cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
LINC00899
Dugolančana međugenskag nekodirajuća RNK 899 jest protein koji je kod ljudi kodiran genom sa hromosoma 22. Jedna studija  iz 2019. Pokušala je razjasniti potencijalnu ulogu lncRNK LINC00899 u invaziji i migraciji ćelija ependimoma kičme, preko FoxO puta i RBL2. Podaci mikročipa koji se odnose na spinalni ependimom (GSE50161 i GSE66354) prvobitno su preuzeti i skrinirane su različito eksprimirane lncRNK. Prikupljeno je 58 slučajeva spinalnog ependimoma i normalnog ependimomnog tkiva. Efekti LINC00899 i RBL2 na migraciju i invaziju ćelija ependimoma kičmenog stuba određeni su korištenjem ćelija treće generacije spinalnog ependimoma i transfekcije vektorom LINC00899, siRK-LINC00899 i siRNK-RBL2. Određena je ekspresija LINC00899, put i faktori vezani za ćelijsku proliferaciju i apoptoze. Otkrili su ćelijsku proliferaciju, migraciju, invaziju, ciklus i apoptozu nakon transfekcije.Dobijeni rezultati su pokazali da je LINC00899 pojačano reguliran kod ependimoma kičme, a RBL2 je potvrđen kao ciljni gen LINC00899 i utvrđeno je da je uključen u regulaciju FoxO puta. Ekspresija LINC00899 se povećala u tkivima ependimoma kičme, dok se ekspresija RBL2 smanjila. Štaviše, otkrili su da siRNK-LINC00899 može povisiti nivoe RBL2, p21, p27 i Bax, smanjiti nivoe FoxO, Bcl-2, vimentina, aneksina, smanjiti ćelijsku proliferaciju, migraciju i invaziju i smanjiti učestalost apoptoza. Uzeto zajedno, studija sugerira da podregulirani LINC00899 ispoljava antionkogene učinke na ependimom kičme, preko RBL2-ovisnog FoxO, koji pruža novi terapeutski cilj za liječenje ependimoma kičme.
Živinice Gornje
Privreda
Udruženje za razvoj i podršku poljoprivrede "PČELICA" sa sjedištem u Kopjevićima daje vjerovatno najveći doprinos na ovom području kada je u pitanju agrokultura i apikultura. Osnovano je 25.09.2017. godine. U toku 2018. godine Udruženje je sprovelo čak 22 aktivnosti na poboljšanju ne samo privrednog sektora, već i općenito uslova u zajednici za stvaranje i valorizaciju novog turističkog proizvoda u ukupnoj ponudi Turističke zajednice Tuzlanskog kantona, odnosno BiH.
NGC 1277
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Vlatko Vuković Kosača
Vlatko Vuković Kosača (c. 1314. - 1393), bio je vojvoda bosanski, velmoža iz roda Kosača.
Vlatko je bio sin Vuka Kosače (umro 1359), velmože cara Dušana. Kao vojvoda spominje se prvi put 1378. u povelji bosanskog kralja Tvrtka I. Kotromanića Dubrovniku. Imao je brata Hranu Vukovića.
Godine 1382. zastupao je kralja u pregovorima s Dubrovnikom zbog problema sa otvaranjem solana i prodaje soli u Novom u Dračevici, te ponovno 1388. u pregovorima s dalmatinskim gradovima. Godine 1388. porazio je Osmanlije u Bici kod Bileće, a 1389. učestvovao u Bici na Kosovu polju. Godine 1390. prisilio je dalmatinske gradove Split, Trogir i Šibenik te otoke Hvar, Brač i Korčulu da priznaju vlast kralja Bosne Tvrtka I. Poslije Tvrtkove smrti, priznao je njegovog nasljednika Stjepana Dabišu po čijoj je naredbi, zajedno s Pavlom Radinovićem upao na posjede Sankovića, koji su prodali svoj dio Konavala Dubrovčanima.
Posjede je proširio na područje Travunije, Huma i Konavala 1391. Sa knezom Pavlom Radinovićem držao je zajednički carinu u Ledenicama. Bio je oženjen, ali nije imao muških potomaka. Nećaku Sandalju Hraniću ostavio je znatno proširenu baštinu.
Na groblju blizu današnjeg sela Boljuni, nedaleko od Stoca u Hercegovini nalazi se grob sa natpisom datiran u kraj 15. vijeka, na kojem je isklesano: "Ase leži dobri čoek Vlatko Vuković. Vojvoda Vlatko je prvi pobijedio Turke kod Bileće 27. avgusta 1388." mini|Grob Vlatka Vukovića Kosače u [[Nekropola stećaka Boljuni|nekropoli stećaka Boljuni]]
Alagići (Kreševo)
Alagići su naseljeno mjesto u općini Kreševo, Bosna i Hercegovina.
Žaga
Slovenija:
Baldassare Castiglione
Baldassare Castiglione (Castico kod Mantue, 6. decembar 1478. - Toledo, 7. februar 1529.), italijanski državnik i književnik
Humanističko obrazovanje stekao je u Milanu. Obavljao je diplomatske i vojne zadatke za feudalne vladare kojima je služio, a bio je i papinski nuncij u Madridu. Pisao je latinske stihove, italijanska pisma, pjesme. Glavno djelo mu je "Dvoranin", rasprava u dijalozima u kojima se razlažu shvatanja o savršenom liku renesansnog gospodara.
Popis stanovništva u Crnoj Gori 2011 (Nikšić)
Broj zaposlenih osoba iznosio je 19.033, što predstavlja 26,27% od ukupnog broja stanovništva Nikšića. Broj zaposlenih muškaraca bio je 10.718 (29,98% od ukupnog broja muškaraca), a zaposlenih žena bilo je 8.315 (22,66% od ukupnog broja žena). Najčešća muška imena na području općine bila su Nikola, Marko i Miloš, a ženska Jelena, Milica i Marija.
Starosna piramida
Od ukupnog broja stanovnika u općini Nikšić bilo je 35.751 (49,35%) muškaraca i 36.692 (50,65%) žena, što predstavlja omjer muškaraca i žena 974:1000. Prosječna starost stanovništva bila je 37,8 godina, muškaraca 36,6, a žena 39,0 godina.
Udio stanovništva starijeg od 18 godina u općini Nikšić je 77,1%  (55.828), od čega je udio punoljetnih muškaraca 76,0% (27.158), a udio punoljetnih žena 78,1% (28.670). Omjer broja punoljetnih muškaraca i žena je 947:1000,
Žaga (Velike Lašče)
Žaga je naseljeno mjesto u sastavu općine Velike Lašče, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Vič–Rudnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Žaga je imala 15 stanovnika.
Luís de Camões
Luís Vaz de Camões (c. 1524 – 10. juni, 1580) se smatra najvećim portugalskim pjesnikom. Njegov stih se poredi sa piscima poput Homera, Virgila ili Dantea. Napisao je značajan opus pezije i dreme, ali se njegovim najznačajnijim djelom smatra ep Os Lusíadas. Njegovo filozofsko djelo Parnasum od Luís Vaza je izgubljeno.
IC 2445
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
2. dodjela "Zlatnog globusa"
2. dodjela "Zlatnog globusa", za filmska ostvarenja u 1944. godini, održana je krajem januara 1945. godine u hotelu Beverly Hills Hotel u organizaciji Udruženja holivudskih stranih novinara u Los Angelesu. Dodijeljeno je ukupno 6 Zlatnih globusa u šest kategorija: najbolji film, najbolji režiser, najbolji glumac, najbolja glumica, najbolji sporedni glumac i najbolja sporedna glumica.
Najbolji film
Idući svojim putem u režiji Lea McCareya;
Najbolji glumac
Alexander Knox - Wilson;
Najbolja glumica
Ingrid Bergman - Plinsko svjetlo;
Najbolji režiser
Leo McCarey - Idući svojim putem;
Najbolji sporedni glumac
Barry Fitzgerald - Idući svojim putem;
Najbolja sporedna glumica
Agnes Moorehead - Gospođa Parkington;
NGC 2627
NGC 2627 (također poznat kao ESO 431-SC20) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Kompas. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. marta 1793. godine.
NGC 5530
NGC 5530 (također poznat kao ESO 272-3, IRAS 14152-4309, MCG -7-29-13 i PGC 51106) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 55 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vuk. Najveći prečnik je 4,20 (67 hiljada sg) a najmanji 1,8 uglovnih minuta (29 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 7. aprila 1837. godine.
Harem
mini|200px|Bazen u haremu [[Gérôme, Jean-Léon, 1824.-1904.]] mini|desno|Harem (Giulio Rosati) Izraz harem (arapski حرام) koristi se u islamskim zemljama općenito za sve ono što je zabranjeno, kao i ono što se smatra rezerviranim ili svetim. Tako se haremom naziva bliža okolina Meke i Medine, ograđeno dvorište džamije kao i muslimansko groblje, ali i onaj dio muslimanske kuće koji je rezerviran za žene, gdje je pristup muškarcima zabranjen.
Riječ je u Evropu stigla preko Osmanlijskog Carstva, i koristi se kao naziv za više žena koje žive u poliginijskom odnosu s jednim muškarcem, kao i za prostor u koji je zabranjen pristup muškarcima.
Ponekad i haremluk označava zatvoren i čuvan prostor za stanovanje jednog saraja ili kuće u kojem žive žene. Sve žene jednog domaćinstva orijentalnih velikodostojnika ili glave porodice.
Žene su u pravilu bile pod nadzorom prve žene ili eunuha. U vladarskim kućama ta prva žena smatrana je obično vladaricom. Haremske strukture su bile, a i još uvijek su, vrlo rasprostranjene. Haremi su poslovično bili poznati po spletkama, no često su to bila i mjesta s vrlo visokom kulturom ili umjetnošću.
Žene koje je iz harema sultan odabrao, imale su svoj strogo zatvoren saraj, s nekom vrstom vlastitog "dvora", s agama, eunusima i haremskim služavkama.
Adigeja
mini|250px|desno Adigeja ili Adigejska republika je republika u sastavu Ruske Federacija a koja je u potpunosti okružena Krasnodarskim krajem. Površina joj je 7.600 km2, ima 447.109 stanovnika, a glavni grad je Majkop.
Historija
Adigejska autonomna oblast (zvala se neko vrijeme i Čerkeska (Adigejska) oblast, kao i Adigejska (Čerkeska) oblast) je uspostavljena unutar Ruske SFSR 27. jula 1922. U to vrijeme administrativni centar je bio Krasnodar. Dana 17. oktobra 1924. godine oblast je prešla pod vlast Sjeverno-Kavkaskog kraja, zatim 10. januara 1934. pod vlast Azovsko-Crnomorskog kraja i na kraju 13. septembra 1937. pod vlast Krasnodarskog kraja.
Dana 3. jula 1991. oblast je dobila status republike unutar Ruske Federacije. Prvi predsjednik Adigeje je bio Aslan Alijevič Džarimov, izabran u januaru 1992.
Administrativna podjela
Adigeja je administrativno podjeljena na sedam rejona, dva grada i pet urbanih naselja.
Sinopa (satelit)
Sinopa (lat. Sinope) je najdalji, poznati, Jupiterov satelit. Po grčkoj mitologiji, Sinopa je bila žena za koju se vjeruje da je neuspješno Zeus pokušao zavesti. Ovaj satelit je otkrio Nicholson 1914. godine. Ananka, Karma, Pasifaja i Sinopa su možda ostaci jednog asteroida kojeg je privukla Jupiterova gravitacija, nakon čega se raspao. Promjer ovog satelita je 36 km a udaljenost od jupitera je 23.700.000 km.
Stefan Lazarević
Stefan Lazarević je bio srpski knez (1377-1402) i despot (1402-1427), sin kneza Lazara i kneginje Milice. Stefan je rođen 1377. u Kruševcu. Umro je 1427. u Crkvinama kod Mladenovca i sahranjen je u jednoj od svojih zadužbina, manastiru Manasiji (Resava) ili manastiru Koporinu. Srpska pravoslavna crkva je svojevremeno zvanično potvrdila da je sahranjen u Koporinu. Kasnije je DNK analizom posmrtnih ostataka neuglednog groba u Manasiji utvrđeno blisko srodstvo pokojnika sa knezom Lazarem. To bi mogao biti ili despotov brat Vuk ili sam despot.
Ratnik po dužnosti, viteški obučavan i vješt u komandovanju, a po opredjeljenju pjesnik, širokog obrazovanja, bio je jedan od najuglednijih od dvadesetčetvorice vitezova (ritera) Zmajevog reda, veoma poštovan i uvažen među istočnom i zapadnom vlastelom.
Imao je ogromnu biblioteku u kojoj je, osim slavenskih i poučnih tekstova bilo filozofskih spisa i knjiga iz historije i poezije na grčkom i latinskom. Njegova zadužbina, manastir Manasija bila je umjetničko stjecište slikara, pisaca, pjesnika, pripovjedača, gdje je nastala i čuvena Resavka prepisivačka škola.
Čitao je i pisao na staroslovenskom, prevodio sa grčkog, a sasvim je izvjesno da je vladao i latinskim jezikom.
Svoje književno stvaralaštvo Stefan Lazarević započinje po povratku iz Angore. Njegov prvi sačuvan tekst je "Pohvalno slovo Knezu Lazaru", napisan 1403/4. godine i govori o Vidovdanu u Vaznesenjskoj crkvi u Ravanici. Drugi sačuvani tekst je iz 1404. godine. To je natpis na mramornom stubu na Kosovu.
Najznačajniji despotov književni rad, Slovo Ljubavi, poetska je poslanica vjerovatno upućena bratu Vuku Lazareviću kao poziv na pomirenje, jedan je od najvažnijih tekstova srpske književnosti, napisan 1409. godine. Ukupno ima deset strofa čiji inicijali daju akrostih Slovoljubve.
Godine 1412. da bi dao značaj rudarstvu i podržao njegov razvoj, Stefan je izdao zakon o rudnicima.
Srpska pravoslavna crkva slavi "Svetog Stefana Lazarevića, despota srpskog", na dan 1. augusta (19.jula), zajedno sa njegovom "Svetom majkom knjeginjom Milicom-monahinjom Evgenijom (Velikoshimnicom Jefrosimijom)".
Porijeklo i porodica
Stefan je bio sin Lazara Hrebeljanovića i njegove supruge Milice, koja je pripadala bočnoj liniji Nemanjića, pošto je njen otac, knez Vratko, bio direktan potomak Vukana, najstarijeg sina Stefana Nemanje. Pored Stefana, oni su imali još sedmoro dece. . Stefan Lazarević se u septembru 1405. godine oženio Jelenom, kćerkom Francesca I Gattilusija (1384—1404), đenovljanskog gospodara Lezbosa i sestrom Irine (Evgenije) Paleolog, supruge Jovana VII (savladar 1376—1379, car 1390, regent 1399—1403). Ovaj brak je bio ugovoren tokom njegovog boravka u Carigradu 1402. godine, u doba kada je gradom i Bizantijom upravljao Jovan VII, u ime svog strica Manojla II (savladar 1373—1391, car 1391—1425). Jelena i Stefan nisu imali dece, a ona se poslije sklapanja braka u izvorima ne spominje, niti je prikazana u ktitorskim kompozicijama Stefanovih zadužbina, na kojima je on uvijek naslikan sam.
Rane godine i dolazak na vlast
mini|lijevo|200px|Ostaci Donžon kule Lazarevog Grada u Kruševcu, stolno mjesto kneza Lazara, gdje je rođen Stefan Lazarević. Stefan Lazarević je rođen, najverovatnije, 1377. godine u Kruševcu, prijestonici svog oca, kneza Lazara. Poslije Kosovske bitke 15. juna 1389. godine, u kojoj je poginuo njegov otac, Stefan je postao novi knez, u čije ime će do njegovog punoljetstva vladati njegova majka, kneginja Milica. U bici na Kosovu 1389. godine, oba vladara su ubijena, knez Lazar i emir Murat I, što je veoma retko u historiji (Murat je prvi i posljedni osmanlijski vladar koji je stradao na bojnom polju).
On je došao na vlast u specifičnom trenutku, po državu Lazarevića, koja se našla u okruženju moćnih suseda. Sa jedne strane bio je Bajazit, koji se poslije Kosovske bitke povukao da bi učvrstio svoju vlast među Osmanlijama, dok se u neposrednom susedstvu nalazio Vuk Branković, muž Stefanove sestre Mare, koji je poslje bitke postao najmoćniji velikaš. Zapadni sused Lazarevića bio je kralj Tvrtko I (ban 1353—1377, kralj 1377—1391) koji se smatrao legitimnim nasljednikom Nemanjića i Kosovsku bitku je prikazivao kao sopstvenu pobjedu nad Osmanlijama, dok su se na sjeveru njihovi posjedi graničili sa Ugarskom, kralja Žigmunda. mini|desno|200px|Knez Lazar (naslikano u [[Manastir Ljubostinja|manastiru Ljubostinji, 1402–05. godine.)]] Već 7. jula iste godine, tri nedelje poslije bitke, Žigmund je uputio Nikolu Gorjanskog da pregovara sa Vukom Brankovićem o stvarima koje su na korist vašu (Vukovu) i raške zemlje (Srbije), pri čemu je unapred potvrđivao sve dogovore koje bi oni postigli. Iako su i Nikola i Vuk bili oženjeni Stefanovim sestrama, nije bio rijedak slučaj u to doba da jaki susedi, pa čak i bliski srodnici, potisnu sa vlasti legitimne nasljednike koji su maloljetni. Ishod ovih pregovora nije poznat, ali je već na jesen, Žigmund otpočeo ofanzivu protiv Lazarevića. Njegove snage su u oktobru priješle Savu i početkom novembra su opsjele i zauzele tvrđave Borač i Čestin, kod današnjeg Knića. U ovakvim okolnostima, državni sabor je uz podršku patrijarha Spiridona (1379—1389)[1], donio odluku o sklapanju mira i prihvatanju vrhovne vlasti novog sultana Bajazita, poslje čega su otpočeli pregovori sa Osmanlijama, koji su okončani sklapanjem mira, prije sredine 1390. godine. Detalji donošenja ovakve odluke nisu bliže poznati, ali je izvesno da je ona doneta prije smrti patrijarha Spiridona, 18. avgusta 1389. godine.
Prema sklopljenom miru, knez Stefan se obavjezao na slanje pomoćnih odreda osmanskom sultanu i plaćanje danka, ali i na to da se sa mlađim bratom Vukom i viđenijom vlastelom, jednom godišnje pojavljuje na sultanovom dvoru i potvrđuje svoju pokornost Bajazitu. Osim ovih uobičajenih vazalnih obavjeza, Bajazitu je za ženu data, najmlađa ćerka kneza Lazara i kneginje Milice, Olivera, koju je, njen brat i novi knez, Stefan, lično morao da odvede sultanu Bajazitu u Bursu. Posljedice ovog mira bile su odmah vidljive, jer su već tokom ljeta 1390. godine, srpske snage ojačane osmanskim pomoćnim odredima, povratile izgubljene gradove, a vjerovatno su u sklopu tih operacija i Osmanlije zauzele Golubac. mini|lijevo|200px|Turbe Murata I na Kosovu polju. Podataka o aktivnostima Vuka Brankovića tokom ovog perioda nema. Izvjesno je da je on poslje Kosovske bitke nastojao da proširi svoju oblast (između ostalog, ovladao je i djelom Polimlja), a koristio se istom titulom koju je prije njega koristio knez Lazar (господар Србљем и Подунавију). Međutim, već početkom maja 1390. godine, on se osećao ugroženim i zatražio je od Dubrovačke republike da mu omogući sigurno utočište, ukoliko se nađe u neprilici, što bi se moglo povjezati sa osmanskim odredima koji su tokom ljeta pomogli Lazarevićima da potisnu Mađare iz njihove države. Iako su interesi kneza Stefana tj. Lazarevića, sa jedne i Vuka Brankovića, sa druge strane, bili sukobljeni poslje Kosovske bitke, nema podataka da je došlo do nekog neprijateljstva među njima. Naprotiv, u izvorima je zabelježeno da je Vuk prisustvovao sviječanom prenosu moštiju kneza Lazara iz njegove prijestonice Prištine, u manastir Ravanicu, krajem 1390. i početkom 1391. godine, a poznato je i da je na njegovom dvoru, tokom 1392. godine, boravila kneginja Milica.
Sukobi na srpsko-ugarskoj granici, nastavljeni su tokom naredne dve godine, a u njihovom suzbijanju je učestvovao i sam Žigmund, koji je u više navrata dolazio sa vojskom na Dunav. On je u ljeto 1392. godine kod Kovina prešao rijeku i prodro u Srbiju do Ždrela na Mlavi, nakon čega se povukao i pokušao da osvoji Golubac. Istovrijemeno, oblast Vuka Brankovića se našla na udaru Osmanlija. Početkom 1392. godine oni su zauzeli Skoplje i nastavili prodor na sjever, što je primoralo i Vuka da do kraja godine sklopi mir sa Bajazitom i postane njegov vazal.
Bitke kod Rovina i Nikopolja
Tokom 1393. godine, Stefan je postao punoljetan i preuzeo vlast, a njegova majka se zamonašila i kao monahinja Evgenija, povukla u svoju zadužbinu, Ljubostinju. Iste godine, Bajazit se obračunao sa svojim bugarskim vazalima, zbog njihovih navodnih veza sa ugarskim kraljem Žigmundom. On je poslje opsade zauzeo Trnovo i uništio Trnovsku Bugarsku, kojom je, do tada, vladao muž Stefanove sestre Dragane, Jovan Šišman. Poslije ovoga, mnogi učeni ljudi napustili su Bugarsku i potražili utočište u okolnim hrišćanskim zemljama, među kojima je bila i Stefanova Srbija.
Krajem iste godine i početkom naredne, Bajazit je počeo da okuplja svoje hrišćanske vazale u Seru. Svakom od njih je uputio odvojeni zahtev da dođe, tako da niko od njih nije znao da će se svi zajedno pojaviti u Seru. Nije poznato ko je sve došao u Ser, ali se u izvorima pored kneza Stefana, pominju Vizantinci, car Manojlo II (1391—1425), njegov bratanac Jovan VII (1390) i brat, morejski despot, Teodor I (1383—1407), ali i srpski gospodar Velbužda Konstantin Dragaš. Smatra se da je Bajazit, najvjerovatnije, planirao da pobije svoje vazale u Seru i preuzme njihove zemlje. On je izdao naređenje da se oni pogube, ali ono nije izvršeno odmah, nakon čega se predomislio, poslje čega je dio njih otpustio kućama, dok je sa preostalima dovršio osvajanje Tesalije i zauzeo Solun (12. aprila). mini|desno|200px|Kralj Marko (ktitorski portret naslikan za života u njegovoj zadužbini [[Markov manastir|Markovom manastiru, 1366/67. godine.]] Tokom jeseni 1394. godine, Bajazit je počeo da okuplja svoje vazale, za pohod protiv vlaškog vojvode Mirče Starijeg (1386—1418). Kao punoljetan, Stefan je prvi put lično predvodio srpske pomoćne odrede, a pored njega, osmanlijskoj vojsci su se, od srpskih velikaša, priključili Marko Mrnjavčević (1371—1395), Konstantin Dragaš i Konstantin Balšić, sa svojim snagama. Bajazitove snage su prešle Dunav i do bitke je došlo 17. maja 1395. godine na Rovinama, nedaleko od današnjeg Arada. Ona se najverovatnije okončala osmanskim porazom, ali Bajazitove snage nisu pretrpele značajne gubitke. Sa druge strane, vlaški vojvoda je poslije bitke priznao sultanovu vrhovnu vlast i obavezao se da mu plaća danak. U samoj bici su poginuli kralj Marko i Konstantin Dragaš, a Bajazit je Osmanskoj imperiji pripojio njihove zavisne države. Prema navodima Konstantina Filozofa iz žitija Stefana Lazarevića, kralj Marko je pred bitku Konstantinu Dragašu rekao:„Ja kažem i molim Gospoda da bude hrišćanima pomoćnik, a ja neka budem prvi među mrtvima u ovom ratu“.
Osmanlije su nakon bitke zauzele Vidin, a njihove trupe su, ojačane srpskim pomoćnim odredima, upale, tokom ljeta 1396. godine, u Banat (Erdelj), a početkom iste godine i u oblast Vuka Brankovića i tom prilikom su zauzele njen veći deo, sa Prištinom. mini|lijevo|200px|[[Željezna vrata na Dunavu.]] Međutim, pobeda na Rovinama je pokrenula posljednji veliki krstaški pohod, u kome su učestvovale snage iz Engleske, Francuske, Njemačke i drugih evropskih zemalja. Njima su se priključila trupe ugarskog kralja i vlaškog vojvode, kao i mletačka flota, koja je, preko Crnog mora trebalo da uplovi u Dunav i pruži podršku vojsci na kopnu. Krstaške snage su se okupile u Ugarskoj, poslije čega su prešle Dunav i zauzele Vidin. Nakon toga, pohod je nastavljen niz Dunav i opsednut je Nikopolj, u kome se nalazio osmanski garnizon. Bajazit je zbog prodora krstaša, prekinuo blokadu Carigrada i uputio se ka Dunavu, a njegovim snagama su se kod Plovdiva, priključili i srpski pomoćni odredi sa Stefanom Lazarevićem na čelu. desno|200px|mini|Bitka kod Nikopolja (slika [[Jean Froissarta iz 1398. godine.)]] Do velike bitke došlo je 25. septembra i u njoj su krstaške snage potpuno razbijene. Iako brojčano veoma velika, krstaška vojska je bila raznolika, što se odrazilo na odsustvo zajedničke komande i slabu koordinaciju na bojnom polju, a jedan od faktora bilo je i potpuno nepoznavanje osmanske vojske i njenog načina borbe, kod zapadnih vojski. Poslje početnog uspeha krstaša, usledio je protivudar Osmanlija koji je zaustavio ulazak ugarskih snaga u bitku, koje su počele da ih potiskuju. U tom, prelomnom trenutku bitke, u nju su se uključili srpski oklopnici, predvođeni Stefanom, koji su probili ugarske redove i napali glavni ugarski steg, koji je nosio Nikola Gorjanski (muž Stefanove rođene sestre Teodore). Oni su uspeli da ga obore, što je imalo presudan uticaj na tok bitke, jer su krstaši pomislili da ja kralj Žigmund poginuo i da je bitka izgubljena, dok su ugarski komandanti ubedili samog Žigmunda da je bitka praktično izgubljena i da je bolje da se povuče sa bojišta i spase. Poslije toga krstaški redovi su se raspali i usledio je pravi pokolj. Jedan od učesnika u bici, Johan Šiltberger, ovako opisuje srpski napad:
Prema nekim mišljenjima, srpske snage su bile sakrivene u jednom šumarku, na levom krilu Bajazitovih snaga, zbog čega je njihov udar na Mađare usledio iznenada, najverovatnije sa boka ili čak, sa leđa.
Posljedice poraza kod Nikopolja za hrišćanske države na Balkanu su bile katastrofalne. Poslije nje je uništeno Vidinsko carstvo, zauzeta je Atina (1397), Morejska despotovina je ponovo opustošena, pad Carigrada je postao praktično neizbežan, a oblast Vuka Brankovića su zauzele Osmanlije. On sam je zarobljen i vrlo brzo (6. oktobra 1397) je i umro u zarobljeništvu. Veći deo njegovih oblasti je predat na upravu knezu Stefanu, mali deo (sa središtem u Vučitrnu) je ostavljen njegovoj supruzi Mari i sinovima (Grguru, Đurđu i Lazaru), dok su Osmanlije pod svojom direktnom vlašću zadržale strateški bitna mesta. Pored toga, osmanske snage su upale u Ugarsku i opljačkale njene južne delove, a naročito su stradali Zemun (koji je opustošen) i Sremska Mitrovica (koja je spaljena, a njeno stanovništvo je raseljeno).
Tokom 1397. godine, snage kraljevine Ugarske su upale u severne delove Srbije i tom prilikom su privremeno zauzele Borač, dok su tvrđave Čestin i Nevade izdržale njihovu opsadu.
Pohod na Bosnu i pobuna vlastele
Svoju ofanzivu na Balkanu, Osmanlije su nastavile u januaru 1398. godine, napadom na Bosnu. Na njihovom čelu nalazio se jedan od Bajazitovih sinova, a priključio im se i knez Stefan, sa srpskim pomoćnim odredima. Ovaj pohod, osim pljačkanja Bosne, nije postigao nikakav uspjeh, a najveći krivac, prema navodima Stefanovog biografa, bila je izuzetno jaka zima, zbog koje malo od vojnika i zarobljenika, vratiše se svojim krajevima.
Ovaj pohod, pokušao je da iskoristi deo Stefanove vlastele, da ga zbaci sa vlasti. Njihove vođe, vojvode Nikola Zojić i Novak Belocrkvić pokušali su da preko vlastelina Mihajla, prikažu Bajazitu neuspeh pohoda na Bosnu, kao posledicu Stefanovih veza sa ugarskim kraljem Žigmundom i da priznavanjem direktno Bajazitove vrhovne vlasti, steknu samostalnost u odnosu na kneza Stefana. Tačan tok daljih dešavanja nije precizno utvrđen, ali se zna da je Stefan znao za zaveru, pošto ga je o njoj izvestio upravo Mihajlo. On je prvo pozvao na svoj dvor vojvodu Novaka, koji je imao posede u Toplici (verovatno oko Bele Crkve tj. Kuršumlije) i u Hvosnu (selo Crkolez kod Peći) i pogubio ga. Nikola Zojić, koji je imao posede oko Rudnika, se nakon toga sa porodicom (suprugom i četiri ćerke) zatvorio u utvrđenu Ostrvicu i zamonašio, čime je izgubio svoje posede, ali je i spasao svoj život.
Izvesno je takođe, da su njihove optužbe stigle do Bajazita i već u drugoj polovini marta, osmanske snage su ušle u Srbiju. Nije poznato šta su one radile u Srbiji, ali se zna da nisu krenule u pohod na neku od susednih država, jer o takvom napadu nema podataka. Tokom proleća, Stefanova majka, monahinja Evgenija je sa monahinjom Jefimijom otišla kod Bajazita, da bi izgladile odnose između njih dvojice. One su se vratile u Srbiju pre 23. maja i uspele su da omoguće da Stefan bude primljen kod Bajazita i lično se opravda pred sultanom. Pored toga, one su iz Burse donele i mošti svete Petke, koje su, najverovatnije, smeštene u kruševačku dvorsku crkvu, Lazaricu. U ovoj misiji, najverovatnije im je pomogla i Stefanova sestra Olivera, koja se nalazila u Bajazitovom haremu. Poslije njih, kod Bajazita je otišao i sam Stefan. On je, prema navodima svog biografa, priznao svoju krivicu, nakon čega mu je Bajazit sve oprostio i on se, pre 30. novembra, vratio u Srbiju
Bitka kod Angore
Odnos kneza Stefana i Brankovića tokom ovih godina, nije poznat iz historijskih izvora. Zna se da su oni uspeli, najviše pomoću novca koji je Vuk ostavio na čuvanje u Kotoru i Dubrovniku, da povrate deo nekadašnjih zemalja. Početkom 1402. godine, njihova oblast je obuhvatala delove Kosova, Polimlja, okolinu Sjenice i utvrđeno Brskovo, a od proleća iste godine se javljaju kao Bajazitovi vazali, sa istim obavezama koje je imao i knez Stefan. Van njihove kontrole ostali su Zvečan, Jeleč i Gluhavica, koje su držale Osmanlije, odnosno Priština, za koju se zna da je u martu iste godine, bila u sastavu države Stefana Lazarevića. mini|desno|200px|Umjetnički prikaz sultana Bajazita i despine Olivere zarobljene kod Tumura. Veliku promenu prilika u Maloj Aziji i Balkanu, izazvao je prodor Tatara pod vođstvom Timur-Lenka, jednog od najvećih vojskovođa u svetskoj istoriji. Njegov prodor u Malu Aziju, primorao je Bajazita da okupi svoje snage i pokuša da mu se suprotstavi u velikoj bici, do koje je došlo 28. jula 1402. godine, nedaleko od Angore (današnja prestonica Turske Ankara).
U njoj su osmanske snage doživele težak poraz, a sam Bajazit je sa jednim od sinova (Musom) zarobljen i već iduće godine je umro u zarobljeništvu. Glavni razlog osmanskog poraza, ležao je u izdaji tatarskih snaga iz Anadolije, koje su na početku bitke prešle na Timurovu stranu, nezadovoljne Bajazitovom vladavinom. Ovo je omogućilo Timurovim snagama da razbiju Bajazitovo lijevo krilo i opkole njegov centar, u kome se nalazio sam sultan sa svojim janjičarima (njih oko 10.000). Na desnom krilu, nalazili su se Bajazitovi vazali, među kojima su bili Đurađ i Grgur Branković, Stefanov brat Vuk i sam Stefan, koji je ujedno i komandovao tim krilom. On se naročito hrabro borio, što je izazvalo divljenje i samog Timura. Prema savremenim izvorima knez Stefan je sa svojim ljudima, kojih je po savremenom hroničaru Duki bilo 5.000 oklopnika naoružanih kopljima, u više navrata probijao protivničke redove u pokušaju da dođe do Bajazita i izvuče ga iz okruženja. On je na kraju u tome i uspio, ali je Bajazit odbio da se povuče sa njim, poslje čega je Stefan poveo sa sobom njegovog sina Sulejmana, probio se kroz tatarske redove i uputio ka Bursi. Vizantijski hroničar Laonik Halkokondil navodi da su se „Srbi borili, kao vazdašnji junaci, svake pohvale dostojno“ i dodaje „da su sa velikom žestinom napadali Džagatajce (Tatare), zanesavši se u borbi“, a o srpskoj borbi svedoči i jedan toponim Srp-Gazi tj. Srpski Pobednik, u okolini Angore.
Ep
mini|Glinena ploča koja sadrži fragment [[Ep o Gilgamešu|Epa o Gilgamešu]] Epska pjesma ili jednostavno ep, duga je narativna pjesma tipično o izvanrednim djelima izuzetnih likova koji su, u odnosima s bogovima ili drugim nadljudskim silama, dali oblik svemiru smrtnika za svoje potomke.
Pregled
mini| Prvo izdanje (1835) [[Finska|finske nacionalne epske poezije Kalevala Eliasa Lönnrota]] Nastali prije razvoja pisma, prve epove, kao što su Homerovi, sastavljali su bardovi koji su koristili složene retoričke i metričke sheme pomoću kojih su mogli zapamtiti ep kako je primljen u tradiciji i dodati epu u svojim izvedbama. Kasniji pisci poput Vergilija, Apolonija sa Rodosa, Dantea, Kamoesa i Miltona usvojili su i prilagodili Homerov stil i temu, ali su koristili uređaje dostupne samo onima koji pišu.
Najstariji priznati ep je Ep o Gilgamešu (c. 2500-1300. p. n. e. ), koji je zabilježen u starom Sumeru za vrijeme Neosumerskog carstva. Pjesma detaljno opisuje podvige Gilgameša, kralja Uruka. Iako je priznat kao historijska ličnost, Gilgameš je, kako je predstavljen u epu, uglavnom legendarna ili mitska ličnost.
Najduži napisani ep je drevni indijski ep Mahabharata (oko 3. vijek pne–3. vijek ne), koji se sastoji od 100.000 śloka ili preko 200.000 stihova (svaka šloka je dvostih), kao i dugih proznih odlomaka, tako da da je sa ~1,8 miliona riječi otprilike dvostruko duži od Šahname, četiri puta dužine Rāmāyaṇe i otprilike deset puta dužine Ilijade i Odiseje zajedno.
Poznati primjeri epske poezije uključuju sumerski ep o Gilgamešu, drevnu indijsku Mahabharatu i Rāmāyaṇu na sanskrtu i Silappatikaram na tamilskom jeziku, perzijsku Shahnameh, starogrčku Odiseju i Ilijadu, Vergilijevu Eneidu, staroenglesku Beowulf, Danteovu Božanstvenu komediju, finsku Kalevalu, estonski Kalevipoeg, njemačke Nibelunge, francusku Pjesmu o Rolandu, špansku Cantar de mio Cid, portugalski Os Lusíadas, jermenski Sasna cṙer i Izgubljeni raj, Džona Miltona. Epske pjesme moderne ere uključuju Omeros, Dereka Walcotta, Levant, Mircea Cărtărescua i Pan Tadeusz, Adama Mickiewicza. Paterson, Williama Carlosa Williamsa objavljen u pet tomova od 1946. do 1958. godine, djelomično je inspirisan još jednim modernim epom, The Cantos, Ezre Pounda.
Usmena epika
Prvi epovi bili su produkti predpismenih društava i usmenohistorijskih poetskih tradicija. Usmena tradicija je korištena uz pisane spise kako bi se komuniciralo i olakšalo širenje kulture. U ovim tradicijama, poezija se prenosi na publiku i od izvođača do izvođača isključivo usmenim putem. Proučavanje živih usmenih epskih tradicija na Balkanu u ranom 20. vijeku, koje su sproveli Milman Parry i Albert Lord, pokazalo je parataktički model koji se koristio za komponovanje ovih pjesama. Ono što su pokazali je da se usmeni epovi obično grade u kratkim epizodama, od kojih svaka ima jednak status, interes i važnost. Ovo olakšava pamćenje, jer se pjesnik prisjeća svake epizode naizmjence i koristi završene epizode da ponovo stvori cijeli ep dok ga izvodi. Parry i Lord također tvrde da je najvjerovatniji izvor za pisane tekstove Homerovih epova bilo zapisivanje usmene izvedbe.
Milman Parry i Albert Lord su tvrdili da su homerski epovi, najranija djela zapadne književnosti, u osnovi bili usmeni poetski oblik. Ova djela čine osnovu epskog žanra u zapadnoj književnosti. Gotovo svi zapadni epovi (uključujući Vergilijevu Eneidu i Danteovu Božanstvenu komediju ) samosvjesno se predstavljaju kao nastavak tradicije započete ovim pjesmama.
Sastav i konvencije
U svom djelu Poetika, Aristotel definira ep kao jedan od oblika poezije, u suprotnosti s lirskom poezijom i dramom u obliku tragedije i komedije.
Harmon & Holman (1999) definiraju ep:
Pokušaj da se ocrta deset glavnih karakteristika epa:
Junak uglavnom učestvuje u cikličkom putovanju ili potrazi, suočava se sa protivnicima koji pokušavaju da ga pobijede na njegovom putovanju i vraća se kući značajno transformisan svojim putovanjem. Epski junak ilustruje osobine, čini djela i ilustruje određeni moral koji se cijeni u društvu iz kojeg ep potiče. Mnogi epski heroji su likovi koji se ponavljaju u legendama njihovih zavičajnih kultura.
Teme
Klasična epska poezija pripovijeda o putovanju, bilo fizičkom (kao što je tipizirao Odisej u Odiseji ) ili mentalnom (kao što je tipizirao Ahilej u Ilijadi) ili oboje. Epovi takođe imaju tendenciju da ističu kulturne norme i da definišu ili dovedu u pitanje kulturne vrijednosti, posebno u pogledu herojstva.
Žanrovi i srodni oblici
Primarni oblik epa, posebno kako se govori u ovom članku, je herojski ep, uključujući djela kao što su Ilijada i Mahabharata. Antički izvori su prepoznavali i didaktički ep kao kategoriju, predstavljenu djelima kao što su Heziodova Djela i dani i Lukrecijeva De Rerum Natura.
Srodna vrsta poezije je epilion (množina: epyllia), kratka narativna pjesma s romantičnom ili mitološkom temom. Termin, koji znači "mali ep ", ušao je u upotrebu u devetnaestom veku. To se prvenstveno odnosi na eruditske, kraće heksametarske pjesme helenističkog perioda i slična djela nastala u Rimu iz doba neoterije; u manjoj mjeri, termin uključuje neke pjesme engleske renesanse, posebno one pod utjecajem Ovidija. Najpoznatiji primjer klasičnog epiliona je možda Katul 64.
Epilion treba shvatiti kao različit od lažnog epa.
Univerzitet u Buenos Airesu
Univerzitet u Buenos Airesu (španski: Universidad de Buenos Aires, UBA) jeste najveći univerzitet u Argentini i drugi po veličini univerzitet u Latinskoj Americi, iza Nacionalnog autonomnog univerziteta u Meksiku. Osnovan je 12. augusta 1821. u gradu Buenos Airesu, a sastoji se od 13 fakulteta, 6 bolnica, 10 muzeja i povezan je sa 4 srednje škole:
Za prijem na bilo koji od dostupnih programa studija na Univerzitetu, studenti koji su uspješno završili srednju školu moraju proći prvu godinu CBC, koja se zalaže za Ciclo Básico Común (Osnovni ciklus). Tek po završetku ove prve godine studenti mogu upisati izabranu školu. Do tada, oni moraju pohađati tečajeve u različitim zgradama, te imaju 3 godine da završe 6 ispita (koji se razlikuju ovisno o izabranom studijskom programu) podijeljenih u dvije grupe od 3. Svaki predmet traje jedan semestar (mart-juli ili august-novembar). Potencijalni studenti ekonomije umjesto toga uzimaju 2-godišnji zajednički ciklus, "CBG" (Opšti Osnovni ciklus), koji se sastoji od 12 ispita.
Prijem studenata na univerzitet je besplatan za sve, uključujući i strance. Međutim, poslijediplomski programi naplaćuju školarine koje mogu biti pokrivene istraživačkim stipendijama za one studente s izvrsnim akademskim ocjenama.
To je trenutno najbolje rangirani argentinski Univezitet, gdje je prema godišnjoj ocjeni izdanja QS World University Rankings iz 2008. bio na 74 mjestu u svijetu. Univerzitet u Buenos Airesu je proizveo više dobitnika Nobelove nagrade (četiri) nego bilo koji drugi univerzitet na španskom jeziku. Godine 2010., u skladu s Univerzitetskim poretkom po akademskim uspjesima (URAP), Univerzitet u Buenos Airesu je najbolji univerzitet u Argentini i 247. univerzitet u svijetu.
Braća Grimm
mini|Jakob i Willhelm Grimm. Braća Grimm (Brüder Grimm) su Jakob i Wilhelm Grimm, koji su slavni po objavljivanju zbirki njemačkih bajki, Kinder- und Hausmärchen ("Dječje i porodične priče") (1812.), drugog sveska 1814. ("1815" na naslovnici), kao i mnogih drugih izdanja tokom života.
Biografija
Jakob Ludwig Karl Grim se rodio 1785., a Wilhem Karl Grimm 1786., u Hanauu kod Frankfurta. Obrazovali su se u Friedrichs Gymnasium u Kasselu, a zatim su obojica studirali pravo na univerzitetu u Marburgu. Od 1837. do 1841. braća Grimm su se pridružila petorici kolega profesora na univerzitetu u Göttingenu. Ta je grupa postala poznata kao Die Göttinger Sieben (Göttingenska sedmorka). Bunili su se protiv kralja Ernesta Augusta I. od Hanovera, kojeg su optuživali da krši ustav te države. Zato ih je kralj sve istjerao sa univerziteta. Wilhelm je umro 1859., a njegov stariji brat Jakob 1863. Pokopani su na groblju St Matthäus Kirchhof u Schönebergu, četvrti Berlina.
Kasnija izdanja
Osim izvornih njemačkih djela, mnoge su izvorne francuske priče ušle u zbirku braće Grimm jer ih je ispričao hugenotski pripovjedač koji je braći bio jedan od glavnih izvora. Današnja izdanja njihovih bajka uglavnom su temeljito pročišćene verzije za djecu; naime, izvorne narodne priče koje su braća skupila nekad se nisu smatrale dječjim pričama. vještice, zlodusi, trolovi i vukovi šuljaju se mračnim šumama oko drevnih sela braće Grimm, kao i kroz podsvijest izoliranih njemačkih gradova-država tog doba.
Doprinos njemačkom jeziku
Na samom početku 19. vijeka, u vrijeme kad su živjela braća Grimm, Sveto Rimsko Carstvo je upravo propalo, a Njemačka se sastojala od stotina kneževina i malih ili srednje velikih država. Glavni faktor koji je ujedinio njemački narod tog doba bio je zajednički jezik. Svojim su djelima i životom braća Grimm htjeli pomoći da se stvori njemački identitet.
Braća Grimm sastavila su njemački rječnik Deutsches Wörterbuch. To je bio prvi veliki korak u stvaranju standardnog "modernog" njemačkog jezika još od Lutherova prijevoda Biblije s latinskog na njemački. Taj opsežan rječnik s 33 sveska još se smatra autoritetom za njemačku etimologiju.
Smatra se da je brat Jakob iznio Grimmov zakon, germansku glasovnu promjenu koju je prvi primijetio danski filolog Rasmus Christian Rask. Grimmov zakon je bio prvo otkriće neke važne sistematske glasovne promjene
Razno
Između 1990. i 2002, kad je u Njemačkoj uveden euro, likovi brace Grimm su bili na novčanici od 1000 njemačkih maraka - najvećem apoenu.
NGC 7035A
NGC 7035A (također poznat kao ESO 530-15 i PGC 66258) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 427 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Jarac. Najveći prečnik je 1,00 (124 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (87 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 787
IC 787 (također poznat kao MCG 3-32-31 i PGC 40517) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 425 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 1,10 (136 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (50 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 7. aprila 1888. godine.
Žažar
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Vič–Rudnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Žažar je imao 169 stanovnika.
Spisak španskih autonomnih zajednica po površini
Ovo je spisak autonomnih zajednica Španije prema površini.
NGC 4054-1
NGC 4054-1 (također poznat kao MCG 10-17-131 i PGC 38078) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 470 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,50 (68 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (41 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Gliese 581 c
Gliese 581 c je vansolarna planeta u sistemu zvijezde Gliese 581 u sazviježđu Vage.
Planeta 581c se nalazi u, tzv. nastanjivoj zoni, oko ultralahkog crvenog patuljka Gliese 581 (Gl 681), za kojeg se čini da je dom još dvije planete.
Prosječna temperatura te "Superzemlje" je između 0 i 40 °C, što omogućuje postojanje vode u tekućem stanju na njenoj površini.
Sve otkrivene planete i do sada su imali tzv. Goldilocks problem: ili su bili prevrući, ili prehladni, ili jednostavno preveliki i plinoviti, kao nenastanjivi Jupiter.
Francesco Petrarca
Francesco Petrarca (20. juli 1304 – 18. juli 1374) bio je italijanski pjesnik.
Studirao je pravo u Montpellieru i Bologni. Putovao je Francuskom, Njemačkom, Italijom, a možda je bio i u Španiji i Engleskoj. Na jednom putovanju otkrio je dragocjena Ciceronova pisma.
Sin firentinskog građanina, zajedno s Danteom prognan iz rodnog grada, mladost je proveo u Avignonu, raskošnom sjedištu papinskog dvora. Tu je na veliki petak, 6. aprila 1327. ugledao Lauru de Sade, i ostao joj zauvijek odan, pa i nakon njene smrti, iako mu ona nije uzvraćala ljubav. Njoj u slavu piše pjesme, od kojih je izabrani dio skupio potkraj života u zbirku skromnog naslova "Rasute rime", od 366 pjesama, među kojima su najbrojniji soneti.
Više nego priča o neuslišanoj ljubavi, to je ispovijest čovjeka koji se, živeći krajem srednjeg vijeka, neodlučan lomio nad dilemom: kako uskladiti nove, prethumanističke ideale s tradicionalnom kršćanskom ideologijom, kako riješiti suprotnosti između zemaljske i nebeske ljubavi, između neodoljive težnje za srećom u ovom životu i iracionalnog straha od smrti i vječnog prokletstva.
3. dodjela "Zlatnog globusa"
3. dodjela "Zlatnog globusa", za filmska ostvarenja u 1945. godini, održana je 30. marta 1946. godine u hotelu Knickerbocker Hotel u organizaciji Udruženja holivudskih stranih novinara u Los Angelesu. Dodijeljeno je ukupno 7 Zlatnih globusa u sedam kategorija: najbolji film, najbolji režiser, najbolji glumac, najbolja glumica, najbolji sporedni glumac i najbolja sporedna glumica; Ove godine prvi put je dodjeljena nagrada za Najbolji film za unapređenje međunarodnog razumijevanja.
Najbolji film
Izgubljeni izlet u režiji Billyja Wildera;
Najbolji film za unapređenje međunarodnog razumjevanja
The House I Live In u režiji Mervyna LeRoya;
Najbolji glumac
Ray Milland - Izgubljeni izlet;
Najbolja glumica
Ingrid Bergman - Zvona Svete Marije;
Najbolji režiser
Billy Wilder - Izgubljeni izlet;
Najbolji sporedni glumac
J. Carrol Naish - Odličje za Bennyja;
Najbolja sporedna glumica
Angela Lansbury - Slika Doriana Graya;
Natrij-karbonat
Natrij-karbonat (Na2CO3), često pogrešno nazvan soda je so natrija i ugljične kiseline (H2CO3). Kao dodatak prehrambenim namirnicama nosi oznaku E500.
Modifikacije
Natrij-karbonat je polimorfna supstanca, koja se kristalizira u različitim kristalnim sistemima, u zavisnosti od pritiska i temperature. Može biti bezvodna ili sadržavati kristalnu vodu (hidrat).
Osobine
Kao so slabe ugljične kiseline reagira sa jakim kiselinama koje iz njega istiskuju ugljik-dioksid. U vodi se rastvara oslobađajući toplotu te uslijed hidrolize daje bazičan rastvor.
Nalazišta
Veća nalazišta natrij karbonata se nalaze u Egiptu (jezero Natron), istočnoj Africi (mnoga isušena jezera i vodotoci), Kaliforniji, Meksiku i južnoj Sahari.
Upotreba
Natrij karbonat se koristi još od antike. U starom Egiptu se koristio za mumificiranje, kao i za proizvodnju keramike, stakla te kao sredstvo za čišćenje. Danas se koristi u razne industrijske svrhe, te se smatra jednim od važnih hemijskih proizvoda. U svijetu se godišnje proizvede oko 39 miliona tona sode (1997), a najveći dio se upotrijebi industriji stakla, proizvodnji sredstava za čišćenje i izbjeljivanje, industriji papira i drugim.
IC 2446
IC 2446 (također poznat kao IRAS 09105+2909, MCG 5-22-15, PGC 26002 i UGC 4855) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 365 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 1,40 (149 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (64 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 8. aprila 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1278
NGC 1278 (također poznat kao IC 1907, MCG 7-7-65, PGC 12438 i UGC 2670) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 280 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Perzej. Najveći prečnik je 1,40 (114 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (90 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 14. februara 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spora
Pregled
Spore su posebna rasplodna tjelašca koja proizvode neki organizmi u uobičajenim procesima razmnožavanja i/ili za preživljavanje nepovoljnih životne uvjeta, koje uzrokuju različiti abiotski faktori, kao što su nedostatak hrane, vode ili drugih neophodnih tvari, previsoke ili preniske temperature i slično. Spore formiraju bakterije, alge, neke gljive, praživotinje i neke necvjetajuće biljke, kao što su paprati.
Spore su najčešće prisutne kod jednoćelijskih organizama. Mogu biti spolne ili nespolne.
U nespolnim sporama genski materijal identičan je roditeljskom zato što nastaju posredstvom mitoze. Obično su omotane debelom zaštitnom ovojnicom, što im omogućuje da prežive dugo, čak i desetljeća, sve do pojave povoljnih uvjeta za život. Kad se oni pojave, iz spora se razvije cijeli diploidni organizam. Bakterijske spore vrlo su otporne, kao, naprimjer, spore tetanusa i antraksa, koje mogu u tlu preživjeti mnogo godina. Već su nalažene njihove spore iz 19. stoljeća, koje su preživjele i kuhanje u trajanju pet minuta. To je uništavalo bakterije, ali ne i njihove spore. Međutim, proklijale su kad su se stvorili povoljni uvjeti.
Želimlje
mini|280px|Želimlje, rimokatolička crkva "Sv. Vid" Želimlje su naseljeno mjesto u sastavu općine Škofljica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Vič–Rudnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Želimlje su imale 416 stanovnika.
Popis stanovništva u Crnoj Gori 2011 (Plav)
Po popisu stanovništva, kućanstava i stanova 2011. u Crnoj Gori, koji je obavljen od 1. do 15. aprila 2011. u općini Plav živjelo je ukupno 13.108 stanovnika, što predstavlja 2,11% od ukupnog broja stanovnika Crne Gore. Broj gradskog stanovništva na području općine bio je 5.390 (41,12%), a seoskog 7.718 (58,88%).
Broj zaposlenih osoba iznosio je 1.883, što predstavlja 14,37% od ukupnog broja stanovništva Plava. Broj zaposlenih muškaraca bio je 1.194 (17,92% od ukupnog broja muškaraca), a zaposlenih žena bilo je 689 (10,69% od ukupnog broja žena). Najčešća muška imena na području općine bila su Ismet, Adis i Alen, a ženska Hajrija, Sanija i Hasnija.
Starosna piramida
Od ukupnog broja stanovnika u općini Plav bilo je 6.664 (50,84%) muškaraca i 6.444 (49,16%) žena, što predstavlja omjer muškaraca i žena 1.034:1000. Prosječna starost stanovništva bila je 36,0 godina, muškaraca 35,0, a žena 37,0 godina.
Najveći zajednički djelilac brojeva
Zajednički djeljitelj brojeva a i b je prirodni broj k koji zadovoljava uslov k/a i k/ b. Najveći zajednički djeljitelj brojeva a i b je najveći od brojeva zajedničkih djelitelja. Označava se sa (a ,b) ili NZS(a, b)