cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marić Međine
Marić Međine su naseljeno mjesto u gradu Trebinju, Bosna i Hercegovina.
Povreda kičmene moždine
Ozljeda kičmene moždine (SCI) je oštećenje kičmene moždine koje uzrokuje privremene ili trajne promjene u njenoj funkciji. Simptomi mogu uključivati gubitak mišićne funkcije, čulnog sistema ili autonomnu funkciju u dijelovima tijela koje opslužuje kičmena moždina ispod nivoa ozljede. Ozljeda se može dogoditi na bilo kojem nivou kičmene moždine i može biti "potpuna", s potpunim gubitkom osjeta i mišićne funkcije u nižim sakralnim segmentima, ili "nepotpuna", što znači da neki nervni signali mogu putovati pored povrijeđeno područje moždine do krstačnih S4-5 segmenata kičmene moždine. Ovisno o lokaciji i ozbiljnosti oštećenja, simptomi variraju, od utrnulosti do paraliza, uključujući crijeva ili inkontinencija mjehura. Dugoročni ishodi također variraju u širokom rasponu, od potpunog oporavka do trajne tetraplegije (također zvane kvadriplegija) ili paraplegije. Komplikacije mogu uključivati atrofiju mišića, gubitak voljne motorne kontrole, spazme, dekubitus, infekcije i probleme sa disanjem.
Klasifikacija
Povreda kičmene moždine može biti traumatska ili netraumatska i, na osnovu uzroka, može se klasifikovati u tri tipa: mehaničke sile, toksične i ishemijske (zbog nedostatka protoka krvi). Oštećenja se također mogu podijeliti na primarna i sekundarna: ćelijska smrt koja se javlja odmah u prvobitnoj povredi i biohemijske kaskade koje su pokrenute prvobitnim insultom i uzrokuju daljnje oštećenje tkiva. Ovi sekundarni putevi ozljede uključuju ishemijsku kaskadu, upale, otok, ćelijsko samoubistvo i neravnotežu neurotransmitera. Mogu se odvijati nekoliko minuta ili sedmica nakon povrede.
Na svakom nivou kičmenog stuba, kičmeni nervi granaju se sa obje strane kičmene moždine i izlaze između para pršljenova, kako bi inervirali određeni dio tijela. Područje kože inervirano određenim spinalnim živcem naziva se dermatom, a grupa mišića inervirana jednim spinalnim živcem naziva se miotom. Dio kičmene moždine koji je oštećen odgovara kičmenim nervima na tom nivou i ispod. Povrede mogu biti vratne 1–8 (C1–C8), grudne 1–12 (T1–T12), slabinske 1–5 (L1–L5), ili krstačne (S1–S5). Nivo povrede osobe definira se kao najniži nivo pune senzacije i funkcije. Paraplegija se javlja kada su noge zahvaćene oštećenjem kičmene moždine (u toraksne, slabinske ili krstačne povrede), a tetraplegija se javlja kada su zahvaćena sva četiri uda (oštećenje grlića materice).
SCI se takođe klasifikuje prema stepenu oštećenja. Međunarodni standardi za neurološku klasifikaciju ozljeda kičmene moždine (ISNCSCI), koje je objavila American Spinal Injury Association (ASIA), naširoko se koriste za dokumentiranje senzornih i motornih oštećenja nakon SCI. Zasnovan je na neurološkim odgovorima, osjetima dodira i uboda igle testiranim u svakom dermatomu, te snazi mišića koji kontroliraju ključne pokrete na obje strane tijela. Snaga mišića boduje se na skali od 0–5 prema tabeli desno, a osjet se ocjenjuje na skali od 0–2: 0 je bez osjeta, 1 je izmijenjen ili smanjen osjet, a 2 je puni osjet. Svaka strana tijela ocenjuje se nezavisno.
Potpune i nepotpune povrede
Kod "potpune" ozljede kičme, sve funkcije ispod ozlijeđenog područja se gube, bez obzira da li je kičmena moždina prekinuta ili ne. "Nepotpuna" ozljeda kičmene moždine uključuje očuvanje motorne ili senzorne funkcije ispod nivo ozljede kičmene moždine. Da bi se klasificirala kao nekompletna, mora postojati određeno očuvanje osjeta ili pokreta u područjima inerviranim od S4 do S5, npr. voljna kontrakcija vanjskog analnog sfinktera. Nervi u ovoj oblasti su povezani sa najnižim dijelom kičmene moždine, a zadržavanje osjeta i funkcije u ovim dijelovima tijela ukazuje na to da je kičmena moždina samo djelimično oštećena. Nepotpuna povreda po definiciji uključuje fenomen poznat kao krstačna pošteda: određeni stepen osjeta je očuvan u sakralnim dermatomima, iako osjet može biti više narušen u drugim, višim dermatomima ispod nivoa lezije. Sakralna (krstačna) pošteda pripisuje se činjenici da sakralni putevi kičmenog stuba nisu toliko vjerovatni kao drugi kičmeni putevi da se nakon ozljede komprimiraju zbog laminacije vlakana unutar kičmene moždine.
Povreda kičmene moždine bez radiografske abnormalnosti
Povreda kičmene moždine bez radiografske abnormalnosti postoji kada je SCI prisutan, ali nema dokaza o povredi kičmenog stuba na radiografskom snimku.{{sfn|Peitzman|Fabian|Rhodes|Schwab|2012|p=288} } Povreda kičmenog stuba je trauma koja uzrokuje frakturu kosti ili nestabilnost ligamenata u kičmi; ovo može koegzistirati sa ili uzrokovati ozljedu kičmene moždine, ali svaka povreda može nastati bez druge. Abnormalnosti se mogu pojaviti na slikama magnetne rezonance (MRI), ali termin je skovan prije nego što je magnetna rezonanca bila u upotrebi.
Sindrom centralne moždine
Sindrom centralne moždine, koji je skoro uvijek rezultat oštećenja vratne kičmene moždine, karakterizira slabost u rukama uz relativnu poštedu nogu i pošteđen osjećaj u regijama koje opslužuju sakralni segmenti. Dolazi do gubitka osećaja bola, temperature, laganog dodira i pritiska ispod nivoa povrede. Kičmeni putevi koji služe rukama su više zahvaćeni zbog njihove centralne lokacije u kičmenoj moždini, dok su kortikospinalna vlakna namijenjena nogama pošteđena zbog njihove eksternije lokacije. Najčešći od nepotpunih SCI sindroma, Sindrom centralne moždine obično je rezultat vratne hiperekstenzije kod starijih ljudi sa spinalnom stenozom. Kod mlađih ljudi najčešće je rezultat fleksije vrata. Najčešći uzroci su padovi i saobraćajne nesreće; međutim drugi mogući uzroci uključuju spinalnu stenozu i zahvat kičmene moždine tumorom ili vertebralnim diskom.
