cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Socijalistička Autonomna Pokrajina Vojvodina
Drugi svetski rat
Novembra 1943. godine formiran je Pokrajinski narodnooslobodilački odbor. mini|279x279piksel|Vojvodina od oktobra 1944. do aprila 1945. godine — područje Vojne uprave u [[Banat u, Bačkoj i Baranji i linija Sremskog fronta]]
Oslobođenje i formiranje Vojvodine
Uspostavljanje narodne vlasti i formiranje novih pokrajinskih institucija počelo je već 1944. godine. Područje Srema se od oslobođenja nalazilo pod upravom Glavnog narodnooslobodilačkog odbora Vojvodine, dok je na području Banata, Bačke i Baranje nakon oslobođenja zavedena vojna uprava kojoj je na čelu bio general Ivan Rukavina. Vojna uprava u Banatu, Bačkoj i Baranji je ukinuta 15. februara 1945. godine, poslije čega i ova područja dolaze pod upravu Glavnog narodnooslobodilačkog odbora Vojvodine. Do ulaska Vojvodine u okvir Federalne Srbije, njene su ustanove funkcionisale nezavisno od ustanova Srbije.
Orbanići (Žminj)
Stanovništvo
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Žminj. Od 1890. do 1910. i u 1948. sadrži podatke za bivše naselje Orbanići Gorenji.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Orbanići je imalo 92 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Socijalistička Autonomna Pokrajina Vojvodina
Oslobođenje i formiranje Vojvodine
31. jula 1945. godine u Novom Sadu, Skupština izaslanika naroda Vojvodine je donela odluku da Vojvodina kao Autonomna Pokrajina uđe u sastav federalne Srbije, jedne od federalnih članica Demokratske Federativne Jugoslavije. Ovu odluku je prihvatio AVNOJ, na Trećem zasedanju u Beogradu, avgusta 1945. godine. Status Vojvodine u okviru Srbije regulisan je, potom, Zakonom o ustanovljenju i ustrojstvu Autonomne pokrajine Vojvodine 1. septembra 1945.
Privremene granice Vojvodine poslije oslobođenja uključivale su Banat, Bačku i Baranju, kao i veći deo Srema sa Zemunom. Zvanična privremena granica između Vojvodine i Hrvatske u Sremu išla je linijom Vukovar-Vinkovci-Županja. Zapadni delovi Srema su, međutim, ostali pod kontrolom Sila Osovine sve do aprila 1945.
Nakon definisanja konačnih granica Vojvodine, u njenom sastavu je ostala cela Bačka, kao i najveći deo Banata i Srema. Baranja i zapadni delovi Srema priključeni su Hrvatskoj, dok su mali delovi Srema i Banata u blizini Beograda ušli u sastav Uže Srbije. Vojvodini je, međutim, priključen mali severni deo Mačve u blizini Sremske Mitrovice. mini|Vojvodina nakon definisanja konačnih pokrajinskih granica
Kolonizacija
Avgusta 1945. godine donet je Zakon o agrarnoj reformi i kolonizaciji, na osnovu kojeg je oko 40% zemljišta u Vojvodini prešlo u vlasništvo države. Do 1948. godine u Vojvodinu je kolonizovano oko 225.000 ljudi iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Uže Srbije, Crne Gore i Kosova i Metohije, pretežno srpske nacionalnosti (71%) iz boračkih porodica. Njima je dodeljeno oko 235.000 hektara zemlje. Doseljavanje je nastavljeno i kasnijih decenija, ali nije imalo organizovani karakter, u formi kolonizacije.
Politički status Vojvodine
U početku je Vojvodina imala samo ograničeni stepen autonomije, ali je Ustavom iz 1974. godine Vojvodina dobila status federalnog subjekta SFRJ sa elementima državnosti, odnosno sa gotovo jednakim pravima koja je imala i SR Srbija. SAP Vojvodina je, ipak, i dalje ostala u okviru Socijalističke Republike Srbije. Vojvodina je u ovom periodu imala sopstveni ustav, predsedništvo, ustavni i vrhovni sud, kao i druge institucije.
Antibirokratska revolucija
Posle dolaska na vlast Slobodana Miloševića 1987. godine, u Novom Sadu su 5. oktobra 1988. godine održane demonstracije na kojima se okupilo nekoliko desetina hiljada ljudi koji su zatražili da partijsko rukovodstvo Vojvodine podnese ostavku. Neko je demonstrantima dovezao kamion jogurta u tetrapaku, pa su oni svakog ko je pokušao da im se obrati sa stepeništa PK zasipali jogurtom (zbog toga je ovaj događaj ostao poznat kao Jogurt revolucija). Suočeni sa ovim demonstracijama, vojvođanski partijski rukovodioci su 6. oktobra 1988. podneli ostavke. Nakon toga su ubrzo srušene i sve druge pokrajinske institucije, a Skupština Vojvodine je izglasala promene Ustava Srbije, odstupajući od mnogih dotadašnjih prava. U Vojvodini je potom usledila temeljna kadrovska smena do najnižih političkih nivoa. Procenjuje se da je tada u Vojvodini smenjeno oko 40.000 političkih funkcionera, visokih državnih činovnika, sudija i šefova policije, direktora i upravnika prosvetnih ustanova i zdravstvenih centara, informativnih ili kulturnih kuća.
Novi ustav Srbije iz 1990. godine promenio je položaj Vojvodine u smislu da je ona prestala da bude konstitutivni element jugoslovenske federacije i definisana je kao „teritorijalna autonomija“ u okviru Republike Srbije.
Demografija
Po popisu stanovništva iz 1981. godine, etnički sastav stanovništva SAP Vojvodine je bio sledeći:
146. lahka brigada
146. lahka brigada vojna je jedinica koja je tokom rata u Bosni i Hercegovini djelovala u sastavu Prvog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Na području općine Visoko oružani sastavi potčinjeni Općinskom štabu odbrane preostali nakon formiranja 302. motorizovane brigade ustrojeni su u četiri protivdiverzantska odreda. 19. oktobra 1993, tokom organizacijskih promjena u 6. korpusu, tri odreda objedinjena su u 321. lahku brigadu. Brigada 24. novembra dobija ime 321. brdska brigada. U junu 1994. 3. PDO "Abdullatif" ulazi u sastav 321. brigade. 11. januara 1995, pojačana ljudstvom iz 315. i 316. brdske brigade, brigada je preformisana u 146. lahku brigadu. Bila je direktno potčinjena Komandi 1. korpusa.
Zlatnim ljiljanom, najvišim ratnim priznanjem, nagrađen je jedan pripadnik PDO "Abdullatif", jedan pripadnik 321. brigade i četiri pripadnika 146. brigade.
Gračič
Gračič je naseljeno mjesto u sastavu općine Zreče, regija Savinjska, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gračič je imao 65 stanovnika.
