cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Copa América 1997.
Copa América 1997. je bilo 38. kontinentalno nogometno takmičenje Južne Amerike. Prvenstvo se odigralo u Boliviji od 11. do 29. juna 1997. godine. Na turniru je učestvovalo 12 ekipa od koji su dvije ekipe bile koje nisu članice CONMEBOL-a: Meksiko i Kostarika. Na kraju prvenstva Brazil je peti put u svojoj historiji osvojio šampionsku titulu. Drugo mjesto je osvojila Bolivija a treće Meksiko. Luis Hernández je bio najbolji strijelac prvenstva sa šest postignutih golova.
Format takmičenja
Na prvenstvu Južne Amerike je učestvovalo 12 ekipa: sve članice CONMEBOL-a te dvije pozvane ekipe CONCACAF-a: Meksiko i Kostarika. Ekipe učesnice su bile podijeljene u tri grupe po četiri reprezentacije. Prvoplasirana, kao i drugoplasirana iz svih grupa su se kvalificirale u četvrtfinale kao i dvije najbolje trećeplasirane ekipe iz svake grupe. Ekipa iz jedne grupe je igrala protiv svih ostalih ekipa iz iste grupe.
Sudije
Argentina
Brazil
Čile
Kolombija
Kostarika
Ekvador
Meksiko
Paragvaj
Peru
Urugvaj
SAD
Venecuela
Lista strijelaca
Luis Hernández je bio najbolji strijelac prvenstva sa šest postignutih golova. Na nogometnom šampionatu je odigrano 26 utakmica te postignuto 67 golova što je iznosilo 2.58 datih golova po utakmici. Ukupno se 42 nogometaša upisalo u listu strijelaca.
6 golova
5 golova
3 gola
2 gola
1 gol
Autogolovi
Dobojska tvrđava
mini|desno|Dobojska tvrđava Dobojska tvrđava je poznati srednjovjekovni grad na području Doboja, Bosna i Hercegovina.
Lokacija
Sagrađena je na kupastom stjenovitom brijegu iznad doline rijeke Bosne, nasuprot ušću rijeke Spreče. Nešto južnije je i ušće rijeke Usore u Bosnu.
Historija
Kada je utvrđenje sagrađeno nije poznato, predpostavlja se u 13. ili u prvoj polovini 14. vijeka. Prvi put Doboj se spominje u pismu Dubrovčana od 28. 6. 1415. godine. U Doboju je 1449. godine postignut sporazum između bosanskog kralja Stjepana Tomaša i Ugarske o zajedničkom vojnom nastupu protiv Osmanlija. Sredinom 15. vijeka ovo podrušje bilo je poprište bosanske, mađarske i osmanske strane da bi konačno 1476. ušlo u sastav osmanske države. Nakon pada i Mađarske u osmanske ruke ovo područje gubi strateški značaj.
IC 4315
IC 4315 (također poznat kao ESO 509-91, MCG -4-32-49 i PGC 48346) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 235 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,60 (109 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Dobojska tvrđava
Historija
Beogradskim mirom 1739. godine osnovana je dobojska kapetanija. Po teritoriji i broju vojnika spadala je među male kapetanije. Grad je napušten 1851. godine.
IC 4315
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dobojska tvrđava
Historija
Tokom Drugog svjetskog rata tvrđava u Doboju bila je adaptirana u savremeno ratno utvrđenje. Nijemci su južnu kulu, glavnu tabiju i plato gornje tvrđave adaptirali u savremene bunkere. Hala ispod glavne tabije prekrivena je betonskom pločom
Opis
Dobojska tvrđava sastoji je iz gornjeg i donjeg dijela utvrđenja. Konfiguracija terena uslovila je oblik utvrđenja nepravilne trougaone osnove. Sjeverna strana je najbolje utvrđena. Gradski bedemi, dužine 70-80 m, spuštaju se niz najistaknutija “rebra” brda. Tokom vremena utvrđenje je pretrpjelo razne adaptacije. Cjelokupna površina utvrđenja iznosi oko 3600 m2. Plato gornjeg dijela utvrđenja koji je prvobitno bio krševit i strm, nasut i zaravnan u osmanskom periodu, kada se pojavila potreba za bastionima i podupiranjem bedema.
Gornji dio tvrđave, prvobitno sagrađeno srednjovjekovno utvrđenje, smješten je na vrhu kamene glavice. Sastoji se od glavne kule, cisterne, ekonomske zgrade ispod glavne kule, južne isturene kule i obziđa. Od prvobitnih spoljnih bedema na samom vrhu tvrđave sačuvan je samo sjeverozapadni ugao, kasnije pretvoren u bastion, i sjeverni dio zapadnog bedema. Srednjovjekovni bedemi prvobitnog utvrđenja debeli su oko 1 m. Svi vanjski prvobitni bedemi još su u periodu srednjeg vijeka ojačani. Južna kula je pretvorena u manji bastion šestougaone osnove. Nešto kasnije dozidan je obor na istočnoj strani, koji preuzima funkciju prednje linije odbrane.
U 18. stoljeću, funkciju prednje linije odbrane dobijaju dograđeni spoljni dijelovi utvrđenja. Vanjski plašt tih bedema je visok, a sa unutarnje strane bedem je bio visine do oko jednog metra. Bedemi gornjeg dijela tvrđave su takođe ojačani. Unutar njih sagrađena je manja kula u sjeveroistočnom uglu, a paralelno sa njom na vanjskoj strani bedema dograđena je velika tabija. Sjeverozapadni ugao takođe je adaptiran u veliku tabiju. Uz glavnu kulu sagrađena je manja barutana zidova debelih 1,5 m. Sjeverni zid i tabije imali su otvore za topove. Na istočnom zidu napravljen je tajni prolaz.
Tvrđava proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
Loara
Loara najduža je rijeka u Francuskoj. Dužina rijeke iznosi 1.006 kilometara. Izvire u planini Cévennes, protječe Centralnim masivom i Pariskom zavalom i kod Saint-Nazairea ulijeva se u Atlantski okean.
