa, Une i Kupe zauzela je i dijelove Bosne i Hrvatske. Dalmacija, Hercegovina, istočna Bosna, Crna Gora i Albanija nisu osjetile ovu najezdu.
Nalazi
Predmeti su slučajno pronađeni 2016. god. prilikom kopanja humusa na padini brda. Ukupno je 124 predmeta bilo ukopano u jamu, bez dokaza o postojanju bilo kakve konstrukcije. Naknadno je pronađena još 26 predmeta. Općina Srebrenik otkupila je sve pronađene predmete koji se trenutno čuvaju u JU Centar za kulturu i informisanje. Radi se o velikoj ostavi miješanog sastava iz kasnog bronzanog doba Bosne i Hercegovine. U najvećoj mjeri prisutni su srpovi s jezičastom drškom za dešnjake koji su vrlo dobro očuvani i u pravilu ukrašeni. Nalazi se mogu podijeliti u 5 kategorija: oružje, oruđe, nakit, limovi i bronzana sirovina (ingoti), raspoređenih u nekoliko tipoloških skupina, ukupne težina 20,749 kg:
Velike ostave miješanog sastava s najvećom zastupljenošću srpova i ingota česte su i karakteristične za karpatsko-panonski obrtnički krug, pogotovo sjevernije Posavine s kojim je regija Srebrenika prirodno i direktno komunicirala dolinom rijeke Tinje, odnosno s II. horizontom ostava (Veliko Nabrđe) u sjevernoj Hrvatskoj i s II. fazom ostava na teritoriji Srbije. U tom smislu, vremenski je dobro sinkronizirana s Ha A1 stepenom srednjoevropske periodizacije 13. i 12. stoljeća pne. i to je vrijeme osnivanja naselja Urnenfelder kulture (Kultura polja sa urnama).
Kosmološka konstanta
Kosmološka konstanta (uobičajeno označena velikim grčkim slovom lambda: Λ) se javlja u Einsteinovoj općoj teoriji relativnosti. Mjerna jedinica je 1/sekunda2. Konstanta je proporcionalna gustoći energije vakuuma ρ:
gdje su:
Član može biti pozitivan, negativan ili nula. Predstavlja gustoću energije praznog prostora: može se smatrati "cijenom" postojanja prostora. Prema općoj teoriji relativnosti, kosmološka konstanta ima negativan pritisak. Iz toga slijedi da prazan prostor ima pozitivnu energiju, te da kosmološka konstanta uzrokuje ubrzano širenje praznog prostora.
Einstein je član s kosmološkom konstantom uveo u jednačine opće teorije relativnosti zbog nezadovoljstva činjenicom da njegove jednačine ne dopuštaju stacionaran svemir. Svemir koji je u početku u dinamičkoj ravnoteži, počinje se sažimati pod utjecajem gravitacije. Da bi uravnotežio sažimanje, Einstein je u jednačine dodao kosmološku konstantu. Međutim, nedugo nakon što je Einstein razvio svoju teoriju, opažanja Edwin Hubblea su ukazala na svemir koji nije u ravnoteži, već se širi. Čak štaviše, dodatak kosmološke konstante Einsteinovim jednačinama ne vodi k uravnotežnom svemiru, jer je ta ravnoteža nestabilna: ako se svemir malo širi, širenje oslobađa energiju, koja uzrokuje dodatno širenje. Analogno, svemir koji se malo sažima, nastaviti će se sažimati. Mala sažimanja su neizbježna zbog nepravilne raspodjele tvari u svemiru.
Einstein je napustio kosmološku konstantu i nazvao je svojom "najvećom pogreškom". Međutim, opažanja relacije između udaljenosti i crvenog pomaka objekata, načinjenih kasnih 1990-tih godina, ukazala su na ubrzano širenje svemira, te se kosmološka konstanta još uvijek proučava. Opažanja se mogu dobro objasniti ako se pretpostavi vrlo mala pozitivna kosmološka konstanta u Einsteinovim jednačinama. Moguća su i druga objašnjenja ubrzanog širenja svemira, kao kvintesencija, ali kosmološka konstanta je najekonomičnije rješenje. Trenutni standardni model kozmologije, tzv. Lambda-CDM model, uključuje kosmološku konstantu, čija je mjerena vrijednost reda veličine 10-35s-2, ili 10-47GeV4, ili 10-29g/cm3, ili oko 10-123 u Planckovim jedinicama.
Veliki neriješeni problem fizike je da većina kvantnih teorija polja predviđa veliku vrijednost kosmološke konstante iz kvantnih fluktuacija vakuuma. Tu je vrijednost je potrebno gotovo, ali ne potpuno poništiti jednakim članom suprotnog predznaka. Neke supersimetrične teorije zahtjevaju kosmološku konstantu koja je identično jednaka nuli, što dodatno otežava problem. Ovo je poznati "problem kosmološke konstante", najgori problem "finog podešavanja" u fizici: ne postoji prirodan izvod u fizici elementarnih čestica za infinitezimalno malu vrijednost kosmološke konstante koja se opaža u kosmologiji. Neki fizičari, kao npr. Steven Weinberg, smatraju da je antropički princip najbolje objašnjenje za finu ravnotežu kvantnih fluktuacija vakuuma.
G. 't Hooft, L. Susskind i drugi su nedavno pokazali da pozitivna kosmološka konstanta ima iznenađujuće posljedice, kao što je konačna maksimalna entropija vidljivog svemira.
Nefrologija
mini|250p|Crtež ljudskog [[bubrega iz Grejeve Anatomije.]] Nefrologija je grana interne medicine i pedijatrije koja se bavi izučavanjem rada i bolesti bubrega.
Termin nefrologija je kovanica nastala od grčkih riječi nefro (νεφρό), koja označava bubreg, i logos (λόγος), u značenju nauka.