Segonje
Segonje su naseljeno mjesto u sastavu općine Škocjan, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Segonje su imale 30 stanovnika.
Perimiozitis
Perimiozitis je upala ili oticanje vezivnog tkiva u blizini mišića.
U jednoj studiji opisqn je pacijent kod kojeg se razvila benigna miopatija sa karakteristikama koje ukazuju na subakutnu perimiozitisnu upalu. Nije utvrđena eozinofilija u krvi ili infektivni agens. Kreatin-fosfokinaza nije bila značajno povišena. Elektromiografija je pokazala miopatski proces. Biopsija mišića pokazala je pretežno subakutnu perimizitisnu upalu s rijetkim eozinofilima. Pacijent se potpuno oporavio nakon terapije glukokortikoidima i nesteroidnim protivupalnim lijekom. Karakteristike slučaja su upoređene sa poznatim uzrocima miozitisa sa ili bez eozinofila. Može biti dio spektra relapsirajućeg eozinofilnog perimiozitisa ili može biti stanje koje ranije nije prijavljeno.
Opisana su dva bolesnika sa sindromom relapsirajuće mijalgije. U oba slučaja bile su prisutne nespecifične upalne karakteristike, a elektromiografija je otkrila miozitisni obrazac u jednom. Biopsija mišića u oba pacijenta pokazala je perimizitisni infiltrat eozinofila, iako je periferna eozinofilija zabilježena samo kod jednog pacijenta. U svakoj od njih je došlo do relapsa nakon faze oporavka, ali je na kraju oporavak bio potpun, spontano u jednoj, a nakon terapije u drugoj. Prikazani su poznati uzroci eozinofilnog miozitisa, s naglaskom na pratioca miozitisa eozinofilnog fascitisa (Shulmanov sindrom). Budući da su proučavani slučajevi pokazali karakteristična obilježja, ovaj novi sindrom treba uzeti u obzir u diferencijalnoj dijagnozi bilo kojeg eozinofilnog miozitisa.
EAF2
Elongacijski pridruženi faktor 2 jest protein koji je kod ljudi kodiran genom EAF2 sa hromosoma 3. Član je EAF porodice proteina.
Vrandolac
Vrandolac je bivše naseljeno mjesto u sastavu grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
EAF2
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 260 aminokiselina, а molekulska težina 28.792 Da.
Vrandolac
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sinj. Na popisu stanovništva 2001. godine, naselje je ukinuto i sjedinjeno sa bivšim naseljima Donja Tijarica i Gornja Tijarica u novo naselje Tijarica.
Stanovništvo
Napomena: ''Do 1910. iskazivano kao dio naselja pod imenom Vranj Dolac. U 1857., 1869. i 1931. podaci su sadržani u bivšem naselju Gornja Tijarica, a u 1921. u bivšem naselju Donja Tijarica, kao i dio podataka od 1880. do 1900. Od 1880. do 1900. iskazivano kao dio naselja. U 2001. spojeno je u novo naselje Tijarica.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vrandolac je imalo 229 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Danny Welbeck
Danny Welbeck (Manchester, 26. novembar 1990.) je engleski profesionalni nogometaš koji nastupa za Arsenal i nogometnu reprezentaciju Engleske.
Karijera
Karijeru je počeo 2001. godine u omladinskom timu Manchester Uniteda. 2008. godine prelazi u prvi tim Manchestera. 2010. godine odlazi na posudbu u Preston North End. Godinu dana kasnije biva posuđen Sunderlandu. U Manchester United se vraća 2011. godine. Za tim sa Old Traforda je odigrao 92 ligaške utakmice i postigao 20 golova. 2. septembra 2014. godine prelazi u Arsenal za 16 miliona funti.
Reprezentacija
Welbeck je nastupao za reprezentaciju Engleske u nekoliko uzrasta U-17, U-18, U-19 i U-21. Za seniorsku reprezentaciju Engleske je debitovao u martu 2011. godine protiv Gane. Svoj debi za reprezentaciju upisuje 29. marta 2011. godine. U igru je ušao u 81. minuti umjesto Ashley Younga. Prvi gol za reprezentaciju postiže 2. juna 2012. godine protiv Belgije u okviru priprema za Evropsko prvenstvo 2012. Na Evropskom prvenstvu postiže svoj drugi pogodak protiv Švedske za pobjedu od 3-2.
Na Svjetskom prvenstvu u Brazilu je zabilježio dva nastupa, protiv Italije i Urugvaja.
Uspjesi
Arsenal
Spolno odabiranje
thumb|200px|Goldijeva rajska ptica Paradesia decora Ornamentirani mužjak (iznad) i ženka (ispod) (John Gerrard Keulemans, [[1912.)]] thumb|right|200px|[[Seksualni dimorfizam lava (Panthera leo) posljedica je spolnog odabiranja.]]
Spolno odabiranje obično uključuje takve osobine (i njihove gene) kao što su fizička snaga i neki tjelesni dodaci, veličina rogova, privlačno perje, osobenosti oglašavanja i sl. Može se primijetiti da glavnina ovih obilježja pripada kategoriji sekundarnih spolnih oznaka, tj. najvidljiviji su znaci sponog dimorfizma. Ukratko to su ona svojstva jedinki oba spola koja im daju relativno veću šansu za parenje nego jedinkama koje ih ne posjeduju. Samim tim takvi fenotipovi su u prilici da u genski fond naredne generacije ugrade relativno više karakterističnih gena, čime se jedino i može objasniti evolucijski kontinuoitet takvih tjelesnih obilježja koja ponekad ometaju svakodenevne životne aktivnosti (kao što su, na primjer,  hipertrofirani rogovi ili raskošno-kitnjasto perje). Prema Darwinovoj izvornoj definiciji spolno odabiranje je značajan faktor u evoluciji, čemu je posvetioznačajan dio svoje teorije o evoluciji putem prirodnog odabiranja, ali je ovak koncept imenovan jedino 1859 u knjizi On the Origin of Species. Po Darwinu, oblici seksualnog odabiranja:
Njegoviprimjeri uključuju izbor kitnjastog perja pauna i rajskih ptica, jelenskih rogova, grivu lavova.
Darwin je znatno proširio svoje početne tri stranice tretmana seksualne selekcije u 1871. U knjizi Porijeklo čovjeka  i selekcija u odnosu na spol. Ova obimna knjiga sa 900 stranica, u dva toma, uključuje 70 stranica za seksualnu selekcije u ljudskoj evoluciji, a 500 stranica za seksualnu selekciju kod  drugih životinja. Ukratko, dok su rezultati prirodne selekcije odnose na  borbu za opstanak, seksualna selekcija je borba za reprodukciju.