U donjem toku je slobodno tekuća rijeka, bez brana koje bi ometale njen prirodni tok. U gornjem toku je više puta pregrađivana. Ranije je bila veoma važna vodena prometnica, danas je plovna samo od ušća do Nantesa. Uzvodno od Nantesa njome plove još samo turistički brodovi, koji gostima omogućavaju pogled na krajolik i svjetski poznate dvorce uz njenu obalu. Glavne pritoke sa desne strane: Arroux, Sarthe s Loirom i Mayenneom; s lijeve: Allier, Cher, Indre, Vienne i Sèvre Nantaise.
Godine 2000. UNESCO je proglasio Loaru svjetskom kulturnom baštinom između gradova Sully-sur-Loire i Chalonnes-sur-Loire.
Ližnjan
Ližnjan (ital. Lisignano) je naseljeno mjesto i općina u Hrvatskoj, u Istarskoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Pula.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Ližnjan je imala 3.965 stanovnika, od čega u samom Ližnjanu 1.340.
Općina Ližnjan
Napomena: ''Nastala iz stare općine Pula. U 1857. i 1869. dio podataka sadržan je u gradu Puli.''
Podklanec (Sodražica)
Podklanec je naseljeno mjesto u sastavu općine Sodražica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Podklanec je imao 93 stanovnika.
Perovo
Perovo je naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Petrinci
mini|280px|Petrinci, vatrogasni dom Petrinci su naseljeno mjesto u sastavu općine Sodražica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Perovo
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Ribnica.
Petrinci
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Ribnica.
Perovo
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Perovo je imalo 10 stanovnika.
Petrinci
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Petrinci su imali 29 stanovnika.
Podhum (Jelenje)
Podhum je naseljeno mjesto u sastavu općine Jelenje, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Rijeka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Podhum je imao 1.446 stanovnika.
Napomena: ''Od 1857. do 1880. sadrži dio podataka za naselje Soboli (općina Čavle). U 1948. iskazano pod imenom Banovo Selo-Pothum. Sadrži podatke za bivša naselja Banovo Selo, Grabrovo, Petrovići i Reljčevo koja su od 1890. do 1910. iskazivana kao naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Podhum je imalo 1.187 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 1984 - grupa 2
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 1984 - grupa 2 bila je jedna od sedam grupa u sklopu kvalifikacija za Evropsko prvenstvo 1984. U grupi je bilo četiri reprezentacije, a primijenjen je Bergerov sistem takmičenja. Portugal, kao prvoplasirana u grupi, kvalificirala se za prvenstvo.
Utakmice
*Vrijeme odigravanja utakmica su prikazana po lokalnom vremenu mjesta gdje su utakmice igrane.
Ratulje
Ratulje su naseljeno mjesto u sastavu općine Jelenje, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Rijeka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Ratulje su imale 114 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Ratulje je imalo 114 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Brestik
Brestik je naseljeno mjesto u sastavu grada Gline, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Glina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Brestik je imao 76 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Brestik je imalo 421 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Nukleozid trifosfat
Nukleozid trifosfati (NTP) su prekursori gradivbnih  blokova nukleinskih kiselina. NTP su nukleozidio (nukleozidne nukleobaze,  sa   ribozom ili dezoksiribozom),  koje su |  fosforilizirane. Zbog fosforilacije, NTP se također nazivaju i  nukleotidi.
U širem smislu termin nukleozid, a posebno  skraćenica NTP  s odnosi na obje klase  nukleotida: ribonukleozide i dezoksiribonukleozide.
U  užem smislu , posebno skraćenica NTP, odnosi se samo na ribonukleozide. Odgovarajući dezoksiribonukleozidi se skraćeno označavaju sa kao dNTP.
Nastanak
Dezoksiribonucleozidi se formiraju  u ćeliji, kao energetski bogati spojeva iz 2'-dezoksribonukleotid-5'-monofosfata, u  dvije  uzastopne fosforilacije sa  ATP kao donorom fosfatne grupe.
Biološki značaj
Dok je dNTP značajan  samo u sintezu nukleinskih kiselina (naprimjer replikaciju DNK),  ribonukleozidi se koriste u  sintezi obje klase nukleinskih  kiselina se koriste (naprimjer,  za  transkripciju.),  kao i  u generalnom  energetskom  bilansu žive ćelije. Najvažnija količina energije u metabolizmu  dolazi  od  ribonukleozida adenozin trifosfata (ATP).
Klase
mini|300px|Dezoksiadenozin trifofat, za razliku od adenozin trifosfata, nema  hidroksilne grupe na drugom atom ugljika mini|300px|Adenozin trifosfat Postoje dvije prirodne klase  nukleinskih kiselina (dezoksiribonukleinska  i ribonukleinska kiseline),  odnosno odgovarajkući  dezoksiribonukleozidi  (dNTPs) i ribonukleozidi.
Ipswich Town FC
Ipswich Town Football Club je profesionalni nogometni klub iz Ipswicha, Engleska. Trenutno nastupa u League One, trećem rangu engleskog nogometa. Posljednji nastup u Premijer ligi imali su u sezoni 2001/02. Klub je osnivan 1878. godine. Sve do 1936. godine su igrali na amaterskom nivou. A 1938. godine ulaze u Football League. Domaće utakmice igraju na stadionu Portman Road. Klub ima veliko rivalstvo sa ekipom Norwich City.
Prvu diviziju su osvojili jednom i to u sezoni 1961/62, te su dva puta završili drugoplasirani. FA Cup su osvojili 1978. godine, a Kup UEFA 1981. godine.
Historija
Klub je osnovan 1878. godine. Do 1888. godine je bio poznat kao Ipswich AFC. Te godine se ujedinio sa sa Ipswich Rugby Club, a novi klub je nazvan Ipswich Town Football Club. Klub je osvojio niz domaćih kup takmičenja, uključujući Suffolk Challenge Cup i Suffolk Senior Cup. 1707. godine klub postaje član Southern Amateur League, koju osvajaju u sezoni 1921/22. Osvajači Southern Amateur League Ipswich je bio još u sezonama: 1929–30, 1932–33 i 1933–34.
