cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Marino
Historija
Smatra se da je San Marino najstarija do danas postojeća republika na svijetu jer ju je po tradiciji osnovao kršćanski svetac sv. Marin (San Marino) porijeklom sa Raba 301. godine, bježeći od carskog progona. Stalno u centru sukoba između porodica Rimini i Monefeltro, San Marino je uspio odbraniti svoju nezavisnost i vremenom čak i proširiti svoju teritoriju.
Papa je priznao suverenost i nezavisnost San Marina 1631. godine. Francuska pod vlašću Napoleona je prva zemlja koja je zvanično priznala nezavisnost San Marina (1797. godine, a ostale evropske zemlje su to učinile 1815. godine na Bečkom kongresu. Unatoč službenoj nezavisnosti, San Marino u velikoj mjeri zavisi od Italije budući da je nakon ujedinjenja Italije u 19. vijeku postala potpuno okružena italijanskim teritorijem.
Za vrijeme Drugog svjetskog rata, njemačke snage su po Hitlerovoj naredbi 1943. godine okupirale i San Marino. Nešto kasnije prelazi u ruke saveznika, ali je Nijemci ponovo zauzimanju u kontraofanzivi. Konačno je oslobođena 1945. godine kada je ponovo uspostavljena demokratska vlast. San Marinom je do 1957. godine vladala koalicija socijalista i komunista, koju je zamijenila vlada demokršćana. Od 1973. godine sve do danas, San Marinom upravlja koalicija socijalista i demokršćana.
Vlada i politika
Zakonodavna vlast je Il Consiglio Grande e Generale (Opće i veliko vijeće) kojeg narod bira na direktnim izborima svakih pet godina. Ovo vijeće izabire iz svojih redova dva tzv. upravna kapetana (Capitanes Regentes) na period od šest mjeseci. Ova dva kapetana i Vijeće ministara vrše izvršnu vlast u San Marinu.
Opće i veliko vijeće također bira tzv. Vijeće dvanaestorice (Consiglio dei XII) koji vrši sudsku vlast do sljedećih izbora.
Geografija
San Marino je enklava unutar Italije i nalazi se u vijencu Apenina. Najviša tačka je Monte Titano (749 metara iznad mora). Ne postoje važniji vodeni tokovi.
Klima je mediteranska, sa toplim ljetima i blagim zimama.
San Marino je treća najmanja zemlja u Evropi, nakon Vatikana i Monaka.
Stanovništvo
Najveći dio stanovnika San Marino su italijanskog porijekla. Zvanična religija je katoličanstvo a zvanični jezik italijanski.
Bratiš
Bratiš je naseljeno mjesto u gradu Goraždu, Bosna i Hercegovina.
Zastava Zapadne Sahare
mini|desno|300px|Zastava Zapadne Sahare Zastava Zapadne Sahare sadrži panarapske boje i simbole vezane za Islam. Zastava je zvanično usvojena 27. februara 1976 i malo izmjenjena 1991. Osim ove zastave u Zapadnoj Sahari koristi se i zastava Maroka kao zvanična, jer Zapadna Sahara i dalje zvanično pripada Maroku.
Spisak naseljenih mjesta u općini Bratunac
Opći podaci
Bratunac je naselje i općina koje se nalazi u istočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Naseljena mjesta u općini Bratunac, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 50) su:
Miroslav Bilać
Miroslav Bilać je bosanskohercegovački slikar i pozorišni scenograf rođen u Travniku 1931. godine. Preminuo je 21. augusta 2003. u Sarajevu u 73. godini. Sahranjen je na groblju "Sveti Josip" u Sarajevu, a komemoracija je održana u Kamernom teatru 55. Osim Kamernog teatra, u organizaciji komemoracije su učestvovali Hrvatsko kulturno društvo "Napredak" i Udruženje likovnih umjetnika Bosne i Hercegovine (ULUBiH). Na komemoraciji su o Bilaću govorili mnogi njegovi prijatelji i poštovaoci, istaknuti bosanskohercegovački kulturni radnici i umjetnici.
Edukacija
Osnovnu školu je završio u rodnom gradu – Travniku. Dok je pohađao srednju školu u Tuzli, pozornost mu je privuklo pozorište, pa je tu strast pretočio u svoj životni poziv. Uporedo, njegov prirodni talenat za umjetnost u slikarstvu je utvrdio na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu.
Profesionalna karijera
Radni vijek je proveo u pozorištu kao profesionalni scenograf, za Kamerni teatar 55 u Sarajevu, kao i za mnoga druga pozorišta širom Bosne i Hercegovine, gdje je uradio oko 200 scenografija. Godine 1956. počeo je izlagati s ULUBIH-om, a 1966. godine postao je i članom ove udruge. S ULUBIH-om je redovno izlagao u zemlji i inostranstvu. Samostalno je priredio oko 500 izložbi u Bosni i Hercegovini i drugim gradovima bivše Jugoslavije kao i u inostranstvu. Ostvario je studijska putovanja u zemlje Evrope i Latinske Amerike. Za svoju djelatnost dobio je razna priznanja i nagrade. Od 1992. godine je u mirovini i sve svoje slobodno vrijeme i energiju troši u svom atelijeru.
Grb Alžira
mini|desno|200px|Grb Alžira Grb Alžira je usvojen 1976. Na grbu se nalazi polumjesec i zvijezda crvene boje kao simbol islama, a iznad grba se nalazi natpis na arapskom jeziku "Al Jumhūrīyah al Jazā'irīyah ad Dīmuqrāţīyah ash Sha'bīyah" (Narodna Demokratska Republika Alžir). U grbu se nalazi ruka Fatime ispod izlazećeg sunca iza planine Atlas. Ostali simboli su vezani za poljoprivredu i industriju.
Miroslav Bilać
Profesionalna karijera
Povodom pedesetogodišnjice likovne aktivnosti Miroslava Bilaća, na poziv ugledne umjetničke galerije "Mediteraneo" Casa del arte, u junu 2003. održana je samostalna izložba slika Miroslava Bilaća u Londonu. Otvaranju izložbe prisustvovali su predstvanici Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Jugoslavenske, Slovenačke i Makedonske Ambasade u Londonu kao i mnogobrojni ljubitelji slikarstva iz Engleske.
O Miroslavu Bilaću i njegovom djelu, istaknuti pozorišni i likovni kritičar i publicista Vojislav Vujanović napisao je:
Mehanički talasi
Pri širenju talasa čestice sredstva ostaju na svojim mjestima i osciliraju oko ravnotežnog položaja, širi se samo stanje osciliranja odnosno prenosi se energija izvora talasa.
Proces prenošenja periodičnog poremećaja kroz elastičnu sredinu naziva se mehanički talas.
