cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selo Sveti Marko
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Markovo Selo je imalo 136 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Zimbabve na Zimskim olimpijskim igrama 2014.
Zimbabve na zimskim olimpijskim igrama 2014. u Sočiju, koje su održane od 7. februara do 23. februara 2014. predstavljao je jedan takmičar u alpskom skijanju, koji je u protekloj sezoni ostvario kvotu za učestvovanje. Sportisti iz Zimbabvea učestvuju po prvi put na Zimskim olimpijskim igrama. Na svečanom otvaranju zastavu Zimbabvea nosio je alpski skijaš Luke Steyn.
30p Alpsko skijanje
Na temelju rang lista Međunarodne skijaške federacije od 30. decembra 2013. sportaši iz Zimbabvea obezbjedili su jedno mjesto za sudjelovanje na olimpijskim igrama.
Napomene
<references group="N"/>
Debeni
mini|280px|Debeni, seoske kuće Debeni su naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Debeni su imali 31 stanovnika.
Tuškani
Tuškani su naseljeno mjesto u sastavu grada Karlovca, Karlovačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Karlovac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Tuškani su imali 216 stanovnika.
Napomena: ''U 1857. iskazano pod imenom Tuškansko.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Tuškani je imalo 251 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Mehovci
Mehovci su naseljeno mjesto u općini Čelinac, Bosna i Hercegovina.
Studenci (Perušić)
Studenci su naseljeno mjesto u sastavu općine Perušić, Ličko-senjska županija, Republika Hrvatska.
Tevče (Laško)
Tevče su naseljeno mjesto u sastavu općine Laško, regija Savinjska, Slovenija.
Studenci (Perušić)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Gospić.
Tevče (Laško)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Laško.
Studenci (Perušić)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Studenci su imali 44 stanovnika.
Tevče (Laško)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Tevče su imale 182 stanovnika.
Studenci (Perušić)
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Studenci je imalo 144 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Evropsko ekipno šahovsko prvenstvo
Historija
Prvo prvenstvo odigrano je u Beču i Badenu u Austriji od 22.-28. augusta 1957. godine. Sve do 10-og prvenstva, održanog 1992. u Debrecenu, na turniru su igrale samo muške ekipe, a nakon toga ženski se turnir održava istovremeno. Turniri su se isprva održali svake četiri godine, ponekad u intervalima od tri ili pet godina, da bi se od 11-og prvenstva održanog u Puli, ritam ustalio na dvogodišnje održavanje.
Format takmičenja
Od prvog muškog prvenstva 1957. pa do 8-og prvenstva održanog 1983., igrale su se kvalifikacije za finalni turnir. Prijavljeni timovi bili su podijeljeni u grupe od dva do četiri tima, koji su u međusobnim susretima odlučivali o pobjedniku grupe. Pobjednici grupa, su se kvalificirali za finalni turnir. Kvalifikacije i završni turnir su se igrali po dvostrukom Bergerovom sistemu. Od 9-og prvenstva 1989. godine, na turniru učestvuje 28 ekipa, a njihov se broj skoro svake godine povećavao, dok su se turniri igrali bez kvalifikacija, a igralo se po Švicarskom sistemu sa 9 kola. Broj članova u timu se mijenjao, od deset - sa pravom na dvojicu rezervnih igrača, preko osam i šest, da bi se od 10-og prvenstva 1992. ustalio na četiri igrača sa jednim rezervnim igračem. Na prva tri prvenstva, dodjeljivala se medalja samo za pobjednika po tablama, a od 4-og prvenstva, 1973 u austrijskom Kapfenbergu dodjeljivana su priznanja i za drugi i treći najbolji rezultat po tabli.
Muškarci
!#!!Grad domaćin!!Država!!Godina!!I!!II!!III!!Broj tabli!!Broj timova!!Broj igrača!!Broj partija |- ! 1. | align=left| Beč/Baden (detalji) || align=left| | 1957. | align=left| | align=left| | align=left| undefined | 10 | 4 | 47 | 120 |- ! 2. | align=left| Oberhausen (detalji) || align=left| | 1961. | align=left| | align=left| | align=left| undefined | 10 | 6 | 72 | 300 |- ! 3. | align=left| Hamburg (detalji) || align=left| | 1965. | align=left| | align=left| | align=left| undefined | 10 | 6 | 71 | 300 |- ! 4. | align=left| Kapfenberg (detalji) || align=left| | 1970. | align=left| | align=left| undefined | align=left| | 10 | 8 | 96 | 280 |- ! 5. | align=left| Bath (detalji) || align=left| | 1973. | align=left| | align=left| | align=left| undefined | 8 | 8 | 80 | 224 |- ! 6. | align=left| Moskva (detalji) || align=left| | 1977. | align=left| | align=left| undefined | align=left| | 8 | 8 | 80 | 224 |- ! 7. | align=left| Skara (detalji) || align=left| | 1980. | align=left| | align=left| undefined | align=left| 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england | 8 | 8 | 80 | 224 |- ! 8. | align=left| Plovdiv (detalji) || align=left| | 1983. | align=left| | align=left| | align=left| undefined | 8 | 8 | 80 | 224 |- ! 9. | align=left| Haifa (detalji) || align=left| | 1989. | align=left| | align=left| | align=left| undefined | 6 | 28 | 216 | 756 |- ! 10. | align=left| Debrecen (detalji) || align=left| | 1992. | align=left| undefined | align=left| 🇺🇦 ukraine | align=left| 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england | 4 | 41 | 204 | 720 |- ! 11. | align=left| Pula (detalji) || align=left| | 1997. | align=left| 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england | align=left| undefined | align=left| 🇦🇲 armenia | 4 | 34 | 169 | 612 |- ! 12. | align=left| Batumi (detalji) || align=left| | 1999. | align=left| 🇦🇲 armenia | align=left| undefined | align=left| undefined | 4 | 36 | 174 | 648 |- ! 13. | align=left| Leon (detalji) || align=left| | 2001. | align=left| undefined | align=left| 🇫🇷 france | align=left| undefined | 4 | 25 | 169 | 612 |- ! 14. | align=left| Plovdiv (detalji)|| align=left| | 2003. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| undefined | align=left| undefined | 4 | 37 | 182 | 648 |- ! 15. | align=left| Göteborg (detalji)|| align=left| | 2005. | align=left| undefined | align=left| undefined | align=left| 🇫🇷 france | 4 | 40 | 196 | 720 |- ! 16. | align=left| Heraklio (detalji) || align=left| | 2007. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇦🇲 armenia | align=left| 🇦🇿 azerbaijan | 4 | 40 | | |- ! 17. | align=left| Novi Sad (detalji) || align=left| | 2009. | align=left| 🇦🇿 azerbaijan | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇺🇦 ukraine | |  | | |- ! 18. | align=left| Porto Carras (detalji) || align=left| | 2011. | align=left| undefined | align=left| 🇦🇿 azerbaijan | align=left| undefined | |  | | |- ! 19. | align=left| Varšava (detalji) || align=left| | 2013. | align=left| 🇦🇿 azerbaijan | align=left| 🇫🇷 france | align=left| 🇷🇺 russia | |  | | |- ! 20. | align=left| Reykjavik (detalji) || align=left| | 2015. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇦🇲 armenia | align=left| undefined | |  | |
Žene
!#!!Grad domaćin!!Država!!Godina!!I!!II!!III!!Broj tabli!!Broj timova!!Broj igrača!!Broj partija |- ! 1. |align=left| Debrecen (detalji) || align=left| | 1992. | align=left| 🇺🇦 ukraine | align=left| undefined | align=left| 🇦🇿 azerbaijan | 2 | 38 | 112 | 326 |- ! 2. |align=left| Pula (detalji) || align=left| | 1997. | align=left| undefined | align=left| undefined | align=left| 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england | 2 | 30 | 89 | 270 |- ! 3. |align=left| Batumi (detalji) || align=left| | 1999. | align=left| undefined | align=left| undefined | align=left| undefined | 2 | 36 | 103 | 324 |- ! 4. |align=left| Leon (detalji) || align=left| | 2001. | align=left| 🇫🇷 france | align=left| undefined | align=left| 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england | 2 | 32 | 91 | 2888 |- ! 5. |align=left| Plovdiv (detalji) || align=left| | 2003. | align=left| 🇦🇲 armenia | align=left| undefined | align=left| 🇷🇺 russia | 2 | 31 | 88 | 270 |- ! 6. | align=left| Göteborg (detalji) || align=left| | 2005. | align=left| 🇵🇱 poland | align=left| undefined | align=left| 🇷🇺 russia | 4 | 26 | 128 | 466 |- ! 7. |align=left| Heraklio (detalji) || align=left| | 2007. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇵🇱 poland | align=left| 🇦🇲 armenia | | | | |- ! 8. | align=left| Novi Sad (detalji) || align=left| | 2009. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| undefined | align=left| 🇺🇦 ukraine | |  | | |- ! 9. | align=left| Porto Carras (detalji) || align=left| | 2011. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇵🇱 poland | align=left| undefined | |  | | |- ! 10. | align=left| Varšava (detalji) || align=left| | 2013. | align=left| 🇺🇦 ukraine | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇵🇱 poland | |  | | |- ! 11. | align=left| Reykjavik (detalji) || align=left| | 2015. | align=left| 🇷🇺 russia | align=left| 🇺🇦 ukraine | align=left| undefined | |  | |
Zločini protiv čovječnosti
mini|[[Armenski genocid bio je prvi događaj koji je službeno osuđen kao "zločin protiv čovječnosti".]] Zločini protiv čovječnosti jesu krivično djelo predviđeno međunarodnim i unutrašnjim pravom, a koje se prvi put pojavilo na Nirnberškom procesu.
Zločini protiv čovječnosti nisu bili jasno izdvojeni u većini zakonodavstava u svijetu, već je obično bilo regulirano s ratnim zločinima ili u okviru krivičnih djela protiv međunarodnog prava. Usvajanjem Rimskog statuta je, za sve države koje su ga usvojile, stvorilo obavezu da predvide ovo djelo u svojim krivičnim zakonodavstvima.
Rimski statut
U članu 7 Rimskog statuta dati su osnovni elementi zločina protiv čovječnosti. Zločinom protiv čovječnosti smatra se preduzimanje navedenih radnji pod uslovom da su one preduzete kao dio šireg ili sistematskog napada uperenog protiv bilo kojeg civilnog stanovništva. To su sljedeće radnje:
Obilježja
Pored navedenih radnji, bitno je istaći da je neophodno njihovo preduzimanje u okviru šireg ili sistematskog napada uperenog na civilno stanovništvo. Širi napad treba shvatiti kao napad protiv velikog broja žrtava na jednom širem području i koji se vrši u određenom vremenskom periodu, koji traje izvjesno vrijeme. Sistematski napad podrazumeva da je napad planiran i organizovan. Subjektivno obilježje koje se zahtjeva kod učinioca je umišljaj, koji mora da obuhvati i svest da se radnja izvršenja preduzima u okviru šireg ili sistematskog napada na civilno stanovništvo.
Zločini protiv čovječnosti imaju određene sličnosti i s krivičnim djelima genocida i ratnih zločina. Najvažnija razlika u odnosu na ratni zločin je što je vrijeme vršenja irelevantno. Glavna razlika u odnosu na genocid odnosi se na nepostojanje genocidne namjere kod izvršioca zločina protiv čovječnosti. Razlika je i u pogledu zaštitnog objekta - kod zločina protiv čovječnosti štite se individualna dobra, a u slučaju genocida egzistencija grupe ljudi koji pripadaju određenoj grupi, tj. jedno kolektivno, nadindividualno dobro.
Da bi postojalo ovo krivično djelo potrebno je da se ono vrši uz sudjelovanje ili tolerisanje od strane države ili neke političke organizacije, tj. od organizacije koja de facto ili de jure ima političku moć. Ovo je izričito predviđeno u članu 7 Rimskog statuta.
Velika nagrada Belgije 2017.
Velika nagrada Belgije 2017. (službeno poznata kao "2017 FORMULA 1 PIRELLI BELGIAN GRAND PRIX") automobilska je trka Formule 1 koja se održala 28. augusta 2016. na stazi Spa Frankoršamp u Belgiji. Ovo je dvanaesta trka u sezoni 2017., i 62. trka za Veliku nagradu Belgije.
Lewis Hamilton osvojio je pol pozicija, sedmi ove sezone i ukupno 68. u karijeri čime se izjednačio s rekorderom Michaelom Schumacherom. Vozač Mercedesa Lewis Hamilton pobedio peta pobjeda u sezoni i 58. u karijeri. Drugo mjesto zauzeo je Sebastian Vettel iz Ferrarija, a treći je bio Daniel Ricciardo iz Red Bulla.
Josip Belušić
Josip Belušić (12. mart 1847 – 8. januar 1905) bio je hrvatski izumitelj i profesor fizike i matematike. Rođen je u malom naselju Županići u Labinu u Istri, a školovao se u Pazinu i Kopru. Belušić je nastavio studije u Beču, a kasnije se preselio u Trst prije povratka u Istru, gdje je izgradio svoj najpoznatiji izum, brzinomjer. Po završetku studija, Belušić se zapošljava kao profesor fizike i matematike u Kraljevskoj školi u Kopru. Kasnije je postao direktor Pomorske škole Castelnuovo i zaposlen kao docent u toj instituciji.
Belušić je svoj izum izložio na izložbenom svemiru 1889. u Parizu, preimenujući ga u Controllore automatico po veturi. Iste godine Opština Pariz raspisala je javni konkurs i registrovano je preko 120 patenata za nadmetanje. Njegov dizajn pobijedio je kao najprecizniji i najpouzdaniji i prihvaćen je u junu 1890. U roku od godinu dana na pariske vagone instalirano je stotinu uređaja. Godine 1889. hrvatske novine Naša sloga predviđale su da će se "[Belušićev izum] proširiti po cijelom svijetu, a s njim i ime našeg vrlog Istranina, prijatelja i domoljuba".
Belušićev izum je ujedno bio i prvi uređaj za nadzor u historiji, preteča mjernih uređaja za nadzor koji se danas koriste u kamionima, autobusima i taksijima. Dakle, Belušić je takođe zaslužan kao otac uređaja za nadzor i prismotru. mini| Kopija patenta za brzinomjer, 1888, Policijski muzej, [[Zagreb]]
IC 3422
IC 3422 (također poznat kao PGC 165191) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 1105030080,0 sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,50 (161 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (161 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 7. maja 1904. godine.
Delnice (Gorenja vas–Poljane)
Delnice su naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Delnice su imale 140 stanovnika.
Radulje
Slovenija:
Tolovići
Tolovići su naseljeno mjesto u općini Vitez, Bosna i Hercegovina.
Metaloprotein
thumb|right|250px|Struktura [[hemoglobina. Kofaktor hem sadrži željezo (zeleno osijenčeno).]]
Metaloprotein je generička oznaka za protein koji sadrži metalni ion kao kofaktor. Ovoj kategoriji pripada veliki broj proteina.
Funkcija
Procjenjuje se da oko polovine svih proteina sadrže metal. Prema jednoj drugoj procjeni, oko jednoj četvrtini do jednoj trećini svih proteina je potreban metal za obavljanje njihovih funkcija. Stoga, metaloproteini imaju mnogo različitih funkcija u ćelijama, kao što su skladištenje i transport proteina, enzima i signalizacijski proteini. Uočena je i uloga metalnih iona u zaraznih bolestima.
Principi hemijske koordinacije
U metaloproteinima, metalni ioni su obično koordinirani centrima dušika, kisika ili sumpor a, koji pripadaju aminokiselinskim ostacima proteina. Ove grupe donora često daju bočni lanci na ostacima aminokiselina. Posebno su značajni supstituenti imidazola u ostacima histidina, tiolata u cisteinil ostatacima i karboksilna grupa aspartata. S obzirom na raznolikost metaloproteoma, gotovo svi ostatkak aminokiseline ispoljava afinitet da se veže sa metanim l centrima. Peptidna okosnica pruža donorske grupe, gdje spadaju deprotonisani amidi i amidni karbonil centri kisika.
Osim grupe donora koje daju ostataci aminokiselina, veliki broj organskih kofaktora funkcionira kao ligandi. Možda su najpoznatiji tetradentat N4 makrociklički n ligandi uključeni u protein hem. Također su česti i neorganski ligandi kao što su sulfidi i oksidi.
Prenosnici kisika
Hemoglobin, koji je glavni prenosioc kisika kod ljudi, ima četiri pod-jedinice u kojima je željezo (II) ion koordiniran planarnim, makrocikličnim ligandom protoporfirina IX (PIX) i imidazolskog atoma dušika iz histidinskih ostataka. Šesto koordinacijako mjesto sadrži molekule vode ili kisika. Za razliku od proteina mioglobina, koji se nalazi u mišićnim ćelijama, ima samo jednu takvu jedinicu. Aktivno mjesto se nalazi u hidrofobnom džepu. To je važno, jer bez njega željezo (II) će biti nepovratno oksidirano u željezo (III).Konstanta stabilnosti kompleksa za formiranje HBO2 je takva da se kisik više uzima ili otpušta, zavisno od parcijalnog pritiska kisika u plućima ili u mišićima. Hemoglobinske četiri podjedinice pokazuju efekt kooperativnosti koji omogućava jednostavno prenošenje kisika iz hemoglobina u mioglobin.
Za oba, hemoglobin i mioglobin se ponekad pogrešno navodi da oksidirani oblik sadrži željezo (III). Sada je poznato da se dijamagnetna priroda ovih oblika javlja zato što je atom željeza (II) u stanju niskog spina. U oksihemoglobinu, atom gvožđa se nalazi u ravni porfirinakog prstena, ali u paramagnetnom deoksihemoglobinu, atom željeza je iznad ravni prstena. Ova promjena stanja spina je združeni efekt zbog većeg polja kristalnog cijepanja i manjeg ionskog radijusa Fe2+ u polovini kisika.
Hemeritrin je drugi nosač kisika koji sadrži gvožđe. Mjesto vezanja kisika je binuklearni centar željeza. Atomi željeza koordiniraju protein preko karboksilnih bočnih lanaca pet glutamatskih i aspartatskih histidinskih ostataka. Uzimanje O2 iz hemerythrin je skupa sa dva-elektrona oksidira reducirani binuklearni centar, vezan za peroksid (OOH-). Mehanizam otpuštanja kisika razrađen je u detalje Hemocjanin je prenosnik kisika u krvi većine mehkušaca i nekiih člankonožaca (Arthropoda), kao što su rakovi. Oni su drugi pigmenti za vezanje kisika, samo je hemoglobin u "biološkoj popularnosti" obično pominje kao transporter kiseonika. Uz oksigenaciju dva atoma bakra (I) na aktivnom mjestu, oni oksiduju u bakar (II), a molekula kisika se svodi na peroksid, O22–
Hlorokruorin (kao veći nosač ertrokruorina) je hemeprotein vezanja kisika u krvnoj plazmi mnogih Annelida (prstenastih glista), posebno određenih morskih poliheta.
Citohromi
Oksidacijske i redoks reakcije nisu uobičajene u organskoj hemiji uz sudjelovanje nekoliko organskih molekula kao oksidujućih ili reducirajućih agenata. Željezo (II), s druge strane, može se lahko oksidirati na željezo (III). Ova funkcionalnost se koristi u citohromima, koji funkcioniraju kao vektori transfera elektron. Prisustvo iona metala omogućavaju metaloenzimima obavljanje njihovih funkcija, kao što su redoks reakcije koje ne mogu lahko da se odvijaju ograničenim setom funkcijskih grupa koje se nalaze u aminokiselinama. Atom željeza u većini citohroma je sadržan u hem grupi. Razlike između onih citohroma leže u drugostranom lancu. Naprimjer, citohrom ima protetsku grupu hem a, a citokroma b ima hem b grupu. Te razlike rezultiraju iz različitosti Fe2+/Fe3+ redoks potencijala, tako da su razni citohromi uključeni u mitohondrijske elektrone transportnog lanca.
P450 enzim obavlja funkciju ubacivanja atoma kisika u C-H veze, što je oksidacijska reakcija.
Rubredoksin
mini |200px |desno| [[Aktivno mjesto rubredoksina]] Rubredoksin je nosač elektrona koji se nalazi u metaboliziranju sumpornih bakterija i archaea. Aktivno mjesto sadrži ion željeza koje koordinira atome sumpora četiri cisteinska ostatka, formirajući gotovo tetraedar. Rubredoksini obavljaju procese transfera jednog elektrona. U oksidaciji se stanje atoma željeza mijenja između stanja +2 i +3. U oba oksidacijska stanja, metal je u visokom spinu, koji pomaže da se smanje strukturne promjene.
Plastocijanin
Plastocijanin je jedan iz porodice plavog bakarnog proteina koji su uključeni u u reakcijama prijenosa elektrona. Mjesto veze bara je opisan kao "iskrivljeni trigonalni piramidni". Trigonalne ravni piramidnih baza se sastoje od dva atoma dušika (N1 i N2) iz odvojenih histidina i sumpora (S1) cisteina. Sumpor (S2) iz aksijalnog metionin čini vrh. U dužim veza između liganada bakra i sumpora, javlja se 'distorzija'. Kontakt Cu-S1 je kraći (207 pikometra) Cu-S2.
Izdužena Cu-S2 veza destabilizira CuII formu i povećava redoks potencijal proteina. Plava boja (597 nm apsorpcijskog vrha) je zbog Cu-S1 veza, gdje se javlja Spπ na Cudx2-y2 prijenos. U reduciranom obliku plastocijanina, njegov-87 će postati protoniziran sa pKa forme 4.4. Protonacija sprečava da djeluje kao ligand, a geometrija mjesta bakra postaje trigonalna planarna.
Željezo
U feritinu, željezo je pohranjeno kao željezo (III). Prava priroda njgovog vezivanja još nije utvrđena. Izgleda da je prisutan kao proizvod hidrolize, kao što je željezo FeO(OH). Željezo prenosi transferin čija se veza sastoji od dva tirozina, jedan asparaginske kiseline i jedan histidina. Ljudsko tijelo nema mehanizam za izlučivanje željeza. To može dovesti do problema sa preopterećenjem željeza u pacijenata liječenih transfuzijom krvi, kao, na primjer, s β - talasemijom.
Bakar
Ceruloplazmin je glavni protein sa bakarnim prenosnikom u krvi. Ceruloplazmin ispoljava aktivnost oksidaza, što je povezano sa mogućnošću oksidacije Fe2+ (fero-željezo) u Fe3+ (feri-željezo), što pomaže u transportu u plazmi u saradnji sa transferinom, koji može nositi željezo samo u feri stanju.
Metaloenzimi
Metaloenzimi svi imaju jednu zajedničku funkciju, a to je da je metalni ion vezan za proteine sa jednim labilnim koordinacijim mjestom. Kao i kod svih enzima, oblik aktivnog mjesta je od ključnog značaja. Metalni ion se obično nalazi u džepu čiji oblik se uklapa u podlogu. On katalizira reakcije koje je teško postići u organskoj hemiji.
Karboanhidraze
Ova reakcija je vrlo spora u odsustvu katalizatora, ali prilično brza u prisustvu hidroksidnog iona; Ta reakcija slična skoro instantant reakciji sa karboanhidrazama. Struktura aktivnog mjesta u ugljik anhidrazama je dobro poznata iz broja kristalnih struktura. Sastoji se od iona cinka koji koordinira tri imidazolska atoma dušika iz tri histidinske jedinice. Četvrto koordinacijsko mjesto zauzima molekula vode. Koordinacijska sfera cinkovog iona je oko tetraedralne. Pozitivno nabijeni cinkov ion polarizira koordinirane molekule vode i nukleofilni napad negativno napunjenog hidoksidnog dijela ugljendioksida (ugljične kiseline), što je odvija brzo. Katalitski ciklusa proizvodi po jedan ion bikarbonata i vodika, kao ravnotežu: pogoduje disocijaciji ugljene kiseline na biološkoj pH vrijednosti.
Vitamin B12 zavisni enzim
Vitamin B12 katalizira prijenos metil (-CH3) grupe između dva molekula, što uključuje razbijanje C-Z veza, proces koji je energetski negativan u organskim reakcijama. Metalni ion smanjuje energiju aktivacije za proces formiranja prolaznog Co-CH3 veza. Strukturu koenzima su slavno odredili Dorothy Hodgkin i kolege, za koju je dobila Nobelovu nagradu za hemiju, 1964. Sastoji se od iona kobalta (II) koji koordinira četiri atoma dušika korinskih prstenova i peti atom dušika iz imidazolne grupe. U stanju ostatka se nalazi Co-Cσ veza sa 5' atomom ugljika u adenozinu. Ovo je organometalni prirodni spoj, što objašnjava njegovu funkciju u reakciji trans-metilacije, kao što je reakcija koja se odvija u sintezi 5-metiltetrahidrofolat-homocistein metiltransferaza.
Željezo(II)-sulfid
Željezo(II)-sulfid ili željezo-monosulfid je hemijski spoj sa formulom. U praksi, sulfidi željeza često su nestehiometrijski, sa "manjkom" atoma željeza u rešetki. Željezo(II)-sulfid u prahu je piroforan (spontano se može zapaliti stajanjem u prisustvu zraka).
Metaloprotein
Nitrogenaza (fiksacija dušika)
Fiksacija atmosferskog dušika je energetski vrlo intenzivan proces, jer uključuje razbijanje vrlo stabilne trostruke veze između atoma dušika. Nitrogenaza je jedan od nekoliko enzima koji mogu katalizirati taj proces. Enzim se javlja u određenim bakterijama roda Rhizobium. Postoje tri komponente te akcije: atom molibdena na aktivnom mjestu, željezo-sumpor klasteri koji su uključeni u transport elektrona potrebnih za redukciju dušika, i obilan izvor energije. Energiju obezbeđuje simbiotski odnos između bakterija i biljaka domaćina, često mahunarki. Odnos je simbiotski jer biljka doprinosi energiju fotosinteze i koristi dobijeni fiksirani dušik bakterija. Reakcija se može simbolički izraziti kao: gdje Pi označava anorganski fosfat. Preciznu strukturu aktivnog mjesta je bilo teško odrediti. Čini se da sadrži Mo7S8 klaster koji je u stanju da veže molekuku dušika i, po svoj prilici, omogućava proces početne redukcije.
Željezo(II)-sulfid
Hemijske reakcija
Željezo-monosulfid reagira sa hlorovodičnom kiselinom dajući vrlo prodoran miris (miris pokvarenih jaja) otrovnog gasa vodik-sulfida: FeS se može dobiti i zagrijavanjem smjese elementarnih željeza i sumpora:
Metaloprotein
Superoksid dismutaza
mini|right|250px|[[Aktivno mjesto ugljik anhidraze. koordinirajuća histidinska ostatka so osijenčena zeleno, hidroksid crveno i bijelo, a cink sivo.]] mini|250px|desno|Mjesto bakra u plastocijaninu thumb|250px|Struktura tetramera ljudske superoksid dismutaze 2
Željezo(II)-sulfid
Hemijske reakcija
Miješanjem razblažene sumporne kiseline sa željezo(II)-sulfidom nastaje željezo-oksid, voda i otpušta se sumpor-dioksid:
Metaloprotein
Superoksid dismutaza
Superoksidni ion, O2– nastaje u biološkim sistemima, redukcijom molekulskog kisika. On ima neuparene elektrone, tako se ponaša kao slobodni radikal. To je moćan oksidujući agens. Ova svojstva čine superoksidni ion vrlo toksičnim i usmjerenim na fagocite da ubije invadirane mikroorganizame. Inače, superoksidni ion mora biti uništen prije nego što to učini neželjene štete u ćeliji. Enzim superoksid dismutaza vrlo efikasno obavlja ovu funkciju.
Željezo(II)-sulfid
Rasprostranjenost
U prirodi, željezo(II)-sulfid se javlja u vidu pirotina, troilita i mackinavita.
Metaloprotein
Superoksid dismutaza
Formalno oksidacijsko stanje atoma kisika je ½. Rastvori na neutralnom pH, ione superoksida deproportoniziraju do molekulskog kisika i vodik-peroksida:
Željezo(II)-sulfid
Biohemija
Kada se organske materije raspadaju u okruženju s niskim udjelom kisika (hipoksično okruženje), kao što su močvare ili mrtve zone jezera i okeana, bakterije koje reduciraju sulfate koriste dostupne sulfate u vodi kako bi oksidirali organske materije, proizvodeći vodik-sulfid kao otpadnu materiju. Određena količina vodik-sulfida će reagirati sa ionima metala u vodi dajući metalne sulfide, koji nisu rastvorljivi u vodi. Ti metalni sulfidi, među njima i željezo(II)-sulfid, često su crni ili smeđi što dovodi do zamućenja vode. Pirotit je otpadna materija bakterija iz porodice Desulfovibrionales, koje su također bakterije koje reduciraju sulfate.
Metaloprotein
Superoksid dismutaza
U biologiji, ove vrste reakcija se nazivaju dismutaza reakcije. To uključuje i oksidaciju i redukciju superoksidnih iona. Grupa enzima superoksid dismutaza, skraćeno SOD, povećava stopu reakcije u blizini ograničene stope difuzije Ključ za akciju ovih enzima je metalni ion sa varijabilnim oksidacijskim stanjem koje mogu djelovati kao oksidirajuće ili kao redukcijsko sredstvo:
Željezo(II)-sulfid
Biohemija
Naprimjer, kada se jaje kuha duže vrijeme, ponekad se može zapaziti da površina žumanca postaje zelenkasta. To se javlja zbog formiranja željezo(II)-sulfida, koji nastaje kada željezo iz žumanca dođe u dodir sa vodik-sulfidom kojeg otpušta bjelanjce iz jaja pri zagrijavanju. Ova reakcija se odvija mnogo brže kada su jaja koja se kuhaju stara, jer je tada bjelanjak mnogo alkalniji (bazičniji).
Metaloprotein
Superoksid dismutaza
U ljudskim SOD aktivni metal bakar, kao Cu2+ ili Cu+, koordinira tetraedno četiri histidinska ostatka. Ovaj enzim sadrži ion cinka za stabilizaciju i aktivira se kao pratilja bakra za superoksid dismutaze (CCS). Ostal izoenzimi mogu sadržavati željezo, mangan ili nikl. Ni-SOD je posebno zanimljiv jer se radi o niklu (III), neobičnog oksidacijskog stanja za taj element. Aktivno mjesto ciklusa Ni geometrija ciklusa ima planarni Ni (II), sa tiolatom (Cys2 i Cys6) i kičma dušikovog (HIS1 i Cys2) liganada, na kvadrat piramidnog Ni (III) sa dodatnim aksijalnim HIS1 bočnim lancem liganda.
Željezo(II)-sulfid
Biohemija
Prisustvo željezo-sulfida kao vidljivog crnog taloga na pepton-željezo agaru može se iskoristiti za razlikovanje i dokazivanje mikroorganizama koji proizvode enzime koje metaboliziraju cistein poput cistein-desulfhidraze, kao i onih mikroorganizama koji ih ne proizvode. Pepton-željezo agar sadrži aminokiselinu cistein i hemijski indikator amonij-željezo citrat. Degradacijom cisteina otpušta se gas vodik-sulfid koji odmah reagira sa željezo-citratom dajući željezo(II)-sulfid.
Metaloprotein
Hidrogenaze
Hidrogenaze su potkategorije u tri različita tipa, na osnovu sadržine aktivnog mjesta metala: željezo-željezo hidrogenaza, nikl-željezo hidrogenaza i željezo hydrogenaza. |thumb|center|x200px|Strukture [[aktivno mjesto|aktivnog mjesta tri tipa hidrogenaza]]
Sve hidrogenaze kataliziraju reverzibilno akceptiranje H2, ali dok su [FeFe] i [NiFe] hidrogenaze istinski redoks katalizatori, tok H2 oksidacije i H+ redukcija: [Fe] hidrogenaze kataliziraju reverzibilnu heterolitsku reakciju cijepanja H2.
Ribozim / Deoksiribozim
Od otkrića ribozima koje su ostvarili Thomas Cech i Sidney Altman, u ranim 1980-im, ribozimi su se pokazali kao posebna klasa metaloenzima. Mnogi ribozimi zahtijevaju metalne ione u aktivnom mjestu za hemijsku katalizu; stoga se i zovu metaloenzimi. Pored toga, metalni ioni su bitni i za stabilizaciju ribozimske strukture. Introni grupa I su najviše proučavani ribozimi, sa tri metala koji učestvuju u katalizi. Ostali poznati ribozimei uključuju grupu II introna, RNazu P i nekoliko manjih virusnih ribozima (npr. čekićasti, ukosnički, ribozim delta virusa hepatitisa (HDV) i VS ribozim ). Nedavno su otkrivene četiri nove klase ribozima (po imenu twister ribozim, sestrinski twister, pištolj i sekira) koji su svi sopstveni ribozimi.
Dezoksribozmi, koji se nazivaju DNK-zimi ili katalitska DNK, prvi put su otkriveni 1994. godine, a ubrzo se pojavio kao nova klasa metaloenzima. Gotovo svim DNKzimima, za njihovo normalno funkcioniranje, neophodan je metalni ion. Tako su klasificirani kao metaloenzimi. Iako ribozimi uglavnom kataliziraju razlaganje RNK podloge, različite reakcije mogu biti katalizirane DNKzimima, uključujući cijepanje RNK/DNK, RNK/DNK povezivanja, aminokiselinsku fosforilaciju / defosforilaciju, formiranje ugljik-ugljik veza, i sl. Ipak, najviđe su istraživani DNKzimi koji kataliziraju reakciju razgradnje RNK. U 1997. otkriveno je 10-23 DNKzima što je jedna od najviše proučavanih katalitičkih DNK sa kliničkim aplikacijama kao terapeutskog sredstvoa. Objavljeno je nekoliko metal-specifičnih DNKzima, uključujući GR-5 DNKzim (olovo-specifičan) == Signal-prenosa metalloproteins
Kalmodulin
thumb|150px| Rubredoksinsko [[aktivno mjesto.]] thumb|300px|Mjesto bakra u plastocijaninu thumb|300px|Struktura tetramera ljudske superoksid dismutaze 2 thumb|300x300px|[[Cinkov prst.]] Kalmodulin je primjer signalnog transdukcijskog proteina. To je mali protein koji sadrži četiri motiva EF-kraka, od kojih je svaki u stanju da se veže na Ca2+ ion.
U EF-kracima petlje, ion kalcija koordinira petougaonu bipiramidnu konfiguraciju. Šest ostataka glutaminske i asparaginske kiseline, uključenih u vezivanje, su u položajima 1, 3, 5, 7, 9 lanca polipeptida. Na poziciji 12, postoji glutamatni ili aspartatni ligand koji se ponaša kao dvozubi ligand, dajući dva atoma kisika. Deveti ostatak u petlji je nužno glicin, zbog konformacijskih zahtjevima okosnice. Sfera koordinacije iona kalcija sadrži samo karboksilatnog atoma kisika i bez atoma dušika. To je u skladu sa teškom prirodom iona kalcija.
Protein ima dva približno simetrična domena, odvojena fleksibilnom "šarkom" regiona. Vezivanje kalcija uzrokuje konformacijske promjenu da se pretvori u protein. Kalmodulin sudjeluje u unutarćelijskom sistemu signalizacije, djelujući kao difuzibilni drugi glasnik na početne stimulanse.
Troponin
U srčanom i poprečno-prugastom mišiću, proizvodnja mišićne energije prvenstveno je kontrolirana putem koncentracije unutarćelijskog kalcija. Općenito, kada razina kalcija raste – mišić se kontrahira, a kada opada, mišić se relaksira.
Troponin, skupa sa aktinom i tropomiozinom je proteinski kompleks za koji se veže kalcij, kao okidač proizvodnje mišićne snage.
Transkripcijski faktor
thumb|250px|[[Cinkov prst Cinkov ion (zeleno) je koordiniran putem dva histidinska i dva cisteinska ostatka.]] Mnogi transkripcijski faktori sadrže strukturu poznatu kao cinkov prst, što je strukturni modul gdje se regija proteina savija oko cinkovog iona. Cink ne kontaktira s DNK da se ovi proteini vežu.Umjesto toga, kofaktor je od suštinskog značaja za stabilnost čvrsto-isključenog lanca proteina. U ovim proteinima, ion cinka obično koordinira parove cisteina i histidina bočnog lanca.
Trnov Hrib
Trnov Hrib je naseljeno mjesto u sastavu općine Laško, regija Savinjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Laško.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Trnov Hrib je imao 50 stanovnika.
Memići (Čelinac)
Memići su naseljeno mjesto u općini Čelinac, Bosna i Hercegovina.
Veliki Mošunj
Veliki Mošunj je naseljeno mjesto u općini Vitez, Bosna i Hercegovina.
Dolenje Radulje
mini|280px|Dolenje Radulje, rimokatolička crkva "Sv. Mihael" Dolenje Radulje su naseljeno mjesto u sastavu općine Škocjan, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Dolenje Radulje su imale 79 stanovnika.
Dobravšce
Dobravšce su naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Dobravšce su imale 94 stanovnika.
Tovsto
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Laško.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Tovsto je imalo 153 stanovnika.
Dobje (Gorenja vas–Poljane)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Dobje je imalo 89 stanovnika.
RPS6KB1
Fosforilacija p70S6K na treoninu 389 korištena je kao obilježje aktivacije od mTOR i u korelaciji je s inhibicijom autofagija u različitim situacijama. Međutim, nekoliko nedavnih studija sugerira da aktivnost p70S6K ima pozitivniju ulogu u porastu autofagije.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 525 aminokiselina, a molekulska težina 59.140 Da. .
C: Cistein D: Asparaginska kiselina E: Glutaminska kiselina F: Fenilalanin G: Glicin H: Histidin I: Izoleucin K: Lizin L: Leucin M: Metionin N: Asparagin P: Prolin Q: Glutamin R: Arginin S: Serin T: Treonin V: Valin W: Triptofan Y: Tirozin
Funkcija
Ovaj gen kodira člana RSK porodice serin / treonin kinaza. Ova kinaza sadrži dva neidentična katalitska domena kinaze i fosforilira nekoliko ostataka ribosomskog proteina S6. Aktivnost kinaze ovog proteina dovodi do povećanja sinteze proteina i proliferacije ćelija. Pojačanje regije DNK koja kodira ovaj gen i prekomerna ekspresija ove kinaze uočene su u nekim ćelijskim linijama karcinoma dojke. Opisana su alternativna mjesta translacije i varijante prerađenih transkripata, ali nisu detaljno okarakterizirana.
mTOR
P70S6 kinaza je nizvodna meta signalizacije mTOR (cilj sisarskog rapamicina), posebno mTORC1, kompleksa koji sadrži mTOR, a karakterizira se uključivanjem Raptora, a ne Riktora (mTORC2). mTOR se može aktivirati putem mehanizma sličnog AND-vratima u lizosomu, integrirajući signale o faktorima rasta i bioraspoloživosti važnih molekula. Naprimjer, aminokiseline poput arginina i leucina mogu podstaknuti lizosomsko regrutiranje mTORC1. Kada se nađe u lizosomu, mTOR može aktivirati Rheb, malu GTPazu, koja se nalazi u lizosomu, u svom stanju vezanom za GTP. Aktivnost reb GTPaze stimulira (i samim tim smanjuje kapacitet za aktiviranje mTOR) uzvodnim TSC kompleksom, koji je inhibiran IGF signalizacijom. Stoga se AND ulaz sastoji od pravilne lokalizacije dovoljnom količinom aminokiselina i aktivacije faktorima rasta. Jednom kada je mTOR pravilno lokaliziran i aktiviran, može fosforilirati nizvodne ciljeve kao što su p70S6K, 4EBP i ULK1, koji su važni za regulaciju anaboličke/ kataboličke ravnoteže proteina. Fizička vježba aktivira sintezu proteina, fosforilacijom (aktivacijom) p70S6K na putu koji ovisi o mTOR, konkretno mTORC1. To je dokazano upotrebom inhibitora mTOR-a, rapamicina, za blokiranje povećanja mišićne mase, uprkos povećanom opterećenju (npr. vježbanjem). Pokazalo se da vježba povećava nivo IGF-1 u mišićima, indukujući tako signalni put IGF-1/PI3K/Akt/p70S6K, a samim tim povećanu sintezu proteina potrebnih za izgradnju mišića.
Klinički značaj
Inhibicija proteina S6K1, ili njegov nedostatak, usporava proizvodnju masnih ćelija, ometanjem i usporavanjem početne "faze posvećenosti" njihovom formiranju. Studija bi mogla imati implikacije na liječenje gojaznosti.
Amplifikacija regije DNK koja kodira ovaj gen i prekomerna ekspresija ove kinaze uočena je kod nekih karcinoma dojke u ćelijskim linijama.
Sljedeći put, za koji je P70 predložio njegovosudjelovanje, produžuje i rast mišića. P70 se fosforilira pasivnim istezanjem u mišićima. Ovo je možda jedna od mnogih proteinskih kinaza uključenih u izgradnju mišića.
U svom neaktivnom stanju, S6K1 je vezan za eIF3 i odvaja se nakon fosforilacije, pomoću mTOR/Raptor-a. Slobodni S6K1 tada može fosforilirati svoje brojne ciljeve, uključujući eIF4B.
Interakcije
Pokazano je da P70-S6 kinaza 1 komunicira sa:
Mikročip
Mikročip, mikromreža, mikromatrica ili mikroniz, preciznije biomikročip (široko rasprostranjen i engleski naziv microarray) je multipleksna laboratorija na čipu. To je dvodimenzijskii niz na čvrstoj podlozi – obično staklena pločica ili silikonska tankoslojna ćelija – ispitivanje velike količine biološkog materijala, korištenjem prosijavanja velike propusnosti minijaturnih, multipleksiranih i paralelnih metoda obrade i detekcije. Koncept i metodologija mikromreža prvi put predstavljen je i ilustriran u mikromrežama antitijela (također zvanim i matrica antitela) od Tse Wen Changa 1983. godine u jednoj naučnoj publikaciji i seriji patenata. Industrija "genskih čipova" počela je značajno rasti nakon članka iz 1995. u Science Magazine, koji su objavili Ron Davis i Pat Brown na Univerzitetu Stanford. Osnivanjem kompanija, kao što su Affymetrix, Agilent, Applied Microarrays, Arrayjet, Illumina, i druge, tehnologije DNK microarray postaju najsofisticiraniji i najčešće korištene, dok se upotreba proteinskih, peptidnih i ugljikohidratnih mikronizova širi.
Izrada i rad
Veliki broj tehnologija nalazi se u osnovi platforme mikročipa, uključujući materijalne podloge, obilježavanje biomolekulnih nizova, i mikrofluidno pakovanje u obliku čipova.
Udbinja
Udbinja je naseljeno mjesto u sastavu grada Karlovca, Karlovačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Karlovac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Udbinja je imala 63 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Udbinja je imalo 199 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Trnovo (Laško)
Trnovo je naseljeno mjesto u sastavu općine Laško, regija Savinjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Laško.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Trnovo je imalo 98 stanovnika.
Stanislav Brebera
mini|Semtex H plastični eksplozivStanislav Brebera (10. augusta 1925. – 11. maja 2012.) bio je češki hemičar. Rođen je u Přelouču, a umro je u Pardubicama.
Brebera je karijeru proveo u čehoslovačkom državnom istraživačkom institutu za hemijsku industriju, trenutno pod imenom  Explosia Pardubice. Najpoznatiji je po razvoju plastičnog eksploziva poznatog kao Semtex krajem 1950-ih, koji je na tržište pušten 1964. godine.
Nuga (jezero)
Nuga jezero je vještačko jezero u Bosni i Hercegovini, na rijeci Trebižat, kod naselja Drinovci, na području općine Grude.
Rijeka Trebižat je ponornica i poseban fenomen jer 9 puta izvire i teče pod 9 različitih imena, prije nego što se ulije u Neretvu kod Čapljine. Kroz Imotsko polje teče pod imenom Matica i gubi se u ponoru kod naselja Drinovci u Grudskom polju. Uz taj ponor Elektroprivreda je izgradila tunel. Metalnim zatvaračima moguće je uticati na režim voda u rejonu ponora. Tako je nastalo vještačko jezero (kompenzacijski bazen Nuga) koji je smješten na krajnjem i najnižem jugoistočnom dijelu Imotsko-grudskoga polja. Jezero se napaja vodom iz rijeke Matice (Trebižat), ali i iz područja samog polja.
Sredinom XX vijeka napravljen je projekat za mini HE Peć Mlini, kao preteča višenamjenskog objekta te tako danas čini ozbiljan energetsko-vodoprivredni kompleks. Hidroelektrana je projektirana kao sastavnica ukupnoga korištenja prostora i resursa kraškoga kompleksa cijeloga toka rijeke Trebižat, a puštena je u pogon 2005. godine. Projektom je predviđeno poboljšanje uslova poljoprivredne proizvodnje, odbrana od poplava i proizvodnja električne energije iz HE snage 2×15,88 MW. Pri izgradnji nije bilo iseljavanja u području bazena Nuga i potopljeno je vrlo malo obradive zemlje.
Izvršeno je i poribljavanje jezera, čišćenje, pa je čak organizovano i takmičenje u sportskom ribolovu. Nesavjesni ribolovci su veliki problem.
Zabrežani
Zabrežani (ital. Presani) su naseljeno mjesto u sastavu grada Pazina, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zabrežani su imali 426 stanovnika.
Napomena: ''U 1991. povećano pripajanjem dijela naselja Bazgalji (općina Gračišće). Za taj dio podaci do 1961. sadržani su u naselju Bazgalji (općina Gračišće). U 1857., 1869., 1921. i 1931 podaci su sadržani u naseljima Lindar i Pazin. Od 1880. do 1910. označeno kao dio naselja. Od 1880. do 1910. i od 1948. do 1971. sadrži podatke za bivša naselja Kašćergani, Katun Lindarski, Pulići i Šajini.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Zabrežani je imalo 391 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Elektroencefalografija
mini|Elektroencefalogram Elektroencefalografija je posebna neurofiziološka tehnika koja registrira moždanu električnu aktivnost koja se snima preko elektroda na poglavini (što je najčešći način korištenja) ili subduralno odnosno unutar moždanog tkiva (primjenjuje se u preoperativnoj pripremi bolesnika sa epilepsijom). Rezultujući dijagram je poznat kao elektroencefalogram (EEG). U anijijim izvedbenim varijantama, ispisivan je preko posebnih pera osetljivih na izmenu napona i iscrtavan na papiru, a danas je uobičajeno digitalno predstavljanje korišćenjem računara. EEG registrira moždane talase koji su, prema frekvenciji, podeljeni na kategorije delta (aktivnost do 4 herca), teta (od 4 do 8 herca), alfa  (od 8-12 herca) i beta (preko 12 herca) talasa. Pojedina normalna (budnost, spavanje, drijemanje) i patološka stanja (epilepsija, encefalopatija, moždani udar ili druge strukturne lezije mozga) imaju karakterističan EEG zapis, zbog čega je EEG uvršten kao neophodni dijagnostički metod u ispitivanju epilepsije. To je sasvim neinvazivni postupak, s elektrodama postavljenim duž vlasišta, iako se ponekad koriste i invazivni elektrodi, kao u elektrokortikografiji. EEG mjeri fluktuacije napona koje proizlaze iz strujanja iona unutar moždanih neurona.
Klinički se EEG odnosi na snimanje spontane električne aktivnosti mozga tokom određenog vremenskog razdoblja. Dijagnostičke aplikacije uglavnom se fokusiraju ili na potencijal vezan za događaje ili na spektarski sadržaj EEG-a. Prva istražuje moguće fluktuacije koje su vremenski vezane za događaj, poput „pokretanja podražaja“ ili „pritiska na dugme“. Potonji analizira vrstu neuronskih oscilacija (popularno nazvane "moždani talasi") koja se može primijetiti u frekvencijskm domenu EEG signala.
Izvedenice EEG tehnike uključuju evocirani potencijal (EP), koji uključuje prosjeke EEG aktivnosti vremenski ograničene do predstavljanja neke vrste stimulusa (vizuelni, somatosenzorni ili slušni). Električni potencijali (ERP) odnose se na prosječne EEG odgovore koji su vremenski vezani za složeniju obradu podražaja; ova tehnika koristi se u kognitivnoj nauci, kognitivnoj psihologiji i psihofiziološkim istraživanjima.
Ograničenja
Nažalost, EEG ima svoja značajna ograničenja. Ona se odnose na malu prostornu (EEG registrira električnu aktivnost sa svega 1/3 moždane kore) i vremensku (u standarnim uslovima bilježi talase u trajanju od 20 minuta). Ova ograničenja se dijelom mogu prevazići upotrebom tzv. metoda aktivacije (hipeventilacija, fotostimulacija) ili produženjem snimanja u specifičnim fiziološkim stanjima (spavanje nakon dužeg perioda nespavanja).
Pravoslavna crkva u Donjem Vukovskom
Crkva Blagovijesti Presvete Bogorodice u Donjem Vukovskom, opština Kupres, Bosna i Hercegovina, je srpska pravoslavna crkva u mitropoliji dabrobosanskoj. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Nacionalni spomenik čini crkva sa portom.
Lokacija
Crkva je izgrađena na lokalitetu Crkvine, u selu Kudilji - Donje Vukovsko. Naselje je udaljeno 12 km od Kupresa, sa kojim je povezano makadamskim putem.
Historija
Toponimi Donje Vukovsko, te Ravno i Vukovsko (dva susjedna polja koja su povezana klancem Ravanjska vrata) prvi put se spominju 1516. godine, prilikom popisa provedenog u kupreškom kraju tokom osmanskog perioda. Ovi toponimi spominju se ponovno u popisu iz 1574. godine, gdje se uz Donje Vukovsko spominje i toponim Dugo Polje.
Početkom prvih decenija 16. stoljeća na Kuprešku visoravan se doseljava pravoslavno stanovništvo sa kojim dolaze i sveštenici. Broj pravoslavnog stanovništva se do 1851. godine povećavao, tako da je tada brojalo 4000 pravoslavnih vjernika. Crkva je podignuta ili obnovljena 1864. godine. Imala je izuzetno vrijedan ikonostas izrađen od orahovog drveta. Ovaj ikonostas, zajedno s arhivom i parohijalnim stanom, nestao je 5. maja 1942. godine u požaru podmetnutom od strane Italijana  i ustaša. Obnovljena je u drugoj polovini 20. stoljeća.
Crkva je ponovo oštećena 1994. godine, tokom rata u BiH. Tom prilikom je hram provaljen, oštećen, a ikone i drugi inventar opljačkani. Danas crkva nije u upotrebi. Obnova je u toku.
Vraniska
Vraniska je naseljeno mjesto u općini Vitez, Bosna i Hercegovina.
IC 3423
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dolenja Dobrava
Slovenija:
Miloševo (Čelinac)
Miloševo je naseljeno mjesto u općini Čelinac, Bosna i Hercegovina.
Rimokatoličko groblje Hrast
Rimokatoličko groblje Hrast nalazi se u naselju Hrast, nedaleko od Franjevačkog samostana i ostataka Crkva svete Marije u Jajcu, Bosna i Hercegovina. Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 20. do 26. januara 2004. godine, groblje proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik.
Opis
Zauzima površinu od 1 hektara i 28 ari. Groblje je smješteno na maloj uzvišici koja počinje na jugoistoku i postepeno se penje prema najvišoj koti koja se nalazi na sjeverozapadnoj strani kompleksa. Otprilike na polovini groblja nalazi se centralna staza postavljena u pravcu sjeverozapad – jugoistok, sa grobnom kapelicom na sredini, nastaloj u doba austrougarske uprave. Glavni ulaz u groblje se nalazi sa sjeverozapadne strane.