Jadreški
Jadreški (ital. Giadreschi) su naseljeno mjesto u sastavu općine Ližnjan, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Pula.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Jadreški su imali 501 stanovnika.
Napomena: ''U 1857. i 1869. podaci su sadržani u naselju Pula (grad Pula).''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Jadreški je imalo 230 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Praproče (Ribnica)
Praproče su naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Valići
Valići su naseljeno mjesto u sastavu općine Jelenje, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Rijeka.
Praproče (Ribnica)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Praproče su imale 41 stanovnika.
Valići
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Valići su imali 1 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Valići je imalo 6 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Brezovo Polje (Glina)
Brezovo Polje je naseljeno mjesto u sastavu grada Gline, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Brezovo Polje je imalo 24 stanovnika.
Brevibacillus brevis
Brevibacillus brevis je Gram-pozitivna aerobna bakterija, koja obrazuje spore. Obično se može naći u zemljištu, zraku, vodi i raspadajućim materijama. Vrlo rijeko može izazvati infektivne bolesti. Iz nje su prvi put izolirani antibiotici gramicidin i tirocidin.
Brevibacillus brevis formira Gram-pozitivne (varijabilne) štapiće, kojima optimalna temperatura za razvoj iznosi 35-55°C. One su pokretne i obrazuju spore i iskazuju pozitivnu aktivnost katalaze, negativnu amilaze, negativnu kazeina, pozitivnu želatinaze i negativnu indola, a većina ih koristi citrate. Neki sojevi imaju aerobnu mogućnost oksidiranja ugljik-monoksida.
IC 4316
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Muntić
mini|260px|Muntić, detalj rimokatoličke crkve "Sv. Jeronim" Muntić (ital. Monticchio Polesano) je naseljeno mjesto u sastavu općine Ližnjan, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Pula.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Muntić je imao 400 stanovnika.
Napomena: ''Od 1890. do 1910. iskazivano pod imenom Montić.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Muntić je imalo 312 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Trnovica (Jelenje)
Trnovica je naseljeno mjesto u sastavu općine Jelenje, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Trnovica je imala 47 stanovnika.
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Baštijani.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Trnovica je imalo 58 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Spisak IC objekata (2001–3000)
Ovdje je dat spisak objekata dalekog svemira iz Novog općeg kataloga za IC objekte 2001-3000. Podaci su bazirani na revizirani NGC i IC katalog koji je napravio Wolfgang Steinicke.
Udovicin špic
600px|mini|desno|Oblici čeone linije vlasišta Udovicin špic ili hudovicin špic je V-oblikovani vrh na sredini čeone linije vlasišta. Rast kose na čelu je potisnuta u bilateralnoj simetriji na periorbitna polja. Bez njega, ova polja se spajaju u sredini čela tako da kosa raste u ravnoj liniji. Ovaj fenotip se javlja rezultati kada je linija koja spaja gornje tačke perimetara niža nego što je uobičajeno. Osobe koje ga nemaju imaju liniju vlasišta ravno preko gornje granice čela. mini|desno|x245px|alt=This photograph is of a young man with a widow's peak.|Muškarac s udovicinim špicom
Genetika
Udovicin špic je vrh kose u centru čela, a učestalo se navodi kao primjer dominantnog nasljednog svojstva.
Postoje velike varijacije u oštrini kuta i obliku ovog svojstva, ali je genetička osnova za ovaj fenotip smatra dominantnom u odnosu na bilo koji od oblika frontalne linije vlasišta pojedinačno. bez obzira na dileme o modelu nasljeđivanja ovog svojstva, evidentno je da ono postoji i da je visoko heritabilno. Možda se njegova međugeneracijska distribucija zasnovano može objasniti oligogenskoim nasljeđivanjem.
Etimologija
Termin potiče od uvjerenja da kosa raste  na takav način kod budućih udovica, odnosno da je predznak ranog udovištva. Takva upotreba datira još od 1833., a ovakav naziv od 1849. Upotreba ovog naziva se može odnositi i na kljun frizuru, posebno prepoznatljiv sa šiljastim komadom ispred (biquoquet), kao i po tome što su udovice nosile kapuljaču žalosti, što datira još iz 1530. Drugo objašnjenje za porijeklo naziva ukazuje na to da može biti u vezi sa kapama žalosti koje su se nosile još u 16. vijeku. Kapa žalosti udovice ili "kapa Mary Stuart" ima vrlo karakterističan trokutasti nabor tkanine na sredini čela, stvarajući umjetni udovicin vrh. Upotreba vrha na tkanini koja pokriva čelo datira najmanje od 1509., kada se pojavljuje u Alexander Barclayejevom 'The Shyp of Folys': "A vama otmjene dame preporučijem da svoje vrhove ostavite u potkrovlje" (And ye Jentyl wymen whome this lewde vice doth blynde Lased on the backe).
Uzroci i asocirani sindromi
David W. Smith i M. Michael Cohen pretpostavljaju da je udovicin špic može biti anomalija koja je posljedica nižih tačaka intersekcije bilateralnih periorbitnih polja nego što je uobičajeno i supresije rasta kose prema čelu. Ovo se može dogoditi jer periorbitalne oblasti suzbijaju rast kose, koji je manji nego što je uobičajeno, ili zato što su razmaknute. Široki razmak također objašnjava povezanost između očnog hipertelorima (povećani nabori kapaka), kada su oči abnormalno daleko od špica. Udovicin vrh je među simptomima Donnai-Barrow sindroma, rijetkog genetičkog poremećaja uzrokovanog mutacijom gena LRP2. Ostali genetičkih sindromi, koji su ponekad povezani udovicinim špicom uključuju Waardenburg sindrom i Aarskog sindrom. Jedno istraživanje kod žena (u 2009. godini)  je utvrdilo da ih 81% je imalo udovicin vrh, ali su ostali nejasni kriteriji determinacije. Smith i Cohen su 1973., posmatrajući  studente medicine, inašli samo  3% sa ovim svojstvom i ukazali  na visoku varijaciju među spolovima i  neslaganje oko onoga što čini udovicin vrh.