Pamići
Pamići (ital. Pamici di Gimino) su naseljeno mjesto u sastavu općine Žminj, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Rovinj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pamići su imali 112 stanovnika.
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Žminj.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Pamići je imalo 103 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Saarlouis
Saarlouis (fran. Sarrelouis, njem. zast. Saarlautern) je šesti grad po broju stanovnika u njemačkoj pokrajini Saarland. Grad je sjedište istoimenog pokrajinskog okruga (Landkreises Saarlouis) i važi za obrazovni i trgovački centar. Najznačajnija privredna grana u Saarlouisu je automobilska industrija.
Podjela gradskog područja
Saarlouisu pripadaju gradska naselja:
Susjedna naselja
Saarlouis se graniči sa sljedećim gradovima i naseljima: Dillingen/Saar na sjeveru, Saarwellingen na sjeveroistoku, Schwalbach i Ensdorf na istoku, Bous na jugoistoku, Wadgassen na jugu, Überherrn na jugozapadu te Wallerfangen na zapadu.
Klima
Godišnja količina padavina iznosi 717 mm. Najsušniji mjesec je april. Najviše padavina ima u decembru. Oko 44% svih meteoroloških stanica u Njemačkoj ima manje padavina od Saarlouisa, tako da on spada u srednju trećinu po količini padavina. Varijacije u količini padavina su vrlo malehne, te je u tom pogledu među 1% najmanje varijabilnih kišnih područja u Njemačkoj.
Historija
Mirom u Nimwegenu 1679. godine, Lorraine potpada pod francusku vlast. Godinu kasnije, 1680. francuski kralj Luj XIV izgrađuje Saarlouis (starijeg naziva Sarre-Louis) radi zaštite istočne granice kraljevstva. Projektant grada Sébastien Le Prestre de Vauban napravio je simetričnu utvrdu u obliku zvijezde sa šest bastiona, koji su služili za topove. Planovi za ovakvu vrstu utvrde potječu od Thomasa de Choisya. Jedan od važnijih elemenata odbrane grada bio je pont-écluse (prevodnički most). Putem njega u slučaju odbrambenih potreba, moglo se poplaviti okolno zemljište tako što bi se pregradila rijeka Saar. Time se onemogućavala ili otežavala opsada grada, pristup topovima u blizinu gradskih zidina i druge tadašnje strategije opsade.
Zajedno sa podizanjem gradske utvrde, u okolini grada nastala su brojna manja naselja poput Beaumarais, Picard, Bourg-Dauphin (danas Neuforweiler) i Felsberg (kamenolom). Tokom posjete francuskog kralja Luja XIV 1683. godine, on dodjeljuje Saarlouisu gradski grb na kojem je prikazano izlazeće sunce i tri burbonska ljiljana. Na grbu se nalazi i natpis na latinskom jeziku: Dissipat Atque Fovet: Ono (sunce) rasipa (oblake) i zagrijava (zemlju).
Utvrda
thumb|250px|Plan grada i utvrđenja Saarlouis, 1693. Bivša utvrda Saarlouis i danas daje šestougaone obrise centru grada. Pored de Vaubanovih građevina i danas postoje objekti iz 19. vijeka, koje su nakon povlačenja Francuza postavili Prusi. Od 1887. godine utvrda je porušena, mada se i danas u sjevernom dijelu centra grada mogu primijetiti ostaci zidova i prokopa utvrde. Zidine i danas koriste neki ugostiteljski i gastronomski objekti pod nazivom kazamati, dok su prokopi za vodu danas integrirani u gradske zelene površine. Na tzv. Vaubanovom ostrvu, jednoj od izbočina bivše utvrde danas se nalaze spomenici posvećeni Napoleonovom maršalu Neyu i vojnicima Lacroix. U području današnje gradske jezgre nalazi se red bivših kasarni, koji se koriste kao muzeji ili su pretvoreni u trgovačke centre. Takozvana Vaubanova kasarna iz 1680. godine je najstarija svoje vrste.
Između Lorene, Francuske i Pruske
Godine 1697. Lorena vraća svoj suverenitet, ali Saarlouis ostaje francuska eksklava. Tokom Francuske revolucije došlo je do promjene imena grada u Sarre-Libre, ali se 1810. vraća prvobitno. Drugim pariskim mirom iz 1815. godine Francuska je primorana da područje oko Saare, gdje je pripadao i Saarlouis, predati Pruskoj. Iz tog doba potiče i priča o vojnicima Lacroix. Prusi su uklonili utvrdu koje su podigli Francuzi i pretvorili je u navedene kazamate. Godine 1907. gradu Saarlouisu pripojio se do tada samostalni grad Roden.
Drugi svjetski rat
Na kraju Prvog svjetskog rata 1918. ili neposredno poslije njega Saarlouis zaposjeda Francuska. Područje Saarlanda dolazi pod nadzor Lige naroda te je pripojeno u francusku carinsku uniju. Nakon sprovedenog referenduma 13. januara 1935. godine, stanovnici ovog područja odlučuju se pripojiti Trećem rajhu što je ozvaničeno 1. marta 1935. godine. Saarlouis se 1936. godine spaja sa današnjim dijelom grada Fraulauternom (bivši samostan Lautern) te mijenja ime u Saarlautern. Tokom nacističke vlasti od 1933. do 1945. godine, nacisti su intenzivno radili na ponjemčavanju mnogih pojmova, imena, naročito francuskih (preimenovali u njemačka imena i pojmove, Eindeutschung). Odbacivanje dijela imena grada Louis se može posmatrati sa aspekta nacističkog nastojanja germanizacije; mada to nije dokumentovano u primarnim pisanim izvorima, već je to hipoteza nastala kroz posredne iskaze. Prvi spomen naziva Saarlautern nastao je 1935. godine tokom Hitlerove izborne kampanje za parlamentarne izbore u Čehoslovačkoj, mada je takvo spominjanje imalo provokatorski karakter, namjerno ispustivši francuski dio naziva Louis. Po zvaničnim statističkim dokumentima iz doba Njemačkog rajha naziv Saarlautern uveden je prvu godišnjicu referenduma 13. januara 1936. godine, dok je spajanje sa Fraulauternom bilo naknadno 1. aprila 1936. godine. U dijelovima grada Fraulautern i Roden, 1938. godine su izgrađeni dijelovi Zapadnog zida (Siegfriedova linija). Na francuskoj strani granice, ranije je sagrađena poznata Maginotova linija.
