cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Površinski napon
Uzrok
Kao rezultat smanjenja površine, površina će poprimiti najglađi mogući oblik (matematički dokaz da "glatki" oblici minimiziraju površinu oslanja se na upotrebu Euler–Lagrangeove jednačine). Pošto bilo koje zakrivljenje na obliku površine rezultira većom površinom, također će reultirati i višom energijom. Na kraju će površina potiskivati svako zakrivljenje.
Dodirni uglovi
Pošto ni jedna tečnost ne može dugo opstati u savršenom vakuumu, površina bilo koje tečnosti i granica između te tečnosti i nekog drugog medija. gornja površina bare, na primjer, je granica između vode iz bare i zraka. Površinski napon, tada, nije osobina samo tečnosti, nego i osobina granice te tečnosti sa drugim medijem. Ako je tečnost u spremniku, tada, osim granice tečnost-plin na gornjoj površini, postoji, također, granica između tečnosti i zidova spremnika. Površinski napon između tečnosti i zraka obično je različit (veći) od površinskog napona sa zidovima spremnika. A gdje se dvije površine sreću, njihova geometrija mora biti takva da se sve sile uravnoteže.
Gdje se dvije površine sreću, one formiraju dodirni ugao,, koji je ugao kojeg tangenta na površinu pravi sa čvrstom površinom. Dijagram na desnoj strani prikazuje dva primjera. Naponske sile su prikazane na granicama tečnost-zrak, tečnost-čvrsto tijelo i čvrsto tijelo-zrak. Primjer lijevo prikazuje slučaj kada je razlika između površinskog napona tečnost-čvrsto tijelo i čvrsto tijelo-zrak,, manja od površinskog napona tečnost-zrak, , ali je i pored toga pozitivna, to jest
Na dijagramu, i vertikalne i horizontalne sile moraju se poništitiu istoj tački. Horizontalna komponenta od se poništi sa adhezivnom silom,.
The more telling balance of forces, though, is in the vertical direction. Vertikalna komponenta od mora poništiti silu,.
Pošto su sile direktno proporcionalne njehovim površinskim naponima (respektivno), imamo da je:
Ovo znači da je, uprkos poteškoćama u direktnom mjerenju razlike između površinskih napona tečnost-čvrsto tijelo i čvrsto tijelo-zrak,, moguće zaključiti koliko oni iznose pomoću mjerenja dodirnog ugla (koji se lahko izmjeri), , ako je površinski napon tečnost-zrak, , poznat.
Isi odnos postoji i kod dijagrama na desnoj strani slike. Ali u ovom slučaju vidimo da je, zbog činjenice da je dodirni ugao manji od 90°, razlika površinskog napona tečnost-čvrsto tijelo/čvrsto tijelo-zrak mora biti negativna:
Posebni dodirni uglovi
Uočite da je, u posebnom slučaju granice voda-srebro, gdje je dodirni ugao jednak 90°, razlika površinskog napona tečnost-čvrsto tijelo/čvrsto tijelo-zrak difference jednaka nula.
Drugi posebni slučaj je kada je dodirni ugao 180°. Voda sa posebno pripremljenim teflonom približno ima tu vrijednost dodirnog ugla. Dodirni ugao od 180° pojavljuje se kada je površinski napon tečnost-čvrsto tijelo tačno jednak površinskom naponu tečnost-zrak.
Tečnost u vertikalnoj cijevi
mini|160px|desno|Dijagram živinog barometra
Ako je cijev dovoljno uska, a adhezija tečnosti prema njenim zidovima dovoljno jaka, površinski napon može vući tečnost uz cijev, što predstavlja fenomen poznat pod nazivom kapilarni efekt. Visina na koju je stubac tečnosti podignut računa se preko formule:
AK-63
AK-63 je mađarska varijanta AKM automatske puške, uvedena je u operativnu upotrebu kao osnovna puška mađarske vojske 1977. AK-63 je zamijenio stariju pušku AMD-65.
Opis
AK-63 je gotovo identičan sovjetskom AKM-u razlikuje samo po obliku pištoljskog rukohvata i oznakama, a kasniji modeli dobivaju prednje pištoljske rukohvate, podkundake od prešana čelična lima, kompenzatore trzaja - skrivače plamena, kraće cijevi i rasklopne kundake tipa „štaka“.
Upotreba
AK-63 je osim zemalja Varšavskog pakta našao upotrebu u zemljama bivše SFRJ, Bliskog istoka, Afrike i Južne Amerike.
Irak je pod vodstvom Sadama Huseina bio prvi veliki inostrani naručilac AK-63 puške, te je ona uvedena u upotrebu iračke vojske 1979. Prvo borbeno krštenje puška je imala tokom Iransko-iračkog rata osim Iraka upotrebljavana i od strane Iranske vojske i Iranske revolucionarne garde koji su zarobljeni od Iraka, ali i po njihovim informacijama nabavljani preko Libije i Sirije.
Sanidinstička vlada Nikaragve je također nabavila ove puške te ih koristila u tamošnjim sukobima. Također značajna količina je prodana u El Salvador, ali je i korištena od strane militanata u Somaliji i Zambiji. AK-63 je u znatnoj količini u 22.000 komada prodan Hrvatskoj tokom 1990. i 1991. godine na osnovu čega je u javnosti izašao video snimak hrvatskog mistra odbrane Martina Špegelja.
Sokoline
Sokoline je naseljeno mjesto u sastavu općine Kotor Varoš, Bosna i Hercegovina.
NBA 1993/1994.
NBA sezona 1993-94 je bila 48. sezona NBA lige.
NGC 925
NGC 925 (također poznat kao IRAS 02243+3321, MCG 5-6-45, PGC 9332 i UGC 1913) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 25 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Trokut. Najveći prečnik je 10,50 (78 hiljada sg) a najmanji 5,9 uglovnih minuta (44 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. septembra 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3237
NGC 3237 (također poznat kao MCG 7-22-3, PGC 30610 i UGC 5640) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 325 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,30 (123 hiljade sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (123 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 18. marta 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
3. juli
3. juli / srpanj (3. 7) jest 184. dan godine po gregorijanskom kalendaru (185. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 181 dan.
Srpska akademija nauka i umjetnosti
mini|400px|desno|Zgrada SANU, Knez Mihailova 35, Beograd Srpska akademija nauka i umjetnosti je najviša naučna i prosvjetna ustanova u Republici Srbiji sa sjedištem u Beogradu. Pod imenom Srpska kraljevska akademija (SKA) bila je od svog osnivanja 1886. do 1947, kada je preimenovana u Srpsku akademiju nauka (SAN). Kasnije, zakonom iz 1960. godine, naziv joj je promjenjen u Srpska akademija nauka i umjetnosti (SANU).