Poznati primjeri
Pored realnih, udovicin špic na čelu ima i nekoliko fiktivnih "ljudi".
Manganit
Mineral sadrži oko 89,7% mangan seskvioksida. Rastvara se u hlorovodičnoj kiselini istiskujući iz nje hlor.
Tocantins (rijeka)
Tocantins je rijeka u Brazilu, centralna fluvijalna arterija zemlje. Teče od juga ka sjeveru, dužinom od 2.450 kilometra. Rijeka Tocantins nije ogranak Amazona, iako se obično tako smatra. Protječe kroz četiri brazilske države: Goiás, Maranhão, Pará i Tocantins, kojoj je i dala naziv i koja je jedna od najmlađih država Brazila, formirana 1988. godine, izdvajanjem iz države Goiás.
Tok
250px|mini|desno|Tok rijek Tocantins na karti Brazila Tocantins izvire u planinskom okrugu Pireneus, zapadnom dijelu brazilskog Federalnog Distrikta, dok njegova zapadna pritoka, rijeka Araguaia, izvire na padinama Serra dos Caiapos. Araguaia teče 1.670 kilometara prije ušća u Tocantins, sa kojim je gotovo jednaka po volumenu vode. Pored glavne pritoke, Rio das Mortes, Araguaia ima dvadeset manjih pritoka. U svom toku do nizine, rijeka Araguaia pravi česte slapove i brzake.
Druge dvije pritoke, Maranhão i Paranatinga, prikupljaju ogromne količine vode sa visoravni koje ih okružuju, pogotovo sa teritorije na jugu i jugoistoku.
Fauna
Sliv rijeke Tocantins (u koji se ubraja i rijeka Araguaia) je dom za nekoliko velikih vodenih sisara, kao što su amazonski lamantini, Araguajanski riječni delfin kao i veći reptili: crni kajman, kajman naočar i žutopjegava riječna kornjača.
U slivu ove rijeke je registrovano više od 350 vrsta riba, uključujući i više od 175 endemskih vrsta. Postoji nekoliko vrsta riba koje zbog mriještenja migriraju duž rijeke, ali je njihova migracija dijelom spriječena zbog brane Tucurui. Nakon izgradnje brane, tok rijeke je promijenjen. Neke vrste su ugroženi a došlo je i do značajnog smanjenja bogatstva životinjskih vrsta u pojedinim dijelovima rijeke.
Preska (Sodražica)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Preska je imala 2 stanovnika.
Prigorica
Prigorica je naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Prigorica je imala 438 stanovnika.
Pusti Hrib
Pusti Hrib je naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pusti Hrib je imao 11 stanovnika.
Eddie Redmayne
Edward John David Redmayne engleski je glumac, pjevač i model. Studirao je na koledžu Eton, a zatim na univerzitetu Cambridge. Dobitnik je nagrade Evening Standard Newcomer 2004. za svoj rad u pozorištu u Londonu i onda je ostvario karijeru u filmovima i na televiziji, uključujući filmove kao što su: Elizabeta: Zlatno doba (2005), Dobri pastir (2006), a 2010. godine osvojio je nagradu Tony za sporednu ulogu u predstavi Crveni, drami koja govori o glumcu Marku Rothkou. Redmayne se uspješno pojavljuje u filmu Moja sedmica s Marilyn (2011) te u mjuziklu Jadnici (2012). Kasnije je imao ulogu Stephena Hawkinga u biografskom filmu Teorija svega (2014), osvojivši Zlatni globus, Oscar i BAFTA-u za glavnu ulogu.
Zoretići
Zoretići su naseljeno mjesto u sastavu općine Jelenje, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Rijeka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zoretići su imali 92 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Zoretići je imalo 116 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Beta Sculptoris
Beta Sculptoris (β Sculptoris, β Scl) je zvijezda u sazviježđu Kipar. Ima prividan sjaj od 4,37 mag. Udaljena je 178 sg od Sunca. Ubraja se u plavo-bijele subdivove.
Kinematika
Kreće se brzinom 24,2˙km/s u odnosu na Sunce. Njena galaktocentrična udaljenost iznosi oko 23900-31500˙sg.
Hemijski sastav
Prisustvo željeza iznosi oko 141% u poređenju sa Suncem. Ima spektralnu klassu B9.5IVpHgMnEu, što znači da ima prepozantljive emisijske linije mangana (prezastupljenost 115 puta veća od Sunca) i europija. Pored toga količina ksenona je 15000 puta veća nego kod Sunca, a žive 300000 puta. Svi elementi s rednim brojem 57-70 vjerovatno su prezastupljeni. Magnetno polje je 1000 puta snažnije od Zemljinog, pretpostavlja se da je magnetar tipa Cor Caroli.
IC 4317
IC 4317 (također poznat kao PGC 87672) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 397 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,50 (58 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 21. juna 1895. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pugled pri Karlovici
Pugled pri Karlovici je naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pugled pri Karlovici je imao 4 stanovnika.
Napomena: ''Do 1953. iskazivano pod imenom Pugled.''
IC 4318
IC 4318 (također poznat kao ESO 445-17, IRAS 13405-2842, MCG -5-32-69 i PGC 48613) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 410 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,10 (131 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (119 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Petrovina Turopoljska
Petrovina Turopoljska je naseljeno mjesto u sastavu grada Velike Gorice, Zagrebačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare zagrebačke prigradske općine Velika Gorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Petrovina Turopoljska je imala 708 stanovnika.
Napomena: ''Do 1900. iskazivano pod imenom Petrovina.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Petrovina Turopoljska je imalo 290 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Plymouth Argyle FC
Plymouth Argyle Football Club je profesionalni nogometni klub iz Plymoutha, Engleska. Trenutno nastupa u League Two, četvrtom rangu engleskog nogometa.
Historija
Nadimak kluba je The Pilgrims. Tradicionalne boje su zelena i bijela. Od 1901. godine domaće utakmice igra na stadionu Home Park.
Rakitnica (Ribnica)
Rakitnica je naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Rakitnica je imala 258 stanovnika.
Lupoglav
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Stereoizomer
thumb|right|350px|Različiti tipovi [[izomera. Stereoizomere proučava oblast u hemiji poznata pod nazivom stereohemija.]]
Nogometni savez Litvanije
Nogometni savez Litvanije (litvanski: Lietuvos futbolo federacija) je najviše nogometno tijelo u Litvaniji. Sjedište nogometnog saveza je u Vilniusu.
Stereoizomer
Stereoizomeri su hemijski spojevi koji imaju iste sastojke, ali različite rasporede.
Nogometni savez Litvanije
Nogometni savez Litvanije je osnovan 1922. godine. Član FIFA-e je od 1923. a UEFA-e od 1992.
Stereoizomer
Enantiomeri
250px|thumb|Primjer enantiomera.
Šišan
Šišan (ital. Sissano) je naseljeno mjesto u sastavu općine Ližnjan, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Stereoizomer
Enantiomeri
Enantiomeri su stereoizomeri koji se međusobno odnose kao predmet i lik u ogledalu. Svaki stereocentar datog enantiomera ima suprotni hemijski raspored na odgovarajućem hiralnom atomu drugog enantiomera. Enantiomeri imaju identična fizička obilježja, osim što jedan enantiomer okreće ravan polarizirane svjetlosti u lijevo, a drugi u desno. Međutim, kod hemijskih aktivnosti značajno se razlikuju u reaktivnosti sa drugim optički aktivnim spojevima. Enantiomeri se zato mogu razlikovati ili propuštanjem polarizirane svjetlosti kroz standardizirani rastvor i mjerenjem ugla skretanja svjetlosne ravni ili u reakciji sa nekim hiralnim reagensima. U prirodi postoji pravilo da najčešće jednog enantiomera ima značajno više od drugog, kao naprimjer, kod aminokiselina. Posljedica svega ovoga je veoma različita biološka aktivnost enantiomera.
Šišan
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Pula.
Nogometni savez Litvanije
Nogometni savez Litvanije organizira takmičenja:
Pod kontrolom nogometnog saveza Litvanije su i nacionalne reprezentacije: muška, ženska te ostale reprezentacije u omladinskim kategorijama: muške U-21, U-19, U-17 i ženske U-19, U-17.
Stereoizomer
Dijastereoizomeri
Dijastereoizomeri su stereoizomeri čiji odnos nije kao kod predmeta i lika u ogledalu, odnosno to su svi stereoizomeri koji nisu enantiomeri. Geometrijska izomerija nekih klasa spojeva pripada kategoriji dijastereoizomera, ali u najužem smislu objedinjuje optički aktivne ne-enantiomerne oblike hemijskih spojeva. U primjeru koji slijedi, vinska kiselina ima dva hiralna ugljikova atoma, što znači da bi po pravilu trebala imati 4 stereoizomera. Od toga su dva – -L--(+)-vinska kiselina i -D--(-)-vinska kiselina –  enantiomeri, dok su druga dva zapravo identični hemijski spojevi: mezovinska kiselina. U ovom obliku se javlja ravan simetrije, zbog čega mezo-vinska kiselina ne ispoljava optičku aktivnost, ali se prema dva enantiomerna oblika odnosi kao prema dijastereoizomerima. Dijastereoizomeri se gotovo redovno međusobno razlikuju po fizičkim i hemijskim osobinama.
Šišan
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Šišan je imalo 525 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Stereoizomer
Geometrijski izomeri
thumb|160px|Cis-2-buten thumb|160px|Trans-2-buten
Stereoizomerija kod jedinjenja sa kovalentnom vezom javlja se kao posljedica relativnog odsustva mogućnosti rotacije oko dvostruke veze, što znači da su sastojci u stalnom položaju jedan prema drugom. Prostorna obilježja ovakvih molekula ne može se razmatrati ukoliko su sa bilo koje strane dvostruke veze (gledano u odnosu na ravan koja je okomita na vezu), prisutni isti sastojci.
Uobičajeni način opisa stereohemije spojeva sa dvostrukom vezom obuhvata upotrebu cis-trans naziva, preuzetih od opisivanja položaja sastojaka u cikličnim jedinjenjima kao iznad ili ispod ravni prstena. Cis-trans nomenklatura se može upotrebljavati samo ako su posmatrani sastojci isti ili slični.
Nešto dosljedniji je sistem IUPAC-a, koji se može koristiti i kada posmatrani sastojci nisu identični, ali samo ako je moguće ustanoviti njihov redoslijed prioriteta. Time se obuhvata određivanje prioriteta kod svakog pojedinačnog sastojka. Nakon toga se hemijski raspored označava kao E (=suprotno), ukoliko su sastojci viših prioriteta na suprotnim stranama dvostruke veze, odnosno Z (=zajedno) ako su sastojci sa višim prioritetom sa iste strane dvostruke veze. Veoma često je Z hemijski raspored ujedno i cis, a E je trans, ali kao što se uočava u datim primjerima, ovo nije opće pravilo.
Konformacije
Konformacije predstavljaju različite prostorne oblike datih hemijskih spojeva koji nastaju rotacijom oko jedne ili više jednostrukih veza. Različite konformacije imaju i različite sadržaje energije, što zavisi od niza činilaca i međuodnosa u samoj molekuli. U zavisnosti od broja jednostrukih veza i prirode same molekule, ona se može javiti u više konformacija. Na taj način praktično je nemoguće odvojiti pojedinačni oblik od ostalih. Ovakav primjer je cikloheksan, koji ne postoji u konformacijama "stolice" i "lađe", ali ih je nemoguće međusobno razdvojiti. Kod nekih spojeva kao što su 2,2,2,2-tetrasupstutuirani bifenili, ovo je ipak moguće zbog velikih energetskih prepreka između dvije konformacije. Ova pojava se naziva atropizomerija, koja predstavlj jedan oblik enantiomerije, iako je neki autori izdvajaju kao zasebnu.
Ravni Dol (Sodražica)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Ravni Dol je imao 20 stanovnika.
Napomena: ''U 1998. smanjeno za dio naselja koji je proglašen za novo samostalno naselje Travna Gora.''