Nefrolog je ljekar koji se bavi područjem nefrologije On je specijalista interne medicine, koji je završio subspecijalizaciju iz područja nefrologije. Bavi se profilaksom, dijagnosticiranjem te tretiranjem bubrežnih bolesti. U njegovu oblast također spada i transplatacija (bubrega), a isto tako može indicirati potrebe za hemodijalizom kod pacijenata kojima je to potrebno.
Biljni hormon
thumb|Manjak biljnoh hormona [[auksina može izazvati nenormalan rast (desno) |270x270px|right]] Biljni hormoni ili fitohormoni su hemikalije koje reguliraju rast biljke. Neki ih nazivaju i supstancama za biljni rast. Najpoznatiji od njih je auksin. Biljni hormoni su signalne molekule proizvedene unutar biljke. Javljaju se u izuzetno niskim koncentracijama. Hormoni reguliraju funkcije ćelijske procese u ciljanim ćelijama. Hormoni takođe upravljaju formiranjem cvjetova, stabljike, listova i drugih organa, te razvojem i zrenjem plodova.
Opća svojstva
Biljkama, za razliku od životinja, nedostaju žlijezde koji proizvode i izlučuju takve regulatore. Kod njih samo pojedine ćelije mogu proizvoditi hormone. Oni utiču na to koja tkiva rastu prema gore, a koja prema dolje, na formiranje lišća i rast stabljika, na razvoj i zrenje ploda, na biljnu dugovječnost, pa čak i na njenu smrt. Hormoni su vitalni za rast biljaka i, ako nedostaju, biljke bi bile uglavnom masa nediferenciranih ćelija. Tako su poznati i kao faktori rasta ili hormoni rasta.
Fitohormoni se nalaze ne samo u višim biljkama, već i u algama, sa sličnim funkcijama. Tkođer se javljaju i kod gljiva i bakterija, gdje se mogu koristiti za izazivanje korisnih reakcija u biljkama domaćinama.
Obrasci djelovanja
Fitohormoni se stvaraju u vrlo malim količinama u čelijama pojedinih tkiva, vrškao što su vršni meristemi, pupoljci, mladi listovi, klice i plodovi. Djeluju u istim ili u susjednim tkivima ili se rasprostiru u udaljena tkiva. Na osnovu toga, dijele se na lokalne i opće.
Bez obzira na obim djelovanja, podstiču i reguliraju diobu ćelija, njihov produžni rast i diferencijaciju; stimuliraju zametanje cvijeta i ostalih (vegetativnih i generativnih) organa, rast i razvoj biljke, kao i procese sazrijevanja plodova i njihovo otpadanje, mirovanje sjemenki, poćetak i kraj sezone mirovanja. Reguliraju i aktivnost kambija, stvaranje ksilema i floema, kao i dominaciju vrha nad bočnim ograncima stabljika.
Najpoznatiji fitohormoni su:
Postoje i biljni hormoni koji djeluju negativno na određene pojave i procese. Ima i onih koji na prvi pogled djeluju inhibitorno, iako štite biljku u nepovoljnim okolnostima (suša, prekomjerna vlažnost u tla, ranjavanje). To su:
NGC 1866
NGC 1866 (također poznat kao ESO 85-SC52) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 3. augusta 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Safikaduna
Safikaduna ili Safikada je, po mnogim pričama, unuka Ferhat-paše Sokolovića, ali se ona, kao i legenda o Safikaduni razlikuju prema različitim izvorima. Banjalučka legenda o Safikaduni govori o djevojci koja je zbog neostvarene ljubavi prema vojniku koji je služio u obližnjoj banjalučkoj tvrđavi Kastel oduzela sebi život. Postoje mnoge varijacije na detalje oko ove legende. Po nekim izvorima, Safikaduna je uzela sebi život zbog nesretne ljubavi stajući pred top koji je svakog dana salvom označavao podne. Druga legenda govori o Safikaduni koja se oglušila na zapovijed austro-ugarskog vojnika o zabrani ulaska u tvrđavu i koja je zbog svog prkosa i stradala.
Po nekim izvorima, Safikaduna je bila turska djevojka zaljubljena u vojnika vezirske vojske, što ovu legendu stavlja u kasni 16, 17. ili 18. vijek, dok je, po drugima, bila kći časne banjalučke porodice, a njen ljubavnik bio je austrijski vojnik, koji je, po mišljenju njene porodice, bio okupator i zato zabranjen i nedostojan Safikadunine ljubavi. Po toj drugoj priči, legenda o Safikaduni puno je novijeg datuma. Također se u mnogim verzijama navodi da je i vojnik nakon Safikadunine smrti također počinio samoubistvo, što ovu legendu zaista čini pričom o banjalučkim Romeu i Juliji.
Kao i legende o Safikaduni, tako i mjesto njenog posljednjeg prebivališta nije usaglašeno. Safikadunino turbe, koje je bilo dio kompleksa Ferhadije, navodno je bilo mjesto gdje je Safikaduna sahranjena. Po drugoj priči, koja je i prihvaćenija među Banjalučanima, Safikadunin grob nalazi se nedaleko od Ferhadije, u ulici koja vodi prema Kastelu. Na tom mjestu generacije Banjalučana pale svijeće uz znak želje za sretnom ljubavlju. Na osnovu ovoga moguće je da se zapravo radi o dvjema djevojkama koje imaju isprepletene legende.
Safikadunino turbe u Ferhadijinom kompleksu srušeno je zajedno s Ferhadijom 1993. od strane vlasti Republike Srpske dok njen grob bliže Kastelu još uvijek stoji, iako zapušten.
Legenda, mit ili istina o Safikaduni, djevojci iz priče o vječnoj ljubavi, koja je zbog svoje ljubavi otišla u smrt (mada istini najviše odgovara legenda o djevojci koja se oglušila na zapovijed austro-ugarskog vojnika) možda je bolje poslužila za formiranje imidža tvrđave kao mjesta gotovo kultnog okupljanja romantičara i zaljubljenih. Navodni Safikadunin grob, koji se nalazi u blizini bedema, i danas služi kao paganski oltar brojnim zaljubljenim dušama koje na dan zaljubljenih ovdje dolaze zapaliti svijeću ili ostaviti ceduljice s napisanom željom.
Međunarodna željeznička unija
Međunarodna željeznička unija (eng: International Union of Railways; fra: Union Internationale des Chemins de fer - UIC) jest međunarodna organizacija koja definira norme pri kojima se obavlja međunarodni željeznički prijevoz. Osnovana je 17. oktobar 1922. sa sjedištem u francuskom glavnom gradu Parizu.
Historija
Međunarodna željeznička unija proizišla je iz više različitih razloga, a jedan od njih je i promjena državnih granica nakon završetka Prvog svjetskog rata i Versajskog sporazuma iz 1919. kojim je okončan rat. Željeznice dotadašnjih kolonijalnih sila bile su u nadležnosti matičnih država. U takvom okruženju nužno je bilo uvođenje standardizacije i unifikacije u ovu oblast. Ideja o stvaranju takve jedne međunarodne organizacije koja će okupljati nacionalne željeznice potekla je nakon međunarodnih konferencija održanih u tadašnjem italijanskom Portoroseu (današnji slovenski Portorož) 23. novembra 1921. i konferencije u Ženevi 3. maja 1922. Organizacija je osnovana na međunarodnoj konferenciji održanoj u Parizu 17. oktobra 1922. što se i smatra za zvaničan datum osnivanja Međunarodne željezničke unije.
Misija
Međunarodna željeznička unija za svoju misiju ima "promoviranje željezničkog transporta na svjetskom nivou i rješavanje izazova mobilnosti i održivog razvoja".
Ciljevi
Glavni ciljevi organizacije su:
Dino Merlin
Edin Dervišhalidović (rođen 12. septembra 1962), poznatiji kao Dino Merlin, jest bosanskohercegovački kantautor i producent, te jedan od uspješnijih muzičkih stvaralaca na prostoru bivše Jugoslavije.
Poznat kao osnivač i idejni vođa grupe Merlin, Dino je autor 11 albuma, od kojih su neki završili na američkim ljestvicama Billboard. Po prodaji nosača zvuka i posjećenosti koncertnih turneja jedan je od značajnijih izvođača u historiji muzičke industrije na prostorima bivše Jugoslavije. Tako je uspio da četiri puta zaredom napuni stadion "Asim Ferhatović Hase" u Sarajevu svojim solističkim koncertima, a 2011. koncertom u Beogradu uspio je tri noći zaredom svirati u punoj koncertnoj dvorani Arena. Neke od njegovih pjesama se danas smatraju evergreenom.
Autor je teksta prve himne Republike Bosne i Hercegovine "Jedna si jedina" koja je bila zvanična himna Republike Bosne i Hercegovine od 1992. do 1998. godine. Tri puta je predstavljao Bosnu i Hercegovinu na Eurosongu i to jednom kao autor, a dva puta kao autor i izvođač. Sarađivao je s Goranom Bregovićem, Zdravkom Čolićem, Željkom Joksimovićem te je dijelio binu s Rayem Charlesom, Catom Stevensom i Khaledom.
Dobitnik je umjetničkih nagrada Indexi (nekadašnje nagrade Davorin), Porina, te zlatnih, dijamantnih i platinum tiraža u svim zemljama bivše Jugoslavije. Album Hotel Nacional jedini je album iz jugoistočnog Balkana koji je dospio na američku ljestvicu Billboard World Albums. Dobitnik je Šestoparilske nagrade grada Sarajeva – najvećeg sarajevskog priznanja. Osim navedenog, vršio je i funkciju prvog predsjednika skupštine Udruženja AMUS (Asocijacija kompozitora-muzičkih stvaralaca) iz Sarajeva.
Biografija
Rođen je 12. septembra 1962. u Sarajevu u naselju Alifakovac, kraj Bistrika. Dinin otac Abid, po zanimanju stolar, jedini je iz porodice doselio u Sarajevo te su prilikom prijave u opštini greškom upisali pogrešno prezime. Majka, Fatima Činjarević, bila je rođena Sarajka i bila je po zanimanju bula. Razveli su se kad je Dini bilo sedam godina. Kao dijete razvedenih roditelja Dino odrasta sa majkom u Sarajevu. Otac ih je napustio kad je njemu bilo sedam, a sestri Amini pet godina.
Pohađao je Osnovnu školu "Moris Moco Salom“ (danas "Edhem Mulabdić“), koja se nalazi između Careve džamije, Konaka na Bistriku i Hotela "Nacional"- tri zgrade koje su odredile njegov život. U Carevoj džamiji je u najranijoj mladosti mujezinio, u Konaku je organizovao promociju albuma Burek, a po Hotelu "Nacional“ je nazvao album iz 2014. godine. Dino je u djetinjstvu trenirao u FK Sarajevo na mjestu lijevog krila i do danas je poznat kao navijač FK Sarajevo.
Nakon osnovne škole, na majčin nagovor, a suprotno vlastitoj želji da upiše muzičku školu upisao je i završio Srednju mašinsku tehničku školu. U Srednjoj školi je sa prijateljem iz djetinjstva, Mirsadom Lutvicom, kasnijim klavijaturistom grupe Merlin, osnovao prvu muzičku grupu. Međutim, rad ove grupe prekida njegov odlazak na odsluženje vojnog roka u JNA. Po povratku iz vojske upisao je Saobraćajni fakultet, ali ga je napustio još u toku prve godine kako bi se posvetio muzici.
Da dobije prvu gitaru Dino je morao skupljati novac radeći sitne poslove (noseći ugalj, radeći kao tašnar, u građevini i kao dostavljač), sve dok za jedan Bajram majka nije dodala potrebnu sumu novca. Iako je tako (bar posredno) podržala njegovu muzičku karijeru, nikada se nije pomirila s tim da to bude njegovo životno opredjeljenje. U želji da je odobrovolji, Dino je pokušao da nađe neki stalni posao. Početkom 1980-ih radio je u fabrici u Vogošći skupljajući novac kako bi finansirao snimanje muzičkog albuma. Nešto kasnije odlučio se da napusti posao i počne graditi muzičku karijeru.
S grupom Merlin
Godine 1983. Dino osniva muzičku grupu "Merlin" za koju piše tekstove i muziku, i gdje pjeva. Sa grupom Merlin snima 5 studijskih albuma: Kokuzna vremena (1985), Teško meni sa tobom a još teže bez tebe (1986), Merlin (1987), Nešto lijepo treba da se desi (1989) i Peta strana svijeta (1990).
Solo karijera
desno|mini|desno|260px|Dino Merlin na nastupu u [[Beču 2008.]]
Svoju solo karijeru Dervišhalidović započinje 1991. godine pod scenskim imenom "Dino Merlin". Tekstovi za masovnu publiku, proizašli iz ličnog iskustva, jedan su od glavnih razloga njegovog uspjeha na bosanskohercegovačkoj i regionalnoj muzičkoj sceni. U pjesmama sve češće upotrebljava instrumente orijentalne, etnomuzike, usklađene s novim zvucima elektronske muzike. Primjer za to je pjesma "Sam" s albuma Sredinom.
Po izlasku tog albuma organizirao je koncert u Sarajevu, na koji je došlo više od 80.000 ljubitelja njegove muzike, a ostvaruje i dva učešća za nacionalnim izborima za Pjesmu Evrovizije. Godine 1999. odnosi i pobjedu, te predstavlja Bosnu i Hercegovinu na eurovizijskom finalu u Jerusalemu, osvojivši sedmo mjesto. Dino Merlin je na 56. takmičenju za pjesmu Evrovizije održanom u Njemačkoj Bosnu i Hercegovinu predstavljao sa pjesmom pod nazivom "Love in Rewind". Pjesma je premijerno izvedena na BH Eurosong showu koji je emitiran uživo na BHRT-u. Prvi put Dino je jednu pjesmu otpjevao na engleskom jeziku. Osvojio je šesto mjesto te nadmašio svoj plasman iz 1999. u Jerusalemu, te postigao drugi najbolji plasman Bosne i Hercegovine na ovom takmičenju. Sa uspjehom učestvuje i na nekoliko međunarodnih festivala (Danska, Turska itd.).
Dana 30. maja 2014. godine je objavljena pjesma "Ruža (svako ima nekoga da mu ruke pruža)" koja je ujedno i prva pjesma sa njegovog 11. albuma.
Druga pjesma sa albuma "Hotel Nacional", "Školjka", izdata je 15. juna 2014. godine na službenom YouTube kanalu Dine Merlina. Svoju premijeru je doživjela i na državnoj televiziji Bosne i Hercegovine BHT u 23:30, tačno pred utakmicu reprezentacije Bosne i Hercegovine sa Argentinom na Svjetskom prvenstvu u nogometu u Brazilu.
Album "Hotel Nacional" se u junu 2014. našao na Billboard-ovoj svjetskoj top-listi na 8. mjestu.
Novogodišnjem koncertu održanom u Sarajevu 31. 12. 2016. održanom na Trgu Bosne i Hercegovine je prisustvovalo 100.000 posjetilaca.
Gazanferija džamija
mini|desno|300px|Gazanfer-begova džamija Gazanfer-begova ili Gazanferija džamija nalazi se u Donjem Šeheru, na desnoj obali Vrbasa, u Banjoj Luci. Natpis na džamiji nije sačuvan, ali s obzirom na činjenicu da je Gazanfer bio savremenik Ferhat-paše Sokolovića i Hasan-efendije Defterdara, najvjerovatnije je Gazanfer-begova džamija izgrađena krajem 16. vijeka. Osnivač džamije Gazanfer-beg je supotpisnik kao svjedok na Ferhad-pašinoj vakufnami iz 1578. godine. O Gazanfer-begu se zna da je bio zaim ( lenski vitez ) i vojvoda Bosanskog pašaluka. Njegova vakufnama nije sačuvana.
Arhitektura Gazanferije džamije
Zbog toga što je imala čistu kvadratičnu osnovu vjeruje se da je prvobitno džamija imala kupolu, a sa kupolom ucrtana je na kartama iz 1737. godine. Vjeruje se da je nakon rušenja prvobitne kamene kupole ova džamija dobila četverovodan krov i drvenu kupolu ispod njega. Drvena kupola je bila oslikana arabeskom u austrougarskom periodu. Vjeruje se da bi zidovi, prozori, portal, mihrab, dva mala mihraba, i mahfil kod ove džamije mogli biti iz vremena podizanja džamije.
U 19. vijeku otvori sofa koje su bile na drvenim stupovima su zazidani i cijeli prostor je povećan. To je učinio hadži Feslija, tadašnji upravnik vakufa. Zazidani prostor sofa sa skromnim dvokrilnim prozorima nije dopuštao da se nasluti nekadašnji izgled. Sve do 19. vijeka džamija je imala otvoreni trijem sa sofama, koji je tada zazidao Hadži Feslija, tadašnji upravnik vakufa. Lukovi na sofama bili su izrađeni od drvenih dasaka, dvostrano opkovanih, a zazidani su opekom. Zahvaljujući velikoj širini sofa, i na tom mjestu bilo je moguće obavljati namaz. Na vanjskom dijelu ulaznog zida nalazila su se simetrično postavljena, u odnosu na ulaz, dva kamena mihraba pomne klesarske obrade sa četiri reda lijepih stalaktitnih ukrasa. Ovaj prostor sve dok nije srušen (1993.) služio je za vjersku obuku. Glavni portal džamije bio je nešto reprezentativnije obrade, sa kamenom pločom, na kojoj je bio tekst iz Kur'ana. Jedinstven prostor za namaz, kvadratičnog oblika bio je prostraniji. Nad njim, u sredini ravne drvene tavanice, bila je podignuta drvena kupola, malterisana i oslikana. Ona je bila sastavni dio stropne konstrukcije, pa molitveni prostor nije imao podupirača. Drveni stupovi, koji su nosili mahfil, produžavali su se do ravnog dijela stropa koji su podupirali.
Prozori su bili postavljeni u dva reda. U donjem redu prozori su bili pravokutnog oblika sa čeličnim demirima. Prozori u gornjem redu bili su završeni prelomljenim lukom.
Vrata za munaru bila su smještena u sami ugao, desno od ulaza (slično Arnaudiji) i vodila su do drvenog mahfila i dalje u munaru, koja se nalazila sa desne strane džamije. Munara je bila masivna, napravljena od pravilnih blokova, klesanaca, kamena "ledena sedra". Prijelaz između tijela munare i šerefe bio je riješen klesarski zaobljenim elementima i naglašen kamenim vijencem. Poslije Prvog svjetskog rata munara se počela naginjati, što su vjerovatno izazvale vode, džamija se nalazi na obali Vrbasa, a što se rapidno nastavljalo sve do njenog rušenja.
Džamija je građena od kamena, zidovi su bili debeli 75 cm, malterisani sa vanjske i unutrašnje strane. Četverovodan krov pokrivao je centralni molitveni prostor i sofe. Na njemu je nekada bio biber crijep, kasnije zamijenjen falcovanim crijepom. Zidovi u prostoru sofa, debljine 29,5 cm, bili su od ćerpiča, koji je činio ispunu između drvenih stupova.
U desnom uglu džamije bio je smješten drveni mimber koji je bio masivnije izrađen. Njegov najreprezentativniji dio bio je ulaz, gdje je iznad prolaza bila ploča sa tekstom iz Kur’ana, a iznad nje je stajao krunski dio u obliku lepeze obogaćen polihromijom. Dvanaest stepenica činilo je drveno stubište sa ogradom od dasaka izrezanih tako da podsjećaju na kamenu balustradu, a vodili su do baldahina, koga su činila četiri stupića povezana islamskim lukovima i pokrivena šatorastim krovićem. Minber je djelovao da je bio iz devetnaestog stoljeća.
Drveni mahfil, širine 2,95 m, oslanjao se na dva zida (kao kod Ferhadije) i tri osmougaona drvena stupa. Na osi, koja je povezivala mihrab i portal, na mahfilu bio je poligonalni istak, mjesto predviđeno za imama. Ograda mahfila bila je od drvenih letvica. Mali drveni stolić služio je kao ćurs.
Drvena kupola bila je oslikana arabeskom u doba austrougarske okupacije. Taj motiv sastojao se od rozete, koja je bila u centru i od koje je polazilo šesnaest traka, koje su se pri dnu kupole spajale međusobno, lukovima. Unutar polja su bili oslikani stilizirani cvjetovi, ukomponirani u vriježe i motive sa beskonačnim prepletom. Na krajevima ovih traka bile su postavljene male sijalice, koje su trebale osvjetljavati kupolu. (Kako je Banja Luka dobila električnu rasvjetu početkom 19. vijeka zahvaljujući elektrani samostana "Marija Zvijezda" iz Delibašinog sela, to je džamija osvijetljena tada ili sljedećih godina, ali sigurno prije početka Prvog svjetskog rata). Boje arabeske bile su vrlo skladne, dajući čitavom unutrašnjem prostoru svečanu atmosferu. Simetrično postavljena dva kamena turbeta, međusobno spojena zidom, u kome je bila kapija, flankirala su ulaz u dvorište džamije, pa je tako vanjski izgled kompleksa podsjećao na utvrđeni prostor. U dvorištu je bio šadrvan novije izrade.
Harem oko džamije, kao i dva kamena turbeta nastali su vjerovatno krajem 16. i početkom 17. vijeka. Pretpostavlja se da ih je gradio sam Gazanfer za sebe i članove svoje porodice. Osnivačevo turbe se nalazilo lijevo od ulaza. U drugom turbetu, koje se nalazilo desno od ulaza, su prema predanju nalazili mezari dvojice Gazanferovih sinova nepoznatih imena.
Dva turbeta činila su dio ograde, a bila su postavljena simetrično u odnosu na ulaz. Osim vrata, u ogradnom zidu bila su i dva prozora. Turbeta su imala osnovu oktogonalnog oblika, bila su građena od kamena "ledena sedra", pokrivena kupolama na tamburima, a na njima su bili šatorasti krovići pokriveni biber crijepom. Zbog različitih širina zida i tambura, formiran je istak koji je bio pokriven biber crijepom, što je bio lijep detalj na ovim arhitektonski skromnim objektima.
U turbetu, gdje je bio sarkofag osnivača Gazanferije, osim dva prozora pravougaonog oblika sa demirima, bile su i dvije niše u kojima su stajale knjige. U turbetu se nalazi kamena kubura osnivača džamije. Ulazna vrata imala su segmentni luk sa dovratnicima.
U drugom turbetu, prema legendi, bila su sahranjena njegova dva sina. Zid koji je spajao ova dva turbeta bio je pokriven krovićem, oslonjenim na dva osmougaona stupa izgrađena od kamena. U turbetu su bile dvije kubure koje su pripadale potomcima osnivača. Sarkofazi u turbetu su od kamena.
Na jugoistočnoj strani, kao i na lokaciji preko puta džamije, nalazila su se dva harema sa nišanima.
Istraživački i konzervatorsko-restauratorski radovi
Godine 1979. vršeni su veliki sanacioni zahvati pod rukovodstvom Zavoda za zaštitu kulturno-historijskog naslijeđa i prirodnog naslijeđa iz Banje Luke. Izvršeno je čišćenje fasada i turbeta su pokrivena biber-crijepom.
Rušenje
Minirana je i srušena 4. jula 1993. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini, pri čemu su djelimično oštećena turbeta koja i danas postoje, a lokalitet djelimično raščišćen. Turbeta osnivača džamije su čitava, ali su u vrlo lošem stanju. Krov na turbetima je propao, vrata su odvaljena a njihov otvor je ispunjen ciglom.
Zaštita
Zavod za zaštitu kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Banje Luke zaštitio je objekt i rješenjem broj 08-UP-I-10II od 26.3.1971. godine upisao pod brojem 529. Godine 2003. područje i ostaci graditeljske cjeline Gazanferije (Gazanfer-begove) džamije u Banjoj Luci proglašeno je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
NGC 6289
NGC 6289 (također poznat kao MCG 11-21-7 i PGC 59322) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 504 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 0,80 (117 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (88 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Edward Swift 19. augusta 1884. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
LaTeX
desno|mini|LaTeX logo
LaTeX je opisni jezik i sistem za pripremanje dokumenata za TeX, program koji se koristi za komponiranje teksta. Ime jezika se izgovara kao lateh, ponekad i kao latek.
WYSIWYG
desno|mini|300px|WYSIWYG program na lijevoj strani. Na desnoj strani program koji koristi LaTeX za formatiranje dokumenta WYSIWYG je engleska skraćenica za What You See Is What You Get, ili u prijevodu šta vidiš je šta dobiješ. Ova skraćenica se koristi prvenstveno u računarstvu za opisivanje sistema u kojima je sadržaj za vrijeme pravljena istog prikazan na veoma sličan način kao i konačni prikaz sadržaja. Konačni prikaz sadržaja može biti ispisan dokument ili web stranica.
Primjer WYSIWYG sistema su Microsoft Office i OpenOffice, programski jezici vizuelnog okruženja Visual Studio i Delphi, te svi programi za crtanje kao Photoshop i AutoCAD i sl.
Mahniči
mini|280px|Mahniči, rimokatolička crkva "Sv. Anton" Mahniči su naseljeno mjesto u sastavu općine Sežana, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Mahniči su imali 12 stanovnika.
Majcni
Majcni su naseljeno mjesto u sastavu općine Sežana, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Majcni su imali 66 stanovnika.
Jasen (Ilidža)
Jasen je naseljeno mjesto u općini Ilidža, Bosna i Hercegovina.
Albanofobija
Albanofobija (ili antialbansko osjećanje) predstavlja osjećaj neprijateljstva ili mržnje prema Albancima ili Albaniji. Albanofobija se ispoljava u negativnim stereotipima, predrasudama i diskriminaciji prema pripadnicima albanskog naroda.
Albanofobija može poprimiti i oblik rasizma ako je povezana s vjerovanjem da su Albanci neka vrsta niže rase. Antialbanska osjećanja se ogledaju i u korištenju naziva Šiptari, koji se usljed negativne konotacije u južnoslovenskim jezicima smatra uvredljivim.
Srbija
Nakon nemira na Kosovu 1981. godine, u Srbiji započinje organizirana propaganda o genocidu nad Srbima na Kosovu (fabrikuju se izvještaji o silovanju Srpkinja, iseljavanju Srba i sl). Srpski nacionalisti iseljavanje Srba sa Kosova prikazuju kao rezultat pritiska i uzimaju kao potvrdu da Albanci Srbima čine ogromnu nepravdu u vlastitoj državi. Sredinom 1980ih, govor mržnje u srpski, medijima se koncentriše na Albance. Uz albansko ime su od sredine 1980-ih korištene reči “genocid”, “zulum”, “razbojništvo”, “silovanje”, čime je pominjanje Albanaca i u privatnom govoru steklo negativnu konotaciju. Godine 1986. objavljen je utjecajni Memorandum Srpske akademije nauka i umetnosti, koji demonstracije Albanaca na Kosovu 1981. godine naziva „neofašističkom agresijom“ i navodi da se na Kosovu i Metohiji sprovodi „fizički, politički, pravni i kulturni genocid nad srpskim stanovništvom“. Ovaj Memorandum je ekspertska komisija Ujedinjenih nacija nekoliko godina kasnije ocijenila kao „sredstvo širenja antialbanskih osjećanja“.
Od 1990-ih godina, zahvaljujući propagandi Miloševićevog režima, Albanci postaju najveći „srpski neprijatelji“. Savremeni srpski intelektualci pišu o Albancima uglavnom u okviru stereotipa o njihovoj „urođenoj“ mržnji prema Srbima, koja je proizvod njihovih dominantnih „osobina“, „primitivizma“ i „razbojništva“.
Generatori mržnje prema Albancima u Srbiji su i razna ekstremistička udruženja i navijačke grupe. Ekstremna mržnja prema Albancima se javno ispoljava na skupovima pro-fašističkih organizacija, kao što je Otačastveni pokret Obraz, u vidu parola: „Ubij, zakolji da Šiptar ne postoji", „Srbija Srbima, Šiptarima sjekira" i tome slično. Eksplicitni govor mržnje se može čuti i na tribinama fudbalskih stadiona, gdje se također uzvikuju parole „Ubi, zakolji, da Šiptar ne postoji“ i „Ubij Šiptara“.
Makedonija
U Makedoniji je 2009. godine izbio skandal u javnosti nakon što je Makedonska akademija nauka (MANU) izdala Veliku makedonsku enciklopediju u kojoj se Albanci nazvani i „šiptari”, „arnauti”, „balisti” i „planinski ljudi”. Ovo je izazvalo revolt albanskih političkih partija, nevladinih organizacija i građana, koji su tražili hitno povlačenje enciklopedije i javno izvinjenje albanskom narodu.
Italija
U italijanskim medijima se daje veliki prostor zločinima koje su počinili Albanci, pa čak i onima koji se samo pretpostavljaju. Istraživači ove pojave upozoravaju da iako postoji veći nivo kriminaliteta među albanskim imigrantima u Italiji u odnosu na neke druge imigrantske grupe, policija ne smije prenositi ove stereotipe na sve Albance.
Grčka
Albanci u Grčkoj čine oko polovinu ukupnog broja imigranata i glavnu metu negativnih stereotipa u grčkim medijima. U objašnjenju albanofobije se polazi od činjenice da je grčko društvo do skoro bilo veoma „homogeno“ i da je masivni dolazak emigranata uzrokovao šok kod lokalne populacije i poremetio postojeću ravnotežu. Reakcije stanovništva se iskazuju u vidu šovinizma i ksenofobije (odnosno albanofobije), koja je prilično zastupljena u medijima. Medijski govor mržnje obuhvata rasizam, poziv na protjerivanje Albanaca iz Grčke, raspirivanje predrasuda i mržnje i stereotipno predstavljanje Albanaca kao opasnih kriminalaca ili „životinja“. izvještavanje medija o Albancima se često povezuje s položajem grčke manjine u Albaniji, za koju se navodi da trpi pritisak albanske države, što se dalje uzima kao opravdanje za tretman Albanaca u Grčkoj.
Albanski emigranti u Grčkoj doživljavaju „ozbiljnu diskriminaciju“ na poslu, posebno u vezi s visinom nadnica i socijalnim osiguranjem. Usljed neprihvatanja sredine, albanski radnici su ponekad primorani promijeniti ime.
Albanci često nailaze na nipodaštavajući tretman kod grčkih organa reda. Albanska populacija je izložena masovnim hapšenjima prilikom policijskih čistki i meta je čestih deportacija, koje obuhvataju i osobe s urednim dokumentima. Brojni su slučajevi policijskih ubistava albanskih legalnih i ilegalnih imigranata prilikom pokušaja prelaska grčke granice. U slučajevima primjene nasilja prema Albancima, grčki policajci najčešće ne odgovaraju ili dobiju samo nominalne kazne.
Hipotenzija
Hipotenzija je nizak  krvni pritisak, osobito u  arterijama  sistemske cirkulacije. Krvni pritisak je sila potiskivanja protiv zidova arterija kada  je srce pumpa krv. Hipotenzija se generalno smatra ako je sistolni krvni pritisak manji od 90 milimetara žive (mm Hg) ili dijastolni manji od 60 mm Hg. Međutim, u praksi, za krvni pritisak se smatra da je prenizak samo ako su prisutni nedvojbeni simptomi.
Hipotenzija je suprotna od hipertenzije, koju karakterizira visok krvni pritisak. To je najbolje shvatiti kao fiziološko stanje, a ne bolest. Jako nizak krvni pritisak može uskratiti kisik i hranljive tvari  za mozak i druge vitalne organe, što bi dovelo do po život opasnog stanja koje se naziva  vaskularni šok. Iako je čestio povezana sa šokom, hipotenzija nije nužno indikativna za to.
Za neke osobe koje su i  u području  gornjeeg fizičkog stanja, niski krvni pritisak je znak dobrog zdravlja i kondicije. Kod mnogih ljudi, pretjerano nizak krvni pritisak može uzrokovati vrtoglavicu i nesvjesticu ili ukazuje na ozbiljne srčana smetnje, endokrini ili neurološki poremećaj.
Normalno fiziološko stanje
Krvni pritisak u organizmu je stalno regulisan od strane autonomnog nervnog sistema, uz korištenje mreže receptora, nervi i hormona, te se tako održava ravnoteža između efekata simpatetičnog nervnog sistema, koji nastoji povećati krvni pritisak i parasimpatetičnog nervnog sistema koji ga smanjuje. Sposobnost autonomnog nervnog sistema da brzo i efikasno kompenzira ove oscilacije omogućuje čovjeku da u širokom rasponu aktivnosti i pri nekim bolestima održi konstantan i prihvatljiv nivo krvnog pritiska.
Znaci i simptomi
Kardinalni simptomi hipotenzije su svjetlucanje ili vrtoglavica.
Ako je krvni pritisak dovoljno nizak, javlja se nesvjestica, a često i oduzetost. Niski krvni pritisak ponekad je povezana s određenim simptomima, od kojih su mnogi u vezi s uzrocima, a ne posljedicama hipotenzije:
Sulejman Rebac
Sulejman Rebac bio je jugoslavenski i bosanskohercegovački nogometaš i trener.
Bivši nogometaš mostarskog Veleža, splitskog Hajduka i Sarajeva, te bivši trener Veleža, sarajevskog Željezničara, te reprezentacije Jugoslavije, bio je jedan od najcjenjenijih nogometnih stručnjaka. Trenirao je mnoge proslavljene nogometaše, kao što su Vahid Halilhodžić, Duško Bajević, Enver Marić, Boro Primorac i Franjo Vladić.
Dominik Sedlar
Dominik Sedlar (rođen 20. decembra 1979. u Zagrebu) je hrvatsko-američki filmski režiser, producent i scenarist.
Biografija
Dominik Sedlar, sin hrvatskog režisera i producenta Jakova Sedlara, rođen je u Zagrebu 1979. godine, gdje je odrastao i završio svoje rano obrazovanje. Od 1994. do 1998. pohađao je Profesionalnu dječju školu u New Yorku. Takođe je pohađao Tisch School of the Arts Univerziteta u New Yorku.
Kao režiser debitirao je sa 15 godina kada je korežirao dokumentarni film Košarkaški Mozart – Priča o Draženu Petroviću. Do sada je režirao 15 filmova: tri igrana i dvanaest dokumentarnih filmova. Među njegovim poznatijim ranijim filmovima je Jeruzalemski sindrom, koji je osvojio specijalnu nagradu na Venecijanskom filmskom festivalu 2004. godine. 2006. godine, zajedno sa svojim ocem Jakovom Sedlarom, režirao je dokumentarni film U potrazi za Orsonom, film o nepoznatim i nikad dovršenim filmovima Orsona Wellesa. Narator u filmu je Peter Bogdanovich, a u intervjuima s njim pojavljuju se Steven Spielberg, Frank Marshall, Paul Mazursky, James Earl Jones, Merv Griffin, Henry Jaglom i Oja Kodar. Film je premijerno prikazan 2006. godine na AFI FEST-u u Los Angelesu.
2014. godine napisao je i režirao indie-komediju In Between Engagements s Armandom Assanteom u glavnoj ulozi, koja je distribuirana širom svijeta putem platforme za streaming Amazon Prime, i sportsko-istorijsku dramu The Match iz 2021., u kojoj glavne uloge igraju Franco Nero, Caspar Phillipson i Armand Assante. Potonji film je prodan u više od 70 zemalja svijeta i prikazan u više od 50 kina u Sjedinjenim Američkim Državama: američku televizijsku premijeru imao je 2. decembra 2021. na Showtime Networks-u.
Apeninsko poluostrvo
mini|desno|250px|Satelitski snimak Apeninskog poluostrva Apeninsko poluostrvo (italijanski: Penisola italiana) zauzima centralni položaj u južnoj Evropi. Ono se prostire pravcem sjeverozapad-jugoistok, dužinom od oko 1.100 km. Širina poluostrva varira od oko 400 km na sjeveru do 200 km na jugu i centru. Na sjeveru se nalaze prostrana Lombardijska nizija (Padska nizija) i alpska pogorina. Ovi prostori, iako pripadaju regiji Južne Evrope, geografski nisi dijelovi poluostrva. Na krajnjem jugu poluostrva se veoma približno Mesinskom prolazu. Okružen je sa istoka Jadranskim morem, sa zapada Tirenskim i Ligurskim, a sa juga Jonskim morem.
Površina poluostrva iznosi oko 131,337 km2. Površina Padske (Lombardijske) nizije i podgorine Alpa neznatno je veća od površine poluostrva. Tako Italija, kojoj poluostrvo gotovo u cjelini pripada, ima površinu od 301,250 km.
Reljef
Apeninsko poluostrvo je pretežno planinsko. Gotovo čitavom njegovom dužinom pružaju se Apeninske planine. Apenini su veoma dug planinski lanac, a nastao je u tercijaru. On pripada mladim evropskim ulančanim planinama i, u izvjesnom smislu čini vezu Alpa sa mladim nabornim planinama u sjeveroistočnoj Africi. Planine su izgrađene od mezozojskih krečnjaka i dolomita. One su, zbog toga, krševite i često bezvodne. Kratke rijeke koje teku u susjedna mora raščlanile su planinske lance u više izolovanih planinskih oblasti. Uz obale Jadranskog mora nalaze se priobalne nizine, prosječno široke 20 km. Na suptornoj strani, uz Ligursko i Tirensko more, nizine su mnogo uže. Jedina prava nizina nalazi se u slivu rijeka Po, između visokih Alpa i Apenina. Jugozapadno od poluostrva Kalabrija nalazi se pretežno planinski i krševiti otok Sicilija. Daleko na zapadu je Sardinija, najveći otok regije. Najviši vrh poluostrva je Corno Grande, sa 2,912 metara.
Klima
Gotovo cijelo Apeninsko poluostrvo ima sredozemnu klimu. Sa sjevera visoki lanci Alpa štite poluostrvo od kontinentalnih utjecaja iz centralne Evrope. Lombardijska nizija, međutim, zbog blizine Alpa, ima nešto oštriju klimu sa čestim mrazevima u zimskom periodu. Krajnji južni dio poluostrva je veoma topao i prilično suh.
Vode
mini|desno|250px|Jezero Mađore Riječna mreža poluostrva nije posebno gusta. Tokovi su, češće, veoma kratki. Oni nastaju u centralnim planinskim prostorima i gotovo svi poslije kratkog toka završavaju u susjednim morima, pretežno u Jadranskom. Najveća rijeka je Po. Njeno izvorište je u Alpama. Mnogobrojne rječice i rijeke iz Alpa teku prema Lombardijskoj niziji. One se tu spajaju i obrazuju plahovitu Po, rijeku koja Lombardiju čini veoma plodnom i gusto naseljenom nizinom. Druga veća rijeka, Tibar, ulijeva se kod Rima u Tirensko more.
Na poluostrvu nema većih jezera. Jedino se u podnožju Alpa nalazi skupina glacijalnih jezera. Najveća jezera ove skupin esu: Mađore, Lugano, Komo i Garda.
Privreda
Apeninsko poluostrvo je privredno veoma razvijeno. Okosnicu privrede čini snažna industrija. Glavne industrijske grane su: obojena i crna metalurgija, mašinogradnja i industrija saobraćajnih sredstava. Visok stepen razvijenosti ostvaren je u hemijskoj i petrohemijskoj industriji, tekstilnoj, prehrambenoj, drvnoj, papirnoj i grafičkoj industriji.
Poljoprivreda je dobro razvijena. U ratarskoj proizvodnji povrtlarstvo je značajnije od uzgoja žitarica. Voćarstvo ima veći značaj od ratarstva. Na poluostrvu se proizvodi dosta agruma, grožđa, maslina, jabuka, krušaka, breskvi i kajsija. Na sjeveru poluostrva dobro je razvijeno govedarstvo, a u planinskim predjelima uzgaja se sitna stoka. Stanovništvo uz primorje intenzivno se bavi ribolovom.
Stanovništvo
Apeninsko poluostrvo je staro kulturno žarište koje je gusto naseljeno od antičkih vremena. Na ovom prostoru je nastalo Rimsko carstvo, koje je dugo vremena vladalo čitavim Mediteranom, dijelovima sjeverne Afrike i jugozapadne Azije i, svakako, velikim prostranstvima u Evropi. Ni propast Rimskog carstva nije bitno izmijenio društveno-geografski značaj ovog prostora. Apeninsko poluostrvo je i dalje ostalo dobro naseljeno i privredno značajano.
Više od 95% ukupnog stanovništva čine Italijani. Nacionalne manjine su: Austrijanci, Slovenci, Francuzi i Sardinci. Stanovništvo je veoma neravnomjerno raspoređeno. Najveću naseljenost ima Lombardija i Ligursko primorje. Unutrašnjost i krajnji južni dio poluostrva imaju malu naseljenost. Više od 70% stanovništva živi u gradovima.