cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moja lijepa gospođice
Radnja
Eliza prolazi kroz mnoge faze govornog treninga, kao što je pričanje sa kamenčićima u ustima i pokušava da izgovori rečenicu: "U Hertfordu, Hampshireu, uragani rijetko pušu" bez propuštanja slova 'h'; potom da izgovori "Kiše u Španiji pretežno padaju u ravničarskim dijelovima". Isprva, ona ne napreduje nimalo (zbog Higginsovog strogog pristupa učenju), ali baš kad su se Higgins i Pickering zamorili od svega i već skoro odustali, Higgins se smekšava i drži govor o ljepoti i historiji engleskog jezika. Eliza pokušava još jednom i konačno "uspijeva"; ona momentalno počinje da priča akcentom visoke klase. Higgins je vodi na prvi javni nastup u Ascot Racecourse gdje ostavlja dobar utisak sa svojim lijepim manirima, da bi iznenada počela da priča svoj vulgarni Cockney akcent. Najveći uspjeh se desio kada je Eliza pozirala kao tajanstvena dama visokog staleža na plesnoj zabavi, uprkos neočekivanom prisustvu mađarskog stručnjaka za fonetiku kojeg je trenirao Higgins. Higginsov strogi tretman Elize, naročito njegova nezainteresovanost za njenu budućnost, primorava je da napusti sve, ostvaljajući ga razočaranim njenom nezahvalnošću. Nakon njenog odlaska shvata da je prosto navikao na njeno lice. Zaboravljajući svoj negativni stav o ženama, Higgins traži Elizu sljedeći dan i pokušava da je nagovori da mu se vrati. Nastaje žučna rasprava i njegova bivša studentica ga ponovo odbija. Higgins se vraća kući, i uporno predviđa da Eliza neće moći bez njega i da će mu se vratiti puzajući. Međutim, njegov bijes popušta i šta mu preostaje da samo sluša snimke njenog glasa sa starog fonografa na kojem su snimljene njene lekcije. Ali Higgins je prijatno iznenađen, Eliza mu se ponovo vraća.
NGC 3658
NGC 3658 (također poznat kao MCG 7-24-2, PGC 35003 i UGC 6409) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 94 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,80 (49 hiljada sg) a najmanji 1,7 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 23. marta 1789. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Elektrotehnika
Elektrotehnika je područje tehnike koje se bavi svim aspektima elektriciteta. Tu spadaju električna proizvodnja energije, prenos energije kao i sve vrste njene upotrebe. Počev sa električnim mašinama, svim vrstama električnih sklopova, tehnike mjerenja i upravljanja, računarske tehnike pa sve do telekomunikacione tehnike. Elektrotehnika nije samo inžinjerska nauka koja tehničke procese proučava i upotrebljava već je i područje rada u mnogim zanimanjima.
Eugenika
thumb|350px|Logo Druge međunarodne konferencije eugeničara, 1921, koji prikazuje eugeniku kao drvo koje objedinjuje različite oblasti Eugenika (grč. εὐγενής - eugenes = dobro rođen) je skup vjerovanja i praksi koje imaju za cilj poboljšanje genetičkog kvaliteta ljudske populacije isključivanjem (putem raznih moralno kritiziranih sredstava) određenih genetičkih grupa za koje se smatra da su inferiorne, te podržavanjem drugih genetičkih grupa koje se smatraju superiornima. Definicija eugenika je bila predmet rasprave pošto je taj termin skovao Francis Galton 1883. godine. Platon je predložio primjenu principa selektivnog uzgoja na ljude oko 400. p.n.e.
Frederick Osborn je 1937. godine objavio "Razvoj eugeničke filozofije" i uokvirio ga je kao socijalnu filozofiju, filozofiju sa implikacijama za društveni poredak. Ta definicija nije univerzalno prihvaćena. Osborn se zalagao za veće stope seksualne reprodukcije među ljudima sa željenim osobinama ("pozitivna eugenika") ili smanjene stope seksualne reprodukcije ili sterilizacije ljudi sa manje željenim ili neželjenim osobinama ("negativna eugenika").
Alternativno, do 2014, selekcija gena (radije nego "selekcija ljudi") omogućena je napredovanjem u uređivanju genoma, što je dovelo do onog što se ponekad naziva "novom eugenikom", poznatom i kao "neoeugenika", "potrošačka eugenika", ili "liberalna eugenika".
Elektrotehnika
Područja elektrotehnike
U današnjem svijetu se skoro svi procesi i pogoni upravljaju uz pomoč elektrike, električnih mašina i sklopova.
Energetska tehnika (Energetika)
Energetska tehnika (prije jaka struja) se bavi proizvodnjom i prijenosom električne energije i visokonaponskom tehnikom. Električna energija se u većini slučajeva prizvodi sa generatorima i transformacijom mehaničke (rotacione) energije u električnu. U klasično područje visokonaponske tehnike pripadaju i oblasti upotrebe (potrošnje) električne energije kao i pogonska tehnika.
Pogonska tehnika
Pogonska tehnika (prije također u oblasti visoke struje) bavi se transformacijom električne energije u mehaničku energiju uz pomoč električnih mašina. Klasične mašine u pogonskoj tehnici su sinhrone i nesinhrone mašine kao i mašine jednosmjerne struje, pričemu pogotvo u području malih pogona još mnogi drugi tipovi mašina eksistiraju. Noviji je razvoj linearnih motora koji električnu energiju direkto u mehaničku (linearnu) energiju transformiraju, bez zaobilaznog puta preko rotacionog kretanja. Pogonska tehnika igra veliku ulogu u automatici zbog same činjenice da se u njoj veliki broj radnji realizira zu pomoć električnih pogona. Kao prvo za upravljanje i regulisanje pogona i kao drugo zato što se pogoni često preko elektronike sa električnom energijom snabdjevaju.
Telekomunikaciona tehnika
Telekomunikaciona tehnika (prije slaba struja), također poznata kao informaciona i komunikaciona tehnika, bavi se prijenosom informacija putem električnih impulsa ili elektromagnetnih talasa od jednog izvora (predajnika) do jednog ili više prijemnika. Pri tome je važno informaciju sa što manjim gubitkom kvaliteta do prijemnika transportirati. Važan aspekat telekomunikacione tehnike je obrada signala uz pomoć filtera, kodiranja ili dekodiranja.
Elektronika
mini|desno|100p|Integralni krug Elektronika se bavi razvojem, proizvodnjom i upotrebom elektronskih komponenti (kondezatori i zavojnice) i poluprovodnika (diode i tranzistori). Mikroelektronika se bavi razvojem i proizvodnjom integralnih krugova uz pomoć poluprovodnika, naprimjer procesora. Razvoj efektnih poluprovodnika (efektna elektronika) igra sve veću ulogu u automatici, prije svega zato što su frekvencioni pretvarači mnogo fleksibilniji pri stvaranju električne energije nego transformatori. Digitalna tehnika svrstava se prvenstveno u elektroniku, a razlog tome je što se klasični sklopovi prave uz pomoć tranzistora. S druge strane, digitalna tehnika je osnova procesima upravljanja i s time, također, dio automatike.
