cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oblici stećaka
Sljemenjak sa postoljem
Većina ovih spomenika imaju svoja postolja koja su nekada klesana od istoga komada kamena (homogena), a nekada su ona od drugog komada kamena i predstavljaju drugi dio spomenika. Zbog toga što su sljemenjaci često veliki i teški, ovi spomenici imaju stabilniji položaj na tlu. Nekada imaju po dva ili tri postolja. I ovaj oblik ima više svojih podvrsta. Tako mu krov može biti na dvije, zatim na tri, kao i na četiri vode po dužini. Te krovne plohe su nekada nešto izbočene ili nešto izdubljene. Također i ovdje postoje takozvani dvojni sljemenjaci sa postoljima, kao i oni koji su kombinovani sa sanducima. Nije nađen nijedan primjerak kombinovanja sljemenjaka sa krstačnom, a nema ni amorfnih sljemenjaka sa postoljima. Bio je dosta cijenjen i zahtijevao je angažovanje vještih klesara. Ima ga u raznim veličinama. Jedan od najvećih se nalazi na Pavlovcu kod Sarajeva, koji teži više od 30 tona. Zajedno sa sljemenjacima bez postolja, ovaj oblik zauzima oko 9% ukupnog broja stećaka.
Stubovi
Stojeći stećci su najviše klesani u obliku stubova. Ovaj oblik je veoma sličan vremenski najstarijim muslimanskim nišanima bez turbana, koji su i bili od izvjesnog utjecaja da se stećci pojavljuju u obliku stubova. Stubovi nisu ništa drugo nego uspravno stojeće ploče ili sanduci. Da bi oni čvrsto stajali, moraju se dijelom ukopati ili usaditi u zemlju, pa otuda u Srbiji za njih najčešće susrećemo ime usađenik. Tako se neki stubovi završavaju ravnom površinom, neki kao krov na dvije ili na tri vode. Ima stubova koji se završavaju izbočeno, zaobljeno, bačvasto, kao i onih koji su u tome dijelu lučno udubljeni, ulegnuti. Popriličan broj uspravnih ploča isklesane su tako da se od dna prema gore postepeno šire. I takve ploče imaju vrlo različite završetke. Ustanovljeni su i dosta rijetki primjerci stubova koji izgledaju kao uspravno stojeći sljemenjaci. Evidentirano je amorfnih ili samo ovlaš klesanih uspravnih nadgrobnika koji su slični stubovima. Broj stubova se kreće oko 4% od ukupnog stećaka. Činjenica da su stubovi najviše zastubljeni u Srbiji, te istočnoj Bosni, a da ih malo ima u srednjoj Bosni, a da  su u zapadnoj Bosni, Hercegovini, Crnoj Gori i Hrvatskoj vrlo rijetka ili gotovo sasvim iznimna pojava, jasno govori gdje se taj utjecaj, zbog tursko-osmanske prisutnosti, najprije odrazio. Smatra se da su stećci stubovi pojava druge polovine 15. i čitavog 16. stoljeća.
Krstače
Radi se o tipičnom kršćanskom nadgrobnom spomeniku. One su i različitih veličina. Ponekada su vrlo visoke, ponekada dostižu i visinu preko 3 m. Klesane su tako da su im gornja tri kraka jednakih dimenzija. Donji uspravni krak je uvijek duži od popriječnih krakova. Kod mnogih krstača se popriječni krakovi postepeno šire prema krajevima, a postoje i primjerci čiji su popriječni krakovi zašiljeni ili su zaobljeni. Velika pažnja je posvećena izradi gornjeg uspravnog kraka, tako da se on nekada završava ravnom površinom, nekada kao piramida, ili je bačvasto zasvođen, više puta je izrađen okruglasto, u vidu glave čovjeka, a postoje i drugačije varijante. U okolini Travnika i Zenice evidentiran je priličan broj krstača kod kojih su popriječni krakovi maleni i tek naznačeni, a gornji uspravni je relativno velik i okrugao. Postoje i krstače čiji su popriječni krakovi nešto oboreni, pa podsjećaju na ramena čovjeka. Također i ovdje imamo neke podvrste ovog spomenika, te je tako nađen izvjestan broj krstača koje sa pripadajućom pločom ili sandukom čine po jedan spomenik. Ovaj oblik stećaka je općenito malo zastupljen, a iznosi oko 0,5% ukupnog broja stećaka. Relativno mnogo krstača ima u Hercegovini, a najmanje u Crnoj Gori i Srbiji. Primijećeno je da su krstače najčešće situirane po periferiji nekropola. Smatra se da potječu s kraja vremenskog perioda stećaka, pretežno iz 16 stoljeća, kao pandan pojavi muslimanskih nišana.
Amorfni stećci
Na nekim nekropolama, zajedno sa stećcima osnovnih ležećih i stojećih oblika, nalaze se i kameni nadgrobnici koji uopće nisu klesani, ili su samo ovlaš pritesani. Mnogi primjerci tih neobrađenih nadgrobnika liče stećcima u obliku ploča ili sanduka, a i svojim dimenzijama su bliski tim oblicima. Postoji znatan broj amorfnih spomenika koji najviše podsjećaju na stubove, kao osnovne oblike stojećih stećaka.
Sredinom XX vijeka napravljena je evidencija po teritorijalnoj rasprostranjenosti i oblicima.
13. SS oružana brdska divizija "Handžar" (hrvatska br. 1)
mini|desno|150px|Amblem Handžar divizije Handžar divizija (13. oružana brdska divizija SS-a Handžar), također i '''hrvatska br. 1''' bila je brdsko-pješačka divizija Waffen-SS-a, oružanog ogranka njemačke nacističke stranke, koja je služila uz Wehrmacht tokom Drugog svjetskog rata, ali nikada nije bila njegov dio. Na poslijeratnom suđenju u Nürnbergu Waffen-SS je proglašen zločinačkom organizacijom zbog velike upletenosti u ratne zločine i zločine protiv čovječnosti. Od marta do decembra 1944. divizija se borila u protupobunjeničkoj kampanji protiv jugoslavenskih partizanskih snaga predvođenim komunistima u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, fašističkoj marionetskoj državi Njemačke koja je obuhvatala gotovo cijelu današnju Hrvatsku, cijelu današnju Bosnu i Hercegovinu, te dijelove Srbije.
Divizija je nazvana Handžar po lokalnom borbenom nožu ili maču koji su nosili osmanski policajci tokom perioda dok je regija bila dio Osmanskog Carstva. Bila je to prva nenjemačka divizija Waffen-SS-a, a njezino osnivanje označilo je širenje Waffen-SS-a u multietničku vojnu silu. Divizija se sastojala uglavnom od Bošnjaka, njemačkih i jugoslavenskih Volksdeutsche oficira i dooficira i nekoliko Hrvata. Njezini su pripadnici prisegnuli na vjernost njemačkom Führeru Adolfu Hitleru i hrvatskom vođi Anti Paveliću.