Sindrom prednje moždine
Sindrom prednje moždine, zbog oštećenja prednjeg dijela kičmene moždine ili smanjenja dotoka krvi iz prednje kičmene arterije, može biti uzrokovan prijelomima ili dislokacijama pršljenova ili hernijom diskova. Ispod nivoa povrede gube se motorne funkcije, osjećaj bola i temperature, dok osjećaj dodira i propriocepcija (osjet položaja u prostoru) ostaju netaknuti.{101} Ove razlike su posljedica relativnih lokacija kičmenih puteva odgovornih za svaki tip funkcije.
Sindrom zadnje moždine
Sindrom zadnje moždine, u kojem su zahvaćeni samo dorzalni stub kičmene moždine, obično se viđa u slučajevima hronične mijelopatije, ali se može javiti i kod infarkta arterija astražnjeg dijela kičmenog stuba. Ovaj rijedak sindrom uzrokuje gubitak propriocepcije i osjećaja vibracije ispod nivoa ozljede, dok motorina funkcija i osjećaj bola, temperature i dodira ostaju netaknuti. Povrede stražnje vrpce obično su posljedica povreda kao što su bolest ili nedostatak vitamina, a ne traume. Tabes dorsalis, zbog povrede zadnjeg dijela kičmene moždine uzrokovane sifilisom, rezultira gubitkom dodira i proprioceptivnog osjeta.
Sidrom conus medullaris i cauda equina
Sindrom conus medullaris je povreda kraja kičmene moždine, koja se nalazi na oko T12–L2 pršljenova kod odraslih. Ova regija sadrži S4– S5 segmenti kičme, odgovorne za crijeva, mjehur i neke seksualne funkcije, tako da mogu biti poremećeni kod ove vrste ozljede. Osim toga, osjećaj i Ahilov refleks može biti poremećen. Uzroci uključuju tumore, fizičke traume i ishemiju.
Sindrom cauda equina (CES) je posljedica lezije ispod nivoa na kojem se kičmena moždina dijeli na cauda equina, na nivoima L2–S5 ispod conus medullaris. Dakle, ne radi se o pravom sindromu kičmene moždine jer su oštećeni nervni korijeni, a ne sama moždina; međutim, uobičajeno je da nekoliko ovih nerava bude oštećeno istovremeno, zbog njihove blizine. CES se može pojaviti sam ili uz sindrom conus medularis. Može uzrokovati bol u donjem dijelu leđa, slabost ili paralizu u donjim udovima, gubitak osjeta, disfunkciju crijeva i mokraćne bešike i gubitak refleksa. Za razliku od sindroma conus medullaris, simptomi se često javljaju samo na jednoj strani tijela. Uzrok je često kompresija, npr. rupturom intervertebralnog diska ili tumorom. Pošto su nervi oštećeni u CES-u zapravo periferni nervi jer su se već odvojili od kičmene moždine, ozljeda ima bolju prognozu za oporavak funkcije: periferni nervni sistem ima veći kapacitet zacjeljivanja od centralnog nervnog sistema.
Znaci i simptomi
Znaci (opažene od strane kliničara) i simptomi (koje doživljava pacijent) variraju u zavisnosti od toga gde je kičma povređena i stepena povrede.
Slabinskokrstačna
Posljedice ozljeda na ili iznad slabinskig ili sakrumskog regiona kičmene moždine (donji dio leđa i karlica) uključuju smanjenu kontrolu nogu i kukova, genitomokraćnog sistema i anusa. Osobe ozlijeđene ispod nivoa L2 mogu i dalje koristiti mišiće fleksora kuka i ekstenzora koljena. Funkcije crijeva i mokraćne bešike su regulisane po funkciji krstačnog regiona. Uobičajeno je doživjeti seksualnu disfunkciju nakon ozljede, kao i disfunkciju crijeva i mokraćne bešike, uključujući fekalnu i urinarnu inkontinenciju.
Grudna
Pored problema koji se mogu naći kod ozljeda nižeg nivoa, lezije kičmenog stuba (u visini grudnog koša) mogu utjecati na mišiće trupa. Povrede na nivou T1 do T8 rezultiraju nemogućnošću kontrole trbušnih mišića. Stabilnost trupa može biti ugrožena; još više kod povreda većeg stepena. Što je nivo povrede niži, to su njeni efekti manje ekstenzivni. Ozljede od T9 do T12 rezultiraju djelimičnim gubitkom kontrole mišića trupa i trbušnih mišića. Povrede toraksne kičme rezultiraju paraplegijom, ali funkcije šaka, ruku i vrata nisu pogođene.
Vratna
Povrede kičmene moždine na nivou vrata, koje čine skoro 57% povreda kičmene moždine, rezultiraju potpunom ili delimičnom tetraplegijom (takođe zvanom kvadriplegija). U zavisnosti od specifične lokacije i težine traume, ograničena funkcija može biti zadržana. Dodatni simptomi ozljeda vrata uključuju nizak srčani ritam, nizak krvni pritisak, probleme s regulacijom tjelesne temperature i bjenu disfunkciju. Ako je ozljeda dovoljno visoko u vratu da ošteti mišiće uključene u disanje, osoba možda neće moći disati bez pomoći endotrahejne cijevi i mehaničkog ventilatora.
Komplikacije
Komplikacije ozljeda kičmene moždine uključuju plućni edem, plućnu inszficijencviju, neurogeni šok i paralizu ispod mjesta ozljede.
Uzroci
Povrede kičmene moždine najčešće su uzrokovane fizičkom traumom. Uključene sile mogu biti hiperfleksija (pokret glave naprijed) ; hiperekstenzija (pokret unazad); bočni stres (pokret u stranu); rotacija (uvrtanje glave); kompresija (sila duž kičmmene ose prema dolje od glave ili prema gore od karlice) ili distrakcija (razdvajanje pršljenova). Traumatska SCI može dovesti do kontuzija, kompresije, ili ozljeda istezanja. To je glavni rizik od mnogih tipova preloma kičme. Prethodno postojeće asimptomske kongenitalne anomalije mogu uzrokovati velike neurološke deficite, kao što je hemipareza, koji nastaju zbog inače manje traume.
U SAD-u, nesreće motornih vozila su najčešći uzrok SCI; drugo su padovi, zatim nasilje kao što su rane iz vatrenog oružja, zatim sportske povrede. U nekim zemljama padovi su su češći, čak i prevazilaze nesreće vozila kao vodeći uzrok SCI. Stope SCI povezanih s nasiljem u velikoj mjeri zavise od mjesta i vremena. Od svih SCI povezanih sa sportom, ronjenje u plitkim vodama je najčešći uzrok; zimski sportovii vodeni sportovi se povećavaju kao uzroci, dok fudbalske i trampolinske povrede opadaju. Vješanje može uzrokovati ozljedu vratne kičme, što se može dogoditi u pokušaju samoubistva. Vojni sukobi su još jedan uzrok, a kada se pojave, povezani su s povećanom stopom SCI. Još jedan potencijalni uzrok SCI-a je jatrogena ozljeda uzrokovana nepravilno obavljenim medicinskim zahvatom kao što je injekcija u [[kičmeni stub.
