cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HLA-DRB3
Ekspresija gena
DRB1 eksprimiran je  na nivou pet puta većem od njegovih paraloga DRB3, DRB4 i DRB5. DRB1 je prisutan kod svih osobaa. Alelne varijante DRB1 su povezane ni sa jednim ili sa jednim od gena DRB3, DRB4 i DRB5. Postoje četiri srodna pseudogena: DRB2, DRB6, DRB7, DRB8 i DRB9.
Biološki sistem
Biološki sistem je složena mreža koja povezuje nekoliko biološki relevantnih entiteta. Biološka organizacija obuhvata nekoliko skala i određena je na osnovu različitih struktura u zavisnosti od toga kakav je sistem. Primjeri bioloških sistema na makro skali su populacije organizama. Na skali organa i tkiva kod sisara i drugih životinja, primjeri uključuju cirkulatorni sistem, respiratorni sistem i nervni sistem. Na mikro do nanoskopskoj skali, primjeri bioloških sistema su ćelije, organele, makromolekularni kompleksi i regulatorni putevi. Biološki sistem ne treba brkati sa živim sistemom, kao što je živi organizam. mini|352x352piksel| Primjer sistema: [[Mozak, mali mozak, kičmena moždina i nervi su četiri osnovne komponente nervnog sistema.]] Pojam sistema (ili aparata) oslanja se na koncept vitalne ili organske funkcije: sistem je skup organa sa određenom funkcijom. Ova ideja je bila prisutna već u antici (Galen, Aristotel), ali je primjena pojma „sistem“ novija. Na primjer, nervni sistem je nazvao Monro (1783), ali Rufus iz Efeza (oko 90-120) je po prvi put jasno sagledao mozak, kičmenu moždinu i kraniospinalne živce kao anatomsku jedinicu, iako je malo napisao o njegovoj funkciji, niti je dao ime ovoj jedinici.
Rukometna reprezentacija Saudijske Arabije
Rukometna reprezentacija Saudijske Arabije je nacionalna rukometna ekipa Saudijske Arabije koja je kontrolisana od strane rukometnog saveza Saudijske Arabije.
Reprezentacija Saudijske Arabije je deset puta učestvovala na Azijskom prvenstvu u rukometu. Debitovala je 1977. godine u Kuvajtu. Njabolji plasman je ostvarila osvajanjem bronzane medalje 2002, 2008 i 2012. godine.
Do sada se sedam puta plasirala na Svjetsko rukometno prvenstvo. Prvi put na Svjetskom prvenstvu je igrala 1997. godine u Japanu. U grupi je bila sa Islandom, Jugoslavijom, Litvanijom, Japanom i Alžirom. Zauzela je šesto mjesto bez osvojenih bodova.
Trenutni sastav
Sastav za Svjetsko prvenstvo u rukometu 2013.
Selektor: Nenad Kljaić
Spomenik prirode
mini|250px|Spomenik prirode: Cono de Arita ([[Argentina)]] mini|250px|[[Vrelo Bosne]] Spomenik prirode je element prirode koji je nekim aktom države stavljen pod zaštitu kako bi se očuvale njegove izvorne prirodne vrijednosti. Često su to istovremeno i nacionalni parkovi, ali može biti i jedan samostalni objekt, na primjer vrlo staro stablo, ili manja površina jasno odvojena od svoje okoline. Može biti:
Pojam "spomenik prirode" potiče od Humboldta iz njegovog opisa putovanja po Americi "Relation historique" gdje on koristi izraz "monumens de la nature".
Obrazloženje zakonske ili drugačije zaštite su rijetkost, jedinstvenost ili ljepota spomenika prirode, kao i njegova vrijednost za nauku ili razumijevanje prirode. Zaštita spomenika prirode sadrži potpunu zabranu bilo kakvog mijenjanja zaštićenog spomenika.
NGC 2330
NGC 2330 (također poznat kao IC 457, MCG 8-13-78 i PGC 20272) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 221 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 0,40 (26 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (19 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Bindon Blood Stoney 2. januara 1851. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
August Heimer
Putovanje kroz Bosnu
Zanimljivo je da je švedski geolog za narode koji su živjeli, ali i sada žive na prostorima BiH koristio po tri imena. Tako je za Bošnjake pisao da su "muhamedanci, Turci i muslimani", za Srbe da su "ortodoksi, grčki katolici i serberi", a za Hrvate "katolici, rimokatolici i rimski katolici".
Svuda gdje je boravio, nastojao je pribaviti što više zanimljivosti o životu gradova i ljudi i to opisati na sebi svojstven način, kao Evropljanin koji nije bio opterećen nikakvim predrasudama. Jer BiH je tada, to slobodno možemo reći, po svemu bila dio Evrope za čiji se povratak sada ponovo grčevito bori. Njegovo putovanje po BiH trajalo je oko dva mjeseca.
Vanjski linkovi
Kako je jedan Šveđanin vidio Bosnu i Hercegovinu prije 100 godina
Ahmed Smajlović
Ahmed Smajlović (17. juni 1938 – 11. august 1988) bio je islamski teolog, učenjak, univerzitetski profesor i vršilac različitih dužnosti u Islamskoj zajednici u Bosni i Hercegovini.
Obrazovanje
Rođen je 17. juna 1938. godine u selu Tokoljak kod Srebrenice, kao najmlađe od sedmoro djece. Osnovnu školu je završio u Srebrenici, u selu Krnjićima, a potom 1958. godine upisao Gazi Husrev-begovu medresu u Sarajevu. 1960. odlazi na odsluženje vojnog roka u Ljubljanu gdje upisuje studij prava na Pravnom fakultetu u Ljubljani. Nakon odsluženja vojnog roka, ne završivši studij, odlazi u Kairo gdje se upisuje na Univerzitet Al-Azhar 1962. godine i predstavlja prvu grupu poslijeratnih bosanskohercegovačkih studenata na kairskom univerzitetu.
Na univerzitetu Al-Azhar 1968. diplomira arapski jezika i književnosti nakon čega nastavlja dalje obrazovanje upisivanjem magistarskog studija na istom univerzitetu i 1970. godine magistrira na temu: Muhammed ‘Abduhu i njegov uticaj na modernu književnost i renesansu. Jedan U Kairu je 1974. godine odbranio doktorsku disertaciju pod naslovom "Felsefetul istišrâk ve eseruhâ fîl edebil 'arebîjji l mu'âsiri" (Filozofija orijentalizma i njen utjecaj na savremenu arapsku književnost) koja je od tada u arapskom svijetu doživjela dva izdanja. Bio je prvi doktor nauka u Islamskoj zajednici.