Automatika
U automatici se pomoću tehnike upravljanja i reguliranja kao i digitalne tehnike jedan ili više manuelnih radnih koraka automatizira odnosno kontrolira. Jedna od osnovnih oblasti automatike je tehnika reguliranja. Ta je tehnika prisutna u mnogim sistemima. Neki od primjera upotrebe su upravljanje industrijskih robota, auto piloti u avionima i brodovima, regulisanje obrtaja u motorima, ESP u automobilima, reguliranje procesa u hemijskim pogonima, itd. I u svakodnevnom životu susrećemo se sa tom vrstom tehnike, naprimjer reguliranje temperature u frižiderima i peglama.
Teoretska elektrotehnika
Osnova teorije i veza sa fizikom elektrotehnike su saznanja iz nauke o elektricitetu. Teorija električnih sklopova se bavi metodom i analizom sklopova od pasivnih elemenata. Teoretska elektrotehnika je teorija polja i talasa stvorena na bazi Maksvelovih jednačina.
Historija, razvoj i važne ličnosti elektrotehnike
mini|desno|140p|[[Werner von Siemens]] mini|lijevo|140p|[[Thomas Alva Edison]] Početci elektrotehnike mogu se sa sigurnošću tražiti u fizici, iz koje se najkasnije za vrijeme Thomas Alva Edisona i Werner von Siemensa razvila u samostalnu disciplinu.
Početak su činila sva otkića vezana za elektricitet. 1752. godine Benjamin Franklin pronalazi gromobran i objavljuje svoje djelo Experiments and Observations on Electricity (1751-53).
1792. godine Luigi Galvani izvodi svoj eksperiment sa žabljim batakom. Potaknut tim eksperimentom, Alessandro Volta pravi 1800. godine takozvani voltni električni stup (prva baterija). 1820te Hans Christian Ørsted vrši pokušaje pomjeranja magnetne igle uz pomoć električne struje. André Marie Ampère je ovaj eksperiment proširio i 1820. godine dokazao djelovanje jednog sprovodnika na drugi ako njime teće struja. Ampère definiše pojmove električni napon i električna struja kao i pravac strujnog toka.
mini|desno|140p|[[James Clerk Maxwell]]
Michael Faraday ima veliki doprinos na području električnih i magnetskih polja. Faraday-evo saznanje bilo je osnova za rad Jamesa Clerk Maxwella. On je upotpunio teoriju elektromagnetizma (elektrodinamike) i matematički je formulirao.
mini|lijevo|140p|[[Luigi Galvani]] Vrhunac njegovog rada bio je 1864. godine kada je objavio Maksvelovu jednačinu – osnovu elektrotehničke teorije. Ta jednačina je predvidjela eksisteciju elektromagnetskih talasa koje je poslije Heinrich Rudolf Hertz eksperimentalno i dokazao. Time je udaren temelj radio prenosa.
Početci u oblasti "jake struje" pripadaju Werner von Siemens koji 1866. godine otkriva dinamo-električni princip i konstruiše prvi električni generator. Od tada je po prvi put moguče producirati velike količine električne enrgije. mini|lijevo|140p|[[Nikola Tesla]] Thomas Alva Edison pronalazi 1879. godine prvu sijalicu i time električno svjetlo. Upotreba elektriciteta ulazi u svakodnevni život i širi se velikom brzinom.
U isto vrijeme Nikola Tesla i Michail von Dolivo-Dobrowolsky (pioniri "dvosmjerne struje") svojim pronalascima stvaraju osnove današnje elektrodistribucije.
Erasmums Kittler osniva 1883. godine prvi fakultet elektrotehnike na tehničkom univezitetu u Darmstadtu. Fakultet je trajao četiri godine i bivao zavšen sa titulom "inžinjer elektrotehnike". Drugi univerziteti slijede 1885. i 1886. godine i to University College London (Engleska) i University of Missouri (SAD).
mini|desno|140p|[[Heinrich Hertz]] Heinrich Rudolf Hertz uspjeva 1884te eksperimentalno da dokaže Maksvelovu jednačinu. On otkriva postojanje elektromagnetskih talasa i od tada važi kao osnivač telekomunikacije.
Guglielmo Marconi je prvi kojem uspjeva radio prenos na daljini od 3 kilometra (1896. godine). Osnovano na njegovom radu, 1900te počinje komercijalni rad prvih radio stanica i prodaja prvih radio prijemnika.
mini|lijevo|140p|[[Guglielmo Marconi]] 1905te John A. Fleming pronalazi prvu diodu a 1906te Robert von Lieben i Lee De Forest (nezavisno jedan od drugog) pronalaze prvu triodu. Time daju veliki impuls razvoju radio tehnike.
John Logie Baird pravi 1926. godine sa jednostavnim sredstvima i na osnovi Nipkowe ploče prvi mehanički televizijski prijemnik. Prvi televizor u boji dolazi 1928me godine. Iste godine uspjeva i prvi transatlantski televizijski prenos između Londona i New Yorka. 1931. godine je to otkriće već zastarjelo. Razlog je prvi električni televizor koji konstruiše Manfred von Ardenne uz pomoć katodne cijevi.
Konrad Zuse predstavlja 1942. godine prvi računar pod imenom Z3. 1946te slijedi ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) konstruiran od John Presper Eckert i John Mauchly. Time počinje prva faza računarskog doba. Prvi računari omogučavaju inžinjerima i naučnicima razvitak sasvim novih tehnologija. Rani primjeri tog razvoja su sigurno projekat Apollo i let na mjesec (NASA).
William B. Shockley, John Bardeen i Walter Brattain (Bell Laboratories, SAD) pronalaze 1947. godine prvi tranzistor i time otvaraju nove mogučnosti u elektrotehnici. Pronalazak tranzistora i poluprovodnika je omogučilo konstrukciju kompaktnih uređaja. Sljedeći značajan korak u pravcu mikrointegracije je bio pronalazak integralnih krugova i s time konstrukcija prvih procesora.
156.
Godina 156. (CLVI) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Silvana i Augurina (ili, rjeđe, godina 909. Ab urbe condita). Oznaka 156. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Elektrotehnika
Historija, razvoj i važne ličnosti elektrotehnike
1958. godine G.C. Devol i J. Engelberger pronalaze i grade prvi industrijski robot. Takva robot se prvi put počinje koristiti 1960. godine u firmi General Motors. Industrijski roboti su danas u različitim industrijskim granama važne komponente automatike.
