cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slovenija
Saobraćaj
Cestovni teretni i putnički transport čine najveći dio saobraćaja u Sloveniji sa udjelom od oko 80%. U domenu putničkog transporta daleko više su popularni putnički automobili od javnog prijevoza, koji konstantno i značajno opada. Slovenija ima veoma veliku gustoću autoputeva i magistralnih puteva u odnosu na prosjek članica Evropske unije. Sistem autoputeva, čija je izgradnja dosta ubrzana nakon 1994, polahko je pretvorio državu u jednu veliku konurbaciju. Drugi sporedni i lokalni putevi su relativno zapušteni zbog nepažnje vlade ali i zbog sveukupnog povećanja saobraćaja.
Postojeća slovenska željeznička mreža daleko zaostaje za željeznicama u ostalim članicama EU, i ne može se ni izbliza mjeriti sa cestovnom mrežom. Održavanje i modernizacija željezničke mreže u Sloveniji je prilično zapušteno zbog nedostatka finansijskih sredstava. Zbog zaostale infrastrukture, udio željeznica u transportu robe je vrlo mali. Putnički željeznički saobraćaj je u fazi oporavka, nakon velikog pada tokom 1990tih. Panevropski željeznički koridori V i X te nekoliko drugih važnih evropskih željezničkih linija se ukršta na području Slovenije. Gotovo svi međunarodni tranzitni vozovi u Sloveniji prolaze kroz ljubljanski željeznički čvor.
Obrazovanje
Obrazovni sistem u Sloveniji se smatra 12. najbolji u svijetu i četvrti najbolji među članicama Evropske unije, što je znatno više od prosjeka OECD-a, prema podacima Programa za procjenu međunarodnih studenata (PISA). Među osobama starosti od 25 do 64 godine, 12% ih je završilo više ili visoko obrazovanje, a prosječni Slovenac proveo je 9,6 godina u formalnom obrazovanju. Prema izvještaju OECD-a, 83% odraslih između 25 i 64 godine imaju završenu srednju školu, što je daleko iznad OECD-ovog prosjeka od 74%, dok taj procenat u starosnoj grupi od 25 do 34 godine iznosi 93%. Prema popisu stanovništva iz 1991, stopa pismenosti u Sloveniji iznosila je 99,6%. Također, aktivnosti cjeloživotnog učenja su u stalnom porastu.
Odgovornost za osnovno i srednje obrazovanje u Sloveniji leži na ministarstvu obrazovanja i sporta. Nakon neobaveznog predškolskog obrazovanja, slovenska djeca pohađaju devetogodišnje osnovno obrazovanje, počev od šeste godine života. Osnovna škola je podijeljena na tri perioda, svaki u trajanju od po tri godine. U akademskoj 2006-2007. bilo je 166.000 učenika upisanih u osnovne škole, te više od 13.225 učitelja i nastavnika, što daje odnos od jednog nastavnika na 12 učenika i 20 učenika po jednom razredu.
Nakon završetka osnovne škole, gotovo sva djeca (više od 98%) nastavljaju srednje obrazovanje, bilo u sklopu općih, tehničkih ili drugih srednjih škola (poput gimnazije). Srednjoškolsko obrazovanje završava polaganjem mature, završnog ispita kojim učenici stiču pravo upisa na fakultete. Oko 84% srednjoškolaca nakon mature upisuje neki od fakulteta ili viših škola.
Među nekoliko univerziteta u Sloveniji, najbolje rangirani je Univerzitet u Ljubljani, koji je prema podacima ARWU (Akademskog rangiranja svjetskih univerziteta) rangiran među 500 najboljih u svijetu odnosno među prvih 3% najboljih svjetskih univerziteta. Druga dva javna univerziteta su Univerzitet u Mariboru u slovenskoj regiji Štajerska, te Univerzitet Primorske u istoimenoj regiji. Osim ovih, postoji i privatni Univerzitet u Novoj Gorici i međunarodni EMUNI univerzitet.
Književnost
Najstariji sačuvani zapis na slovenskom jeziku odnosno na nekom od slavenskih jezika uopće jesu Brižinski spomenici (Frajsinški spomenici), nastali oko 1000. godine. Oko 1550. Primož Trubar je na njemačkom jeziku napisao i objavio prve slovenske knjige Katekizam i Abecedarij. U tim knjigama, po prvi put se zapisuje narodni slovenski jezik. Godine 1584. Jurij Dalmatin preveo je Bibliju na slovenski jezik, dok je Adam Bohorič napisao prvu gramatiku slovenskog jezika. Prvu gramatiku na slovenskom jeziku napisao je pjesnik Valentin Vodnik početkom 19. vijeka. On je također i izdao prvi slovenski časopis, "Lublanske novice" (Ljubljanske vijesti). Jezik ovog vremena opisao je 1809. Jernej Kopitar. Sredinom 19. vijeka Slovenci su počeli pisati na gajici. Tako su naprimjer Prešernove pjesme 1847. objavljene na ovom pismu, ali su promjene pisma utjecale samo na neke oblike riječi. Sredinom sedamdesetih 19. vijeka Stanislav Škrabec je sastavio pravopis slovenskog jezika koji je i danas na snazi. Krajem 19. vijeka objavljen je njemačko-slovenski rječnik Maksa Pleteršnika, te 1899. Slovenski pravopis.
Muzika
U moderno doba, Slovenija je u doba SFR Jugoslavije bila centar progresivnog roka, popa i punka. U to doba, među najpopularnijim slovenskim grupama bili su grupa "Buldožer", Lačni Franz, Pankrti, Pepel in kri i druge. Jedan od najpoznatijih slovenskih kompozitora filmske muzike Bojan Adamič napisao je muziku za preko 70 filmova. U periodu od 1962. do 1983. u bivšoj Jugoslaviji bio je poznat festival zabavne muzike Slovenska popevka (ranije Dani slovenske zabavne muzike), a koji je od 1998. ponovno pokrenut.
Sport
Među najpopularnije ekipne sportove u Sloveniji ubrajaju se nogomet, košarka i hokej na ledu.
Slovenska nogometna reprezentacija dvaput je izborila nastup na završnici Svjetskih prvenstava u nogometu (2002 i 2010), a jednom na završni turnir Evropskog prvenstva (2000).
Slovenska košarkaška reprezentacija više puta je nastupila na Evropskom prvenstvu, a najveći uspjeh je osvojeno četvrto mjesto (2009). Među poznatijim slovenskim košarkašima ističe se Jure Zdovc, koji je s reprezentacijom bivše Jugoslavije osvojio brojne medalje, a poznati moderni slovenski košarkaši nastupaju u NBA-ligi: Goran Dragić, Sasha Vujačić, Radoslav Nesterović i Beno Udrih.
Najuspješniji hokejaš Slovenije je NHL-zvijezda Anže Kopitar.
Brigita Bukovec je slovenska atletičarka koja je na 100 m sa preponama osvojila srebro na OI 1996. u Atlanti, a na otvaranju tih igara olimpijsku baklju nosio je slovenski gimnastičar Leon Štukelj, kao jedan od tada najstarijih živih olimpijaca.
Od pojedinačnih sportova u Sloveniji ističu se alpsko i nordijsko skijanje (naročito skijaški skokovi/letovi, koji se održavaju na Letalnici u Planici). Najpoznatija imena su Bojan Križaj, Jure Franko (osvajač srebra u veleslalomu na ZOI 1984. u Sarajevu), Mateja Svet, nekadašnja svjetska prvakinja u slalomu, Tina Maze, koja je pet puta proglašena slovenskom sportisticom godine, zatim skakači Primož Ulaga, Primož Peterka, Robert Kranjec, Peter Prevc te nordijska skijašica Petra Majdič.
Filatelija
mini|Prva slovenska marka 26. juni 1991. mini|Marka Slovenije sa nominalnom vrijednošću B iz 2003. godine Filatelija u Sloveniji počinje proglašavanjem samostalnosti 26. juna 1991. godine.Prva slovenska marka izlazi 26. juna 1991. godine, povodom nezavisnosti Slovenije. Vrijednost joj je 5 dinara i na njoj se nalazi nacrt zgrade parlamenta slovenskog arhitekta profesora Jožeta Plečnika. Tiraž joj je 2.000.000 komada i marka vrijedi sve do 25. aprila 1992. godine. Znamenitost ove marke je da postoje još dva tipa sa različitim nazubljenjem i marka sa pogrešnim bojama. Nije poznata količina maraka sa greškom, ali se očekuje relativno visoka kataloška vrijednost. Privatna izdanja nekih agentura ne mogu se uzeti kao poštanske marke i služile su više kao propagandni materijal i marketinšku probu, pred osamostaljenje Republike Slovenije, a ne kao poštanska marka
Marke Jugoslavije vrijede sve do 25. aprila 1991. godine te postoje mnogobrojne mješovito frankirane pošiljke koje su interesante i zaslužuju posebnu pažnju u filateliji.
Motivi se vremenom sve više orijentiraju na slovenska tradicionalna područja kao što su alpinizam, priroda, gljive, ptice, ekologija, te kulturno nasljeđe.Od 18. februara 1993. pa sve do 2000. godine izlazi serija sa markama kulturnog nasljeđa Slovenije. Na njima se nalaze npr. tradicionalna jela (slovenska potica), kuće sa sela u Prekmurju, uskršnja jaja iz Bele krajine, klapotec, vjetrenjače sa Stare gore... Marke su grafički jednostavne, ali sa nevjerovatno lijepo razrađenim grafičkim detaljima i uprkos niskoj vrijednosti, zbog visokog tiraža, obavezan su dio svake zbirke slovenskih markica. Serija se kasnije nastavlja i u prelaznom periodu pri preuzimanju eura od strane Slovenije. Od 2000. godine slovenska pošta izdaje marke bez nominalne vrijednosti u tolarima. Vrijednost je izražena slovima i postoje četiri grupe: A, B, C i D. U zavisnosti od težine, namjene poštanske pošiljke, primjenjuje se određena grupa. Tako npr. A označava standardno pismo za unutrašnji promet prve težinske klase (do 50 grama). Uporedo izlaze i marke sa tolarskom vrijednošću, ali se sve više, pogotovo u trajnim markama nominalna vrijednost označava u slovima. Nominalna vrijednost se mijenja sa povremenim poskupljenjima i vrijednost je poznata na poštanskim šalterima.
Poznatije serije su serije čipka iz Idrije iz 1996-1997 godine. Marke sa istom vrijednošću su zajedno tiskane tako da od svake vrijednosti postoje dvije marke. Razlikuju se po motivu i boji i postoje vrijednosti od 1, 2, 5, 10, 12, 13, 15, 20, 44, 50 i 100 tolara. Marke nemaju visoku vrijednost, ali se 1996. i 1997. godine dijagonalno od lijevo dolje prema desno gore na njih utiskuje fluoroscentni žig sa tekstom Idrijska čipka i Idrija Lace, pa te marke dostižu mnogostruku filatelističku vrijednost. Osim serija Domaće voće, Stari gradovi i zamkovi u Sloveniji interesatna su povremena izdanja sa tradicionalnim kostimima pod nazivom mačkare, koje skoro svake godine pokazuju stari narodni običaj iz druge regije u Sloveniji.
Svake godine slovenska pošta izdaje prigodne marke iz serije Evropa, koje su tematski iste u čitavoj Evropi, a kao serija vrlo interesantne za sakupljanje. Od 2000. godine Slovenija izdaje i samoljepljive marke. Prepoznatljive su po valovitom nazubljenju i drugačijem kvalitetu papira
Vanjski linkovi
🇪🇺
NGC 7783A
NGC 7783A (također poznat kao Arp 323, MCG 0-60-58, PGC 72803 i UGC 12837) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 365 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,30 (138 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (64 hiljade sg).
Best of 1984–1989. 2005.
'''Best of 1984–1989. 2005.''' je kompilacijski album rok sastava Bijelo dugme. Objavila ga je u CD izdanju ljubljanske izdavačke kuće Menart 2005. godine. Jedan je iz serije kompilacijskih albuma, a peti po redu nakon raspada ovog sarajevskog rok sastava. Sastoji se od 15 pjesama snimljenih u periodu između 1984. i 1989. godine. Objavljen je iste godine kad i kompilacijski album "Ajmo, curice, 'ajmo, dječaci" nakon uspješnih oproštajnih koncerata u Sarajevu, Zagrebu i Beogradu 2005. godine.
Svjetski rekordi u atletici
Rekordi se bilježe u svim olimpijskim disciplinama i nekim drugim. Neslužbene rekorde u nekim drugim disciplinama prate i bilježe atletski statističari.
Kriteriji koji se moraju ispuniti za ratifikaciju primjenjuju se na državne ili druge rekorde manjeg nivoa, kao i na rezultate priložene kao kvalifikacijske norme za stjecanje prava nastupa na velikim takmičenjima, poput Olimpijskih igara.
Među kriterije spadaju sljedeće stvari:
Na otvorenom
rm = ručno mjerenje + = u sklopu duže utrke A = ostvaren na većoj nadmorskoj visini PS = prevelika staza X = poništen zbog dopinga p = uz pomoć na stazi, prema IAAF-ovom pravilu 260.28 proc = procjena (d) = dvoranski rekord
Najbolji rezultati u disciplinama za koje IAAF ne priznaje svjetske rekorde
Rezultati u disciplinama za koje IAAF ne priznaje službene svjetske rekorde obično se nazivaju "najbolji rezultat na svijetu". Iako su utrke na udaljenostima mjerenim po imperijalnom sistemu bile sasvim uobičajene u prvoj polovini 20. stoljeća, veliki broj njih postao je rijetka pojava i IAAF je 1976. uklonio sve ove discipline sa svojih spiskova rekorda. Jedini izuzetak je 1 milja, koja se zadržala zbog svog historijskog značaja u atletici.