Nogometni savez Latvije
Nogometni savez Latvije (latvijski: Latvijas Futbola federācija) je najviše nogometno tijelo u Latviji. Sjedište nogometnog saveza je u Rigi.
Nogometni savez Latvije je osnovan 1921. godine. Član FIFA-e je od 1922. a UEFA-e od 1992.
Nogometni savez Latvije organizira takmičenja:
Pod kontrolom nogometnog saveza Latvije su i nacionalne reprezentacije: muška, ženska te ostale reprezentacije u omladinskim kategorijama: muške U-21, U-19, U-17 i ženske U-19, U-17.
Poljana Čička
mini|280px|Poljana Čička, rijeka Odra na svom toku kroz selo Poljana Čička je naseljeno mjesto u sastavu grada Velike Gorice, Zagrebačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare zagrebačke prigradske općine Velika Gorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Poljana Čička je imala 688 stanovnika.
Rona
Rona jest zapadnoevropska rijeka duga 812 km (prvih 290 km u Švicarskoj, ostatak u Francuskoj). Izvire iz Ronskog lednika blizu prijevoja Sankt Gotthard u Švicarskim Alpama, a ulijeva se u Sredozemno more, 50 km zapadno od Marseillea. U svom toku uvire u Ženevsko jezero i izvire iz njega. Rona je najduža evropska rijeka koja se ulijeva u Sredozemno more i među tri rijeke tog sliva s najvećim prosječnim protokom, uz Nil i Po.
Veći gradovi na njoj su Sion, Ženeva, Lyon, Valence, Avignon i Arles. Njene su najduže pritoke Sona, koja se u nju ulijeva u Lyonu, i Durance, koja se ulijeva kod Avignona.
Poljana Čička
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Poljana Čička je imalo 439 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Apsolutna geohronologija
Apsolutna geohronologija događaje iz historije Zemljine prošlosti određuje u manje ili više jasnim i preciznim iznosima godina (hiljadama i/ili stotinama, milionima i milijardama godina). Na osnovu ana1itike (ne)posrednosti, možemo razlikovati: određivanje starosti paleoantropoloških ili bilo kojih drugih paleobioloških ili paleogeoloških uzoraka. Metodi direktne procjene starosti počivaju na neposrednom proučavanju osteološkog ili (rjeđe) nekog drugog materijala organskog porijekla. Shodno tome, procjenjuju se i apsolutne starosti tragova materijalne kulture. Indirektnim putem, apsoiutna procjena starosti posmatranog nalaza izvodi se na temelju njegove hronološke povezanosti ili međuodnosa sa materijalnim ostacima i fenomenima pouzdano dokazane starosti. U vezi s tim, posredna procjena starosti nalaza se može oslanjati na odgovarajuée podatke o starosti u ovu katcgoriju metoda apsolutne geohronologije spada i
Copa América 1999.
Copa América 1999. je bilo 39. kontinentalno nogometno takmičenje Južne Amerike. Prvenstvo se odigralo u Paragvaju od 29. juna do 18. jula 1999. godine. Na turniru je učestvovalo 12 ekipa od koji su dvije ekipe bile koje nisu članice CONMEBOL-a: Meksiko i Japan. Na kraju prvenstva Brazil je šesti put u svojoj historiji osvojio šampionsku titulu. Drugo mjesto je osvojio Urugvaj a treće Meksiko. Ronaldo i Rivaldo su bili najbolji strijelci prvenstva sa pet postignutih golova.
Apsolutna geohronologija
Metod 14C
Metod radiougljika, analizira cikluse promjene radiougljika (14C), tj. količinski odnos između (radioaktivnog) 14C i ("običnog") 12C u ostacima organske tvari i atmosferi, koji se uzima kao direktni pokazatelj apsolutne starosti nalaza. Davno je zapaženo da u višim slojevima atmosfere kosmička radijacija oslobaða neutrone, koji bombardovanjem dušika, proizvode radiougljik (14N + neutron → 14C + proton). Stoga se i ugljendioksid javlja u oblicima 12CO2 i 14CO2. Također je poznato da period poluraspadanja 14C traje 5.568 ± 30 godina. U novije vrijeme ti proračuni su ispravljeni na 5.730 godina, što se ugrađuje kao popravka u ranije − standardizirane − krive proračuna starosti proučavanog materijala.
Copa América 1999.
Format takmičenja
Na prvenstvu Južne Amerike je učestvovalo 12 ekipa: sve članice CONMEBOL-a te dvije pozvane ekipe: Meksiko i Japan. Ekipe učesnice su bile podijeljene u tri grupe po četiri reprezentacije. Prvoplasirana, kao i drugoplasirana iz svih grupa su se kvalificirale u četvrtfinale kao i dvije najbolje trećeplasirane ekipe iz svake grupe. Ekipa iz jedne grupe je igrala protiv svih ostalih ekipa iz iste grupe.
Apsolutna geohronologija
Metod 14C
U procesu razmjene materije i energije između organizma i životne sredine, ostvaruje se prirodna ravnoteža količine 14C u atmosferi i živoj supstanci. Karakteristična brzina radioaktivne promjene tog elementa u živoj tvari iznosi 15,6 raspadâ, po gramu, u minuti. Smrću individue, organska materija se isključuje iz biociklusa, pa se (približno) svakih 5.600 godina koliéina 14C smanjuje na polovinu. Drugim rijeèima, odnos 12C : 14C mijenja se srazmjerno starosti uzorka. Za prvih 5.600 godina intenzitet radioaktivnog raspadanja opadne na 7,8 raspada po gramu u minutu, za naredni (toliki) period - na 3,9 takvih jedinica itd.
Copa América 1999.
Lista strijelaca
Ronaldo i Rivaldo su bili najbolji strijelci prvenstva sa pet postignutih golova. Na nogometnom šampionatu je odigrano 26 utakmica te postignuto 74 gola što je iznosilo 2.85 datih golova po utakmici. Ukupno se 45 nogometaša upisalo u listu strijelaca.