Marcian Edward Hoff (poznat kao Ted Hoff) konstruiše 1968. u firmi Intel prvi mikroprocesor. To je i početak ličnih računara. Prvi mikroprocesor (Intel 4004, 4 bit) ide u produkciju 1969te. Ali tek Intel 8080 (8 bit) iz 1973. godine omogučava proizvodnju prvog ličnog računara (Altair 8800).
Firma Philips pronalazi 1978te prvi CD (Compact Disc) za memorisanje digitalnih informacija. Kao rezultat kooperacije između firmi Sony i Philips 1982. godine nastaje prvi audio CD a 1985 prvi CD-ROM.
1996te godine firma Honda prezentuje prvi humanoidni robot (P2). Prvi prototip humanoidnog robota potiče još iz 1976. godine od japanskog univerziteta Waseda. Od P2 robota potiče aktuelni hondin android Asimo. Pored mnogih električnih i elektrotehničkih komponenti, humanoidni roboti sadrže i veliki broj mehaničkih dijelova. Takva kombinacija između elektrotehnike i mehanike naziva se mehatronika.
NGC 464
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Bosanskohercegovačka proza
Slična ljubav opisana je u proznim djelima. Čežnja se javlja još u djetinjstvu i u ranoj maladosti. Ivo Andrić opisuje dječaka Marka koji nastoji doseći drugu obalu sna. Volio je Rozu. Njegova pjesma bila je puna tuge. U njoj se javlja sječanje na prvi i dugo očekivan i sanjan drugi poljubac, koji je donio samo hladnoču i gorčinu. U kasnijim godinama ljubav se miješa sa snom i nije jasno šta je sanjano a šta doživljeno.
155.
Godina 155. (CLV) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Severa i Rufina (ili, rjeđe, godina 908. Ab urbe condita). Oznaka 155. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Bosanskohercegovačka proza
U prozi Hamza Hume..u djelu Grozdan i Grozdana ljubav je opisana kao u pjesmi. Ozren u susretu sa hercegovačkim podnebljem pored ljubavi prema ženi osjeća i veliku čežnju. On može osjetiti ljubav neumrlih ljubavnika Grozdana i Grozdane jer je u njegovoj duši sve nježno. Oni ga podstiču na nove čežnje. U vinogradima koji žute on ne osjeća radost već bol što će sve proći i govori « o samo nekoliko dana sna».
Likovi u bosanskohercegovačkoj književnosti djeluju nevjerovatni. To je samo prividno. Oni su jednostavni i topli. Borba sa svakidašnjim nedaćama i težak život učinili su ih takvim. U djelima Petra Kočića..takvi su David Štrbac, Mračajski Proto, Simeun đak, a ima ih i u djelima Ive Andrića. Zvonimir Šubić opisuje starog Timotija u djelu Timotijeva smrt. Bio je starješina u patrijarhalnoj zadruzi. Dan njegove smrti i unukove ženidbe trebao se poklopiti. Star, oronuo i bolestan bavio se svakodnevnim poslovima, misli na unukovu svadbu i učestvuje u razgovoru sina i majstora o mrtvačkom sanduku. Tom prilikom govori "Nijesam se tijesnio cijeloga života pa neću pa ni pod zemljom". Naredio je da se na dan njegove smrti ne prekida svadba. Timotije umire a iz kuće se istovremeno čuje plač i pjesma. Ovo je prirodno ako se posmatra sam način Timotijevog života. Priču pisac završava riječima – poslije kiše vazduh je mirisao na zemlju.
Jakša Kušan u djelu Grijeh Ješue turmana opisuje njegovu povezanost sa sivcem. Zarekao se Bogu da će ga prodati kad je sivac zanemogao na putu. Prodao ga je i zbog toga ga muči savjest. Dobijeni novac podijelio je prosjacima iako mu je porodica siromašna. Ovdje je pokazano da bosanskohercegovački čovjek nije lukav. Njegov poziv turmana ne znači samo zarađivanje novca već sam njegov život. U mladosti vodio je karavane po cijeloj Turskoj i po Evropi i to mu je ostalo u krvi. Marko Marković opisuje Bega u pripovjeci Na boku koji prevozi putnike sa Drine na Jalu i obratno. Kada je čuo da će njegovo prevozno sredstvo zamijeniti elektrika i automobil znao je šta gubi i da više nema tako prisnog života. Opija se i sin ga ubija dolazeći iz svijeta autom kojim ga je htio obradovati.
Uslovi socijalne i nacionalne patnje posebno su pogađala djecu. Na neki način stariji su joj se mogli oduprijeti ali to nisu mogla djeca. U momentima izloženosti nasilju starijih djeca su bila nemoćna. Svetozar Čorović u djelu "U noći" opisuje dječaka koji je došao u grad da završi školu. Obavljajući monotone i neugodne poslove šegrta ne doživljava ništa lijepo. Prisjeća se kuće i osjeća čežnju da se vrati kući. Gazda ga budi iz tih snova i podsjeća ga da treba spavati, jer ga sutra čeka posao. Ovdje on osjeća psihičko i fizičko stradanje. U pripovijeci Djetinjstvo Novak Simić opisuje dječaka Ivana Kožara. On je volio oca koji je poginuo u ratu, a majka mu se preudala za kožara Ananija kod koga je on bio šegrt. Izložen stalnim batinama i proganjanjima očuha više ga boli ismijavanje druge djece, a posebno što je Marija, koja ga je jednom zaštitila, rekla da treba da se opere i da smrdi na kožu. Utjehu nalazi u rijeci gdje nalazi stalno nešto novo i ona ga ne ponižava. Očuh ga nalazi na toj rijeci, a ne kod kuće. Tom prilikom on mu izbija oko. Tako da i rijeka postaje uzrok njegovog najvećeg stradanja i patnje. Isak Samokovlija u pripovijeci Mirijana kosa opisuje djevojčicu koja je bila jako osjetljiva i nježna. Imala je plavu kosu zbog koje su joj se djeca rugala. Oboljela je i izgubila kosu. Dok se igrala sa djecom u dvorištu pojavio se dječak Avram koji joj razbija nadu da će joj narasti crna kosa.