NGC 4853
NGC 4853 (također poznat kao IRAS 12561+2752, MCG 5-31-48, PGC 44481 i UGC 8092) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 353 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,80 (82 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (72 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. aprila 1831. godine.
Svjetski rekordi u atletici
Najbolji rezultati u disciplinama za koje IAAF ne priznaje svjetske rekorde
Neke cestovne utrke i dvoranske varijante disciplina na otvorenom ne spadaju u IAAF-ove spiskove. Rekordi postavljeni u neuobičajenim disciplinama obično se ne drže strogih kriterija kao rekordi koje IAAF priznaje. Jedan primjer za ovo jest rekord na 150 m, koji je postavio Usain Bolt na posebno napravljenoj pràvoj stazi dok su prethodni rezultati (npr. u utrci Bailey–Johnson na 150 m) postavljeni na tradicionalnoj stazi sa djelomičnom krivinom.
100 m (žene)
Vrlo je rašireno mišljenje da je u utrci u kojoj je Florence Griffith Joyner postavila još uvijek važeći svjetski rekord (10.49 s) mjerač brzine vjetra bio neispravan. U izvještaju iz 1995, čiju je izradu zatražio IAAF, procjenjuje se da je stvarna brzina vjetra bila između 5 i 7 m/s, a ne 0,0, kako je službeno zabilježeno. Ako se isključi ovo vrijeme, istrčano u četvrtfinalu američkih kvalifikacija za Olimpijske igre, svjetski rekord bio bi 10.61, koji je "Flo-Jo" istrčala narednog dana u finalu na istom stadionu.
NGC 4853
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Svjetski rekordi u atletici
Specifikacije koplja
Promjena specifikacija koplja za muškarce stupila je na snagu 1986, a za žene 2000. Svrha ove promjene bilo je smanjivanje broja ilegalnih ravnih slijetanja koplja (kad prokliza umjesto da se zabije u zemlju), ali je sporedni efekt bilo i smanjenje dužine hitaca. Prethodni muški i ženski svjetski rekord u bacanju koplja poništeni su, ali ne i rekordi u desetoboju i sedmoboju.
Stari rekordi u bacanju koplja bili su:
Trenutni svjetski rekord u desetoboju postignut je kopljem s novim specifikacijama. Najbolji rezultat u sedmoboju s novim specifikacijama koplja jest sljedeći:
Kirgiski jezik
Kirgiski jezik (kir. кыpгыз тили, кыргызчa, قىرعىزچا, قىرعىز تىلى) pripada porodici turkijskih jezika (kirgisko-kipčačkoj grupi). Uz ruski jezik službeni je jezik Kirgistana. Blizak je altajskoj grupi turkijskih jezika. Sličan je kazaškom jeziku.
Kirgiskim govori 3 miliona ljudi u Kirgistanu, Uzbekistanu, Kazahstanu, Tadžikistanu, Rusiji, Turskoj, Afganistanu, Pakistanu i Kini.
Pismo
U službenoj je upotrebi prilagođena ruska ćirilica. Do 1928. pisalo se modifikovanim arapskim pismom, zatim se uvodi latinica koja je 1940. u skladu sa novom sovjetskom jezičnom politikom zamijenjena današnjom ćirilicom. Raspadom SSSR-a pokušalo se ponovo uvesti latinicu, što je potpomogla Turska, ali se od toga odustalo zbog finansijskih razloga. Kirgiska azbuka ima 36 slova od kojih se 6 pojavljuje samo u riječima stranog porijekla (В, Ф, Ц, Щ, Ъ, Ь):
Primjer
Član 1. Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima:
Neolitski rudnici Krzemionki
Neolitski rudnici Krzemionki nalaze se oko 8 km. sjeveroistočno od grada Ostrowiec Świętokrzyski, Poljska. To je kompleks rudnika kremena iz doba neolita i bronzanog doba, od 3.900 - 1600. Zajedno sa Grimes Graves u Engleskoj i Spiennes u Belgiji, čine najveće rudnike u Evropi iz toga doba. Kompleks se sastoji od četiri sastavna dijela:
U rudnicima se vadio i prerađivao prugasti kremen, koji se uglavnom koristio za izradu sjekira. Sa svojim podzemnim rudarskim građevinama, radionicama kremena i oko 4.000 okna i jama, kompleks sadrži jedan od najsveobuhvatnijih prahistorijskih podzemnih sistema za vađenje i preradu kremena do sada poznatih.
Svjetska baština
Otkriveni su 1922. god. U periodu 1958 - 1961. su intenzivno istraživani, a rezultati su pružili izuzetna svedočanstva o vađenju kremena za proizvodnju alata u ljudskoj istoriji. Ovdje je otkriveno okno sa površinom od preko 500 m2 koje nije poznato ni na jednom drugom lokalitetu. Eksploatisana je i jedinstvena vrsta kremena – prugasti kremen isprepleten izuzetnim šarama poput zebre naizmjeničnim nijansama sive – i oblikovan u sjekire koje su pronađene na prostoru radijusa i od 650 km od kompleksa, u Njemačkoj, Češkoj, Slovačkoj, Ukrajini, Bjelorusiji i Litvaniji
Tokom 1967. godine rudnici su proglašeni za arheološki, a zatim i rezervat prirode, čime su postali dostupni turistima. Obilaze se rutom dugom 465 m i najnižom tačkom 11,5 m ispod nivoa zemlje.
Rudnici su 2019. godine upisani na UNESCO-ov popis mjesta svjetske baštine
NGC 111
NGC 111 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Kit. Ovaj objekat je zapisao Francis Preserved Leavenworth 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
L. A. povjerljivo
L.A. povjerljivo američka je filmska drama u žanru neo-noira snimljena 1997. godine. Režiser, producent i ko-scenarist je bio Curtis Hanson. Scenarij Hansona i Briana Helgelanda djelimično je zasnovan na istoimenom romanu Jamesa Ellroya iz 1990, koji je treći po redu iz njegovog serijala u četiri dijela. Kao i knjiga, film je priča o grupi policajaca iz policijske uprave Los Angelesa (L.A.P.D.) a radnja se dešavala 1953. godine. U filmu se prepliću policijska korupcija i poznate ličnosti Hollywooda. Naziv filma se odnosi na skandal iz 1950. magazina Confidential, koji je nazvan u filmu kao Hush-Hush.
Spisak stanica pariskog metroa
mini|desno|Mreža pariskog metroa i RER linija
L. A. povjerljivo
U to vrijeme, australijski glumac Guy Pearce i novozelandski glumac Russell Crowe bili su relativno nepoznati u SAD-u, a jedan od sponzora filma, Peter Dennetta, bio je zabrinut zbog nedostatka poznatih zvijezda u glavnim ulogama. Međutim, on je podržao Hansona u odlukama oko izbora glumaca što je dalo režiseru slobodu da dodijeli uloge glumcima kao što su Kevin Spacey, Kim Basinger i Danny DeVito.