Apsolutna geohronologija
Metod radija
"Metod radija" (u novije vrijeme češče pominjan pod nazivom metod uranija) se primjenjuje u indirektnoj procjeni apsolutne hronologije nalaza organskog porijekla i događaja iz proteklih (oko) 300.000 godina. U antropološkim istraživanjima najčešće je korišten za procjenu starosti nalaza iz slojeva morskog dna. Ovaj metod apsolutne hronologije se zasniva na analizi pokazatelja kvantitativnih odnosa medu pojedinim izotopima iz lanca radioaktivne transformacije uranija:
Copa América 1999.
Lista strijelaca
5 golova
Apsolutna geohronologija
Metod radija
238U → 238Th → 234Pa → 234U → 230Th → 226Ra → ..... 206Pb.
Pošto je dužina poluživota (t/2) nekih elemenata iz ove sekvence, u geohronološkim razmjerima, sasvim zanemarljiva (234Pa - protaktinijum: 1,14 minuta, 234Th - torij: 24,1 dan itd.), u odgovarajuáiin istraživanjima se posmatraju samo odnosi između 238uranija (t/2=4,49 milijardi godina), 234uranija (t/2=269.000 god.), 230Th - torija (t/2=80.000 godina), 226radijuma (t/2=1.622 godine) i stabilnog izotopa 206olova. Na osnovu ovoga je moguće procijeniti starost inicijalne faze radioaktivnog procesa, odnosno procijeniti apsolutnu starost posmatranog sloja. Tako, naprimjer, podjednaka količina 236uranija i 206olova (1 : 1) dokazuje da je od nastanka analiziranog uzorka prošlo jedno poluvrijeme raspada 230U (oko 4,5 milijardì godina). Kao hronološki indikator može dobro poslužiti i registrirani gradijent radioaktivnosti radijuma u proučavanom profilu Zemljine kore.
Copa América 1999.
Lista strijelaca
3 gola
Apsolutna geohronologija
Metod radija
Apsolutna starost minerala, u kojima se odvija proces radioaktivne transformacije 238U (i njegovih izotopa), također se može procijeniti i mikroskopskom analizom. Fisijom uranijevih izotopa odvajaju se teški energetski djelići koji (u izvjesnim mineralima) ostavljaju mikroskopski vidljive tragove (koji podsjećaju na godove na presjeku stabla). Broj tih linijskih tragova posredno određuje dužinu perioda koji je protekao od nastanka minerala.
Copa América 1999.
Lista strijelaca
2 gola
Apsolutna geohronologija
Kalij − Argon tehnika
Tzv. "Kalijum-argon tehnika" apsolutne procjene starosti uzoraka se temelji na pojavi da prirodni kalij sadrži izvjesnu količinu radioaktivnog izotopa 40K, koji se spontano uz stalnu brzinu raspada u argon: 40K (EC) → 40Ar, uz paralelni proces – 60K (β) → 40Ca.
Copa América 1999.
Lista strijelaca
1 gol
Apsolutna geohronologija
Kalij − Argon tehnika
Pošto je 40Ca široko rasprostranjen u stijenama i zemljištu, njegov brojni odnos sa sup>40 K ne daje pouzdane informacije o trajanju ove radioaktivne promjene. Gasoviti argon se relativnoo rijetko susreće u prirodi, ali se u nekim kalijevim mineralima gotovo redovno javlja.
Copa América 1999.
Lista strijelaca
Autogolovi
Apsolutna geohronologija
Kalij − Argon tehnika
Brojčanim dokazivanjem odnosa argona i kalijuma (Ar - K ratio) u mineralima proučavanih naslaga, može se posredno odrediti i apsolutna starost prisutnih fosilnih ostataka i geoloških slojeva. Poluvijek 40K → 40Ar transformacije traje preko milijardu (1,2 x 109) godina, pa se ovaj metod primjenjivao i u starosnoj procjeni najstarijih krupnih formacija Zemljine kore. U paleoantropološkim istraživanjima (zbog toga što se u nalazonosnim slojevima argon javlja tek u tragovima) pouzdanost "K - Ar tehnike" ne doseže dalje od oko 20 hiljada godina unazad. Posebno je bila atraktìvna primjena ovog metoda u nekim novijim pokušajima apsolutne procjene starosti paleoantropoloških tragova koji su nađeni u okamenjenoj lavi. Naime, u uzavreloj lavi u utrobi Zemlje odnos između argona i kalijuma ravan je nuli (Ar: K=0), pošto tu nije prisutan 40Ar. U trenutku erupcije, između ostalog, uključuje se i 40K − 40Ar sat. Jcdan poluživot (1,2 x 109 godina) kasnije, 50% 40K se raspadne na izotope 40Ar (11%) i 40Ca (89%); Ar - K odnos tada iznosi 0,11. Vremenom on raste i predstavlja pouzdanu osnovu za tačnu procjenu starosti okamenjene lave (i u njoi zarobijenih fosila).
Geofizički metodi
Geofiziëki metodi apsolutne procjene starosti nalaza, u dosadašnjim paleoantropološkim istraživanjima, širu prijemnu uglavnom su imali na osnovu odgovarajućih podataka o cikličnosti i intenzitetu insolacije Zemljine kore i fenomenu "paleomagnetizma".