1878. godine u Bosni i Hercegovini na vlast je došla Austro-Ugarska, a s njom i do promjena u samom životu bosanskohercegovačkog čovjeka. Austro-Ugarskoj cilj je bio da iskoristi bosanskohercegovačka bogatstva, a da bi to ostvarila morala je graditi puteve i nešto industrije. Toje izazvalo siromašenje naroda koje je nastavljeno i kasnije. U pripovijetkama nastalim prije prvog svjetskog rata Petar Kočić opisuje propadanje bosanskih šuma i siromašenje naroda. Za takvo siromašenje nije uzimao uvijek socijalne uslove. U pripovjeci "Kroz mečavu" kao razlog propasti porodice Relje Kneževića navodi izne nadnu bolest i pomor. U bogatoj porodici ostala je samo bijeda. Ne interesuje ga uzrok bijede već samo bijeda. Od porodice ostao je samo Relja i njegov unuk. Da bi odao spomen porodici idu prodati jedinu kravu. Na tom putu susreću se sa nemilosrdnom prirodom. Gine unuk, a onda i sam Relja. U pripovijeci "Šuma" Borivoja Jevtića u pozadini zbivanja javlja se šuma. Ona je junak kao i Mira Ranković koju su jedne ratne noći odveli žandari i izvršili nasilje nad njom. Nakon toga ona je pomjerila pameću. Bila je primjer ljepote i zdravlja, a sada samo bijede. Ovaj događaj priča kočijaš piscu i on kaže – Možeš misliti kako je ovim našim šumama. Iskasapili ih, ogoljeli koru sa njih svukli u proleće bijeli se drveće kao zubi u mrtvačkoj glavi, da ti se duša zemljom opečali i više ne digne. Od strane neprijatelja šuma i djevojka doživjeli su poniženje. Bosanskohercegovački čovjek nije se mirio sa bijedom i siromaštvom dolazila ona od neprijatelja ili domaćih bogataša.
NGC 2167
NGC 2167 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Jednorog. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 23. januara 1832. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Aljaska
Aljaska, (, AK) je savezna država Sjedinjenih Američkih Država i nalazi se u krajnjem sjeverozapadnom dijelu SAD. Glavni grad je Juneau. Najveća je po površini, 1.518.775 km2 sa populacijom od oko 500.000 stanovnika. Aljaska je savezna država od 1959. godine.
Prekrivena je planinama sa aktivnim vulkanima i lednicima. Tu se nalazi i najviši vrh Sjeverne Amerike (planina Mount McKinley) visok 6.149 m. Klima Aljaske je hladna i subpolarna, te u primorju umjerena kontinentalna i vlažna. Najveća rijeka je Jukon, a država ima i mnogobrojna jezera. Rudna bogatstva Aljaske su zlato, srebro, bakar, platina, olovo, ugalj, uranij i dr. Glavni stanovnici (Eskimi, Aleuti, Indijanci, bijelci, te crnci). Ribolov je također rasprostranjen na losose, kitove i druge vrste. Prvo naselje osnovali su Rusi koji kontrolišu ovaj teritorij do 9 aprila 1867., kada ga za $7.200,000 (2005 godine ista suma novca je imala vrijednost $90,750,000) odlučuju prodati SAD-u. Uslijed finansijskih poteškoća nastalih u Rusiji, te bojazni da bi Britanci mogli preuzeti kontrolu nad teritorijom, i sve lošijeg profita ostvarivanog trgovinom sa naseljenicima, Rusi se odlučuju na prodaju Aljaske.
NGC 6614
NGC 6614 (također poznat kao ESO 103-18 i PGC 61852) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 199 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Paun. Najveći prečnik je 1,40 (81 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (64 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 20. juna 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Hypericaceae
Hypericaceae je porodica cvjetnica iz reda Malpighiales, koja ima šest do devet rodova i do 700 vrsta. Članovi se nalaze širom svijeta, osim izuzetno hladnih ili suhih staništa. Rodovi Hypericum i Triadenum se javljaju u umerenim regijama, ali su drugi rodovi uglavnom tropski. Uobičajeni naziv za većinu je kantarion ili gospina trava.
Obilježja
Članovi ove porodice su jednogodišnje ili višegodišnje biljke, polugrmovi ili grmovi. Listovi su jednostavni i cijeli, u nasuprotnim parovima; ponekad su isprekidani crnim ili prozirnim žljezdanim mrljama. Cvast se sastoji od razgranatog grozda ravnog vrha, svaki cvijet je radijalno simetričan, s gornjim jajnikom. Cvjet ima slijedeće komponente: čašica s, četiri ili pet listića, koji obično ostaju; latica ima četiri ili pet, obično žutih, ponekad isprekidanih crnim mrljama; prašnika je mnogo, na dugim nitima; tučkovih stigmi ima tri do pet, često spojenih u podnožju. Plod ima dehiscentnu kapsulu koja se otvori kada se sazri kako bi se oslobodilo fino crno sjemena.
Farmakologija
thumb|right|[[Hypericum perforatum|Obični kantarion]] Mnogi članovi ove porodice sadrže derivate naftrotiantrona: hipericina i pseudohipericina. Oni se nalaze u žljezdanim tkivima koji se pojavljuju kao crne, narandžaste ili prozirne mrlje ili linije na laticama, lišću i drugim dijelovima biljke. Ovi spojevi su fotoosjetljivi i mogu izazvati reakcije kod ispaše životinja, kao što su naduvavanje njuške, kao i kod ljudi koji tokom dužeg perioda dolaze u kontakt s biljkama. Najveća koncentracija ovih supstanci javlja se u Hypericum perforatum (kantarion), koji se koristi u herbalizmu i kao narodni lijek.
Halit Ergenç
Halit Ergenç (rođen 30. aprila 1970. u Istanbulu, Turska) je turski pozorišni i filmski glumac. Završio je srednju školu Besiktas Atatürk, da bi nakon toga diplomirao na Univerzitetu Mimar Sinan. Oženjen je glumicom Bergüzar Korel, s kojom ima sina Alija.
Stadion "Moses Mabhida"
Gradnja
Stadion se izmedu ostalog sastoji o 2.700 tona teškog čeličnog nosača, koji se izdiže 104 metra iznad stadiona. Nosač u polukručnom obliku proizveden je u njemačkoj firmi Eiffel Deutschland Stahltechnologie i iz Hannovera je rastavljen isporučen brodom u Durban. Polukružni se nosač u svojoj najvišoj tački dijeli u dvije tzv. Spliced Arches i time simbolizira zastavu Južne Afrike. Sa žičarom će posjetiocioma biti omogućena posjeta na platformu (vidikovac) sa koje će moći vidjeti panorama grada i Indijskog okeana.
Politički režim
Politički režim je onaj oblik države u čijem se okviru ispituje kakav je odnos između državnog aparata i naroda u određenoj zemlji.
Stadion "Moses Mabhida"
Gradnja
Stadion sa dodatnim kompleksom zgrada sastoji se od 190.000 tona betona, te će biti izgrađen parkirni prostor za 10.000 automobila. 46.000 m2 velika krovna konstrukcija pokriva dio za gledaoce, dok će samo igralište biti nenatkriveno. Nakon završetka radova na stadionu će biti mjesta za 65.000 gledalaca u tri kategorije. Pored toga bit ce izgraden i VIP dio, sa foajeom, VIP klubom i oko 150 VIP loža. Nakon Svjetskog prvenstva, stadion će imati od 50-80.000 mjesta. Planirana je izgradnja bine na stadionu, sportskog muzeja, sportskog instituta i transportne stanice. Povezivanje stadiona sa gradom i šetalištem je predviđena izgradnja mosta.