SCI može biti i netraumatskog porijekla. Netraumatske lezije uzrokuju bilo gdje od 30 do 80% svih SCI; postotak varira u zavisnosti od lokacije, pod utjecajem napora da se spriječi trauma. Razvijene zemlje imaju veći postotak SCI od zemalja u razvoju, zbog degenerativnih stanja i tumora. U razvijenim zemljama, najčešći uzrok netraumatskog SCI su degenerativne bolesti, a zatim tumori; u mnogim zemljama u razvoju vodeći uzrok su infekcije kao što je HIV i tuberkuloza. SCI se može pojaviti kod bolesti međupršljenskih diskova i vaskularnih bolesti kičmene moždine. Spontano krvarenje može se pojaviti unutar ili izvan zaštitnih membrana koje oblažu pupčanu vrpcu, a međupršljenski disk može hernijairati. Oštećenje može nastati zbog disfunkcije krvnih sudova, kao kod arteriovenske malformacije, ili kada se krvni ugrušak zaglavi u krvnom sudu i prekine dotok krvi u pupčanu vrpcu. Kada sistemski krvni pritisak padne, protok krvi u kičmenu moždinu može biti smanjen, što može uzrokovati gubitak osjeta i voljnog pokreta u područjima koja opskrbljuje zahvaćeni nivo kičmene moždine. Kongenitalna stanja i tumori koji komprimiraju pupčanu vrpcu također mogu uzrokovati SCI, kao i pršljensku spondilozu i ishemiju. Multipla skleroza je bolest koja može oštetiti kičmenu moždinu, kao i infektivna ili upalna stanja kao što su tuberkuloza, herpes zoster ili herpes simplex, [ [meningitis]], mijelitis i sifilis.
Prevencija
SCI u vezi s vozilom se sprječava mjerama koje uključuju društvene i pojedinačne napore da se smanje vožnja pod uticajem droga ili alkohola, smetana vožnja i pospana vožnja. Ostali napori uključuju povećanje bezbjednosti na putu (kao što je obilježavanje opasnosti i dodavanje osvetljenja) i bezbjednosti vozila, kako za sprečavanje nesreća (kao što su rutinsko održavanje i antiblok kočnice) i za ublažavanje posljedica oštećenja usljed sudara (kao što su nasloni za glavu, vazdušni jastuci, sigurnosni pojasevi i bezbednosna sjedišta za djecu). Padovi se mogu spriječiti unošenjem promjena u okolinu, poput neklizajućih materijala i hvataljki u kadama i tuševima, ograde za stepenice, dječje i sigurnosne kapije za prozore. Povrede uzrokovane oružjem mogu se spriječiti uz rješavanje sukoba i obuku, obrazovne kapanje za pištoljsku sigurnost i promjene u tehnologiji oružja (kao što su zaključavanje okidača) kako bi se poboljšala njihova sigurnost. Sportske ozljede mogu se spriječiti promjenama sportskih pravila i opreme kako bi se povećala sigurnost i edukativnim kampanjama za smanjenje rizičnih praksi kao što je ronjenje u vodu nepoznate dubine i sl.
Dijagnoza
Prezentacija osobe u kontekstu traume ili netraumatske pozadine određuje sumnju na povredu kičmene moždine. Karakteristike su, naime, paraliza, gubitak čula ili oboje na bilo kom nivou. Ostali simptomi mogu uključivati inkontinenciju. Radiografska procjena pomoću X-zraka, CT skeniranja ili MRI može utvrditi da li postoji oštećenje kičmenog stuba i gdje se ono nalazi. Rendgenski snimci su obično dostupni i mogu otkriti nestabilnost ili neusklađenost kičmenog stuba, ali ne daju vrlo detaljne slike i može propustiti ozljede kičmene moždine ili pomicanje ligamenata ili diskova koji nemaju prateća oštećenja kičmenog stuba. Dakle, kada su rendgenski nalazi normalni, ali SCI je i dalje se sumnja na bol ili simptome SCI, koriste se CT ili MRI skenovi. CT daje više detalja od rendgenskih zraka, ali izlaže pacijenta više zračenju, i još uvijek ne daje slike kičmene moždine ili ligamenata; MRI pokazuje strukture tijela do najsitnijih detalja. Dakle, to je standard za svakoga ko ima neurološki deficit pronađen u SCI ili se smatra da ima nestabilnu ozljedu kičmenog stuba.
Neurološke evaluacije koje pomažu u određivanju stepena oštećenja izvode se na početku i više puta u ranim fazama liječenja; ovo određuje stopu poboljšanja ili pogoršanja i daje informacije o liječenju i prognozi. ASIA skala oštećenja navedena iznad koristi se za određivanje nivoa i težine povrede.
Prehospitalno lečenje
Prva faza u liječenju sumnje na ozljedu kičmene moždine usmjerena je na osnovno održavanje života i sprječavanje daljnjih ozljeda: održavanje disajnih puteva, disanja i cirkulacije i ograničavanje daljeg kretanja kičme.
U hitnim slučajevima, većina ljudi koji su bili podvrgnuti silama koje su dovoljno jake da izazovu SCI tretiraju se kao da imaju nestabilnost kičmenog stuba i da imaju ograničeno kretanje kičme, kako bi se spriječilo oštećenje kičmene moždine. Pretpostavlja se da su povrede ili prelomi glave, vrata ili karlice, kao i penetrirajuća trauma u blizini kičme i padovi sa visine povezani sa nestabilnim kičmenim stubom, dok se ne izrekne vani u bolnici. Nesreće vožnje velikom brzinom, sportske povrede koje uključuju glavu ili vrat i povrede u ronjenju su drugi mehanizmi koji ukazuju na visok rizik od SCI. Pošto traume glave i kičme često koegzistiraju, svako ko je bez svijesti ili ima snižen nivo svijesti kao rezultat povrede glave ograničen je na kretanje kičme. Čvrsti vratni ovratnik stavlja se na vrat, a glava se drži blokovima sa obje strane i osoba je vezana za dasku. Uređaji za izvlačenje koriste se za pomicanje ljudi bez pretjeranog pomicanja kičme ako su još uvijek u vozilu ili drugom skučenom prostoru. Pokazalo se da upotreba cerviksnog ovratnika povećava smrtnost kod osoba s prodornom traumom i stoga se ne preporučuje rutinski u ovoj grupi.
Moderno liječenje traume uključuje korak koji se zove čišćenje vratne kičme, koji isključuje ozljedu kičmene moždine ako je pacijent potpuno svjestan i nije pod utjecajem droga ili alkohola, nema neurološki deficit, nema bolova u sredini vrata i nikakve druge bolne ozljede koje bi mogle odvratiti pažnju od bolova u vratu. Ako su svi oni odsutni, nije potrebno ograničavanje pokreta kičme.
Rehabilitacija
Pacijentima sa SCI često je potrebno produženo liječenje u specijaliziranoj jedinici za kičmu ili jedinici intenzivne njege. Proces rehabilitacije obično počinje u okruženju akutne nege. Obično, stacionarna faza traje 8-12 sedmica, a zatim faza ambulantne rehabilitacije traje 3-12 mjeseci nakon toga, poslije čega slijedi godišnja medicinska i funkcionalna evaluacija. Fizički terapeuti, radni terapeuti, rekreativni terapeuti, medicinske sestre, socijalni radnici, psiholozi i drugi zdravstveni radnici rade kao tim pod koordinacijom fizijatra da zajedno sa pacijentom odluče o ciljevima i razvije plan otpusta koji odgovara stanju osobe.
U akutnoj fazi fizioterapeuti se fokusiraju na pacijentov respiratorni status, prevenciju indirektnih komplikacija (kao što su dekubitusi), održavanje opsega pokreta i održavanje dostupne muskulature aktivnom.
Prognoza
Ozljede kičmene moždine općenito rezultiraju barem nekim neizlječivim oštećenjem čak i uz najbolji mogući tretman. Najbolji prediktor prognoze je nivo i potpunost ozljede, mjereno ASIA skalom oštećenja. Neurološki skor na početnoj evaluaciji urađenoj 72 sata nakon ozljede je najbolji prediktor o tome koliko će se funkcija vratiti. Većina ljudi sa ASIA rezultatom A (potpune ozljede) nemaju funkcionalni motorni oporavak, ali može doći do poboljšanja. Većina pacijenata s nekompletnim ozljedama oporavlja barem neke funkcije. Šanse da povrate sposobnost hodanja poboljšati sa svakom AIS ocjenom pronađenom na inicijalnom pregledu; npr. ASIA D rezultat daje veće šanse za hodanje nego rezultat C. Simptomi nepotpunih povreda mogu varirati i teško je precizno predvideti ishod. Osoba s blagom, nepotpunom ozljedom pršljena T5 imat će mnogo veće šanse da koristi svoje noge od osobe sa teškom, potpunom ozljedom na potpuno istom mjestu. Od nepotpunih SCI sindroma, Brown-Séquardov sindrom i sindrom centralne moždine imaju najbolju prognozu za oporavak, a prednji sindrom pupčane vrpce ima najgoru.
Utvrđeno je da ljudi s netraumatskim uzrocima SCI imaju manju vjerovatnoću da pretrpe potpune ozljede i neke komplikacije kao što su dekubitus i duboka venska tromboza, te da imaju kraći boravak u bolnici. Njihovi rezultati na funkcionalnim testovima bili su bolji od onih kod ljudi sa traumatskim SCI po prijemu u bolnicu, ali kada su testirani po otpustu, oni sa traumatskim SCI su se poboljšali tako da su rezultati obje grupe bili isti. Pored kompletnosti i stepena povrede, godine starosti i istovremeni zdravstveni problemi utiču na to u kojoj meri će osoba sa SCI moći da živi samostalno i da hoda. Međutim, općenito gledano, ljudi sa ozljedama L3 ili niže vjerovatno će moći funkcionalno hodati, T10 i niže da hodaju po kući sa potporom, a C7 i niže da žive samostalno. Nove terapije počinju da pružaju nadu za bolje rezultate u pat oboljelih od SCI, ali većina je u eksperimentalnoj/translacijskoj fazi.
Draškovići
mini|250px|Reljefni grb porodice Drašković Draškovići su hrvatska plemićka porodica koja je kroz niz vijekova imala značajnu ulogu u političkom, društvenom i kulturnom životu hrvatske države u svim njenim aspektima postojanja (od personalne unije s Ugarskom preko sastavnog dijela habsburške monarhije do rascijepljene pokrajine u prvoj južnoslavenskoj državi).
Historija
U jednom dokumentu iz 1520. godine pominje se ime Bartol Drašković Kninjanin, što upućuje na to da je ovaj imao posjede na području Knina. Njega se, ustvari, smatra osnivačem aristokratske grane te porodice. Zbog osmanlijske opasnosti Bartol Drašković je napustio stare porodične posjede i preselio u sjevernije hrvatske krajeve. Njegovi sinovi Juraj, Gašpar i Ivan stekli su solidno obrazovanje, što je, uz ostalo, doprinjelo jačanju njihove moći i uticaja.
Juraj je bio teolog, kardinal i hrvatski ban od 1567. do 1576. godine. Gašpar je od kralja Maksimilijana 1567. godine dobio baronsku titulu, a dvije godine kasnije i dvorac Trakošćan, po kojem su svi kasniji Draškovići dobili naziv "Trakošćanski". Treći Bartolov sin Ivan (I) poginuo je, prema historijskim izvorima, kod odbrane mađarskog Sigeta 1566. godine, boreći se uz bok Nikole Zrinskog Sigetskog. mini|desno|250px|[[Trakošćan, matični dvorac Draškovićâ ]]
Idućih godina i decenija članovi porodice šire svoj uticaj i stiču nove posjede. Tokom 17. vijeka, Draškovići dosižu svoj zenit, posebno za vrijeme Gašparova sina Ivana II (1550-1613.), te njegovog sina Ivana III (1603-1648.), kada su bili najjači i najbogatiji. Obojica su bili hrvatski banovi. Ivan III Drašković bio je poznat kao sposoban vojskovođa, a bio je izabran za ugarskog palatina (1646-1648.). Za njihove zasluge Draškovićima je godine 1631. kralj Ferdinand II dodijelio titulu grofa.
Tokom 17., 18. i 19. vijeka grofovi Draškovići su se odvojili u nekoliko grana i postali vlasnici brojnih posjeda, zamaka i gradskih palača, ne samo u Hrvatskoj, nego i na teritoriji Slovenije, Mađarske, Austrije, Slovačke i Švajcarske. Osim što su dali četiri hrvatska bana, oni su uspjeli biti i visoki crkveni dostojanstvenici (biskupi, kardinali), oficiri najvišeg ranga (generali, podmaršali), te najviši državni funkcionari (ugarski palatin, kraljevski kancelari, kraljevski savjetnici, sudije i drugo). Neki su se, opet, bavili književnim radom ili bili mecene kulture i umjetnosti, a neki reformatori i preporoditelji, kao što je to bio, na primjer Janko Drašković (1770-1856), poznati Ilirac.
NGC 6730
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Despot
Despot je naziv za visoku titulu u Bizantu koja pripada carskim dostojanstvenicima.
IC 498
IC 498 (također poznat kao MCG 1-21-15, PGC 22895 i UGC 4255) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 466 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali pas. Najveći prečnik je 0,90 (122 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (109 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Rudolf Ferdinand Spitaler 11. novembra 1888. godine.
Despot
Titulu despot uveo je car Manuel I Komnen 1163. Titulu despota dodjeljivao je samo car. U početku je dodjeljivana nasljednicima prijestolja, a kasnije i carskoj rodbini i stranim vladarima. Izvan Bizanta, titulu despota dobili su i Stefan Lazarević, Đurađ Branković i Lazar Branković, koji su bili na čelu Srpske despotovine.
IC 498
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Despot
Tradicija despota u Srbiji postojala je i u doba cara Dušana, koji je unaprijeđivao svoje podanike u despote kao što su bili Jovan Oliver i drugi, ali sa raspadom Srpskog carstva ta tradicija je nestala.
NGC 3757
NGC 3757 (također poznat kao MCG 10-17-26, PGC 35955 i UGC 6584) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 53 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,10 (17 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (17 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 18. marta 1790. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Aleksa Bojović
Aleksa Bojović "Brko" (11. septembar 1906 – 12. februar 1943) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.
Biografija
Rođen je 11. septembra 1906. u selu Kasindo, kod Ilidže. Poticao je iz ugledne zemljoradničke porodice. Nije imao mogućnosti za školovanje, pa je poslije osnovne škole ostao na selu. Bavio se zemljoradnjom, ali je i aktivno radio na svom samoobrazovanju. Čitao je dosta knjiga, među kojima i naprednu literaturu. Postepeno je došao u dodir s komunistima i ostalim revolucionarnim radnicima, pa se postepeno uključio u razne akcije, koje je organizovala ileglna Komunistička partija Jugoslavije (KPJ). Posebno je bio aktivan u vrijeme parlamentarnih izbora 1938, kada se s mladim komunistima uključio u brojne političke akcije, a zatim u prenošenje ilegalnog partijskog materijala, u sklanjanju i čuvanju ilegalaca, u radu sa seljacima i dr. Godine 1940. je zbog svoje aktivnosti bio primljen u članstvo KPJ.
Nakon kapitulacije Jugoslovenske vojske, u kratkotrajnom Aprilskom ratu, 1941, organizovao je skupljanje oružja i municije i sklanja na sigurna mjesta. Potom je aktivno učestvovao u pripremama oružanog ustanka. Posebno se angažovao na upozoravanju seljaka da se čuvaju ustaških patrola i da se ne predaju, već da se sklanjaju, jer će ubrzo početi oružana borba. Nakon napada Njemačke na Sovjetski Savez, 22. juna 1941, prešao je u ilegalnost i sklonio se iz svoga sela. Nakon otpočinjanja oružanog ustanka, među prvima je organizovao svoju udarnu grupu i s njom otpočeo najprije diverzije, a zatim i akcije na neprijateljske patrole, stanice i manje posade.
Već od prvih akcija, Brko se istakao kao izuzetno hrabar borac, koji se od ostalih izdvajao svojom pojavom i smirenošću, hladnokrvnošću i izuzetnim osjećanjem za procjenu situacije. Još za života je postao legenda, a njegovi podvizi su služili drugim borcima kao inspiracija. Među njegovim istaknutim akcijama ističu se – napad na jaku domobransku posadu u planinarskom domu na Jahorini, 29. augusta 1941, kad je samo s jednim borcem, bez municije, zarobio oko 20 domobrana koji su se povlačili; zatim u borbi na Klancu, kada je, kao komandant Trebevićkog bataljona, oktobra 1941, s nekoliko svojih boraca prihvatio borbu sa 150 ustaša koje je, poslije kratke borbe, natjerao u bjekstvo i dr. Impresivan je bio i njegov napad na oklopni voz kod Žepče, kada je skočio na njega i golim rukama uhvatio cijev mitraljeza, a njegovi borci, sljedeći primjer svog komandanta, priskočili su mu u pomoć i tako prisilili neprijatelja na predaju, a zatim oslobodili i varošicu Žepče.
Kao komandant bataljona u Desetoj hercegovačkoj udarnoj brigadi, februara 1943. je učestvovao u borbama oko Prozora, u kojima je bio teško ranjen. Na putu od Vlašića prema Prozoru je umro 12. februara 1943. kao teški ranjenik.
Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije, 20. decembra 1951, proglašen je za narodnog heroja.
Njegovi posmrtni ostaci su 1949. prenijeti u Sarajevo i sahranjeni u Grobnici narodnih heroja u Velikom parku. Ova grobnica je novembra 1981. bila prenesena u novoizgrađeni spomen-park na Vracama.
Spisak filmova
Ovaj spisak filmova ide po abecednom, a ne hronološkom redu; dakle, nazive upisivati prema prvom slovu (npr., Ničija zemlja ide pod "N"). U samim člancima koristiti već postojeće šablone.
9K115 Metis
9K115 Metis (NATO naziv AT-7 Saxhorn) je naziv za sovjetski prijenosni protivoklopni raketni sistem.
Dizajn
Sistem Metis je namjenjen za uništavanje tenkova, oklopnih vozila, bunkera, utvrđenih objekata i drugih nepokretnih i pokretnih ciljeva na zemlji na daljinama do 1000 m. Sistem 9K115 Metis se sastoji od:
Vickers MBT
Vickers MBT naziv je za seriju glavnih borbenih tenkova koje je proizvodila britanska kompanija Vickers-Armstrongs za potrebe izvoza. Tenk je koristio već oprobanu opremu kao što su top L7 105 mm sa tenka Centurion ili Leylandov L60 motor koji je mogao koristiti više tipova fosilnih goriva, zatim prijenos i protivpožarni sistem sa Chieftain. Indija je pod licencom proizvodila ova tenk pod nazivom Vijayanta.
9K115 Metis
Dizajn
Raketa 9M115 ima poluautomatsko vođenje (operater održava ciljnik nišana na cilju, a podaci za vođenje se automatski primaju i prenose na raketu putem mikrokabela). Smještena je u hermetički zatvorenom transportno-lansirnom kontejneru koji se prije lansiranja postavlja na lanser 9P151. Kumulativna bojeva glava mase 2,5 kg probija oko 500 mm homogenog čeličnog oklopa pod uglom od 90 stepeni. Raketni motor na čvrsto gorivo ubrzava raketu do maksimalnih 223 m/s. Minimalni domet projektila je 40 m, a maksimalni 1000 m.
