cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antimon
Rasprostranjenost
Do 2011. samorodni antimon je pronađen samo na oko 300 nalazišta u svijetu. Između ostalih pronađen je u mnogim područjima Australije, u bolivijskim departmanima La Paz i Potosí, brazilskoj saveznoj državi Minas Gerais, na Schwarzwaldu, Odenwaldu i Harzu u Njemačkoj, Seinäjoki u Finskoj, mnogim područjima Francuske, u Lombardiji, Piemontu, Sardiniji u Italiji, nekim dijelovima Kanade i Austrije, zapadnom i istočnom Sibiru i Uralu u Rusiji, osim švedskog Västmanlanda još i u Dalarna, Gästrikland, Närke, Södermanland, Värmland i Västerbotten, u nekim regijama Slovačke i Češke kao i širom SAD. Među svjetski najznačajnijim nalazištima samorodnog antimona i njegovih ruda je takozvani Murchison pojas zelenog kamena u južnoafričkom gorju Murchison.
Do 2010. bilo je poznato 264 minerala koji sadrže antimon. Industrijski iskoristiv je uglavnom sulfidni mineral stibnit koji sadrži najviše 71,7 % antimona. Međutim mineral sa najvišim sadržajem Sb je jedan hemijski spoj koji je zapravo prirodna legura antimona i arsena, paradokrazit gdje Sb ima 92% udjela, ali je izuzetno rijedak. Ovaj mineral je pronađen na samo tri nalazišta, za razliku od stibnita koji je pronađen na oko 2.500 nalazišta. Drugi izvori antimona su minerali valentinit, breithauptit NiSb (antimon-nikl, niklantimonid), kermesit i  (zlatni sumpor).
Dobijanje
thumb|200px|Najveći svjetski proizvođači antimona u 2010. Britanski geološki zavod (BGZ) objavio je 2005. da je Kina bila najveći proizvođač antimona te godine sa približim udjelom od 84% svjetskog tržišta. Nakon nje slijede Južnoafrička Republika, Bolivija i Tadžikistan. Rudnik Xikuangshan u provinciji Hunan ima najveće nalazište u Kini gdje je procijenjeni depozit od 2,1 milion tona. Prema Američkom geološkom zavodu u 2010. Kina je imala 88,9% od ukupne svjetske proizvodnje antimona u svijetu, a slijede je Južnoafrička Republika, Bolivija i Rusija.
Međutim, procjene Roskill Consultinga pokazuju da je Kina u 2010. imala udio u svjetskoj proizvodnji od 76,75% sa 120.462 tone (90.000 tona objavljene i 30.464 neobjavljene proizvodnje), dok slijede Rusija (4,14% udjela u tržištu, 6.500 tona proizvodnje), Mjanmar (3,76% udjela, 5.897 tona), Kanada (3,61% udjela, 5.660 tona), Tadžikistan (3,42% udjela, 5.370 tona) i Bolivija (3,17% udjela, 4.980 tona). Roskill također procjenjuje da je svjetska sekundarna proizvodnja u 2010. iznosila 39.540 tona.
Proizvodni proces
Izdvajanje antimona iz ruda zavisi od kvalitete rude i njenog sastava. Najveći dio antimona se iskopa kao sulfid, nakon čega se rude slabije kvalitete koncentriraju flotacijom, dok se visokokvalitetne rude zagrijavaju na 500–600 °C, što je temperatura na kojoj se stibnit topi i odvaja od manje vrijednih minerala. Antimon se može izdvojiti iz sirovog antimon-suflida redukcijom sa otpadnim željezom:
Sulfid se prevodi u oksid čime se iskorištava prednost isparljivosti antimon(III)-oksida, koji se izdvaja žarenjem. Ovaj materijal se često direktno koristi u osnovnim aplikacijama, a nečistoće u njemu su arsen i sulfidi. Izoliranje antimona iz njegovog oksida postiže se karbotermalnom redukcijom:
Rude niske kvalitete se reduciraju u visokim pećima dok se visokokvalitetne rude reduciraju u plamenim pećima.
Upotreba
Oko 60% antimona se potroši za proizvodnju sredstava za gašenje požara a oko 20% za legure koje se koriste u baterijama, ležajevima i lemovima.
Protivpožarna sredstva
Antimon se uglavnom koristi kao antimon-trioksid za proizvodnju spojeva otpornih na požar. Gotovo uvijek se koristi u kombinaciji sa halogeniranim sredstvima otpornim na požar, a jedini izuzetk su polimeri koji sadrže halogene. Formiranje halogeniranih spojeva antimona je uzrok efekta gašenja vatre antimon-trioksidom, zbog reakcije ovih spojeva sa atomima vodika a moguće i sa atomima kisika i OH radikalima, te se na taj način sprječava izbijanje vatre. Tržište ovih protivpožarnih aplikacija uključuje odjeću za djecu, igračke, presvlake za avionska i automobilska sjedišta. Također se koristi i u industriji fiberglas kompozitnih materijala kao aditiv u poliesterskim smolama za proizvodnju nekih komponenti kao što su poklopci motora lahkih aviona. Smola može sagorijevati ali se plamen zadržava na njoj, te se gasi čim se ukloni plamen.
Legure
Antimon gradi veoma korisne legure s olovom, povećajući njegovu tvrdoću i mehaničku izdržljivost. Za većinu načina primjene u kojima se koristi olovo, upotrebljavaju se različite količine antimona kao legirnog metala. U olovno-kiselinskim baterijama, ovim dodavanjem poboljavaju se osobine punjenja tih baterija i smanjuje nastanak neželjenog vodika tokom punjenja. Antimon se koristi i u legurama za protiv trenja (poput Babbittovog metala), u mecima i olovnoj sačmi, oblogama kablova, štamparskih metala (naprimjer za linotipske štampače mašine ), metale za lemljenje (neki tzv. bezolovni lemovi sadrže 5% Sb), u sastavu takozvane "tvrde" bronze, i kao sastojak tvrdih legura sa niskim udjelom kalaja za izradu metalnih dijelova orgulja.
Ostalo
Tri druge aplikacije sačinjavaju gotovo svu ostalu potrošnju antimona. Jedan od tih načina njegove upotrebe je u vidu katalizatora i stabilizatora u proizvodnji polietilen tereftalata. Druga aplikacija se ogleda u tome što služi kao sredstvo za uklanjanje mikroskopskih balončića iz stakla, pretežno onog za TV ekrane. To se postiže interakcijom iona antimona sa kisikom, čime se onemogućava da kisik stvara balončiće. Treća najvažnija aplikacija antimona je proizvodnja pigmenata.
Antimon se sve više koristi u industriji poluprovodnika kao dopant za jako dopirane silicijske vafere n-tipa u proizvodnji dioda, infracrvenih detektora i uređaja na bazi Hallovog efekta. Tokom 1950tih sićušne kuglice legure olova i antimona su korištene za dopiranje emitera i kolektora NPN tranzistora s legirnim spojevima sa antimonom. Indij-antimonid se koristi kao materijal za infracrvene detektore u srednjem dijelu spektra.
Postoji i mali broj bioloških ili medicinskih aplikacija za antimon. Tretmani i lijekovi koji u principu sadrže antimon su poznati kao antimonici, a koriste se za izazivanje povraćanja. Spojevi antimona se koriste i kao antiprotozoici. Kalij-antimonil tartrat odnosno tartarski emetik se ranije koristio kao lijek protiv shistosomijaze počev od 1919. pa dalje. Kasnije je taj lijek zamijenjenn prazikvantelom. Antimon i njegovi spojevi su korišteni u nekim veterinarskim pripravcima poput antiomalina ili litij-antimon tiomalata, koji su korišteni kao sredstva za tretman kože kod preživara. Antimon ima hranjivi i estetski efekat na keratinizrana tkiva, barem kod životinja.
Lijekovi na bazi antimona, poput meglumin antimoniata, također se smatraju i lijekovima izbora za liječenje lajšmanijaza kod domaćih životinja. Međutim, ovi lijekovi pored toga što imaju nizak terapeutski indeks, također vrlo slabo prolaze kroz koštanu srž, gdje se nalaze neke amastigote parazita Leishmania, tako da je liječenje bolesti, naročito u visceralnom obliku, vrlo teško. Elementarni antimon u vidu antimonskih pilula se ranije koristio kao lijek. Mogao se čak i ponovno koristiti nakon gutanja i eliminacije.
Antimon se također koristi za pravljenje metaka i signalno-svjetlećih metaka. Ovaj element se koristi i u sastavu boja i stakla te kao sredstvo za smanjenje prozirnosti zubne cakline.
Vanjski linkovi
🇵🇸
Vitamin A
Retinol (vitamin A, akseroftol) je osnovni vitamin koji se rastvara u mastima. Retinol pokazuje terpensku hemijsku strukturu i spada u grupu terpena. Takodje spada u grupu alkohola jer posjeduje hidroksilnu grupu vezanu na atom ugljika koji je dalje vezan za drugi ugljikov atom. Njegova sumarna hemijska formula je C20H30O. Kada se estrahuje je prah žute boje.
desno|mini|Retinol
Historija
Retinol je otkriven 1909 godine.
Zastupljenost
U biljkama se nalazi kao provitamin beta-karotin koji se u organizmu pretvara u vitamin A. Beta-karotin se zato još naziva provitamin A. Pošto se beta-karotin u organizmu pretvara samo po potrebi u vitamin A i, za razliku od retinola, nije toksičan ni u većim količinama, potrebno je da se u preparatima nalazi u tom obliku a ne u obliku vitamina A. Retinol se nalazi u mliječnim proizvodima, žumancu i jetri.
Uloga
Funkcija vitamina A u organizmu može biti narušena nadovoljnom količinom masti u ishrani, oštećenjem jetre, kao i uzimanjem estrogenskih hormonalnih preparata. Dobar izvor vitamina A su riba, jetra, maslac (buter), žumance od jaja, mlijeko i mliječni proizvodi. U povrću se kao beta-karotin nalazi u mrkvi, špinatu, broccoli i kupusu. Takodje u žutim i crvenkastim plodovima, na primjer u narandžastom voću.
Aldehid u vitaminu A je retinal, koji zajedno sa opsinom gradi rodopsin koji se nalazi u receptorima zu boje. Nedostatak vitamina A izaziva noćno sljepilo i okoštavanje stanica za vid.
Dnevna potreba
Dnevne potrebe odraslih osoba za vitaminom A je 0,6 do 3,0 mg, a djece 0,3 do 0,9 mg.
Hipovitaminoza
Pri nedostataku vitamina A dolazi do povećanja vjerovatnosti za pojavu infekcije, sušenja kože, opadanja kose, noćnog sljepila, smanjenja oštrine vida (kokošije sljepilo), povećanja osjetljivosti na svjetlost, a u dječjem uzrastu do usporavanja rasta i razvoja kostiju. Duže kuhanje i svjetlost štete vitamunu A. Zato je preporučljivo životne namirnice koje sadrže vitamin A držati izvan svjetlosti. Gubitak pri kuhanju je između 10% i 30%.
Hipervitaminoza
Uzimanje veće količine vitamina A može izazvati povraćanje, proliv, glavobolju, povećan prtisak u mozgu (pseudotumor cerebri), smanjenje kostiju i bolove u kostima. U trudnoći se ne preporučuje jetra u ishrani jer se pretpostavlja da je retinol teratogen, to znači da oduzima vodu iz ploda što može izazvati prevremeni porođaj, nepravilan embrionalni razvoj. Hipervitaminoza nastaje pri dnevnim dozama većim od 200 mg.
Pošto se vitamin A rastvara u masti moze se u organizmu zadržati na duže vrijeme tako da na duže vrijeme i manje doze mogu izazvati hipervitaminozu. Najnovije studije pokazuju da se u jetri koja je na tržištu nalazi veća količina vitamina A zbog intenzivnije ishrane stoke indostrijskom stočnom hranom.
IC 2298
IC 2298 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Rak. Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 13. februara 1901. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Evropski put E90
desno|150px Evropski put E90 je put A klase koja je dio međunarodnog sistema E-puteva, a koja ide od zapada ka istoku. Proteže se na zapadu od Lisabona u Portugalu pa sve do tursko-iračke granice na istoku.
Put
E-90 je put kroz pet evropskih država i ima četiri morska prijelaza: Barcelona, Španija - Mazara del Vallo, Put; Messina, Put do Reggio di Calabria, Put; Brindisi, Put do Igoumenitsa, Grčka, te od Eceabata, Turska do Canakkalea, Turska.
Prostiranje ceste
frame|desno|Od zapada prema istoku: [[Lisabon, Madrid, Barcelona, Mazara del Vallo, Palermo, Messina, Reggio di Calabria, Metaponto, Taranto, Brindisi, Igoumenitsa, Ioannina, Solun, Alexandroupolis, Gelibolu, Bursa, Ankara, Adana, Nusaybin i Habur ]]
Portugal
E-90 ide kroz centralni Portugal u dužini od 216 km ili 133 milje.
Španija
200px|mini|E90 blizu [[Zaragoza|Saragose, Španija]] E-90 prolazi kroz centralnu Španiju sa oko 998 km ili 620 milja ceste
Od Barcelone, E-90 ide preko Sredozemnog mora prema Siciliji. Ne postoji direktna trajektna linija od Barcelone do Mazaro de Valloa. Da bi se stiglo do Mazara iz Barcelone otvorile su se dvije trajektne linije: od Barcelone do Genove; zatim od Genove do Palerma na Siciliji.
