cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Promotor (genetika)
Hipe/hipo-metilacija promotora CpG kod kancera
Općenito, u progresiji do raka, stotine gena su utišani ili aktivirani. Iako se utišavanje nekih gena u karcinomima događa mutacijom, veliki udio prigušivanja kancerogenih gena rezultat je promijenjene metilacije DNK (vidi Metilacija DNK). Metilacija DNK koja uzrokuje prigušivanje raka obično se događa na više CpG-lokusa na  CpG-otoku, koji su prisutni u promotorima gena koji kodiraju proteine. Izmijenjeni ekspresiji mikroRNK također utišavaju ili aktiviraju mnoge gene u progresiji do raka. Promijenjena ekspresija mikroRNK događa se putemhiper / hipo-metilacija CpG-lokusa u CpG-otocima, u promotorima koji kontroliraju transkripciju mikroRNK Utišavanje gena za popravak DNA metilacijom CpG-otoka u njihovim promotorima čini se da je posebno važno za napredovanje do raka.
Bakterijski
Gore navedene promotorske sekvence prepoznaje samo RNK-polimerazni holoenzim, koji sadrži sigma-70. RNK-polimerazni holoenzimi koji sadrže druge sigma faktore prepoznaju različita jezgra promotorskih sekvenci.
Eukariotski
Eukariotski promotori su raznoliki i teško ih je okarakterizirati, ali nedavna istraživanja pokazuju da su podijeljeni u više od 10 klasa.
Dvosmjerni (sisari)
Neke funkcijske klase gena vjerovatnije će biti dvosmjerno uparene od drugih. Geni koji sudjeluju u popravljanju DNK, imaju pet puta veću vjerovatnoću da će ih regulirati dvosmjerni nego jednosmjerni promotori. Haperonski proteini su tri puta vjerovatniji, a mitohondrijski geni više nego dvostruko vjerovatniji. Dvosmjerni promotori reguliraju mnoge osnovne gene za održavanje i ćelijske metaboličke gene. Prekomjerna zastupljenost dvosmjerno uparenih gena za popravak DNK povezuje ove promotore sa kancerom. Čini se da 45 % ljudskih somatskih onkogena reguliraju dvosmjerni promotori – znatno više od gena koji ne uzrokuju rak. Hipermetilacija promotora između genskih parova WNT9A / CD558500, CTDSPL / BC040563 i KCNK15 / BF195580 povezana je s tumorima.
Otkrivanje
Razvijen je širok spektar algoritama kako bi se olakšalo otkrivanje promotora u genomskim sekvencama, a predviđanje promotora čest je element mnogih metoda predviđanja položaja gena. Regija promotora nalazi se prije sekvenci konsenzusa -35 i -10. Što je promotorska regija bliža konsenzusnim sekvencama, to će se češće odvijati transkripcija tog gena. Ne postoji postavljeni obrazac za promotorske regije, kao što postoji za konsenzusne sekvence.
CONCACAF
CONCACAF je osnovan u sadašnjem obliku 18. septembra 1961. godine u Meksiku, sa spajanjem nogometne konfederacije Sjeverne Amerike (The North American Football Confederation) i nogometnom konfederacijom Sjeverne Amerike i Kariba (Confederacion Centroamericana y del Caribe de Futbol), čime je postao jedan od tada pet tadašnjih konfederacija FIFA-e. Osnovne administrativne funkcije saveza su bile organiziracije natjecanja za nacionalne timove i klubove, kao i organizacija kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo.
Nogometna konfederacija Sjeverne, Centralne Amerike i Kariba poznat kao CONCACAF (engleski: Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football) je kontinentalno i najviše upravno tijelo udruženja nogometnih saveza u Sjevernoj, Centralnoj Americi i Karibima i jedan je od šest FIFA-inih konfederacija. Sjedište konfederacije se nalazi u Miamiju, Sjedinjene Američke Države. CONCACAF je odgovoran za organizaciju i upravljanje međunarodnih nogometnih turnira Sjeverna, Centralne Amerike i Kariba. Tri nogometne asocijacije iz Južne Amerike: Gvajana, Francuska Gvajana i Surinam su također članovi CONCACAF-a.
Rukovodstvo
U maju 2012. godine, bankar Jeffrey Webb sa Kajmanskih ostrva je novoizabrani predsjednik CONCACAF konfederacije.
Članice
Bonaire su postala punopravni član na XXIX CONCACAF kongresu u São Paulu 10. juna 2014. godine.
Struktura konfederacije
Ured uprave CONCACAF-a (primarni ured) nalazi se u Miamiu rodnom gradu Enrique Sanz, generalnog sekretara. Enrique Sanz je imenovan kao generalni sekretar CONCACAF-a u julu 2012. godine. Prethodno sjedište generalnog sekretara se nalazilo u Trump Toweru u New Yorku kada je Chuck Blazer bio generalni sekretar.
CONCACAF je neprofitna kompanija registrirana u Nassauu, Bahami.
Članice
Potencijalni budući članovi CONCACAF konfederacije su: holandske teritorija Saba i Sveti Eustahije, francuske teritorije Sveti Bartolomej i Sveti Petar i Mikelon, kao i danski teritoriji Grenland. Sveti Bartolomej, Sveti Petar i Mikelon, britanski teritoriji Folklandska ostrva, Južna Georgia i Južna Sendvička ostrva, Sveta Helena, Ascension, Tristan da Cunha i Grenland već imaju nogometne ekipe.
CONCACAF konfederacija sadržava 41 članicu:
Nekodirajuća RNK
Nekodirajuća RNK (nkRNK, ncRNA) je funkcionalna RNK koja se ne translira u protein. Za ovu klasu RNK, rjeđe se koriste sinonimi RNK koja ne kodira protein (npkRNK, npcRNA), neinformacijska RNK (niRNK, nmRNA) i nefunkcijska RNK (fRNK, fRNA). Termin mala RNK (mRNK, sRNK) se često koristi za kratke bakterijske ncRNk molekule. DNK sekvenca sa nekodirajućom RNK često se naziva i RNK gen.
CONCACAF
CONCACAF Liga prvaka
CONCACAF Liga prvaka, poznata i kao CONCACAF Kup prvaka, je godišnje kontinentalne klupsko nogometno takmičenje u organizaciji konfederacije CONCACAF od 1962. godine u kojem učestvuju najbolji nogometni klubovi u regiji. Ovo je najprestižnije međunarodno nogometno klupsko takmičenje Sjeverno-američkom nogometu. Pobjednik Lige prvaka se kvalificira u FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo. Turnir se sastoji od dvije faze. U grupnoj fazi se igra od augusta do oktobra, dok se nokaut faza igra od marta do maja.
Članice
Ekipe koje nisu članice međunarodnog Olimpijskog odbora ne mogu da učestvuju na nogometnom turniru Olimpijskih igara.
Struktura konfederacije
Također, postoje uredi u New Yorku kao i u Guatemala Cityu, koja se dijeli sa UNCAF-om.
Sjedište CONCACAF-a (ureda predsjednika) se trenutno nalazi u George Townu (Kajmanska ostrva) u rodnom gradu predsjednika Jeffrey Webba. Prethodno, uredi predsjednika su bili sa sjedištem u gradu Port of Spain (Trinidad i Tobago) za vrijeme predsjedavanja Jack Warnera.
Uprava
CONCACAF predvodi generalni sekretarijat, izvršni odbor, kongres i nekoliko članova. Izvršni odbor je sastavljen od sedam članova: Jedan predsjednik, tri potpredsjednika i tri člana. Svaka od tri geografske zone u CONCACAF-u predstavlja po jedan potpredsjednik i jedan član. Izvršni odbor obavlja poslove raznih statuta, pravilnika i rezolucija.
Članice
M = Muška nogometna reprezentacija. Ž = Ženska nogometna reprezentacija 1: Unutar Sjeverno-američke zone, i članica CFU. 2: Južno-američka država (ili teritorija), ali članica CONCACAF-a. 3: Punopravna članica CONCACAF-a, ali nije članica FIFA-e.
CONMEBOL takmičenja u kojima učestvuje i CONCACAF konfederacija
Nacionalne ekipe
Nekodirajuća RNK
Otkriće i historija
Sekundarna struktura djetelinaste petlje obavljena je  X-zračnom kristalografijom,  u  dvije nezavisne istraživačke grupe, 197.
CONCACAF
CONCACAF Liga prvaka
Naslov je osvojilo 28 različitih klubova, od kojih je 17 ekipa osvojilo titulu više od jednom. Meksički klubovi su osvojili najveći broj naslova, čak 30. Druga najuspješnija liga je Kostarikanska Primera División sa šest naslova. Meksičke klub Cruz Azul je najuspješniji klub sa šest šampionskih naslova.
Nekodirajuća RNK
nkRNK u preradi RNK
U sisara je utvrđeno da snoRNK može regulirati alternativnu preradu iRNK, naprimjer snoRNK HBII-52 regulira preradu receptora serotonina 2C Kod nematoda, izgleda a se Smy nkRNK uključuju  iRNK trans-preradu.
nkRNK u translaciji
thumb|right|300px|Ilustracija [[centralna dogma molekulske biologije|centralne dogme molekulske biologije sa označanim procesima u koje su  uključene nkRNK. Ribonukleoproteini su prikazani crveno, a nkRNK plavo]] mini|Atomska struktura  50S podjedinice [[Haloarcula|Haloarcula marismortui. Proteini su prikazani  u plavom a dva  RNK lanca su narandžasta i žuta Malo zeleno polje u centru podjedinice je aktivno mjesto]]
CONCACAF
Takmičenja
Gold kup i Liga prvaka su dva naposjećenija CONCACAF turnira.
Nekodirajuća RNK
nkRNK u translaciji
Mnoge od konzerviranih, bitnih  i učestalih  nkRNK su uključene u translaciju. Ribonukleoproteinske (RNP) čestice pod nazivom ribosomi su mjesta translacijske  'tvornice' u ćeliji. Ribosom se sastoji od više od 60% ribozomne RNK; sastoje se od 3 nkRNK u prokariota i 4 nkRNA u eukariota. Ribozomna RNK katalizira prevođenje nukleotidnih  sekvenci  na aminokiselinske, tj. proteinske. Drugi set nkRNA, RNK, čine 'adapterske molekule" između iRNK i proteina. Pritom su   H/ACA kutija i C/D kitija snoRNK nkRNK u archaea i eukariota. RNaza MRP je ograničena na eukariote. Obje grupe nkRNA su uključene u sazrevanje rRNK. S snoRNK su  vodiči  kovalentnih modifikacija rRNK, tRNK i snRNK; RNaza MRP cijepa unutrašnje transkribirane razmake  1 između 18S i 5.8S rRNK. Sveprisutni  nkRNK i  RNaza P su evolucijski srodnici  RNaze MRP. RNaza P omogućava sazrijevanje sekvence tRNK,  stvaranjem zrelog  5'-kraja tRNK preko mjesta u 5'-početnog  elemenata prekursorske-tRNK. Još jedan sveprisutan RNP zove se  čestica prepoznavanja signala (SRP) koja  prepoznaje i prenosi specifičnost nastajućeg  proteina u endoplazmatičnom retikulumu eukariota  i plazmamembrani u prokariota. Transfer RNK (iRNA) je RNP uključen u otklanjanje zastoja u  ribosomima, označavajući  nepotpune polipeptide i promociju degradacije nenormalnih iRNK.
Otkriće i historija
Pored toga otkrivena je ribosomska RNK, a zatim URNA u ranim 1980-im. Od tada, nastavlja se otkrivanje novih nekodirajućih RNK: snoRNK, Xist, CRISPR i još mnogih. Nedavni značajni dodaci uključuju riboswitche i miRNK, te otkriće RNK mehanizma. Zajedno sa saradnicima, Craig C. Mello i Andrew Fire su 2006. Dobuili Nobelovu nagradu za fiziologijui ili medicinu.
Sarajevska opera
desno|mini|300px|Ulaz u Narodno pozorište. Sarajevska opera je zvanično počela sa radom 9. 11. 1946. godine kada je održana prva operna premijera u Sarajevu. Izvedena je opera Prodana nevjesta Bedřicha Smetane. Prvi ansambl solista sarajevske Opere bio je popunjen dijelom pjevačima iz hora Narodnog pozorišta Sarajevo, ali ipak većim dijelom dolaskom solista iz drugih centara, naročito iz Osijeka, Zagreba i Beograda. Oni će biti nosioci repertoara Sarajevske opere u prvih pet do deset godina, a neki od njih i znatno duže. Tako je Milivoj Bačanović pjevao u Sarajevskoj operi od 1946. godine do 1971. ostvarivši uloge u 47 premijernih predstava).
CONCACAF
Klupska rang lista
Ažurirano: [http://footballdatabase.com/ranking/north-america/1 30. novembar 2014.]
Sarajevska opera
U Narodnom pozorištu Sarajevo gostovale su operne kuće iz velikih opernih centara bivše Jugoslavije (Narodno pozorište Osijek, Hrvatsko narodno kazalište Zagreb, Narodno pozorište Beograd i Slovensko narodno gledališče Ljubljana) i iz inostranstva (Ansambl Operskih solista - Rim, Bečka opereta, Narodna opera iz Plovdiva i Opera iz Modene). U Sarajevskoj operi pjevali su i najpoznatiji svjetski operni pjevači Luciano Pavarotti, Mirella Freni i drugi. Veoma su značajna gostovanja ansambla Opere Narodnog pozorišta po unutrašnjosti Bosne i Hercegovine gdje je zabilježeno 406 gostovanja u 32 grada. Ostvareno je i 117 gostovanja u 11 današnjih država, odnosno u 36 gradova. Prema publikaciji Sarajevska opera 1946. - 2006., tokom 60 godina postojanja Sarajevske opere izvedeno je 180 premijernih predstava, računajući i obnove. Premijerno je izvedeno 108 opera i više koncerata sa arijama iz raznih opera. Od autora, Verdi je sa 27 premijera na prvom mjestu, slijedi Puccini sa21, Mozart sa 11, Donizeti sa10, Rossini sa 6, te Bizet, Gotovac, Mascagi i Smetana sa po 5 premijera. Prema nepotpunoj evidenciji, u Sarajevskoj operi na premijerama solisti su otpjevali 1686 uloga. Na premijerama je bilo angažirano ukupno 74 solista, 27 dirigenata, 11 koncert-majstora, 11 korepetitora, 43 režisera, 44 scenografa, 27 kostimografa, 11 koreografa i 33 glumca. U istom razdoblju u Sarajevu su gostovala 402 operna umjetnika.
CONCACAF
Klupska rang lista
Ažurirano: [http://www.iffhs.de/cwr-may-2014/ 31. maj 2014.]
Nekodirajuća RNK
Trans-djelujuća nkRNK
U viših eukariota ekspresiju gena reguliraju mikroRNK. Jedna miRNK može smanjiti nivo ekspresije stotina gena. Mehanizam kojim uspijevaju miRNK molekule da se tako ponašaju je putem parcijalne komplementarnosti jedne ili više RNK (iRNK) molekula, uglavnom u 3 'UTR. Glavna funkcija miRNA je da reguliraju ekspresiju gena.
CONCACAF
CONMEBOL takmičenja u kojima učestvuje i CONCACAF konfederacija
Klubovi
Nekodirajuća RNK
Otkriće i historija
Nukleinske kiseline su prvootkrivene 1868. (Friedrich Miescher), a 1939. RNK je  implicitno pomenuta u  biosintezi proteina. Dvije decenije poslije, Francis Crick je predvidio a funkcijsku komonentu  RNK  sa medijacijom  translacijom;  rezonirao je da je RNK pogodnija za sparivanje baza sa  iRNK  transkriptom nego čisti  polipeptid.
CONCACAF
CONCACAF Gold kup
Pobjednici dva uzastopna Gold kupa (na primjer, pobjednici prvenstava 2013. i 2015. godine) razigravaju jednan protiv drugog za određivanje učesnika na Kupu konfederacija. Ako isti tim osvoji Gold kup dva puta uzastopno tad neće biti razigravanja za Kup konfederacija.
Sarajevska opera
Sarajevska opera do završetka Drugog svjetskog rata
Već u sezoni 1922.- 1923., kada je za kapelnika postavljen František Franjo Matějovský u re­pertoar su počela da se uvode i djela sa lokalnom tematikom. On je prvi komponovao komade s pjevanjem iz bosanskohercegovačkog života, a među njima se naročito isticala Aiša od Svetozara Ćorovića koja se od premijere 1923. pa do ratnih godina stalno nalazila na repertoaru. Osnovan je i profesionalni hor, u početku sa svega osamnaest članova, ali njihovo sudjelovanje je bilo neophodno u raznim mu­zičko-scenskim i dramskim komadima. Kasnije je muziku za komade s pjevanjem za sarajevsko Narodno pozorište pisao Beluš Jungić, njegov dugogodišnji kapelnik i istaknuta ličnost muzičkog života Sa­rajeva između dva rata. Jungićeva muzika za Almasu na tekst Jovana Palavestre predstavlja prvi komad s pjevanjem jednog bo­sanskohercegovačkog autora. Osnivanje operete u sezoni 1923. - 1924., imalo je svoj zna­čaj za razvoj muzičkog života u Sarajevu. Uprava pozo­rišta željela je da sa ovim muzičko-scenskim žanrom privuče što veći broj publike rješavajući time i svoje teško finansijsko stanje. Broj operetskih pre­mijera je rastao iz sezone u sezonu. Pred kraj Drugog svjetskog rata došlo je u sarajevskom Narodnom po­zorištu do još jednog pokušaja da se opere izvode oslanjajući se na vlastite snage. U oktobru 1944. godine prikazana je Verdijeva La Traviata, a u januaru 1945. godine Puccinijeva Madame Butterfly. To je bio ujedno završetak ovog historijskog perioda Sarajevske opere.
CONCACAF
Rukovodstvo
Prvi predsjednik CONCACAF konfederacije je bio Kostarikanac Ramón Coll Jaumet. Nadzirao je spajanja između NFC-a i CCCF-a. Naslijedio ga je Meksikanac Joaquín Soria Terrazas 1969. godine koji je bio predsjednik 21 godinu.
Njegov nasljednik Jack Warner također je predsjedavao CONCACAF-om 21 godinu. Warner je suspendiran za vrijeme presjedavanja 30. maja 2011. godine, zbog njegovih opružbi za korupciju.
Nekodirajuća RNK
Geni nekodirajuće RNK uključuju  visoko rasprostranjene i funkcijski važne RNK molekule,  kao što su transfer RNK (tRNK) i ribosomna RNK (rRNK), kao i RNK poput snoRNK, mikroRNK, mala interferirajuća RNK (inRNK), PIWI interagujuća RNK (piRNK)  i duge nekodirajuće RNK (nkRNK), koje obuhvataju primjere poput Xist-a i HOTAIR-a. Broj ncRNA molekula koje su kodirane unutar ljudskog genoma nije poznat, međutim nedavne transkriptomske i bioinformatičke studije sugeriraju postojanje hiljada takvih (ncRNK) molekula.
Sarajevska opera
Sarajevska opera do 1992. godine
Službeni datum početka rada Sarajevske opere smatra se 9. 11. 1946. godine kada je u Sarajevu održana premijera opere Prodana nevjesta B. Smetane iako je prva izvedba opere bila 1. 3. 1946., jednočinka opera U zdencu Vilema Blodeka s dirigentom Konstantinom Bernhardom. Prvi ansambl solista sarajevske Opere popunjen je dijelom pjevačima iz hora Narodnog pozorišta Sarajevo, ali ipak većim dijelom dolaskom solista iz drugih centara, naročito iz Osijeka, Zagreba i Beograda. Navedeni solisti bit će nosioci repertoara Sarajevske opere u prvih pet do deset godina, a neki od njih i znatno duže. Prvi direktor Opere bio je Cvjetko Rihtman i to od 1946. do 1947. Vršilac dužnosti direktora Opere u periodu od maja 1947. do septembra 1948. bio je Nika Milićević (ujedno i upravnik pozorišta), a ovu dužnost su obavljali i Rudolf Ertl i Dragutin Fijala. Tihomir Mirić će funkciju direktora Opere obavljati sve do 31. 12. 1973.
Nekodirajuća RNK
Biološka uloga nkRNK
Nekodirajuće RNK obuhvataju nekoliko grupa i uključene suu mnoge ćelijske procese. Rasponi njihovod djelovanja su od ključnog značaja za održavanje konzerviranosti u svim ili većini ćelijskih životnih aktivnosti  specifičnih ncRNAs za jednu ili nekoliko blisko srodnih vrsta. Šta više, konzervirane ncRNK se smatraju  molekulskim fosilima ili relikvija iz LUCA i   hipoteze o RNK porijeklu živog svijeta. Njihove sadašnje uloge uglavnom ostaju u regulaciji protoka informacija iz DNK do proteina.
nkRNK u preradi RNK
thumb|left|Electronsko-mikroscopski snimak kvaščevog [[splajsososoma. Označeni dio kompleksa je ustvari  nkRNK.]] U eukariota u splajsosomu se obavljaju  reakcije prerade RNK, koje su  bitne za uklanjanje intronskih  sekvenci, a ovaj proces je potreban  za formiranje zrelih molekula iRNK. U splajsosomu je drugi  RNK-proteinski kompleks (RNP)  često poznat kao snRNP ili tro-snRNP. Postoje dva različita oblika splajsososoma, glavni i sporedni. Komponente nkRNK glavnih splajsosoma su U1, U2, U4, U5 i U6. Komponente nkRNK nezrelih splajsososoma su U11, U12, U5, U4atac i U6atac. Druga grupa introna mogu katalizirati svoje razmake iz transkripata domaćina pa se nazivaju samopreradnom RNK. Postoje dvije glavne grupe samoprerađujuće RNK:
CONCACAF
CONCACAF Gold kup
CONCACAF Gold kup je glavno nogometno takmičenje muških nacionalnih ekipa CONCACAF konfederacije. Gold kup je perjanica svih takmičenja i veoma je značajan dio prihoda konfederacije.
Nekodirajuća RNK
Trans-djelujuća nkRNK
Druga bakterijska nkRNK, OxyS RNK potiskuje translaciju  vezivanjem za Shine-Dalgarno sekvence vremenski ograničenih  ribosomskih veza. Kod Escherichia coli OxyS RNK je inducirana u odgovoru na oksidacijski stres.
nkRNK u replikaciji DNK
thumb|350px| [[TRIM21|Ro autoantigenski protein (bijelo) veže kraj dvolančane  Y RNK (crveno) i jednolančanu  RNK (plavo). (PDB: 1YVP) ). ]] Y RNK su matične petlje koje su potrebne za replikaciju DNK, putem interakcije sa hromatinom i  inicijacije  proteina (uključujući  kompleks prepoznavanja porijekla). One su također komponente  Ro60 ribonukleoproteinskih čestica, koje su cilj autoimunih  antitijela kod pacijenata koje pogađa sistemski lupus erythematosus.
Trans-djelujuća nkRNK
B2 RNK je mala nekodirajuća RNK, transkript polimeraze III,  koji potiskuje transkripciju iRNK u odgovoru na šok zagrijavanja u ćelijama miša. B2 RNK inhibira transkripciju vezanja za jezgro Pol II. Kroz ovu interakciju, B2 RNK okuplja u preinicijacijski kompleks promotora i blokira sintezu RNK.
Sarajevska opera
Sarajevska opera do 1992. godine
Prvi dirigenti Sarajevske opere bili su Konstantin Bernhard (dirigovao od 1946. do 1949., a nakon toga odlazi u Švicarsku), Ivan Štajcer (dirigovao od 1948. do 1974.), Mladen Pozajić (dirigovao od 1948. do 1964.), Boris Papandopulo (dirigovao od 1950. do 1952.) i Radivoje Spasić (dirigovao od 1955. do 1965.). Povremeno je dirigovao i Mladen Stahuljak koji je inače bio angažovan kao dirigent hora (djelovao u Sarajevskoj operi od 1954. do 1970.). U prvoj opernoj sezoni (1946. - 1947.) predstave je režirao Rudolf Ertl. U naredne četiri sezone opere režiraju isključivo gostujući reditelji. Od 1951. do 1971. predstave je uglavnom režirao Jurislav Korenić. Od 1956. počinje režirati Drago Fišer koji će biti reditelj najvećeg dijela predstava sve do 1992. godine. Scenografiju je u prvoj opernoj sezoni (1946. - 1947.) postavio poznati sarajevski slikar Roman Petrović. U slijedećoj sezoni scenografije je radio Vladimir Žedrinski, a u narednih pet sezona scenografije su djelo gostujućih scenografa. Od sezone 1952. scenografiju počinju raditi Veselin Badrov i Strahinja Petrović. Ova dva umjetnika bit će autori najvećeg dijela scenografija sve do 1980-ih godina.
Nekodirajuća RNK
nkRNK u regulaciji gena
Ekspresija gena mnogih hiljada gena je  regulirana preko  nkRNK. Ova regulacija se može javljati trans ili cis poziciji. U porastu su podaci o specijalnom tipu nkRNK zvanih pojačivač RNK, koji se transkribiraju  iz odgovarajuće  regije gena, djelujući na promociji ekspresije gena.
Trans-djelujuća nkRNK
Nedavna istraživanja su pokazala da sam čin transkripcije sekvence nkRNK može imati uticaj na ekspresiju gena. Za transkripciju transkripciju nkRNA i preuređenje   hromatina u Schizosaccharomyces pombe potrebna je  RNK polimeraza II. Hromatin se postepeno pretvara u otvorenu konfiguraciju, kao prepis nekoliko vrsta nkRNK.
Cis-djelujuća nkRNK
RNK vodeće sekvencesu nađene uzvodno od prvog gena aminokiselinskih biosintetskih operona. Ovi RNK elementi jedne od dvije moguće regije kodiraju vrlo kratke peptidne sekvence koje su bogate u krajnjim proizvodima aminokiselina operona. Kada postoji viša k regulatornih aminokiselina  u ribosomu, strukture terminatora oblikuju kretanje preko  vodećg transkripta da se ne ometaju. Kada postoji nedostatak odgovonih tRNK regulatornih  aminokiselina,   ribosomu translacija  vodećih peptidnih lanaca  formiraju  antiterminatorske  strukture. To omogućava RNK polimerazi da transkribira operon. Poznate vodeće RNK su vodeći operon histidina, leucina, treonina i triptofanski  lider operon. Elementi odgovora na željezo (IRE)  vežu  odgovarajući proteien elementa odgovora na željezo (IRP). IRE je nađen u UTR različitih  iRNK, čiji su producti are uključeni u metabolizam željeza. Kada je niska koncentracija željeza, IRP vežu feritin iRNK IRE, što vodi u represiju translacije.
Unutrašnja ribosomska ulazna mjesta (IRES) su RNK strukture koje pokreću translacijsku inicijaciju u sredini  sekvence iRNK, kao dijela procesa  sinteze proteina.
Otkriće i historija
thumb|300px|Djetelinasta struktura kvaščeve [[tRNKPhe (inset) i 3D struktura određenja analizom putem X-zračenja]]
Sarajevska opera
Sarajevska opera do završetka Drugog svjetskog rata
Operni život u Sarajevu u prvim godinama rada Narodnog pozorišta uglavnom se svodio na izvođenje takozvanih komada s pjevanjem i na gostovanja opernih kuća iz Osijeka, Zagreba, Beograda, Ljubljane i Beča. Prema monografiji Narodno pozorište Sarajevo 1921.-1971. prva operna predstava u Narodnom pozorištu u Sarajevu bila je opera Porin (3.6.1922.) u izvedbi Opere iz Osijeka. Prva muzička djela u vlastitoj izvedbi u sarajevskom pozorištu bili su komadi s pjevanjem, jedna vrsta nacionalnog "Singspiela", a koji se u Bosni i Hercegovini intenzivno njegovao do početka Drugog svjetskog rata. Uprave sarajevskog Narodnog pozorišta davale su ovim komadima vidno mjesto u repertoaru, jer su oni privlačili publiku u većem broju nego dramska djela. Radi sudjelovanja u izvođenju muzike osnovan je već u sezoni 1921. - 1922. godine pozorišni orkestar, pa iako skromnih mogućnosti, to je ipak bio prvi veći instrumentalni sastav koji je djelovao u Sarajevu na profesionalnoj osnovi. U početku su izvođeni komadi s pjevanjem poznati po uspjesima postignutim u drugim centrima, naročito Beo­gradu.
Nekodirajuća RNK
Trans-djelujuća nkRNK
Bakterijski ncRNK, 6S RNK, posebno ona koja je povezana  sa RNK polimeraznim  holoenzimom sadrži sigma70 faktor specifičnost. Ova interakcija potiskuje ispoljavanje sigma70 zavisnog promotora u stacionarnoj  fazi rasta kolonije bakterija.
CONCACAF
Rukovodstvo
20. juna 2011. godine, Jack Warner je podnio ostavku na predsjedavanje CONCACAF-om i povukao se sa svih učešća u nogometu zbog osvrta istrage o korupciji 10 maja 2011. i sastanka sa nogometnim savezom Kariba. Potpredsjednik konfederacije Alfredo Hawit je obnašao predpredsjeničku dužnost do maja 2012. godine.
CONCACAF Gold kup
Gold kup određuje regionalnog prvaka Sjeverne, Srednje Amerike i Kariba. Turnir se održava svake druge godine. Dvanaest ekipa bori se za Gold kup - tri iz Sjeverne Amerike, pet iz Centralne Amerike i četiri iz Kariba. Centralno-američke ekipe se kvalificiraju kroz takmičenje Copa Centroamericana, dok se ekipe sa Kariba kvalificiraju na prvenstvo preko takmičenja Kup Kariba.
Nekodirajuća RNK
Cis-djelujuća nkRNK
Brojne nKRNK su su smještene  u  5' UTRi (netranslatiranim regijama) protein kodirajućih gena i na različite način  utiču na njihovu ekspresiju. Primjerice, riboswitch može direktno vezati male ciljne molekule; vezanje za njih utiče na  aktivnost gena.
Trans-djelujuća nkRNK
Također se pokazalo da   nkRNK RNKaza P utiče i na ekspresiju gena. U ljudskom jedru RNKaza P je potrebna za normalnu i efikasnu transkripciju raznih nkRNK transkribovanih  RNK polimerazom III. To uključuje tRNK, 5S rRNK, SRP RNK i U6 snRNK gene. RNaza P obavlja svoju ulogu u transkripciji putem sudjejstva sa Pol III i hromatinski aktivnog tRNK i 5S rRNK gena. To je pokazalo da 7SK RNK, nkRNK metazoa, djeluje kao negativni regulator RNK polimeraze II faktora elongacije P-TEFb i da je ta aktivnost je pod uticajem puteva koji su odgovor na stres.
Sarajevska opera
Sarajevska opera od 1992. do danas
Održane su tri praizvedbe bosanskohercegovačkih autora: Horozićevih opera Hasanaginica (18.3.2000.) i Aska i vuk (2.3.2003.), te Čavlovićeva Srebreničanke (15.10.2004.). Nosioci repertoara bili su prvaci Sarajevske opere Amila Bakšić, Ivica Šarić i Margit Tomik. Pored njih u ovom periodu kao solisti nastupali su Dušan Bugarin, Denis Isaković, Adema Pljevljak, Mladen Urlić, Mirza Alijagić, Sanela Redžepagić, Abdulah Beganović i Lejla Jusić. U ovom periodu solistički ansambl nije bio kompletiran pa su angažirani i poznati gostujući operni pjevači: Krunoslav Cigoj, Valentin Enčev, Sandra Bagarić i drugi. U periodu od 1996. do 2006. dirigenti su bili Stefano Pellegrino, Teodor Romanić, Darjana Blaće, Ognjen Bomoštar, Tomislav Fačini, Miroslav Homen, Julio Marić, Emir Nuhanović, Josip Šego, Vjekoslav Šutej, Mladen Tarbuk, Petr Vandilovski i Dario Vučić. U ovom periodu najviše predstava režirali su Krunoslav Cigoj (8 premijera), Ozren Prohić (5 premijera) i Dušan Bugarin (3 premijere). Pored njih režiseri su bili: Gojko Bjelac, Sulejman Kupusović, Dino Mustafić, Petar Selem, Vlado Štefančić i Giampaolo Zennaro. Prva poslijeratna direktorica Opere bila je Paša Gackić (od 15. 7. 1995. do 1999.), a nakon nje direktor Opere postaje Ivica Šarić (od 1999. do 2003.). Nakon 2003. ova funkcija dobila je naziv Umjetnički voditelj Opere pa su tu funkciju obavljali Dževad Šabanagić (od 2003. do 2006.) i Amila Bakšić od 2006. do danas.
U proljeće 1992. godine slijedi prekid prouzrokovan ratom, koji će trajati sve do proljeća 1996. godine. U zgradu Narodnog pozorišta moglo se ući tek početkom 1994. godine, pa se počelo sa konkretnim izvođenjima arija i dueta uz klavirsku pratnju, poslije uz suradnju orkestra, pa sve do prvih premijera. Prva premijera nakon rata bila je 19. 4. 1996. kada je izvedena Mozartova opera Bastien i Bastiena. Ipak obnovljena Opera službeno je počela s radom 19. 5. 1996. premijerom opere Služavka gospodarica italijanskog kompozitora Giovannija Battiste Pergolesija. U narednim sezonama Sarajevska opera počinje s obnovom repertoara. Od sezone 1996/97. na programu je najmanje jedna premijera tako da su premijerno izvedene: u sezoni 1996/97. Tosca i koncert Requiem; u sezoni 1997/98. koncert Stabat mater i Trubadur; 1998/99. Cavalleria rusticana; 1999/00. Hasanaginica i Vesela udovica; 2000/01. Bal pod maskama; 2001/02. Tosca; 2002/03. Kneginja čardaša i Aska i  vuk;  2003/04 Figarova ženidba, Koncert - Verdi, Nabucco i Ero s onoga svijeta; 2004/05. Srebreničanke, koncert Muzika na vodi, Tosca i Seviljski berberin; 2005/06. Šišmiš i Nikola Šubić Zrinjski.
Sarajevska opera do 1992. godine
Osnivanje Opere u Sarajevu vezuje se za djelovanje Centralne pozorišne grupe Bosne i Hercegovine (CPG) koja je u okviru NOVJ osnovana u Sanici sredinom 1944. godine iz redova talentovanih boraca jedinica Narodnooslobodilačke vojske koje su djelovale na teritoriji BiH sa zadatkom da "širi revolucionarnu misao i kulturu umjetnič­kom riječi i pjesmom". Idejni program i politika grupe formirali su se u političkom aktivu u kojem je pored ostalog bila redakcija Oslobođenja i umjetnički rukovodioci grupe. Najodgovorniji članovi toga aktiva bili su Nika Milićević, Skender Kulenović, Eli Finci, a povremeno i Avdo Humo. Od članova Pozorišne grupe u radu aktiva su sudjelovali Vera Crvenčanin, Ljudevit Crnobori i Nikola Žanetić. Cilj dje­lovanja CPG bio je da se poslije oslobođenja, koje je već bilo na pomolu, od Sarajeva stvo­ri kulturni centar sličan Beogradu, Zagrebu, Ljubljani, s najvišim školskim i umjetničkim ustanovama među kojima je i Opera.
Receptori spregnuti sa G-proteinom
Vezanje liganda
Dok se kod drugih receptorskih tipova ligandi uglavnom vežu sa vanjske strane membrane, GPCR ligandi se većinom vežu unutar transmembranskog domena. Specijalni slučaj su proteazom-aktivirani receptori, koje aktivira odsjecanje dijela njihovog vanćelijskog domena.
Konformacijske promjene
Transdukcija signala kroz membranu, preko receptora, nije potpuno razjašnjena. Poznato je da je neaktivni G-protein vezan za receptor u njegovom neaktivnom stanju. Nakon vezanja liganda, receptor mijenja konformaciju i tako mehanički aktivira G protein, koji se odvaja od receptora. Zatim receptor može ili da aktivira još jedan G protein, ili da se vrati u neaktivno stanje. Iako je ovo objašnjenje suviše pojednostavljeno, ono dovoljno ilustrira sveukupni set akcija. Smatra se da je molekula receptora u konformacijskoj ravnoteži između aktivnih i neaktivnih biofizičkih stanja. Vezanje liganda za receptor može ravnotežu pomjeriti ka aktivnom stanju receptora. Postoje tri tipa liganda:
G-proteinski ciklus aktivacije/deaktivacije
Kada je receptor neaktivan, GEF domen može biti vezan za jednu također neaktivnu α-podjedinicu heterotrimernog G-proteina. G-proteini su trimeri α, β i γ podjedinica (poznatih kao Gα, Gβ i Gγ) koje su neaktivne ako su povratno vezane za Guanozin-difosfat (GDP) (ili alternativno, bez guaninskog nukleotida). One su aktivne kada su vezane za Guanozin-trifosfat (GTP). Nakon aktivacije receptora, GEF domen alosterno aktivira G-protein, putem razmjene molekula GDP za GTP na G-protein α-podjedinici. Ćelije održavaju odnos 10:1 citosolnog GTP:GDP, tako da je obezbijeđena razmjena za GTP. Podjedinice G-proteina se postepeno odvajaju od receptora, kao i međusobno, da bi proizvele Gα-GTP monomer, čvrsto interagujući Gβγ dimere, koji su tada slobodni za moduliranje aktivnosti drugih intracelularnih proteina. Do kog stupnja može da dođe do njihove difuzije, međutim, je ograničeno Gα palmitoilacijom i prisustvom glikozil-fosfatidilinozitol (GPI) molekula kovalentno dodatih na Gγ C-kraju. Fosfatidilinozitolni dio GPI molekula sadrži dvije hidrofobne acil grupe koje učvršćuju GPI-vezane proteine (npr. Gβγ) za membranu plazme, i isto tako u određenoj meri, za lokalni lipidni splav. (Uporediti sa uticajem palmitoilacije na GPCR lokalizaciju, što je gore raspravljano).
Fosforilacija posredstvom GRK kinaza
Fosforilacija receptora može izazvati dvije posljedice:
Mehanizmi terminacije GPCR signala
Kao što je gore razrađeno, G-proteini mogu prekinuti sopstvenu aktivaciju posredstvom njihovog unutrašnjeg GTP→GDP hidroliznog djejstva. Međutim, ta reakcija teče malom brzinom (≈0,02 puta/sekundi), tako da je bez drugih faktora potrebno oko 50 sekundi da se jedan G-protein deaktivira. Postoji oko 30 izoformi RGS proteina, koj u vezi sa Gα, putem njihovog GAP domena, ubrzavaju hidrolizu na oko ≈30 puta/sekundi. Ovo povećanje brzine od oko 1.500 puta, omogućava ćeliji brzi odgovor na spoljašnje signale i proizvodi prostornu rezoluciju usljed ograničene količine sekundarnog glasnika koja se može generirati, kao i ograničenog rastojanja, na koje se G-protein može pomjeriti raspršavanjem tokom 0,03 sekunde. RGS proteini su uglavnom nespecifični u njihovoj sposobnosti da aktiviraju G proteine. Izbor RGS proteina koji učestvuje u datom signalnom putu prvenstveno zavisi od tipa tkiva i GPCR receptora. RGS proteini imaju dodatnu funkciju u povećanju brzine razmjene GTP-GDP na GPCR receptorima. Prema tome, oni djeluju poput GEF-a, čime dodatno doprinose povećanju rezolucije GPCR signalizacije.
GPCR receptori također mogu proizvediti homolognu desenzitizaciju. Do toga može doći na slijedeće načine:
Strukturno-funkcijski odnosi
GPCR receptori odgovaraju na vanćelijske signale koji su posredovani velikim brojem različitih agonista, od proteina do biogenih amina i protona. Svi oni prenose signal putem mehanizma G-proteinske sprege. To omogućava faktor razmjene guanin-nukleotida (GEF) – domen koji je formiran kombinacijom unutarćelijskih petlji IL-2, IL-3 i obližnjih aminokiselinskih ostataka TM heliksa.
Mehanizam
G protein-spregnuti receptor se aktivira spoljašnjim signalom u vidu liganda ili nekog drugog signalnog posrednika. To uzrokuje konformacijsku promjenu receptora, pa dolazi do aktivacije G-proteina. Dalji efekt zavisi od tipa G-proteina.
GPCR signalizacija
Ako aktivni receptor dođe u kontakt sa G-proteinom, on ga može aktivirati. Postoje dokazi da su receptori i G proteini zapravo pre-spregnuti. Naprimjer, vezanje G proteina za receptore ima uticaj na afinitet receptora za ligande. Aktivirani G proteini su vezani za GTP.
Fiziološka uloga
GPCR receptori učestvuju u širokom varijetetu fizioloških procesa. Primeri tih fizioloških uloga su:
Porijeklo i diversifikacija superfamilije
Prenos signala koji je posredovan GPCR superfamilijom datira iz razdoblja pojave prvih oblika višećelijskih organizama. Nedavna istraživanja su pokazala da su GPCR receptori, koji slični receptorima sisara prisutni u carstvu gljiva i da se mogu klasificirati na osnovu GRAFS sistema koji počiva na obilježjima GPCR. Identifikacija članova superfamilije širom eukariotskog domena i upoređivanje specifičnih motiva je sugeriralo zaključak da GPCR superfamilija ima zajedničko porijeklo. Na osnovu analize karakterističnih motiva, slijedi da su tri, od pet, GRAFS familija (rodopsinska, adheziona i uvojita), evoluirale iz oblika u kojima je i Dictyostelium discoideum. sa cAMP receptorima, prije razdvajanja valjkasti crvi (nematode).
Dictyostelium discoideum
Kod organizma Dictyostelium discoideum je nedavno bio identificiran novi GPCR, koji sadrži lipidno kinazni domen. On regulira iskaztivanja ćelijske gustine.
GPCR signalizacija
Adenilat ciklaze, od kojih je kod ljudi poznato 9 formi koje su vezane za membranu i jedna citosolna forma, mogu također biti aktivirane ili inhibirane na druge načine, naprimjer putem vezivanja Ca2+/kalmodulina. Ovo može promijeniti aktivnost tih enzima na aditivan ili sinergistički način, uporedo sa G proteinima.
Mehanizmi terminacije GPCR signala
Nakon vezivanja β-arestina za GPCR, on podliježe konformacijskoj promjeni koja mu omogućava da bude osnovni protein adapterskog kompleksa pod nazivom AP-2, a koji može da uključiti protein klatrin. Ako dovoljan broj receptora u datoj lokalnoj oblasti, na ovaj način aktivira klatrin, oni formiraju agregate i membrana se deformira ka unutrašnjosti ćelije, što je rezultat interakcije između molekula klatrina u procesu opsonizacije. Kad je udubljenje jednom formirano, ćelijska membrana, pod uticajem dva druga proteina zvana amfifizin i dinamin, formira endocitoznu vezikulu. Zatim se adapterske molekule i klatrin razdvajaju, a receptor se vraća u proteinsku membranu ili se razlaže u lizosomima.
GPCR signalizacija
GPCR aktivirani signalni putevi su ograničeni primarnom sekvencom i tercijarnom strukturom GPCR receptora. Nezamjenljivo su određene specifičnom konformacijom koja je stabilizirana datim ligandom, kao i dostupnošću transduktorskih molekula. Smatra se da GPCR receptori koriste dva primarna tipa transduktora: G-proteine i β-arestine. Pošto β-arestini imaju visok afinitet za fosforiliranu formu većine GPCR receptora, najveći dio prenosa signala je nezaobilazno zavisan od G-proteinske aktivacije. Međutim, tu nema G-protein nezavisnog prijenosa signala, jer uvijek postoji mogućnost odvijanja oba tipa interakcija.
Klasifikacija
Ljudski genom kodira skoro 1.000 G protein-spregnutih receptora, od kojih oko 350 detektira hormone, faktora rasta i druge endogene ligande. Približno oko 150 GPCR receptora ljudskog genoma nema poznatu funkciju. Za predviđanje tih odnosa, postoji više bioinformatičkih metoda GPCR funkcije, kao i za njihovu klasifikaciju prema aminokiselinskoj sekvenci. Neki od njih koriste pristup pseudo aminokiselinske kompozicije.
G-protein spregnuti receptori (GPCR) – poznati i kao sedmotransmembranski domen receptori, 7TM receptori, heptaheliksni receptori, serpentinski receptori i G protein-vezani receptori (GPLR) – su velika proteinska porodica transmembranskih receptora koji reagiraju na vanćelijske molekule i aktiviraju unutrašnje puteve transdukcije signala. Krajnji rezultat te uloge je ćelijski odgovor. G protein spregnuti receptori su prisutni samo kod eukariota, uključujući kvasac, hoanoflagelate i životinje. Ligandi koji se vežu i aktiviraju ove receptore su: fotosenzitivni spojevi, mirisi, feromoni, hormoni i neurotransmiteri. Oni, po veličini, variraju od malih molekula do peptida i velikih proteina. G protein spregnuti receptori imaju učešća u mnogim bolestima i pa su zato biološka meta za preko 30% svih modernih lijekova. Brajan Kobilka i Robert Lefkovic‎ su 2012. dobili Nobelovu nagradu za hemiju za rad koji je bio „presudan za razumijevanje načina na koji funkcioniraju G protein spregnuti receptori“.
G-proteinski ciklus aktivacije/deaktivacije
Budući da Gα takođe ima sposobnost spore GTP→GDP hidrolize, neaktivna forma α-podjedinice (Gα-GDP) se vremenom regenerira, čime se omogućava reasocijacija sa Gβγ dimerom i formiranje “odmarajućeg” G-proteina, koji se ponovo može vezati za GPCR i čeka na aktivaciju. Brzina GTP hidrolize je često povećana akcijama jedne druge familije alosterno moduliranih proteina, zvanih regulatori G-protein signalizacije ili RGS proteini. Oni su tip aktivirajućeg proteina GTPaze ili GAP. Poznato je da mnogi od primarnih efektorskih proteina (npr. adenilat ciklaze), koji postaju aktivirani/deaktivirani nakon interakcije sa Gα-GTP, također imaju akti vnost GAP-a. Na taj način, čak i u ovoj ranoj fazi procesa, GPCR-inicirana signalizacija je sposobna za samo-okončanje.
Oligomeracija receptora
Uloga dimerizacije u GPCR ontogenezi ne isključuje mogućnost da onda kada jednom receptor dosegne ćelijsku površinu, njegovo oligomerno stanje ne može biti dinamički regulirano ligandom. Eksperimenti koji su zasnovani na Fluorescentno-rezonantnom energetskom transferu (FRET) i bioluminescentnom energetskom transferu (BRET) su pokazali da mnogi GPCR receptori postoje kao oligomeri ili su bar u blisko pakovanim klasterima, u membranama živih ćelija. Međutim, oni su samo marginalno doprinijeli poboljšanju razumijevanja funkcijske relevantnosti. Pošto većina tih studija pokazuje da vezanje agonista ne proizvodi znatnu promjenu optičkog signala, može se zaključiti da su GPCR receptori konstitucijski dimeri i da se takva supramolekulska organizacija ne sprečava stanjem aktivacije proteina. Iz brojnih FRET i BRET mjerenja proizilazi da nema povećanja udjela, niti do razgradnje dimernog stanja, te da dimeri nisu neohodni za receptorski posredovanu aktivaciju G proteina. Alternativna interpretacija je da nema dokaza koji bi potvrdiliu da dimerni GPCR receptori nisu jednokratne strukture za ostvarivanje produktivne interakcije sa G proteinskim heterotrimerom. Strukturni i biohemijski dokazi sugeriraju da vezivna površina G proteinskog trimera može ući u interakciju sa dimernim GPCR receptorom, mada se neka zapažanja mogu interpretirati kao indikacija da citosolni region monomernog GPCR receptora podleže znatnim konformacionim promenama nakon interakcije sa G proteinom. Nedavno je u elegantnim eksperimentima, koji su uključivali kombinacije masene spektrometrije, nakon hemijskog povezivanja i neutronskog rasipanja u rastvoru, nedvosmileno pokazano da je kompleks između prečišćenog, aktiviranog leukotrienskog B4 receptora BLT1 i Giα2β1γ2 pentamerni sklop jednog dimernog receptora i heterotrimernog G proteina.
Struktura receptora
GPCR receptori su integralni membranski proteini koji imaju sedam transmembranskih domena ili transmembranskih heliksa. Vanćelijski dijelovi receptora mogu biti glikozilirani. Te vanćelijke petlje također sadrže dva visokokonzervirana cisteinska ostatka koji formiraju disulfidni most kojim se stabilizira struktura receptora. Neki od sedmotransmembranskih heliksnih proteina (kanalni rodopsin), koji podsjećaju na GPCR receptore, unutar pripadajućih proteina, mogu sadravati ionske kanale. Rani modeli strukture GPCR receptora su bili zasnovani na njihovoj slaboj analogiji sa bakteriorodopsinom, čija struktura je bila utvrđena pomoću elektronske difrakcije  i Rendgenske strukturne analize. U 2000. godini, bila je riješena prva kristalna struktura GPCR receptora sisara, goveđeg rodopsina. Dok su glavne osobine, sedmoransmembranskih heliksa očuvane, relativna orijentacija heliksa se znatno razlikuje od bakteriorodopsina. U 2007. godini je riješena prva struktura ljudskog GPCR receptora:. Ubrzo je slijedilo određivanje strukture visoke rezolucije istog receptora. Za strukturu ljudskog GPCR β2-adrenergičkog receptora, se ispostavilo da je, u pogledu relativne orijentacije sedam-transmembranskih heliksa, veoma slična goveđem rodopsinu. Međutim, konformacija druge vanćelijske petlje je potpuno drugačija nego ove dvije strukture. Kako ta petlja čini „poklopac“ vrha ligand vezujućeg mjesta, ova konformacijska razlika je dobra ilustracija poteškoća u konstruiranju homolognih modela drugih GPCR receptora, na osnovu strukture rodopsina.
Signalni put cAMP-a
Signalni put cAMP sse sastoji od pet glavnih komponenti: Stimulativni hormonski receptor (Rs) veže stimulativne signalne molekule, dok inhibitorni hormonski receptor (Ri) veže inhibitorne signalne molekule. Stimulativni regulirajući G-protein formira interakcije sa stimulativnim hormonskim receptorom, a njegove podjedinice, nakon aktivacije, mogu stimulirati aktivnost enzima ili drugi unutarćelijski metabolizam. Nasuprot tome, inhibitorni regulatorni G protein čini spregu sa inhibitornim hormonskim receptorom, a njegova α podjedinica, nakon aktivacije, može inhibirati aktivnost enzima ili drugi unutaćelijski metabolizam.
Adenilil-ciklaza je glukoprotein sa 12 transmembranskih heliksa. Ona katalizira prijelaz ATP-a u cAMP, uz pomoć kofaktora Mg2+ ili Mn2+. Nastali cAMP je sekundarni glasnik u ćelijskom metabolizmu i alosterni aktivator proteinske kinaze A.
Regulacija receptora
Receptori koji su spregnuti sa G proteinom, spodložni su desenzitaciji, ako su dugotrajno izloženi njihovom ligandu. Poznate su dvije forme desenzitizacije: Ključna reakcija ovog procesa je fosforilacija unutarćelijskog (ili citosolnog) receptorskog domena proteinskim kinazama.
Fosforilacija cAMP zavisnom proteinskom kinazom
Proteinske kinaze A (od cikličnog AMP-a zavisne proteinske kinaze) se aktiviraju signalnim lancom koji počinje od aktiviranog G proteina, uz posredovanje adenilat ciklaze i cikličnog AMP-a (cAMP-a). U mehanizmu povratne sprege, ove kinaze, nakon aktivacije, fosforiliziraju receptor. Što duže receptor ostaje aktivan, to se aktiviraju više kinaze, pa je utoliko više fosforiliziranih receptora. Kod β2-adrenoceptora, ta fosforilacija izaziva promjeni sprege, od Gs klase G-proteina do Gi klase. PKA posredovana fosforilacija može izazvati heterologno smanjenje osjetljivosti receptora.
Signalni put cAMP-a
Proteinska kinaza A je važan enzim ćelijskog metabolizma. Ima sposobnost regulacije ćelijskog metabolizma putem fosforilacije specifičnih namjenskih enzima u metaboličkom putu. Takođe može regulirati ispoljavanje specifičnih gena, ćelijsku sekreciju i membransku propustljivost. Ovaj enzim sadrži po dvije katalitske i regulacijske podjedinice. Kompleks je neaktivan u odsustvu cAMP-a, a kada se on veže za regulacijske podjedinice, mijenja se njihova konformacija i dolazi do disocijacije regulatornih podjedinica. Time se aktivira proteinska kinaza A i omogućavaju dalji biološki efekti. cAMP-fosfodiesteraza je enzim koji može da razgradi cAMP do 5'-AMP-a, čime se signal okončava.
Struktura receptora
mini| Struktura i numeracija sedam heliksa GPCR ([[Rodopsin)]]
Fosforilacija posredstvom GRK kinaza
Kinaze G protein spregnutih receptora (GRK) su proteinske kinaze koje fosforiliziraju GPCR receptore.
Primjeri
U ćelijama bubrega, za bradikinin receptor B2 je pokazano da ragira direktno sa proteinskom tirozinskom fosfatazom. Prisustvo tirozin-fosforilisane ITIM (imunoreceptor tirozin-baziranog inhibitornog motiva) sekvence u B2 receptoru je neophodno za njegovo posredovanje te interakcije i naknadno antiproliferativno djejstvo bradikinina.
Klasifikacija
Na osnovu aminokiselinske homologije i funkcionalne sličnosti, GPCR receptori se mogu svrstati u šest klasa:
Vezanje liganda
GPCR receptori obuhvataju prijemnike senzornih signalnih posrednika (npr., svjetlo i mirisne stimulatorne molekule); adenozin, bombezin, bradikinin, endotelin, γ-aminobuterna kiselina (GABA), faktor rasta hepatocita (HGF), melanokortini, neuropeptid Y, opioid peptidi, opsini, somatostatin, tahikinini, članovi familije vazoaktivnih intestinalnih peptida i vazopresin, biogeni amini (npr., dopamin, epinefrin, norepinefrin, histamin, glutamat (metabotropni efekat), glukagon, acetilholin (muskarinski efekt), i serotonin); hemokini; lipidni medijatori upale (npr., prostaglandini, prostanoidi, trombocit-aktivirajući faktor, i leukotrieni) i peptidni hormoni (npr., kalcitonin, C5a anafilatoksin, folikul-stimulirajući hormone (FSH), gonadotropin-oslobađajuće hormone (GnRH), neurokinin, tireotropin-oslobađajuće hormone (TRH), i oksitocin). GPCR receptori reagiraju na stimulanse koji još nisu bili identificirani, poznati su kao orfan receptori.
Strukturno-funkcijski odnosi
Struktura N- i C-kraja GPCR receptora, pored vezanja liganda, može imati i druge važne funkcije. Specifično, C-kraj često sadrži serin (Ser) ili treonin (Thr) ostatke koji nakon fosforilacije, povećavaju afinitet intracelularne površine za vezanje skeletalnih proteina, poznatih kao β-arestini (β-arr). Jednom vezani, β-arestini sterno sprečavaju formiranje G-proteinske sprege, i mogu uključiti druge proteine, što dovodi do stvaranja signalnih kompleksa, koji učestvuju u aktivaciji ERK signalnog puta ili receptorske endocitoze (internalizacije). Pošto se fosforilacija tih Ser i Thr ostataka često javlja usljed GPCR aktivacije, β-arr-posredovano G-protein-razdvajanje i internalizacija GPCR receptora su značajni mehanizmi smanjenja senzitivnosti (desenzitizacije).