Tipovi mehaničkih talasa
Longitudinalni - čestice osciliraju u smjeru širenja talasa (npr. zvučni talasi)
Talasi nastaju u izvoru talasa, a osciliranje se određenom brzinom proširi kroz sredstvo. U elastičnim su tvarima susjedne čestice međusobno povezane elastičnim silama te pomak jedne čestice iz ravnotežnog stanja uzrokuje i pomak susjednih čestica. Poremećaj ravnotežnog stanja se zbog inercije ne prenosi trenutno nego nekom konačnom brzinom. Pritom kroz sredstvo ne putuju čestice nego sam poremećaj; zato je važno razlikovati brzinu osciliranja čestica oko ravnotežnog položaja od brzine širenja talasa.
Brzina talasa zavisi o osobinama (elastičnosti i gustoći) sredstva kroz koje val prolazi.
Kada talas prelazi iz jednog sredstva u drugo ili se prostire kroz nehomogeno sredstvo, brzina i talasna dužina mu se mijenjaju, a frekvencija ostaje ista.
Važni pojmovi
Talasna dužina - udaljenost najbližih tačaka koje osciliraju istom fazom
Fazna brzina - brzina kojom se valotalasi šire kroz sredstvo (jer se njome širi određena faza talasa)
Grupna brzina - brzina širenja energije
Talasna fronta - geometrijsko mjesto tačaka do kojih dopire osciliranje u određenom trenutku (*sve tačke talasne fronte imaju istu fazu osciliranje)
Valne zrake - pravci po kojima se titraji šire od čestice do čestice
U prirodi su najčešći prostorni (trodimenzionalni) talasi:
Kuglasti - valne fronte su koncentrične kugline plohe, a zrake radijalni pravci.
Ravni talas - nastaje iz beskonačno dalekog tačkastog izvora; talasne fronte su ravnine, a zrake paralelni pravci
Grb Benina
desno|250px
Grb Benina je ponovo usvojen 1990, nakon što je bio zamjenjen 1975. Na vrhu grba se nalaze dva roga ispunjena pjeskom, a ispod se nalazi štit kojeg drže dva leoparda. Štit je podjeljen u četiri četvrtine. U gornjoj lijevoj se nalazi zamak Somba, u gornjoj desnoj beninska zvijezda, u donjoj desnoj brod simbol dolaska evropljana i u donjoj lijevoj palma. Ispod štita je moto države Benin "Fraternite, Justice, Travail" (Bratstvo, Pravda, Rad).
NGC 4936
NGC 4936 (također poznat kao ESO 443-47, IRAS 13016-3016, MCG -5-31-28 i PGC 45174) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 143 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 2,70 (112 hiljade sg) a najmanji 2,3 uglovnih minuta (96 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 6. maja 1834. godine.
Brekovi
Brekovi su naseljeno mjesto u gradu Goraždu, Bosna i Hercegovina.
IC 119
IC 119 (također poznat kao MCG 0-4-157, PGC 5465 i UGC 1047) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 277 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,30 (105 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (48 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 6. novembra 1891. godine.
Grb Angole
mini|desno|200px|Grb Angole Grb Angole reflektira nedavnu prošlost nove nacije. U centru grba se nalaze mačeta i motika koje predstavljaju revoluciju kroz koju ja nacija stekla nezavisnost. Inzad njih je zvijezda, čest simbol komunističkih zemalja, koja predstavlja progres. U pozadini se nalazi izlazeće sunce, simbol novog početka. Oko ovih simbola se nalazi krug sastavljen od zupčanika i listova poljoprivrednih proizvoda. U dnu grba je otvorena knjiga koja predstavlja edukaciju ispod koje je natpis "República De Angola" (Republika Angola).
IC 119
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Klopce (Slovenska Bistrica)
Klopce su naseljeno mjesto u sastavu općine Slovenska Bistrica, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Slovenska Bistrica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Klopce su imale 168 stanovnika.
Drugi rimsko-makedonski rat
Drugi makedonski rat (200-196. godine prije n. e.) bio je posljedica narušavanja ravnoteže snaga na helenističkom istoku. Filip V. je iskoristio iznenadnu smrt egipatskog kralja i počeo da osvaja njegove posjede na sjevernoj obali Egejskog mora. Ove oblasti su još iz vremena grčko-perzijskih ratova bile poznate po bogatim rudnicima srebra i zlata. Ne gubeći vrijeme, Rimljani su ustali u odbranu svog saveznika Egipta i objavili rat Filipu V. Odlučujuća bitka odigrala se u Tesaliji, kod grada Kinoskefale 197. p. n. e. S obzirom da su njegove falange pretrpjele težak poraz, Filip se sljedeće godine predao. Rimljani su ga primorali da se odrekne novoosvojenih posjeda i da podari slobodu helenskim gradovima. To im je donijelo veliki ugled među Grcima.
ASUS
ASUSTeK Computer Incorporated (na tradicijonalnom kineskom: 華碩電腦股份有限公司; transkripcija: Huáshuò Diànnaǒ Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī) je multinacijonalna računarska kompanija sa sjedištem u Taipeiju, Tajvan, Republici Kini. Njihovi proizvodi su u rasponu od: matičnih ploča, laptop računara i mobilnih telefona. Kompanija također proizvodi komponente za druge proizvođače, uključujući Dell, Falcon Northwest, Hewlett-Packard i Apple Inc. Ponekad identifikovana kao ASUS, kompanija je navedena u Londonskoj Burzi (engl. London Stock Exchange -- LSE: ASKD) i Tajvanskoj Burzi (engl. Taiwan Stock Exchange -- TWSE: 2357). Prema podacima od 26. novembra 2009. godine, 29,2% računara prodanih prošlih 12 mjeseci u svijetu su došli sa ASUS-ovom matičnom pločom. Prihodi kompanije u 2009. godini su dostigli $21,2 milijarde (~ €14,65 milijarde). Nakon osnivanja, ASUS se pojavljuje na ljestvici "InfoTech 100" i "Asia's Top 10 IT Companies".
IC 1813
IC 1813 (također poznat kao ESO 355-22, MCG -6-6-9 i PGC 9567) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 206 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Hemijska peć. Najveći prečnik je 1,20 (72 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (48 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 22. decembra 1897. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3417
NGC 3417 (također poznat kao PGC 32520) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 299 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,60 (52 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (26 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 25. marta 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Grb Bocvane
mini|desno|200px|Grb Bocvane Grb Bocvane je usvojen 25. januara 1966. Centralni štit na grbu pridržavaju dvije zebre. Oblik štita je tradicionalan za zemlje istočne Afrike. U gornjem djelu se nalaze tri zupčanika, simbol industrije, ispod njih su tri vala, simbol vode,a ispod njih glava bika, simbol stočarstva. Ispod grba je natpis "Pula" (kiša).