Put
E-90 prolazi dužinom od 900 km ili 559 milja kroz vrh Sicilije, južnom obalom, sve do izlaska na Jadransko more, preko kojeg prelazi u Grčku.
Grčka
E-90 prolazi dužinom od oko 707 km ili 440 milja kroz sjevernu Grčku.
Skeletna formula
thumb|right|250px|Skeletna formula [[antidepresivnog lijeka escitaloprama sadrži skeletne prikaze heteroatoma, trostruke veze, fenil grupe i njihovu stereohemiju.]] Skeletna formula – ponekad zvana i  linijsko-uglovna formula –  organskog spoja  je tip of molekulske  strukturne formule  koja ukratko predstavlja  strukturno vezanje  molekule i neke detalje njene  molekulske geometrije. Prikazuje se dvodimenzijski, kao na stranici papira. Uključuje uvažavanje određenih konvencija za prikazivanje  atoma ugljika i vodik,  koji su najučestaliji i organskoj  hemiji.
Tehniku je u organskoj hemiji razvio Friedrich August Kekulé von Stradonitz. Skeletne formule postale su sveprisutne u organskoj hemiji, dijelom i zato što se relativno brzo i jednostavno crtaju. Njihovi atomi obično se prikazuju kao crta koja završava ili sa vrhovima, uz pretpostavku da svi ugljikovi atomi imaju valenciju 4, a ugljik-vodik veze, obično nisu prikazane eksplicitno, pretpostavljajući da  kompletiraju  svaku C valenciju. Skeletna formula pokazuje skeletnu strukturu ili skelet molekule, koji se sastoji od skeletnih atoma koji čine molekulu.
Skelet
Skeletna struktura organskog spoja je serija vezanih atoma, koje čine bitne strukture spoja. Kostur se sastoji od lanaca, grana i / ili prstenova spojenih atoma. Skeletni atomi osim ugljika ili vodika nazivaju se "heteroatomi"''.
Za atome skeleta vezani su atomi vodika  i/ili raznih  supstituenatae. Vodik je najuobičajeniji neugljični atom  koji se veže za ugljik, pojednostavljeno, nije eksplicitno ucrtan (u prikaz). Osim toga, atomi ugljika uglavnom nisu označeni kao takvi izravno (tj. sa "C"), a heteroatomi uvijek izričito navedeni kao takvi (tj. pomoću "N" za dušik, "O" za kisik itd). Heteroatomi i druge grupe atoma koje dovode do relativno visoke stope hemijske reaktivnosti, odnosno uvođenje posebnih i zanimljivih karakteristika u spektru spojeva nazivaju se funkcijske grupe, jer oni daju molekuli funkciju. Heteroatomi i funkcijske grupe poznati su kao "supstituenati", jer  se smatraju zamjenom  za atom vodika koji je  prisutan u matičnim ugljikovodikovim organskim supstancama.
Implicitni atomi ugljika i vodika
Naprimjer, na slici ispod, prikazuje se skeletni formula heksana. Ugljikov atom označen kao C1 izgleda da ima samo jednu vezu, tako da moraju za njega biti vezana  i tri vodika, kako bi njegov ukupan broj veza bio  četiri. Ugljikov atom označen kao C3 ima dvije veze sa  drugim  ugljicima i stoga je vezan sa dva atoma vodika. Kugla-priključak model stvarne molekulske strukture heksana, kao što je određeno rendgenskom kristalografskom strukturom, prikazan je za usporedbu; ugljikovi atomi prikazani su  kao crne kugle, a  vodikovi atomi kao bijeli.
200px|center|Skeletna formula heksana, sa označenim brojevima ugljika jedan i tri
240px|center|3D kuglasta prezentacija heksana, sa  izričito prikazanim ugljikom  (crni) i vodikom (bijeli) Napomena: Nije važno sa kojeg   kraja  lanca počinje numeracija, sve dok si dosljedan u crtanju dijagrama. Sažeta formula ili IUPAC ime će potvrditi orijentaciju. Neke molekule će se prepoznati bez obzira na orijentaciju. Bilo koji atoma vodika vezan za neugljikov atom je  podrazumijevajući (eksplicitno). U etanolu, C2H5OH, naprimjer, vodikov atom koji je vezan za  kisik, označen je simbolom  H, dok  njegov i atomi   koji su vezani za ugljik nisu direktno označeni. Linije koje predstavljaju representing veze heteroatom-vodik  obično su izostavljene zbog jasnoće i kompaktnosti, tako da  su funkcijske grupe kao što je hidroksilna najčešće napisane kao  -OH umjesto -O-H. Ove veze su ponekad izvučene u potpunosti kako bi se istaklo njihovo prisustvo kada učestvuju u mehanizmima reakcije. U nastavku, za usporedbu, prikazan je kugla-priključak model stvarne trodimenzijske strukture  molekule  etanola u fazi plina (određeno mikrotalasne spektroskopije, lijevo),  Lewisovom strukture (u sredini) i skeletna formula (desno).
100px 130px 100px
Izričiti (eksplicitni) heteroatomi
Svi atomi osim ugljika i vodika označeni su  svojim hemijskim simbolima, naprimjer Cl  za hlor, O za kisik, Na za  natrij,  i sl. Ovi atomi su (u kontekstu organske hemije) zajednički poznati kao heteroatomi.
Simboli pseudoelemenata
Postoje i simboli koji se pojavljuju u biti simbola hemijskih elemenata, ali predstavljaju određene vrlo česte supstituenate ili ukazuju na neodređeno članove  grupe elemenata. Oni su poznati kao simboli pseudoelemenata  ili organski elementi. Najšire upotrebljavani od njih je simbol Ph, koji predstavlja  fenil grupu. Spisak sim,bola pseudoelementa prikazan je ispod.
Odlazeće grupe
Za daljnje informacije, vidi članak Odlazeća grupa
Zaštitne grupe
Zaštitna grupa ili zaštitne grupe su  uvedene u molekulu hemijskom modifikacijom funkcijske grupe da dobije hemoselectivnost u kasnijoj kemijskoj reakciji, olakšavajući od višestepene  organske sinteze.
Višestruke veze
Dva atoma mogu biti vezana dijeleći više od jednog para elektrona. Uobičajene veze ugljika su jednostruke, dvostruke i trostruke. Jednostruke veze  su najčešće i predstavljene su jednom, punom linijom  između dva atoma u skeletnim formulama. Dvostruke veze označavaju dvije paralelne linije, a trostruke veze prikazani su kao tri paralelne linije. U naprednijim teorijama vezivanja,  postoje necijele vrijednosti reda veze. U ovim slučajevima, kombinacije punih  i isprekidanih  linija  ukazuju na cijele i ne-cijele dijelove reda veze.
Napomena: ''U gornjoj galeriji, dvostruke veze su prikazane crvenom bojom, a trostruke veze u plavoj boji. Za jasnoću - višestruke veze obično nisu obojene u skeletnim formulama''.
Benzenski prstenovi
thumb|right|100px|[[Johannes Thiele|Thieleov dijagram benzenskog prstena ca krugom]] Benzenski prstenovi su uobičajeni u  organskim spojevima. Za predstavljanje delokalizacvije elektrona preko  šestougljičnog prstena, ucrtava se krug unutar šesterougla jednostrukih  veza. Ovaj stil, zasnovan na tome predložio je Johannes Thiele,  koji je vrlo uobičajen u uvodnim  školskim tekstovima organske  hemije.
mini|lijevo|100px|Kekuléova struktura benzenskog prstena sa alternativnmim dvostrukim vezama Alternativni stil koji je češći u akademskim krugovima je predložio je  Friedrich August Kekule von Stradonitz. Iako se može smatrati netačnim, jer podrazumijeva tri jednostruke veze i tri dvostruke veze (benzen bi po trome bio cikloheksa-1,3,5-trien), svi kvalifikovani hemičari su u potpunosti svjesni delokalizacija u benzenu. Kekuleova strukture su korisni za jasno crtanje mehanizma reakcije.
Stereohemija
120px|right|thumb| Različiti opisi hemijskih veza u skeletnim formulama Stereohemija se dogovorno označava u skeletnim formulama:
Rano korištenje ovog označavanja može se pratiti natrag do Richarda Kuhna koji je u publikaciji 1932. godine koristio pune debele i isprekidane linije. Moderni klinovi su popularizirani u 1959., u  udžbeniku „Organska hemija“ ("Organic Chemistry";  autori: Donald J. Cram i George S. Hammond). Skeletne formule mogu prikazati  cis  i  trans  izomerima alkena. Valovite  jednostruke   veze su standardni način za predstavljanje nepoznate ili neodređene stereohemije  ili mješavine izomera (kao kod četveroglavih  stereocentara). Ponekad se koristi poprečna dvostruka veza;  više se ne smatra prihvatljivim stil za opću upotrebu, ali i dalje može biti potreban za kompjuterski softver.
400px|Stehiometrija alkena
Havana
Havana je glavni grad Kube. Sa svojih 2,1 milion stanovnika ona je najveći grad u Karibima. Havana je osnovana 1515, a glavnim gradom Kube, tadašnje španske kolonije, postala je 1607. godine. Havana ima dugu i raznoliku historiju čiji tragovi ljudskog obitavanja na ovom prostoru datiraju prije više od 7.000 godina. U moderno doba Španci grade naselje već 1515. godine, ubrzo nakon Christophera Columbusa i ranih španskih istraživača, u potrazi za alternativnim putem do Indije, otkrivši Kubu i manja ostrva u Karipskom moru. Rast Havane kao važne pomorske luke razvijao se prirodno, od loših vremenskih uslova zaštićena luka i razvija kao glavna Španska luka tzv. Novog svijeta. Priliv afričkih robova desio se dok je Kuba bila pod britanskom vladavinom od 1762. godine, za kojim slijedi 60 godina vladavine SAD-a počevši od 1898. U prvoj polovini 20. vijeka Havana je bila popularno odredište za američke turiste.
1. januara 1959. kontrolu nad ovim ostrvskim narodom preuzima revolucionarni vođa Fidel Castro usprkos diktatu Monroeve doktrine. Nakon uspona Fidela Castra na vlast Kuba postaje poznata širom svijeta zbog svoje ključne uloge u svjetskoj politici u drugoj polovini 20. vijeka. Tokom Hladnog rata između Sovjetskog Saveza i SAD-a, Kuba je 1962. godine bila u središtu pažnje tokom kubanske raketne krize. Nakon hlađenja raketne krize, Kuba pod Castrom izvozi komunističke revolucije u mnogim zemljama širom Južne Amerike i Afrike.
Havana je grad velikog arhitektonskog karaktera. Stara Havana i njegova utvrđenja su proglašena od strane UNESCO-a svjetskom baštinom 1982. godine. Međutim, grad je izgubio mnogo od svog sjaja dijelom zbog resursa zemlje koji su usmjereni ka ruralnim područjima ostrva. Osim toga, trgovina Kube sa Sovjetskim savezom je praktično održavala kubansku ekonomiju. Nakon ekonomskog kolapsa Sovjetskog Saveza 1991. godine ekonomija Havane je bila gotovo osakaćena.
Budućnost ekonomije Havane je vezana uz sreću vlade Kube. Na početku 21. vijeka, ova nacija pokušava da napreduje nakon desetljeća pod komunističkim i socijalističkim sistemom. Kuba, nakon što je Fidel Castro predao kontrolu vlade njegovom bratu Raulu Castru, pokušao je da ponovo uspostavi odnose sa razvijenim ekonomskim zemljama. Ekonomski motor koji je dugo postojao u Havani ima potencijal da se ponovo pokrene nakon pozitivnih ekonomskih reformi. Havanin međunarodni aerodrom se zove Jose Marti International Airport.
NGC 6902A-2
NGC 6902A-2 (također poznat kao ESO 285-4A, MCG -7-41-32 i PGC 64576) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 765 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Strijelac. Najveći prečnik je 0,60 (134 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (111 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Roman Polański
Roman Polański (fonetski: Roman Polanjski) jest francusko-poljski režiser, filmski producent, scenarist i glumac. Najpoznatiji su mu filmovi Rosemaryna beba (1968) i Kineska četvrt (1974), a poznat je i po burnom privatnom životu. Njegovu ženu, glumicu Sharon Tate, ubio je Charles Manson 1969. da bi nedugo zatim i Polanski otišao u Evropu, gdje je bio optužen za silovanje 13-godišnje djevojčice. Iako se izjasnio krivim, nikad nije odslužio kaznu jer je pobjegao u Francusku. Nikad se nije vratio u SAD niti bio uhapšen do oktobra 2009, kad su ga švicarske vlasti ipak uhapsile zbog međunarodne potjernice.
Bode
Bode su naseljeno mjesto u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
Dasypogonaceae
Dasypogonaceae je porodica cvjetnica. Kao takvu, taksonomi je nisu dugo prepoznavali: uključene biljke obično su bile uvrštavane u porodicu Xanthorrhoeaceae. Dasypogonaceae imaju četiri roda sa ukupno 16 vrsta.
APG IV sistem, 2016., ovu porodicu smješta u red Arecales, nakon nekih stidija koje dokazuju da je sestrinska sa Arecaceae.
Raniji APG III iz 2009., APG II (2003) i APG sistem 1998, prihvatili su ovu porodicu i uključili je u kladus accepted the family and assigns the family to the clade Commelinidae, ne uklučujući je kao red. Pritom komenilidi spsdaju u monokotiledone.
Porodica je endemska, a svi predstavnici su iz Australije: opisano je 16 vrsta iz četiri roda. Najpoznatija vrsta je Kingia australis.
Donje Višnjevice
Donje Višnjevice su naseljeno mjesto u općini Konjic, Bosna i Hercegovina.
NGC 3929
NGC 3929 (također poznat kao MCG 4-28-76, PGC 37126 i UGC 6832) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 325 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,60 (57 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 4. decembra 1861. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Java bytecode
Java bajt-kôd (en. Java bytecode) je skup instrukcija koje Java Virtualna Mašina izvršava. Svaka instrukcija bajt-kôda je dužine jednog bajta, čemu duguje svoje ime, te je broj instrukcija ograničen na 256. Nisu svi mogući bajt-kôdovi u upotrebi, čak šta više Sun Microsystems, gdje je Java programski jezik stvoren, su zauvijek namjenili određene vrijednosti da ne budu korištene u Javinoj Virtualnoj Mašini niti u bilo kojoj komponenti Java Runtime Sredine.
Java programer ne mora poznavati bajt-kôd da bi pisao/pisala Java programe. Međutim, kao i sa C-om i C++-em gdje poznavanje asemblera je dobrodošlo, tako i u Javi poznavanje bajt-kôda daje prednost programeru.
IC 653
IC 653 (također poznat kao MCG 0-28-22, PGC 32611 i UGC 5985) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 254 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,90 (141 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 10. aprila 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Osumi (satelit)
mini|desno|250px|Osumi Ōsumi je naziv prvog japanskog satelita, nazvanom po provinciji Osumi. Lansiran je 12. februara 1970. godine sa Lambda-4 raketom. Ōsumi satelit je težak 12 kilograma. Kružio je Zemljinom orbitom sa perigejem od 323 km, afelom od 2440 km, te sa inklinacijom od 31 stepen. Sa radom je prestao 8. januara 2003. godine
NGC 5417
NGC 5417 (također poznat kao MCG 1-36-15, PGC 49995 i UGC 8943) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 224 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 1,50 (98 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (39 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 23. januara 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1147
NGC 1147 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Eridan. Ovaj objekat je zapisao Frank Muller 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Brda (Bugojno)
Brda su naselje u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
Ljubljana
mini|280px|Ljubljana, gradske četvrti i naseljena mjesta mini|280px|Ljubljana, katedrala "Sv. Nikolaj" Ljubljana je glavni i najveći grad republike Slovenije, naseljeno mjesto, službeni grad i sjedište gradske općine, te sjedište regije Srednje Slovenije.
Ime
Kako je grad dobio svoje ime, još uvijek nije sasvim razjašnjeno. Smatra se da je riječ "ljubljana" nastala od slavenske riječi ljubljena ili latinskog aluviana (nabujala rijeka). Neki također povezuju lik iz staroslavenske mitologije, Laburus, sa imenom grada. Ono što jeste poznato, to je da grad leži na mjestu starog rimskog naselja Emona, osnovanog 15. godine. Ime Ljubljana se prvi put pominje 1144. (kao Laibach) i 1146. (kao Luwigana).
Geografski položaj
Grad Ljubljana se nalazi u centralnoj Sloveniji, na rijeci Ljubljanici, malo prije njenog ušća u Savu.
Historija
Ljubljansko polje i Barje vječita su raskrsnica puteva između Alpa, Krasa i Panonije ka Jadranu i dolinom Save u unutrašnjost Balkana, a zapadno prema Italiji. Zato tragovi čovjeka sežu unazad oko 5.000 godina, smjenjuju po epohama do rimske vojničke i trgovačke Emone (1-6. vijek naše ere), pa dalje do doseljavanja Slavena.
Njemačko ime Laibach navodi se 1144. godine, dvije godine kasnije Luvigana, a ubrzo ovo sadašnje. Grad-tvrđava na brdu spominje se 1220. godine; uništen 1511. godine u zemljotresu, pa obnovljen i 1848. godine dograđena kula sa vidikovcem. U posjedu goričkih grofova 13/14. vijek, a od 1335. godine Habsburga. Osmanlije ga prvi put napadaju 1415. godine.
Od polovine 16. vijeka Ljubljana je jak centar reformacije, čija je centralna ličnost Primož Trubar (1508-1586). Prve dvije knjige na slovenskom jeziku objavljene su 1550, godine; 1563. godine otvorena latinska škola; od 1575. godine radi štamparija.
Francuzi je prvi put osvajaju 1797. godine (ostaju do 1813. g.). Tada je središte lirskih pokrajina, a slovenski jezik ozakonjen u školama i administraciji.
Ljubljana u sebi nosi sklad cjeline – smjenjuju se staro i novo poštujući uzajamne vrijednosti, pa je lišena haotičnosti. Teško nastradala u zemljotresu 1895. godine. Poslije podizana po urbanističkom planu, a gradsko jezgro stalno obogaćivano, ali ne i sužavano, iako je po broju stanovnika nekoliko puta veće.
Arhitektura
U mnoštvu starih građevina su Biskupska palata (iz 1512. g.), Stiški dvorac (1629), ''Katedrala Sv. Nikolaja (1708), župna crkva Sv. Jakoba (1615), Franjevačka crkva (1748), Rotovž-većnica (1484), Semenište (1785), Auerspregova palata (polovina 17. vijeka), Lontvož (1786), Ljubljanska opera'' (1892). Naročito su lijepe barokne zgrade.
Ljubljanu odlikuje mnoštvo zgrada arhitekte Jože Plečnika.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, gradska općina Ljubljana je imala 294.464 stanovnika, od čega u samoj Ljubljani 285.604.
Gradska općina Ljubljana
Napomena: ''Nastala iz grada Ljubljane, odn. starih općina Bežigrad, Center, Moste–Polje, Šiška i Vič–Rudnik.''
Ljubljana (naseljeno mjesto)
Napomena: ''U 1974. povećano za naselja Dolnice–del, Glinica, Jarše–del, Ježica, Kamna Gorica, Kleče, Podutik–del (stara općina Šiška), Savlje, Stožice, Šentvid i Tomačevo koja su ukinuta. Iste godine naselje Jarše (stara općina Moste–Polje) gubi imenski nastavak –del, jer se naselje Jarše–del (stara općina Bežigrad) priključuje naselju Ljubljana. U 1979. povećano za naselja Črnuče, Dobrava pri Črnučah, Ježa i Nadgorica koja su ukinuta. Iste godine naselje Sveti Jakob ob Savi preimenuje se u Šentjakob ob Savi. U 1982. povećano za naselja Bizovik, Dobrunje, Fužine, Hrastje, Jarše, Kozarje, Obrije, Podutik–del (stara općina Vič–Rudnik), Polje, Slape, Sneberje, Sostro, Spodnja Hrušica, Spodnja Zadobrova, Spodnji Kašelj, Studenec, Šmartno ob Savi, Vevče, Zadvor, Zalog, Zavoglje, Zgornja Hrušica, Zgornja Zadobrova i Zgornji Kašelj koja su ukinuta. U 1983. povećano za naselja Babna Gorica, Sela pri Rudniku, Srednja vas, Šmartno pod Šmarno goro i Tacen koja su ukinuta. U 1984. povećano za naselja Podgorica pri Črnučah i Šentjakob ob Savi koja su ukinuta, te za dio naselja Podsmreka–K.o. Podsmreka (općina Dobrova–Polhov Gradec). U 1987. povećano za dijelove naselja Brest (općina Ig), Iška Loka (općina Ig) i Matena (općina Ig). U 1994. pet naselja pod imenom Ljubljana–del udružuju se u jedinstveno naseljeno mjesto Ljubljana. U 2004. smanjeno za dio naselja koji je priključen naselju Besnica.''
Berkeley Software Distribution
BSD je operativni sistem za računare a verzija je UNIX®-a razvijena na Kalifornijskom Univerzitetu Berkelej (University of California, Berkeley), otud i skraćenica Berkeley Software Distribution. Nastao je 1970-ih. Naziv BSD se korsiti za skoro sve distribucije koje imaju nešto zajedničko sa BSD-om. Za razliku od UNIX® izvorni kod je dostupan besplatno kao i većina distribucija bazirana na njemu.
Ursula von der Leyen
Ursula von der Leyen (Bruxelles, Belgija 8. oktobra 1958.) njemačka je političarka i trenutna predsjednica Evropske komisije. Mandat joj je počeo 1. decembra 2019. Prva je žena na tom položaju u historiji Evropske Unije. 16. jula 2019. Evropski parlament tajnim glasovanjem izabrao je Von der Leyen za novu čelnicu Evropske komisije. za njen izbor glasalo je 383 zastupnika, dok ih je 327 bilo protiv, te 22 suzdržana zastupnika. Samo jedan glasački listić bio je nevažeći.
Biografija
Rođena je i odrasla u Bruxellesu, gdje je njen otac Ernst Albrecht bio jedan od prvih evropskih državnih službenika od 1958. godine, a odrastao je dvojezično na njemačkom i francuskom jeziku; ona je njemačkog i američkog porijekla. Preselila se u Hannover 1971. godine, kada je njen otac ušao u politiku da bi postao premijer države Donja Saska 1976. godine. Kao studentica ekonomije u Londonu krajem sedamdesetih, živjela je pod imenom Rose Ladson, prezime njezine američke prabake iz Charleston, Južna Karolina. Nakon što je 1987. diplomirala kao doktorica u Hanover Medical School, specijalizirala se za zdravlje žena. Godine 1986. udala se za kolegu liječnika Heiko von der Leyen plemića trgovaca svile. Kao majka sedmero djece, bila je domaćica tokom dijelova devedesetih godina i četiri je godine živjela u Stanford, Kalifornija dok je njezin suprug bio na fakultetu na Univerzitetu Stanford, vraćajući se u Njemačku 1996. godine.
Zingiberales
Zingiberales je red cvjetnica iz razreda Liliopsida, divizija Tracheophyta, carstvo Plantae.
Prema Katalogu života, red Zingiberales 2.555 priznatih vrsta. Prema istom izvoru, kladogram taksonomske pozicije i struktute ovog reda je:
Gustoća naseljenosti
mini|desno|320px|Karta sa prikazom gustoće stanovništva, po državama. Podaci su iz 2006. godine. Gustoća naseljenosti je srednji broj stanovnika na površini određenog područja (država, regija ili slično) i u pravilu se navodi kao "broj stanovnika po km2". Izračunava se na način da se broj stanovnika područja koje nas zanima podijeli s površinom istog područja.
Zemlja ili teritorija sa:
Ponekad se upotrebljava obratna vrijednost, tj. kolika je površina koja je u prosjeku na raspolaganju jednom stanovniku određenog područja. Izračunava se tako što se površina područja izražena u m2 podijeli s brojem stanovnika na tom području. Navodi se kao "broj m2 po stanovniku".
Tunika
111px|mini|Rimski radnik u tunici Tunika je naziv za vrstu odjeće u starom Rimu. Obično je od vune, a nosila se ispod toge. Danas je vrlo rijetka, a ljudi je najčešće nose zbog vjerskih obreda i slično.
Nacionalno je odijelo Rimljana bila toga, a najrasprostranjenija odjeća tunika.Elegancija i osobit izgled dobivali su se nabiranjem tkanine, a toga se nosila preko lijevog ramena da desna ruka bude slobodna.
Chelsea FC
Chelsea Football Club engleski je profesionalni nogometni klub iz Londona. Takmiči se u Premijer ligi.
Osnovan je 1905. Prvi veliki uspjeh postigao je 1955. osvojivši ligu. Tokom 1960-ih i 1970-ih Chelsea je osvojio nekoliko kupova. Posljednje dvije decenije najuspješniji su period u klupskoj historiji. Osvojio je dvostruku krunu (Premijer liga i FA kup) 2010. i Ligu prvaka 2012. Prvak Engleske bio je šest puta, FA kup osvajao je osam puta, Liga kup pet puta, FA Community Shield četiri puta te Ligu prvaka, Evropsku ligu i Kup pobjednika kupova i UEFA Superkup po dva puta. Jedan je od četiri kluba koja su osvojila tri najvažnija UEFA-ina takmičenja.
Uprkos svom imenu, klub nije smješten u Chelseaju nego u susjednoj općini Fulham. Domaće utakmice igra na stadionu Stamford Bridge sa kapacitetom 41.631 Od 2003. godine vlasnik kluba je ruski milijarder Roman Abramovič.
Tradicionalne boje kluba su plava i bijela. Grb se mijenjao nekoliko puta tokom historije. Trenutni grb je modifikovana verzija grba iz 1950-ih. Prosječna gledanost Chelseaja na domaćim utakmicama u sezoni 2015–16. bila je 41.500, 7. najveća u Premijer ligi. Prema procjeni magazina Forbes iz 2016. Chelsea je sedmi najvrijedniji nogometni klub na svijetu, sa procijenjenom vrijednosti od 1,15 milijardi funti.
Historija
mini|lijevo|270px|Igrači Chelsea 1905.
Chelsea FC je osnovan 10. marta 1905. godine u Fulhamu, London. Iste godine postaje član Football League.
1960. godine je mladi Tommy Docherty postao trener. U toku sezone 1964-65. klub osvaja Liga kup i dolazi do finala FA kup koje je izgubio. 1970. godine osvaja FA kup nakon što je u finalu bio bolji od Leeds Uniteda sa 2-1. Iste godine osvaja Kup pobjednika kupova protiv Real Madrida u Atini.
U toku 1980-ih godina Chelsea je imao težak period. Zbog renoviranja Stamford Bridgea klub je morao prodati igrače da bi spasio svoju ekonomiju. 1982. godine je Ken Bates kupio klub. Tim počinje igrati bolje zahvaljujuci treneru John Nealu koji je sa minimalnim investiranjem na igrače osvojio drugu ligu Engleske 1983. godine.
1992. godine je Bates ponovo ujedinio Stamford Bridge sa klubom, uradio je jedan dogovor sa vlasnicima jer su bili bankrotirali. Klub nije imao neku sreću do 1996. dok je trener Ruud Gullit investirao u nove igrače. Godinu poslje su Chelsea pobjedili FA kup. Ruud Gullit je bio zamjenjen sa Gianluca Vialli koji je vodio tim na kup Lige i Cup Winner's Cup pobjedu 1998. godine i FA kup pobjedu 2000. godine. Vialli je bio zamjenjen sa Claudio Ranieri koji je vodio klub do FA kup finale 2002. I do kvalivicacije Liga prvaka 2002-2003 godine.
23. juna 2003 godine je Ken Bates prodao Chelsea Roman Abramoviča koji je ruski milijarder za £140 miliona. Invistaralo se preko £ 100 miliona u nove igrače ali Claudio Ranieri nije uspjeo da dobije titule zato je bio zamjenjen sa portugalcom Jusé Mourinho. U vrijema Mourinha je Chelsea pobjedio dva puta Premijer Ligu (2004-2005, 2005-2006) i osvojili su FA kup (2007.) i Kup Lige (2005, 2007). U septembru 2007 godine je Mourinho bio zamjenjen sa Avram Grant koji je doveo klub do svog prvog finala Lige Prvaka. Na finalima su izgubili protiv Manchester Uniteda na penale, Grant je bio izbačen poslije nekolko dana i Luiz Felipe Scolari je preuzeo posao kao trener 17. jula 2008. Scolari je ostao u klubu nekolko mjeseci i izbačen je bio zbog lošeg rezultata. Holandski trener Guus Hidink je preuzo posao do kraja sezone 2008-2009. Dva dana poslije je prijašnji trener AC Milana Carlo Ancelotti postao novi trener. Sa njim su pobjedili Premijer Ligu 2009-2010, FA kup 2009-2010 i Community Shield 2009-2010. Ancelotti je bio zamjenjen 2011. godine sa portugalcom André Villas-Boas, koji je ostavi klub u martu 2012. Pod "caretacker" menadžer Roberto Di Matteo je Chelsea osvojio svoj sedmi FA Cup, i pobjedili su prvi put UEFA Champions League, nakon 4-3 na penale protiv Bayern Münchena.
Stamford Bridge
mini|desno|250px|Stamford Bridge, zapadna tribina.
Chelsea igra domaće utakmice na Stamford Bridgeu od svog osnivanja. Stadion je službeno otvoren 28. aprila 1877. godine. Prvih 28 godina stadion je bio korišten samo za atletska takmičenja.
1904. godine su Gus Meers i njegov brat Joseph kupili Stamford bridge. Promijenili su dizajn stadiona, dizajnirer je bio poznati nogometni arhitekt Archibald Leitch. Htjeli su da ponude stadion Fulhamuu ali ponuda nije prihvaćena. Kao posljedica toga, vlasnici su odlučili da formiraju novi nogometni klub. Većina nogometnih klubova su osnovani prvo, a zatim su tražili mjesto za utakmice, ali Chelsea je osnovan za Stamford Bridge. Pošto je već bio jedan nogoemtni klub pod imenom Fulham u općini morali su naći drugo ime. Osnivači su odlučili usvojiti ime susjedne općine Chelsea, imena kao Kensington FC, Stamford Bridge FC i London FC nisu bila prihvaćena.
Prvi dizajn stadiona je bio kao otvorena zdjela i jedna natkrivena tribina, kapacitet je bio oko 100 000.
Ranih 1930-ih se terasa na južnom dijelu terena izgradila s krovom koji pokriva oko jedne petine tribine. Tribina je kasnije postala poznata kao "Shed End", dom Chelseajove najvjernije i glasnih navijača, posebno tokom 1960-ih, 70-ih i 80-ih.
1970. godine je dlučeno da se stadion renovira sa modernim dezajnom. Renovorinje je završeno 2001. godine. Pod vlasništvom Ken Batesa uz stadion su izgrađeni dva nova hotela, apartmani, restorani i klupska prodavnica. Vlasnik Stamford Bridga je Chelsea Pitch owners.
Boje
Chelsea su uvijek nosili plave majce ali prije su bile malo svjetlije, i za razliku od danas su prije nosili bijeli šorc i tamnoplave čarape. 1912. godine su promijenili boju majca do royal blue. Kad je Tommy Docherty bio trener, promijenio je šorc u plavu boju i čarape u bijelu i ove boje koriste se i dan danas. Htio je da napravi boje kluba više moderniji i prepoznatljiv, jer nema drugih većih klubova koje koriste tu kombinaciju, ovaj komplet su prvi put nosili tokom 1964-65 sezone.
Chelsijev tradicionalni gostijući dres je žut ili bijel sa plavim segmentom, ali kao i većina timova, su imali neke neobične dresovi. Prvi gostijući dres je bio sa crnim i bijelim prugama a za jednu igru u 1960 nosili dresove sa plavim i crnim prugama,  inspiriran od Inter Milana. Druge nezaboravne gostijući dresovi su bili mint-zelene tokom 1980-ih, karirana dresovi sa crvenom i bijelom bojom u ranim 90-ih godina.
Trenutni priozvodač Chelsovih dresova je Adidas, ugovor je od 2006. do 2018. Prije su priozvođači bili Umbro (1968-1981), Le Coq Sportif (1981-86) The Chelsea Collection (1986-87), pa opet umbro (1987-2006). Chelsijev prvi sponsor je bio Gulf Air, od 2005 godine je sponzor Samsung koji je zamijenio Emirates Airline.
Navijači i rivali
Gledanost je peta po veličini u Engleskom nogometu, po običaju dolazi preko 40.000 navijača na Stamford Bridgu. Navijači su na petom mjestu po navijanju u Premijer Ligi Engleske. U toku sezone 2009-10. u prosjeku je oko 41.423 navijača dolazilo na svaku utakmicu.
Chelsea nema neke tradicionalne rivale, derbi protiv Fulhama nije se igrao puno godina zato što su klubovi igrali u različitim divizijama. Najveći rivali kluba su: Arsenal, Tottenham Hotspur i Manchester United. Rivalstvo sa Tottenhamom se razvilo u toku FA kup finala 1967. godine koji je bio prvi FA kup finala između dva londonska kluba.
Igrači
Posljednja izmjena: 5.april 2022.
Organizacija kluba
mini|150px|[[Todd Boehly]]
Chelsea FC plc
Izvršni odbor
Vječni predsjednik:
Geografske regije Turske
mini|desno|350px|Geografske regije Turske: 1. [[Marmara, 2. Centralna Anadolija, 3. Egejska regija, 4. Sredozemna regija, 5. Crnomorska regija, 6. Jugoistočna Anadolija, 7. Istočna Anadolija]] Geografske regije Turske (tur: Türkiye'nin coğrafi bölgeleri) su regije u Turskoj, koje nemaju političko-upravnu funkciju. Prvobitno su formirane Prvim turskim geografskim kongresom održanim 1941.
Postoji 7 geografskih regija u Turskoj a formirane su na osnovu geografskih, demografskih i privrednih kriterija. Zasnovane na ovim principima, granice geografskih regija se ne preklapaju s administrativnim granicama turskih provincija.
Klasifikacija
S obzirom da je Turska transkontinentalna država, tj. jedna od rijetkih država koja se prostire na više od jednog kontinenta, njena glavna geografska karakteristika je ta da se sastoji od dva geografska područja i to od Anadolije i Istočne Trakije.
Osim toga, država je podijeljena na 7 geografskih regija i 21 podregiju odnosno područja:
Brižina
Brižina je naselje u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
Spisak Yu-Gi-Oh! videoigara
Članak o Yu-Gi-Oh! igrama
IC 2299
IC 2299 je dvostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Rak. Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 13. februara 1901. godine.
Ferida Duraković
Ferida Duraković, rođena 18. aprila 1957. u Olovu, je pjesnikinja, autorica kratkih priča, spisateljica za djecu, kolumnistica i urednica.
Biografija
Diplomirala je jugoslovensku književnost i srpskohrvatski jezik 1980. na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. U periodu između 1980. i 1983. godine radila je kao profesorica maternjeg jezika i književnosti u Sarajevu i Varešu, te kao profesorica srpskohrvatskog jezika na Vazduhoplovnoj akademiji u Rajlovcu. Kao lektorica, radila je u Oslobođenju u periodu od 1983. do 1984. godine. Do 1992. godine radila je kao urednica za književne programe u sarajevskom Domu mladih na Skenderiji. 22 godine je provela na mjestu glavne tajnice i izvršne direktorice P. E. N. Centra u Sarajevu.
Denis Diderot
Ušao je u krugove filozofa, literata i slobodnih mislilaca koji su u 18. vijeku odigrali golemu ulogu u ideološkom pripremanju "trećeg staleža" za obračun s encient regimeom. Postao je pokretač monumentalnog pothvata koji je bio sinteza znanja epohe, ali i plan za obaranje jednoga preživjelog sistema. Oko Enciklopedije okupio je najbolje umove svog vremena. Osobno je redigirao svaki svezak, te napisao više stotina članaka. Uz intenzivan 20-godišnji rad na Enciklopediji, napisao je niz važnih filozofskih radova u kojima razvija svoj materijalistički pogled na svijet. Analizirajući u djelu "Saloni" slikarstvo epohe osnivač je umjetničke kritike, a prvi je iznio misao o transformizmu organizama i prirodnoj selekciji, te je time preteča Lamarcka i Darwina.
Anđeo tame (serija)
Dark Angel je naučno-fantastična televizijska serija, čije je prvo emitiranje bilo u oktobru 2000. godine, te se dalje emitirala kroz dvije sezone. Tvorci serije su izvršni producenti Charles H. Eglee i James Cameron, režiser filma Titanic (1997). Dalje snimanje serije je otkazano 2002. godine zbog loše gladanosti poslije dvije sezone. Obožavatelji serije smatraju, da je za lošu gledanost kriva sama FOX Mreža, jer su drugu sezonu serije emitirali petkom naveče, umjesto utorkom naveče; promjena formata serije u drugoj sezoni, također se smatram jednim faktorom njenog neuspjeha.
Priča
U 2009. godini, genetski modificirano žensko dijete super-vojnik po imenu Max Guevera (poznata i kao X5-452), bježi, zajedno sa ostalima, sličnim njoj samoj, iz tajne vladine insitucije čije je kodno ime Manticore. U toj insituciji, oni su stvoreni i trenirani da bi postali vojnici. Nekoliko mjeseci nakon njenog bijega, teroristi detoniraju oružje na principu elektromagnetnog pulsa, koje uništi većinu računara i komunikacionih sistema u SAD-u, bacajući time državu u opću haos.
Deset godina kadnije, u 2019. godini, serija prati život sada već 19-togodišnje Max, koja traži svoju braću i sestre iz Manticore-a, koje žive u post-apokaliptičkom svijetu, dok, u međuvremenu, pokušava živjeti svoj život, učiti vjerovati i voljeti, te izbjegavati hvatanje.
Ferida Duraković
Biografija
Objavila je petnaestak knjiga poezije, proze, književnosti za djecu i prevoda sa engleskog jezika. Od književnosti za djecu i mlade objavila je, između ostalog, i Još jednu bajku o ruži 1989. godine koja je postavljena na scenu amfiteatra u Domu mladih Skenderija, Mikijevu abecedu 1994. godine koja je postavljena na scenu Pozorišta mladih Sarajevo 1995. godine i igrana više od pedeset puta, a potom obnovljena na istoj sceni 2016. godine. Prevodi sa engleskog jezika, između ostalog Nove pjesme za Bosnu i Logor Omarska autorice Rosemary Menzies sa  Novog Zelanda. Knjige poezije su joj objavljene u Poljskoj, SAD, te Italiji i Bugarskoj. Poezija joj je prevedena na engleski, grčki, slovenski, turski, njemački i finski jezik.
Priprema dvije knjige za djecu i novu knjigu. Živi u Sarajevu.
Bibliografija
Izbor u antologijama:
Zija Dizdarević
Zija Dizdarević (Vitina, Ljubuški; 18. februar 1916. – proljeće 1942.) bio je bosanskohercegovački i jugoslovenski književnik. Rođen je u Vitini kod Ljubuškog a stradao je kao žrtva ustaškog terora početkom 1942. godine.
Biografija
Rođen je u malom hercegovačkom mjestu Vitina kod Ljubuškog u bošnjačkoj porodici, od oca Šefkije i majke Selime. Nekoliko godina po rođenju sa porodicom se seli u Fojnicu gdje provodi djetinjstvo.
Nakon završene osnovne škole u Fojnici, 1926. godine upisao se na Nižu šerijatsku gimnaziju u Sarajevu koju završava 1930. Godinu dana kasnije pošao je u Učiteljsku školu u Sarajevu i završio je 1936. sa odličnim uspjehom.