Karijera
Dok je boravio u Egiptu, Ahmed Smajlović je bio i predavač na Jugoslavenskoj dopunskoj školi u Egiptu gdje je predavao sociologiju, filozofiju i logiku. Proveo je pet godina na čelu te ustanove, kao njen direktor. Po povratku u Bosnu i Hercegovinu uključuje se u rad Islamske zajednice pri čemu obavlja dužnost šefa kabineta tadašnjeg reisul-uleme Sulejmana Kemure. Nakon odlaska sa te tužnosti biva izabran za predsjednika Starješinstva Islamske zajednice za područje BiH, Hrvatske i Slovenije. Tu dužnost obavlja u sjedištu u Sarajevu u periodu trajanja od 10 godine.
Dijelom mu pripadaju i zasluge za osnivanje Fakulteta islamskih nauka u Sarajevu (tada Islamskog teološkog fakulteta) 1977. godine, gdje je imenovan za vanrednog profesora na predmetima Akaid (islamsko vjerovanje) i Islamska filozofija. Kao predavač na fakultetu ostaje do svoje smrti. Nosilac je Ordena zasluga za narod sa srebrnom zvijezdom koje mu je dodijelilo Predsjedništvo SFRJ 30. septembra 1981. godine.
Islamska misao
Pokrenuo je 1. decembra 1978. godine časopis Islamska misao. Bio je urednik prvih sedamnaest brojeva nakon čega su ga zamijenili kasniji profesori na Fakultetu islamskih nauka, Mesud Hafizović, potom Ismet Bušatlić, a nakon njega i Enes Karić. Pisao je na tri jezika: bosanskom (srpskohrvatskom/hrvatskosrpskom), arapskom i engleskom. Preveo je roman Meše Selimovića Derviš i smrt na arapski jezik, te baladu Hasanaginica čiji je prijevod na arapski jezik rađen timski. Zbog doprinosa u izgradnji Islamskog centra u Zagrebu današnja Islamska gimnazija, a ranije medresa nosi njegovo ime.
Evropsko prvenstvo u atletici 2016 – 10.000 m (muškarci)
Raspored
Sva vremena prikazana su po lokalnom vremenu (CEST/UTC +2).
Zemlje učesnice
Učestvovalo je 12 takmičara iz 7 država.
Finale
mini|desno|250px|Pobjednik utrke [[Polat Kemboi Arıkan]] Finalna utrka održana je 8. jula 2016. u 20:45 (CEST).
Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116
Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb (izgovara se /albin/) je ime djeteta rođenog u Švedskoj godine 1991.
Dječakovi roditelji su planirali da nikada ne daju službeno ime djetetu. To bi bio protest protiv strogog zakona o imenima u Švedskoj. Naime, tamo roditelji mogu dati samo ime izabrano sa spiska hiljadu imena. Ako tu ne nađu odgovarajuće ime, mogu podnijeti žalbu ili slučaj prijaviti sudu.
Regionalni sud je naredio roditeljima da plate kaznu od 5 000 švedskih kruna (oko 550 eura), zbog toga što nisu dali ime do djetetova petog rođendana.
Reakcija na kaznu bio je pokušaj davanja imena od 43 slova, tvrdeći da je to ekspresionističko dostignuće koje oni vide kao umjetničko djelo. Sud je odbacio ime i potvrdio kaznu.
Roditelji su tada probali dati ime A. Sud nije prihvatio naziv djeteta, jer su u Švedskoj zabranjena jednoslovna imena.
Godine 1997. dječak je imao pasoš, ali ne i ime.
Hayabusa
mini|desno|250px|Umjetnički prikaz sletanja letjelice Hayabusa na asteroid Itokawa Hayabusa (japanski はやぶさ doslovno sivi soko), je bespilotna svemirska letjelica razvijena od strane Japanske svemirske agencije da donese uzorak sa malog asteroida, sa imenom 25143 Itokawa (dimenzija 540 metara sa 270 metara sa 210 metara), na Zemlju, radi daljih analiza.
Hayabusa, prije poznat kao MUSES-C iz Mu raketne familije, lansiran je 9. maja 2003. i sreo se sa Itokawa sredinom septembra 2005. Nakon stizanja na asteroid, Hayabusa je proučavao oblik, vrtnju, topografiju, boju, sastav, gustoću i prošlost asteroida.
U novembru 2005., sletio je na asteroid sa ciljem prikupljanja uzoraka. Postoji velika vjerovatnoća da je u tome uspio, što bi bio prvi takav rezultat.
Letjelica se vratila na Zemlju 13. juna 2010.
Hayabusa je napravljen tako da jednostavno priđe asteroidu, dotakne ga svojim uređajem za prikupljanje, i ode.
Međutim, letjelica je ipak sletjela i provela 30 minuta na površini asteroida.
Podaci o misiji
Svemirska letjelica Hayabusa je lansirana 9. maja 2003., u 04:29:25 po UTC vremenu, pomoću M-V rakete, iz Svemirskog centra Uchinoura.
U toku misije su postojali problemi sa potisnicima.
Kapsula sa uzorcima je uspješno pronađena 14. juna u 7:08 po UTC. Oklop za zaštitu od toplote, koji je prethodno odbačen, je također pronađen.
GNU opšta javna licenca
desno|bez_okvira GNU Opšta javna licenca (GNU GPL ili jednostavno GPL) je serija široko korištenih licenci za slobodan softver koje garantuju krajnjim korisnicima četiri slobode, pokretanja, proučavanja, dijeljenja i modifikacije softvera. Licenca je bila prvi copyleft za opštu upotrebu i prvobitno ju je napisao osnivač Free Software Foundation (FSF), Richard Stallman, za GNU projekat. Licenca daje primaocima kompjuterskog programa prava definicije slobodnog softvera. Sve ove serije GPL-a su kopileft licence, što znači da svako izvedeno djelo mora biti distribuirano pod istim ili ekvivalentnim uslovima licence. Ona je restriktivnija od Manje opšte javne licence i još se više razlikuje od široko korištenih dozvola za dozvoljeni softver BSD, MIT i Apache.
Istorijski gledano, porodica GPL licenci je bila jedna od najpopularnijih softverskih licenci u domenu besplatnog softvera otvorenog koda. Istaknuti besplatni softverski programi licencirani pod GPL-om uključuju Linux kernel i GNU Compiler Collection (GCC). David A. Wheeler tvrdi da je copyleft koji je dao GPL bio ključan za uspjeh sistema zasnovanih na Linuxu, dajući programerima koji su doprinijeli kernelu sigurnost da će njihov rad koristiti cijelom svijetu i ostati slobodan, umjesto da ga iskorištavaju softverske kompanije koje ne bi morale ništa vratiti zajednici.