Pošto se grad nalazio u crvenoj zoni, nakon izbijanja rata 1. septembra 1939., morao je biti evakuiran. Nijemci su se plašili napada Francuske, jer je ona bila saveznica napadnute Poljske, na koju je Njemačka izvršila iznenadni napad septembra 1939. godine. Međutim, sa Francuzima je došlo do lažnog rata (Sitzkrieg) bez velikih sukoba, sve do napada Njemačke 10. maja 1940. godine. Već 22. juna 1940. godine dolazi do primirja kod Compiègnea što je zapravo bila kapitulacija Francuske. Od tada, Saarlouis do kraja rata ima granicu sa njemačkom okupiranom teritorijom Francuske. Drugi svjetski rat je ostavio velike tragove na Saarlouis. Već od 1942. saveznički avioni počinju sa bombardovanjem grada i okoline, od čega Saarlouis, kao jedan od većih gradova tog dijela Njemačke, trpi ogromne štete i gubitke. U jesen 1944. godine Hitler proglašava grad Citadelom Saarlauter zbog nadolazeće invazije Saveznika. Vrlo brzo nakon toga grad se evakuira.
Između decembra 1944. i marta 1945. godine odvijale su se žestoke borbe između Nijemaca i saveznika, a grad je nekoliko puta prelazio iz ruke u ruku. Veći dio historijske jezgre grada uništen je u artiljerijskim napadima, dok je ostatak srušen u uličnim borbama. Tek nakon savezničke operacije Undertone (koju su vodile 7. američka i 1. francuska armija od 15. do 24. marta 1945.), napokon savezničke jedinice oslobađaju grad. Prije toga je njemačka ofanziva u Ardenima u decembru 1944. i januaru 1945. u velikoj mjeri uticala na stanje na frontu u Saarlouisu.
Postratni period
Nakon rata, pokrajina Saarland, a time i Saarlouis, potpada pod upravu Francuske, koja je prvobitno težila ka potpunoj aneksiji. Francuske vlasti vraćaju prvobitno ime grada Saarlouis 14. jula 1945. godine. Vlada premijera Johannes Hoffmanna koja je težila odvajanju, postepeno je dobila široku autonomiju unutar Francuske sa ciljem evropeiziranja Saarlanda. Saarland dobija vlastiti ustav 1947. godine, dok je 1950. ukinuto stanje okupacije, te je od 1953. godine Saarland de facto nezavisna država. Međutim, 1955. godine stanovnici Saarlanda izlaze na referendum te se odlučuju na pripajanje Njemačkoj, što je i učinjeno 1. januara 1957. godine, te ekonomski i monetarno od 6. jula 1959. godine. Posljednje francuske trupe povukle su se iz Saarlanda 1968. godine. Od 1972. godine Saarlouis je garnizonski grad Bundeswehra. U kasarni grofa Werdera smješten je štab 26. padobranske brigade (Saarland-brigada) kao i drugi dijelovi te brigade. Saarlouis je 1980. godine proslavio svoj 300. rođendan. Tim povodom Alfred Gulden je napisao pozorišni komad "Saarlouis 300".
Politika
Gradsko vijeće ima 45 vijećnika, a posljednji put je birano na općinskim izborima 7. juna 2009. Čine ga sljedeće stranke:
Saobraćaj
desno|thumb|330px|Industrijska luka Saarlouis/Dillingen Saarlouis je preko saveznih autoputeva A8 (Perl–Bad Reichenhall) i A620 (prema Saarbrückenu) te magistralnih puteva B51 (Bremen–Saargemünd), B269 (Longkamp–Überherrn–Felsberg (Saar)) i B405 (Thionville–Saarwellingen) vrlo dobro povezan sa regionalnom i međunarodnom saobraćajnom mrežom.
U gradu se nalazi i željeznička stanica (Hauptbahnhof) na željezničkoj liniji od Saarbrückena prema Trieru (takozvana Saarstrecke). U prošlosti postojala je vrlo razvijena mreža tramvaja i lokalnih vozova u okrugu Saarlouis. Međutim, danas javni prevoz obavlja Kreisverkehrsbetrieben Saarlouis (Prevozno preduzeće okruga Saarlouis). Preko industrijske luke Saarlouis/Dillingen, Saarlouis je uključen u evropsku mrežu riječnog saobraćaja. U toku 2008. godine, kroz ovu riječnu luku prošlo je oko 3,6 miliona tona robe.
Gornji Podgradci
Gornji Podgradci su naseljeno mjesto u gradu Gradišci, Bosna i Hercegovina.
Vratji Vrh
Vratji Vrh je naseljeno mjesto u sastavu općine Apače, regija Pomurska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Gornja Radgona.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Vratji Vrh je imao 78 stanovnika.
Predsjednik Sjeverne Makedonije
Predsjednik Republike Sjeverne Makedonije (Presidenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut) je šef države Sjeverne Makedonije.
Institucija predsjedništva započela je nakon proglašenja nezavisnosti 8. septembra 1991. Prvi predsjednik bio je Kiro Gligorov, najstariji predsjednik na svijetu do njegove ostavke 1999. Predsjedništvo je uglavnom ceremonijalno mjesto, a premijer Sjeverne Makedonije vodeća politička ličnost zemlje i de facto izvršni direktor.
Predsjednik mora biti državljanin Sjeverne Makedonije, imati više od 40 godina i živjeti u Sjevernoj Makedoniji najmanje deset od prethodnih petnaest godina prije izbora.
Trenutni predsjednik je Stevo Pendarovski, obnašavši dužnost predsjednika od 12. maja 2019. godine.
Miozitis
Miozitis je rijetka bolest koja uključuje upalu mišića. Ovo se može manifestovati raznim simptomima kao što su zahvaćenost kože (tj. osip), slabost mišića i zahvaćenost drugih organa. Također se može imati sistemske simptome kao što su gubitak težine, umor i niska temperatura.
Uzroci
Povreda, lijekovi, infekcija ili autoimunski poremećaji mogu dovesti do miozitisa. Može biti i idiopatski.
Dijagnoza
Postoje različiti alati koji se mogu koristiti za dijagnosticiranje miozitisa. Najčešći su: fizički pregled, elektromiografija, magnetna rezonanca, biopsija mišića i analize krvi.
Prva stvar koju ćeljekar vjerovatno uraditi je fizički pregled. Tražit će razne stvari kao što su slabost mišića i osip.
Drugi mogući test je elektromiografija (EMG). Ovo je test kojim se u mišiće ubadaju sitne iglice. Ovo omogućava ljekaru da pogleda odgovor mišića na različite električne nervne signale i procijeni koji mišići potencijalno imaju miozitis. Magnetna rezonanca (MRI) je takođe korisna. Ovo je test koji koristi veliki magnet za kreiranje slika na kompjuteru. To omogućava ljekaru da pregleda pacijentove mišiće. To je bezbolno.
Biopsije mišića su najpouzdaniji testovi za dijagnosticiranje miozitisa. To će ljekaru sigurno reći ima li se miozitis ili ne.