Spisak stanica pariskog metroa
Liste stanica pariskog metroa je pregled svih metro stanica pariskog metroa. U tabeli se također nalaze i stanice, koje su zatvorene za promet i stanice u izgradnji. Pariski metro, otvoren 1900. godine je jedan od najstarijih i najdužih na svijetu. Obuhvata 20 pariskih arondismana, kao i nekoliko gradova i općina u susjednim departmanima područja Île-de-France.
Tabelarni prikaz linija
Mreža pariskog metroa sadrži ukupno 301 stanicu, odnosno 381 pojedinačne stanice, ako se računaju mogućnosti za presjedanje unutar jedne stanice. Trenutno u Parizu ima 16 linija.
L. A. povjerljivo
Film je zaradio 126 miliona dolara širom svijeta i bio je hvaljen od strane kritičara, i drži rejting od 99% na Rotten Tomatoesu, a na Metacriticu ima ukupni rezultat od 90 od mogućih 100 poena. Film je bio nominiran za devet Oscara, osvojivši ukupno dva: za Basinger u kategoriji za najbolju sporednu glumicu i za Hansona i Helgelanda u kategoriji za najbolji adaptirani scenarij. U ostalim kategorijama film je izgubio Oscare od filma Titanic. 2015. godine, Kongresna biblioteka je odabrala film na čuvanje u Nacionalnom filmskom registru, smatrajući ga "kulturno, historijski i estetski značajnim".
Spisak stanica pariskog metroa
Legenda
U slijedećoj tabeli nalaze se abecednim redom sve stanice pariskog metroa. U tabeli se nalaze informacije o znamenitostima Pariza, koje se nalaze pored izlaza pojedine stanice
Zatvorene stanice su obilježene crvenom bojom, dok su zelenom bojom obilježene stanice u izgradnji.
L. A. povjerljivo
Radnja
Početkom 1950-ih u Los Angelesu, narednik Edmund "Ed" Exley, sin legendarnog LAPD detektiva Prestona Exleya, odlučan je da opravda ugled svog oca. Njegova inteligencija, insistiranje na sprovođenju zakona, i hladno držanje doprinijeli su njegovoj izolaciji od ostalih policajaca. Situacija se pogoršava kada dobrovoljno odlučuje da svjedoči u slučaju "krvavog Božića" u zamjenu za unapređenje u detektiva poručnika. To se suprostavlja teorijama kapetana Dudleya Smitha, koji navodi da detektiv treba da bude spreman da puca kriminalcu u leđa i time doprinese opštem dobru. Exleyeva ambicija je podstaknuta ubistvom njegovog oca, kojeg je ubio nepoznati napadač a Exley ga naziva "Rollo Tomasi".
Wendell "Bud" White, koga Exley smatra "bezumnim razbojnikom", je policajac u civilu opsjednut žestokim kažnjavanjem muževa koji tuku žene. Jedan takav incident ga navodi da se suoči sa bivšim policajcem po imenu Leland "Buzz" Meeks, koji radi kao vozač Piercea Patchetta. White ne podnosi Exleya nakon što je partner Whitea, Dick Stensland, otpušten iz službe zbog Exleyevog iskaza povodom skandala krvavog Božića. White se nalazi na zadatku zajedno sa Smithom u kojem oni maltretiraju i pretuku kriminalce koji nisu lokalni i pokušavaju da popune prazninu u Los Angelesu nastalu nakon zatvaranja gangstera Mickeya Cohena zbog utaje poreza. Slučaj "Noćne sove", višestruko ubistvo u kafiću, postaje lična istraga nakon što se za Stenslanda utvrdilo da je jedna od žrtava.
Narednik Jack Vincennes je detektiv u odjelu za narkotike koji radi dodatni posao kao tehnički savjetnik na popularnoj policijskoj dramskoj TV seriji Medalja časti. On se također bavi pružanjem informacija Sidu Hudgensu, izdavaču trač-tabloida, o hapšenjima poznatih ličnosti što bi moglo privući više čitalaca na Hudgensov magazin. Vincennes je uključen u Hudgensovu zavjeru da se glumcu Mattu Reynoldsu namjesti homoseksualni randevu sa okružnim tužiocem Los Angelesa Ellisom Loewom. Međutim, Reynolds je ubijen a Vincennes je odlučan da otkrije ko je ubica. Tri Afroamerikanca su prvobitno optuženi za ubistva u slučaju "Noćne sove", a kasnije su ubijeni u pucnjavi s policijom. Iako je zločin "Noćne sove" u početku izgledao kao neuspjela pljačka, Exley i White lično istražuju i otkrivaju naznake korupcije svuda oko njih. White prepoznaje žrtvu Susan Lefferts kao jednu od Meeksovih pratilja što ga navodi na vezu sa Pierceom Patchettom, vlasnikom Fleur-de-Lisa, servisa koji se bavi prostitucijom gdje prostitutke rade plastične operacije kako bi ličile na filmske zvijezde. On započinje vezu s Lynn Bracken, čije je lažno ime kao prostitutka Veronica Lake. Broj nastradalih raste kada White pretražuje podrum u kući Leffertsove majke, i pronalazi raspadnuti leš Meeksa.
Kada Vincennes prilazi Smithu sa dokazima koje je pronašao sa Exleyem, Smith shvata da je njegova zavjera da preuzme carstvo heroina Mickeya Cohena otkrivena. Smith puca u Vincennesa, koji u samrtnom ropcu izgovara riječi "Rollo Tomasi", čije porijeklo je Exley otkrio Vincennesu u povjerenju. Exley je počeo da sumnja kada ga je Smith upitao ko je Rollo Tomasi. Tokom saslušanja Hudgensa, Smith pokazuje Whiteu fotografije Bracken dok je spavala sa Exleyem, što je razbjesnilo Whitea. Uvjeren da je White imao namjeru da ubije Exleya, Smith ubija Hudgensa. Exley istražuje i otkriva da su Meeks i Stensland blisko sarađivali sa Smithom. White odlazi u policijsku stanicu i počinje da se raspravlja sa Exleyem, ali Exley je u stanju da ubijedi Whitea da je Smith korumpiran i da im je obojici postavio zamke. Njih dvojica odlučuju da se udruže i da uklonu Smitha. Oni su u mogućnosti da pribave dokaze protiv Smitha prijeteći Loewu, ali kasnije saznaju da je Patchett ubijen. Exley i White shvataju da je sam Smith preuzeo Cohenovo kriminalno carstvo, a ubistva povezuju konce sa Smithom.
Exley i White postavljaju zamku Smithu i njegovim poslušnicima. Nakon pucnjave u kojoj ginu svi Smithovi ljudi, Smith puca Whiteu u lice, ali onda je prisiljen da se preda Exleyu. Kada je stigla policija, Exley puca Smithu u leđa, ubijajući ga na licu mjesta. LAPD prikriva Smithove zločine i kažu da je umro kao heroj u pucnjavi kako bi zaštitio ugled odeljenja, a zauzvrat Exley je pozdravljen kao heroj i dobija medalju za hrabrost. Po izlasku iz gradske vijećnice, Exley vidi Bracken, koja mu govori da se vraća kući u Arizonu zajedno sa Whiteom, otkrivajući da je White preživio ranjavanje. Exley i White se rukuju a Bracken se odvozi automobilom u zalazak sunca.
Gladijator
Gladijatori (lat. gladiatores), borci u starom Rimu koji su, radi zabave gledaoca, izvodili borbe sa mačevima, kopljima, koristeći tadašnje vojne i borilačke vještine. Borbe su se obično prekidale kod krvi, ali kod kasnijih rimskih careva ova igra se degradirala do te mjere da je cilj gladijatorskih igara bila smrt.
NGC 1835
NGC 1835 (također poznat kao ESO 56-SC58) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 24. septembra 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Gladijator
Ime gladijator dolazi od gladius, kratkog rimskog mača za bodenje i sječenje. Gladijatori su vjerovatno prvobitno bili etruščanskog porijekla. Gladijatorske se borbe u Rimu uvode u prvoj polovini 3. vijeka p. n. e. u sklopu pogrebnih svečanosti, kao obred žrtvovanja ljudskih života sjenkama pokojnika. U prvoj zabilježenoj borbi 264. p. n. e. borila su se samo tri para.
Krajem 2. vijeka p. n. e. gladijatorske borbe postaju predstave koje vladari nude besplatno narodu. Prvobitno se izvode u Forumu, a kasnije u arenama širom rimske imperije.
Car Trajan je priredio gladijatorsku borbu sa 5 hiljada parova. Gladijatori su bili izabirani među mlađim ratnim zarobljenicima, a ponekad i među kriminalcima. Gladijatori su bili uglavnom robovi, nekada i slobodnjaci, avanturisti, a vrlo rijetko i slobodni građani koji su se borili samo pod određenim uvjetima. Gladijatori su formirali i posebne jedinice– familiae, a uvježbavani su bili u gladijatorskim školama (ludi gladiatores).
Odbjegli gladijatori iz škole u Kapui su organizirali i Spartakovu pobunu, koja se ponekad naziva i pobuna gladijatora.
Gladijatorske su borbe pod uticajem kršćanstva, a temeljem zakona cara Konstantina Velikog iz 325. godine, ukinute, ali su se sporadično održavale do oko godine 450, dok su posljednje gladijatorske borbe u samom gradu Rimu održane 1. januara 404. godine.
Beskičmenjaci
Invertebrata Beskičmenjaci (Invertebrata ili Avertebrata) su životinje bez unutrašnjeg skeleta, kičmenice. Pripada im veliki broj vrsta i oko 97% svih životinja na našoj planeti čine upravo beskičmenjaci. U okviru ove grupe životinja najbrojniji, dominantni su zglavkari koji obuhvataju oko 70% svih poznatih vrsta životinja. Najveći broj vrsta među zglavkarima posjeduju insekti koji su dominantne životinje na planeti Zemlji, kako po broju vrsta tako i po brojnosti samih populacija. Osim insekata, oko polovina beskičmenjaka živi u moru.
Podjela
1. niže beskičmenjake kojima pripadaju :
2. više beskičmenjake.
Niži beskičmenjaci imaju neke zajedničke osobine:
Viši beskičmenjaci su evolutivno napredniji pa su njihove osobine:
Aristokratija
Termin aristokratija značio je kod starih Grka sistem vladanja kao "vladavinu najboljih". Riječ je izvedena od dviju riječi: "aristo" što znači najbolje i "kratia" što znači vladati.
U širem značenju riječi aristokratija misli se na bogatiji sloj društva, na obitelj i nasljednike već dokazanih vlastodržaca, te na plemstvo koje je ostvarilo različite beneficije u društvu kroz npr. junaštvo u ratovima njihovih prednika.
Pripadnici aristokratije ne samo da imaju veća prava nego drugi ljudi, već tada imaju i veće obaveze da se vladaju pristojno, plemenito, uzvišeno i darežljivo. Oni su često bili stubovi društva, te ako je njihovo vladanje bilo uzvišeno, tada je i društvo u cjelini bilo prosperitetno. Vrijedi i obratno.
Rembrandt
Rembrandt Harmenszoon van Rijn bio je holandski slikar.
Inovativan i plodan majstor u tri umjetnička medija, on se općenito smatra jednim od najvećih slikara i grafičara u evropskoj umjetnosti i najvažnijim u historiji Holandije. mini| [[Razmetni sin u bordelu|Prometni sin u bordelu, autoportret sa Saskiom van Uylenburgh (oko 1635.)]] mini| Rembrandtov portret [[Saskia van Uylenburgh|Saskie van Uylenburgh (oko 1635.)]] Rembrandt Harmenszoon van Rijn rođen je 15. jula 1606. u Leidenu, u Nizozemskoj Republici, sadašnjoj Nizozemskoj. Bio je deveto dijete koje su rodili Harmen Gerritszoon van Rijn i Neeltgen Willemsdochter van Zuijtbrouck. Njegova porodica je bila prilično dobrostojeća; otac mu je bio mlinar, a majka pekareva ćerka. Njegova majka je bila katolkinja, a otac je pripadao holandskoj reformiranoj crkvi. Religija je središnja tema u Rembrandtovim djelima, a vjerski ispunjen period u kojem je živio čini njegovu vjeru zanimljivom.
Kao dječak pohađao je latinsku školu. Sa 13 godina upisao se na Univerzitet u Lajdenu, iako je prema riječima savremenika imao veću sklonost ka slikarstvu; ubrzo je postao šegrt kod Jacoba van Swanenburga, sa kojim je proveo tri godine. Nakon kratkog, ali važnog šegrtovanja od šest mjeseci kod historijskog slikara Pietera Lastmana u Amsterdamu, Rembrandt je ostao nekoliko mjeseci kod Jacoba Pynasa, a zatim je pokrenuo vlastitu radionicu, iako je Simon van Leeuwen tvrdio da je Joris van Schooten predavao Rembrandta u Lajdenu.
Rembrandtovi portreti njegovih savremenika, autoportreta i ilustracija scena iz Biblije smatraju se njegovim najvećim kreativnim trijumfima. Njegovi autoportreti čine jedinstvenu i intimnu biografiju, u kojoj se umjetnik ispitivao bez sujete i sa krajnjom iskrenošću. Rembrandtov najveći doprinos u historiji grafike bio je njegova transformacija procesa graviranja od relativno nove reproduktivne tehnike u pravu umjetničku formu, zajedno sa Jacquesom Callotom. Njegova reputacija najvećeg bakropisca u historiji ovog medija uspostavljena je za njegova života i od tada se nikada nije dovodila u pitanje. Nekoliko njegovih slika je napustilo Holandsku Republiku za njegova života, ali su kopije njegovih djela cirkulisale širom Evrope, a njegov širi ugled u umjetničkim krugovima je u početku bio zasnovan samo na njima. U svojim djelima izlagao je znanje iz klasične ikonografije, koju je oblikovao kako bi odgovarao zahtjevima vlastitog iskustva; tako, prikaz biblijske scene bio je zasnovan na Rembrandtovom znanju o specifičnom tekstu, njegovoj asimilaciji klasične kompozicije i njegovim zapažanjima o jevrejskim stanovnicima u Amsterdamu. Zaokupljale su ga biblijske teme i portret. U lajdenskom razdoblju likovi su smješteni u sumračne interijere s kontrastima svjetla i tame. Amsterdamsko razdoblje počinje naturalističkim portretom dr. Tulpa s asistentima (Čas anatomije dr. Nicolaesa Tulpa), a završava Noćnom stražom, remek-djelom grupne kompozicije. Tada nastaju i njegovi prvi pejzaži. Trajni model cijelog života bio mu je vlastiti lik (oko 100 autoportreta). Otkrio je najsuptilnije nijanse i prijelaze između svjetla i tame. Bio je manje cijenjen kao slikar nego kao bakropisac sve do druge polovine 19. vijeka, kad je otkrivena sva veličina njegovog slikarskog genija. Godine 1624. ili 1625. Rembrandt je otvorio studio u Lajdenu, koji je dijelio sa prijateljem i kolegom Janom Livensom. Godine 1627. Rembrandt je počeo primati studente, među kojima su Gerrit Dou i Isaac de Jouderville. Joan Huydecoper se spominje kao prvi kupac Rembrandtove slike 1628. Godine 1629. Rembrandta je otkrio državnik Constantijn Huygens koji je za Rembrandta nabavio važne naloge sa suda u Hagu. Kao rezultat ove veze, princ Frederik Hendrik je nastavio da kupuje slike od Rembrandta.
Poznavaoci iz ranog 20. vijeka tvrdili su da je Rembrandt naslikao preko 600 slika, skoro 400 bakropisa i 2.000 crteža. Novije stipendije, od 1960-ih do danas (predvođene Rembrandtovim istraživačkim projektom ), često kontroverzno, donijele su njegov opus na blizu 300 slika. Njegovi otisci, koji se tradicionalno svi nazivaju bakropisima, iako su mnogi proizvedeni u cijelosti ili djelomično graviranjem, a ponekad i suhom iglom, imaju mnogo stabilniji ukupni iznos od nešto ispod 300. Vjerovatno je Rembrandt napravio mnogo više crteža u svom životu od 2000, ali oni koji su sačuvani su rjeđi nego što se pretpostavlja. Dva stručnjaka tvrde da broj crteža čiji se status autograma može smatrati efektivno "izvjesnim" nije veći od oko 75, iako je to sporno. Lista je trebalo da bude predstavljena na naučnom skupu u februaru 2010.
Slikarski materijali
mini|Saskia kao Flora (1635.) Tehničko istraživanje Rembrandtovih slika u posjedu Gemäldegalerie Alte Meister i Gemäldegalerie Alte Meister (Kassel) proveo je Hermann Kühn 1977. godine. Analize pigmenta na tridesetak slika pokazale su da se Rembrandtova paleta sastojala od sledećih pigmenata: olovno bijelo, razni oker, vandyke smeđa, koštana crna, ugljeno crna, lampa crna, vermilion, madder jezero, azurit, ultramarin, žuto jezero i olovo- kalaj žuto. Sintetički orpiment prikazan je u sjenama rukava jevrejskog mladoženje. Ova otrovna arsen žuta rijetko se koristila u slikanju ulja. Jedna slika (Saskia van Uylenburgh kao Flora) navodno sadrži gamboge. Rembrandt je vrlo rijetko koristio čiste plave ili zelene boje, a najizraženiji izuzetak je Beltazarova gozba u Nacionalnoj galeriji u Londonu. Knjiga Bomforda opisuje novija tehnička istraživanja i pigmentne analize Rembrandtovih slika pretežno u Nacionalnoj galeriji u Londonu. Čitav niz pigmenata koje koristi Rembrandt može se naći na ColourLexu. Najbolji izvor tehničkih informacija o Rembrandtovim slikama na webu je Rembrandtova baza podataka koja sadrži sva Rembrandtova djela sa detaljnim istraživačkim izvještajima, infracrvenim i radiografskim slikama i drugim naučnim detaljima. mini| [[Zaklani vol (1655.), sada se nalazi u Musée du Louvre u Parizu]]
Kritika Rembranta
mini|Rembrandt Memorial Marker u dijelu Westerkerk u Amsterdamu Rembrandt je također bio jedan od najkontroverznijih (vizuelnih) umjetnika u historiji. Nekoliko istaknutih Rembrandtovih kritičara uključuje Constantijna Huygensa, Joachima von Sandrarta ,Andriesa Pelsa (koji je Rembrandta nazvao "prvim heretikom u umjetnosti slikarstva"), Samuela van Hoogstratena, Arnolda Houbrakena, Filippo Baldinuccia Gerard de Lairesse, Roger de Piles, John Ruskin, i Eugène Fromentin. mini| Rembrandtova statua u [[Leidenu]]
Neptunovi prirodni sateliti
Neptun ima 14 poznatih prirodnih satelita ili mjeseca. Najveći od njih je Triton koga je otkrio William Lassel samo 17 dana poslije otkrića samoga Neptuna. Dva mjeseca otkrivena između 2002. i 2003. godine, a koja još nemaju imena, imaju najveće poluprečnike orbita i najduže orbitalne periode od bilo kojih mjeseca otkrivenih do danas.
Prirodni sateliti
* Čeka da se potvrdi i dobije ime.
Neuobičajene orbite
Triton kruži oko Neptuna u kružnoj retrogradnoj orbiti. Dok je taj tip orbita uobičajen za udaljene netipične satelite, Triton je jedinstven slučaj satelita sa retrogradnim kretanjem tako blizu matičnoj planeti.
Treći satelit po veličini Nereida ima regularni pravac kretanja, ali sa najekscentričnijom orbitom od svih satelita u Sunčevom sistemu, tako da je afela veći od perihela za sedam puta.
Sateliti Psamata i Neso imaju orbite veće od orbita bilo kojeg drugog poznatog satelita u Sunčevom sistemu. Potrebno im je 25 godina da za jedan obilazak oko planete, i to na udaljenosti koja je za 125 puta veća od udaljenosti Mjeseca od Zemlje.
Napomene u vezi s imenima
Neki asteroidi dijele ista imena sa Neptunovim satelitima: 74 Galateja i 1162 Larisa. Napomenimo i to da Triton nije imao zvaničnog imena sve do 20. vijeka. Mada je ime predložila Camille Flammarion (Kamila Flamarion) 1880 godine, nije ušlo u svakodnevnu upotrebu sve do kasnih 1930-tih. Obično je jednostavno bio poznat kao "Neptunov satelit". Uz to, drugi njegov satelit, Nereida, je otkriven tek 1949. godine.
Fitomelanin
thumb|300px|Morfoanatomija plodova [[Bidens gardneri (AB) i Bidens pilosa (CD). Zvezdice označavaju bijeli sloj fitomelanina]] Fitomelanin – u botanici – je tvrdi, otporni, smeđi do crni sloj koji se nalazi u perikarpu cispelnih biljaka koje pripadaju podtribusima Eupatorieae i Heliantheae iz porodice Asteraceae.
To je organska, acelularna masa, koja se formira nakon oplodnje i taloženjem osebujne tvari u šizogenom prostoru između područja hipodermie i sloja vlakana u zidu plodova u razvoju. Ova supstanca ima izuzetnu otpornost na koncentrirane kiseline i alkale, nerastvorljiva je u vodi i organskim rastvaračima. Također je vrlo otporna na bakterijsko razlaganje kao i na napade insekata. Hemijska priroda fitomelanina još nije jasna. Naizmenično je opisan kao karbonatni, smolast i amorfni. Neki noviji radovi ukazuju na to da je polivinilni alkohol, umjesto poliacetilen, kao što se ranije pretpostavljalo. Iako se naziv fitomelanin koristi i za označavanje crnog eksudata prisutnog u sjemenkama nekih biljaka izvan porodice Asteraceae (naprimjer, mnogi članovi reda Asparagales), njegova priroda i sličnost s fitomelaninskim slojem asteracea nisu jasni.
NGC 3332
NGC 3332 (također poznat kao MCG 2-27-38, NGC 3342, PGC 31768 i UGC 5807) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 265 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,40 (108 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (108 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 4. marta 1796. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 6272
NGC 6272 (također poznat kao PGC 59367) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 483 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 0,50 (70 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (42 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 28. juna 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
République (Metro Pariz)
Metro stanica République  pariskog metroa je podzemna stanica koja se nalazi u 3. i 11. arondismanu ispod trga Place de République, po kojem je i dobila ime. Pored linije metroa, stanica je povezana i linijama. Sa oko 42.000 putnika dnevno, stanica je bila 2004. godine jedna od deset najprometnijih stanica pariskog metroa.
IC 1691
IC 1691 (također poznat kao PGC 169777) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 229 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,40 (27 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 2. decembra 1899. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Haplorrhini
mini|250px|desno|[[Bonobo]]
Haplorini (Haplorrhini; grč. ἁπλούς - haploûs = jednostruk,jednostavan + ῥινός - rinós = nos), doslono jednonosničari ili suhonosci su podred primata. Izuzev avetnjaka (Tarsiiformes), ova grupa je ranije bila uključivana u “prave majmune” (nasuprot grupi zvanoj polumajmuni), ali je ta podjela sve rjeđe u upotrebi.
Glavne osobenosti
Haplorini ("suhonosci") su skupina u koju spadaju i ljudi, koja se, po nizu osobenost, razlikuje od skupine strepsirini ("mokronosci"). To se posebno odnosi na specifičnost građe nosne sluznice (‘’rhinarium’’) koja kod ove grupe ima bitno manje žlijezda pa su im nosne šupljine suhe. Posljedično je I značajno slabija osjetjivost čula mirisa nego kod "mokronosaca". Diferencijalno obilježje je I činjenica da ‘’Haplorrhini’’ imaju koštanu pregradu između očne duplje i sliepoočnice.
Smatra se da im je opća konstitucija manje primitivna od strepsirina, drugog podreda primata. Gornja usna im nije direktno povezana s nosom niti nepcem,  što im daje mogućnost  većeg raspona izražajnosti lica. U odnosu na veličinu tijela, mozak im je značajno veći nego kod "mokronosaca", a najoštrije čulo  im je vid. Većina vrsta ovih majmuna su dnevne životinje (izuzetak su avetnjaci i inoćni majmuni). Dokazano je da kao trihromati jasno diferenciraju sve boje spektra. Udovi su im rilagođeni za mnogostruke aktivnosti
SCNN1B
Podjedinica beta-1 natrijevog kanala jest protein koji je kod ljudi kodiran genom SCN1B sa hromosoma 19.
Haplorrhini
Glavne osobenosti
Sve simije ‘’ Simiiformes’’, tj i širokonosni i uskonosni majmuni imaju jedinstvenu maternicu, dok  maternica avetnjaka ima dva "roga", kaoi  strepsirini. Većina vrsta ima samo jedan par sisa i jedno mladunče po okotu, iako su kod marmorzeta i tamarina dvojke i trojke veoma česte. Iako trudnoća suhonosaca  traje slično onoj kod mokronosaca, mladunci suhonosaca su duži, ali su duže  ovisni o majci. Smatra se da su razlika u veličini mladunaca i dužina ovisnosti o majci posljedica razlika u kompleksima modela ponašanja vrsta.
SCNN1B
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je  218 aminokiselina, a molekulska težina 24.707 Da.
Haplorrhini
Rasprostranjenje
Haplorrhini žive u tropskim i suptropskim područjima Amerike, Afrike (ali ne i Madagaskaru), Južne i Jugoistočne Azije sve do Japana, a u Evropi ih ima samo na Gibraltarskoj stijeni iznad Moreuza.
SCNN1B
Funkcija
Naponski vođeni natrijski kanali su neophodni za stvaranje i širenje akcijskih potencijala u poprečno-prugastim mišićima i neuronskim tkivima. Biohemijski, sastoje se od velike podjedinice alfa i 1 ili 2 manje beta podjedinice, kao što je SCN1B. Sama alfa podjedinica može pokazati sve funkcionalne atribute naponsko vođenog Na+ kanala, ali joj je potrebna podjedinica beta-1 za normalnu kinetiku inaktivacije (prema OMIM]
Haplorrhini
Evolucija
thumb|upright|[[Filipini|Filipinski tarzijus (avetnjak), polumajmun, sada se predominantno svrstava u skupinu Haplorrhini.]]
Klasifikacija
Procjenjuje se das u se suhonosci,  sa sestrinskom  grupom mokronosaca, razdvojili prije oko 65 miliona godina. Pripadajuća porodica avetnjaka, jedina je u infraredu Tarsiiformes, a od ostalih se  izdvojila prije oko 58 miliona godina, što je u razmjerima  brzine evolucijskih procesa relativno kratak period njihove neovisne specijacije. To je moglo uticati na ranije klasifikatore, koji su avetnjake svrstavali u istu kategoriju sa Strepsirrhinima.
Svi drugi predstavnici iz ove skupine uključeni su  u infrared Simiiformes (ranije Antrophoidea), koji se zatim dijeli na dva pareda, Platyrrhini (majmuni Novog svijeta) i Catarrhini(majmuni Starog svijeta, uključujući i čovjekolike majmune). Majmuni Novog svijeta su se izdvojili, od zajedničkog pretka sa majmunima Starog, prije nešto oko 40 milijuna godina, a  čovjekoliki majmuni si se, od ostalih,  odvojili prije oko 25 milijuna godina. Međutim, noviji nalazi antropoidnih fosila sličnih Haplorrhinima (Bugtipithecus inexpectans, Phileosimias kamali i Phileosimias brahuiorum) u pakistanskim brdima Bugti (‘’Bugti Hills’’) bili su povod da se  ovakve procjene postanu upitne.
Suhonosci se dijeli u tri grupe:
Hrvatska demokratska unija Bosne i Hercegovine
Hrvatska demokratska unija Bosne i Hercegovine (skr. HDU BiH) je bosanskohercegovačka politička stranka Hrvata u Bosni i Hercegovini osnovana 15. maja 2002. godine u Mostaru. Predsjednik stranke je Miro Grabovac Titan i trenutno je parlamentarna stranka u Federaciji Bosne i Hercegovine.
Endokrini sistem
desno|mini|227p|Glavne endokrine žlijezde. ([[Muškarac lijevo, Žena desno.) 1. Epifiza 2. Hipofiza 3. Štitna žlijezda 4. Timus 5. Nadbubrežna žlijezda 6. Pankreas 7. Jajnici 8. Testisi]]
Endokrini sistem je kontrolni sistem žlijezda sa unutrašnjim lučenjem. U endokrinim žlijezdama se pod uticajem informacija iz spoljašnje ili unutrašnje sredine sintetišu hormoni koji su u stvari odgovor na te informacije. Putem njih regulišu se mnoge aktivnosti kao što su: metabolizam, seksualne aktivnosti, rast, metamorfoza, količina vode i minerala u organizmu i dr. Pored endokrinih organa hormone luče i neke nervne ćelije – neurosekretorne ćelije. Hormoni se oslobađaju direktno u krv, limfu ili cerebrospinalnu tečnost, pošto ove žlijezde nemaju izvodne kanale,i na taj način dospevaju do ciljnih organa na koje dijeluju.
Žlijezde koje signaliziraju jedna drugoj u nizu često se nazivaju osovinom, kao što je osovina hipotalamus-hipofiza-nadbubrežna žlijezda. Pored navedenih specijaliziranih endokrinih organa, mnogi drugi organi koji su dio drugih tjelesnih sistema imaju sekundarne endokrine funkcije, uključujući kosti, bubrege, jetru, srce i gonade. Na primjer, bubrezi luče endokrini hormon eritropoetin. Hormoni mogu biti kompleksi aminokiselina, steroidi, eikozanoidi, leukotrieni ili prostaglandini.
Endokrini sistem se može suprotstaviti i egzokrinim žlijezdama, koje luče hormone van tijela, i parakrinom signaliziranju između stanica na relativno maloj udaljenosti. Endokrine žlijezde nemaju kanale, vaskularne su i obično imaju intracelularne vakuole ili granule koje čuvaju njihove hormone. Nasuprot tome, egzokrine žlijezde, kao što su pljuvačne žlijezde, žlijezde znojnice i žlijezde unutar gastrointestinalnog trakta, imaju tendenciju da budu mnogo manje vaskularne i imaju kanale ili šuplji lumen.
Endokrine žlijezde kičmenjaka nastaju od ždrijelnog epitela (štitna žlijezda, grudna žlijezda), druge su u bliskoj vezi sa mozgom (hipofiza, epifiza), dok se treće razvijaju u oblasti bubrega (nadbubrežne žlijezde).
Proučavanje endokrinog sistema i njegovih poremećaja poznato je kao endokrinologija.
Glavni endokrini sistemi
Ljudski endokrini sistem sastoji se od nekoliko sistema koji rade putem povratnih petlji. Nekoliko važnih povratnih sistema posredovano je preko hipotalamusa i hipofize.
Žlijezde
Endokrine žlijezde su žlijezde endokrinog sistema koje luče svoje proizvode, hormone, direktno u intersticijske prostore gdje se apsorbiraju u krv, a ne kroz kanal. Glavne žlijezde endokrinog sistema uključuju epifizu, hipofizu, pankreas, jajnike, testise, štitnu žlijezdu, paratireoidnu žlijezdu, hipotalamus i nadbubrežne žlijezde. Hipotalamus i hipofiza su neuroendokrini organi.
Formula 1 – sezona 2018.
Lewis Hamilton je počeo sezonu kao branilac pozicije svjetskog prvaka, nakon što je osigurao svoj četvrti naslov na Velikoj nagradi Meksika 2017. Njegov tim, Mercedes-AMG Petronas Motorsport, branio je naslov svjetskog prvaka konstruktora, nakon što je osvojio svoje ​​četvrto prvenstvo na Velikoj nagradi SAD-a 2017.
Endokrini sistem
Hipotalamus
Hipotalamus je ključni regulator autonomnog nervnog sistema. Hipotalamus luči hormone koji kontrolišu lučenje hormona hipofize.
Formula 1 – sezona 2018.
Lewis Hamilton, dvije utrke prije kraja, osvojio je petu šampionsku titulu zauzevši četvrto mjesto u utrci za Veliku nagradu Meksika. Ekipa Mercedesa osvojila je titulu konstruktora na Velikoj nagradi Brazila. Lewis Hamilton također je osigurao "FIA Pole Trophy" sa ukupno jedanaest pol pozicija u sezoni. Vozač Mercedesa Valtteri Bottas je osigurao "DHL Fastest Lap Award" (nagrada za najbrži krug). Aston Martin Red Bull Racing je osvojio "DHL Pit Stop Award" (nagrada za najbrži Pit Stop).
Endokrini sistem
Hipotalamus
Endokrini sistem ima tri seta endokrinih izlaza koji uključuju magnocelularni sistem, parvocelularni sistem i autonomnu intervenciju. Magnocelular je uključen u ekspresiju oksitocina ili vazopresina. Parvocelularna je uključena u kontrolu lučenja hormona iz prednje hipofize.
Formula 1 – sezona 2018.
Vozači
(Legenda) (Bold - Pol Pozicija, Italik - Najbrži krug trke)
Endokrini sistem
Epifiza
Mala endokrina žlijezda u mozgu koja luči melatonin. Glavna uloga prednje hipofize je da proizvodi i luči tropske hormone.
Formula 1 – sezona 2018.
Konstruktori
(Legenda) (Bold - Pol pozicija, Italik - Najbrži krug trke)
Endokrini sistem
Hipofiza
Hipofiza je endokrina žlijezda veličine graška smještena u udubljenju, turskom sedlu (Sella turcica), klinaste kosti na bazi lobanje. Spojena je pomoću infundibuluma sa hipotalamusom. Kod čovjeka se sastoji iz dva režnja:
Kod nekih životinja se nalazi i srednji režanj (pars intermedia) koji izlučuje melanocit stimulirajući hormon (MSH).