Politički režim
Razmatranja o prirodi političkog režima uvijek su polazila od osnovnog problema – čiju volju provodi državna organizacija. Već je Hegel u svojoj "Filozofiji historije" dijelom odgovorio na ovo pitanje kada je pisao da se u azijskoj despotiji sprovodila volja jednog, u antičkoj grčkoj i rimskoj oligarhiji volja nekolicine, a u zapadnoj demokratiji volja većine jer su u njoj svi slobodni. Marks je te nazore obradio kao shvatanja da je društvo prošlo kroz nekoliko društveno-ekonomskih formacija i da je razvitak proizvodnje u svakoj od njih, završno s kapitalizmom, bio praćen i razvitkom političke svijesti i spoznajama o nužnosti "napredovanja čovječanstva u svijesti o slobodi". U Hegelovim i Marksovim razmatranjima značajno je to što je u njima sadržan načelan stav da politički režim može provoditi volju pojedinca, volju manjine i volju većine.
Stadion "Moses Mabhida"
Gradnja
Na Svjetskom nogometnom prvenstvu 2010. godine na stadionu planirano je pet utakmica u prvoj rundi, jedna u drugoj rundi i jedna utakmica polufinala.
Lopud (Dubrovnik)
mini|300px|Lopud, rimokatolička crkva Lopud je naseljeno mjesto u sastavu grada Dubrovnika, na ostrvu Lopudu, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Dubrovnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Lopud je imao 278 stanovnika.
IC 975
IC 975 (također poznat kao MCG 3-36-48 i PGC 50362) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 824 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,50 (120 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (72 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 22. jula 1892. godine.
Lopud (Dubrovnik)
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Lopud je imalo 348 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 975
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Stadion Swedbank
Swedbank Stadion je nogometni stadion švedskog kluba Malmö FF iz istoimenog grada. Kada Malmö FF igra na evropskim takmičenjima, stadion se zbog sponzorskih razloga predstavlja kao Malmö New Stadium. Kapacitet stadiona iznosi 24.000 mjesta od čega je 18.000 sjedećih i 6.000 stajaćih. Stadion je otvoren 2009. godine te je zamijenio postojeći Malmö Stadion. Njegova izgradnja je iznosila 695 miliona SEK.
NGC 5144A
NGC 5144A (također poznat kao IRAS 13214+7046, MCG 12-13-5, PGC 46742 i UGC 8420) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 145 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali medvjed. Najveći prečnik je 1,20 (51 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (34 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Evropa
desno|250p|mini|Položaj Evrope na karti svijeta desno|250p|mini|Države Evrope Evropa je kontinent koji zauzima zapadni dio Evroazije i u potpunosti je na sjevernoj hemisferi, odnosno većim dijelom unutar istočne hemisfere. Izraz "kontinent" obično podrazumijeva fizičku geografiju velike kopnene mase s potpunim ili gotovo potpunim vodenim okruženjem na njenim granicama. Međutim, granica Evrope i Azije donekle je proizvoljna i nedosljedna po toj definiciji zbog djelomičnog naslanjanja na Ural i Kavkaz, a ne zbog niza djelomično spojenih vodenih puteva, što je 1715. predložio kartograf Herman Moll.
Spisak ABBA-inih nagrada i nominacija
ABBA se nalazi i na dvije poštanske markice, koje je izdala Švedska poštanska služba (Posten AB) 1983. i 2000. godine.
Evropa
Sadašnja podjela Evroazije na dva kontinenta odražava kulturološke, jezičke i etničke razlike između Istoka i Zapada, koji se razlikuju po spektru osobina, a ne po oštroj razdijelnoj liniji. Geografska granica između Evrope i Azije ne slijedi nikakve državne granice i sada slijedi samo nekoliko vodenih površina. Turska je transkontinentalna zemlja koja je u cijelosti odvojena vodom, dok su Rusija i Kazahstan samo dijelom odvojeni vodenim tokovima. Prema sadašnjoj konvenciji, Gruzija i Azerbejdžan transkontinentalne su zemlje u kojima su planine potpuno zamijenile vodene puteve kao prirodna granica između kontinenata. Granice evropskog kontinenta određuju Arktički okean na sjeveru, Atlantski okean na zapadu, Azija na istoku i Sredozemno more na jugu. Od oko 1850. Evropa se najčešće smatra zasebnim kontinentom, odvojenim od Azije rijekom Ural, planinama Uralom i Kavkazom, Kaspijskim jezerom i Crnim morem, kao i turskim moreuzima. S površinom 10.180.000 km2, osim Australije, najmanji je kontinent i čini približno 2% Zemljine površine i 6,8% njenog kopna. Poslije Azije i Afrike Evropa je sa 742.452.000 stanovnika (2018) treći najnaseljeniji kontinent (11% svjetskog stanovništva).
Na klimu Evrope uveliko utječu tople atlantske struje, koje ublažavaju zime i ljeta na većem dijelu kontinenta, čak i na geografskim širinama na kojima su klimatski uvjeti u Aziji i Sjevernoj Americi hladni. Dalje od mora vidljivije su sezonske razlike. Politički, Evropa je podijeljena na pedesetak nezavisnih država, od kojih je Rusija najveća i najmnogoljudnija s približno 39% učešća u površini (evropski dio Rusije) i 15% učešća u stanovništvu. S druge strane, Vatikan je i po broju stanovnika i po površini njena najmanja država.
Evropa, a posebno antička Grčka i stari Rim, rodno su mjesto zapadne civilizacije. Pad Zapadnog Rimskog Carstva 476. i kasnija Velika seoba naroda označili su kraj starog i početak srednjeg vijeka. Renesansni humanizam, velika geografska otkrića umjetnost i nauka doveli su do modernog doba. Otkad su Portugalsko i Špansko Carstvo počeli doba velikih geografskih otkrića, Evropa je imala glavnu ulogu u svjetskim poslovima. Između 16. i 20. stoljeća evropske sile kontrolirale su u različitim vremenima američki kontinent, gotovo cijelu Afriku i Okeaniju te većinu Azije.
Godine 1949. osnovano je Vijeće Evrope s idejom objedinjavanja Evrope u postizanju zajedničkih ciljeva. Daljnje evropsko objedinjavanje dovelo je do formiranja Evropske unije (EU) kao zasebnog političkog entiteta, koja je negdje između konfederacije i federacije. Evropsa unija nastala je u zapadnoj Evropi, ali se širi prema istoku od raspada Sovjetskog Saveza 1991. Valuta većine zemalja Evropske unije, euro, najčešće se koristi među Evropljanima, a Šengenska zona EU-a ukida graničnu i imigracijsku kontrolu između većine država članica Unije.
Porijeklo imena
thumb|200px|desno|Prva rana mapa svijeta po [[Anaksimandar|Anaksimandru (6. stoljeće p. n. e.)]] U klasičnoj grčkoj mitologiji Evropa (starogrčki: Εὐρώπη) bila je feničanska princeza, koju je oteo Zeus u liku bika. Ipak, mit ne objašnjava zašto je kontinent nazvan po njoj. U Grčkoj se taj pojam prvi put spominje u 6. stoljeću p. n. e. Čini se da su u početku tako zvali kontinentalni dio Grčke sjeverno od Korintskog zaliva, a zatim i sve zemlje sjeverno od Sredozemnog mora. Postoji i drugo objašnjenje – da ime kontinenta potječe od riječi ereb, koja na semitskim jezicima znači "zalazak Sunca", tj. mjesto zalaska Sunca. Naime, za semitske (bliskoistočne) narode Sunce zalazi nad Evropom.
Moderna definicija
Preovladavajuća definicija Evrope kao geografskog naziva koristi se od sredine 19. stoljeća. Smatra se da je Evropa ograničena velikim vodenim tijelima na sjeveru, zapadu i jugu. Kao granice Evrope na krajnjem istoku obično se smatraju planina Ural, rijeka Ural i Kaspijsko more. Na jugoistočnim su granicama Kavkaz, Crno more i vodeni putevi koji povezuju Crno i Sredozemno more.
Ostrva su uglavnom grupisana s najbližim kontinentalnom kopnom, pa se Island smatra dijelom Evrope, dok je obližnje ostrvo Grenland obično dodijeljeno Sjevernoj Americi, iako politički pripada Danskoj. Ipak, postoje neke iznimke koje se temelje na sociopolitičkim i kulturološkim razlikama. Kipar je najbliži Anadoliji (ili Maloj Aziji), ali se političkim dijelom smatra dijelom Evrope i član je EU. Malta se stoljećima smatrala ostrvom koje pripada Magribu, ali sada se smatra i dijelom Evrope.
"Evropa" (kako se izričito koristi u britanskom engleskom), može se odnositi i isključivo na kontinentalnu Evropu.
Historija pojma Evropa
thumb|250px|desno|Srednjovjekovna [[Terrarum Orbis karta koju je 1472. godine ispisao Günther Zainer, a koja prikazuje tri kontinenta kao domene sinova Nuha - od Azije do (Šema), od Evrope do (Jafeta) i od Afrike do Šama]].
Rana historija
Prva zabilježena upotreba Evrope kao geografskog pojma može se pronaći u Homerovoj himni Delian Apolonu o zapadnoj obali Egejskog mora. Kao naziv za dio poznatog svijeta prvi put ga koriste u 6. vijeku p. n. e. Anaksimandar i Hekatej Milećanin. Anaksimandar je postavio granicu između Azije i Evrope uz rijeku Fazis (današnja rijeka Rioni na teritoriji Gruzije) na Kavkazu, ustaljeni naziv koji je još uvijek slijedio Herodot u 5. vijeku p. n. e. Herodot je spomenuo da su nepoznate osobe svijet podijelile u tri dijela, Evropu, Aziju i Libiju (Afrika), s tim da rijeke Nil i Faza sačinjavaju njihove granice. On je također izjavio da su neki smatrali rijeku Don, a ne Fazis kao granicu između Evrope i Azije. Istočnu granicu Evrope odredio je u 1. vijeku p. n. e. geograf Strabon na rijeci Don. U drevnom jevrejskom tekstu Knjiga jubileja opisani su kontinenti kao zemlje koje je Noa dao svojoj trojici sinova. Prema ovom tekstu, Evropa se proteže od Herkulovih stubova na Gibraltarskom moreuzu, razdvajajući ih od Sjeverozapadne Afrike pa sve do rijeke do Dona, razdvajajući ih od Azije.
Ovaj ustaljeni običaj određivanja evropskih granica nastavljen je i u Srednjem vijeku, a današnje određivanje granica koje je u upotrebi potječe iz vremena Antčkog Rima, koju su koristili autori iz tog vremena poput Posidonija, Strabona i Ptolomeja, koji su smatrali Tanais (današnja rijeka Don) kao prirodnu evropsku granicu.
Izraz Evropa prvi se put koristi za kulturnu sferu u Karolinškoj renesansi u 9. vijeku. Od tada je ovaj naziv označavao sferu utjecaja zapadne crkve, nasuprot istočnjačkim pravoslavnim crkvama i islamskom svijetu.
Kulturna definicija Evrope kao zemalja latinskog hrišćanstva nastala je u 8. vijeku, označavajući novu kulturnu zajednicu nastalu spajanjem njemačkih tradicija i hrišćansko-latinske kulture, koji je djelomično definiran u kontrastu s Bizantom i Islamom. Ograničen je na sjeverno Pirinejsko poluostrvo, Britanskih ostrva, Francuske, kristijaniziranog dijela zapadne Njemačke, alpske regije te sjeverne i središnje Italije.
Savremene definicije
Kroz Srednji vijek pa sve do 18. vijeka, tradicionalna podjela kopnene evroazije na dva kontinenta, Evropu i Aziju, pratila je Ptolomejevu podjelu, s granicom koja slijedi Turski tjesnac, Crno more, Kerčki tjesnac, Azovsko more i rijeku Don (drevni grad Tanais). Ali karte proizvedene tokom 16. do 18. vijeka obično su se razlikovale u tome kako nastaviti granicu izvan zavoja rijeke Don kod Kalača na Donu (gdje je najbliža Volgi, a sad joj je pridružen i kanal Volga-Don), na teritoriju koju drevni geografi nisu detaljno opisali. Oko 1715. godine, kartograf Herman Moll izradio je mapu na kojoj je prikazan sjeverni dio rijeka Ob i njene glavne pritoke Irtiš, kao komponente niza djelomično spojenih vodotokova koji su graničili između Evrope i Azije od rijeke Don pa sve do Arktičkog okeana. Godine 1721. izradio je noviju kartu koja se lakše čitala. Međutim, njegovu ideju da se velike rijeke koriste gotovo isključivo kao razgraničenje nikada nije preuzelo Rusko Carstvo. thumb|250x250px|Nova Karta Evrope prema najnovijim opažanjima (1721.) Hermanna Molla, koji je crtao istočnu granicu Evrope duž rijeke Don koja teče na jugozapad, i rijeka Tobol, Irtiš i Ob koje teku prema sjeveru|alt= Četiri godine kasnije, 1725, švedski kartograf Philip Johan von Strahlenberg prvi je odstupio od klasične granice na rijeci Don. Umjesto toga, predlažio je da se planinski lanci uključe kao granice između kontinenata, kad god se smatra da ne postoje odgovarajući plovni putovi, bez obzira na Ob i Irtiš. Nacrtao je novu liniju duž Volge, slijedeći Volgu prema sjeveru do Samare, između Obšijeg Sirta (vododijelnica između Volge i Urala), a zatim na sjever uz Uralske planine. To je usvojila Ruska Imperija i ovaj dogovor je vremenom postao opšteprihvaćen, ali ne bez kritika mnogih modernih analitičkih geografa poput Halforda Mckindera, koji su u Uralskim planinama vidjeli malu valjanost kao granicu između kontinenata. Kartografska izdanja sve do 19. stoljeća i dalje su se razlikovala po graničnoj liniji između donjeg toka rijeke Don i Samare. Atlas iz 1745. koji je objavila Ruska akademija nauka ima granicu koja slijedi tok rijeke Don, iza Kalača pa sve do Serafimoviča prije nego što zasiječe sjeverno prema Arhangelsku. Međutim, kartografski crtači od 18. do 19. vijeka, poput engleskog kartografa Johna Caryja, slijedili su Strahlenbergov recept. Na jugu je Kumo-maničku dolinu koju je 1773. godine njemački prirodoslovac Peter Simon Pallas identificirao kao dolinu, koja je nekada spajala Crno i Kaspijsko more, a potom je predložena kao prirodna granica između kontinenata.
Sredinom 19. vijeka postojale su 3 glavne konvencije: jedna je slijedila Don, kanal Volga-Don i Volgu, druga je slijedila Kumo-maničku udolinu do Kaspijskog mora, zatim rijeku Ural, a treća je napuštala Don sveukupnim slijedom Velikog Kavkaza koji se slivao u Kaspijsko more. Pitanje je i dalje bilo tretirano kao "kontroverza" u geografskoj literaturi tokom 1860-ih. Jedan od osnivača Geografskog udruženja, Douglas Freshfield zagovarao je granicu kavkaskog grebena kao "najbolju moguću", pozivajući se na podršku raznih "modernih geografa." U Rusiji i Sovjetskom Savezu, granica duž Kumsko–maničke udoline najčešće se koristila već 1906. 1958. Sovjetsko geografsko društvo službeno je preporučilo da se granica u udžbenicima između Evrope i Azije povuče od Bajdarackog zaljeva, na Karskom moru, uz istočno podnožje Uralskih planina, zatim slijedeći preko Urala do Mugodžarskog gorja, pa tokom rijeke Emba i Kumo-maničke udoline, čime bi se Kavkaz potpuno smjestio u Aziju, a Ural u Evropu. Međutim, većina geografa u Sovjetskom Savezu zalagala se za granicu duž kavkaskog grebena i to je postao uobičajeni sporazum u kasnijem 20. vijeku, iako je "Kumo-manička" granica ostala u upotrebi na nekim kartama iz 20. vijeka.
Prahistorija
thumb|lijevo|upright=1.2|Paleolitsko pećinsko slikarstvo iz [[Pećina Lascaux|pećine Lascaux u Francuskoj (oko 15.000 p. n. e.)]] Homo erectus georgicus, koji je živio prije otprilike 1,8 miliona godina u Gruziji, najraniji je hominid koji je otkriven u Evropi. Ostali ostaci hominida, stari oko 1 milion godina, otkriveni su u arheološkom nalazištu Atapuerca u Španiji. Neandertalski čovjek (nazvan po dolini neandertalaca u Njemačkoj) pojavio se u Evropi prije 150.000 godina (prije 115.000 godina nalazi se već u Poljskoj) i nestao je iz fosilnog zapisa prije otprilike 28.000 godina, s tim da je njihovo konačno utočište bilo u Portugalu. Neandertalce su zamijenili Kromanjonci, koji su se u Evropi pojavili prije otprilike 43.000 do 40.000 godina. Najstarija nalazišta u Evropi od prije 48. 000 godina su Balzi Rossi (Italija), Geissenklösterle (Njemačka) i Isturitz (Francuska). thumb|250x250px|Stonehenge u [[Velika Britanija|Velikoj Britaniji (kasni neolitski period od 3000–2000 p. n. e.)|alt=]] Evropski period neolita obilježen je uzgojem usjeva i stoke, te povećanim brojem naselja i širokom upotrebom keramike. Počeo je oko 7000. godine p. n. e. u Grčkoj i na Balkanu, vjerovatno pod utjecajem ranijih poljoprivrednih praksi u Anadoliji i na Bliskom istoku. Širio se od Balkana duž doline Dunava i Rajne (Kultura trakaste keramike) i duž mediteranske obale (Impresso kultura). Između 4500. i 3000. p. n. e. ove srednjoevropske neolitske kulture razvijale su se dalje ka zapadu i sjeveru, prenoseći novostečene vještine izrade bakrenih predmeta. U Zapadnoj Evropi razdoblje neolita obilježavaju: nevelika poljoprivredna naselja, vanjski spomenici, poput ogradnih zavoda, tumuli i megalitske grobnice. Kulturni horizont Kulture vrpčaste keramike procvjetao je na prijelazu iz neolita u Bakarno doba. U tom su razdoblju širom Zapadne i Južne Evrope izgrađeni gigantski megalitski spomenici, poput megalitskih hramova na Malti i Stonehengeu. Oko 3200. godine p. n. e. počelo je evropsko bronzano doba s Minojskom civilizacijom na ostrvu Kritu u Grčkoj, prvom naprednom civilizacijom u Evropi. Za njom je slijedila Mikenska kultura, koja je iznenada propala oko 1200. p. n. e, pokrenuvši evropsko željezno doba. Naseljavanjem Grka i Feničana na području Sredozemlja tokom željeznog doba nastali su rani mediteranski gradovi. Rano željezno doba u Italiji i Grčkoj započelo je otprilike u 8. vijeku p. n. e. i postepeno je rađalo historijsku klasičnu antiku, za čiji početak se ponekad uzima 776. godina p. n. e, kada su održane prve Olimpijske igre.
Klasična Antika
thumb|250x250px|[[Partenon u Atini (432. p. n. e.)|alt=]] Stara Grčka se smatra kolijevkom evropske kulture, kojoj se često pripisuju zasluge za razvoj evropske demokratske i racionalističke kulture. Prema Homeru, u početku je samo srednja Grčka bila Evropa. Kasnije je cijela teritorija Grčka nazivana "Evropa", da bi 500. p. n. e. naziv Evropa označavao cijelo područje sjeverno od Grčke. Grčki grad država (polis), bila je osnovna politička jedinica klasične Grčke. 508. godine p. n. e, Klisten je u Atini uspostavio prvi demokratski sistem vlasti na svijetu. Grčke političke ideale ponovno su otkrili evropski filozofi i idealisti u kasnom 18. vijeku. Grčka je također dala brojne kulturne doprinose: u filozofiji, humanizmu i racionalizmu pod Aristotelom, Sokratom i Platonom; u historiji s Herodotom i Tukididom; u dramskim i narativnim stihovima, počevši od Homerovih epskih pjesama; u drami sa Sofoklom i Euripidom, u medicini s Hipokratom i Galenom; i u nauci s Pitagorom, Euklidom i Arhimedom. Tokom 5. vijeka p. n. e., nekoliko grčkih polisa uspjeli su da zaustave ahemenidski perzijski vojni prodor u Evropi kroz Grčko-perzijske ratove, što se smatralo jednim od glavnih događaja u svjetskoj historiji. Pedesetogodišnji period mira koji je uslijedio poznat je kao Zlatno doba Atine. Bilo je to jedno od najvažnijih razdoblja drevne Grčke, koje je postavilo mnoge temelje Zapadne civilizacije. Osvajanja Aleksandra Velikog dovela su i Bliski Istok u grčku kulturnu sferu. thumb|250x250px|500. godine p. n. e. [[Rim je bio mali grad-država na apeninskom poluostrvu. Do 200. godine p. n. e. Rim je osvojio cijelu današnju Italiju, a tokom naredna dva vijeka osvojio je: Drevnu Grčku i Hispaniju (Španija, Portugal), sjevernoafričku obalu, veći dio Bliskog istoka, Galiju (Francuska i Belgija), i Britaniju (Engleska i Vels). Četrdeset godina rimskog osvajanje Britanije ostavilo je 250.000 mrtvih Britanaca, a car Antonin Pio sagradio je Antoninov zid preko Centralnog pojasa u Škotskoj kako bi odbranio provinciju od Kaledonaca. Ovaj bedem označavao je najsjeverniju granicu Rimskog carstva.|alt=]] Grčku je slijedio Rim, koji je ostavio svoj trag u zakonu, politici, jeziku, inženjerstvu, arhitekturi, vladi i mnogim drugim ključnim aspektima zapadne civilizacije. Rim je započeo kao grad-država, osnovan, prema tradiciji, 753. p. n. e. kao izborno kraljevstvo. Tradicija kaže da je s Romulom, osnivačem bilo 7 kraljeva Rima i zadnjim Lucijem Tarkvinijem Oholim, koji je bio svrgnut nakon republičkog ustanka predvodenim Lucijem Junijem Brutom. Međutim, današnji naučnici sumnjaju u mnoge od tih priča, pa čak i sami Rimljani priznaju da je pljačka Rima od strane Gala 390. p. n. e. nakon bitke na Aliji, uništila mnoge izvore iz njihove rane historije.
Proširivši se iz baze u središnjoj Italiji počevši od 3. vijeka p. n. e., Rimljani su se postepeno proširili da bi na kraju milenijuma vladali čitavim mediteranskim bazenom i Zapadnom Evropom. Rimska Republika završila je 27. godine p. n. e, kada je Oktavijan August proglasio Rimsko Carstvo. Dva stoljeća koja su uslijedila poznata su kao Pax Romana (bosanski: Rimski mir), razdoblje neviđenog mira, prosperiteta i političke stabilnosti u većem dijelu Evrope.
Carstvo je nastavilo sa širenjem pod carevima poput Antonina Pija i Marka Aurelija, koji su se za vrijeme njihove vladavine na sjevernoj granici Carstva borili protiv germanskih, piktskih i škotskih plemena. Konstantin Veliki je legalizirao hrišćanstvo 313. godine poslije tri stoljeća carskih progona. On je također trajno preselio glavni grad carstva iz Rima u grčki grad-državu Bizantijum, koji je 330. godine preimenovan u Konstantinopolj u njegovu čast (današnji Istanbul). Hrišćanstvo je postalo jedina službena religija carstva 380. godine n. e, a 391-392. n. e. car Teodozije zabranio je paganske religije. Ova odluka se ponekad smatra krajem perioda antike. Međutim, također se smatra da se period antike završava padom Zapadnog Rimskog Carstva 476. godine i zatvaranjem paganske Platonove Akademije u Atini 529. godine n. e. ili usponom Islama početkom 7. vijeka n. e.
Rani Srednji vijek
Rimsko Carstvo, a s njim i hrišćanstvo, ujedinilo je veliki dio evropskog kontinenta s težištem na Sredozemlju. Za vrijeme pada Rimskog Carstva, Evropa je ušla u dugo razdoblje promjena koje je proizišlo iz onoga što historičari nazivaju "Velikom seobom naroda". Bilo je brojnih upada i seoba među Gotima, Vandalima, Hunima, Francima, Anglima, Saksonicma, Slavenima, Avarima, Bugarima, a kasnije i Vikinzima, Pečenezima, Kumanima i Madžarima. Renesansni mislioci poput Petrarke ove događaje će kasnije nazvati "mračnim dobom".
Izolirane samostanske zajednice bile su jedino mjesto za zaštitu i sakupljanje prethodno prikupljenih pisanih znanja. Osim ovog, vrlo malo pisanih djela iz područja literature, filozofije, matematike i drugih dostignuća iz klasičnog razdoblja je sačuvano u Zapadnoj Evropi, iako su bili sačuvani na istoku, u Bizantijskom Carstvu.
Dok je Rimsko Carstvo na zapadu nastavilo opadati, rimske tradicije i rimska država ostale su snažne u pretežno grčkom govornom istočnom dijelu rimskog carstva, poznatom i kao Bizantijsko Carstvo. Tokom većeg dijela svoga postojanja, Bizantijsko Carstvo je bilo najmoćnija ekonomska, kulturna i vojna sila u Evropi. Car Justinijan I predsjedavao je prvim zlatnim dobom u Konstantinopolju: uspostavio je pravni zakonik (Justinijanov zakonik) koji čini osnovu mnogih modernih pravnih sistema, finansirao izgradnju Haja Sofije i stavio hrišćansku crkvu pod državnu kontrolu. Ponovo je osvojio Sjevernu Afriku, južnu Španiju i Italiju. Ostrogotsko Kraljevstvo koje je nastojalo sačuvati rimsku kulturu i usvojiti njene vrijednosti, kasnije je promijenilo kurs i postalo protivnik Konstantinopolja. Zbog toga je Justinijan 30 godina vodio rat protiv Ostrogota i uništio veći dio gradskog života u Italiji, a poljoprivredu sveo na egzistencijalnu poljoprivredu.