Dostupni su i različiti krvni testovi koji pomažu u dijagnozi miozitisa. Ljekar može tražiti povišenje kreatin-kinaze u krvi, što ukazuje na upalu mišića. Određena autoantijela (antitijela koja ciljaju mišićne ćelije) se također mogu naći u krvi, koja mogu ukazivati da je miozitis uzrokovan autoimunskom bolešću. Neki specifični primjeri autoantitijela su Anti-Jo-1, Anti-HMGCR, Anti-TIF1, itd.
Tretman
Liječenje miozitisa ovisi o osnovnom uzroku. Za miozitis koji je uzrokovan virusnom infekcijom, liječenje obično nije potrebno. Ako je uzrokovano bakterijskom infekcijom, mogu se koristiti antibiotici. Ako je miozitis uzrokovan lijekom, važno je prekinuti s tim lijekom.
Dostupne su različite mogućnosti liječenja ako je miozitis uzrokovan autoimunskom bolešću. Glukokortikoidi su često prvi izbor za liječenje. Ovaj lijek djeluje na slabljenje imunskog sistema tako da više nije u stanju da napadne sopstvene mišiće. Ovo je tip steroida i može uzrokovati široku lepezu nuspojava, kao što su promjene raspoloženja, povećana glad, problemi sa spavanjem, itd. Druga opcija liječenja je imunosupresivni agens koji štedi steroide. Ovo djeluje tako da oslabi imunski sistem, ali ne uzrokuje nuspojave koje uzrokuju steroidi. Još jedna opcija liječenja je klasa lijekova koji se nazivaju biološki lijekovi. Također, intravenski imunoglobulini (IVIg) također su se pokazali efikasnim u liječenju miozitisa uzrokovanog autoimunskom bolešću.
Sela (Šmarješke Toplice)
Sela su naseljeno mjesto u sastavu općine Šmarješke Toplice, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Hudinja
Hudinja je naseljeno mjesto u sastavu općine Vitanje, regija Savinjska, Slovenija.
Sela (Šmarješke Toplice)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila su se u sastavu stare općine Novo Mesto.
Hudinja
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Slovenske Konjice.
Sela (Šmarješke Toplice)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sela su imala 27 stanovnika.
Hudinja
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Hudinja je imala 212 stanovnika.
Napomena: ''U 1952. povećano za naselje Rakovec koje je ukinuto. U 1982. smanjeno za dio naselja koji je proglašen za novo samostalno naselje Rogla (općina Zreče).''
Sveti Jernej
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Slovenske Konjice.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sveti Jernej je imao 178 stanovnika.
Napomena: ''Do 1955. iskazivano pod imenom Sveti Jernej pri Ločah, a od 1955. do 1999. pod imenom Jernej pri Ločah, kada dobija sadašnje ime.''
Ugljane
Ugljane su naseljeno mjesto u sastavu grada Trilja, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Sinj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Ugljane su imale 336 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. i 1921. sadrži podatke za naselje Nova Sela.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Ugljane je imalo 823 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Haldanovo pravilo
Haldanovo pavilo je postavljenno nakon određenih zapažanja u ranoj fazi specijacije. Ovo pravilo se odnosi na dvije blisko srodne vrste koje, nakon alopatrične specijacije, hibridiziraju, jer na kontaktnoj zoni nekada istog areala nisu potpuno reproduktivno izolovane. Formulirao ga je  1922. britanski evolucijski biolog J. B. S Haldane:
Haldanovo pravilo vrijedi i za veliku većinu ispitanih heterogametskih organizama. Uključuje i heterogametske mužjake sa XY i XO modelima nasljeđivanja spola, što je prisutno u sisara i vinskih mušica roda Drosophila. To se odnosi i na ženski heterogametski – ZW tip – određivanja spola, što je nađeno kod ptica i leptira (Lepidoptera), a i kod nekih samooplodnih  biljaka  kao u rodu Silene (pucavci).
Hibridna reproduktivna disfunkcija (sterilnost i inviabilnost) je glavni oblik postzigotne reproduktivne izolacije, koja se javlja u ranim fazama specijacije. Upečatljiva je činjenica da evolucija može proizvesti takav  ili sličan obrazac izolacije u širokom  spektru različitih organizama. Međutim, stvarni mehanizmi koji uzrokuju ovu pojavu kod divergentnih taksona ostaju u velikoj mjeri nedefinirani. Osnova kojim heterogametski spol postaje podložnije hibridnoj inferiornosti (sterilnost ili inviabilnosti) je bila u  fokusu teorijskih i empirijskih istraživanja koja su u velikoj mjeri obogatila naše razumijevanje seksualne reprodukcije i specijacije.
La Liga 1989/1990.
La Liga 1989/90. je bila 59. sezona nogometnog nacionalnog prvenstva Španije. Sezona je počela 2. septembra 1989. a završila 6. maja 1990. U sezoni je učestvovalo 20 ekipa. Nakon završenog prvenstva Real Madrid je 25. put u svojoj historiji osvojio prvenstvo sa devet poena više od drugoplasirane Valencije. Rayo Vallecano, Celta de Vigo i CD Málaga su na kraju sezone ispali iz lige. U cjelokupnoj sezoni je ukupno odigrano 380 utakmica te postignuto 924 gola što je iznosilo 2.43 datih golova po utakmici. Najefikasnija ekipa lige je bio Real Madrid. Hugo Sánchez, nogometaš Real Madrdida je bio najbolji strijelac lige sa 38 postignutih golova.
Lista strijelaca
thumb|desno|180px| [[Hugo Sánchez, najbolji strijelac lige sa 38 postignutih golova. ]]
IC 4936
IC 4936 (također poznat kao ESO 143-6 i PGC 64088) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 180 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Paun. Najveći prečnik je 1,50 (78 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (42 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 15. augusta 1901. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
148. viteška lahka brigada
148. viteška lahka brigada vojna je jedinica koja je tokom rata u Bosni i Hercegovini djelovala u sastavu Prvog i Šestog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Formirana je na slobodnoj fočanskoj teritoriji 27. augusta 1992. kao 1. fočanska brigada. U njen sastav ušli su već postojeći bataljoni: Jahorinski, Fočanski i Bataljon Sutjeska. 22. marta 1993. od 1. fočanske brigade i jedinica Općinskog štaba odbrane Trnovo formirana je 81. brdska brigada. Tokom borbi za Igman, brigada 23. jula 1993. biva izdvojena iz sastava 81. brigade u 82. brdsku brigadu. U augustu 1993. ulazi u sastav 6. korpusa. Početkom 1994. vraćena je u sastav 1. korpusa i do kraja godine bila je dio Operativne grupe 1 Pazarić. Početkom 1995. ušla je u sastav 14. divizije, a 28. januara dobila je ime 182. lahka brigada. Počasni naziv viteška dobila je na treću godišnjicu svog postojanja. Po završetku rata, 25. decembra dobija ime 148. viteška lahka brigada.
Zlatnim ljiljanom, najvišim ratnim priznanjem, odlikovano je 19 pripadnika brigade.
Alpha Carinae
Alpha Carinae (α Carinae, α Car) je zvijezda u sazviježđu Kobilica. Ima [[Prividna magnituda|prividan
sjaj]] od -0,72 mag. Druga je po sjajnosti (Sirijus je prva) na nebu. Udaljena je 300 sg od Sunca. Ubraja se u bijele divove spektralne klasse F0II. Nije vidljiva iznad sjeverne hemisfere, dalje od 37°18’.
Kinematika
Kreće se brzinom 24,4˙km/s u odnosu na Sunce.Njena galaktocentrična udaljenost iznosi oko 21300-24300˙sg. Za približno 3,1 milion godina približit će se našem Suncu na razdaljinu od 172˙sg. Tada će njen prividni sjaj iznositi -1,88 mag.
Hemijski sastav
Prisustvo željeza iznosi oko 77,6% u poređenju sa Suncem.
Etimologija
Canopus je latinizirana verzija iz grčkog imena Kanobos, to je dokumentovano u Ptolomejevom Almagestu. Prema Ptolomeju to je ime kormilara koji je s Menelajom iz Troje poveo Helenu. Osim toga u upotrebi je i naziv Suhail koji potječe od arapskog naziva za zakletvu. Suhail se koristi i za zvijezde γ Vel i λ Vel u sazviježđu Jedro.
Bra–ket notacija
Izraz bra-ket ili bra i ket potiče od engleske riječi (zagrada) i odnosi se na činjenicu da skalarni proizvod vektora x i y u ovoj notaciji ima oblik. Vektor \lang x | se naziva bra, a vektor | y \rang ket. Ovakvu konvenciju je u kvantnu mehaniku uveo Pol Dirak, po kome je i dobila ime.
Definicija
U osnovi Dirakove notacije stoji Riesz–Fischerova teorema. Za svaki vektor x iz unitarnog vektorskog prostora V postoji njemu dualan vektor iz dualnog prostora V*. U jednom bazisu vektor x je predstavljen brojnom kolonom iz prostora , njemu dualan vektor x^\dagger je predstavljen vrstom čiji su elementi kompleksno konjugovane vrijednosti iz kolone vektora x. U slučaju operatora, situacija je slična — u istom bazisu međusobno dualni operatori, A iz i A* iz  reprezentuju se adjunovanim matricama \mathcal{A} i. U Dirakovoj notaciji, vektor iz V je ket vektor
bra vektor \lang x|.
IC 3328
IC 3328 (također poznat kao MCG 2-32-42 i PGC 40616) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 47 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,70 (9 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (9 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Friedrich Carl Arnold Schwassmann 23. februara 1900. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
World Business Dialogue
World Business Dialogue je najveća internacionalna poslovana konvencija koju vode studenti, te koja se organizuje na godišnjem nivou, a domaćin je Organisationsforum Wirtschaftskongress (OFW). World Business Dialogue je impulsivni kongres, na kojem se analiziraju trenutne inovacije i društveni trendovi, te se razgovara o njihovom uticaju i šansama za stvaranje novih poslovnih modela. Stoga okuplja vrhunske studente koji su odlične ličnosti iz područja ekonomije, politike i nauka, te im nudi platformu za međugeneracijski i međukulturološki dijalog.
Porijeklo
Ovaj događaj organizuje incijativa studenata volontera: Organisationsforum Wirtschaftskongress (OFW). To je neprofitna inicijativa koju vode studenti, te koja pruža najboljim studentima (Spiegel Magazine) mogućnost da svoje teorijsko znanje pretvore u poslovne poduzetničke aktivnosti. U tu svrhu, OFW godišnje organizira World Business Dialogue. Prvi World Business Dialogue održan je na Univerzitetu u Kelnu 1987. Tada je to bila samo nacionalna konvencija pod nazivom "Deutscher Wirtschaftskongress".
Naučna klasifikacija (biologija)
Naučna klasifikacija ili biološka klasifikacija je način na koji biolozi grupiraju i kategoriziraju izumrle i živuće vrste i organizme. Moderna klasifikacija vuče korijene iz sistema Carolusa Linnaeusa, koji je grupisao vrste prema njihovim zajedničkim fizičkim osobinama. Nakon Linnaeusa, ove skupine su dorađene kako bi se dovele u bližu vezu s Darwinovim načelom o zajedničkom pretku. Molekularna sistematika, koja koristi genomsku DNK analizu, je načinila mnoge skorašnje doradbe i vjerovatno će to i nastaviti. Naučna klasifikacija spada u nauku o taksonomiji ili biološku sistematiku, tj. biosistematiku.
Primjer naučne klasifikacije
Ispod je tabela uobičajene klasifikacije ljudske vrste: čovjek (Homo sapiens).
Olga Romasko
Olga Vladimirovna Romasko, rođena 18. aprila 1968. u Borodinu u Krasnojarskom kraju, RSFSR, SSSR (danas Rusija), je nekadašnja ruska biatlonka, trostruka svjetska prvakinja.
Pifari
Pifari (ital. Piffari) su naseljeno mjesto u sastavu općine Žminj, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Olga Romasko
Olimpijske igre
Olga Romasko je nastupila na Zimskim olimpijskim igrama ZOI 1998 Na nastupu 1998. osvojila je srebrnu medalju sa Olgom Melnik, Albinom Ahatovom i Galinom Kukljevom u štafeti, sa zaostatkom od 11 sekundi za njemačkom štafetom.
Pifari
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Rovinj.
Kamen iz Rosette
right|thumb|250px|Kamen iz Rosette Kamen iz Rosette, koji je omogućio dešifriranje pisma antičkog Egipta, otkriven je dana 15. jula 1799. pokraj gradića Rosette (danas Rashid), smještenog u delti Nila 40-tak milja od Aleksandrije.
Olga Romasko
Svjetski kup
Romasko je prvi put nastupila u Svjetskom kupu u sezoni 1995/96, u italijanskom Antholzu 11. januara 1996. osvojivši 51-o mjesto u utrci na 15 km. Iste sezone pobijedila je prvi put u utrci sprinta na SP 1996. u Ruhpoldingu, te joj se ta pobjeda smatra prvom pobjedom u Svjetskom kupu, jer su se utrka sa Svjetskog prvenstva bodovale za plasman u Svjetskom kupu. U slijedećoj sezoni pobijedila je još dva puta u sprintu, kada je u ukupnom plasmanu bila šesta. Jedinu pobjedu u utrci na 15 km ostvarila je 15. 1. 1998. u Antholzu, sa samo jednim promašajem i 1:17 min prednošću na Liv Grete Skjelbreid i 1:18 min na Magdalenu Forsberg. U utrci potjere na 10 km jednom je bila treća.