Glaciološko-astronomski metod
Glaciološko-astronomski metod određivanja starosti uzoraka zasniva se na teorijskoj rekonstrukciji odgovarajućih astronomskih fenomena i njihovih mogućih veza sa prirodom stvarnih klimatskih promjena tokom geološke prošlosti, po čemu je poznat pod nazivom astronomski, glaciološki, klimatološki itd. metod. Astronomski proračuni apsolutne geohronologije polaze od teorijskih konstanti za prosječnu dužinu karakterističnih perioda u: Na osnovu tih elemenata moguće je matematički rekonstruirati minula i prognozirati buduća kolebanja u intenzitetu insoliranosti Zemljine atmosfere. Proračune ovih promjena na geografskim širinama 55°, 60° i 65°, tokom posljednjeg miliona godina, klimatolozi dovode u vezu sa slijedom i dinamikom pleistocenskih (inter)giacijacija u tom području. Ovi materijalizirani klimatski orijentiri pomenutih astronomskih fenomena u lìteraturi se ponekad uglavnom objašnjavaju kao posljedice djelovanja nekih drugih činilaca (razvoj geomorfoloških prilika u polarnirn područjima, promjene u koncentraciji atmosferskog CO2, na primjer). Zbog toga, rezultate primjene klimatološkog (glaciološkog) metoda procjene starosti uzoraka paleoantropologija i prahistorija još uvijek često prihvataju kao pokazatelje relativne geohronologije. Polazeći od logične pretpostavke da je kolebanje intenziteta insolacije (i u kompleksu sa ostalim mogućim klimatskim faktorima) moglo da bude jedan od izrazito djelotvornih odrdnica pojave glečera i glacijalne aktivnosti, postaje nedvojbeno da astronomsko-klimatološko apsolutna procjena starosti pleistocenskih naslaga i nalaza (i pored svih ograničenja) ima izuzetan i samosvojni i naponjujući značaj. Kada je riječ o Sjevernoj hemisferi, u slijedu krupnih klimatskih promjena tokom kvartara, općeprihvaćena literatura obično razlikuje četiri velika ledena i tri međuledena doba.
Istovremeno, Južna hemisfera je bila zahvaćena odgovarajućim brojem pluvijalnih (kišnih) i interpluvijalnih (međukišnih, sušnih) perioda. Pouzdano je dokazano da je nakon (najmanje) 100 miliona godina blage klime, tokom proteklih milion godina Sjeverna hemisfera doživje1a devet velikih glacijalnih udara, koji se (na osnovu karakterističnog hronološkog grupiranja) svrstavaju u ćetiri pomenute pleistocenska ledena doba. Prva tri ledena doba su imala po dva, a četvrto – tri jača zahlaðenja (stadijala), razdvojena kratkotrajnim razdobljima slabljenja glacijalne aktivnosti (interstadijalima). Prema sasvim grubim kriterijumima, u srednjoevropskim prilikama, glacijacijom se označava onaj period u kome se današnja granica "vjeóitog snijega i leda" na vertikalnom profilu (oko 3.000 m nad razinom mora) spuštala za oko 600 m. Na podruëju bivše Jugoslavije, međutim, ta granica se pomjerala čak i za 1.800 m. Prosječna temperatura je bila niža za oko 10–12°C, a razina mora – za preko 100 m. Četiri velika srednjoevropska ledena doba, svoje tipične odraze su imala u području gornjeg dijela Dunavskog sliva; oznake dobile su po abecednom slijedu desnih pritoka Dunava. Tri manje (pret)pleistocenske hladne pulsacije, koje su se javile oko 500 hiljada godina prije Günza, označavaju se zajedničkim irnenom − Dunav.
Procjenjuje se da je posljednja velika glacijacija (Würm) završena prije oko 8-12 hiljada godina. Izrazito naglašene klimatske promjene koje su se dešavale tokom kvartara (za vrijerne interglacijacija u Evropi je vladala suptropska klima, na primjer) imale su ogromne posljedice i u strukturi i u distribuciji živog svijeta. Mnogi biljni i životinjski oblici nestaju sa lica naše planete, a ljudski preci i srodnici preživ1javaju zahvaljujući bitnim posebnostima svoje prilagodbene vrste, prije svega umnim sposobnostima, proizvodnji oruđa za obezbjeđivanje egzistencijalnih potreha i društvenom načinu života. Među značajnijim pretpostavkama ljudskog opstanka bila su svakako i otkrića vatre i odjeće, sigurnijih skloništa i obitavališta itd.
Geomagnetni metod
Geomagnetni meiod apsolutne procjene starosti uzoraka počiva na teorijskim i empirijskim pretpostavkama minule periodičnosti u ponašanju inklinacijske krive Zemljinog magnetnog polja. U antropološka istraživanja je uveden još krajem 17. stoljeća, kada je dokazan magnetizam arheološkog materijala (posebno keramike). Tom prilikom je zapažena podudarnost glavne magnetne orijentacije tog materijala, putem igle sa geomagnetnim usmjerenjem. Tako je, teorijski gledano, uporednom analizom inklinacijske krive i magnetne usmjerenosti nalaza ili matičnog sloja, moguće procijeniti apsolutnu starost bilo kog posmatranog objekta. Iako je to otkriće otvorilo široke perspektive za primjenu ovog metoda u apsolutnoj procjeni starosti različitih materijalnih tragova antropogeneze, dosadašnja iskustva u ovoj oblasti stečena su procjenom starosti pretežno mlađih (prahistorijskih) ostataka materijalne kulture.
Geomagnetni metod se najčešće primjenjujc u određivanju apsolutne starosti keramike i opeke, ali su zadovoljavajući rezultati dobijcni i odgovarajućim analizama magnetizma u glečerskim glinama, morskim talozima i u vulkanskoj lavi. Treba naglasiti, međutim, da zbog određenih nejasnoća u proteklom kolebanju geomagnetizna, geohronolozi i arheolozi upozoravaju na niz ograničenja u primjeni ovog metoda. Poseban oprez zahtijeva čitanje podataka o starosti nefiksiranih nalaza, odosno predmeta koji su sekundarno mogli biti pomijerani sa početnog položaja. I pored tih ograničenja, ovaj metod procjene starosti može biti veoma efikasan, osobito u kompleksnom postupku analize, kada se nekim drugim tehnikama (radiohemijskim, naprimjer) pouzdanije ograniči širi vremenski interval nastanka proučavanog sloja ili nalaza.
Ostali metodi
Ostali metodi apsolutne geohronologije obuhvataju niz relativno rjeđe primjenjivanih postupaka procjene starosti nalaza i slojeva. Od svojih prapočetaka, historijska geologija, paleobiologija, uključujući i paleoantropologiju, nastoje što pouzdanije odrediti starost pojedinih slojeva Zemljine kore, odnosno traženih materijalnih tragova. Metodološki pristupi tih pokušaja su veoma heterogeni, što je dovelo do relativno česte pojave nepodudarnosti dobijenih podataka o istom objektu istraživanja. Pored prethodno navedenih apsolutnohronoloških metoda, u širu primjenu su uključivani: