cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sevilla
Istraživanje i razvoj
Grad Sevilja sa svojim naučno-istraživačkim centrima u velikoj mjeri doprinosi naučnim dostignučima. U gradu je smještena prva i najveća DNA banka u Španiji, koja djeluje u sklopu lokalnog preduzeća Neocodex. Neocodex sadrži 20.000 DNA uzoraka i međunarodno je priznata DNA banka. Osim toga, Sevilja se smatra važnim tehnološkim i istraživačkim centrom za obnovljive izvore energije i centrom aeronautičke industrije. Zahvaljujući svojim inovativnim i centrima visoke tehnologije, glavni grad Andaluzije je jedan od najvažnijih centara za razvoj i istraživanje u Španiji. Glavni pravci djelovanja istraživačkih i inovativnih centara su usmjereni ka razvoju telekomunikacija, novih tehnologija, biotehnologije (u odnosu na lokalne specifičnosti poljoprivredne), zaštite okoliša i i razvoju obnovljivih izvora energije.
Josip Mlakić
Josip Mlakić (Bugojno, 1964), hrvatski i bosanskohercegovački pisac i scenarist. Rođen je 1964. u Bugojnu. Živi i radi u Gornjem Vakufu-Uskoplju. Gimnaziju je završio u Gornjem Vakufu-Uskoplju, a u Sarajevu diplomirao na Mašinskom fakultetu. Bavi se književnošću i pisanjem scenarija.
2012. godine će se po romanu Čuvari mostova u režiji Branka Ištvančića, snimiti igrani film, te u režiji Kristijana Milića bi trebao se 2013. snimiti igrani film. Osim toga u režiji Branka Ištvančića bi se trebao snimiti kratki film po motivima priče Ponoćno sivo.
Sevilla
Autobusni prevoz
mini|desno|Seviljski tramvaj mini|desno|Biciklističko parkiralište u Sevilji Grad Sevilju opslužuje mreža autobusnih linija TUSSAM (Transportes Urbanos de Sevilla), koja se proteže čitavim gradom. Pored mnoštva gradskih stanica postoje i dvije autobusne stanice koje služe za povezivanje Sevilje s okolnim područjima i drugim gradovima a to su: stanica Plaza de Armas za destinacije prema sjeveru i zapadu, te stanica Prado de San Sebastian za pokrivanje ruta prema jugu i istoku
Tramvaj
Seviljski tramvaj opslužuje centar Sevilje i otpočeo je sa radom u oktobru 2007. godine. Trenutno je u funkciji tramvajska linija sa 5 stanica dok se u budućnosti planira proširenje mreža i uvođenje još 4 tramvajske stanice.
Podzemna željeznica
Seviljski metro ("Metro de Sevilla") je mreža podzemne željeznice koja opslužuje grad Sevilju i njeno metropolitansko područje. Sistem je potpuno nezavistan o bilo kojoj drugoj vrsti gradskog saobraćaja.To je bio šesti sistem podzemne željeznice izgrađen u Španiji nakon što su isti sistemi izgrađeni u Madridu, Barseloni, Valenciji, Bilbau i Palma de Mallorci. Po broju prevezenih putnika (više od 12 miliona u 2009. godini) ovaj sistem podzemnih željeznica je peti u Španiji.
Željeznica
Pored ostalih vrsta saobraćaja koje su na usluzi stanovnicima Sevilje i njenog metropolitanskog područja tu je i tradicionalna željeznica. Mrežom željeznica danas saobraćaju moderni vozovi velikim brzinama ten a taj način je povezan centar grada sa prigradskim područjima.
Aerodrom
Aerodrom San Pablo je glavni aerodrom u Sevilji i drugi po veličini u Andaluziji odmah poslije aerodroma u Malagi. Kroz aerodrom u 2009. godini je prošlo 4.051.392 putnika i nešto manje od 5.000 tona tereta. Aerodrom San Pablo ima jedan terminal i jednu pistu. Izgradnja aerodroma je započela 1915. godine, dok je prvi komercijalni let obavljen 1919. godine. Na početku španskog građanskog rata to je bila prihvatna tačka za dolazak španskih legija. Tokom 1940-tih godina 20. vijeka aerodrome u Sevilji je određen za međunarodni promet, prvenstveno sa Južnom Amerikom, te je zbog tog razloga u velikoj mjeri i obnovljen.Osim toga, opsežna obnova aerodroma obavljena je Između 1989. i 1992. godine čime bi se omogućio dolazak mnogih posjetilaca za Expo 92. Aerodrom u Sevilji je jedna od najvažnijih baza španskog avioprevoznika Vueling.
Biciklističke staze
U sklopu javnog prevoza u Sevilji je integrisan i prevoz biciklom. Širom grada bicikli su dostupni za najam po niskim cijenama a biciklističke staze su uređene u većini ulica i taj trend uređenja i širenja mreže biciklističkih staza se nastavlja i u budućnosti.
Obrazovanje
Obrazovanje u Španiji je besplatno i obvezno za populaciju uzrasta od 6 do 16 godina. Sadašnji obrazovni sistem je uređen na osnovu Zakona o općem sistemu obrazovanja i nosi skraćenicu LOGSE (Ley de Ordenación General del Sistema Educativo). Tokom školske 2008/2009. godine u dječje vrtiće i osnovne škole u Sevilji upisano je 68.346 djece i učenika.
Visoko obrazovanje
270px|mini|Rektorat Univerziteta u Sevilji Sevilja je dom za nekoliko univerziteta: Univerzitet u Sevilji, Univerzitet Pablo de Olavide i Međunarodni univerzitet Andaluzija. Pored univerziteta koji imaju sjedište u Sevilji tu su iTexas Tech univerzitet sa sjedištem u Lubbock-u (Texas, SAD) i Međunarodni univerzitet Menendez Pelayosa sa sjedištem u (Santanderu, Španija) a koji imaju svoje podružnice u Sevilji.
Poznate ličnosti
mini|[[Paz Vega, glumica]]
Sport
|mini|desno|[[Stadion Ramón Sánchez Pizjuán (FK Sevilja)]]
Sevilja je sportski centar ovog dijela Španije a najpoznatiji je po tome da je dom za dva suparnička fudbalska kluba: FK Sevilja i FK Real Betis.
FK Sevilja je osnovana 14.10.1905. godine. Prvak Španije je postala u sezoni 1945-46, a Kup kralja su osvajali u sezonama 1934–35, 1938–39, 1947–48, 2006–07 i 2009–10, a španski Super Kup osvajaju 2007. godine. Što se tiče evropskih titula, u sezonama 2005–06, 2006–07 osvajaju Kup UEFA a 2006. godine i UEFA Super Cup. Klub svoje domaće utakmice igra na stadionu Ramón Sánchez Pizjuán sa ukupnim kapacitetom od 45.500 mjesta. Na ovom stadionu je 1986. godine odigrano finale tadašnjeg Kupa evropskih prvaka kada je Steaua (Bukurešt, Rumunija) pobijedila FK Barcelonu i postala fudbalski prvak Evrope.
FK Real Betis je osnovan 12. 09.1907. godine a svoje utakmice igra na stadionu Benito Villamarín. Klub je ovojio prvenstvo Španije u sezoni 1934-35 a Kup kralja u sezonama 1976–77 i 2004–05.
Pored ovih najpoznatijih seviljskih klubova, u gradu djeluju i mnogi drugi sportski klubovi, društva i sportske organizacije kao što su:
Sevilja je bila domaćin nekim važnijim sportskim događajima:
NGC 177
NGC 177 (također poznat kao ESO 474-6, MCG -4-2-28 i PGC 2241) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 176 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 2,20 (113 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (26 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Frank Muller 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Zlatan Ćehić
Zlatan Ćehić "Ćeha" jeste bosanskohercegovački i kanadski rok muzičar i jedan od mnogobrojnih predstavnika sarajevske škole pop roka. Na sarajevskoj muzičkoj sceni pojavljuje se krajem 1970-ih svirajući bas-gitaru u rok grupi Paradox, a nakon nekoliko godina prelazi u hard rok grupu Top. Krajem 1984. na poziv Seada Lipovače prelazi u hard rok grupu Divlje jagode sa kojima je svirao do 1994. Zadnji album sa Divljim jagodama bio je Labude, kad rata ne bude na kojem je osim sviranja na bas-gitari i pjevao. Nakon jedne decenije uspješnih nastupa sa Divljim jagodama, zbog rata u Bosni i Hercegovini preselio se u Kanadu gdje je nastavio baviti se muzikom. Godine 2003. osnovao je rok sastav Srčani udar s kojima i do danas snima studijske albume i nastupa na koncertima.
Ministarstvo unutrašnjih poslova Bosne i Hercegovine
Ministarstvo unutrašnjih poslova Bosne i Hercegovine (MUP BiH) je bilo osnovno ministarstvo zaduženo za rad policije Republike Bosne i Hercegovine prije i za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini. Dejtonskim sporazumom nadležnost ministarstva je podjeljeno entitetima i kantonalnim ministarstvima u Federaciji Bosni i Hercegovini.
Reforma policije
mini|desno|Plan reforme policije 2004/2005 U Bosni i Hercegovini postoji petnaest različitih policijskih institucija, stoga se do 7. februara 2005. na tom planu pokušalo preoblikovati policijske stukture u manje komplikovane, više učinkovite, jeftinije policijske snage. Plan je prvo predviđao ukidanje entitetskih policija da bi poslije predviđao samo zajedničku kontrolnu strukturu na državnom nivou. Jedna od ciljeva bila je i poboljšanje saradnje preko međuentitetske administrativne linije. Početak angažovanja Evropske komisije bio je u junu 2004.
Također pogledajte
Sudski sistem Bosne i Hercegovine
Wesley Clark
desno|mini|180p|Wesley Clark Wesley Clark (Vesli Klark) rođen 23. decembra 1944. je penzionisani general vojske Sjedinjenih Američkih Država. Kao komandant savezničkih snaga NATO-a u Evropi od 1997. do 2000. godine, Klark je komandovao NATO Operacijom Saveznička snaga za vreme kosovskog rata. Bio je kandidat za predsjedničku nominaciju Demokratske stranke u Americi 2004. godine, ali se povukao iz trke 11. februara. Tečno govori 4 jezika, uključujući i španski i ruski.
Regolit
mini|desno|200px|Otisak na Mjesecu Iako se veoma često koristi u planetarnoj/astronomskoj terminologiji, pojam regolita je zemaljskog porijekla i značio bi:" Mrvljeni materijal koji se nalazi na baznoj stijeni". Može se sastojati od sedimenata, mrvljenih i vodom modifikovanih stijena te otvrdnutih naslaga. Važan je faktor svake površine, ali nam maskira temeljnu stijenu i onemogućava daljinsko ispitivanje mineralnih resursa podloge.
Pogledamo li po čemu bi značenje bilo različito napustimo li naš matičnu planetu i odemo na Mjesec, naći ćemo da regolit znači nešto veoma slično. Regolit je zrnati-praškasti materijal koji nastaje stalnim sudarima i mrvljenjem te isparavanjem tijela projektila i podloge. Sastoji se od krhotina, pijeska i staklastih mikro sferula svih mogućih dimenzija i oblika. Regolit prekriva čitav Mjesec s izuzetkom veoma strmih strana kratera i bokova dolina. Njegova debljina na Mjesecu iznosi obično od 2 do 8 metara na morima, a može prelaziti i 15 metara na starijim tlima. Debljina naslage regolita ovisi o trajanju izloženosti područja meteoritskom bombardovanju. U ostatku Sunčevog sistema, naći ćemo da je regolit sličan Mjesečevom prisutan na svim tijelima bez atmosfere (Merkuru, Marsovim satelitima, asteroidima i slično), a na ostalim bi se tijelima trebao razlikovati u sastavu u zavisnosti od geološkog razvoja matičnog tijela.
Mehanička svojstva Mjesečevog regolita, subjektivni opis, Neil Armstrong, Tranquility Base, Apollo 11, 20. juna, 1969. godine:
" Stojim na nozi lendera. Ploče na lenderovu stajnom trapu utonule su u površinu oko 1 do 2 inča, iako površina izgleda .... da površinu sačinjava, veoma, veoma finozrnati materijal, kad mu se približite izgleda kao talk; tamo dolje, jako je fin ... Idem sad zakoračiti s noge lendera. Ovo je mali korak za čovjeka, ali veliki skok za čovječanstvo. ...*.... Kako je ... kako je površina puna fine prašine. Mogu je .. mogu je podizati palcem. Lijepi se u tankim slojevima kao ugljena prašina na đon i bokove čizama. Propadam u nju samo mali djelić inča. Možda samo osminu inča, ali vide se otisci mojih čizama i duboke udubine u tim finim pješčanim česticama."
Martenzit
mini|200px|Martenzit u čeliku AISI 4140 mini|200px|Čelik sa 0.35% ugljika, naglo hlađen vodom sa temperature od 870 °C Martenzit (ime je dobio po njemačkom metalurgu Adolfu Martensu (1850-1914)) je svaka kristalna struktura koja se dobije substitutivnom transformacijom, u suprotnosti sa mnogo sporijom difuzivnom transformacijom. Spada u klasu tvrdih minerala. Kada se posmatra u popriječnom presjeku, kristalna zrna, koja su oblika leće, vide se kao da su oblika igle, zbog čega se nekad nepravilno opišu. Martenzit je vrlo čvrsti konstituent čelika (legura željeza i ugljika), od kojeg se prave opruge i žice za klavir. Martenzit se formira brzim hlađenjem austenita, koji zadržava atome ugljika koji nisu imali vremena da difuzijom izađu iz kristalne strukture.
Čorbe
mini|175px| Ruski boršč sa govedinom i gorkim kajmakom mini|desno|175px|Shōyu (na soji bazirana goveđa supa) mini|175px|Caldo verde čorba
Martenzit
1890tih godina, Martens je izučavao uzorke različitih čelika pod mikroskopom, a otkrio je da su najčvršći čelici imali pravilnu kristalnu strukturu. On je bio prvi koji je objasnio uzrok velike različitosti u mehaničkim osobinama raznih vrsta čelika. Martenzitne strukture su od tada pronađene u mnogim drugim praktičnim materijalima.
Martenzit ima drugačiju kristalnu strukturu (tetragonsku) od plošno centrirane kubične rešetke austenita, iz kojeg se i formira, ali zato imaju identičan hemijski sastav. Prijelaz iz jedne u drugu od ove dvije strukture zahtijeva veoma malo energije termalne aktivacije. Martenzit ima manju gustoću od austenita, tako da martenzitne transformacije rezultiraju relativnu promijenu zapremine. Ova osobina se može najlaške primijetiti na japanskim katanama, koje su prave prije naglog hlađenja. Hlađenje uzrokuje formiranje martenzita više po ivici oštrice, nego na tupom dijelu mača; kako se ivica širi, ostrica poprima blago zakrivljeni oblik.
Čorbe
Čorbe se prave od pradavnih vremena. Oko 1300, Huou, šef kuhinje na dvoru Kublai Khana, je napisao zbirku recepata (uglavnom za čorbe) i kućanski savjetnik nazvan "Važne stvari koje treba znati o jedenju i pijenju".
mini|desno|175px|Južni supa od volovskog repa mini|desno|175px|Minestrone desno|mini|175px|Mađarski gulaš
NGC 3387
NGC 3387 je kompaktna galaksija koja je udaljena oko 472 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Sekstant. Najveći prečnik je 0,25 (34 hiljade sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 15. marta 1830. godine.
Čorbe
Bosanska kuhinja: Balkanska kuhinja: Mediteranska/Evropska kuhinja:
NGC 3387
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Čelik za opruge
Čelik za opruge je niskolegirani čelik sa srednjim sadržajem ugljika. Ovi čelici se koriste u proizvodnji opruga, posebno u automobilskoj industriji. Po sastavu, čelici za opruge su čelici sa niskim sadržajem legirajućeg elementa mangana i ugljika ili ugljični čelici sa vrlo visokom granicom razvlačenja. Ključna osobina čelika za opruge omogućava predmetima izrađenim od ovog materijala da se vrate u svoj prvobitni oblik uprkos značajnom otklonu ili stepenu uvijanja.
Tehnički, ovo znači da posjeduje veći modul elastičnosti od ostalih vrsta čelika.
Od legirajućih elemenata pored mangana koristi se i silicij, hrom, vanadij i nikl.
Primijer čelika za opruge koji se koristi u automobilima bio bi AISI 9255 (DIN i UNI: 55Si7, AFNOR 55S7), koji sadrži 1,50-1,80% silicija, 0,70-1,00% mangana i 0,52-0,60% ugljika.
Većina čelika za opruge ima čvrstoću višu od 45 HRC.
NGC 1897
NGC 1897 (također poznat kao ESO 56-SC92) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 31. januara 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
M103 (tenk)
M103 je bio američki teški tenk iz perioda Hladnog rata.
Opis i razvoj
Kao i britanski Conqueror tenk, M103 je osmišljen kao tenk koji bi bio u slučaju izravna prijetnja sovjetskim teškim tenkovima kao što su Josef Staljin ili T-10. Njegov dalekometni 120 mm top konstruiran je tako da može pogađati protivničke tenkove na velikim udaljenostima, ali nikad nije korišten u nekoj borbi. Serija iz 1953. i 1954. prvobitno je označena kao T43E1, izgrađeni od strane Chryslera. Tenkovi nisu zadovoljili kriterije na ispitivanjima, te su stavljeni u pričuvu u augustu 1955. Nakon što je odobreno 98 mdifikacija, 26. aprila 1956. tenk je dobio oznaku M103. Od 300 izrađenih primjeraka, 80 ih je bilo u američkoj kopnenoj vojsci, dok je ostalih 220 bilo kao dio mornarice kao artiljerijska podrška.
M103 dijeli mnoge komponente sa M47, M48 i M60 Patton tenkovima. Gusjenice, suspenzija i kotači su isti, samo uz male modifikacije prilagođene da podnesu veću težinu. Motor i prijenos nikada nisu bili prilagođeni kako bi M103 osigurali odličnu pokretljivost i dobar omjer snage i težine. Zbog toga, M103 nikada nije imao dobru pokretljivost.
Kupola M103 tenka je veća od onih na M48 ili M60 tenkovima, kako bi se dobilo mjesta za veliki 120 mm top i dva punitelja. Top je kompatibilan sa elevacijom od +15 do -8 stepeni.
NGC 4906
NGC 4906 (također poznat kao PGC 44799) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 346 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,50 (50 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (50 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 6. aprila 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Italija
Tokom renesanse, perioda humanizma, nauke, istraživanja i umjetnosti, Italija i ostatak Evrope su ušli u novi vijek. Italijanska kultura je cvjetala zahvaljujući naučnicima, umjetnicima i polimatima kao što su Leonardo da Vinci, Galileo Galilei, Michelangelo Buonarotti i Niccolo Machiavelli. Italijanski istraživači kao što su Marco Polo, Kristofor Kolumbo, Amerigo Vespucci i Giovanni da Verazzano su otkrili nove puteve do Dalekog istoka i Novog svijeta donoseći u Evropu mnoga otkrića. Ipak, italijanska komercijalna i politička moć je značajno oslabila otvaranjem trgovačkih puteva iz Novog svijeta, jer su se time zaobilazili trgovački putevi kojima su italijanski gradovi-države dominirali. Osim toga, italijanski gradovi-države su bili stalno okupirani ratovima koji su kulminirali Italijanskim ratovima u 15. i 16. stoljeću. Niz ratova i stranih invazija su učinili italijanske države ranjivim i slabim. Nakon toga Italija će postati politički fragmentirana žrtva okupacije, kolonizacije i osvajanja od strane evropskih sila kao što su Francuska, Španija i Austrija,
Do sredine 19. stoljeća, porast italijanskog nacionalizma i italijanske nezavisnosti je doveo do perioda revolucionarnih političkih previranja poznatih kao Risorgimento, čime su nastojali da preporode italijansku kulturu i stvore samostalnu i jedinstvenu nacionalnu državu. Nakon mnogih neuspješnih pokušaja, Italijanski ratovi za nezavisnost, pohod hiljade i zauzimanje Rima je rezultiralo ujedinjenjem zemlje. Nakon ujedinjenja Italija je postala velika sila nakon vijekova strane dominacije i političkih podjela. Od kraja 19. stoljeća do početka 20. stoljeća, Kraljevina Italija se industrijalizirala i postala kolonijalno carstvo. Iako je pobijedila u Prvom svjetskom ratu, Italija je ušla u period ekonomske krize i socijalnih nemira koji su doveli do uspona fašizma 1922. godine. Učešće u Drugom svjetskom ratu na strani sila Osovine je završeno vojnim porazom, ekonomskim razaranjem i građanskim ratom. U godinama koje su uslijedile, Italija je ukinula monarhiju i uspostavila demokratiju, doživjevši ekonomski procvat postavši jedna od najrazvijenijih zemalja na svijetu.
Prahistorija i antika
Iskopavanja širom Italije su otkrila prisustvo Neandertalaca prije oko 200.000 godina. Moderni ljudi su došli prije oko 40.000 godina. Poznato je da su u Antička vremena u pred-rimskoj Italiji živjeli različiti narodi - Umbri, Latini, Volsci, Osci, Samniti, Sabinjani, Kelti, Liguri, Etrušćani, Elimljani, Sikanci, Raeti i Kamuni. Između 17. i 11. stoljeća p.n.e. sa ovim narodima su Mikenjani uspostavili prvi kontakt.
Srednji vijek
Nakon pada Zapadnog rimskog carstva Italiju su osvojili Ostrogoti. Želeći ponovo stvoriti Rimsko carstvo, Italiju je u 6. stoljeću kratko zauzeo bizantijski car Justinijan I. Invazija germanskog plemena Langobarda je smanjila bizantijsko prisustvo u Italiji na egzarhat Ravenu, čime je započelo političko nejedinstvo Italije u narednih 1.300 godina. Langobardsko kraljevstvo je krajem 8. stoljeća zauzeo franački car Karlo Veliki. Nakon toga je svu langobardsku zemlju poklonio papi formirajući tako Papinsku državu u centralnoj Italiji. Do 13. stoljeća, italijansku politiku su formirali odnosi između Svetog rimskog carstva i pape jer su se italijanske države priklanjale jednoj ili drugoj strani.
Tokom ovog haotičnog perioda, italijanski gradovi su uspostavljali neobične institucije, srednjevjekovne komune. Imajući u vidu vakuum moći između Svetog rimskog carstva i Svete Stolice, lokalne zajednice su tražile autonomni način održavanja reda i mira. Lombardski savez, savez italijanskih gradova-država, je 1176. godine porazio cara Svetog rimskog carstva Fridrika Barbarosu u bici kod Legnana, obezbjeđujući nezavisnost italijanskim gradovima-državama. U priobalnim područjima, Mletačka republika, Republika Đenova, Republika Pisa i grad Amalfi su bile uključene u krstaške ratove obezbjeđujući time dominaciju nad Mediteranom i monopol nad trgovačkim putevima prema Orijentu.
Na jugu, Sicilija je prvo postala islamski emirat u 9. stoljeću, a u 11. stoljeću su je osvojili Normani koji su stvorili novu državu zajedno sa teritorijem kojim je upravljalo Bizantijsko carstvo. Nakon niza događaja, južna Italija se razvila u jedinstveno kraljevstvo pod dinastijom Hohenštaufen, da bi u 15. stoljeću došla pod vlast Aragonskih kraljeva. Sardinija, bivša Bizantijska provincija je postala nezavisna država Giudicato, iako su neki dijelovi ostrva bili pod kontrolom Genove i Pise. Crna smrt je 1346. godine ubila jednu trećinu stanovništva Italije. Međutim, oporavak od kuge je doveo do oživljavanja gradova, trgovine i ekonomije što je omogućilo procvat humanizma i renesanse.
Ujedinjenje Italije
Italijanska država je, ironično, nastala nakon poraza italijanskih gradova-država u ratu sa Francuskom. Pod vodstvom Napoleona Bonaparte Francuska je porazila Austrijsko-Italijanske trupe i tako osvojila sjevernu Italiju. U svojim prekrajanjima novoosvojenih teritorija Napoleon je 1797. godine ustanovio Cisalpinsku republiku koja 1802. godine postaje republika Italija. Nakon osvajanja Venecije Napoleon dodaje i ovu pokrajinu Italiji i 1805. proglašava Kraljevinu Italiju. U svojim daljnim osvajanjima Napoleon je pokorio a zatim dodao Italiji i Savoju, Piemont, Genou, Toskanu, Parmu i Papsku državu. Međutim spriječen porazima Napoleon nije uspio pripojiti Italiji Napulj i ostrva Siciliju i Sardiniju.
Nakon Napoleonovog poraza na Bečkom kongresu je odlučeno da se vrati nezavisnost Papskoj državi i državicama Toskani, Parmi, Piemontu, Liguriji i Savoji dok su Lombardia i Venecija ujedinjene i stavljene pod Austrijsku krunu. Napulj i Sicilija su ujedinjeni u Kraljevstvo dviju Sicilija. Ovakav rasplet se nije ni najmanje sviđao Italijanskim nacionalistima i borcima za ujedinjenje tako da je ustanovljen pokret Risorgimento (oživljavanje). Napokon pod kraljevskom lozom Vitora Emmanuela II od Savoje izvršeno je ujedinjenje Italije. Iako bez Venecije, Rima i dijelova Papske države Italija je konačno bila ujedinjena pod jednu zastavu i jednog vladara.
Geografija
desno|mini|Alghero, Sardinija Najveći dio Italije je veliko poluostrvo u Sredozemnom moru, gdje zajedno s dva ostrva – Sicilijom i Sardinijom – stvara zasebna mora, a to su Jadransko more na sjeveroistoku, Jonsko more na jugoistoku, Tirensko more na jugozapadu i Ligursko more na sjeverozapadu.
Apenini su gorski lanac koji se proteže duž čitavog poluostrva i na sjeverozapadu se spaja s planinskim lancem Alpa, koji polukružno zatvara Italiju na sjeveru. Na sjeveru je velika aluvijalna nizina rijeke Po i njenih pritoka, koji se spuštaju s Alpa, Apenina i Dolomita. Ostale važne rijeke su Tiber, Adige i Arno.
Najviši vrh je Mont Blanc (Monte Bianco), koji ima 4.810m, a viši su vrhovi još i Monte Rosa (4.637m) i Cervino (4.476m). Italija ima tri slavna vulkana: ugasli Vezuv kod Napulja, najveći aktivni u Evropi Etna (3.550m) na Siciliji i Stromboli (924m) na obližnjem istoimenom ostrvcu.
Klima Italije je raznolika. U nižem primorskom pojasu Apeninskog poluostrva vlada prava sredozemna, u Padskoj niziji i višim regionima Apenina umjereno-kontinentalna a na Alpama oštra planinska klima.
Vlada i politika
Ustav iz 1948. ustanovio je dvodomni parlament (Parlamento), koji ima Zastupnički dom (Camera dei Deputati) i Senat (Senato della Repubblica), zasebno sudstvo, te izvršnu vlast utjelovljenu u Vijeću ministara (kabinetu), koje predvodi predsjednik vijeća (premijer).
Predsjednik Republike bira se svakih 7 godina, a bira ga parlament zajedno s malim brojem regionalnih poslanika. Predsjednik predlaže premijera, koji predlaže ostale ministre (formalno ih imenuje predsjednik). Vijeće ministara (koje obično čine parlamentarni zastupnici) mora zadržati povjerenje (Fiducia) oba doma.
Zastupnici domova parlamenta biraju se izravno kroz opće izbore, a koristi se miješani većinsko-proporcionalni sistem. Prema zakonima iz 1993., 75% mjesta u parlamentu zauzimaju predstavnici okruga; preostalih 25% mjesta raspoređuje se proporcionalno. Zastupnički dom ima 630 zastupnika. Osim 315 zastupnika koji se biraju, Senat sadrži i bivše predsjednike, kao i razne druge osobe imenovane doživotno u skladu s posebnim ustavnim odredbama. Zastupnici oba doma biraju na najviše 5 godina, ali oba se doma mogu raspustiti i prije isteka tog roka. Zakoni se smiju predlagati iz oba doma, a mora ih prihvatiti većina u oba doma.
Obrazovanje
Pohađanje nastave u Italiji je obavezno i bez obzira na razlike između sjevera i juga, ne razlikuje se plan nastave u Milanu od onog u Palermu. Razlike postoje samo u oblastima poslovnog obrazovanja. Obavezan sistem obrazovanja podijeljen je u tri oblasti: obdanište (scuola dell' infanzia, 3-6), osnovna škola (scuola elementare, 6-11; scuola media 11-14) i srednja škola (Liceo: classico, scientifico, linguistico, artistico, economico, tecnologico, musicale, delle scienze umane; 14-19). Nakon navedenih obaveznih škola, učenici se mogu opredijeliti za fakultet. Posljednjih godina došlo je do izvjesnih promijena u predavanju stranih jezika, tako da se sada engleski uči u osnovnim školama, a postoji i drugi strani jezik. U petogodišnjim gimnazijama, osim časova latinskog, pohađa se i nastava grčkog jezika. Od 2004. godine, obavezno školovanje povećano je sa 9 (6-15) na 12 (6-18), što znači da ko ne želi da sa 14 godina pohađa gimnaziju, mora izabrati neki od srednjih stručnih škola nakon čega se polaže matura i državni ispit. U zabavištima (scuola dell' infanzia) i osnovnim školama (scuola elementare) djeca moraju nositi uniforme: djevojčice najčešće roze i bijele, a dječaci plave.
Administrativna podjela
Italija je administrativno podjeljena na 20 regija od kojih je 5 sa specijalnim statusom. Regije se dalje dijele na provincije (80 aktivnih i dvije autonomne) i metropolitanske gradove Italije.
desno|220p|Administrativna podjela Italije na regije
Privreda
Italija ima raznovrsno industrijaliziranu privredu, a proizvodnja je ukupno i po glavi stanovnika otprilike ista kao u Francuskoj i Velikoj Britaniji. Kapitalistička ekonomija podijeljena je na razvijeni industrijski sjever, gdje prevladavaju privatne kompanije, i manje razvijen poljoprivredni jug, s 20% nezaposlenih. U odnosu na zapadnoevropske susjede, Italija ima velik broj malih i srednjih poduzeća (SME).
Uvozi se većina industrijskih sirovina i više od 75% energetskih potreba. Tokom zadnje decenije, Italija je uvela strogu poreznu politiku kako bi ispunila privredne i monetarne uvjete Evrope, snizila je stope kamata i inflacije, te je uvela euro 1999. godine.
Italija privredno zaostaje za glavnim evropskim partenrima, pa sadašnja vlada uvodi brojne kratkoročne reforme kako bi povećala konkrentnost i dugoročni rast. S druge strane, vlada presporo uvodi potrebne strukturalne reforme, kao što su veće porezne olakšice i fleksibilnije tržište rada. Penzijski sistem je preskup zbog usporavanja privrede i loših odnosa sa sindikatima.
Stanovništvo
mini|Piazza di Spagna u Rimu mini|Mole Antonelliana, simbol Torina mini|desno|Grad kanala: Venecija
Italija je jezično i vjerski uglavnom homogena, ali je kulturno, privredno i politički vrlo raznolika. Peta je u Evropi po gustoći stanovništva (196 stanovnika po kvadratnom kilometru). Nema velike manjine, a najveća je njemačka manjina u Južnom Tirolu (1991: 287.503 Nijemaca i 116.914 Italijana), te slovenska manjina oko Trsta.
Ostale manjine s djelomično službenim jezicima su francuska manjina u regiji Valle d'Aosta; sardinski na Sardiniji); ladino u Dolomitima; furlanski u regiji Furlanija-Julijska krajina, što su sve romanski jezici. Osim toga, ima i jezika koji se govore lokalno, kao što su hrvatski u tri sela u regiji Molise; okticanski u južnim dolinama Pijemonta; katalonski u gradu Alghero na Sardiniji; albanski u selima regije Kalabrija i na Siciliji; stari grčki dijalekti u selima regije Kalabrija.
Iako je glavna vjera katoličanstvo (85% građana nominalno su katolici), postoje stare protestantske i židovske zajednice, kao i sve veća useljenička zajednica muslimana.
Najveći gradovi
(Stanje: 31. decembar 2011)
Kultura
mini|Teatro Verdi u Trstu Italija je znamenita zbog svoje umjetnosti, kulture i brojnih spomenika, od kojih su najslavniji kosi toranj u Pisi i Coloseum u Rimu, a poznata je i po dobroj hrani (pizza, špageti itd.), vinu, modi, dizajnu, operi i mnogo čemu drugom.
Italija je začela evropsku renesansu tokom 14. i 15. vijeka. Pečat na zapadnoj kulturi ostavili su bezbrojni italijanski geniji. Ovo su samo neki od njih: pjesnici Dante i Petrarca, pisci Boccaccio, Casanova, Machiavelli i Castiglione, slikari Leonardo da Vinci, Raffaello i Michelangelo Buonarroti, arhitekti Bernini i Palladio, kompozitori Vivaldi, Paganini, Puccini, Rossini i Verdi, filmski režiseri Antonioni i Fellini, filozof Giordano Bruno i Casanova.
Jedan od najboljih i najčitanijih predstavnika savremene italijanske proze je književnik Alberto Moravia. Od modernih pjevača poznat je Eros Ramazzotti.
Mediji
mini|250p|desno|Vodopadi u Italiji Italija raspolaže velikom mrežom mas-medija. Pored tradicionalnih novina i televizije, sve više koristi se Internet. Veliki uspjeh doživjeli su mobilni telefoni koji su sve više zastupljeni, jer su prepaid i postpaid tarife jeftinije nego u drugim zemljama Evropske Unije.
Tri nacionalne radio-televizije su RAI Uno, RAI Due i RAI Tre i one pripadaju organizaciji RAI-TV. Također postoji veliki broj različitih privatnih stanica koje se nalaze gotovo u svakom velikom gradu. One opstaju emitujući veliki broj reklama. Inače uglavnom puštaju muziku i show program. Kvalitet privatnih televizija je različit. Mnoge su se proširile, a one manje uspešne sklone su emitovanju filmova slabijeg kvaliteta. Italija raspolaže sa 1.700 televizijskih stanica i oko 30 miliona gledaoca.
Ne može se ni osporiti veliki uticaj koji ima na medije, a posebno na organizaciju RAI, bivši predsejdnik vlade Silvio Berlusconi. U njegovom vlasništvu nalaze se tri televizijske stanice (Canale 5, Italia 1 i Rete 4) pod zajedničkim imenom Mediaset koje je kupio u periodu između 1980. i 1984. godine. One dnevno dostižu više od milion gledaoca pretežno zbog Reality Shows programa i sportkih prenosa.
Sport
Najpopularniji sport u Italiji je nogomet (Calcio). Italijanski nogomet je poznat u svijetu po brojnim jakim nogometnim klubovima, koji su do danas ostvarili ogromne uspjehe na međunarodnim turnirima, kao što su AC Milan i Inter iz Milana i Juventus iz Torina. AC Milan je, poslije madridskog Reala, najtrofejniji klub u Evropi sa sedam titula UEFA Lige prvaka. Također i italijanski navijači (tifoso) su međunarodno dosta poznati. Međutim, na nogometnim i općenito sportskim, takmičenjima se odnedavno primjećuje nacistička retorika i ponašanje prema crncima i drugim ne-italijanskim sportistima. Tako naprimjer zabilježeni su brojni slučajevi da su crni sportisti izviždani. Nogometna reprezentacija Italije osvajala je svjetsko nogometno prvenstvo četiri puta: 1934., 1938., 1982. i 2006. godine, a nogometno prvenstvo Evrope jedan put 1968. godine. Po broju osvojenih svjetskih prvenstava, italijanska nogometna reprezentacija je druga u svijetu, nakon Brazila.
Vanjski linkovi
🇪🇺
Maja Šuput
Maja Šuput Tatarinov (rođena 22. septembra 1979) hrvatska je pjevačica i model.
Pjevala je s grupom Enjoy. Do sada je izdala šest albuma, a nastupala je i u plesnom showu državne televizije – Ples sa zvijezdama, u kojem joj je showu plesni partner bio plesač Ištvan Varga. Također se takmičila u zabavno-pjevačkom showu, Tvoje lice zvuči poznato, u kojem je ušla u finale i završila na četvrtom mjestu. Njezin najveći hit je pjesma "Lopove" sa 24 miliona pregleda.
U maju 2019. u Istri udala se za Nenada Tatarinova. Godine 2021. rodila je sina.
Johannes Kepler
Johannes Kepler (27. decembar 1571 – 15. novembar 1630) bio je njemački astronom, matematičar i astrolog.
Profesor Kepler
Predavanja matematike u Grazu ispala su veliko razočaranje za njega; Prve godine je imao malo studenata, a druge godine ni jednog. Tome je doprinijela njegova mentalna formacija neprilagođena pedagogiji. On je imao vrlo bujnu maštu čija je krivudanja jedva on sam pratio. Često se uzbuđivao zbog malih stvari, nerazumljivih prosječnom đaku. Ti isti prosječni đaci ga često nisu razumijevali i bio im je smiješan. Neuspjeh ga je tjerao u očaj i Kepler je molio svog profesora Mestlina da ga vrati. Uprava škole je međutim bila zadovoljna njime. Govorili su da to nije njegova krivica, i dodijelili su mu dodatna predavanja - retoriku i čitanje Virglija. Drugi dio njegovog posla svodio se uglavnom na "primijenjenu astronomiju", tj. astrologiju. Morao je spremati godišnje horoskope i kalendare. Kepleru je to bilo zanimljivo, uostalom dobijao je i 20 forinti po horoskopu, što je tada bila pristojna suma. Sa prvim kalendarom/horoskopom je imao sreće; predvidio je dva događaja (koja su objektivno bila prilično izvjesna): Hoće li zima biti jaka i da će Turci napasti Austriju? Tako mu je "pokćerka astronomije", kako je zvao astrologiju, neočekivano donijela popularnost i donekle financijsku sigurnost.
Pored predavanja i spremanja kalendara, Kepleru je ostalo dosta vremena i za kreativnu aktivnost. On nije prošao kroz neku školu istraživanja, i nije imao prilike pratiti rad nekog istraživača. Da je imao, vrlo je vjerovatno da ne bi otkrio svoje zakone, već bi išao stopama svojih prethodnika. Važno je napomenuti da Kepler nije bio nepogriješivi istraživač. Štoviše, često se kaže da je on za svaki dobar korak napravio tri pogrešna. Samo što bi onaj jedan bio toliko dobar da mu se opraštaju sva tri pogrešna.
Kepler je bio vjerovatno najsistematičniji um u nauci uopće. Godinama je izrađivao stotine stranica proračuna i nikada se nije zadovoljavao s osrednjim slaganjem teorije i eksperimenta. Ako se teorija ne bi tačno prilagodila rezultatima eksperimenta, trebalo je potražiti druge mogućnosti. Koliko god su računanja tražila mnogo vremena i napora, ona su morala završiti tačno. Upravo kako su Keplerovi uspjesi nadvladali njegove greške, tako je karakteristično da se uvijek pokoravao eksperimentima, koja su prevagnula neobične plodove njegove svojevrsne (ne)stvarnosti. I tako je Kepler počeo od praćenja proporcija brojeva i njihovih kvadrata tražeći podudarnosti oblika i njihovih kombinacija. Ta metoda je poznata kao "Pitagoriziranje". Danas je "pitagoriziranje" gubljenje vremena, no Kepler je polazeći upravo od Pitagore i Platona, uspio. Jedna u nizu Keplerovih čudnih ideja je i kosmički pehar.
Kosmički pehar
Kad je Kepler završio rukopis "Kosmičke misterije", dobio je dva mjeseca godišnjeg odmora da u Württembergu osigura objavljivanje. Time se bavi njegov profesor Mestlin, koji piše oduševljenu recenziju senatu univerziteta i nadgleda štampanje. Za to vrijeme Kepler uvjerava Fridricha, kneza od Würtemberga, da se napravi pehar po njegovom kosmičkom modelu. Razni majstori bi trebali izraditi razne dijelove da se tajna pehara ne bi otkrila. Znaci planeta bi se izradili od dragog kamenja: Saturn od dijamanata, Mjesec od bisera, itd. Svaka sfera bi sadržavala drugo piće, koje bi skrivenim cijevima stizalo do česmi. Sunce bi sadržavalo aqua-vitu, Merkur brandy, Mjesec vodu itd.
Knez mu je naložio da napravi model od bakra, ukoliko mu se svidi dobit će sredstva da ga napravi od srebra. Kepler nije imao novca za bakar pa ga je izradio od papira raznih boja, ali znatno većeg nego što je trebao biti. Knezu se svidjelo, ali majstori tako nešto nisu mogli napraviti. Čak ni izmijenjeni model, bez pića, koji je Kepler opet napravio od papira. Umjesto dva, Kepler je ostao šest mjeseci, i vratio se neobavljena posla. Posao se vukao još godinama; Kepler je poslije nekog vremena napisao izvještaj i napustio rad na peharu. Šest mjeseci kasnije ponudio je model Sunčevog sistema i počeo se njime intenzivno baviti.
Školovanje kod Brachea
Proučavajući dalje svoje ideje o tijelima i kuglama zapazio je da je Kopernik drugačije tretirao slučaj Zemlje od drugih planeta. To je potaklo Keplera, jer ako je Kopernik ovdje pogriješio i ako bi se Zemlja tretirala na isti način kao i svi drugi planeti, njegova bi se neobična teorija mogla bolje uskladiti s eksperimentom. Zato se Kepler dao na određivanje tačne putanje Zemlje. Za ovo su mu bila potrebna najtačnija posmatranja, pa je odlučio zamoliti Tycha Brachea da mu ustupi svoje knjige s mjerenjima.
Velika udaljenost od Graza, gdje je Kepler živio, do Danske možda bi ga spriječila da otputuje Tychu, ali Tycho se posvađao s mnogim ljudima u Danskoj i bojeći se da mu ne uzmu njegove instrumente napustio je Dansku 1597. godine i naselio se u Češkoj pred kraj XVI. vijeka. Kepler je u međuvremenu pobjegao iz Graza zbog religioznih progona i došao u Prag u 4. februara 1600. godine. Tako je Kepler mogao kontaktirati Tycha. Ali Tycho nije želio Kepleru ustupiti mjerenja, nego je zahtjevao da mu se Kepler pridruži kao asistent i s njim provodi mjerenja.
Pošto je Bracheov stariji asistent Longomontanus imao problema sa Marsom, njega dobija ambiciozni Kepler. Ovaj izjavljuje da će odrediti parametre putanje za osam dana (čak su pale oklade). Posao je trajao šest godina. Sretna je okolnost što Kepler počinje sa Marsom, jer je on, ukupno gledano, najpogodniji za otkriće eliptičnosti.
Kepler tada pod Bracheovom rukom prolazi svoju prvu školu mjerenja. Deset mjeseci koliko su proveli zajedno (od ukupno 18) bilo je dovoljno da Kepler završi školovanje. To je moglo trajati i kraće da Kepler nije išao dva puta u Graz, dovesti ženu. U međuvremenu, Brache predlaže caru da uzme Keplera u službu. Dva dana nakon Bracheove smrti, 6. novembra 1601., Kepler je imenovan Carskim matematičarom. Imao je 30 godina.
Na samrtnoj postelji Tycho je zaklinjao Keplera da ne zaboravi sistem koji je on zastupao, da se Sunce okreće oko Zemlje, a da se svi ostali planeti okreću oko Sunca. Kepler je obećao da to neće zaboraviti, premda je bio svjestan da se ovaj sistem samo neznatno razlikuje od Kopernikova sistema. U svojim kasnijim radovima on se savjesno držao obećanja.
mini|200px|Keplerova mapa iz djela Tabulae Rudolphinae Važno je napomenuti da je Brache imao vrlo neugodnu narav i svatko ko je radio s njim je svaki dan bio obasipan bujicom uvreda. Time Keplerovo pridržavanje obećanja još više dobija na težini i izvrsno je svjedočanstvo Keplerova karaktera (i neizmjernog poštivanja Tycha Brachea), kao i činjenica da je 25 godina poslije svoje velike planetarne tablice Tabuli Rudolphinae posvetio uspomeni na Tycha Brachea.
Knjige
Kepler je objavio tri poznate knjige nakon Bracheove smrti:
Astrologija i drugi projekti
Tokom 6 godina borbe sa Marsom, Kepler je također obavljao svoje dužnosti Carskog matematičara: Izdavao godišnje kalendare astroloških prognoza, radio horoskope ličnostima na dvoru i njihovim gostima, odgovarao na najrazličitija i brojna pitanja važnih ličnosti. Napisao je dvije knjižice o astrologiji, jednu o kometama i jednu o obliku kristala snijega. Dosta se bavio pravim datumom Hristovog rođenja. U to vrijeme je zapisao i nekoliko čudnih teorija za koje je zaslužan, već spomenuti, filozofsko-osjećajni dio njegovog karaktera:
mini|200p|Keplerov model sunčevog sistema
Da protumači zašto planeti kruže oko Sunca, postavio je hipotezu ''da Sunce zrači neku vrstu "uticaja", a zračenje bi bilo slično djelovanju točka. Zbog okretanja Sunca nešto pritišće planete, gurajući ih oko gotovo kružnih staza.'' Zato je Kepler vjerovao da su uzroci kretanja planeta sile koje djeluju pod pravim uglom na smjer od Sunca do planeta.
Kepler je vjerovao i da Sunce zrači nejednako u svim smjerovima i samo uzduž ravnina staza planeta. Ovo ga je dovelo do uvjerenja kako uticaj Sunca opada s povećanjem udaljenosti ili jednostavno da je ona obrnuto proporcionalna udaljenosti. Gravitaciona teorija, naravno, zahtijeva da sila kojom djeluje Sunce opada obrnuto s kvadratom udaljenosti.
Čudna je anomalija da je Kepler, radeći po ovoj netačnoj osnovi, ipak došao do tačnog rezultata, tj. da planete zatvaraju iste površine u jednakim vremenima. (Drugi Keplerov zakon)
Do kraja života vjerovao je da brzine planeta opadaju obrnuto sa svojim udaljenostima od Sunca. Bila je čudna stvar da se ovaj zaključak nije mogao upotrijebiti od planete do planete, nego samo za istu planetu na raznim udaljenostima od Sunca. Činjenica da periodi obilaska planeta oko Sunca ne zavise od kvadrata njihovih udaljenosti, pokazala bi Kepleru da njegova zamisao nije bila ispravna. Nasuprot tome, Kepler je otkrio najznačajniji odnos između perioda obilaska planeta i njihovih srednjih udaljenosti od Sunca: on kaže da je kvadrat perioda proporcionalan kubovima udaljenosti (Treći Keplerov zakon).
Kepler također nikada nije napustio ideju o kocki, tetraedru itd., jer je razvio jednu novu teoriju, koja se očito mnogo bolje slagala s činjenicama. Smatrao je da planete emitiraju neku vrstu harmonije analogne muzičkim tonovima, gdje bi jačina tona bila proporcionalna brzini planeta. Upotrebljavajući poznatu veličinu putanja planeta, njihovih ekscentriciteta i njihovih perioda, on je dobio sistem tonova.
Kepler je također u svom djelu "Sommnium" 200 godina prije svih započeo žanr naučno-fantastičnih romana.
Posljednje godine
mini|250px|Keplerov memorijalni centar u Weil der Stadtu
Nakon progona i bijega iz Linza Kepler dobija dvije ponude: Univerzitet u Bologni mu nudi da naslijedi Maginija, a Lord Bacon ga poziva u Englesku. Obje je odbio - Isto kao što Galileo nikad ne napušta Italiju, Newton Englesku, tako ni Kepler tadašnje njemačko carstvo.
Nakon što je završio posao s Rudolfovim tablicama u Ulmu, odlazi u Prag gdje je u to vrijeme Car došao okruniti sina za kralja Češke. Tu sreće njegovog slavnog generala, grofa Walensteina. Prije 25 godina Walenstein je preko posrednika tražio od Keplera horoskop. Kepler je saznao o kome je riječ i proriče mu briljantnu budućnost vojskovođe. Šesnaest godina kasnije izrađuje mu još jedan. Kada su se susreli u Pragu, Walenstein mu predlaže da bude, pored carskog, i njegov privatni matematičar. Kako nije znao kauda da ode Kepler pristaje. Walenstein je bio potpuno nezainteresiran za nauku, i kada je Kepler počeo oprezno pisati horoskope, Walenstein je od njega tražio podatke o položaju planeta koje je slao poslušnijim astrolozima.
Kepler tada sa svojim zetom počinje štampati «efemeride»; posao se svodio na to da na osnovu svojih "Rudolfovih tabela" izračunava detaljno kretanje planeta tokom godine, na osnovu čega se rade horoskopi. Te su knjige bile popularne, ali njihovo pripremanje je predstavljalo najniži nivo do kojeg se on spustio. To ga je dovelo do psihičkog stanja u kojemu će iskoristi prvu priliku da ode - bilo kuda. Planira otići u Ratisbonn i utjerati od cara 12000 florina duga.
Putovao je na jednoj ragi koju u Ratisbonnu prodaje za dva florina. Tri dana kasnije dobija groznicu i nekoliko dana kasnije, 15. novembra 1630., umire u pedesetoj godini.
.gl
.gl je najviši Internet domen za Grenland. TELE Greenland A/S je zadužen za ovu domenu.
NGC 6319
NGC 6319 (također poznat kao IRAS 17092+6302, MCG 11-21-10, PGC 59717 i UGC 10744) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 378 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 0,80 (88 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (88 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 14. maja 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Beinit
mini|desno|250px|Mikrostruktura bainita
mini|desno|250px|[[Fazni dijagram Fe-C, pokazuje eutektoidnu temperaturu i sastav pri kojoj se formira binit.]] Beinit je mikrostruktura koja postoji u čeliku nakon određenih termičkih obrada. Prvi su ga opisali Davenport E. S. i Edgar Bain. Formira se kada austenit (rastvor ugljika u gama-željezu) brzo ohladi ispod kritične temperature od 723 °C (oko 1333 °F).
Fina nelamelarna struktura, beinit se najčešće sastoji od ferita i cementita. Po sastavu je sličan perlitu.
Kada se formira tokom kontinuiranog hlađenja, brzina hlađenja za formiranje bainita je veća od one koja je potrebna za formiranje perlita, ali je niža kod potrebne za formiranje martenzita, u čeliku istog sastava.
Beinit je, generalno, jači i više je duktilan od perlita.
Glukagonom
Uzroci
Iako je uzrok glukagonoma nepoznat, neki genetički faktori mogu dovesti do tog stanja. Porodična anamneza multiple endokrine neoplazije tip 1 (MEN1) je faktor rizika. Osim toga, oni sa Mahvashovom bolešću imaju povećan rizik od glukagonoma, kao kada je glukagonski receptor gena (GCGR) mutiran.
Mehanizam
Glukagonom je posljedica prekomjerne proizvodnje glukagona, peptidnog hormona koji se nalazi u alfa-ćelijama pankreasa. Klasični simptomi uključuju, ali nisu ograničeni na, nekrolitski migratorni eritem (NME), dijabetes melitus i gubitak težine. NME se javlja u oko 70% slučajeva glukagonoma, a karakteriziraju ga eritemske lezije na distalnim ekstremitetima i predjelu prepona. NME je povremeno uočen kod ljudi koji nemaju glukagonom. Ljudi koji dobijaju glukagonom od Mahvashove bolesti također ne razvijaju NME, što implicira da su potrebni radni glukagonski receptori kako bi NME bio prisutan kod osobe. Gubitak težine, najčešće povezan efekat s glukagonomom, posljedica je djelovanja hormona glukagona, koji sprječava uzimanje glukoze u somatskim ćelijama. Dijabetes nije prisutan u svim slučajevima glukagonoma, ali često rezultira od neravnoteže insulina i glukagona.
Dijagnoza
Oko 60% ljudi kojima je dijagnosticiran glukagonom su žene. Većina dijagnostikovanih je u dobi između 45 i 60 godina.
Veb-dizajn
Web dizajn je disciplina dizajna koja se bavi izradom web stranica, portala i drugih web rješenja. Predstavlja zahvat koji, po nekim pravilima, u sebe uključuje:
Grafički dizajn
Web dizajn može se posmatrati (kao pojam) dvojno:
U ovom drugom slučaju koji je sveobuhvatniji podrazumijeva se da "web dizajner" posjeduje dovoljno iskustva u jeziku namijenjenom web preglednicima u HTML jeziku.
Glukagonom
Tretman
Ljudi kojima je dijagnosticiran sporadični glukagonom često imaju povećanu stopu mortaliteta u poređenju sa onima sa MEN1, jer će ova druga grupa ići kod ljekara na periodične preglede. Ljudi čiji je tumor metastazirao ne mogu se lahko izliječiti jer je tumor otporan na hemoterapije. Jedina kurativna terapija glukagonoma je operacija, a ni ona nije uvijek uspješna.