Pifari
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pifari su imali 26 stanovnika.
Kamen iz Rosette
Prilikom radova na rekonstrukciji stare tvrđave, koje su izvodili pripadnici Napoleonovog ekspedicionog korpusa (spremajući se za napad britanskih i osmanlijskih snaga) u tom području, kapetan Pierre Bouchard vidio je crnu bazaltnu ploču. Oštroumni francuski oficir zapazio je da ploča sadrži 3 sekcije, a svaka od njih je bila ispisana drugim pismom. On je brzo shvatio važnost svog otkrića i poslao je tu ploču u Kairo, gdje su bili učenjaci koje je Napoleon poveo sa svojom ekspedicijom. Oni su izradili prijepise tekstova koje su vidjeli na ploči i to je kasnije omogućilo prodiranje u tajne egipatskog pisma hijeroglifa. To je pismo mnogo stoljeća bilo tajna, mada se mnogo umova trudilo proniknuti u nju. Dvije godine kasnije, francuska vojska u Egiptu je poražena i predala se, a svi pronađeni antikviteti u posjedu Francuza (uključujući i kamen iz Rosette) morali su biti predani Britancima. Danas je originalni kamen iz Rosette u Britanskom muzeju u Londonu.
Važnost kamena
Sadržaj teksta na kamenu iz Rosette ima mali značaj, ali je kamen izuzetno važan jer je na vrhu ispisanih nekih 14 linija (redaka) hijeroglifa, u sredini su 32 linije demotskog pisma a na dnu 54 linije grčkog pisma. Premda su naučnici gotovo odmah po otkriću kamena preveli ispis na grčkom, ostalo nisu mogli razumjeti.
Pifari
Stanovništvo
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Žminj, kao i dio podataka u 1880. U 1880. iskazano pod imenom Pivari.''
Kamen iz Rosette
Važnost kamena
Dio kamena ispisan hijeroglifima|left|thumb|250px
Međutim, godine 1808. briljantni mladi francuski naučnik i lingvist Jean-François Champollion (u dobi od 18 godina) započinje studirati natpise s kopije kamena iz Rosette i pismo antičkih Egipćana u naporu da dešifrira misteriozne hijeroglife. Dugo vremena nije bilo rezultata, a onda je daroviti momak pretpostavio da sva tri teksta (na tri različita pisma) govore o istom. Bila je to prava pomisao, a s obzirom da je grčki jezik bio dobro poznat, klupko se polahko počelo odmotavati. Četrnaest godina kasnije (1822) Champollion potvrđuje da su neki hijeroglifi bili fonogrami (fonetski ili zvučni), a drugi opet piktogrami (slikovni). Godine 1824. on objavljuje svoju poznatu knjigu egipatskih hijeroglifa, u kojoj je ustvrdio osnovne temelje kompleksnog sistema hijeroglifskog pisanja.
Nogometni savez Demokratske Republike Kongo
Nogometni savez Demokratske Republike Kongo (francuski: Fédération Congolaise de Football-Association) je krovna nogometna organizacija u Demokratskoj Republici Kongo. Osnovan je 1919. godine. Član FIFA-e je od 1964. godine, a iste godine postaje član CAF-a. Sjedište saveza je u Kinshasi. Pod kontrolom nogometnog saveza Demokratske Republike Kongo nalaze se sve nogometne selekcije te zemlje. U septembru 2021. godine, Generalni inspektorat za finansije tvrdi da je spriječio pokušaj pronevjere javnih sredstava. Fécofa, Kongoanski fudbalski savez, bio je prisiljen vratiti skoro milion američkih dolara stečenih na prijevaru. Ova suma je u početku dodijeljena za organizaciju sportskog događaja.
Dnevnik jedne ljubavi
Dnevnik jedne ljubavi je debitantski album Josipe Lisac. Objavljen je 1973. godine u izdanju Jugotona. Album se smatra jednim od najboljih konceputalnih albuma hrvatskog pop-rocka te se smatra klasikom.
Najveću popularnost sa albuma je dostigla pjesma "O jednoj mladosti", jedan od najvećih hitova Josipe Lisac.
Album je 1998. godine izabran na 9. mjesto najboljih 100 rock i pop albuma u knjizi YU 100: najbolji albumi jugoslavenske rock i pop muzike.
Pjesme
Tekstove svih pjesama napisao je Ivica Krajač dok je muzika također svih pjesama djelo Karla Metikoša.
Antroposkopija
Antroposkopija (grč. ἄνθρωπος - anthropos = čovjek + σκοπεῖν - skopeín = gledati) obuhvata metode proučavanja ‘’’kvalitativnih svojstava’’’ ljudskog organizma u sveobuhvatnom biohemijsko-fiziološkom (funkcionalnom), morfološko-anatomskom, mentalnom, etološkom i socijalnom kompleksu. Iako se u praksi značenje ovog termina djelimično, a pogrešno, prepokriva sa antropometrijom (a ponekad i neopravdano poistovjećuje), antroposkopski metodi se primarno primijenjuju u proučavanju kvantitativnih (mjerljivih) svojstava, dok antroposkopija izvorno obuhvata odgovarajuće metode u opisu kvalitativnih osobina. Tako, npr., ako promatramo unutargrupnu različitost po krvnim grupama ABO sistema, odgovarajućom laboratorijskom pretragom ćemo pouzdano utvrditi da svaki ispitanik pripada isključivo jednom od četiri glavna fenotipa ove osobine: A ili B ili AB ili O krvnoj grupi, a nikada nekoj (nepostojećoj!) "međugrupi". Ovakav tip promjenljivosti je karakterističan za mnogobrojna dimorfna i polimorfna svojstva kao što su: ABO, MNSs, Rh i drugi sistemi krvnih grupa, viđenje boja (normalno – defektno), savitljivost jezika u žlijeb (savijač – nesavijač), tip ušne resice (slobodna – prirasla), forma brade (cjelovita – dvodjelna – sa rupicom), oblik nosa (ravan – sedlast – kukast most i sl.), kosmatost (normalna – ćelavost), boja očiju (crne – smeđe – zelene – sive – plave – albino) itd.
Prilikom antroposkopske analize (gledanjem, tj. posmatranjem) nesumnjivo kvantitativnih osobina, njihova varijacija se najčešće izražava u terminima opisa kvalitativne promjenljivosti (npr. niski – srednje visine – visoki, kratki – srednji – dugi, slabi – srednji – jaki, svijetli – srednji – tamni i sl.), a prema odgovararajućim dogovornim (konvencijskim) kriterijuma opisa fenotipske diferencijacije. U ovom području antroposkopija zapada u teorijske probleme, koji proizolaze u pretvaranju kvantiteta u kvalitet.
Nogometni savez Senegala
Nogometni savez Senegala (francuski: Fédération Sénégalaise de Football) je krovna nogometna organizacija u Senegalu. Osnovan je 1960. godine. U članstvo FIFA-e je primljen 1964. godine, a iste godine postaje član CAF-a. Sjedište saveza je u Dakaru. Pod kontrolom nogometnog saveza Senegala se nalaze muška i ženska nogometna reprezentacija te zemlje.
FXN
Frataksin je protein koji je kod ljudi kodiran genom FXN.
Nalazi se u mitohondrijama, a iRNK frataksina se uglavnom eksprimira u tkivima s visokom brzinom metabolizma. Funkcija frataksina nije jasna, ali je uključen u sastavljanje klastera gvožđa i sumpora. Predloženo je da djeluje ili kao gvožđev šaperon ili kao protein za skladištenje gvožđa. Smanjena ekspresija frataksina je uzrok Friedreichove ataksije.
Struktura
Rendgenska kristalografija pokazala je da se ljudski frataksin sastoji od β-listova koje podržava par paralelnih α-heliksa, tvoreći kompaktni αβ sendvič. Frataksinski homolozi u drugih vrsta su slični, sa istom strukturom jezgra. Međutim, repne sekvence frataksina, koje se protežu od kraja jedne spirale, razlikuju se u sekvenci i razlikuju se po dužini. Ljudski frataksin ima dužu repnu sekvencu od frataksina koji se nalazi u bakterijama ili kvascima. Pretpostavlja se da je svrha repa stabilizacija proteina.
Kao i većina mitohondrijskih proteina, frataksin se sintetizira u citoplazmatskim ribosomima, kao velike prekursorske molekule sa mitohondrijskim ciljanim sekvencama. Nakon ulaska u mitohondrije, molekule se proteolitskom reakcijom razgrađuju kako bi se dobio zreli frataksin.
Funkcija
Frataksin je lokaliziran u mitohondrijama. Funkcija frataksina nije potpuno jasna, ali izgleda da je uključen u sastavljanje grupa gvožđe-sumporna grupa. Predloženo je da djeluje ili kao gvožđev šaperon ili kao protein za skladištenje gvožđa.
Frataksinska iRNK pretežno je eksprimirana u tkivima sa visokom stopom metabolizma, uključujući jetru, bubrege, smeđe masti i srce. Mišji i kvaščevi frataksin homolozi sadrže potencijalnu N-terminalnu sekvencu ciljanja mitohondrija, a uočeno je da se ljudski frataksin lokalizira s proteinom mitohondrija. Nadalje, pokazalo se da poremećaj gena kvasaca dovodi do disfunkcije mitohondrija. Stoga se vjeruje da je Friedreichova ataksija mitohondrijska bolest uzrokovana mutacijom u jedarnom genomu (konkretno, ekspanzija intronskog ponavljanja tripleta GAA u genu FXN, koji kodira protein frataksin).
Klinički značaj
Smanjena ekspresija frataksina je uzrok Friedreichove ataksije (FRDA), neurodegenerativne bolesti. Smanjenje ekspresije gena frataksina može se pripisati bilo utišavanju transkripcije gena za frataksin zbog epigenetičkih modifikacija u hromosomskom entitetu ili od nesposobnosti prerade produženog ponavljanja GAA u prvom intronu pre-iRNK kao u bakterijama i ljudskim ćelijama ili oboma. Ekspanzija introna ponavljajućeg trinukleotida GAA rezultira Friedreichovom ataksijom. Ovo prošireno ponavljanje uzrokuje stvaranje R-petlje, a upotreba oligonukleotida usmjerena na ponavljanje da poremeti R-petlju može reaktivirati ekspresiju frataksina.
Oko 96% pacijenata sa FRDA ima ponavljajuću ekspanziju trinukleotida GAA u intronu 1 oba alela FXN gena. Sve u svemu, to dovodi do smanjenja sinteze frataksinske iRNK i smanjenja (ali ne i obustavlja) sintezu proteina frataksina kod ljudi sa FRDA. (Podgrupa pacijenata sa FRDA ima ekspanziju GAA u jednom hromosomu i tačkastu mutaciju u FXN egzonu u drugom hromosomu.) U tipskom slučaju, dužina alela sa kraćom ekspanzijom GAA obrnuto korelira sa nivoima frataksina. Periferno tkivo pacijenata sa FRDA obično ima manje od 10% nivoa frataksina koje pokazuju nepogođene osobe. Niži nivoi frataksina rezultiraju ranijim početkom i bržim napredovanjem bolesti.
FRDA karakteriziraju ataksija, gubitak osjetila i kardiomiopatija. Nije sasvim jasan razlog zašto nedostatak frataksina uzrokuje ove simptome. Na ćelijskoj razini, povezan je s nakupljanjem gvožga u mitohondrijama i povećanom osjetljivošću na oksidanse. Iz razloga koji nisu dobro razumljivi, ovo prvenstveno utiče na tkivo korijene dorzalnih ganglija, mali mozak i srčani mišić.
Studije na životinjama
Kod miševa je potpuna inaktivacija gena FXN smrtonosna u ranoj embrioskoj fazi. Iako gotovo svi organizmi eksprimiraju homologe frataksina, ponavljanje GAA u intronu 1 postoji samo kod ljudi i drugih primata, pa se mutacija koja uzrokuje FDRA ne može prirodno pojaviti u drugim životinjama. Naučnici su razvili nekoliko opcija za modeliranje ove bolesti kod miševa. Jedan pristup je utišavanje ekspresije frataksina u samo jednom specifičnom tipu tkiva od interesa: srce (miševi modificirani na ovaj način nazivaju se MCK), svi neuroni (NSE) ili samo kičmena moždina i mali mozak (PRP). Drugi pristup uključuje inserciju ekspanzije GAA u prvi intron mišjeg gena FXN, koji bi trebao inhibirati proizvodnju frataksina, baš kao i kod ljudi. Miševi koji su homozigotni za ovaj modificirani gen nazivaju se KIKI (skr. od eng. knock-in knock-in), a složeni heterozigoti nastali križanjem KIKI miševa s frataksinom – KIKO (skr. eng. knockout in knock-out). Međutim, čak i miševi KIKO i dalje eksprimiraju 25-36% normalne razine frataksina i pokazuju vrlo blage simptome. Konačni pristup uključuje stvaranje transgenih miševa sa GAA proširenom verzijom gena ljudskog frataksina. Ovi miševi se zovu YG22R (jedna GAA sekvenca od 190 ponavljanja) i YG22R (dvije GAA sekvence od 90 i 190 ponavljanja). Ovi miševi pokazuju simptome slične ljudskim pacijentima.