Zapadna konferencija (NBA)
Zapadna konferencija NBA lige je sačinjena od tri grupe sa po 5 timova(ukupno 15).
Grb Burkine Faso
mini|desno|Grb Burkine Faso Grb Burkine Faso sastoji se od štita baziranog po nacionalnoj zastavi. Iznad štita je naziv države "Burkina Faso", a ispod moto države "Unité, Progrès, Justice" (jedinstvo, napredak, pravda). Držači ovih natpisa su dva koplja, a držači štita dva konja.
Zapadna konferencija (NBA)
Na kraju regularnog dijela sezone, timovi osvajači grupa idu u doigravanje sa pozicija 1, 2 i 3 na osnovu boljeg omjera pobjeda i poraza ,dok se još 5 timova plasira na osnovu pomenutog omjera,ali od 4e do 8e pozicije. Teoretski, može se desiti da tim, koji u doigravanje ulazi sa 4e pozicije ima bolji omjer u odnosu na tim sa pozicije 3. U slučaju međusobnog duela, u doigravanju bolji omjer daje prednost domaćeg terena. Pobjednik konferencijskog finala ide u finale lige.
Sjeverozapadna grupa
Denver Nuggets
Minnesota Timberwolves
Utah Jazz
Jugozapadna grupa
Dallas Mavericks
Houston Rockets
Memphis Grizzlies
New Orleans/Oklahoma City Hornets
San Antonio Spurs
Pacifička grupa
Golden State Warriors
Los Angeles Clippers
Los Angeles Lakers
Phoenix Suns
Sacramento Kings
Bivši timovi
Mlijeko
mini|200p|Čaša mlijeka Mlijeko je hranjiva tekućina bijele boje koja nastaje u mliječnim žlijezdama ženki sisara. Ono je osnovni izvor hrane za novorođene sisare, dok još ne mogu probaviti ostalu hranu. Za potrebe ljudske ishrane koristi se najčešće kravlje, ovčje i kozje mlijeko. U savremenoj proizvodnji i potrošnji najveći značaj ima kravlje mlijeko i ono je u većini zemalja jedina komercijalna vrsta mlijeka. Osim mlijeka, u prehrani se koriste i mliječne prerađevine kao npr. jogurt, sir, kajmak, pavlaka, itd.
Mlijeko predstavlja jedinu kompletnu hranu budući da sadrži supstance koje su potrebne za život mladunčadima: proteine, ugljikohidrate, vodu, minerale, vitamine i fermente (enzime). Količina navedenih sastojaka kod raznih vrsta mlijeka je različita, u zavisnosti od rase, klime, vrste životinje, perioda laktacije itd.
Zapadna konferencija (NBA)
Pacifička grupa
Indiana Pacers
Mlijeko
Proizvodnja
mini|250px|Mašinska muža krave Mlijeko se dobija mužom krava ili drugih životinja i to ručno ili pomoću aparata za muženje. Način muženja, tj. higijenski uslovi kao i čistoća sudova imaju odlučujući značaj u kvaliteti i održivosti svježeg mlijeka. Mlijeko dobiveno mužom pomoću aparata ima daleko manje bakterija nego mlijeko dobiveno ručnom mužom. Nakon muženja mlijeko se podvrgava cijeđenju kako bi se otklonile mehaničke primjese, a zatim se podvrgava hlađenju. Budući da je put mlijeka od proizvođača do potrošača dug, a obično iznosi 36 do 40 sati, to se mlijeko podvrgava procesu konzerviranja postupkom pasterizacije ili sterilizacije. Na taj način se čuva higijenska ispravnost mlijeka i omogućava normalno i nesmetano snabdijevanje velikih potrošačkih centara. Pored toga mlijeko podliježe strogo propisanim uslovima za kvalitetu, pa se u mljekarama mora ispitati sastav i kontrola kvaliteta i eventualno izvršiti neke korekcije prije dostave potrošaču. Mlijeko predstavlja proizvod dobiven jednom ili više redovnih, potpunih i neprekidnih muža krava, ovaca, koza ili bivolica kome ništa nije dodato ili oduzeto. Mlijeko dolazi u promet i pod nazivom životinje od koje je dobiveno. Kravlje mlijeko može doći u promet i pod nazivom mlijeko bez ikakve druge oznake.
Agrošumarstvo
thumb|Agrošumarstvo u [[Burkina Faso|Burkini Faso: Ispod stabala Faidherbia albida i Borassus akeassii blizu Banfora raste kukuruz]] thumb|Agrošumarske plantaže sa međuzonama ispaše životinja na farmi Taylors Run, [[Australija.]] Agrošumarstvo  je sistemsko korištenje zemljišta  i upravljanja u kojem se uzgaja drveće ili grmlje oko ili među usjeva ili pašnjaka. Ova namjenska kombinacija poljoprivrede i šumarstva donosi različite koristi, uključujući povećanu biološku raznolikost i smanjenu eroziju. Agrošumarstvo dijeli principe sa međuusjevima. Obje kategorije mogu smjestiti dvije ili više biljnih vrsta (poput biljki za fiksiranje dušika) u neposrednoj blizini.
Kao nauka
Prema Wojtkowskom, teorijska osnova agro šumarstva nalazi se u ekologiji, ili agroekologiji. Agroekologija obuhvaća različite aplikacije poput suzbijanja vjetrova, velikih kiša, štetnih insekata itd. Iz ove perspektive, agrošumarstvo je jedna od tri glavne nauke o korištenju poljoprivrednog zemljišta. Druga dva su poljoprivreda i šumarstvo.
Bioraznolikost
Bioraznolikost u poljoprivredno-šumarskim sistemima obično je veća nego u konvencijskim poljoprivrednim sistemima. Dvije ili više biljnih vrsta koje međusobno uspijevaju na određenom području stvaraju složenije stanište, koje može podržati širi spektar faune.
Agrošumarstvo je važno za bioraznolikost iz različitih razloga. Omogućuje raznovrsnije stanište od konvencionalnog poljoprivrednog sustava. Naprimjer, raznolikost tropskih šišmiša i ptica može se uporediti sa raznolikošću u prirodnim šumama. Iako poljoprivredno-šumarski sistemi ne pružaju toliko flornih vrsta kao šume i ne pokazuju istu visinu krošanja, pružaju mogućnosti za hranu i gniježđenje. Daljnji doprinos biološkoj raznolikosti je da se može sačuvati germplazma osjetljivih vrsta. Kako poljoprivredne šume nemaju prirodno čista područja, staništa su ujednačenija. Nadalje, poljoprivredne šume mogu poslužiti kao hodnici između staništa. Agrošumarstvo može pomoći očuvanju biološke raznolikosti pozitivnim uticajem na ostale potencijale ekosistema.
Izazovi
Iako agrošumarski sistemi mogu biti povoljni, nisu bili rasprostranjeni u SAD-u od 2013. godine. Kao što sugerira istraživanje u okviru programa proširenja u Sjedinjenim Američkim Državama, prepreke (naručene kao najkritičnije i najmanje kritične) za usvajanje agrošumarstva uključuju: • Nedostatak razvijenih tržišta;
• Nepoznavanje tehnologija;
• Nedostatak svijesti;
• Konkurencija između drveća, usjeva i životinja;
• Nedostatak demonstracijskih lokacija;
• Nedostatak obuke ili stručnosti;
• Nedostatak znanja o tome gdjee se plasiraju proizvodi;
• Nedostatak tehničke pomoći;
• Troškovi usvajanja / pokretanja, uključujući troškove potrebnog vremena;
• Nepoznavanje alternativnih marketinških pristupa (npr. Web-stranica);
• Nedostupnost podataka o agrošumarstvu;
• Očigledna neprijatnost;
• Nedostatak infrastrukture (npr. zgrade, oprema);
• Nedovoljno zemljišta;
• Nedostatak izvora sjemena/sadnica;
Legio VII Gemina
mini|Mapa [[Iberijsko poluostrvo|Iberijskog poluostrva, sa situacijom iz 125. godine, za vrijeme vladavine Hadriana. Legio VII Gemina je bila stacionirana u Castra Legionis (današnja Španija), od 75. godine do kraja IV stoljeća.]]
Legio VII Gemina (blizankinja) je bila rimska legija formirana 69. godine, u godini četiri imperatora. Naime, tadašnji guverner rimske provincije Hispania Tarraconensis, Galba, regrutovao je Legio VII Gemina kako bi marširala na Rim i učestvovala u njegovoj pobuni protiv Nerona. Tada se zvala samo Sedma. Atribut Gemina dobila je nakon što su njenim redovima pridruženi ostaci jedne od legija iz Germanije, moguće je da se radilo o Legio I Germanica. Ime legije "Gemina" - blizankinja - znači da je bila posvećena osnivačima Rima, po predanju, to su bili Romul i Rem.
Tacit je ovu legiju zvao "Galbiana", kako bi napravio razliku od starije (također Sedme), Legio VII Claudia, međutim, taj naziv nije pronađen nigdje drugo.
Između 86. i 89. godine, Legijom je komandovao budući imperator Trajan.
Nakon njene službe u Panoniji i Gornjoj Germaniji, gdje je zaradila i novi cognomen - Felix, Vespazijan je naredio da se Legija razmjesti u provinciju Hispania Tarraconensis (na području današnjeg Leóna (Španija) kako bi nadomjestila odlazak Legio VI Victrix i Legio X Gemina u Germaniju i tu je ostala do kraja IV stoljeća.
Dakle, Legio VII Gemina je na području Španije ostala stoljećima. Tokom tog vremena njeni legionari su često bili upućivani na čuvanje važnih puteva i naselja. U vrijeme ratova, pojedine jedice bile su slane i na granice Imperije.
Dio Legije, od oko 1000 legionara, bio je raspoređen u Britaniji 119. godine. Legionari su imali zadatak da sprječavaju upade sa sjevera. Moguće je da su učestvovali i u izgradnji Hadrijanovog zida.
Sredinom II stoljeća, legionari iz Sedme bili su aktivni i Mauritaniji, u borbama protiv Maura, koji su iskazivali značajnu agresivnost i upadali čak i u Andaluziju.
Poznato je da je Legio VII Gemina još uvijek bila na području Leóna krajem IV stoljeća. Kada su Vizigoti i Vandali okupirali Španiju 409. godine vjerovatno je ova legija bila pobijeđena i raspuštena.
Amnesty International
Amnesty International je nezavisna, nevladina i neprofitna organizacija koja preduzima akcije u cilju zaštite i unapređenja ljudskih prava. Temelji se na međunarodno prihvaćenim standardima ljudskih prava.
Osnovao ju je jula 1961. Peter Benenson, u Ujedinjenom Kraljevstvu. Sjedište je u Londonu. Ključne osobe su: Salil Shetty, Irene Khan, Seán MacBride, Martin Ennals, Peter Benenson, Thomas Hammarberg, Eric Baker, Arthur Fern, Ian Martin i Pierre Sané.
Organizacija upotrebljava sljedeće metode: skretanje medijske pažnje, kampanje direktnih molbi, istraživanja, lobiranje. .
Rimski senat
Tokom perioda Rimskog kraljevstva, Senat je bio savjetodavno vijeće kralja. Posljednji rimski kralj, Lucije Tarkvinije Superb, je svrgnut nakon puča kojeg je predvodio Lucije Junije Brut, koji je osnovao Rimsku republiku. Tokom perioda Rimske republike, Senat je bio politički slab, dok su izvršni magistrati bili veoma moćni. Pošto je prelazak sa monarhije na ustavnu vladavinu bio postepen, bilo je potrebno mnogo vremena da bi Senat bio u mogućnosti da nametne svoju izvršnu vlast. U 2. stoljeću p.n.e., Senat je dostigao vrhunac svoje republikanske snage.
Amnesty International
Moto organizacije je: Bolje je upaliti svijeću, nego proklinjati tamu.
Elizabetanska kragna
Kragna treba da bude dovoljno široka da dozvoli životinji da jede i pije. Nekim životinjama se prilikom ishrane privremeno skida kragna.
Multiprogramirani sistemi
Spooling sistemi su imali nedostatak u činjenici da korisnik nije mogao postići maksimalnu iskorištenost CPU-a ili U/I uređaja. Tada se došlo na ideju da bi operativni sistem umjesto jednog programa u memoriji trebao omogućiti istovremeno smještanje nekoliko kompjuterskih programa. Upravo ova činjenica imala je veliki, a možda i presudan značaj za razvoj savremenih operativnih sistetema, jer je omogućila multiprogramiranje (istovremeno izvršavanje nekoliko različitih poslova) u pravom smislu te riječi. U multiprogramiranim sistemima, opeativni sistemi imaju jednostavnu ulogu da prebacuju kontrolu sa jednog posla na drugi. Kada je potrebno da jedan posao (eng. job) čeka na neki resurs ili neku operaciju, CPU prebaci kontrolu na drugi posao. Bitno je naglasiti da je multiprogramiranje prva instanca gdje operativni sistem mora donositi odluku za korisnika.