2007. godine, treća verzija licence (GPLv3) je objavljena kako bi se riješili neki uočeni problemi s drugom verzijom (GPLv2) koji su otkriveni tokom njene dugotrajne upotrebe. Da bi licenca bila ažurna, GPL licenca uključuje opcionu klauzulu "bilo koja kasnija verzija", omogućavajući korisnicima da biraju između originalnih uslova ili uslova u novim verzijama koje je ažurirao FSF. Programeri ga mogu izostaviti kada licenciraju svoj softver. Linux kernel, na primjer, licenciran je pod GPLv2 bez klauzule "bilo koja kasnija verzija". Klauzula "ili bilo koja novija verzija" poznata i kao klauzula o čamcu za spašavanje dozvoljava kombinacije između različitih verzija GPL licenciranog softvera radi održavanja kompatibilnosti. Na primjer, Inkscape je pod GPLv2 ili bilo kojom kasnijom verzijom, ali uključuje kod pod LGPLv3 ili bilo kojom kasnijom verzijom, tako da je efektivno binarno u cjelini pod GPLv3 ili bilo kojom kasnijom verzijom.
Fosfor-pentasulfid
Fosfor-pentasulfid ili fosfor-dekasulfid je anorganski spoj s formulom P4S10. Ova žuta čvrtta supstanca je jedan od dva fosfor-sulfida koji imaju komercijalnu vrijednost. Uzorci se često pojavljuju i u zelenkasto-sivoj boji, zbog nečistoća.
Struktura i sinteza
Njegova tetraedarska molekulska struktura je slična onoj kod  adamantana  i gotovo je identična  strukturi fosfor-pentoksida Fosfor-pentasulfid se dobija reakcijom tekućeg bijelog fosfora (P4) sa sumporom, iznad 300  °C. Prvi sintezu P4S10 je izveo Berzelius u 1843. Alternativno, P4S10 može se dobiti reakcijom elementarnog sumpora ili pirita, FeS2, s fero-fosforom, sirovim oblikom Fe2 P (nusprodukt P4 proizvodnjom od fosfatne stijene):
Primjena
Godišnje se proizvede oko 150.000 tona P4S10. Spoj se uglavnom prevodi u druge derivate za upotrebu kao aditiva za  podmazivanje, npr. cink-ditiofosfata. Također se koristi i u proizvodnji pesticida, kao što su paration i malation To je također sastavni dio nekih amorfnih čvrstih elektrolita (npr. litij2SP2S5) za neke vrste litijskih baterija. Fosfor-pentasulfid je dvostruko upotrebljiv materijal za proizvodnju raznih insekticida. kao što je Amiton i za proizvodnju povezanog VX nervnih agenasa.
Reaktivnost
Zbog hidrolize atmosferskom vlagom, P4S10 razvija se H 2S, čime P4S10 povezan s mirisom truhlih jaja. Osim H2S, hidrolizom P4S10 daje fosfornu kiselinu: Ostali blagi nukleofili reagiraju s P4S10, uključujući i alkohole i amine. Aromatski spojevi kao što su anisol, ferocen i 1-metoksi naftalen reagiraju kako bi se dobili 1,3,2,4-ditia-2,4-disulfidii, kao što je Lawessonov reagens. U organskoj hemiji, P4S10 koristi se kao reagens tioniranja. Reakcije ovog tipa zahtijevaju zagrijavanje uz refluksna otapala, kao što su benzen, dioksan ili acetonitril, uz didocijaciju P4S10  u P2S +5. P2S5 može biti zarobljen, na primjer kao u kompleksu  piridina. Ketoni se pretvaraju u tioketone. Esterski, imidni i laktonski atomi kisika mogu biti zamijenjeni sumporom. Sa amidima, produkt reakcije je tioamid. Sa 1,4-diketonskim reagens tvori tiofen. U odnosu na poznatiji Lawessonov reagens, P4S10 podložan je smanjenju iskorištenja.
Obrazovanje u Njemačkoj
U Njemačkoj za svu djecu važi devetogodišnja obaveza školovanja, počevši najkasnije od šeste godine. Pohađanje javnih škola je besplatno. U pravilu, djeca pohađaju od svoje šeste godine niže osnovne razrede u trajanju od 4 godine. U produžetku postoje razne škole za daljnje obrazovanje: viši razredi, gimnazija, realna gimnazija, itd.
Viši razredi osnovnog obrazovanja obuhvataju razrede od 5. - 9. godine obaveznog školovanja, 10. razred je na dobrovoljnoj osnovi. Od 7. razreda osnovne škole učenicima je data mogućnost da obilaze razne ustanove, kako bi se bolje upoznali sa budućim zanimanjima. U posljednja dva razreda školovanja, učenici se pozivaju u Zavod rada radi testiranja za posao koji im odgovara i za koji u datim trenucima ima potreba.
Realna škola je između osnovne škole i gimnazije, obuhvata razrede od 5. -10 . i vodi do stepena srednje zrelosti,Mittlere Reife. Gimnazija nudi nešto viši nivo općeg znanja. Završava se, u zavisosti od pokrajine, sa 12. ili 13. razredom ispitom zrelosti, maturom.
Najveći broj škola ima samo prijepodnevnu nastavu, koja završava do podne. Pored državnih škola postoje i privatne škole u kojima se učenicima pruža mogućnost sedmodnevnog boravka. U takvim školama djeca imaju mogućnosti bavljenja raznim aktivnostima, kao što su gluma, sport ili učenje stranih jezika.
U Njemačkoj postoje i mnoge specijalizirane škole, tj. škole za djecu sa posebnim potrebama (hendikepirana djeca, bolesna, mentalno zaostala, itd.).
Početkom šezdesetih godina, kada su stranci počeli dolaziti u Njemačku na privremeni rad, omogućeno je djeci istih da pohađaju dopunsku nastavu na maternjem jeziku najmanje jednom sedmično, da ne bi zaboravili svoj maternji jezik.
Poslije devet obaveznih razreda još poneki učenik, koji se nije odlučio na vrijeme za daljnje školovanje, prelazi u realnu gimnaziju ili gimnaziju, dok najveći broj učenika konkurira za radno mjesto. Nakon dobijanja istog, osoba je dužna još tri godine nakon zapošljavanja pohađati školu jedanput ili dvaput sedmično, da bi se specijalizirala za područje kojim se bavi. I na kraju dobija određeno zvanje. Isto kao i osnovne i srednje škole postoje i privatni fakulteti. Slučaj odabira je također sličan, ovisno o vrsti studija, cijeni, lokaciji itd.
Ras al-Khaimah (emirat)
Ras al-Khaimah (‎) jeste jedan od sedam emirata Ujedinjenih Arapskih Emirata. Nalazi se u sjeveroistočnom dijelu UAE i izlazi na obalu Perzijskog zaliva. S površinom od 2.486 km2 četvrti je emirat dok je prema procjenama iz 2018. godine u njemu živjelo 416.600 stanovnika i peti je emirat po broju stanovnika. Glavni i najveći grad je Ras al-Khaimah po kojem je emirat i nazvan a koji se često prema skraćenici jednostavno naziva RAK. Grad se u određenoj mjeri identificira sa srednjovjekovnom trgovačkom lukom Julfar.
Historija
Područje emirata je kontinuirano naseljeno već 7.000 godina i jedno je od rijetkih takvih mjesta ne samo u UAE već i u svijetu. Na području cijelom emirata ima mnogo historijskih i arheoloških nalazišta, lokalni izvori navode 1.000 takvih mjesta koja datiraju iz različitih vremenskih razdoblja, uključujući ostatke kulture Umm Al Nar (3. milenij prije nove ere). Područje Shimala sadrži i pogrebna mjesta Um Al Al i Wadi Suq kao i niz zapaženih nalaza, uključujući i jedan grob koji je sadržavao ne manje od 18 finih bronzanih pušaka.
Grobovi iz ere Wadi Suq pronađeni u Seih Al Harfu u oktobru 2012. godine nakratko su sačuvani do izgradnje ogranka sjevernog praga ceste E611.
Geografija
Nalazi se na sjeverozapadnom dijelu UAE-a. Sastoji se od dva dijela razdvojena emiratom Fujairah), pri čemu sjeverni dio izlazi na obalu Perzijskog zaliva i graniči s omanskom enklavom Musandamom te zauzima dio istog poluostrva. Prostire se na površini od 2.486 km2 i ima 64 km obale.
Prema Köppenovoj klasifikaciji klima emirata je pustinjska (BWh), tj. vruća i sušna s vrlo vrućim ljetima i blagim zimama. Prosječna temperatura je od 12 do 25 °C tokom januara i od 29 do 43 °C tokom jula. Međutim, temperature ljeti često dosežu 45 °C a najviša zabilježena temperatura je iznosila 48,8 °C. Vlažnost je u ljetnim mjesecima obično visoka. Pljuskovi i grmljavina se javljaju rijetko, i to samo zimi. Snijeg je registrovan u decembru 2004., januaru 2009. i februaru 2017. i to u visokim planinama Ras Al Khaimaha. Najniža temperatura od –5 °C izmjerena na planini Jais-a, najvišoj planini u UAE.
Araguaia
Na jeziku Tupi Araguaia znači rijeka crvene ape, jedne vrste papagaja koja obitava na području kroz koje protječe rijeka.
Geografija
Rijeka Araguaia teče sa juga, sa pograničnih prostora brazilskih država Goiás i Mato Grosso. Teče prema sjeveru, do ušća u rijeku Tocantins, u blizini grada São João.
Tokom toka rijeka formira granicu između država Goiás, Mato Grosso, Tocantins i Pará. Otprilike na sredini toka rijeka se razdvaja na dva ogranka, zapadni koji zadržava naziv Araguaia i istočni koji se zove Javaes. Oba ogranka se ponovu udružuju u jedinstven vodotok, formirajući Bananal Island, najveće svjetsko riječno ostrvo. Istočni ogranak Javaes svojim tokom formira široku unutrašnjost, prostranu Igapós, površinu od 100.000 hektara preplavljene šume. To je jedan od biološki najbogatijih područja istočnog Amazona, sa preko 700 vrsta ptica, gotovo 300 vrsta riba, velike populacije različitih vrsta, kao što je velika vidra, crni kajman, arapaima, najveća svjetska slatkovodna riba i Araguajev riječni delfin koji naseljava veliki prostor.
Henning Mankell
Henning Mankell rođen 3. februara 1948, u Stockholmu, odrastao u Svegu, je švedski književnik i pozorišni režiser. Poznat je po svojim krimi romanima sa glavnim junakom komesarom Kurtom Wallanderom, kao i po knjigama za djecu, te svom političkom angažmanu, posebno u Africi. Prodao je preko 40 miliona knjiga širom svijeta.
Biografija
Henning Mankell rodio se 1948. godine u Stockholmu kao sin Ivara Henningssona Mankella i Ingrid Birgitte Mankell (rođ. Bergström). Njegov djed Ivar Henning Mankell bio je poznati švedski kompozitor. Mankellovi roditelji se razvode, kada je Henningu bila godina dana, a nakon toga živi sa ocem i starijom sestrom u Svegu u Härjedalenu, gdje je njegov otac radio kao sudija, a zatim u Boråsu u Västergötlandu. Njegova je majka počinila samoubistvo kad je Henning imao dvadeset godina.
Još kao dječak Mankell je želio postati pisac, bio zainteresiran za za pozorište, te se u Skari upisuje na studij glume. Svoju prvu dramu Henning je režirao 1966. godine, kao pomoćnik redatelja u pozorištu Riks u Stockholmu. S ciljem socijalnog razgolićavanja društvo, napisao je i režirao kao dvadesetogodišnjak pozorišni komade u kolaž-obliku. Od 1968. radio je kao pozorišni redatelj i pisac. Nakon što je upoznao svoju prvu ženu, koja je bila iz Norveške, preselio se u Norvešku, gdje je tada uglavnom radio i živio. Ovdje je počeo u ranim 1970-im pisati prozu. Godine 1972 odlučio se za putovanje u Afriku, koje se pokazalo presudna za njegov kasniji život. Godine 1973. je objavio svoj prvi roman Bergsprängaren, (1977.) Sandmålaren, te 1979. godine Fångvårdskolonin som försvann. Sve ove knjige su napisane sa jakom socijalno-kritičkom pozadinom.
Slijedećih deset godina, Mankell je radio kao pozorišni režiser i intendant u pozorištu Västerbotten u Skellefteåu i pozorištu Kronborg u Växjöu. Tada počinju njegova česta putovanja u Afriku, gdje 1986. godine u Maputu osniva pozorišnu grupu Teatra Avenida. 1996. godine postaje intendant tog pozorišta. Teme iz Mozambika i Afrike obrađuje u svojim romanima Comédia infantil, priču o djeci koja žive na ulici, te Vindens son, priču o bušmanskom mladiću. Osim ovih romana, Mankell piše i djela za djecu, kao Eldens hemlighet (1995.), te roman Hunden som sprang mot en stjärna, sa glavnim junakom dječakom Joelom, koji kasnije nastavlja sa nekoliko romana. Zajedno sa glumcima Schauspielhaus Graz iz Graza i Teatra Avenida, 2003. godine režira predstavu Butterfly Blues. Predstava je napisana od Mankella i izvodila se na više jezika.
Teme u djelima Mankell su često obojena političkim i društvenim pitanjima. Svoja iskustva je obrađivao u svojim djelima, kao npr. u romanu iz 2008. godine Kinesen, po kojem je 2011. godine snimljen njemačko-švedsko-austrijski film Der Chinese u režiji Petra Keglevica. Ekranizacije njegovih djela je česta po motivima njegovih krimi-romana sa komesarom Wallanderom.
Mankell ima porijeklo iz Njemačke. On je prapraunuk Johanna Hermanna Mankela, rođenog u Niederaspheu, predgrađu Münchhausenu. Oženjen je u trećem braku sa Evom Bergman, pozorišnom režiserkom, kćerkom Ingmara Bergmana. mini|Henning Mankell bei einer Signierstunde anlässlich der Verleihung des [[Ripper Awards in Unna am 2. März 2009]]
Politička djelovanja
Političko angažman Mankella počeo je 1968. godine sudjelovanjem u protestima protiv rata u Vijetnamu, portugalskog kolonijalnog rata u Africi i borbe protiv apartheada u Južnoafričkoj Republici. Bio je suradnik kulturno-političkih saveza Vereinigung Folket i Bild/Kulturfront. Za vrijeme boravka u Norveškoj, dolazi u kontakt sa maoizmom i aktivno surađuje sa komunistički orijentiranom partijom Arbeidernes kommunistparti (AKP), mada nikada nije bio njen član. 2009. godine bio je gost na palestinskoj literarnoj konferenciji, te je obišao palestinska autonomna područja. Po njegovim tvrdnjama osnivanje Izraela 1948. godine nije bilo pravno zasnovano, te je dovelo do ponavljanja aparthaidsistema, gdje afrikanci i crnci žive kao građani druge klase u vlastitoj zemlji. Zid izgrađen od strane Izraela u Zapadnoj Obali uporedio je sa Berlinskim zidom. Po njegovom mišljenju, ako se uzmu u obzir uslovi života Palestinaca, nije nimalo čudno da se odlučuju na samoubilačke atentate, nego to, da ne čine i više o toga. Samim tim ne vidi budućnost Izraela kao države sa rješenjem Dvije države. Zbog ove kritike, Mankell je doživio mnogobrojne negativne kritike, kao od Henryka M. Brodera, koji je njegove izjave o Palestini poistovjetio sa protuizraelskim izjavama Josteina Gaardera 2006. godine i optužio ga da palestinski problem promatra jednostrano. Andreas Breitenstein piše u Neue Zürcher Zeitung da Mankellovo historijsko poluznanje dovodi do ovakvog ljevičarskom moralizma. U maju 2010. godine učestvovao je u akciji Ship to Gaza 2010, organiziranu od strane Free Gaza Movement, u kojoj je u vojnoj operaciji blokade i zauzimanja brodova, od strane izraelske vojske poginilo nekoliko aktivista. Mankell biva uhapšen i ubrzo pušten na slobodu nakon čega poziva na globalne sankcije protiv Izraela. , te čak razmišlja o zabrani prevođenja svojih knjiga na hebrejski jezik.
Afrika
Mankell odlazi 1972. godine na putovanje u Zambiju i ostaje dvije godine. Po njegovim riječima osjećao se "kao da je došao kući". Danas Mankell živi, naizmjenično ljeti u Švedskoj, a većinu ostalog vremena provodi u Mozambiku, kog shvaća kao svoju novu domovinu. Nakon što je 1985. godine pomogao u stvaranju teatra Teatro Avenida u Maputu, kome je 1986. godine bio i intendant, danas ponekad i u njemu režira. 2009. godine u produkciji njemačke televizije ZDF, sa režiserom Jensom Monathom snima film Mein Herz schlägt in Afrika. Film je snimljen po motivima njegovog romana Comédia infantil, u kom se radi o sudbini napuštene djece siročadi i njihovom životu na ulici, zatim u Africi čestog diskriminiranja albinosa, te o mladima, koji su djetinjstvo proveli kao djeca-vojnici u ratovima u Africi. Njegove pozorišne predstave Butterfly Blues (2003.) i The Doors (2011.) govore o sudbinima afričkih emigranata u Evropi.
2009. godine Mankell dobija mirovnu nagradu Erich-Maria Remarque grada Osnabrücka za svoje djela o Africi. Laudacio je održao tadašnji predsjednik Njemačke Horst Köhler pod naslovom Afrika je puna leptirova (Afrika ist voller Schmetterlinge) Jednim dijelom nagrade podržava projekte Christopha Schlingensiefa u Africi.
Romani o Wallanderu
Kurt Wallander je izmišljeni lik policijskog komesara iz krimi romana Henninga Mankella. Po motivima većine romana snimljeni su filmovi u njemačko-švedskoj koprodukciji.
Filmovi
U produkciji švedske televizije SVT ukupno je snimljeno devet filmova sa glavnim junakom Kurtom Wallanderom, kog igra švedski glumac Rolf Lassgård. Filmovi se u nekim dijelovima razlikuju od Mankellovih romana, a britanska televizija BBC snimila je još šest igranih filmova sa Kennethom Branaghom po motivima njegovih knjiga. Pored toga snimljena su i dva televizijska serijala sa ukupno 26 epizoda u kojima se pojavljuije komeras Wallander.
Ostali filmovi
Osim filmova iz tzv. Wallander serije u koprodukciji njemačke televizije ARD/Degeto, austrijske ORF i švedske firma Firma Yellow Bird snimljeno je još nekoliko filmova sa motivima Mankellovih djela.
Sindrom potkoljenskog pterigija
Sindrom potkoljenskog pterigija (preciznije zakoljenskih krila ili krilatosti; PPS) je naslijedivo stanje koje utiče na lice, noge i genitalne organe. Sindrom nosi niz naziva, uključujući sindrom potkoljenične mreže i, još ćešće, facio-genito-potkoljenski sindrom. Termin PPS skovali su Gorlin et al.,  1968.,  na osnovu najneobičnije anomalije potkoljenskog  pterigija (mreža iza koljena).
Simptomi i znaci
Klinički znaci PPS-a veoma su varijabilni, ali uključuju sljedeće:
Genetika
Genski lokus za PPS je mapiran je na hromosomu 1, 1999. godine. Poremećaj se nasljeđuje na autosomno dominantni način i nastaje zbog mutacije gena IRF6. Većina prijavljenih slučajeva je sporadična; starija roditeljska dob nalazi se u velikom broju ovih slučajeva, što ukazuje na nove mutacije.
Termin PPS se također koristi za dva rijetka autosomno recesivnanasljedna stanja: Letalni PPS i PPS sa ektodermnom displazijom. Iako oba stanja karakterišu rascjep usne/nepca, singnatija i potkoljenični pterigij, klinički se razlikuju od autosomno dominantnog slučaja. Smrtonosni PPS razlikuje se po mikrocefaliji, rožnjači aplazijama, ektropiji, koštanim fuzijama, hipoplazijskom nosu i odsustvu palaca, dok se PPS s ektodermnom displazijom razlikuje po vunastoj kosi, krhkim noktima, ektodermnim anomalijama i pukotini krstačnih pršljenova.
Veze sa Van der Woudeovim sindromom
Van der Woudeov sindrom (VDWS) i sindrom potkoljenskog pterigija (PPS) određuju alelne varijante istog stanja; odnosno uzrokovane su različitim mutacijama istog gena. PPS uključuje sve karakteristike VDWS-a, plus potkoljenični pterigij, singnatiju, izrazitu abnormalnost prstiju/noktiju, sindaktilija i genito-mokraćne malformacije.
Epidemiologija
Dijagnoza PPS-a je postavljena u nekoliko etničkihgrupa, uključujući kavkazoide, Japance i podsaharske Afrikance. Muškarci i žene podjednako pate od ovog sindroma. Budući da je poremećaj vrlo rijedak, teško je procijeniti njegovu učestalost, ali je manja od 1/10.000.
Površ
gdje su x, y, z diferencijabilne skalarne funkcije.
odnosno
gdje su x, y, z realne funkcije klase C^1(U) tj. imaju neprekidne prve parcijalne derivacije na U.
koje se nazivaju parametarske jednačine površi.
Površ drugog reda je skup svih tacaka trodimenzionalnog prostora koje zadovoljavaju jednačinu
sfera O(R) se može odrediti parametarskim jednačinama:
gdje je u širina, v dužina tačke na sferi. Eliminisanjem (isključenjem) u i v iz ovih jednačina dobija se poznata jednačina sfere:
Jednačina sfere(loptine površi) radijusa r s centrom u tački data je sa
Ovom formulom su zadane dvijefunkcije dvije varijable:
Nivo-površi sfere (presjeci s ravnima paralelnim s xy ravni) i presjeci s ravnima paralelnim s xz i yz ravnima su kruznice.
Jednačina površi se može zadati i u drugim oblicima, naprimjer, u obliku:
Regularne i singularne tačke površi
Parcijalne derivacije vektorske funkcije
) su, prema pretpostavci, neprekidne vektorske funkcije date formulama:
Jacobijeva matrica parametrizacije (U, r) je matrica oblika:
Sljedeće četiri tvrdnje su ekvivalentne:
je različita od nule.
Za tačku T površi F koja odgovara uređenom paru (u_0, v_0) kažemo da je singularna tačka parametrizacije (U, r) ako je
r_u(u_0, v_0) × r_v(u_0, v_0)= 0
Neka površ može imati više različitih parametrizacija. Tačka površi koja je singularna za jednu parametrizaciju nemora biti singularna i za ostale njezine parametrizacije.
Za tačku kažemo da je singularna tačka površi ako je ona singularna tačka svake njene parametrizacije.
Sfera je primjer regularne površi koja se ne može pokriti jednom regularnom parametrizacijom.
Standardna parametrizacija sfere poluprečnika r je
gdje je ×.
Pri toj parametrizaciji u-krive (v je konstanta) nazivamo paralelama, a v-krive (u je konstanta) meridijanima. Polovi, tj. tačke, singularne su tačke te parametrizacije. Međutim, svaka se sfera može pokriti već s dvije regularne parametrizacije.
U sigularnoj tački površ samu sebe siječe, dodiruje i sl. Ako su sve toačke neke krive na površi singularne, onda takvu liniju nazivamo singularnom linijom površi.
Krivolinijski ili Gaussov koordinatni sistem na površ
Ako se u jednačinama
x = x(u, v), y = y(u, v), z = z(u, v)
za jedan parametar uzme konstanta, dok drugi mijenja vrijednosti unutar područja U, parametarski je zadana prostorna kriva koja leži na zadanoj površi.
Tako je za v = v_0 jednačina
, ,
parametarski zadana tzv. u − kriva površi, a za u = u_0 jednačina
parametarski je zadana tzv. v − kriva površi. Na taj način će za različite konstante u = u_i, v = v_k, (i, k \in R) na zadanoj površi nastati dva sistema prostornih krivi pri čemu svaka kriva jednog sistema siječe svaku krivu drugog sistema u jednoj i samo jednoj toački.
Svaka tačka na površii biće određena sjecištem dviju prostornih kriviiz različitih sistema. Takve krive nazivamo koordinatnim ili parametarskim krivama površi. Odabirom po jedne krive iz svakog sistema za koordinantne ose, a njihovog sjecišta za ishodište, uspostavlja se krivolinijski ili Gaussov koordinatni sistem na površi. Svakoj tački površi pridružena su dva realna broja u_0 i v_0, tzv. krivolinijske ili Gaussove koordinate tačke, koje određuju krive prvog i drugog sistema koje se sijeku u toj tački.
Prema pretpostavci, funkcije iz jednačine
Vektori
vektori su tangenata koordinatnih krivi. Njihove su dužine:
Eksplicitna jednačina površi
Neka je područje (otvoren i povezan skup) u R^2 i neka f :U \to R ima na   neprekidne prve parcijalne derivacije po x  i y. Graf funkcije f nazivamo regularnom (glatkom) površi.
Da bi se s parametarskog oblika zadavanja površi moglo preči na eksplicitan oblik barem jedna od funkcijskih determinanti (iv) mora biti različita od nule.
Možemo izvršiti inverziju prvih dviju jednačina od i postaviti dvije nove, jednoznačine, neprekidne funkcije u (x, y) i v(x, y)koje imaju neprekidne prve parcijalne derivacije u okolini tačke (x_0, y_0 koja odgovara tački (u_0, v_0).
Pri tome vrijedi
i
Nakon uvrštavanja tih dviju funkcija u jednačinu z=z(u,v) nastaje jednoznačnu, složena i neprekidna funkcija
z_1 od x i y, a jednačina
predstavlja eksplicitan oblik zadavanja površi. Ako su uvažene sve pretpostavke, funkcija z_1 mora imati neprekidne prve parcijalne derivacije po x i y.
Implicitna jednačina površi
nazivamo implicitnom površi, ako postoji barem jedna tačka takva da zadovoljava jednačinu i da je u njoj barem jedna od parcijalnih derivacija različita od 0. Ovaj uslov osigurava egzistenciju regularnog dijela površi.
Ako je, postoji jednoznačna, neprekidna funkcija z =z (x, y) koja u okolini tačke (x_0, y_0) identički zadovoljava vezu
i u toj tački funkcija z ima neprekidne prve parcijalne derivacije po x i y.
Kako bi barem jedna od parcijalnih derivacija funkcije F bila različita od nule, za regularnu tačku površi mora biti zadovoljen uslov
Kako je  singularna toačka implicitno zadane površi ako ona zadovoljava jednačinu   i ako vrijedi
Tangentna ravan i normala na površ
Bilo koja kriva na regularnoj površi F zadanoj vektorskom jednačinom
može biti zadana parametarskom jednačinom u =u(t),  v=v(t)
gdje za vrijedi da se  nalazi u području, a funkcije u(t) i v(t) neprekidne su funkcije od t.
Ako kriva u svakoj tački ima tangentu moraju i derivacije u'(t) i v'(t) biti neprekidne. Kriva mora zadovoljavati jednačinu površi, vektori tačaka na krivoj dati su izrazom
Vektor tangente na tu krivu je
Proizvoljnom čvrstom tačkom T(u, v) površi  prolazi beskonačno mnogo prostornih krivi koje leže na površi. Za sve takve krive vektori r_u(u, v) i r_v(u, v) biće jednaki, budući da oni zavise samo o koordinatama u i v tačke T, dok ́će derivacije u'(t) i v'(t)  za pojedine krive biti različite. Svi vektori tangenata na krivu koje prolaze tačkom T linearne su kombinacije vektora
Tangente prostornih krivi koje su na površi i prolaze tačkom T leže  u ravni koju određuju tangentni vektori koordinatnih krivi te tačke. Ta se ravan naziva tangentna ravan na površ u tački T, a tačka T je njeno diralište.
Jednadnačina tangentne ravnine u parametarskom obliku je
gdje je r radijus-vektor bilo koje tačke tangenne ravni, r_0 radijus- vektor dirališta T, a \rho _1 i \rho _2 realni parametri koji poprimaju, nezavisno jedan o drugom, vrijednosti između -\infty i + \infty
r_ux
normalan je na vektore
i prema tome i na tangentnu ravan u tački T. Naziva se vektorom normale površi.
Vektori
svojim međusobnim položajem određuju orjentaciju u tangentnoj ravni te tačke. Ona je pozitivna ako prvi vektor prelazi na drugi vektor vrtnjom za neki ugao u pozitivnom smislu (suprotno smjeru kazaljke na satu).
Vektor
n_0= (r_ux r_v)/
naziva se jediničnim vektorm normale površi. On ima pozitivnu orijentaciju ako s pozitivnim smjerom vrtnje u tangentnoj ravni tačke T čini desni vijak. Kako vektor r-r_0 leži u tangentnoj ravni, koja ja normalna na vektor normale. Jednaćina tangentne ravni može se napisati pomoću mješovitog proizvoda
x r_v=0
Može se napisati i u skalarnim komponentama pomoću determinante
gdje su x,y,z koordinate bilo koje tačke tangentne ravni, x-0, y_0, z_0 koordinate dirališta T, a u derivacije koordinata uvrštavaju se vrijednosti u i v koje odgovaraju tački T.
Jednačina normale površi u tački T je
× r_v)
gdje je \rho realni parametar koji prima vrijednosti između -\infty i +\infty
Linijske površi
Linijska površ je skup pravih prostora neprekinuto povezanih po nekom zakonu. Nastaju na sljedeći način:
Ako su za ravnalice odabrane algebarske krive, nastaje algebarska površ. Za ovaj prikaz bitne su samo površi koje nastaju povezivanjem triju algebarskih ravnalica transverzalama.
Njihova se konstrukcija može izvesti na sljedeći način:
Neka su zadane krive k_1, k_2 i k_3. Na krivoj k_1 uoči se tačka A koja pravim spoji sa svim talkama krive k_2 čime je formirana kupa F.
Kriva k_3 probada kupu F u konačnom broju tačaka.
Ako su algebarske krive k_1, k_2 i k_3 redova n_1, n_2 i n_3. i ako se krive k_1, k_2 sijeku u s_3 tačaka krive k_1 i k_3 u s_2, a krive k_2 i k_3 u s_1 tacaka, tada je linijska površ zadana krivama k_1, k_2 i k_3 reda:
Linijske površi mogu biti razmotive i nerazmotive ili vitopere. Vitopere linijske površi ne mogu se razmotati u ravni jer su im svake dvije neizmjerno blize izvodnice mimoilazne prave.
Elipsoid
Elipsoid (troosi)
Ako je tada kažemo da je a velika poluosa, b srednja poluosa i c mala poluosa elipsoida.
Ako su dvije poluose jednake, npr. tada dobijemo rotacioni elipsoid. Ako su sve tri poluose jednake dobijamo sferu ili loptinu površ.
Nivo plohe elipsoida kao i presjeci s ravnima paralelnim s xz i yz ravnima suelipse.
Hiperboloid
Jednokrilni hiperboloid zadan je formulom
Dvokrilni hiperboloid zadan je s formulom
Nivo površi hiperboloida su elipse, a presjeci s ravnima koje su paralelne s z osom su hiperbole. Kao i kod ostalih površi, pomoću transformacije x\to x-x_0 pomićemo središte hiperboloida, a cikličkom zamjenom varijabli nastaju hiperboloidi koji se protežu u smjeru ostalih koordinatnih osi.
Konusne površi
Konus (kupa) je zadana formulom
.
Želimo pronaćijednačinu konusne površi čije izvodnice prolaze kroz koordinantni početak koordinatnog sistemai kroz tačke krive F(x, y) = 0, z = 1 Na toj krivoj odaberimo proizvoljnu tačku.
Jednačina izvodnice (prave) kroz tačke O(0, 0, 0) i glasi
Vrijedi:
Jednačina konusne površi čije izvodnice prolaze kroz koordinantni početak i kroz tačke krive
Kako tačka leži na krivoj mora vrijediti  dobijamo opštu jednačinu konusne površi
Valjkaste površi
Opšta jednačina površi  data je sa F(x, y) = 0(nedostaje z) Opšta jednačina površi   data je sa F(y, z) = 0 (nedostaje x) Opšta jednačina površi   data je sa F(x, z) = 0 (nedostaje y)
Rotacione površi
Jednačina rotacione površi koja nastaje rotacijom krive z = f(y) oko ose OZ
Neka je udaljenost proizvoljne tačke T(x, y, z) rotacione povrsi od ose OZ. Tada je jednačina rotacione površi kojoj je osa OZ osa rotacije data sa
uopšteno sa
Jednačina rotacione površi koja nastaje rotacijom krive x = f(z) ili f(y) oko ose OX data je sa
Jednačina rotacione površi koja nastaje rotacijom krive x = f(xz) ili f(z) oko ose OX je data sa
uopćeno sa
Kultura Bosne i Hercegovine
Bosna i Hercegovina ima bogatu kulturu koja je imala utjecaj na ostale zemlje Balkana. Ona se ispoljavala na raznim područjima ljudske djelatnosti kao što je muzika, književnost, film, likovnu i primijenjenu umjetnost, te dizajn i savremeni mediji. Bosna i Hercegovina je uz Mađarsku, jedina zemlja u regiji, koja je dala više od jednog dobitnika Nobelove nagrade: Vladimir Prelog, koji se rodio u Sarajevu, za hemiju 1975. godine i Ivo Andrić 1961. godine za književnost.
Glavni grad, Sarajevo, je bio domaćin 14. zimskih olimpijskih igara.
Muzika
Muzika Bosne i Hercegovine ima dugu i slavnu historiju. Tradicionalna muzika Bosne je mješavina raznih balkanskih uticaja, u kojoj se susreću najrazličitiji motivi i žanrovi. Najpoznatija je sevdalinka, ljubavna pjesma karakterističnog izraza, koja u Bosni ima dugu tradiciju, a odlikuje je sentimentalna muzikalnost i poetski, romantični tekst melanholičnog ugođaja. U bivšoj Jugoslaviji, Bosna i Hercegovina se izdvajala čitavim nizom veoma uspješnih pop i rock grupa, među kojima su: "Divlje Jagode","Bijelo dugme", "Indexi", "Ambasadori", "Teška industrija", "Vatreni Poljubac", "COD", "Plavi orkestar", "Crvena jabuka", "Zabranjeno Pušenje", "Merlin", "Hari Mata Hari", "Kamen na Kamen" bile najpopularnije. Osim vokalno-instrumentalnih sastava su i pjevači zabavne muzike. Tu se ubrajaju: Kemal Monteno, Zdravko Čolić, Davorin Popović, Seid Memić Vajta, Neda Ukraden, Jadranka Stojaković, Mahir Paloš, Jasna Gospić, Alma Čardžić, a među novim zvijezdama ističu se: Fuad Backović Deen, Mija Martina, Selma Bajrami, Igor Vukojević, Boris Režak, Al Dino, Tinka Milinović i drugi. Iz Bosne i Hercegovine porijeklo vuku i: Dragan Stojnić, Ibrica Jusić, Krunoslav Slabinac, Bisera Veletanlić, Senka Veletanlić, Ivo Fabijan, Boris Novković, Ivan Mikulić, Romana, "Feminem", Ružica Čavić. Bosna i Hercegovina je i jedna od zemalja alternativne i urbane kulture u regiji,kao što je hip-hop pjevač Edin Osmić, poznatiji kao Edo Maajka. Bosna i Hercegovina ima i recentnu godišnju muzičku nagradu Davorin, koja vrednuje nabolja dostignuća aktuelne produkcije u pop i rock žanrovima.
Narodna i tradicionalna muzika, te folklor obojen raznim etno-motivima balkanske i orijentalne muzike čine muzičku scenu još raznovrsnijom i unikatnijom, kao i pjevači narodne i novokomponovane muzike: Halid Bešlić, Halid Muslimović, Haris Džinović, Hanka Paldum, Šemsa Suljaković, Fahreta Jahić alias Lepa Brena, Ferid Avdić. Bosna i Hercegovina ipak je najviše ponosna na svoje interpretatore tradicionalne gradske ljubavne pjesme sevdalinke, koji su rasli u okrilju nekadašnjeg ansambla muzičkog programa Radiotelevizije Sarajevo. Sa valova radija svoje su velike karijere u bivšoj Jugoslaviji počeli šampioni sevdalinke, kao: Zaim Imamović, Himzo Polovina, Safet Isović, Nada Mamula, Beba Selimović, Zehra Deović, Nedžad Salković, kao i ansambl mostarkog "Mostar Sevdah Reuniona".
Književnost
mini|194x194piksel|[[Safvet-beg Bašagić]] Bosanskohercegovačku književnost čine mnoga poznata djela. Ivo Andrić je najznačajniji predstavnik domaće književnosti i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1961. godine za "kompletan književni opus o historiji jednog naroda". Vrhunac tog rada je bio roman "Na Drini ćuprija". U sam vrh literarnog stvaralaštva kod nas spadaju i autori: Meša Selimović (Derviš i smrt, Tvrđava), Ivan Franjo Jukić, Isak Samokovlija, Petar Kočić, Hamza Humo, Svetozar Ćorović, Hasan Kikić, Branko Ćopić, Nedžad Ibrišimović, Derviš Sušić, Ibrahim Kajan, Miljenko Jergović, Aleksandar Hemon i mnogi drugi velikani. Od pjesnika bosanskohercegovačkog porijekla najpoznatiji su Aleksa Šantić, Musa Ćazim Ćatić, Antun Branko Šimić, Jovan Dučić, Mehmedalija Mak Dizdar, Skender Kulenović, Abdulah Sidran, Izet Sarajlić. Tokom osmanskog doba, mnogi pisci iz Bosne i Hercegovine su bili poznati u orijentalnom svijetu, a u samoj Bosni razvija se Alhamijado književnost.
Dramska književnost u Bosni i Hercegovini nema dugu tradiciju. Među najznačajnije dramatičare ubrajaju se: Ahmed Muradbegović, Velimir Stojanović, Abdulah Sidran, Safet Plakalo, Nedžad Ibrišimović, Almir Imširević, Almir Bašović.