Vickers MBT
Historija
Tenk je projektovan prvenstveno za snabdijevanje oružanih snaga srednje razvijenih zemalja koji bi u poređenju s drugim tenkovima trebao biti učinkovit ali i jeftiniji. Vickers MBT proizilazi iz projekta 24 tona teškog tenka naoružanog topom 20-pdr namijenjenog za izvoz. U početku je bilo planirano da bude naoružan raketama Vickers Vigilant, ali od toga se poslije odustalo pohjavom britanskog topa L7 105 mm u britanskim, američkim i njemačkim nacrtima tenkova, jer je tenk bio manje efikasan, ali ipak prevelik za izviđačku ulogu, pa se radilo na izmjenama. Iako je imao dvostruko veći oklop od lahkih tenkova i dalje je bio 12 tona lakši od Centuriona, a samim tim i mobilniji od njega. Po projektu se koristio motor i transmisija sa tenka Chieftain. Razvoj tenka se poklopio sa sporazumom sa Indijom 1961. godine za proizvodnju novog tenka i pomoći izgradnje i uspostave nove fabrike ze proizvodnju istog.
Milan Pilipović
Milan Pilipović (18. januar 1919 – 22. august 1941) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.
Vickers MBT
Historija
Prvi prototip tenka završen je 1963. godine, a 1964. godine jedan prototip je poslan u Indiju. Okloptenka je izrađen na osnovu valjanog homogenog čelika. 70 primjeraka prodano je Kuvajtu, a mnoge modifikovane verzije su izrađivane u Indiji.
Milan Pilipović
Biografija
Rođen je 18. januara 1919. u selu Gunjevcima, u Knešpolju, kod Kozarske Dubice. Osnovnu i srednju poljoprivrednu školu je završio u Križevcima. Prva saznanja o radničkom pokretu je dobio od svog oca Đure, nekadašnjeg rudara iz ruskih rudokopa i člana Socijaldemokratske partije. U vrijeme specijalizacije u banjalučkoj poljoprivrednoj školi uključio se u radnički pokret.
Vickers MBT
Vickers Main Battle Tank Mark 1
Osnovna verzija težine 38 tona, naoružana topom 105 mm.
9K115 Metis
Dizajn
Sistemom Metis se gađa iz ležećeg stava sa tronošca ili sa ramena. Raketa se može lansirati i iz zatvorenog prostora, ali treba voditi računa da iza lansera bude najmanje 6 m slobodnog prostora i da je zapremina prostorije veća od 100 m3.
Vickers MBT
Vickers Main Battle Tank Mark 2
Projekat tenka koji je trebao biti naoružan sa 4 protivoklopne vođene rakete tipa Swingfire.
Milan Pilipović
Biografija
Poslije odsluženja vojnog roka, zaposlio se kao tehničar Poljoprivredne škole u Bosanskoj Dubici. Kada je primljen u članstvo Komunističke partije Jugoslavije, septembra 1940, na sastanku partijske ćelije u Međuvođu, dobio je zadatak da formira gradsku partijsku organizaciju u Bosanskoj Dubici. Za vrlo kratko vrijeme Milan je uspio da formira prvu partijsku ćeliju i postao je njen prvi sekretar.
Vickers MBT
Vickers Main Battle Tank Mark 3
Prototip verzije Mk 3 je proizveden 1975. godine i u malo čemu se razlikovao do Mk 1 verzije. Glavna razlika je bila u motoru. Mk 3 je bio opremljen Roll-Royce CV12 TCA motorom od 800 KS ili General Motor Detroit 12V-71T dizelskim motorom. Povećana je depresija cijevi s -7 ° na -10 °. Prvu narudžbu Mk 3 poslala je Kenija 1977. godine. Mk 3 dostavljeni Keniji između 1977. i 1981. godine bili su opremljeni Pilkington PE Condor kombinovanom dnevno-noćnim vizirom i poboljšanim nišanom topa. Mk 3 za nigerijsku vojsku se počeo proizvoditi 1981. godine su bili opremljeni laserskim daljinometrom Vickers Instruments L23 sa ugrađenim Simrad LV352 laserom.
9K115 Metis
Dizajn
Raketni sistem 9K115 Metis poslužuju dva vojnika. Operater nosi lanser i jednu raketu, dok pomoćnik nosi tri rezervne rakete.
Milan Pilipović
Biografija
Lako je uspostavljao kontakte i imao veliku moć uticaja na ljude, bio je dobar propagator revolucionarnih ideja i organizator političkih akcija. Da bi onemogućili njegovu partijsku aktivnost, organi vlasti su ga premjestili u Veliku Kladušu, ali se Milan brzo snašao u novoj sredini i povezao s komunistima.
Vickers MBT
MARK 3 AVLB
Inžinjerska verzija poznata i kao Vickers AVLB opremljena hidrauličkim lansirnim mostom dužine 13,41 metar.
Milan Pilipović
Biografija
Kao rezervni oficir, vrativši se, sredinom aprila 1941, iz kratkotrajnog Aprilskog rata, krenuo je u obilazak partijskih organizacija, s ciljem da se organizuje otpor prisilnom pokatoličavanju Srba i raspirivanju razdora i mržnje, da se spriječi predaja oružja i odlazak na rad u Njemačku.
9K115 Metis
Dizajn
Daljim razvojem sistema Metis nastao je protivoklopni kompleks 9K115-2 Metis-M (NATO naziv AT-13 Saxhorn). Metis-M koristi isti lansirni uređaj (9P115), ali novu i efikasniju raketu 9M131. Projektil 9M131 ima tandem-kumulativnu bojevu glavu koja probija reaktivni oklop i 800 mm homogenog čeličnog oklopa. Minimalni domet projektila je 80 m, a maksimalni 1500 m. Za sistem Metis-M razvijena je i raketa sa bojevom glavom punjenom plinskim eksplozivom, koja je izuzetno efikasna u borbi protiv ljudstva, utvrđenih objekata i neoklopljenih vozila.
Milan Pilipović
Biografija
Prvih dana jula 1941. Milan je došao na područje bosansko-krupskog sreza, sa direktivom o podizanju ustanka. U Rujiškoj, gdje je najviše boravio, okupljao je ljude i pripremao ih je za prve akcije. Tu je organizovao štampanje i rasturanje radio-vijesti koje su demantovale Njemačku propagandu o propasti Sovjetskog Saveza. Vršio je direktne pripreme za ustanak: evidentirao je raspoloživo oružje, izabrao vojne povjerenike i formirao štabove u Rujiškoj, Čađevici, Blatini i Suvaji. Njegova aktivnost nije prošla nezapaženo, pa su ustaške vlasti raspisale potjernicu za njim.
Vickers MBT
MARK 3 ARV/ARRV
Tenk za izvlačenje opremljen sajlama, vitlom, kukom, dizalicom.
Milan Pilipović
Biografija
U selu Osredeku, Milan je upao u ustašku zasjedu. Borio se dok je imao municije, a onda je skočio u rijeku Unu, s namjerom da se prebaci na drugu stranu. Ali u šipražju na obali ga je čekala i druga zasjeda. Vezan je i doveden u Bihaćku kulu, tada već prepun ustaški zatvor.
Pošto su u njegovom džepu pronašli proglas Centralnog komiteta KPJ kojim se poziva narod na ustanak, ustaše su očekivale da će od njega saznati mnogo. Međutim, Milan im je samo priznao da je član KPJ i rekao da im više ništa neće reći. Strijeljan je 22. augusta 1941. u Bihaću.
Ukazom predsjednika Federativne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 27. novembra 1953, proglašen je za narodnog heroja.
Vickers MBT
MARK 3(M)
Modernizacija tenka iz 1990tih godina koja u uključuje eksplozivno-reaktivni oklop ROMOR-A ili Vickers Defence Systems VARMA Series 2 sa prednje strane trupa i kupole tenka. Pozicija nišandžije je bila opremljena sa dnevno-termalnim vizirom sa daljinskim zaslonom za komandira tenka. U aprilu 1997. godine dodan je modularno dnevno-noćni panoramski periskop Officine Galileo. Također je ugrađen i GPS LIRD-2 laserski upozoravajući sistem.
Vickers Main Battle Tank Mark 4 (Valiant)
1977. godine Vickers je izradio projekat za tenk koji je imao Chobham zaštitu. Ovaj prvi prototip je bio poznat pod nazivom Vickers Main Battle Tank Mark 4, bio je naoružan sa topom L7 105 mm. 1978. prošao je tstiranja sa Roll-Royce CV12 TCA motorom od 1000 KS i sa General Motors Detroit 12V-71T dizelskim motorom od 915 KS. Prototip Mk 4 je izložen na izložbi oprme britranske vojske 1980. godine zajedno sa maketom kupole naoružane topom 120 mm L11. Do 1982. tenk je prošao opsežna ispitivanja sa novom kupolom što je predstvaljalo radikalnu izmjenu i uključivalo je ugradnju tadašnje najmodernije opreme.
Osnovna konstrukcija trupa tenka je izrađena od aluminija što je imalo za posljedicu optimalnu upotrebu Chobham oklopa u ukupnoj masi od 47 tona. Chobham oklop osim sprijeda, postavljen je i na bočne strane tenka. Kupola je izrađena od zavarenih čeličnih ploča sa čije prednje i bočnih strane je ugrađen sloj Chobham oklopa.
Nišandžija je bio opremljen sa
Reference
teleskopskim laserskim nišanom Vickers Instruments L30 i glavnim nišanom. Vizir je bio monokularan sa uvećanjem do 10 puta, bio je opremljen sa laserskim daljinometrom Neodimium-YAG i katodnom cijevi za ubrizgavanje podataka o kontroli vatre. Osim toga nišandžija je bio opremljen i sa periskompskim nišanom Vickers Instruments GS10. Komandir tenka je raspolagao sa 6 fiksnih periskopa kako bi imao preglednost oko tenka, dok je njegov glavni vizir bio francuski SFIM VS580-10 žirostabilizovani panoramski vizir. Također je tenk bio opremljen sa žirostabilizovanom Philips UA 9090 termovizijom postavljenom na krov kupole.
Vickers Main Battle Tank Mark 7
Vickers Mk 7 sastojao se od treće generacije Vickers Valiantove kupole postavljene na šasiji koju je dobavljao njemački Krauss-Maffei. Tenk je bio opremljen digitalnim SUP-om Marconi, SFIM panormaskim vizirom i Philipsovim termalnim vizirom druge generacije. Mark 7 verzija je opremljena sistemima na osnovu kojih je smanjena vidljivost tenka noćnim nišanima i termovizijama neprijateljskim tenkovima. Ti sistemi obuhvataju sloj IC reflekcije te sistem miješanja izpušnih gaslova sa hladnim zrakom.
NGC 594
NGC 594 (također poznat kao IRAS 01305-1647, MCG -3-5-5 i PGC 5769) je galaksija koja je udaljena oko 249 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,40 (101 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (43 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Stanisław Lem
Stanisław Herman Lem (fonetski: Stanislav Herman Lem) bio je poljski pisac naučne fantastike, mada je pisao i satirična djela, kao i djela iz filozofije. Prodato je preko 27 miliona primjeraka njegovih knjiga, a prevođen je na 41 jezik. Jedno vrijeme je bio najčitaniji autor naučne fantastike neengleskog govornog područja.
Biografija
Godine 1932. započinje gimnazijsko školovanje u Lavovu i maturira 1939. Od 1940. do 1941. studira na Medicinskom univerzitetu u Lavovu. Posle njemačke okupacije Lavova 1942. počinje da radi kao mehaničar i varioc. Poslije sovjetskog zauzimanja Lavova 1944. nastavlja studije medicine. Godine 1946. u okviru procesa repatrijacije s porodicom se seli u Kraków.
Atlantski okean
desno|Sjeverni i Južni Atlantski okean Atlantski okean ili Atlantik, drugi je najveći okean na Zemlji. Sa površinom od 106.460.000 km2 zauzima oko 20 % površine Zemlje i oko 29 % površine vode. Atlantski okean razdvaja Stari od Novog svijeta''.
Stanisław Lem
Biografija
Godine 1973. dobija nagradu Ministarstva kulture i umjetnosti za književnost i postaje počasni član Udruženja pisaca naučne fantastike Amerike. 1976. u Poljskoj dobija Državnu nagradu prvog stepena u oblasti književnosti. Počasni doktorat Vroclavske politehnike dobija 1981. Iste godine u Poljskoj je zavedena vojna uprava i Lem 1982. odlazi na godišnju stipendiju u Zapadni Berlin na Wissenschaftkolleg. Od 1983. do 1988. živi u Beču. Godine 1988. vraća se u Poljsku, a 1991. dobija austrijsku nagradu "Franc Kafka". Tri godine kasnije postaje član poljske akademije umjetnosti, 1996. dobija Orden sa bijelim orlom, a 1997. postaje počasni građanin Krakówa. 1998. dobija počasne doktorate Univerziteta u Opolu (Poljska), Lavovskog državnog medicinskog univerziteta (Ukrajina) i Jagelonjskog univerziteta (Kraków).
Atlantski okean
Atlantski okean je od sjevera prema jugu izduženi bazen u obliku slova S, koji se u području ekvatorskih protivstruja na približno 8° sjeverne geografske širine može podijeliti na sjeverni i južni dio.
Stanisław Lem
Biografija
Umro je u Krakówu 27. marta 2006.
Atlantski okean
Etimologija
Prvo poznato spominjanje Atlantskog okeana datira iz još iz djela Stesihorusa, negdje polovinom 6. vijeka p.n.e. Isti se spominje i u Herodotovoj Historiji oko 450. godine p.n.e. kao more izvan Herodotovih stubova, odnosno more koje počinje izvan Gibraltarskog moreuza. S druge strane, naziv okeana potiče iz grčke mitologije i znači "Atlasovo more", prema Atlasu, jednom od Titana.
Granice i opći podaci
Međunarodna hidrografska organizacija je definisala granice mora i okeana 1953. godine, ali su neke od granica mijenjane, a neke definicije još uvijek nisu dobile općeprihvaćeno značenje.
Prema ovoj organizaciji, granice Atlantskog okeana se definišu na sljedeći način: Na zapadu ga omeđuju Sjeverna i Južna Amerika, na sjeveru je preko Danskog prolaza, Grendlandskog, Norveškog i Barentsovog mora povezan sa Arktičkim okeanom. Na istoku je ograničen Evropom, Gibraltarskim moreuzom (preko kojeg je povezan sa Sredozemnim morem) i Afrikom, a na jugoistoku se spaja sa Indijskog okeana pri čemu granica ide 20. meridijanom istočne geografske dužine, od rta do Antarktika.
Od godine 1914. postoji i veza sa Pacifikom kroz Panamski kanal. Granica s Arktičkim okeanom ide po izlomljenoj liniji od Grenlanda do najjužnijih dijelova Svalbarda i nazad na jug do Norveške.
Zajedno sa susjednim morima obuhvata površinu od oko 106.460.000 km2; a bez njih 82.362.000 km2. Površina kopna sa kojeg se rijeke slijevaju u Atlantski okean je dvostruko veća od površine kopna koje napaja Tihi i Indijski okean zajedno. Zapremina Atlantskog okeana sa susjednim morima je oko 354.700.000 km3, a bez njih oko 323.600.000 km3.
Prosječna dubina Atlantika i susjednih mora je 3.332 m; a bez njih čak 3.926 m. Najdublja tačka, 8.605 m, nalazi se u Portorikanskoj brazdi. Širina okeana kreće se od 2.848 km između Brazila i Liberije do oko 4.830 km između SAD-a i sjeverne Afrike.
Obala Atlantskog okeana je razvedena, s brojnim zalivima i morima, uključujući Karipsko more, Meksički zaliv, Zaliv St. Lawrence, Sredozemno more, Crno more, Sjeverno more, Baltičko more, Norveško more i Weddellovo more. Među ostrvima Atlantskog okeana ističu se Svalbard, Grenland, Island, Velika Britanija, Irska, Veliki i Mali Antili, Fernando de Noronha, Azori, Madeira, Kanarska ostrva, Zelenortska Ostrva, Bermuda, Karibi, Ascension, Sveta Helena, Tristan da Cunha, Falklandska ostrva i Južna Georgia.
Bistrica (Saranda)
Bistrica (alb. Lumi i Bistricës) je rijeka na jugozapadu Albanije.
Rijeka svoj tok završava u Jonskom moru kod grada Sarande. Naziv je slavenski i znači bistra rijeka.
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima 1988.
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima 1988. održano je 13. marta na letaonici "Heini Klopfer" u njemačkom Oberstdorfu (tada u sklopu Zapadne Njemačke). To je Oberstdorfu bilo treće domaćinstvo nakon 1973. i 1981.
Rezultati
Napomena: Održane su samo 2 serije.
IC 2090
IC 2090 (također poznat kao ESO 361-?8) je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Dlijeto. Ovaj objekat je zapisao Lewis Swift 5. oktobra 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Vojin Mitrović
Vojin Mitrović (Brodac Donji, Bijeljina, 27. 4. 1961.) je srpski političar i bivši ministar komunikacija i prometa Bosne i Hercegovine.
Biografija
Vojin Mitrović rođen je 27. aprila 1961. od oca Rajka i majke Marije. Rođen je u selu Brodac Donji, kod Bijeljine. Osnovnu i srednju školu završava u rodnom mjestu, a zatim odlazi na Fakultet tehničkih nauka u Novom Sadu gdje je stekao diplomu mašinskog inžinjera. Magistrirao je 1999. godine, a doktorirao 2007. godine. Nakon diplomiranja 1984. godine kratko je radio kao asistent na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu. Posle toga počinje da radi u fabrici "Majevica" u Bačkoj Palanci. Sledeće radno mjesto mu je u Fabrici savitljivih cijevi i vratila "Panaflex", koja je tada poslovala pod imenom "UNIS Mladost". Tu je radio do 1992. godine kada dolazi na funkciju direktora svoje novoosnovane firme "Oktan promet". Nakon devet godina u procesu privatizacije kupuje jedan dio "Panaflexovih" akcija, a 2007. godine njegova firma kupuje dio tog preduzeća.
U svom vlasništvu ima i firme "Šipad komerc" i "Oktan promet". Obje firme se nalaze u Bijeljini. Ove firme imaju akcije u javnim preduzećima "Pošte Srpske", "Komunalac a. d. Bijeljina" i "PD Semberija".
Član Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) postao je 2005. godine, da bi 2012. godine istupio iz nje. Pred Opće izbore u Bosni i Hercegovini dvije godine kasnije postaje član Narodnog demokratskog pokreta (NDP), te na tim izborima u oktobru dobija poslanički mandat u Narodnoj skupštini Republike Srpske. Međutim, mjesec dana nakon izbora istupa iz NDP-a i postaje opet član SNSD-a.
Član je Nadzornog odbora bijeljinskog javnog preduzeća "Komunalac".
492. p. n. e.
Godina '''492. p. n. e.''' je bila godina predjulijanskog rimskog kalendara. U Rimskom Carstvu bila je poznata kao Godina konzulstva Macerina i Augurina (ili, rjeđe, godina 262. Ab urbe condita). Oznaka 492. p. n. e. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
mini|Grčko-perzijski ratovi; Mardonijev pohod označen smeđom bojom
Beričevo
mini|280px|Beričevo, rimokatolička crkva "Sv. Križ" Beričevo je naseljeno mjesto u sastavu općine Dol pri Ljubljani, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Bežigrad.
Pedagogija
Pedagogija je nastala od grčke riječi paidagogos. Paidagogos je bio rob koji je dijete svog gospodara vodio od kuće do škole, u igri i šetnji. Danas pod pedagogijom podrazumijevamo modernu društvenu znanost koja se bavi problemima proučavanja odgoja i obrazovanja djece i omladine u određenom društvu.
NGC 2294
NGC 2294 (također poznat kao IRAS 06478+3335, MCG 6-15-14 i PGC 19729) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 235 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Blizanci. Najveći prečnik je 0,80 (55 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio George Johnstone Stoney 22. februara 1849. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.