Historija
Nakon 60 godina djelovanja pod imenom Srpska kraljevska akademija, ona zakonom od 30. juna 1947. mijenja ime u Srpska akademija nauka. Ovim zakonom promjenjena je i struktura akademije, tako da su od tada, umjesto 4 stručne akademije, postojala 6 odjeljenja:
Od 1998. godine akademija ima 8 odjeljenja jer se odjeljenje prirodno-matematičkih nauka podijelilo na dva odjeljenja: a prije toga se odeljenje društvenih nauka podijelilo također na dva dijela,
Predsjednici SANU
desno|mini|[[Josif Pančić, prvi predsjednik Srpske kraljevske akademije]] Od svoga osnivanja 1887. do danas, predsjednici Srpske kraljevske akademije, Srpske akademije nauka, te Srpske akademije nauka i umjetnosti bili su:
Cvija Trišić
Biografija
Imala je 15 godina kada joj je umro otac, te je na sebe preuzela sve obaveze oko domaćinstva. Kada je počeo Drugi svjetski rat, muža su joj odveli u zarobljeništvo u Njemačku, te ona ostaje sama sa dvoje djece, nakon čega se priključuje antifašističkom pokretu, u kojem je postala istaknuta aktivistkinja.
Bila je prva predsjednica seoskog Antifašističkog fronta žena (AFŽ), a zatim i predsjednica AFŽ-a za Srez Bijeljinu. Obavljala je i dužnost poslanika Skupštine SR BiH u dva mandata. Bila je među prvima koji su 1942. pružala otpor nacistima. Članica je Komunističke partije od 1943. kada se pridružila Majevičkom partizanskom odredu i otišla na front. Pisala je i govorila o položaju žena u Kraljevini Jugoslaviji.
Umrla je 1986. godine u Bijeljini i sahranjena uz počasti koje su pripadale borcima Narodnooslobodilačkog pokreta.
Logaritamska spirala
Definicija
U polarnim koordinatama (r, \theta) logaritamska kriva je zapisivana kao:
ili
gdje je e matematička konstanta osnova prirodnih logaritama, a a i b proizvoljne prirodne konstante. U parametarskom obliku kriva je:
gde su a i b realni brojevi
Spirala ima karakteristiku da je φ između tangente i radijalne linije u tački (r,\theta ) konstanta. Ova karakteristika može biti izražena u diferencijalnim geometrijskim uslovima:
Spira mirabilis i Jakob Bernuli
thumb|Bernulijeva nadgrobna ploča thumb|Poprečni presjek nautilusa Spira mirabilis je latinski naziv za čudesnu spiralu, što predstavlja drugo ime za logaritamsku spiralu. Iako su joj drugi matematičari dali naziv logaritamska spirala, Jakob Bernouli joj je dao ovo specifično ime. On je bio fasciniran ovom posebnom matematičkom osobinom:veličina spirale se povećava, ali njen oblik ostaje nepromenjen povećanjem uzastopnih krivi. Ta osobina se zove samosličnost. Ishod ove osobine je da je Spira mirabilis evoluirala u prirodi, pojavljujući se u određenim rastućim oblicima, kao što je ljuštura nautilusa i suncokretov cvijet. Jakob Bernuli je želeo takvu spiralu ugraviranu na nadgrobnom spomeniku sa natpisom "Eadem mutata resurgo" (Iako promenjen, ostaću isti), ali greškom Arhimedova spirala je stavljena umjesto logaritanske.
Dužina luka krive
Dužina luka L između tačaka M_1 i M_2 iznosi:
Osobine
Logaritamska spirala se može razlikovati od Arhimedove spirale činjenicom da se udaljenost između kružnica kod logaritamske spirale povećava geometrijskom progresijom, dok je kod Arhimedove spirale ta udaljenost konstantna.
Logaritamska spirala je samoslična, i zbog toga se ona, primjenom bilo koje transformacije, podudara sa originalnom netransformisanom spiralom.
Skaliranjem faktora e^{2\pi b}, gdje je b cio broj, sa centrom skaliranja originala, dobija se ista kriva kao original. Druge skale faktora daju krivu koja se rotira od originalne pozicije spirale. Logaritamska spirala je takođe podudarna svojoj evolventi, evoluti i krivi pedale na osnovu njihovih centara.
Sa početkom u tački P i pomjerajući se ka unutrašnjosti duž spirale, može se kružiti oko početne neograničen broj puta ne dodirujući centar. Ipak, ukupna distanca je finalna, kada se izračuna limes \theta teži \infty. Ovu osobinu prvi je uočio Evanđelista Toričeli prije nego što je izmišljen kalkulus. Ukupna distanca je, gdje je r prava linija od distance P do originala.
Logaritamska spirala u prirodi
U prirodi mogu se naći krive koje su slične logaritamskoj spirali:
Pozdrav s tri prsta
mini|200p|Pozdrav sa tri prsta Pozdrav sa tri prsta je pozdrav jednom rukom sa otvorenim palcem, kažiprstom i srednjim prstom. Koriste ga Srbi kao nacionalni pozdrav, slično pozdravu sa dva prsta kojeg koriste drugi narodi, a koji označava pobjedu.
Korištenje
U Srbiji, pozdrav koriste uglavnom mladi. Može se vidjeti kod navijača i sportista kad slave pobjedu. Kada je reprezentacija Srbije i Crne Gore osvojila Svjetsko prvenstvo u vaterpolu 2005. godine, kapiten tima Vladimir Vujasinović je izjavio „hvala vam što ste bili uz nas u teška vremena, dali ste nam snage da osvojimo zlatnu medalju. Ponosan sam na vas, moju zemlju i moj narod“ i pokazao tri-prsta. Kada je reprezentacija Jugoslavije osvojila Evropsko prvenstvo u košarci 1995. godine, cjelokupna Jugoslovenska reprezentacija je podigla tri prsta. Saša Đorđević je, podižući tri prsta, izjavio „Nećemo da provociramo. Samo - to je Srbija, to smo mi, to sam ja - ništa više. To je moj ponos.“
Olimpijske Igre 2008
Beogradski list "PRESS" je objavio fotomontažu originalne fotografije agencije Reuters, gdje su američkom predsjedniku George W. Bush montirana tri prsta uz tekst da je "pozdravio srpske takmičare", umjesto originalne fotografije na kojoj sa svih 5 prstiju pozdravlja američki nacionalni tim.
Gornja Brštanica
Gornja Brštanica je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina. Naselje je udaljeno oko 5 km. od Višegrada.
NGC 7662
NGC 7662 je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 6. oktobra 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1723
NGC 1723 (također poznat kao IRAS 04571-1103, MCG -2-13-29 i PGC 16493) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 172 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 2,60 (130 hiljada sg) a najmanji 1,8 uglovnih minuta (90 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Ernst Wilhelm Leberecht Tempel 12. januara 1882. godine.
NGC 4743
NGC 4743 (također poznat kao ESO 323-21, MCG -7-27-5 i PGC 43653) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 137 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 1,40 (56 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. juna 1834. godine.
NGC 1723
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4743
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kenan
Biblija spominje da je Kenan bio najstariji sin Enoša te unuk Šita. Kenan je rođen kad je Enošu bilo 90 godina.
Njegov unuk bio je Jered.
Kefej (sazviježđe)
Kefej je sazviježđe sjeverne hemisfere. Najsjajnija zvijezda je α Cep (arap. Alderamin) s prividnom magnitudom od 2.44. Prvo otkriće je napravio Ptolomej. Ovo sazviježđe sadrži vansolarne planete koje su otkrivene 1989.
Mitologija
Simbolizira Kefeja, muža Kasiopeje i oca Andromede. Andromedu je spasio Perzej, da ne bi bila žrtvovana morskom čudovištu Ketu, pomoću glave Meduze kojom je čudovište skamenjeno. Istu glavu upotrijebio je kasnije Kefej da bi se odbranio od napadača. Nakon što je skamenio napadače Kefej i Kasiopeja su doživjeli istu sudbinu jer su pogledali u oči Meduze.
Punkart
Punkart je bosanskohercegovačka punk rock grupa. Osnovana je u Tuzli 1998. godine.
Biografija
Punkart nastaje kao tinejdžerska grupa u vrijeme kada je underground scena Tuzle polako zamirala,
Prve pjesme snimaju se u kućnom studiju (12 pjesama) i taj demo dobija naziv "Punkart", a godinu dana poslije grupa snima i demo "Generacija bez budućnosti".
Iste godine, u okviru Baščaršijskih noći, biva proglašen među četrnaest najboljih mladih bendova na području Federacije BiH. 2008. godine.
Punkart se pojavljuje na 14. Internacionalnom Festivalu Zabavne Muzike u Bihaću, te sa pjesmom U Hotelu Zla, osvaja treću nagradu publike.
Godine 2014, Punkart kreće na svoju prvu mini turneju po Srbiji na kojoj će promovisati sve svoje godine postojanja i pokušati predstaviti jedini tuzlanski punk bend.
Godine 2015, singl "Meni je dosta" dobio je premijeru na MTV Adria.
Deseterac
Deseterac u književnosti je stih od deset slogova. Postoje:
Petoiktusni trohejski stih srpske epske narodne pjesme
Petoiktusni trohejski stih srpske epske narodne pjesme (naziva se i epski ili junački deseterac, često se pjeva uz gusle), sa cezurom (pauzom) poslije četvrtog sloga ( nesimetrični ili asimetrični deseterac), nerimovan je stih, sa svim drugim klauzulama izuzev muške. Najzastupljeniji stih srpske poezije, samo se uslovno naziva epski jer se ovaj oblik deseterca često sreće i u lirskoj poeziji. Osobine ovog deseterca su izosilabizam i cezura kao metričke konstante; polukadenca na cezuri kao dominanta; izbegavanje opkoračenja stiha; izbjegavanje jednosložnih akcenatskih cjelina na četvrtom i desetom slogu; većina akcenatskih cjelina pada ispred neparnih slogova pa je posljedica silazna intonacija na krajevima deseterca. Trohejski deseterac u pisanoj poeziji kombinuje se sa katalektičkim desetercem tj. trohejskim devetercem sa muškom klauzulom. Roman Jakobson se bavio proučavanjem srpskog epskog deseterca i on tvrdi da je deseterac indoevropskog porijekla, iako je prvi put zabilježen tek nešto prije sedamnaestog vijeka. Afirmacijom i bilježenjem narodne pjesme, deseterac, uz znatne modifikacije njegove strukture prodire i u pisanu poeziju, tako da postaje najčešći stih srpskog romantizma: uvodi se rima, napušta se kvantitativna klauzula, pojedini deseterci dobijaju individualne oblike ritma (npr. Sarajlija, Njegoš), kombinuje se sa katalektičkim oblikom. Pored toga što krajem devetnaestog vijeka ustupa mjesto drugim stihovima, deseterac će koristiti i pjesnici drugih generacija (npr. Disova "Nirvana") ;
Četvoroiktusni simetrični stih
Četvoroiktusni simetrični stih sa cezurom poslije petog sloga (simetrični deseterac), sa polustihovima od jedne trosložne i jedne dvosložne akcenatske cjeline (3+2 ili 2+3), sa slobodnim rasporedom akcenata, a zastupljen je uglavnom u lirici (lirski deseterac). Pojedini proučavaoci ovaj deseterac nazivaju i daktilotrohej budući da se u njemu često javljaju i amfibraške akcenatske celine. Postoje četiri varijante simetričnog deseterca ili lirskog deseterca: dvije sa simetričnim rasporedom akcenatskih celina u polustihovima: (3+2//3+2 i 2+3//2+3) i dvije sa asimetričnim: (3+2//2+3 i 2+3//3+2);
Desetosložni jampski stih (jamb)
Desetosložni jampski stih (jamb), pretežno sa slobodnom cezurom ili sa cezurom poslioje petog sloga, sa nerjetkim odstupanjima od strogog rasporeda akcenata na parnim slogovima i sa daktilskom ili muškom klauzulom. Ovakav jampski deseterac javlja se u kombinaciji sa jedanaestercem u predbrankovskoj poeziji, a Laza Kostić ga afirmiše podstaknut Šekspirovim stihom i uvodi u dramu, često primjenjujući mušku klauzulu, dok se ovaj deseterac sa daktilskom klauzulom, osim kod Kostića javlja i kod Đure Jakšića ("Otadžbina") ;
Desetosložni stih u silabičkoj versifikaciji francuske poezije
Desetosložni stih u silabičkoj versifikaciji francuske poezije, sa cezurom iza četvrtog, petog ili šestog sloga (npr. "Pjesma o Rolandu", Valéry), dok se iz epike razvio i popularan lirski i didaktički deseterac koji se nalazi kod La Fontaina i Voltaira, a obnavlja u devetnaestom i dvadesetom vijeku.
Hrvatski geografski glasnik
Hrvatski geografski glasnik naučni je magazin Hrvatskog geografskog društva. Magazin je 1929. godine pokrenuo Artur Gavazzi, koji je postao prvi urednik istog. Hrvatski geografski glasnik tako je postao prvi hrvatski specijalizovani naučni geografski magazin. Magazin je u početku objavljivala grupa entuzijasta koji su djelovali u okviru Geografskog odsjeka Hrvatskog naravoslovnog društva.
Prvi broj magazina objavljen je 1929. godine, te nastavlja izlaziti do 1939. godine. U tom je periodu objavljeno deset brojeva od kojih je prvih sedam uredio dr. Artur Gavazzi, a preostala tri izašla su kao trobroj pod uredništvom dr. Otta Spitza i dr. Ive Rubića. Ponovo počinje izlaziti od 1950. pod nazivom Geografski glasnik sve do 1996. godine. Od 1997. godine vraćen mu je prvobitni naziv pod kojim izlazi danas.
Luciano Pavarotti
Luciano Pavarotti (Modena, Italija, 12. oktobar 1935. - Modena, 6. septembar 2007) bio je italijanski tenor.
Hrvatski geografski glasnik
Hrvatski geografski glasnik objavljuje rezultate originalnih teorijskih i empirijskih istraživanja te pregledne članke iz svih geografskih disciplina. Poseban naglasak daje se člancima koji obrađuju prostor Hrvatske. U pravilu se objavljuju članci pisani hrvatskim ili engleskim jezikom, a sažeci su na engleskom ili francuskom jeziku. Magazin registruju ili referišu: CAB Abstracts, Current Geographical Publications, Geobase, Sage Urban Studies Abstracts.
Luciano Pavarotti
Pored José Carreras i Plácido Domingo pripadao je čuvenoj pjevačkoj trojci: "tri tenora".
Biografija
Poticao iz muzičke porodice. Prije nego što se počeo baviti muzikom, bavio se pedagogijom i želio je biti učitelj. To je i radio pune dvije godine na Scuola delle Magistrale. 1956. odlučuje postati pjevač i počinje uzimati časove pjevanja kod Arrigo Pola u Modeni a kasnije i kod Ettore Campogalliani u Mantaui.
Debitovao je 1961. u Reggio nell'Emilia i pobjeđuje na internacionalnim muzičkim takmičenjima. Prvi javni nastup van Italije je imao u Beogradu. Na to slijede pozivi različitih italijanskih, holandskih (Amsterdam) kao i drugih operskih kuća (Beč, Zürich).
1965. je radio u SAD i Australiji sa Joan Sutherland. Godinu poslije, debituje i u milanskoj Skali. Slijede angažmani u Barceloni, Parizu, Londonu i New Yorku.
1981. osniva u Philadelphiji takmičenje mladih pjevača i od tada počinje da smanjuje broj svojih nastupa na bini. To nije važilo i za televizijske nastupe, čak naprotiv, broj koncerata na televiziji se povećao. U toku svjetskog fudbalskog prvenstva 1990., sa José Carreras i Plácido Domingo formira pjevački trio "Tri tenora".
Lucianove pjevačke partnerke su osim Joan Sutherland bile i Montserrat Caballé, Ileana Cotrubas, Kiri Te Kanawa, Maria Chiara i Mirella Freni.
Debi kao režiser, Pavarotti je imao 1988. u venecijanskoj operi (La Favorite od Gaetano Donizetti).
1998. proglašen je UN-ovim Ambasadorom mira, koristeći svoj status da podigne svijest oko tema kao što su AIDS, dječja prava, urbani slamovi i siromaštvo. Sakupio je jako mnogo novaca u humanitarne svrhe i tako zaradio UN-ovu Nanssen medalju koja se svake godine daje osobama ili grupama koje pomažu izbjeglice. 21. decembra 1997. godine je u Mostaru otvorio Muzički centar Pavarotti.
Umro je od raka gušterače 6. septembra 2007. godine, u Modeni.
IC 1525
IC 1525 (također poznat kao IRAS 23567+4636, MCG 8-1-16, PGC 73150 i UGC 12883) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 231 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 1,90 (128 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (94 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 19. augusta 1887. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Hiba Šerbić
Nagrade i priznanja
Hiba Šerbić je dobitnica mnogih priznanja, među kojima su najznačajnija:
Hiba je bila i učesnica Narodnooslobodilačkog pokreta u Bosni i Hercegovini.
Claus von Stauffenberg
Grof Claus von Stauffenberg, puniim imenom Claus Phillip Maria Graf Schenk von Stauffenberg (15. novembar 1907 - 21. juli 1944) je bio njemački aristokrat i oficir Wehrmachta za vrijeme Drugog Svjetskog rata.
Učestvovanje u atentatu na Hitlera
Stauffenberg je na početku svoje karijere fasciniran od ideja nacionalsocijalizma. Na dan preuzimanja vlasti kroz nacionalsocijaliste 30. januara 1933, on organizuje u Bambergu slavlje. Njegovo distanciranje naspram nacionalsocijalizma počinje tek sa „kristalnom noću“ (9./10.11.1938) kada pripadnici SA i SS organizuju prve masovne napade na ustanove, prodavnice i same kuće židovskog stanovništva. Za vrijeme njegovog boravka u vojnoj bolnici poslije ranjavanja u Africi, Stauffenberg se sve više predaje ideji eliminacije Hitlera.
Realnu izvedbu tek vidi sa svojim radom u štabu rezerve i mogućnošću ulaza u vučju jazbinu (Wolfsschanze), te pristupu sastancima sa Hitlerom.
Izmeđe 11-20 jula Staufenberg je izveo tri neuspjela pokušaja atentata, jer je želio istovremeno ukloniti Hitlerove zamjenike Himmlera i Göringa.
20. jula 1944. godine, Stauffenberg u jednoj aktnoj tašni unosi satnu bombu i postavlja je u blizini Hitlera ispod stola od hrastovine i izlazi iz barake. Zbog gužve u baraci nije uspio drugu tašnu postaviti. Još prije detonacije, jedan od oficira (vjerovatno Generalmajor Warlimont ili Jodl) pomjera tašnu malo dalje ispod stola jer mu smeta pri pogledu na kartu. Ovoj slučajnosti Hitler zahvaljuje život u tom momentu.
Operacija "Walküre"
Poslije atentata, Stauffenberg slijeće u Berlin, uvjeren da je Hitler mrtav. Uvjeren u ovo, on moli generalpukovnika Friedricha Fromma da pusti u pokret operaciju “Walküre” (podizanje vojne rezerve u slučaju smrti Hitlera i zauzimanje svih važnih državnih objekata te organizacija i preuzimanje vlasti). U međuvremenu Joseph Goebbels uspijeva razgovarati sa Hitlerom i Fromma uvjeriti da ovaj nije mrtav. Poslije jednog telefoniranja sa Hitlerom, iako je znao za atentat, Fromm hapsi Stauffenberga i daje ga u dvorištu svoje komandature likvidirati.
Trenutak prije nego što je Stauffenberg streljan uzvikno je: "Es lebe das heilige Deutschland!" (bs. Živjela sveta Njemačka!)
Claus, graf Schenk von Stauffenberg je jedan od najvećih primjera borbe protiv Hitlerovog režima unutar njemačke vojske. Kao jedan borac otpora i primjer lojaliteta njemačkoj državi a ne Hitleru, slavi se kao heroj.
4. juli
4. juli / srpanj (4. 7) jest 185. dan godine po gregorijanskom kalendaru (186. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 180 dana.
Zglob
mini|desno|200px|Prikaz lakatnog zgloba Zglob je mjesto spajanja dvije ili više kosti.
Zglobni sistem (Juncturae ili systema articulare) čine zglobovi i njima pridružene kosti i sveze.mini|200px|Uzdužni prikaz zgloba Građa i podjela spojeva između kostiju: Juncturae ossium, spojevi među kostima, dijele se u dvije osnovne grupe prema tkivu koje spaja kosti:
Zglobovi laktova, prstiju i koljena omogućuju kostima pomicanje naprijed natrag, ali ne i ustranu. Zglobovi ramena i kukova osim pomicanja naprijed natrag omogućuju i pomicanje ustranu.
Strukturalna klasifikacija
Prema strukturalnoj klasifikaciji zglobovi se dijele na način kako su međusobno spojene kosti u zglobu. Postoje slijedeći zglobovi:
Funkcionalna klasifikacija
Prema funkcionalnoj klasifikaciji zglobovi se dijele prema stepenu pokretnosti zgloba. Postoje slijedeći zglobovi:
Biomehanička klasifikacija
Prema biomehaničkoj klasifikaciji zglobovi se dijele prema broju kostiju koje učestvuju u stvaranju zgloba. Postoje slijedeći zglobovi:
Synarthrosis, nepokretni koštani spoj
U nepokretnim koštanim spojevima pokreti između kostiju nisu mogući. Prostor između kostiju ispunjava vezivno, hrskavično ili koštano tkivo. Koštani spojevi potpuno su nepomični, u nekim vezivnim spojevima mogući su mali pomaci kostiju, a u hrskavičnim spojevima zbog elastičnosti hrskavice moguća su i razmicanja zglobnih ploha.
Junctura fibrosa, vezivni koštani spoj
Junctura fibrosa najčešća je vrsta nepokretnih spojeva. Veličina pokreta u njemu zavisi od dužine vezivnih vlakana koja spajaju kosti. Vrste vezivnih spojeva jesu: šav, sutura; vezivni spoj, syndesmosis, i međukoštana opna, membrana interossea.
Sutura ili šav
Sutura je vezivni spoj rubova dviju plosnatih lubanjskih kostiju. Prema obliku dijele se na 5 vrsta:
Syndesmosis, spoj vezivnim svezama
Syndesmosis (sindezmoza) povezuje dvije kosti ili dijelove kostiju koji su razmaknuti. Dijele se na vezivne i elastične, u zavisnosti od vrste vezivnog tkiva koje ih izgrađuje. Primjeri vezivnih sindezmoza jesu lig. coracoacromiale ili lig. stylohyoideum, koji se sastoje od samih kolagenskih niti. Primjer elastične sindezmoze jesu ligg. flava, žute sveze između lukova kralježaka. Sindesmoze mogu biti samostalne sveze ili pojačanja zglobne ovojnice. Posebna je vrsta sindezmoze gomphosis (gomfoza), klinasti spoj, u kojemu je jedna kost klinasto usađena u drugu, naprimjer zub u zubnoj šupljini.
Membrana interossea, međukoštana opna
Membrana interossea je široka, tanka vezivna ploča razapeta između kostiju podlaktice i potkoljenice. S nje polaze mišići.
Junctura cartilaginea, hrskavični spoj
Hrskavični spoj mogu izgrađivati dvije vrste hrskavičnog tkiva. Hijalina hrskavica je bijela i gipka. Od nje endohondralnim okoštavanjem nastaju sve kosti, osim nekih kostiju lubanje i dijela ključne kosti. U odraslih se zadržava samo na zglobnim krajevima kostiju kao zglobna hrskavica, na sternalnim krajevima rebara i kao hrskavice u nosu, grkljanu, dušniku i dušnicama. Fibrozna hrskavica ima istu građu kao vezivno tkivo, ali između kolagenskih niti ima hrskavične ćelije i međućelijsku tvar. Fibrozna hrskavica je čvrsta, snažna i gipka, te se razvija na mjestima gdje je vezivno tkivo izloženo velikom opterećenju, naprimjer u međukralješčanim diskovima mini|desno|200px|Izgled intervertebralnog diska, hrskavični zglob.ili zglobnim diskovima kao što su koljeni menisci. Treća vrsta hrskavičnog tkiva, elastična hrskavica, ne nalazi se u hrskavičnim spojevima. Elastična hrskavica obiluje hrskavičnim ćelijama i međućelijskim tkivom u kojemu se nalaze elastične niti. Nalazi se samo u hrskavici vanjskog uha, slušnoj tubi i nekim grkljanskim hrskavicama. Hrskavični spojevi dijele se na tri vrste: cartilago epiphysialis, synchondrosis i symphysis.
Synchondrosis
Synchondrosis (sinhondroza) je hrskavični spoj koji tvori pretežno hijalina hrskavica. Takvih je spojeva više u mlađoj životnoj dobi, a tokom života hrskavicu zamjenjuje koštana tvar. Mali broj sinhondroza ostaje doživotno, naprimjer, spoj između prvog rebra i prsne kosti.
Symphysis
Symphisis (simfiza) je hrskavični spoj koji pretežno tvori vezivna hrskavica. Nazivaju se sekundarnim hrskavičnim spojevima. Obično povezuju simetrične dijelove kostura. U hrskavicu spoja ugrađeno je mnogo kolagenih vlakana i spoj je čvrst, ali i malo pokretan. Primjeri simfiza su međukralješčani diskovi i pubična simfiza. U sredini nekih simfiza tokom života razvija se pukotina, što omogućuje male pomake spojnih tijela, pa se simfize mogu smatrati prijelaznim oblikom između nepokretnih i pokretnih zglobova. U novorođenčadi su desna i lijeva polovina donje čeljusti povezane simfizom, symphysis mandibulae, koja nestane kad dva dijela mandibule okoštaju i spoje se. Njeno mjesto vidljivo je na kosti u odraslih osoba.
Građa zgloba
Zglob ima tri građevne osobitosti: 1) zglobnu šupljinu, 2) hrskavične zglobne plohe i 3) zglobnu ovojnicu. Zglob pojačavaju sveze, ligamenti, koji su ili zasebni ili utkani u zglobnu ovojnicu.
Prošenje krofni
Prošenje krofni je stari je običaj, koji je raširen na blagdan Svih svetih ili Dušni dan u južnom i istočnom Tirolu u Austriji i Italiji. Prerušeni domaći dječaci ili muškarci za recitaciju poezije dobivaju krofne pečene na masti s raznim nadjevima. Ako u kuću uđe mnogo prosjaka za krofne, to obećava dobru i uspješnu godinu. U italijanskoj Pfunderer dolini je ovaj običaj raširen, te se nekada prakticirao 31. oktobra na noć prije Svih svetih, ali je u ovom području prije nekoliko desetina godina premješten na 11. novembar, kako bi se istovremeno obilježavala crkvena slava svetog Martina u Vintlu i okolnim mjestima. Prosjačenje krafni također je rašireno u drugim područjima Južnog Tirola, uključujući doline Ultental i Ahrntal: Tamo, tokom običaja "Pitschele-Singen", grupa muškaraca ide od kuće do kuće devet večeri između Dušnog dana i Martinja i pjevaju pjesme sirotih duša. Kao zahvalu sudionici dobivaju domaće krofne ili svježi domaći kruh.
Zglob
Građevni elementi zgloba
Zglobna hrskavica nalazi se na krajevima kostiju koje se uzglobljuju, i tvori zglobno tijelo, (lat:facies articularis). Zglobna hrskavica nema krvnih žila ili živaca i hrani je samo zglobna tekućina koja zglobnu površinu hrskavice. Hranjive tvari u zglobnu tekućinu dolaze iz kapilara u sinovijskoj ovojnici.
Prošenje krofni
Slijed
Prosjaci krafni maskiraju se maskom za lice od bijelog platna s prorezima za oči i dugim nosom. U manjim grupama ili pojedinačno, prosjaci krofni posjećuju okolna seoska gospodarstva kad padne mrak. Svoju prisutnost najavljuju kucanjem i izgovorima u falsetu. "La inna, Wenns Kropfnbettla sein!" ("Uđite samo ako su to prosjaci krafni!") dobrodošli je poziv od domaćina. Prosjaci krofni bi su zatim predstavili recitovanjem ili pjevanjem, poput:
Zglob
Građevni elementi zgloba
Zglobna ovojnica obavija cijeli zglob i rubovima se najčešće veže za krajeve zglobnih tijela. Omeđuje i štiti zglobnu šupljinu i zglobna tijela, a izgrađuju je dva sloja: vezivni, membrana fibrosa (stratum fibrosum) i membrana synovialis (stratum synoviale). U klinici se pod pojmom zglobne ovojnice ili čahure misli na njen čvrsti vezivni sloj. Unutar kaspule nalazi se šupljina ispunjena sinovijalnom tekućinom. Veće zglobove kao što je koljeno moguće je operirati pomoću artroskopa.
Prošenje krofni
Slijed
Prosjaci krafni zahvaljuju domaćinima razgovorom ili pjesmom i sviranjem uz ples ako bi neko imao harmoniku ili usnu harmoniku. Koriste se sve vrste trikova kako bi se u razgovoru otkrio identitet prosjaka krofni s kapuljačama. Ovi zauzvrat čine zabavnim prevariti porodicu domaćina što je vještije moguće dajući kazališne uloge najboljima.
Zglob
Građevni elementi zgloba
Zglobna se ovojnica na konkavnom zglobnom tijelu veže i vezivnim i sinovijskim listom obično uz rub zglobne plohe, a na konveksnom se veže različito: vezivna se ovojnica obično veže dalje od zglobne plohe, a sinovijalna ovojnica oblaže unutrašnju površinu vezivne ovojnice, a uz rub njenog hvatišta za kost prelazi na dio zglobnog tijela smješten unutar zgloba i veže se na rub zglobne plohe. Sinovijalna ovojnica izgrađuje i sluzne vreće, bursa synovialis, koje se nalaze između zgloba i tetiva mišića ili ligamenta. Te su vreće često povezane sa zglobnom šupljinom. Sinovijalna ovojnica u ramenom zglobu oblaže sluznom ovojnicom, vagina synovialis, tetivu duge glave dvoglavog mišića nadlaktice
Zglobna šupljina je kapilarni prostor između zglobnih ploha, obavijen zglobnom ovojnicom. Zglobna šupljina ne komunicira s vanjskim prostorom, pa je tlak u njoj manji od atmosferskog, što pridonosi međusobnoj priljubljenosti zglobnih ploha.
Dijelovi zgloba koji povećavaju sukladnost zglobnih tijela
Zglobna su tijela obično priljubljena ili utisnuta jedno u drugo, pa među zglobnim plohama nema praznog prostora. Takvi su zglobovi pravilni ili kongruentni. U svakom zglobu obično postoje dvije glatke zglobne plohe. Najčešće je jedna udubljena ili konkavna i zove se zglobna udubina, fossa articularis, a druga izbočena ili konveksna i zove se zglobna glava, caput articulare. Nepravilni ili diskongruentni zglobovi imaju zglobna tijela koja ne priliježu potpuno jedno uz drugo. U takvim zglobovima nalazimo zglobne kolute ili zglobne meniske koji upotpunjuju sukladnost zglobnih tijela. Zglobna šupljina u njima može stvarati zatone, recessus articularis. U zglobovima u kojima su zglobne plohe diskongruentne nalaze se zglobni koluti, zglobni menisci i rubne hrskavice, koji ostvaruju sukladnost između zglobnih ploha.
Discus articularis je vezivnohrskavična okrugla ploča smještena između zglobnih ploha. Zglobni je kolut širokim rubom obično čvrsto srastao s vezivnom opnom zglobne ovojnice i dijeli zglobnu šupljinu na dva dijela.
Zglobni menisk je srpasta vezivnohrskavična ploča, trokutasta oblika na poprečnom presjeku. Vanjska je strana trokuta pričvršćena za vezivnu opnu zglobne ovojnice, a vrh je usmjeren prema sredini zglobne šupljine. Gornja i donja ploha meniska su glatke i omogućuju kretanje u zglobu. Zglobni menisci samo djelimično razdvajaju zglobne plohe, a dijelom se one ipak dotiču.
Rubna hrskavica se nalazi na rubovima konkavnih zglobnih tijela. Građena je od gustog vezivnog tkiva s mnogo hrskavičnih ćelija. Na presjeku je trokutasta. Uz njen vanjski rub veže se vezivna opna zglobne ovojnice. Baza je vezana uz rub zglobne plohe, a unutrašnja strana je glatka i slobodna te povećava konkavnu zglobnu plohu. Rubna hrskavica ublažava udare pri naglim pokretima i štiti rub zglobne plohe od prijeloma. Nalazimo je u ramenom zglobu (labrum glenoidale) i zglobu kuka (labrum acetabulare).
Pomoćni dijelovi zgloba
Zglobove, tj. zglobnu čahuru, učvršćuju pomoćni dijelovi zgloba: zglobne sveze, zglobni masni jastučići i zglobni mišići.
Ligament je snop vezivnih vlakana razapet između zglobnih tijela. Sveze izravno pojačavaju zglobnu ovojnicu ili osiguravaju spoj između kostiju. Mogu se nalaziti unutar zglobne ovojnice, ligg. intracapsularia, utkani u zglobnu ovojnicu, ligg. capsularia, ili odvojeni od zglobne ovojnice, ligg. extracapsularia.
U nekim se zglobovima između vezivne i sinovijalne ovojnice nalaze jastučići masnog tkiva. Zglobni masni jastučići utiskuju se pri različitim pokretima u udubine između kostiju, priječe uklještenje široke sinovijalne ovojnice između koštanih zglobnih tijela, koje bi nastalo zbog negativnog tlaka u zglobu.
Vrste zglobova prema broju kostiju koje dolaze u kontakt
mini|350px|Vrste zglobova: 1-Kuglasti zglob; 2-Elipsoidni zglob; 3-Sedlasti zglob; 4-Valjkasti zglob; 5-Obrtni zglob Zglobovi se mogu podijeliti prema broju kostiju koje sudjeluju u građi zgloba. Zglob u kojem su uzglobljene samo dvije kosti unutar zglobne čahure naziva se jednostavnim zglobom, articulatio simplex. Takav je npr. rameni zglob koji tvore lopatica i nadlaktična kost. Zglob koji u čijoj se zglobnoj čahuri spajaju tri ili više kosti složeni je zglob, articulatio composita. Primjeri složenih zglobova su lakatni zglob, koji oblikuju nadlaktična, lakatna i palčana kost, te ručni zglob, koji tvore kosti podlaktice i velik broj kostiju pešća. Kombinirani zglob je onaj gdje su dvije kosti međusobno spojene ne samo s jednim, nego s dva ili više zglobova. Ti zglobovi potpuno su morfološki odvojeni, svaki ima svoju čahuru i šupljinu. Kretnje između kostiju koje su međusobno spojene kombiniranim zglobovima obavljaju se istodobno u oba zgloba oko jedne zajedničke osi. Takvi su zglobovi između proksimalnih i distalnih krajeva kostiju podlaktice ili lijevi i desni zglob donje čeljusti s lubanjom.
Vrste zglobova prema obliku zglobnog tijela
Zglobovi se mogu podijeliti i prema obliku zglobnih ploha i pokretu koji su u njima mogući. Jedno je zglobno tijelo ili ploha konveksno, izbočeno, a drugo je konkavno, udubljeno. Oblici tih dvaju zglobnih tijela u pravilu odgovaraju jedan drugome. Oblik konveksnog zglobnog tijela uspoređuje se s oblikom geometrijskog tijela (kugla, elipsoid, valjak). Prilikom kretnji zglobne se plohe dodiruju, makar jednim svojim dijelom.
Kretanje u zglobovima obavlja se oko jedne, dviju ili više osi, pa zglobove u funkcionalnoj anatomiji dijelimo prema broju osi oko kojih se obavljaju kretanja u zglobu. Os zgloba je zamišljen pravac koji prolazi kroz centar zakrivljenosti zglobnog tijela i oko kojeg se obavlja kretnja u određenom smjeru. Moguće su kretnje i oko dvije osi istodobno, u nekom međusmjeru, a tokom kretnji se može mijenjati osovina oko koje se ona obavlja (cirkumdukcija) Najčešće se razlikuje od osi dugih kostiju, tj. pravca koji povezuje središta obaju krajeva kosti.
Prema obliku zglobnih tijela i broju ose kretanja razlikuju se četiri vrste zgloba.
Zglobovi bez ose kretanja
Ravni zglobovi imaju ravne zglobne površine između kojih su moguće male kretnje klizanja. Ekskurzije su ograničene zglobnom čahurom i ligamentima. Primjer ravnog zgloba su akromioklavikularni zglob, zglobni nastavci vratnih kralježaka odnosno svih pokretnih kralježaka.
To je pravi zglob s neravnim zglobnih plohama. Kratka i čvrsta zglobna čahura, jaki zglobni ligamenti neravne zglobne plohe, dopuštaju samo neznatne pomake. Taj tip zgloba se nalazi između križne i zdjelične kosti.
Zglobovi s jednom osi
Valjkasti zglobovi imaju konveksno zglobno tijelo u obliku valjka.
Ako se takvo ugaono kretanje, tj. primicanje suprotnih krajeva kosti jednog prema drugom, zbiva u frontalnoj ravnini, kretnja se zove pregibanje, flexio (fleksija). Suprotna kretnja, pri kojoj se krajevi kosti međusobno udaljuju, a kut među kostima povećava, jest ispružanje, extensio (ekstenzija). Ako cijeli ispruženi ud podižemo prema naprijed, govorimo o pregibanju prema naprijed, anteflexio (antefleksija). Obrnuta kretnja je pregibanje prema natrag, retroflexio (retrofleksija). Ako se kretnja u zbiva u sagitalnoj ravnini, onda primicanje prema središnoj ravnini, tj. tijelu, nazivamo adductio (adukcija), a odmicanje od središnje ravnine abductio (abdukcija). Primjeri kutnog zgloba jesu zglobovi između članaka na prstima i humeroulnarni zglob.
Obrtanje udova može biti usmjereno prema van i prema unutra, pa govorimo o vanjskoj rotaciji, rotatio externa, ili o unutrašnjoj rotaciji, rotatio interna. Na podlaktici postoje i dva posebna pokreta. Njihovi nazivi tumače međusobni položaj podlaktičnih kostiju. Ako dlan obrćemo dolje, a palac je usmjeren medijalno, palčana se kost okreće oko lakatne i križa je. Tu kretnju zovemo pronacija, pronatio. Ako dlan okrećemo gore, a palac je usmjeren lateralno, obje se podlaktične kosti postavljaju usporedno. Tu kretnju zovemo supinacija, supinatio. U anatomskom položaju čovjeka, prema kojem se opisuju položaj i odnosi anatomskih tvorbi, ruka je u supinaciji. Primjer trohoidnog zgloba jest gornji radioulnarni zglob.
Zglobovi s dvije osi
Zglobovi s dvije osi omogućuju kretanje u dvije ravnine. Dvije su temeljne vrste zglobova s dvjema osima: jajoliki i sedlasti zglob.
Articulatio ellipsoidea ima konveksno zglobno tijelo jajolikog oblika, a konkavno je zglobno tijelo udubljeni otisak konveksnog zglobnog tijela. Osnovne osi oko kojih se obavlja kretanje postavljene su pod pravim uglom jedna na drugu. Duža os prolazi dužim promjerom, a kraća kraćim promjerom jajolikog konveksnog zglobnog tijela. Kretnje se vrše u ravninama koje su okomite na te dvije osi te kretnje oko dvije osi istodobno u različitim međusmjerovima. Oko tih osi mogući su svi pokreti osim rotacije (obrtanja) jer ne može duži promjer jednog zglobnog tijela doći na mjesto kraćeg promjera drugog. Oko obiju osi može se obavljati i kruženje (cirkumdukcija). Primjeri jajolikog zgloba jesu art. radiocarpea između palčane i zapešćajnih kostiju i gornji zglob glave, ''art. atlantooccipitalis''.
Fosfor-seskvisulfid
Fosfor-seskuisulfid je neorganski spoj sa hemijskom formulom P4 S3. Razvili su ga Henri Sevene i Emile David Cahen 1898. godine, kao dio njihovog izuma trenja šibica koje, uz upotrebu bijelog fosfora, ne predstavlja opasnost po zdravlje.  Ova žuta čvrsta materija predstavlja jednu od dva fosfor-sulfida koja se proizvode u komercijalne svrhe. Sastavni je dio lahko zapaljivih šibica. Zavisno od čistoće, uzorci ovog spoja mogu biti žuto-zeleni ili sivi. Prvi ga je otkrio i bezbjedno proizveo G. Lemoine, a za komercijalnu upotrebu prva ga je proizvela britanska kompanija Albright and Wilson, 1898. Rastvara se u jednakim težinama u ugljik-disulfidu (CS2). Za razliku od nekih drugih fosfornih sulfida, P4S3 sporo hidrolizira i ima dobro definiranu tačku topljenja.
Zglob
Zglobovi s dvije osi
Kruženje, circumductio (cirkumdukcija), složena je kretnja pri kojoj se pomični kraj kosti kreće oko središta zgloba tako da opisuje stožac. Vrh stošca je u središtu zgloba, a osnovica na distalnom kraju pomičnog dijela kosti.
Fosfor-seskvisulfid
Struktura i sinteza
Molekula ima C3v simetriju. To je izvedenica tetraedarne jedinice (P4) putem umetanja sumpora u tri P-P veze. P-S i P-P udaljenost je 2,090, odnosno 2,235 Å. P4Se3 i P4S3 imaju iste strukture. Ovi spojevi mogu se topiti zajedno i stvarati miješane kristale koji su rastvoreni jedni u drugima. Pri visokim temperaturama, stvaraju se miješane halkogenidne molekule P4S2Se and P4SSe2.
Zglob
Zglobovi s dvije osi
Articulatio sellaris ima oba zglobna tijela u obliku sedla jednakog oblika, tj. u jednom smjeru udubljena, a u pravcu okomitom na taj izbočena. Oba zavoja su postavljena pod pravim uglom pa izbočina jednog zglobnog tijela ulazi u udubinu drugog. Ose prolaze kroz oba zavoja i postavljene su okomito jedna na drugu, pa su mogući pokreti u objema ravninama i cirkumdukcija. Nemoguća je rotacija zbog toga što bi zglobne plohe odvojile jedna od druge. Jedini sedlasti zglob u ljudskom tijelu jest karpometakarpalni zglob palca ruke između prve pešćajne kosti i os trapezium.
Fosfor-seskvisulfid
Struktura i sinteza
P4S3 se proizvodi reakcijom crvenog ili bijelog fosfora sa sumporom. Višak sumpora daje fosfor-pentasulfid (P4S10). Procjenjuje se da je tokom cijele 1989. godine proizvedeno 150 tona.
NGC 6157
NGC 6157 (također poznat kao MCG 9-27-39 i PGC 58101) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 426 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 0,60 (74 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (62 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 28. juna 1886. godine.
Fosfor-seskvisulfid
Primjena
P4S3 i kalij-hlorat, skupa sa drugim materijalima, od kojih se sastoje glave lahko zapaljivih šibica.
Zglob
Zglobovi s dvije osi
Posebna kretnja koja se može raditi u sedlastom zglobu jest opozicija palca, oppositio – primicanje palca ostalim prstima ruke, i repozicija palca, repositio – odmicanje palca od ostalih prstiju ruke.
NGC 6157
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Fosfor-seskvisulfid
Utjecaj na zdravlje
Izlaganje šibicama i ostalim proizvodima koji sadrže fosfor-seskuisulfid može izazvati kontaktni dermatitis, obično u području kožnih prijevoja ili bora, ali i na licu. Dugotrajno izlaganje gorećim vrhovima šibica (koji sadrže fosfor-seskuisulfid) može dovesti do ponavljajućeg teškog primarnog dermatitisa očiju i lica. Postoje također i izvještaji o gubitku zuba, koji može biti zbog trovanja fosforom.
Zglob
Zglobovi s tri osi
Kuglasti zglobo ili enarthrosis ima konveksno zglobno tijelo u obliku kugle ili dijela kugle. Konkavno zglobno tijelo ima oblik dijela šuplje kugle. Centar zakrivljenosti se nalazi u jednoj točki kroz koju prolai bezbroj pravaca koji bi mogli predstavljati os kretanja. Svaki zamišljeni pravac što prolazi središtem konveksnog zglobnog tijela može biti os zgloba, pa su u zglobu mogući svi pokreti. Iz praktičnih se razloga uzimaju tri glavne osi: sagitalna, transverzalna i frontalna te se govori o zglobu s tri osi. Gibljivost je u zglobu opsežnija što je konveksno zglobno tijelo veće, a konkavno manje. Kretnje mogu biti brojne u svim ravninama te kretnje u međusmjerovima uključujući rotaciju i cirkumdukciju. Primjer kuglastog zgloba jest rameni zglob.
Posebna vrsta kuglastog zgloba je zdjeličasti zglob, articulatio cotylica (enarthrosis cotylica), u kojemu je konkavno zglobno tijelo vrlo opsežno i obuhvata više od polovine kugle konveksnog zglobnog tijela. Stoga je opseg kretanja u zdjeličastom zglobu moguć u svim smjerovima, ali je ograničen. Primjer zdjeličastog zgloba jest zglob kuka.