Rimski senat
Nakon prelaska sa republike u principat, Senat je izgubio svu svoju političku moć i prestiž. Nakon ustavnih reformi cara Dioklecijana, Senat je postao politički irelevantan i nikada više nije povratio moć koju je nekada imao. Kada je sjedište vlade prebačeno iz Rima, Senat je bio sveden na gradski organ. Ovo smanjenje moći je bilo dodatno smanjeno kada je car Konstantin Veliki stvorio dodatni senat u Konstantinopolju. Nakon pada Zapadnog rimskog carstva 476. godine, Senat na Zapadu je funkcionisao tokom barbarske vladavine, ali nije imao nikakve nadležnosti. Ponovo mu je obnovljena moć nakon velikih osvajanja bizantijskog cara Justinijana I. Senat u Rimu je na kraju nestao u nekom trenutku između 603. i 630. godine. Međutim, istočni Senat je preživio u Konstantinopolju do konačnog nestanka u 14. stoljeću.
Elizabetanska kragna
Elizabetanske kragne se najčešće nabavljaju kod veterinara ili u prodavnicama za kućne ljubimce, ali mogu se i napraviti od kartona, plastičnih kanti, abažura i sl.
Rimski senat
Sastav senata
Senat je možda postojao u doba rimskog kraljevstva i služio kao kraljevo savjetodavno tijelo. Njegovo ime ukazuje na to da je prvobitno bio sastavljen od starijih ljudi (senes), čiji su starost i znanje svakako bili visoko cijenjeni u društvu koje još nije u potpunosti dostiglo stepen pismenog društva. Tokom republike senat su činili članovi vodećih porodica. Njegova veličina u doba rane republike nije poznata. Antički izvori kazuju da je tokom srednje republike brojao 300 članova.
Multiprogramirani sistemi
Multiprogramirane operativne sisteme možemo uprediti sa poslom advokata. Advokat ima nekoliko klijenata kojima pruža svoje usluge. Dok jedan slučaj čeka da dođe na sud, advokat može da zastupa drugi slučaj aktivno na sudu. Za to vrijeme prvi klijent može sređivati papirologiju i sl.
Rimski senat
Sastav senata
Članstvo u senatu bilo je doživotno, ali je u doba republike bilo ograničeno ovlaštenjem cenzora da neugledne članove isključe iz senata. U doba rane republike (509–280) članove senata postavljali su konzuli, a kasnije cenzori. Krajem 3. vijeka p. n. e. prvenstvo pri izboru novih članova senata imali su kurulni magistrati, a Sula je odredio da kvestori automatski ulaze u članstvo senata. Tako je senat praktično postao skup bivših magistrata. Senatori za svoj rad nisu dobijali nikakvu platu, jer je njihova funkcija, kao i sve magistrature, smatrana za "čast" (honor). Premda je tek Oktavijan Avgust uveo imovinski cenz po kome su kandidati za članstvo u senatu morali posjedovati imovinu u vrijednosti od najmanje milion sestercija, senatori su i prije toga uglavnom bili imućni ljudi iz uglednih porodica.
Multiprogramirani sistemi
Kod multiprogramiranih operativnih sistema susreću se dva nova pojma:
Rimski senat
Doba republike
Zahvaljujući svojim ovlaštenjima i stalnošću članstva, senat je u praksi funkcionisao kao de facto kolektivni šef države. Pripremao je predloge zakona koji su se na usvajanje podnosili skupštinama, a njegove vlastite rezolucije (decreta ili senatus consulta) imale su u određenom stepenu praktičnu snagu, iako možda ne i formalno zakonsku jer su narodni tribuni mogli uložiti svoj veto. Sudska vlast senata ogledala se u njegovom pravu da osniva posebne sudske komisije. Upravljao je državnim finansijama, postavljao namjesnike provincija i jedini u državi imao pravo da definiše i sprovodi spoljnu politiku Rima. Senat je također nadgledao kultove državne religije.
Multiprogramirani sistemi
Prvi pojam, job scheduling susreće se u situaciji kada je potrebno dovesti nekoliko poslova koji se nalaze na nekom rezervnom skladištu, a koje se naziva job pool, u glavnu memoriju koja nije dovoljna da prihvati sve poslove odjednom. Tada operativni sistem treba odlučiti koje će poslove dovesti u memoriju.
Rimski senat
Doba republike
Senatske sjednice održavane su ili u Kuriji (Curia) na Rimskom forumu ili na nekom drugom posvećenom mjestu udaljenom jednu milju od grada. Prvo godišnje zasjedanje uvijek je bilo u hramu Jupitera Kapitolskog. U raspravi svaki senator se pitao za mišljenje i to prema svom položaju tako da su prvi govorili cenzori, zatim konzuli, pretori, edili itd. Senator koji se u ovom popisu nalazio na prvom mjestu nazivao se princeps senatus (= "prvak senata").
Smrtna kazna
mini|Električna stolica Smrtna kazna predstavlja krajnju i najstrožiju kaznu koja je danas predviđena u određenim pravnim sistemima. U Bosni i Hercegovini smrtna kazna ukinuta je 1998. godine. Prema podacima Amnesty Internationala u 2002. godini je više je 3248 osoba osuđeno na smrt u 67 zemalja, a od te brojke izvršenjem smrtne kazne ubijeno je više od 1526 osoba u 31 zemlji svijeta. U Kini je zabilježeno 1060, u Iranu 113, a u SAD-u 71 izvršenje smrtne kazne, što je 81% svih smaknuća smrtnom kaznom u prošloj godini (ove se brojke odnose isključivo na podatke AI-a, dok su stvarne brojke vjerovatno i veće).
Smrtna kazna u svijetu
mini|Smrtne kazne u svijetu - plava: ukinuta; zelena: ukinuta u miru; narančasta: nije ukinuta, ali se ne prakticira; crvena: prakticira se mini|[[Cesare Beccaria, Dei delitti e delle pene]] Smrtna kazna je ukinuta u većini evropskih zemalja, ali se praktikuje u mnogim zemljama u razvoju i SAD-u. Prve zemlje koje su ukinule smrtnu kaznu su bile Njemačka i Kostarika.
Dvanaest zemalja koje su najaktivnije u izvođenju smrtne kazne u 2004. su bile:
Rimski senat
Doba republike
Pošto je senat bio popunjen bivšim magistratima, nije dolazilo do sukoba između magistrata koji su bili na dužnosti i samoga senata, a senat je u načelu imao čvrstu kontrolu nad magistratima i uglavnom ih je koristio kao sredstvo za sprovođenje vlastite politike. Do propasti republike došlo je u trenutku kada je senat izgubio kontrolu nad moćnim pojedincima koji su imali podršku svojih vojnih trupa.
Doba carstva
Po uspostavljanju principata senat je izgubio svoju suverenu moć, ali je zadržao neke važne funkcije. Avgust se trudio da upravu nad državom dijeli sa senatom. Senat je zadržao i upravu nad nekim provincijama, te nad državnom blagajnom (aerarium). Odluke senata (senatus consulta) imale su snagu zakona i nisu ih morale potvrditi skupštine. Sudska ovlašćenja senata bila su osnažena i uvećana. Međutim, zahvaljujući dijelom i vlastitoj neefikasnosti, moć senata postepeno je umanjivana.
Osman I
Osman I (osmanlijski turski: عثمان غازى‎, Osman Ghazi; 13. februar 1258 – 9. august 1326) bio je vođa Turaka i osnivač Osmanlijskog Carstva (tada poznato kao Osmanlijski bejluk ili emirat). Država, nazvana po njemu, će preovladati kao svjetska imperija gotovo šest stoljeća. Njegova dinastija će vladati Osmanlijskim carstvom do ukidanja Osmanlijskog Carstva i proglašenja Republike Turske 1923. godine.
Rimski senat
Senatus consultum ultimum
U teškim vanrednim okolnostima senat je donosio tzv. "posljednju odluku senata" (sentus consultum ultimum), koja je konzulima davala ovlaštenje da upotrebe silu kako bi zaštitili državu i koja je suspendovala pravo priziva na narod (ius provocationis). Uobičajena foruma je glasila: dent operam consules ne quid detrimenti res publica capiat (= "neka se konzuli postaraju za to da država ne pretrpi nikakvu štetu"). Ovakva je odluka prvi put donešena 122. p. n. e. da bi se suzbio reformski pokret Gaja Grakha, a također je upotrebljena i protiv Saturnina (100. p. n. e.) i Katiline (63. p. n. e.). Posljednji put senat je ovakvu odluku donio 40. godine p. n. e. protiv akcija Salvidenija Rufa (Salvidenius Rufus). Populari su uvijek dovodili u pitanje zakonsko pravo senata da koristi ovu vanrednu mjeru.
Osman I
Osman je proglasio nezavisnost svoje male kneževine od seldžučkog Rumskog sultanata 17. januara 1299. godine. Osmanlijska kneževina je bila jedna od mnogih malih turskih kneževina u Anadoliji nakon raspada Rumskog sultanata. Mongolska invazija je gurnula mnoge muslimane prema Osmanovoj kneževini čime je Osmanova moć ubrzo porasla.
Biografija
Osman postaje vođa svog malehnog plemena poslije smrti oca Ertugrula 1281. godine. Cijela njegova tadašnja teritorija čini malehno selo Sogut koje se nalazi na granici Bizanta i seldžučkog rumskog sultanata. Iz tog sela su se vršili povremeni pljačkaški napadi na bizantijsku teritoriju.
Da li se to selo nalazila unutar granica Bizantije ili ne to danas niko nije u stanju sa sigurnošću tvrditi, ali do definitivnog nastanka države dolazi u trenutku kada lokalni bizantijski vojni zapovjednik priznaje Osmana za svog vladara u zamjenu za položaj vezira. Zbog tako izražene prvobitne pomoći djeca tog Grka su postala praktično nedodirljiva pa su obavljala poslove vezira Osmanlijskog Carstva do pada Konstantinopola.
Multiprogramirani sistemi
Drugi pojam se odnosi na situaciju kada su već određeni poslovi dovedeni u memoriju i čekaju na izvršenje. Tada CPU treba odlučiti koje poslove da usluži, a da se sačuva ravnopravnost u izvršavanju različitih poslova.
Osman I
Biografija
Iznenađujuće teritorijalno napredovanje ove male grupe Turaka je poslije 15 godina stiglo da nesposobnog bizantijskog cara Andronika II koji se početkom 14. vijeka odlučuje bez novca unajmiti plaćeničku vojsku koja pobjeđuje Turke do trenutka svoje pobune koja ostavlja Malu Aziju na milost i nemilost Osmanu.
Ipak svi veći tamošnji gradovi su bili veoma dobro utvrđeni tako da niti jedan nije pao prije smrti Osmana I koji je naslijeđen od svog sina Orhana.
Grb Burundija
mini|desno|200px|Grb Burundija Grb Burundija je usvojen 1966. Sastoji se od štita iza kojeg se nalaze tri koplja. U štitu se nalazu glava lava na crvenom polju. Ispod štita je moto Burundija "Unité, Travail, Progrès" (Jedinstvo, Rad, Napredak).
Brezje (Goražde)
Brezje je naseljeno mjesto u gradu Goraždu, Bosna i Hercegovina.
Grb Čada
desno|mini|Grb Čada Grb Čada je usvojen 1970. U srednjem dijelu grba nalazi se štit sa plavim i žutim cik-cak linijama koje predstavljaju jezero Čad, i crvenim izlazećim suncem iznad. Štit sa strana pridržavaju koza i lav. Ispod štita je medalja i natpis sa motom "Unité, Travail, Progrès" (Jedinstvo, Rad, Napredak).
Grb Džibutija
mini|desno|200px|Grb Džibutija Grb Džibutija je predstavljen nakon nezavisnosti Džibutija 27. juna 1977. Grb je okružen lovorovim vijencima. Unutar grba se nalazi koplje, štit, crvena zvijezda i dvije ruke sa velikim noževima koje predstavljaju etničke grupe Afar i Issa.
Hrasnica (Ilidža)
Hrasnica je urbano naselje u općini Ilidža, Bosna i Hercegovina, smješteno je u podnožju planine Igman. Naselje je sastavljeno iz dvije mjesne zajednice: Hrasnica I i Hrasnica II. Hrasnica se sastoji od nekoliko starih naselja koji su se vremenom integrisali u jedno urbano naselje: Glavogodina, Kovači, Mejdan i Lasica.
Sport i kultura
Za potrebe stanovnika i radnika FAMOS, 1953. godine izgrađeni su objekti Centra fizičke kulture (Sportski centar Hrasnica). Prvobitna namjena ovog objekta bio je da služi rekreacionim potrebama radnika i da budu nosioci razvoja sporta na području Hrasnice. U okviru Sportskog centra nalaze se: stadion FK Famos Hrasnica, pomoćni teren, mali teren sa umjetnom travom i malo košarkaško igralište. Sportski centar čine još dvorana sa dvije sale i univerzalnom plohom. Dvorana je pogodna za obavljanje različitih sportskih aktivnosti: mali nogomet, košarka, rukomet, odbojna, stolni tenis, gimnastika, karate. Od 2002. godine, Sportski Centar djeluje u sastavu JU za kulturu, sport i rekreaciju Hrasnica - Ilidža. Kao glavni centar za sva kulturna dešavanja unutar naselja, 23. oktobra 1954. godine, osnovan je Dom Kulture Hrasnica. Na osnovu izvještaja republičkog Savjeta za kulturu, iz marta 1961. godine, Dom Kulture Hrasnica imao je: kino salu sa 406 mjesta, biblioteku sa čitaonicom, prostorije Komiteta, salu KUD Famos, veliki restoran sa terasom i dvije kancelarije. Vjerski život je organizovan i postoje dvije džamije kao i jedan medžlis.
Obrazovanje
U Hrasnici postoje dvije osnovne škole: JU Druga osnovna škola i JU Četvrta osnovna škola. JU Druga osnovna škola osnovana je 1907. godine, za vrijeme Austrougarske monarhije. Nakon Prve osnovne škole na Ilidži, Druga osnovna škola predstavlja najstariju osnovanu osnovnu školu na području općine Ilidža. Za potrebe brzo rastućeg stanovništva, odlučeno je da se u Hrasnici podigne još jedna škola. Iz tog razloga, na prostoru mjesne zajednice Hrasnica II, u neposrednoj blizini Sportskog centra Hrasnica, 1968. godine osnovana je škola pod imenom OŠ Hasan Brkić.
Infrastruktura
Sa Ilidžom, Hrasnica je povezana gradskim autobuskim saobraćajem. Prema Hrasnici i njenim dijelovima (Kovači i Famos), voze dvije linije: linija 27 (Famos - Hrasnica - Ilidža) i linija 27b (Ilidža - Kovači - Hrasnica).
Sa ciljem unapređenja infrastrukture, u ljeto 2018. godine započela je izgradnja i proširenje Hrasničke ceste. U planu je da se između dvije trake postave tramvajske šine čime bi se Hrasnica tramvajskim saobraćajem povezala sa Sarajevom.
Ekonomija
Prije ratnih događanja, u Hrasnici je egzistirala velika firma FAMOS koja je distribuirala svoje proizvode na tržište bivše Jugoslavije, ali i šire. Nakon rata, firma je propala a nekadašnji prostor fabrike postao je Industrijska zona Hrasnica.
Banská Štiavnica
Historijski grad Banska Štiavnica i tehnički spomenici u njegovoj okolini nalaze se u oblasti Banskoj Bystrici, Slovačka. To je grad sa više od 10.000 stanovnika, smješten u udolini planinskog područja Štiavnica, nastale urušavanjem nekadašnjeg vulkana.
Historija
Arheološkim istraživanjima utvrđeno je da je područje bilo naseljeno u doba neolita. Prvo rudarsko naselje osnovali su pripadnici keltskog plemena Kotini, koji su se ovdje naselili u vrijeme Markomanskih ratova tokom 3. vijeka p. n. e. U ranom srednjem vijeku područje su naselili Slaveni, a Slovaci su utvrđeno naselje osnovali u 10. i 11. vijeku. Lokalitet je nazvan zemlja rudara 1156. godine. Lokalno stanovništvo je dalo naziv „Štiavnica“ (kiseli potok) naselju u dolini, a naselje na brdu nazvano je „Bana“ (rudnik). Jedinstveni zajednički naziv Banska Štiavnica prvi put je dokumentovan 1255. godine.
Tokom Osmanskih ratova, Turci su nastojali osvojiti bogate rudarske gradove u Gornjoj Ugarskoj (Banska Štiavnica, Banská Bystrica i Kremnica). Ova nova prijetnja doprinijela je da se u 16. stoljeću izgrade utvrđenja, uključujući dva zamka.
Stari srednjovjekovni rudarski centar prerastao je u grad s renesansnim palačama, crkvama iz 16. stoljeća, elegantnim trgovima i dvorcima. Urbano središte se uklapa u okolni pejzaž, koji sadrži vitalne relikvije rudarskih i metalurških aktivnosti prošlosti.
Svjetska baština
Istorijski grad Banska Štiavnica i tehnički spomenici u njegovoj okolini su 1993. godine upisani na UNESCO-ov popis mjesta svjetske baštine
Smješten u planinama Štiavnice, ovo područje pokriva ukupnu površinu od 20.632 ha i uključuje urbani centar Banske Štiavnice, kao i okolni krajolik koji sadrži vitalne relikvije rudarskih i metalurških aktivnosti tokom prošlosti vezanih prvenstveno za zlato i srebro. Većina rudarskih resursa nalazi se izvan urbanog područja.
God. 1627, ovdje se prvi put koristio barut u rudarstvu, a 1722. rudnici su poplavljeni i voda je ispumpavana parnim mašinama, što je bila prva upotreba izvan Ujedinjenog Kraljevstva.
Dva dvorca, Stari (Starý zámok) i Novi (Nový zámok), su pretvoreni u muzeje. Otvoreni muzej rudarstva nudi 2 km dug podzemni obilazak rudnika srebra iz 17. stoljeća, dok je stari rudnik Glanzenberg još stariji, a nalazi se odmah ispod središta grada i privlači veliki broj posjetilaca još od vremena cara Franje Josipa.
Treći rimsko-makedonski rat
Treći rimsko-makedonski rat se vodio u periodu od 171-167. p. n. e.
Rimljani su nakon drugog makedonskog rata Makedoncima ograničili vojsku na svega 5.000 vojnika. Zato su Makedonci svake godine opremali 5.000 vojnika i slali ih kućama i tako se pripremali za rat. Makedonski kralj Persej, sin Filipa petog, nadao se da će mu u pomoć priskočiti helenski gradovi jer je računao na nezadovoljstvo koje je među njima izazvala rimska politka.
Rimljani su imali podršku i vojsku Pergama.
U prvim godinama rata Rimske snage se nisu mogle pohvaliti značajnim uspjesima. Preokret je donijelo imenovanje Emilija Paula za njihovog vrhovnog zapovjednika. Vojske su se sudarile 168. godine p. n. e. Makedonski bojni red je poremećen kada su legionari uzmakli na brdovit teren. U bespoštednoj borbi prsa u prsa, Persejevi ljudi su imali male šanse. Uzalud su udarali mačevima po rimskim čvrstim štitovima. Rimljani su poslije pobjede kod Pidne konačno pokorili Makedoniju.
NGC 6365
NGC 6365 (također poznat kao Arp 30, IRAS 17222+6212, MCG 10-25-18, PGC 60171 i UGC 10833) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 369 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,10 (118 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 15. augusta 1884. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Status zaštite
Status zaštite je valjani pokazatelj vjerovatnoće da pojedina vrsta opstane u sadašnjosti ili budućnosti. Pri procjeni statusa zaštite se u obzir uzima više faktora: uz prosječni broj jedinki, važan je i trend povećanja ili smanjenja u vremenu, uspješnost uzgoja, poznate opasnosti, itd.
Najpoznatiji sistem koji se brine o popisivanju i stepenovanju statusa zaštite na svjetskom nivou je Crvena knjiga Međunarodne organizacije za očuvanje prirode i prirodnih resursa iz 1994. Wikipedijinim člancima se dodjeljuju sljedeće kategorije temeljene na tim kriterijima:
S ciljem pokrivanja niza vrsta koje ne spadaju u okvire IUCN-ove Crvene knjige, Wikipedia uvodi i sljedeće dodatne kategorije:
Prvi rimsko-makedonski rat
Prvi rimskomakedonski rat (214-205. p. n. e.) vođen je usporedo sa Drugim punskim ratom. Nakon bitke kod Kane makedonski kralj Filip V sklopio je savez sa Hanibalom u nadi da će se domoći rimskih posjeda na obalama Jonskog mora. Pritisnuti borbom za opstanak u Italiji Rimljani su ratne operacije na Istoku prepustili svojim saveznicima - Pergamu i helenskim gradovima. Na taj način su spriječili Filipa V da dovede svoju vojsku u pomoć Hanibalu.
Procesorsko ležište
Socket za centralni procesor je karika između procesora i matične ploče pomoću kojeg ova dva dijela komuniciraju. Skoro svi današnji socketi i proceosri su izgrađeni na PGA arhitekturi. Danas se socketi najčešće dijele na AMD i Intel sockete, iako to nije uvijek bilo tako (npr. Socket 5 je mogao primiti i Pentium i AMD K5 procesor).
Nikita Hruščov
Nikita Sergejevič Hruščov (ruski: Ники́та Серге́евич Хрущёв; 15. april 1894. - 11. septembar 1971.) bio je sovjetski političar koji je tokom Hladnog rata predvodio SSSR kao generalni sekretar Komunističke partije te kao vođa Sovjetskog Saveza od 1953. do 1964. godine. Tokom svoje vladavine izvršio je destaljinizaciju Sovjetskog saveza, podržao napredak Sovjetskog svemirskog programa i uveo nekoliko relativno liberalnih reformi u oblastima unutrašnje politike. Njegove partijske kolege su ga uklonile sa vlasti 1964. godine zamijenivši ga Leonidom Brežnjevim kao generalnim sekretarom i Aleksejem Kosiginom kao premijerom.
Hruščov je rođen 1894. godine u selu Kalinovka, blizu današnje granice između Rusije i Ukrajine. Tokom mladosti bio je zaposlen kao metalski radnik, a tokom Ruskog građanskog rata postao je politički komesar. Uz pomoć Lazara Kaganoviča napredovao je sovjetskom hijerarhijom. Podržavši veliku čistku, Josif Staljin ga 1938. godine postavlja za sekretara centralnog komiteta u Ukrajini. Tokom Velikog patriotskog rata (Istočni front II svjetskog rata), Hruščov je kao posrednik između Staljina i njegovih generala učestvovao u krvavoj odbrani Staljingrada. Nakon rata, opozvan je u Moskvu gdje je bio jedan od Staljinovih bliskih savjetnika.
Staljinova smrt 1953. godine je pokrenula borbu za vlast u kojoj je Hruščov pobijedio. Nakon što je učvrstio svoj autoritet generalnog sekretara na 20. kongresu stranke 1956. godine, održao je Tajni govor kojim je osudio Staljinove čistke najavivši represivnu eru Sovjetskog saveza. Njegova unutrašnja politika usmjerena na poboljšanje života običnih građana je često bila neučinkovita, posebno u poljoprivredi. Oslanjajući se na projektile za nacionalnu odbranu, Hruščov je izvršio veliko smanjenje konvencionalnih snaga. Uprkos smanjenju, njegova vladavina je doživjela najnapetije godine Hladnog rata koja je kulminirala Kubanskom raketnom krizom. Umro je 1971. godine od srčanog udara.
Biografija
Nikita Sergejevič Hruščov bio je sovjetski komunistički vođa, generalni sekretar sovjetske komunističke stranke u periodu od 1953. do 1964. godine i premijer SSSR-a u razdoblju od 1958. do 1964. godine. Rođen je u mjestu Kalinovka, kao sin rudara. U mladosti je radio kao pastir i bravar. Nakon služenja u carskoj vojsci (1914. - 1918.) i učestvovanja u ruskoj revoluciji pridružio se komunističkoj stranci i Crvenoj armiji 1918. godine i borio se u građanskom ratu. Pohađao je visoku školu komunističke stranke 1921. godine i bio aktivan član stranke sve do 1929. godine. Naredne dvije godine pohađao je Industrijsku akademiju u Moskvi.
Hruščov je ubrzano napredovao u stranci, te je 1934. postao član Centralnog komiteta. U razdoblju od 1935. do 1937. je generalni sekretar moskovskog regionalnog komiteta gdje provodi industrijalizacijski program druge petoljetke. Godine 1938. premješten je u Ukrajinu gdje vrši dužnost generalnog sekretara ukrajinske partijske organizacije i postaje privremeni član partijskog Politbiroa. Punopravan član Politbiroa postaje 1939. godine kada je imenovan u Prezidij Vrhovnog Sovjeta. Za vrijeme drugog svjetskog rata Hruščov je na čelu političkog odjela Crvene armije na južnom frontu. Godine 1944. kada su Nijemci istisnuti iz Ukrajine povjerena mu je obnova poljoprivredne proizvodnje, uspostava reda i kažnjavanje izdajica. Vraćajući se u Moskvu imenovan je članom Sekretarijata partijskog Centralnog komiteta. Kasnije će se istaknuti kao vodeći sovjetski poljoprivredni ekspert. Nakon smrti Staljina 1953. postao je generalni sekretar Centralnog komiteta i time glava komunističke stranke SSSR-a. Tada je započela borba za vlast između Hruščova; Georgija Malenkova, premijera i Lavrentija Berije, šefa tajne policije (KGB). Malenkov i Hruščov, s još jednim dijelom vlade, željeli su smanjiti moć KGB-a koji je u doba Staljina došao na zao glas. Berija je nasuprot njima želio povećati političku moć KGB-a. Stranka je podržala Malenkova i Hruščova, a Berija je uhapšen i smaknut 1953. godine. Hrušov je tada uspio pobijediti Malenkova jer je on kontrolirao partijski aparat i na važne funkcije imenovao velik broj ljudi koji su mu bili odani. Stoga je 1955. godine Malenkov podnio ostavku.