Divizija je kratko vrijeme vodila borbe na području Srema, sjeverno od rijeke Save, da bi potom krenula u sjeveroistočnu Bosnu. Nakon prelaska Save uspostavila je označenu "sigurnosnu zonu" u sjeveroistočnoj Bosni između rijeka Save, Bosne, Drine i Spreče. Nekoliko puta se borila izvan sigurnosne zone i stekla reputaciju brutalnosti i okrutnosti, ne samo tokom borbenih operacija, već i kroz zločine počinjene nad srpskim i jevrejskim civilnim stanovništvom. Krajem 1944. dijelovi divizije nakratko su prebačeni na zagrebačko područje, nakon čega su nenjemački pripadnici počeli masovno dezertirati. Tokom zime 1944–45. upućena je u Baranju, gdje se borila protiv Crvene armije i Bugara na jugu Mađarske i povlačila se kroz nekoliko obrambenih linija dok se nije našla unutar granica Reicha.
Većina preostalih Bošnjaka tada je napustila diviziju i pokušala se vratiti u Bosnu. Ostali su se povukli dalje na zapad, nadajući se da će se predati zapadnim saveznicima. Većina preostalih članova postali su zarobljenici britanske vojske. Kasnije je 38 oficira izručeno Jugoslaviji zbog kaznenih prijava, a 10 ih je likvidirano. Stotine bivših pripadnika divizije borilo se u Građanskom ratu u Mandatornoj Palestini i Arapsko-izraelskom ratu 1948.
mini|250px|Plakat NDH za regrutovanje u Handžar diviziju
Kapitulacija
Handžar Divizija se predala britanskim trupama 8. maja 1945. godine.
Miami Heat
Rađanje Heata
Tokom perioda procvata NBA lige 1980-ih čelnici lige su odlučili proširiti ligu s 23 na 26 klubova do kraja decenije. Grupa koju je predvodio Billy Cunningham, a najveći ulagač bio Ted Arison, tražila je licencu za osnivanje kluba u Miamiju.
Nakon što su čelnici lige primili četiri interesantne ponude, odlučeno je da se liga proširi na 27 klubova, a Heat je debitirao u sezoni 1988/89.
Početak u NBA
Prvu sezonu otvorili su sa 17 poraza, što je godinama bio NBA rekord. Otežavajuća okolnost bila je to što su smješteni u Zapadnu konferenciju iako su geografski na istoku, tako da su većinu svojih gostujućih utakmica putovali predaleko. Najbliži protivnik bili su Houston Rosketsi (otprilike 1.500 km). Sezonu su završili kao najgori u ligi, s omjerom 15 pobjeda i 67 poraza.
Prvi nastup u doigravanju dogodio se u sezoni 1991/92, ali su u prvom krugu "pometeni" od Chicago Bullsa (0-3).
Dolazak Rileyja
Dovođenjem novih pojačanja sljedeću sezonu završavaju s omjerom 61-21, što je tada bio rekord kluba. Uspjeli su doći do konferencijskog finala, izbacivši Orlando Magic i New York Knickse, ali dalje nisu mogli od Bullsa, drugi put zaredom.
U doigravanjima sljedeće tri godine Heat se susretao s Knicksima i redovno gubio, što je stvorilo veliko rivalstvo između te dvije ekipe.
Propustili su doigravanje 2002, prvi put otkad je Riley trener, a isto su ponovili i 2003.
Iste godine u klub dolazi Lamar Odom i kao peti izbor na draftu Dwyane Wade. Izbor Wadea, koji je igrao poziciju beke šutera, bio je veoma kritiziran Rileyjev potez. Mnogi su očekivali dovođenje klasičnog plejmejkera, pozicije koja je bila deficitarna kod Heata. Iako je smatran autsajderima, Heat je uspio doći do drugog kruga doigravanja, gdje je ispao od Indiana Pacersa.
Dolazak O'Neala
Poslije obećavajuće sezone 2003/04. uprava Heata pravi razmjenu s Los Angeles Lakersima, čime u klub dolazi centar Shaquille O'Neal. Wade i O'Neal činili su izvanredan napadački dvojac.
Nakon izvanredne sezone Heat dolazi u finale konferencije, gdje igra protiv Detroit Pistonsa. Poveo je 3-2 u seriji kada se povrijedio Wade i propustio šestu utakmicu, što su Pistonsi iskoristili i izjednačili. U odlučujućoj utakmici u Miamiju Wade se vratio, ali su Pistonsi slavili pobjedu i plasman u finale.
Šampionska sezona
U sezoni 2005/06. Heat je ostvario omjer 52-30, a u doigravanju je izbacio Bullse (4-2), New Jersey Netse (4-1), a u finalu konferencije uspijeva se osvetiti Pistonsima (4-2) za prošlogodišnji poraz.
U finalu su ga čekali Dallas Mavericksi, predvođeni Dirkom Nowitzkim. Prve dvije utakmice u Dallasu dobili su Mavericksi. Još je gore izgledalo kad je kod kuće šest minuta prije kraja treće utakmice gubio 13 poena razlike. Ipak je tu utakmicu uspio dobiti, prvenstveno zahvaljujući Wadeu.
Wade je predvodio Heat i u sljedeće tri utakmice u kojima je njegova ekipa pobijedila. Ukupan omjer bio je 4-2; to je bila prva NBA titula u historiji Heata. Time je postao tek treća ekipa u historiji lige koja je nadoknadila zaostatak 0-2 i došla do titule. Wade je osvojio nagradu Najkorisniji igrač NBA finala.
Usora
Bosna i Hercegovina:
Biometrijski pasoš
mini|300px|Države koje koriste biometrijske pasoše (zeleno), koriste samo diplomati (žuto), imaju u planu uvesti pasoše u skorijoj budućnosti (plavo) mini|Simbol za biometrijski pasoš Biometrijski pasoš, poznat i e-pasoš, nova je vrsta pasoša koja koristi i biometrijske podatke kako bi se označio identitet vlasnika.
Prvi biometrijski pasoš izdala je Malezija 1998.
Gallery
Različiti biometrijski pasoši.
Luj XIX
mini|Luj XIX (Louis-Antoine, duc d'Angoulême) Luj XIX (6. august 1775 - 3. juni 1844) je čovjek za kojeg neki smatraju da je bio kralj Francuske tokom 20 minuta 2. augusta 1830. godine.
Otac Luja XIX je bio apsolutistički kralj Francuske Karlo X. Nepopularne odluke njegovog oca dovode tokom 1830. godine do julske revolucije. Pod pritiskom revolucionara Karlo X se trebao odlučiti između prihvaćanja ustavne monarhije i abdikacije. Njegova odluka je bila abdikacija u korist svog sina Luja XIX.
Odmah po preuzimanju dužnosti Luju XIX su revolucionari uručili isti ultimatum koji je njegov otac odbio. Pošto je njegov odgovor na podnesene zahtjeve bio identičan onome Karla X on je trebao samo pričekati da bude pripremljen njegov abdikacijski dokument. Samo dvadeset minuta nakon što je postao kralj, Luj XIX potpisao je vlastitu abdikaciju u korist svog bratića, Henrika V. Pošto nikada nije bio ni proglašen kraljem ni okrunjen, njegova vladavina je upitnog legitimiteta.
Složeni red
mini|desno|Složeni red
Složeni red je jedan od nižih redova klasične arhitekture i složen je kombinacijom zavojaka jonskog reda sa akantus listovima korintskog reda. Zavojci na složenom redu su veći, mada red ima također i ehinus sa egg-and-dart ornamentikom između zavojaka. Stub složenog reda je 10 dijagonala (dijagonala stuba) visok, što ga čini i najvitkijim od svih stubova klasične arhitekture.
Do renesanse složeni red nije bio kategorisan kao zaseban red, već kao kasnija rimska forma korintskog reda. Prvi primjer korištenja složenog reda je na Titus kapiji na Rimskom forumu, izgrađenoj 82. n. e.
Henrik V Francuski
Tokom julske revolucije 1830. godine najprije kraljevi Karlo X, potom dvadeset minuta kasnije i Luj XIX su potpisali svoje abdikacije. Kako Luj XIX nije imao svoje djece on je abdicirao u korist Henrika V, svoga nećaka.
Na vijest o pravno valjanoj abdikaciji u njegovu korist on je automatski bio proglašen kraljem Francuske i Navarre čemu su se žestoki usprotivili revolucionari. Tokom sedam dana manipulacija unutar parlamenta pod kontrolom pobunjenika donesena je retroaktivna, u prijevodu legalno nevažeća odluka da je abdikacija Luja XIX važeća, ali da je njegovo prenošenje krune na svog najbližeg krvnog nasljednika nevažeće. Ta odluka je zapečaćena proglašenjem Luja Filipa novim kraljem.
Poslije pada drugog francuskog carstva 1871. godine Henriku V je bila ponuđena kruna za čije primanje on u tipičnom stilu posljednjih Burbonaca postavlja ultimatum državi da ona promjeni zastavu ili on neće biti kralj. Pošto mu je taj ultimatum odbijen, Henrik V je odbio primit krunu.
Veb-kamera
mini|180p|Web kamera kompanije Creative Web kamera je kamera koja prenosi slike u stvarnom vremenu koristeći se World Wide Web-om ili nekim drugim video calling programom. Web kamera je vrsta video kamere koja se direktno spaja na računar u svrhe prenošenja video signala preko interneta. Većinom se koristi za prenošenje video konferencija, te za uspostavu vizuelnog kontakta kod razgovora preko interneta, odnosno preko neke vrste instant messaging programa.
Povlja
mini|280px|pogled na Povlja Povlja su naseljeno mjesto u sastavu općine Selca, na ostrvu Braču, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Bosansko-ugarski ratovi
Bosansko-ugarski ratovi trajali su od 12. do polovine 15. vijeka, kada je bosanska država bila izložena vojnim napadima i pritisku Ugarske koja je htjela da Bosnu pretvori u oslonac za akcije protiv Bizantije i Venecije, a kasnije i Osmanlijskog Carstva.
Povlja
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila su se u sastavu stare općine Brač.
Bosansko-ugarski ratovi
Prvi sukobi s Ugarskom počeli su u 10. vijeku, za vrijeme Časlava Klonimirovića, koji je porazio ugarsku vojsku u srednjovjekovnoj župi Drini (gornji tok rijeke Drine i njenih lijevih pritoka sa gradom Sokolom). U drugoj polovini 12. vijeka bosanski ban Borić (1154.-1163.) umiješao se u dinastičke borbe u Ugarskoj, pomažući Ištvana IV zbog čega je Ištvan III (1163.-1165.) zaratio protiv Bosne i pobijedio njenu vojsku.
Povlja
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Povlja su imala 335 stanovnika.
Bosansko-ugarski ratovi
Pojava hereze u Bosni krajem 12. vijeka izazvala je reagovanje Rima i katoličke crkve, koji su za borbu protiv Bosne angažovali ugarske vladare. Uprkos Bilinopoljskoj abjuraciji, hereza se proširila Bosnom, dobila organizirane forme i stabilna uporišta kao Crkva bosanska. To je dalo opravdanje i izgovor za planirana ratna dejstva. Pod izgovorom križarskih ratova odvijao se ugarski pokušaj zauzimanja Bosne.
Ban Ninoslav
U 13. vijeku Ugarska je, uz pomoć papske kurije, preduzela više križarskih ratova protiv Bosne. Njene snage su upale u Bosnu 1235, ali nema podataka o detaljima sukoba i borbe. Poznato je da je narod bio okupljen oko bana Ninoslava, da je borba bila naporna i duga, i da ugarska vojska nije postigla ratne ciljeve. Pretpostavlja se da se ban Ninoslav sa vojskom sklonio u neprohodne planine u unutrašnjosti zemlje, izbjegavajući da primi odlučujuću bitku.
Povlja
Stanovništvo
Napomena: ''Iskazivano pod imenom Povje do 1880., Povlje ili Povlja od 1890. do 1910., Povlje u 1931. i Povlja od 1948. nadalje. U 1921. podaci su sadržani u naselju Selca.''
Bosansko-ugarski ratovi
Ban Ninoslav
O prvim krupnijim ugarskim uspjesima govori se 1237. Novi križarski rat poveo je 1244. protiv Bosne kralj Bela IV (1235-1270), uspijevši da primora bana Ninoslava da se potčini Mađarskoj. Katolička crkva je tada dobila posjede u Bosni i pravo ubiranja crkvene desetine.
Ratovi Tvrtka I Kotromanića
Mladi ban Tvrtko I Kotromanić bio je prisiljen od ugarskog kralja Ludovika I, da vrati Hum do Neretve i Završje (oblast) (Livno, Duvno i Glamoč), krajeve koje je njegov predhodnik i stric Stjepan II Kotromanić pripojio Bosni od Hrvatsko-ugarskog kraljevstva. Ludovik I je primorao Dubrovčane da mu plaćaju godišnje 500  dukata,  ali  njemu će  otad  davati  i  sve  ono  što  su  davali  raškom kralju  i bosanskom banu. Bio je to povod da Tvrtko I mijenja odnos prema Mađarima, a nakon toga Ludovik 1363. poduzima vojne pohode na Bosnu. Motivi su vjerski i politički. Ugarski ljetopisci  kažu,   da  je  kralj   pokrenuo   na   Bosnu  križarski  rat,  prvenstveno da iztrijebi  nebrojeno  mnoštvo  heretika  i  patarena  koji  su  posve  preoteli  i  gotovo  iztisnuli  katoličku vjeru. Politički se svode na to da je Ludovik smatrao da  je  Bosna  njegovo  kraljevstvo i da je morala postati Ugarskoj pokorna zemlja.
Epruveta
mini|250px|Epruvete u stalku Epruveta je dio laboratorijskog posuđa koju čine prstolika staklena tuba sa otvorom na vrhu i zaobljenim dnom u obliku slova U. Često se na vrhu nalazi proširenje, koje pomaže pri presipanju tečnosti iz epruvete u neku drugu posudu.
Bosansko-ugarski ratovi
Ratovi Tvrtka I Kotromanića
Glavnina, kojom je komandovao kralj, nastupala je iz Slavonije, preko vrbaške župe i prodrla u plivsku župu, gdje je preduzela opsadu grada Sokola na Plivi. Posada grada pod komandom vojvode Vukca Hrvatinića je uspjela u trodnevnim borbama da odbije sve juriše i nanese protivniku znatne gubitke, pa je Ludovik I prekinuo opsadu i sredinom jula se, dolinom Vrbasa, povukao preko Slavonije u Ugarsku. U septembru, pomoćna kolona pod komandom palatina Mikloša Konta i ostrogonskog nadbiskupa, prodrla je, vjerovatno kod današnjeg Broda na rijeci Savi u Usoru i opsjela grad Srebrenik. Pretrpjevši neuspjeh i ona je ubrzo napustila Bosnu. U ovom sukobu izgubljen je pečat ugarskog kralja. Bila je to jedna od najznačajnijih pobjeda u historiji Bosne. U vezi s ovim uspjehom pretpostavlja se da je Bosna u tom momentu bila jedinstvena i odlučna da se usprotivi sve većem ograničavanju njene samostalnosti. Bosanci su napravili jedinstvo u kojem se Crkva bosanska pokazala kao prihvatljivo uporište za vlasteoski sloj i vladare.
Tvrtko I je protiv Mađara ratovao još samo za vrijeme njihovih unutrašnjih sukoba u Hrvatskoj (Zagreb, Slavonija) i za vrijeme osvajanja Dalmacije. Bili su to manju sukobi u kojima je Tvrtko demonstrirao moć najveće države Balkana tog doba.
Epruveta
Epruvete su različitih veličina, od maih mikroepruveta do velikih epruveta za hemijske reakcije i pohranu hemikalija. Najčešće se upotrebljavaju epruvete duge najmanje 15 cm, a promjera najmanje 15 mm. Mogu biti gradirane - podijeljene na milimetre i njihove desete dijelove ili mililitre, te negradirane tj. bez oznaka za količinu tvari koje mogu sadržavati.
Bosansko-ugarski ratovi
Doba bosanskih kraljeva i mađarskog kralja Žigmunda
Poslije Tvrtka I položaj bosanskog kralja pogoršao se od 1393, Hrvatsko-ugarski kralj Žigmund zatražio je od bosanskog kralja Dabiše da obnovi obaveze prema mađarskoj kruni, koje Tvrtko bio je prekinuo. Pregovori su obavljeni u Đakovu gde se nalazilo sjedište bosanskog biskupa. Po ugovoru Dabiša priznao je kao vrhovnog kralja Bosne Žigmunda, a ovaj je pristao da Dabiša ostane na bosanskom prijestolju dok je živ, ali da potom bosanska kruna pripada Žigmundu.
Nakon toga Žigmund u ljeto 1394. dolazi sa vojskom u Bosnu, zauzima Dobor i ruši ga. Tu je uhvatio vođu pobune u Hrvatskoj, Ivaniša Horvata i svirepo kaznio.
Do ponovnog rata s Ugarskom došlo je 1398. poslije odbijanja najmoćnijih bosanskih velikaša (Hrvoje Vukčić Hrvatinić, Sandalj Hranić Kosača, Pavle Radinović) da se prizna pravo naslijeđa bosanskog prijestolja kralju Žigmundu, koje je on tražio po Đakovačkom ugovoru iz 1393. U julu 1398. Žigmund je jakim snagama prodro područjem Vrbasa u područje vojvode Hrvoja Vukčića (Donje kraje, području srednjeg Vrbasa i Save, između Jajca i Banjaluke). Poslije bezuspješnog napada na Vrbaški Grad (castrum Orbaz - Banja Luka), koji je branila bosanska vojska, napustio je Bosnu i preko dubičke župe i Moslavine povukao se u Ugarsku. U oktobru iste godine ugarske snage ponovo su upale u Bosnu, ali su u Usori bile poražene od bosanske vojske. Bosanci su stali u jedinstven front naspram Žigmunda zahvaljujući političkoj orijentaciji prema Ladislavu Napuljskom, koji je isticao svoja prava na ugarsko prijestolje i bio glavni protivnik kralja Žigmunda.
Zbacivanjem sa bosanskog prijestolja mađarskog štićenika Ostoje i izborom za kralja Tvrtka II 1404. počeo je niz ugarskih pohoda protiv Bosne.
Ugarska vojska pod komandom mačvanskog bana Ivana Morovića izbila je u junu 1404. do grada Bobovca u kojem se održala posada vjerna kralju Ostoji, dok je jedan ugarski odred zauzeo Srebrenik u Usori i držao ga nekoliko godina. Čim je učvrstio svoj položaj u Ugarskoj i obnovio uticaj u Hrvatskoj, Žigmund započeo je, u prvoj polovini 1405. pripreme za novi rat protiv Bosne. Operacije su započele u drugoj polovini augusta 1405. sa ciljem da se obnove i isprave granice prema kraljevstvu Rame ili Bosne. Ugarska vojska bila je podijeljena u tri odreda. Prvi odred sa kraljem prodro je dolinom Une u Hrvojeve oblasti i osvojio slobodni kraljevski grad Bihać. Drugi odred pod komandom mačvanskog bana Ivana Morovića nastupao je kroz istočnu Slavoniju, a zatim prodro u Usoru, gdje je osvojio Srebrenik, a treći odred zadržan je u rezervi na slavonsko-bosanskoj granici. Pored Bihaća i Srebrenika zauzet je grad Dobor i napadan Soko. Zbog snažnog otpora Bosanaca, Žigmund je u novembru obustavio borbe i povukao se u Ugarsku, a Hrvoje Vukčić je povratio Bihać i dubičku župu.
U nemogućnosti da 1406. lično povede vojsku protiv Bosne, Žigsmund upućuje svoga vojskovođu Pipa Spana (Pippo Spano, u narodu poznat kao Filip Madžarin), koji je opustošio bosansku teritoriju. U junu 1407. kralj je grupisao u Slavoniji jake snage za novi rat protiv Bosne. Pošto ih je ojačao odredima lokalnih feudalaca, duž bosanske obale Save podigao je više utvrđenja i u augustu bio spreman za početak operacija. Glavnina vojske sa kojom se nalazio i Žigmund, nastupajući dolinom Bosne, osvojila je u septembru grad Bobovac, dok su pomoćne trupe, pod komandom erdeljskih vojvoda, prodrle dolinom Vrbasa u Hrvojeve oblasti. Pretpostavlja se da su ih porazile Hrvojeve snage. Hrvojeva vlast ostala je i dalje neuzdrmana. Zato je Žigmund ponovo započeo pripremu za rat. Vraćajući se na ideju o krstaškom pohodu protiv Turaka, bio je podržan od pape Grgura XII (Gregorio), koji je pozivao cijeli kršćanski svijet da pod Žigmundom krene u rat protiv Turaka. Međutim, težište dejstva bilo je usmjereno protiv Bosne koja je, da bi se pohod opravdao, okarakterisana kao zemlja heretika. Poslije nekoliko manjih upada u Bosnu iz Srijema i Slavonije, u ljeto 1408. glavnina mađarskih snaga (oko 60000) provalila je pod u Bosnu. U odlučujućoj bitki sjeverno od Doboja u blizini utvrđenog grada Dobora, Žigmund porazio je dio bosanskih snaga, zarobio kralja Tvrtka II Kotromanića i izvršio pokolj bosanske vlastele. Poslije te pobjede ugarske snage su u oktobru napustile Bosnu i preko Dubočca (tvrđava na Savi kod Broda) prešle u Slavoniju. No ni time Bosna nije bila potčinjena Ugarskoj. Značajan dio vlastele prešao je na stranu Žigmunda, ali jedan dio još uvijek bio je izvan njegovog dometa.
U proleće 1410. ušla je mađarska vojska ponova u Bosnu, vođena od Pavla Bešenjija. Ovo sada bio je unutrašnji sukob bosanske vlastele. Kralj Žigmund stigao je lično u Bosnu tek krajem avgusta i pomagao je vojsku hercega Hrvoja. Glavne vođe opozicije bili su Sandalj Hranić i Pavle Radenović. Žigmund je imao namjeru da se kruniše za bosanskog kralja pa se bosanska vlastela ponovo udružuje.
Kralj Žigmund odvojio je početkom 1411. god. jedan dio svoje vojske spremljene protiv Mlečana, da ponovo u Bosni povrati red. Krajem aprila mađarske čete bile su i opet gospodari situacije u zemlji. Bosanski velikaši, videći stradanja zemlje, ponudili su Žigmundu pregovore za mir. Po sporazumu iz oktobru 1411., Ostoja ostao je kralj, ali izričito kao mađarski vazal, a Sandalj i Pavle Radenović izašli su potpuno neokrnjeni u svojim posjedima. Žigmund zadržao je oblast Soli i Usore.
Od tada u unutrašnje stvari Bosne počinju neposredno da se miješaju Turci, čiji će uticaj od bitke kod Makljenovca, kod Doboja 1415. u kojoj su porazili ugarske snage, postati dominantan.
Maljkovo
Maljkovo je naseljeno mjesto u sastavu općine Hrvace, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Sinj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Maljkovo je imalo 61 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. podaci su sadržani u naselju Potravlje. Od 1948. iskazuje se kao naselje.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Maljkovo je imalo 153 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Radio
mini|desno|200px|Sistem procesiranja signala Radio je bežični prijenos signala korištenjem elektromagnetskih valova kojima su frekvencije niže od frekvencija infracrvene svjetlosti, pa se prema tome zovu i radiotalasi.
Radio ima uticaj na mnoga područja, pa se pojam radio koristi većinom u riječima kao što su radiotehnika, radio-komunikacije, radio-difuzija, radio-uređaji itd.
Pitanje izumitelja
mini Pitanje ko je izumio radio, tada nazvan bežična telegrafija, je veoma sporno. Ipak, dolje će biti nabrojani glavni naučnici i izumitelji koji su doprinijeli razvoju radija:
Ivan Duns Škot
Ivan Duns Škot (1266–1308) bio je filozof kršćanske skolastike (srednjovjekovne filozofije). On je izučavao metafiziku i bavio se kategorijama kao što su postojanje, biće i drugo. On je također zastupao princip individuacije (npr. ljudi su različiti međusobno). Što se tiče problema univerzalija on je bio realista. Općenito je smatran jednim od tri najvažnija filozofa-teologa Visokog srednjeg vijeka.
Ismet Arnautalić
Ismet "Nuno" Arnautalić (Sarajevo, 25. decembar 1942) je ritam gitarista, kompozitor, pisac i producent prvoj generaciji sarajevskih pop i rock umjetnika, koje će kasnije muziĉki kritiĉari nazvati Sarajevska škola pop i rock muzike. Bio je u prvoj muzičkoj postavi grupe Indexi.
Karijera
Prva grupa u kojoj počinje muzičku karijeru, iz gimnazijskih dana, bila je Eho '61, a 1962. godine sa Šefkom Akšamijom osniva Indexe, u kojima svira ritam gitaru do 1969. Bio je jedini ritam gitarista u Indexima, odnosno njegovim odlaskom grupa više nije imala nikog na ritam gitari.
Godine 1971. osniva grupu Jutro sa Goranom Bregovićem, ali saradnju prekidaju dvije godine kasnije, nakon čega je grupa preimenovana u Bijelo dugme.
Od 1971. profesionalni je gitarista u Plesnom orkestru Televizije Sarajevo, do 1984. godine, kada preuzima dužnost urednika muzičko-zabavnog programa Radiotelevizije Sarajevo. Ovaj posao obavljao je do 1993. i za to vrijeme realizirao mnoge muzičke serijale. Najpoznatiji su bili Pop non stop i Pop poligon, te kao poseban projekat Top lista nadrealista. Kao TV producent realizirao je niz uspješnih programa o muzici, a mnogi od njih su predstavljali TV Sarajevo na međunarodnim festivalima. Diplomirao je psihologiju na Univerzitetu u Sarajevu. Za vrijeme aktivnog bavljenja muzikom objavio je više od 70 pjesama za: Indexe, Jutro, Ambasadore, Jadranku Stojaković, Nedu Ukraden i druge izvođače.
Godine 1990., zajedno s grupom autora, osniva filmsku kuću SaGa (skraćeno od 'sarajevska grupa autora'), u kojoj i danas radi kao kreator video spotova. Osim kao producent, realizirao je nekoliko dokumentarnih i igranih filmova kao urednik i redatelj.
3D računarska grafika
mini|Klasični objekat u 3D računarskoj grafici
3D računarska grafika (ili trodimenzionalna računarska grafika) jeste pojam koji označava različite metode stvaranja i prikazivanja trodimenzionalnih objekata pomoću računarske grafike.
Grafičke funkcije za opisivanje sastavnih dijelova slike
mini Općeniti softverski paketi za grafičke programe za razliku od paketa za posebnu upotrebu obezbjeđuju biblioteke sa grafičkim funkcijama koje se mogu koristiti u programskim jezicima kao što su C, C++, Java ili Fortran. Funkcije u tipičnim grafičkim bibliotekama uključuju one za opisivanje dijelova slike (prave linije, poligoni, sfere i drugi objekti), štimanja vrijednosti boje, odabir pogleda scene, te podešavanje rotacije i drugih preoblikovanja
Geometrijske transformacije
Operacije koje primjenjujemo na geometrijski opis objekta da bi ga premjestili, rotirali, promijenili njegovu veličinu ili reflektovali se nazivaju geometrijske transformacije.
3D objekt reprezentacija
Grafički prikaz može sadržavati veliki broj različitih vrsta objekata (geometrijskih modela) sa različitim materijalnih površinama: drveće, cvijeće, papir, čelik, oblake, staklo, plastiku, odjeću, itd.
Metode za određivanje vidljive-površine
Velika pažnja pri dobivanju realističnog grafičkog prikaza se posvećuje određivanju vidljivih površina prikaza sa određene pozicije gledanja.
NGC 876
NGC 876 (također poznat kao MCG 2-6-57, PGC 8770 i UGC 1766) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 177 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 2,00 (103 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio R. J. Mitchell 22. novembra 1854. godine.
Mariazell
Mariazell je grad u okrugu Bruck-Mürzzuschlag u austrijskoj saveznoj pokrajini Štajerskoj. Područje oko grada Mariazell bilo je naseljeno u ilirskom i keltskom periodu. U 6. vijeku, vlast preuzimaju slavenska plemena, od kojih i danas imena nekih mjesta, imaju slavenske korijene.
Grad je središte katoličkih hodočašća srednje Evrope. Od 12-15. augusta 2007. godine, na poziv biskupske konferencije Austrije održano je hodočašće oko 3.000 mladih iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Poljske, Češke, Mađarske i Austrije.
Anselmo Kenterberijski
Anselmo Kenterberijski (1033, Canterbury – 21. april 1109) bio je filozof kršćanske skolastike (srednjovjekovne filozofije).
Jedno od njegove dvije glavne rasprave je "Monolog" (Monologion), u kojem iznosi kosmološki argument i argument od postojanja dobra do postojanja jednog vrhovnog dobra. Druga rasprava je "Razgovor" (Proslogion), koji sadrži ontološki argument u korist postojanja Boga. Takođe, još jedno njegovo značajno djelo je i "Zašto je Bog bio čovjek?" (Cur Deus Homo).
IC 1454
IC 1454 (također poznat kao PGC 2783080) je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Kefej. Prvo otkriće je napravio William Frederick Denning 9. augusta 1891. godine.
Vaterpolo na Olimpijskim igrama 1960.
Turnir u vaterpolu na Ljetnim olimpijskim igrama 1960., održan je u Rimu, 25. augusta do 3. septembra 1960. godine. Na turniru je nastupilo 16 reprezentacija sa ukupno 150 takmičara. Pobjednik turnira je bila po drugi put reprezentacija Italije.
Zemlje učesnice
Učestvovalo je ukupno 16 reprezentacija.
Tabela
Legenda:
Spisak dobitnika Zlatnog ljiljana (Ključ)
U ovom članku nalazi se spisak dobitnika Zlatnog ljiljana, vojnog odlikovanja Armije RBiH, sa područja prijeratne općine Ključ, odnosno današnjih općina Ključ i Ribnik.
Karlo X, kralj Francuske
desno|mini|Portret Karla X Karlo X (Versailles, 9. oktobar 1757. - Nova Gorica, Slovenija, 6. novembar 1836.), kralj Francuske od 1824-30. godine
Poslije smrti braće Luja XVI i Luja XVIII bez muških potomaka Karlo X je postao kralj Francuske 1824. godine.
On je bio izabran još u trenutku izbijanja Francuske revolucije 1789. godine od Luja XVI kao njegov nasljednik pa je povodom toga dobio naređenje da odmah po izbijanju revolucije napusti državu kako bi osigurao budućnost dinastiji.
Već više od dvije stotina godina postoji opravdano ili ne, mišljenje da je Karlo X odgovoran za izbijanje revolucije 1789. godine svojim ultra konzervativnim stajalištem o potrebi apsolutne vlasti kralja i zadržavanja privilegija crkve i feudalaca. S takvim svojim stajalištima i stalnim slobodnim pristupom Luju XVI on je na njega vršio pritisak da ne popusti "ljudskom otpadu" koji nema pravo na glasanje ili odluke o državnim poslovima.
Kao i Luja XVIII doba revolucije Karlo X provodi u Rusiji i Engleskoj živeći na milostinji tamošnjih vladara. Stupanjem njegovog brata na kraljevsko prijestolje 1814. godine, ništa se nije promijenilo u životu budućeg monarha zbog potpunog političkog neslaganja među braćom.
Drastična promjena u životu budućeg kralja nastupa ubistvom njegovog drugog sina Karla 13. februara 1820. godine. Kako je on bio jedini član dinastije koji je još uvijek ispunjavao svoje bračne dužnosti, atentat na njega se smatrao atentatom na budućnost dinastije. Posljedica toga je bila da su već prije strogo elitistička gledišta budućeg kralja, postala još ekstremnija.
Odluka o donošenju julskih odredbi 1830. godine kojima se ukida pravo glasa za veliku većinu stanovnika Francuske rezultira julskom revolucijom. Tokom "tri slavna dana" lokalne trupe koje su podržavale kralja u Parizu nisu uspjele ostvariti pobjedu, što označava njihov poraz. Kako se vojska nije htjela uplesti u gušenje nemira Karlu X je preostalo samo da se lično suoči s revolucionarima. Njihov je ultimatum kralju bio abdikacija ili parlamentarna monarhija. Karlo X je odabrao abdikaciju u korist svog sina Luja XIX, kralja od dvadeset minuta.
Francuska je pod rukovodstvom ovog kralja učestvovala u pobjedničkom ratu za Grčku nezavisnost. Grob Karla X koji umire u izbjeglištu nalazi se na teritoriju Slovenije u mjestu Nova Gorica.
Flash memorija
mini|200p|Flash memorija unutar [[USB stika]] Flash memorija ili Flash EEPROM je vrsta EEPROM (Electrically-Erasable Programmable Read-Only Memory) memorije. Za razliku od "uobičajene" EEPROM memorije, u Flash-EEPROM memoriji se bajtovi ne mogu pojedinačno brisati. Flash memorija se koristi tamo gdje je bitno da su podaci pohranjeni na fizičko što manjem mediju (mp3 plejeri, USB stikovi itd.) Spada u grupu spoljnih memorija, i ne zahteva dodatne drajvere za rad od Windowsa 98 pa na dalje. U sebi ima Flash memoriju (nalazi se na maloj stampanoj ploci) zatvorena plastičnim ili metalnim kućištem.
Upotreba
Na tržištu postoje trenutno dvije različite vrste Flash arhitekture:
U 2005. odnos ove dvije flash arhitekture na tržištu je bio skoro jednak, za 2006. godinu se predviđa veća značajno povećanje korištenja NAND-Flash arhitekture.
Spisak dobitnika Zlatnog ljiljana (Kotor-Varoš)
U ovom članku nalazi se spisak dobitnika Zlatnog ljiljana, vojnog odlikovanja Armije RBiH, sa područja općine Kotor-Varoš.
NGC 4692
NGC 4692 (također poznat kao MCG 5-30-86, NGC 4702, PGC 43200 i UGC 7967) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 368 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 1,30 (139 hiljada sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (139 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 22. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3186-1
NGC 3186-1 (također poznat kao MCG 1-26-28 i PGC 29963) je kompaktna galaksija koja je udaljena oko 387 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,40 (45 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (45 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
William Ockham
William Ockham (Vilijam Okam; oko 1285-1349) bio je engleski filozof kršćanske skolastike (srednjovjekovne filozofije). Okam je poznat kao vođe nominalista kod problema univerzalija. Poznat je i po tome što se zalagao za princip da ako dvije teorije predviđaju isto treba izabrati jednostavniju, odnosno, onu koja ima manji broj pretpostavki (ovaj će princip po njemu dobiti ime Okamova britva). Pošto je branio učenje da Isus Krist i njegovi učenici nisu imali nikakvu imovinu došao je u sukob sa papstvom, nakon čega je proglašen heretikom.
NGC 45
NGC 45 (također poznat kao ESO 473-1, IRAS 00115-2327, MCG -4-1-21, PGC 930 i UGCA 4) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 22 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 8,50 (53 hiljade sg) a najmanji 5,9 uglovnih minuta (37 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. novembra 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
USB memorija
USB memorija, također i USB flash uređaj, USB stick, uređaj je za pohranu podataka koji u sebi ima flash memoriju.
USB memorija se sastoji od male printane ploče, na kojoj se nalazi flash memorija, zatvorene u neko plastično ili metalno kućište. USB flash uređaj je jedino aktivan kada je uključen u USB na računaru ili drugom uređaju koji ga ujedno i napaja strujom.
Različiti nazivi (sinonimi)
Postoji mnogo naziva za USB flash uređaj, neki su i zbunjujući te neprecizni, ali uglavnom upućuje na istu stvar.
Đorđe Kisić
Đorđe Kisić (Baošići, 15. marta 1934, Sarajevo 25. novembra 2005. godine) bio je najpoznatiji kao bubnjar sarajevske pop rock grupe grupe Indexi.
Biografija i muzička karijera
Đorđe Kisić je rođen 15. marta 1934. godine u mjestu Baošići kod Herceg Novog, danas Crna Gora. U Sarajevo se preselio 1946. godine, gdje nastavlja školovanje. Profesionalnu muzičku karijeru počeo je 1951. godine već kao 17-godišnjak, kada je postao član ansambla Slavka Hitrija na tadašnjem Radio Sarajevu. Bubnjar Indexa postaje 1963. godine smjenjujući njihovog prvog bubnjara Nedu Hadžihasanovića. U Indexe se vraćao u više navrata i najduže od svih bubnjara je ostao u tom muzičko, sastavu. Od 1966. godine je i član Plesnog orkestra Radiotelevizije Sarajevo. Indexe prvi put napušta 1968. godine i bubnjarsko mjesto ustupa Miroslavu Šaranoviću. Razlog odlaska iz Indexa je prelazak u Plesni orkestar Radiotelevizije Sarajevo, gdje uskoro postaje profesionalni bubnjar. Od 1973. godine bio je u redovnom radnom odnosu s Simfonijskim orkestrom Radiotelevizije Sarajevo, gdje je svirao udaraljke. S Indexima ponovo sarađuje od 1976. godine, smjenjujući se s Pericom Stojanovićem. Tokom rata u Bosni i Hercegovini ranio ga je geler 1994. godine i udaljio s muzičke scene. Međutim, u grupu Indexi se opet vratio 1999. godine. Đorđe Kisić je preminuo 25. novembra 2005. godine u Sarajevu.
Spisak NBA sezona
Spisak NBA sezona od uvođenja lige:
1946-47 | 1947-48 | 1948-49 | 1949-50 | 1950-51 | 1951-52 | 1952-53 | 1953-54 | 1954-55 | 1955-56 | 1956-57 | 1957-58 | 1958-59 | 1959-60 | 1960-61 | 1961-62 | 1962-63 | 1963-64 | 1964-65 | 1965-66 | 1966-67 | 1967-68 | 1968-69 | 1969-70 | 1970-71 | 1971-72 | 1972-73 | 1973-74 | 1974-75 | 1975-76 | 1976-77 | 1977-78 | 1978-79 | 1979-80 | 1980-81 | 1981-82 | 1982-83 | 1983-84 | 1984-85 | 1985-86 | 1986-87 | 1987-88 | 1988-89 | 1989-90 | 1990-91 | 1991-92 | 1992-93 | 1993-94 | 1994-95 | 1995-96 | 1996-97 | 1997-98 | 1998-99 | 1999-2000 | 2000-01 | 2001-02 | 2002-03 | 2003-04 | 2004-05 | 2005-06 | 2006-07 |
Bitka kod Akcija
Uvod
Drugi trijumvirat se raspao zbog ozbiljne prijetnje koju je Oktavijan osjećao zbog Cezariona, sina Kleopatre i Julija Cezara. Osnova Oktavijanove moći bila je njegova veza sa Cezarom preko usvajanja, koja mu je garantirala neophodnu popularnost i vjernost legija. Vidjevši da mu je položaj ugrožen nakon Antonijevog proglašavanja Cezariona zakonitim nasljednikom Julija Cezara, izbio je propagandni rat između saveznika koji započeo kraj Drugog trijumvirata zadnjeg dana 33. p. n. e. Na kraju je Senat lišio Marka Antonija njegovih trijumvirskih ovlaštenja i objavio rat Kleopatri. Trećina Senata i dvojica konzula su se pridružila Antoniju i 31. p. n. e. je započeo rat kada je Oktavijanov daroviti vojskovođa Agripa zauzeo grčki grad i morsku luku Metonu koja je bila vjerna Antoniju. Marko Antonije je bio odličan vojnik, ali ga je nedostatak iskustva ratovanja na moru odveo u propast.
Bitka
Dvije flote su se srele izvan Akcijskog zaliva, ujutro 2. septembra 31. p. n. e, dok je Marko Antonije predvodio 220 ratnih brodova kroz moreuz prema otvorenom moru. Tamo je sreo Oktavijanovu flotu pod komandom admirala Agripe, koja bila zadužena da blokira njegov izlaz na jug. Brodovi Marka Antonija su bili uglavnom masivne kvinkereme, velike galije sa masivnim ovnovima koji su mogli da teže i do tri tone. Bokovi galija su bili ojačani bronzanim pločama i kvadratnim gredama koji su otežavali uspješan proboj sličnom opremom. Na Antonijevu nesreću, mnogi njegovi brodovi su bili bez dovoljno posade zbog epidemije malarije koja je zadesila njegove vojnike dok su čekali da stigne Oktavijanova flota. Mnogi veslači su pomrli čak i prije nego što je bitka počela čineći flotu nesposobnom da primjeni taktiku za koju je bila određena: velike pramčane sudare. Također i moral njegovih vojnika je bio oslabljen zbog prekidanja linija snabdijevanja. Antonije je spalio brodove na koje nije mogao više računati i sakupio ostatak flote.
Oktavijanova flota se sastojala od uglavnom liburnijskih brodova sa bolje treniranom i svježijom posadom. Njegovi brodovi su također bili lakši i mogli su se braniti izbjegavavši kvinkereme, u pomorskoj bici u kojoj je jedan od ciljeva bio da se ustremi na neprijateljski brod i da se u isto vrijeme ubije posada na palubi kišom strijela i kamenjem odapetim sa katapulta dovoljno velikim da obezglavi čovjeka. Prije pomorske bitke Antonijev vojskovođa Delije je prebjegao na Oktavijanovu stranu i sa sobom je donio ratne planove Marka Antonija. Antonije se nadao da će njegovi najveći brodovi potisnuti Agripino krilo na sjeveru njegove linije, ali je Oktavijanova flota pažljivo ostala van dometa. Nedugo poslije podneva, Antonije je bio primoran raširiti svoju bojnu liniju i tako liši flotu zaštite obale i da se konačno sukobi sa neprijateljem.
Potravlje
Potravlje je naseljeno mjesto u sastavu općine Hrvace, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Potravlje je imalo 527 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. sadrži podatke za naselje Maljkovo.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Potravlje je imalo 1.006 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Ekliptika
mini|desno|300px|Perspektivni pogled na Zemlju i [[nebeska sfera|nebesku sferu, prikazuje ekliptiku (ravan), nebeski ekvator (nad Zemljinim ekvatorom) i Zemljinu polarnu osu (koja je također usmjerena prema nebeskim polovima). Presjek prikazan između ekvatora i ekliptike (tačka ravnodnevnice) nije povezana sa nekom određenom lokacijom na Zemlji (iako se na dijagramu tako čini), jer se Zemlja obrće oko svoje ose, dok se nebeska sfera ne okreće. Ugao između ekvatorijalne ravni i ekliptičke ravni se naziva nakrivljenost ekliptike (ε).]]
Ekliptika je prividna putanja koju Sunce obilježava na nebu tokom godine. Tačnije, ona je presjek nebeske sfere sa ekliptičkom ravni, koja predstavlja geometrijsku ravan koja sadrži srednju orbitu Zemlje oko Sunca. (Ekliptiku ne treba mješati sa konstantnom ravni Sunčevog sistema, koja je okomita na vektor sume obrtnih momenta svih ravni planetarnih orbita, na što najviše utiče Jupiter. Trenutna ekliptička ravan je nagnuta za 1.5° u odnosu na konstantnu ravan.)
Ime ekliptika je nastalo zbog toga što se pomračenja događaju kada je puni ili mladi Mjesec veoma blizu ove putanje Sunca.
Ekliptika i ekvator
Kako Zemljina osa obrtanja nije okomita na orbitalnu ravan, ekvatorijalna ravan nije paralelna ekliptičkoj ravni, nego sa njom pravi ugao od oko 23°26' što je poznato kao nakrivljenost ekliptike. mini|300px|Ravan ekliptike se dobro vidi na ovoj slici koju je [[1994. godine snimila svemirska letjelica Clementine. Clementina kamera otkriva (s desna na lijevo) Mjesec osvijetljen Zemljinim odsjajem, Sunčev sjaj nad Mjesečevom ivicom, te planete Saturn, Mars i Merkur (tri tačke u donjem lijevom dijelu).]] Presjeci ekvatorijalne i ekliptičke ravni sa nebeskim svodom su veliki krugovi poznati kao nebeski ekvator i ekliptika, redom. Linija presjeka dviju ravni rezultuje dvjema dijametralno suprotnim tačkama presjeka, poznatim kao ravnodnevnice. Ravnodnevnica preko koje Sunce prelazi sa sjevera na jug je poznata kao proljetna ravnodnevnica ili Prva tačka Ovna. Ekliptička dužina, oznaka λ, se mjeri od ove tačke u opsegu od 0° do 360° prema istoku. Ekliptička širina, oznaka β, se mjeri do +90° ka sjeveru i do -90° ka jugu. Ista tačka presjeka također definiše početnu tačku ekvatorijalnog koordinatnog sistema, tačnije rektascenziju mjerenu od 0 do 24 sata prema istoku, oznaka α, i deklinaciju, oznaka δ, također mjerenu do +90° ka sjeveru i do -90° ka jugu. Jednostavne formule obrtanja omogućavaju konverziju iz α, δ u λ, β i obrnuto (pogledajte: ekliptički koordinatni sistem).
Ekliptika i zvijezde
Ekliptika služi kao centar regije poznate kao zodijak koja obuhvata pojas od 9° sa svih strana. Ova regija se tradicionalno dijeli na 12 znakova, svaki dužine od 30°. Ovi znakovi su imenovani po 12 od 13 sazviježđa koja korače ekliptiku. Zodijački znakovi su veoma bitni mnogim astrolozima. Moderni astronomi obično koriste druge koordinatne sisteme (pogledajte ispod).
Pozicija proljetne ravnodnevnice nije fiksna među zvijezdama, nego se zahvaljujući precesiji Mjeseca i Sunca polako pomjera ka zapadu preko ekliptike brzinom od 1° za 72 godine. Mogu se registrovati i mnogo manji pomaci ka sjeveru/jugu (planetarna precesija). Drugim riječima, zvijezde se pomjeraju ka istoku (povećavaju njihovu ekliptiču dužinu) mjereno u odnosu na tačke ravnodnevnica - tj. mjereno ekliptičkim koordinatama i (često) također ekvatorijalnim koordinatama.
Koristeći trenutne službene granice sazviježđa Međunarodne Astronomske Zajednice — i uzimajući u obzir promjenljivu brzinu precesije i rotaciju ekliptike — tačke ravnodnevnice se kreću kroz sazviježđa (u godinama astronomskog julijanskog kalendara, gdje je 0. godina = 1. godina p. n. e., -1. = 2. p. n. e., itd.) na sljedeći način: