cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metilacija DNK
U biljkama i drugim organizmima, metilacija DNK nalazi se u tri različita konteksta sekvence: CG (ili CpG), CHG ili CHH (gdje H odgovara A, T ili C). Međutim, kod sisara, metilacija DNK se gotovo isključivo nalazi u CpG dinukleotidima, pri čemu su citozini na oba lanca obično metilirani. Međutim, ne-CpG metilacija se može primijetiti u embrionskim matičnim ćelijama, a također je indicirano u nervnom razvoju. Nadalje, ne-CpG metilacija primijećena je također u hematopoetskim progenitorskim ćelijama, a dešavala se uglavnom u kontekstu CpApC sekvence.
Funkcija konzervirane metilacije DNK
Pejzaž DNK metilacije kičmenjaka je vrlo specifičan u poređenju s drugim organizmima. Kod sisara, oko 75% CpG dinukleotida je metilirano u somatskim ćelijama, a metilacija DNK pojavljuje se kao zadano stanje koje mora biti posebno isključeno iz definiranih lokacija. Nasuprot tome, genom većine biljaka, beskičmenjaka, gljiva ili protista pokazuje "mozaične" obrasce metilacije, gdje su ciljani samo specifični genomski elementi, a karakterizira ih izmjena metiliranih i nemetiliranih domena.
Visoka CpG metilacija u genomima sisara ima evolucijsku cijenu jer povećava učestalost spontanih mutacija. Gubitak amino grupa javlja se sa velikom učestalošću za citozine, s različitim posljedicama u zavisnosti od njihove metilacije. Metilirani C-ostaci se spontano deaminiraju i formiraju T-ostatke tokom vremena; stoga CpG dinukleotidi postojano deaminiraju u TpG dinukleotide, što je dokazano nedovoljnom zastupljenošću CpG dinukleotida u ljudskom genomu (javljaju se sa samo 21% očekivane učestalosti). (S druge strane, spontana deaminacija nemetiliranih C ostataka dovodi do stvaranja U ostataka, promjene koju ćelija brzo prepoznaje i popravlja.)
CpG otoci
Kod sisara, jedini izuzetak za ovo globalno smanjenje CpG nalazi se u specifičnoj kategoriji sekvenci bogatih GC i CpG koje se nazivaju CpG otoci koji su općenito nemetilirani i stoga su zadržala očekivani sadržaj CpG. CpG otoci se obično definišu kao regioni sa: 1) dužinom većom od 200 bp, 2) sadržajem G+C većim od 50%, 3) odnosom uočenog i očekivanog CpG većim od 0,6, iako se ponekad koriste i druge definicije. Isključujući ponovljene sekvence, u ljudskom genomu, postoji oko 25.000 CpG otoka od kojih je 75% manji od 850bp. Oni su glavne regulatorne jedinice i oko 50% CpG otoka nalaze se u regionima promotorskog gena, dok još 25% leži u genskim tijelima, često služeći kao alternativni promotori. Recipročno, oko 60-70% ljudskih gena ima CpG ostrvo u svom promotorskom regionu. Većina CpG otoka je konstitutivno nemetilirana i obogaćena za permisivnu hromatinska modifikaciju kao što je metilacija H3K4. U somatskim tkivima, samo 10% CpG otoka je metilirano, a većina ih je locirana u intergenskim i intragenskim regijama.
Represija CpG-gustih promotora
Metilacija DNK je vjerovatno bila prisutna u određenoj mjeri kod vrlo ranih eukariotskih predaka. U gotovo svakom analiziranom organizmu, metilacija u promotorskim regijama negativno korelira s ekspresijom gena. CpG gusti promotori aktivno transkribovanih gena nikada nisu metilirani, ali recipročno, transkripcijski tihi geni ne moraju nužno nositi metilirani promotor. Kod miševa i ljudi, oko 60-70% gena ima CpG otoke u svom promotorskom području i većina ovih CpG otoka ostaje nemetilirana, nezavisno od transkripcione aktivnosti gena, kako u diferenciranim tako i u nediferenciranim tipovima ćelija. Treba napomenuti, dok je metilacija DNK CpG ostrva nedvosmisleno povezana sa represijom transkripcije, funkcija metilacije DNK u promotorima siromašnim CG ostaje nejasna; iako postoji malo dokaza da bi mogao biti funkcionalno relevantna.
Metilacija DNK može uticati na transkripciju gena na dva načina. Prvo, sama metilacija DNK može fizički spriječiti vezivanje transkripcijskih proteina za gen, i drugo, i vjerovatno važnije, metilirana DNK može biti vezana proteinima poznatim kao metil-CpG-vezujući domen proteinima (MBD). MBD proteini zatim regrutuju dodatne proteine na lokus, kao što su histon-deacetilaza i drugi proteini remodeliranja hromstina koji mogu modifikovati histon đ, čime se formira kompaktan, neaktivan hromatin, zvani heterohromatin. Ova veza između metilacije DNK i strukture hromatina je vrlo važna. Konkretno, gubitak metil-CpG-vezulućeg proteina 2 (MeCP2) je impliciran u Rettov sindrom; metil-CpG-vezujući domen protein 2 (MBD2) posreduje u utišavanju transkripcije hipermetiliranih gena u "raku".
Ekspanzija genoma
Poznato je da je metilacija DNK prenosivih elemenata povezana sa ekspanzijom genoma. Međutim, evolucijski pokretač ekspanzije genoma ostaje nepoznat. Postoji jasna pozitivna korelacija između veličine genoma i CpG, što sugerira da je metilacija DNK prijenosnih elemenata dovela do primjetnog povećanja mase DNK.
Metilacija genskog tijela visoko transkribiranih gena
Funkcija koja se čini još konzerviranijom od utišavanja transpozona u pozitivnoj je korelaciji s ekspresijom gena. U gotovo svim vrstama kod kojih je prisutna metilacija DNK, ona je posebno obogaćena u tijelu visoko transkribiranih gena. Funkcija metilacije genskog tijela još nije dobro shvaćeno. Brojni dokazi sugeriraju da bi mogla regulisati preradu i suzbijajanje aktivnosti intragenskih transkripcijskih jedinica (kriptičkih promotora ili transpozabilnih elemenata). Metilacija genskog tijela je blisko povezana s metilacijom H3K36. Kod kvasaca i sisara, metilacija H3K36 je visoko obogaćena u tijelu visoko transkribiranih gena. Barem u kvascu, H3K36me3 regrutuje enzime kao što su histon-deacilaze za kondenzaciju hromatina i sprječavanje aktivacije kriptičnih početnih mjesta. Kod sisara, DNMT3a i DNMT3b PWWP domeni vezuju se za H3K36me3 i dva enzima se regrutuju u tijelo aktivno transkribiranih gena.
Detekcija
DNK metilacija može se otkriti pomoću sljedećih testova koji se koriste u naučnim istraživanjima:
Corbin Bleu
mini|desno|Corbin Bleu Corbin Bleu Rivers „Corbin Bleu“ (21. februar 1989 u Brooklynu, New York City) jeste američki pjevač i glumac.
Kokoška
Domaća kokoška ili kokoš (Gallus gallus domesticus) je uzgojni, odomaćeni oblik divlje kokoške, vrste porijeklom iz Jugoistočne Azije. Pripada porodici Phasianidae iz reda Galliformes.
Kao domaća životinja, domaća kokoška ili kako ju se češće zove, kokoška je uzgojena u velikom broju najrazličitijih oblika, obilježja i varijacija boja. Trenutno evropski standardi pasmina domaćih kokoši prihvataju više od 180 poznatih pasmina. U svijetu se uzgaja još daleko veći broj pasmina. Postoje i različite boje jaja, kao na primjer bijela, smeđa, zelena, crvena...
U komercijalnoj proizvodnji mesa i jaja koriste se najčešće hibridne pasmine.
Izgled
Kao kod većine vrsta kokoški, i kod domaćih je izražen spolni dimorfizam. Posebno obilježje cijelog roda Gallus pa tako i domaćih kokoši je crvena krijesta koja može biti različitih oblika. To je mesnata izraslina na vrhu glave ptica ovog roda koju imaju oba spola, no kod mužjaka je uvijek veća, a obilježava ga i rep u obliku srpa.
Donji dio noge je najčešće bez perja, no postoje i pasmine kod kojih i na tom dijelu nogu raste perje, sve do perja na prstima. Stopalo im je u pravilu anizodaktilno, što znači da imaju 4 prsta, tri okrenuta prema naprijed, a jedan prema nazag. No, postoje i pasmine s pet prstiju, kod njih su prema nazad okrenuta dva prsta.
Odrasli pijetlovi imaju i "stražnji prst", često nazvan i ostruga ili mamuza. Pijetlovi ga koriste kao oružje u napadu na konkurenta. Ta mamuza neprekidno raste, i kod starijih pijetlova može biti prilično duga i šiljata, može služiti i za određivanje starosti životinje.
Glasanje, "kukurikanje", pijetao koristi kao zvučno obilježavanje vlastitog teritorija. Obično se javlja u svitanje, oko podneva i u sumrak. U doba antike kukurikanje je služilo i kao oznaka doba dana, iako pijetlovi mogu kukurikati u svako doba dana.
Oči su im postavljene postrano na glavi, pa ne vide prostorno. Zbog toga, da bi dobro vidjele svoju okolinu, prisiljene su na brzo kretanje glave lijevo-desno, kako bi vidjele s oba oka.
Ponašanje
mini|Jednodnevno pile U prirodnom okolišu kokoši jedu sjemenke, gliste, insekte pa čak i miševe. Dok traže hranu, kokoši se rado zadržavaju u okolišu u kojem postoji mogućnost sakrivanja. Tvrdu hranu u želucu usitnjavaju gastroliti.
Domaće kokoške mogu godišnje snijeti 250 do 300 jaja ako se sneseno jaje svaki dan uklanja. Ako se jaja ne uklanjaju redovno, kokoška će početi sa sjedenjem na jajima ako joj je nagon za ležanjem dovoljno izražen. Kod savremenih pasmina, ovaj nagon je izbjegnut, ili snažno reduciran. Promjenom hrane isključivo na pšenicu nagon se najčešće ponovo javlja. Nagon za ležanjem na jajima može biti i narušen, tako da kvočka napusti gnijezdo prije nego što se pilići izlegu. Ova je pojava često prisutna kod kokoši koje su se izlegle u inkubatoru. Ležanje na jajima traje normalno 21 dan.
Arundhati Roy
Suzanna Arundhati Roy (Shillong, 24. novembra 1961.) je indijska autorica i aktivistica. Godine 1997. je osvojila Bookerovu nagradu za svoj prvi roman The God of Small Things nakon čega je na međunarodnoj sceni postala najpoznatija indijska autorica koja živi u zemlji, a ne u inostranstvu.
Biografija
Roy je rođena u Shillongu u državi Meghalaya u braku keralske sirijske kršćanske majke - feminističke aktivistice Mary Roy - i bengalskog oca hindusa koji je uzgajao čaj. U New Delhiju je studirala arhitekturu i tamo srela svog prvog muža, arhitekta Gerarda DaCunhu. Godine 1984. je srela svog drugog muža - filmaša Pradipa Kishena - te se pod njegovim utjecajem počela baviti filmom. U nagrađenom filmu Massey Sahib je glumila seljanku. Iskustva sa studija je pretočila u scenario za hvaljeni TV-film In Which Annie Gives It Those Ones koji je režirao njen suprug.
Javnosti je postala poznata člankom iz 1994. u kome je oštro napala film Bandit Queen u režiji Shekhara Kapura, tvrdeći da je eksploatirao i pogrešno prikazao život znamenite razbojnice Phoolan Devi. Godine 1992. je Roy počela pisati, a četiri godine kasnije dovršila svoj prvi roman The God of Small Things, koji je godinu dana kasnije dobio Bookerovu nagradu i postao međunarodni bestseler. Nakon toga je prestala pisati romane, iako je napisala nekoliko filmskih i televizijskih scenarija. Razlog za to je bila njena odluka da se što je moguće više posveti društvenom aktivizmu. To se prije svega odnosi na pokušaj zaustavljanja kontroverznog projekta brane Narmada. Osim toga je poznata i po žestokoj kritici indijskog programa nuklearnog naoružanja i američke vanjske politike koju je optužila da nastoji stvoriti globalni Američki imperij.
Republika Prekmurje
Republika Prekmurje ili Murska Republika (mađarski Vendvidéki Köztársaság, Mura Köztársaság, prekomurski Republika Slovenska okroglina, njemački: Murrepublik) je bila samoproglašena nepriznata država u Prekmurju. To je prostor uz rijeku Muru koji je pred Prvi svjetski rat pripadao Mađarskoj. Republiku je proglasio Vilmoš Tkalec 1919. godine.
1919. godine u Budimpešti komunisti i socijaldemokrati su proglasili Mađarsku sovjetsku republiku. U Prekmurju slovenski katolički i evangelistički svećenici nisu simpatizirali komunizam odnosno, nova komunistička vlast im je ulijevala strah. U Murskoj Soboti nekadanašnji školnik, kantor i vojnik, s prisnim prijateljem 29. maja proglasio je republiku "Republika Slovenska okroglina". Tkalec je prije rata radio u Črenšovcima, kod Lendave, a tad bio socijalistički ratni prodavač u Soboti. Slovenska okroglina ili Vendvidék je staro mađarsko ime za krajinu Mura i Raba. Danas je Vendvidék samo regija u Mađarskoj, gdje su Slovenci sedmi po broju stanovnika.
Međutim svećenici i prekmursko stanovništvo ga nije poduprlo, jer ta republika nije imala konkretni program. 6. juni Mađarska Crvena armija je umarširala u Prekmurje, i na kraju srpski i hrvatski vojnici su zauzeli to područje i srušili tu republiku. 1920. godine Jugoslavija je anektirala Prekmurje.
Tkalec je prvo pobjegao u Austriju. Od 1920. godine je živio i radio u Mađarskoj kao učitelj.
Turizam
250px|thumb| Turizam predstavlja skup odnosa i pojava koje proizilaze iz boravka stranaca u nekom mjestu, ako taj boravak ne podrazumijeva promjenu prebivališta i nije vezan za sticanje zarade. Turizam je svako putovanje koje nema za cilj obavljanje neke privredne djelatnosti. Turist je osoba koja putuje najmanje 24 sata izvan mjesta stalnog boravka, osim u slučaju krstarenja, kada to putovanje podrazumijeva vremenski period kraći od 24 sata.
Ritmička gimnastika
mini|desno|300px|Ritmičke gimnastičarke grupna vježba Ritmička gimnastika je veoma zahtjevan i lijep sport. Njime se bave djevojčice. Ritmička gimnastika je pojedinačni ili timski sport, podijeljena je po kategorijama. Vježba se s rekvizitima (vijača, lopta, obruč, traka, čunjevi, ...) uz muziku. Vrlo je zahtjevan sport, zahtjeva i obuhvata mnogo fleksibilnosti, baletnih i plesnih elemenata.U tom sportu postoji 5 kategorija, a to su mini, mlađe kadetkinje, kadetkinje, juniorke, te seniorke.
Amy Goodman
Amy Goodman (rođena 13. aprila 1957) jest američka novinarka, sindikalna kolumnistkinja, istraživačka izvjestiteljica i autorica. Neke od tema koje je opsežnije pokrivala uključuju pokret za nezavisnost Istočnog Timora, marokansku okupaciju Zapadne Sahare kao i ulogu korporacije Chevron u Nigeriji.
Od 1996. glavna je voditeljica programa Democracy Now!, dnevnog globalnog progresivnog radijskog, internetskog i televizijskog informativnog programa. Dobitnica je više nagrada koje uključuju nagradu "Thomas Merton" (2004), nagradu "Right Livelihood" (2008) i nagradu "Izzy" (2009) za "poseban doprinos nezavisnim medijima".
Godine 2012. Goodman je primila Gandhijevu nagradu za mir za "značajan doprinos promociji trajnog međunarodnog mira". Autorica je šest knjiga koje uključuju naslove kao što su Utišana većina: Priče o ustanku, okupaciji, otporu i nadi 2012 i Democracy Now!: Dvadeset godina izvještavanja o pokretima koji su promijenili Ameriku  iz 2016. Godine 2016. protiv nje je podignuta optužnica za nemire u vezi s njenim izvještavanjem sa protesta protiv izgradnje naftovoda Dakota Access. Optužnicu je osudio Komitet za zaštitu novinara (CPJ). Okružni sudija u Sjevernoj Dakoti odbacio je optužbe 17. oktobra 2016.
Godine 2014. Fondacija Nieman na Univerzitetu Harvard dodijelila joj je medalju za novinarsku nezavisnost "I.F. Stone".
NGC 6279
NGC 6279 (također poznat kao MCG 8-31-17, PGC 59370 i UGC 10645) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 333 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,10 (107 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (87 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 23. oktobra 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Danci
Danci su sjevernogermanski narod pretežno nastanjen u Danskoj. Danski narod je izraz, koji se obično veže za nacionalizam 19. vijeka, iako je već Saxo nazivao Dance etničkom grupom. Izraz Danci se treba shvatiti više kao lično shvatanje nego kao zakonski donesenom odlukom, i u historijskom kontekstu se uglavnom spominje u debati o statusu pokrajina Šlezija i Holstein u odnosu prema danskoj državi.
Danski narod se ne smije zamijeniti sa zakonsko-nacionalnim izrazom danski građani. Pod danskim narodom spadaju sve osobe koje drugi članovi smatraju da pripadaju grupi. Ipak, Grundtvig je smatrao da svako sam može odlučiti da li želi biti Danac.
Ovaj izraz praktično pokriva Dance i u Danskoj i u južnoj Šleziji. Međutim, izraz ne pokriva stanovnike Farskih Ostrva i Grenlanda.
Prahistorija
Tokom mezolitika između 8000 i 3000. p. n. e. na raznim lokacijama današnje Danske javlja se niz kultura. Na Jutlandu je bila Gudenå, dok su se na Zelandu javile kulture Maglemose i Kongemose. Iza ovih kultura ostala su bogata nalazišta mikrolita i oruđa od kostiju i rogova, a prethode poznatoj kulturi Ertebølle. Kulturom Ertebølle od 3000. p. n. e. ušlo se u doba pojave prvih obrađivača tla. Ono se naročito javilo za vrijeme neolitika, od 3000. do 1500., kada dolazi do velikih promjena koja se odrazila u budućoj danskoj historiji i to u vidu krčenja šuma i pojave stalnih naselja. Od 3000 do 2000. p. n. e. dominira kultura Tragtbæger, nazvanoj po karakterističnoj lijevkastoj lončariji. To je i period malih megalita (dysser) i velikih megalitnih grobnih kompleksa (jættestuer).
Do pojave Dana, danskih predaka, prošlo je još cijelo bronzano doba i ušlo se u germansko željezno doba (400-800. p. n. e.), vrijeme u kojem su već šume iskrčene, a željezni plug je zaorao duboko u zemlju. To je period iz kojeg su sačuvana mnoga blaga, najpoznatiji svakako su "Zlatni rogovi" pronađeni kod Gallehusa na jugu Jutlanda. Ovi ljudi su poznati pod plemenskim imenom Dani (Daner), a zemlja njihovog porijekla je južna Skandinavija.
Pleme Dani
mini|lijevo|Dannevirke, Danski zid, odbrambena fortifikacija na jugu Danske.
Pleme Dani, prema Jordanesu, su ogranak Šveđana, odnosno njihovih predaka koja su poznata pod imenom Suetidi ili Suiones (u Jordanesa "Suehans"). Do seobe nije došlo dobrovoljno, Dane su protjerali Heruli.
Dani su naselili i zauzeli Jutland i susjedna ostrva. Svoje južne granice su utvrdili zaštitnim zidom Dannevirke (Danski zid), za koji je dendrohronološki utvrđeno da datira iz 730-tih godina. Osim defanzivnih razloga moguća namjena mu je bila i zaštita kontrole trgovine sa Sasima i Vendima (Slavenima sa juga). Dannevirke je svakako svoju zadaću ispunio više puta zaustavivši nekoliko invazija, bio je žarištem ljutih bitaka među kojima se ističe ona iz 1864.
Dolazak na Jutland
Tokom kasnijeg perioda južni dio Skandinavije (Skåne i Blekinge) postaju švedski, isto tako i Halland. Vojvodstvo Sønderjylland (Južni Jutland), egzistira od 1130. kasnije će postati poznato kao Šlezija (Schleswig), negdje oko 1300. postaje nezavisna kneževina u vazalstvu danskog kralja. Šlezija se širi od Eidera do Königsaua. Dogovorom Danaca i Nijemaca 1386. Šlezijom su vladali grofovi od Holsteina. Grofovi iz Schauenburga upravljali su Schleswigom i Holsteinom sve do svog izumiranja 1459.
Novija historija
mini|lijevo|Kristijan IV, kralj Danske i Norveške.
Vikinški period je trajao od oko 800. do 1050. godine. Do 878. Danci osvajaju sjevernu i istočnu Englesku. U 11. vijeku kralj Knut Veliki, sin kralja Svena Rašljobradog ovladao je cijelom današnjom Danskom, Engleskom, Norveškom i južnom Švedskom, ali i dijelovima Finske. Kršćanstvo koje je uvedeno 826, u vrijeme njegovog kraljevanja raširilo se Danskom. Nakon njegove smrti (1035), Knudovo carstvo se raspalo. Knud je umro u Shaftesburyju, Dorset, a sahranjen je u Old Minsteru, Winchester. Engleska i Norveška su se odvojile.
Norvežanin Magnus nakratko je ovladao Danskom od 1042, on je sin Olaf Haraldssona, koji od svoje četvrte godine živi u egzilu u Rusiji. Godine 1035, na poziv, vraća se u Norvešku i postaje kraljem Norveške i Danske. Magnus je umro 1047. na brodu na putu u bitku protiv Svena II Estridsena. Svenovom vladavinom, nećakom Knudovim, započela je vladavina njegovih nasljednika koja je potrajala sve do 1448. odnosno vladavinom kralja Kristofera III, nakon čega je zavladala Oldenburška dinastija. Svenov sin Knut IV Sveti (1080-1086), je posljednji danski vladar koji je pokušao zavladati Engleskom. Danci su se od 12. vijeka suočili sa ekspanzijom Baltičkih Slavena i Germana. Danci su se borili za prevlast nad Baltičkim morem, a Knut VI (1182-1202) pred Greifswaldom 1184. je porazio slavensku flotu pa se proglasio i njihovim kraljem. Tokom 13. vijeka Valdemar II (1202-1241) osvaja današnji Schleswig-Holstein, Pomeraniju, Mecklenburg i Estoniju, iznova utemeljivši danski narod kao veliku silu sjeverne Evrope.
mini|200px|Frederik VII., apsolutist-reformator, ' Ljubav prema naciji, moja je snaga ', njegove su riječi.
Danskom 1448. ovladava dinastija Oldenburg kada sjevernonjemački grof Kristijan VIII bude izabran danskim kraljem kojeg historija bilježi kao Kristijana I (1448-1481). Njegovi nasljednici uveli su razne reforme i došlo je do značajnih promjena. Sin kralja Fridrika I (1523-1533), Kristijan III 1534-1559, rođen u Gottorpu 1503. utemeljio je nacionalnu Luteransku crkvu. Nedugo kasnije Kristijan IV (1588-1648), koji maloljetan nasljeđuje prijestolje, 1588. uvodi razne reforme u zakonodavstvu i upravi. Kristijan, kralj Danske i Norveške, gradi mnoge gradove. Ulaskom u Tridesetogodišnji rat pravi grešku. Nakon rata sa Švedskom 1643-1645, Danska gubi neka svoja područja. Sve ovo je rezultiralo Velikim sjevernim ratom, u kojem su se protiv Švedske udružile Rusija, Saksonija sa Poljskom i Danska sa Norveškom, što je potrajalo od 1700 do 1721. Desetih godina 19. vijeka Danska je na strani napoleonske Francuske nakon britanskih napada na Kopenhagen 1801. i 1807. Norveška je potpala pod Švedsku, a Helgoland Engleskoj. Danska uskoro gubi i Schleswig-Holstein i Lauenburg u ratovima sa Prusijom 1848. i 1864. godine.
Kroz Prvi svjetski rat Danska je neutralna, a krajem rata sjeverna Šlezija, u kojoj živi njemačka manjina, vraćena je Danskoj. Godine 1933, za vrijeme kralja Kristijana X provode se velike socijalne reforme. Premda je neutralna, početkom Drugog svjetskog rata Njemačka ju je okupirala 9. aprila 1940, a 5. maja 1945, kapitulacijom Njemačke, zemlja je oslobođena. Island je također doživio potpunu nezavisnost, a Grenland 1953. postaje integralni dio Danske, a od 1979. dobija samoupravu i postaje parlamentarna demokratija unutar konstitutivne monarhije sa glavnim gradom Nuukom (Godthåb). Najnovija istraživanja Dance su 2006. godine proglasili za najsretniji narod na svijetu, koji uživa u potpunoj demokratiji i materijalnoj sigurnosti.
Danci u Danskoj
Skoro 5 miliona etničkih Danaca danas živi u Danskoj. Danci su skandinavski narod, koji potječe od Nordijaca, odnosno, Vikinga, kao i Norvežani, Šveđani, Islanđani i Farani. Većina Danaca danas živi visokim standardom života.
Danci u svijetu
Manjina od oko 100.000 Danaca živi u Schleswigu u Njemačkoj, teritoriji koja je nekad pripadala danskoj kraljevini. Danas Danci čine 10% stanovništva u toj njemačkoj pokrajini. Ova grupa Danaca se ponekad u Danskoj naziva de danske syd for grænsen, što bukvalno znači Danci južno od granice.
Smatra se da u Sjedinjenim Američkim Državama živi oko 1.500.000 Danaca i njihovih potomaka.
Na Grenlandu živi 6.500, a u Kanadi 170.780 Danaca.
Kulturni turizam
Kulturni turizam je specijalni oblik turizma koji obuhvata posjete turista izvan njihovog stalnog mjesta boravka motivirane interesom za historiju, umjetnost, naslijeđe ili stil života nekog lokaliteta ili neke regije.
Zabilješke i literatura
www.tram-research.com/atlas
Antologija (Crvena jabuka)
Antologija četvrti je kompilacijski album sarajevske pop, rok grupe Crvena jabuka. Objavila ga je izdavačka kuća City Records u CD izdanju 2005. godine. Album sadrži devetnaest pjesama, koje predstavljaju pregled nekih od značajnijih radova počevši od bržih rok i pop pjesama pa sve do laganih balada snimljenih tokom do tada njihove dvadesetogodišnje muzičke karijere. Ujedno, ove pjesme su redovni dio koncertnog repertoara Crvene jabuke. Kompilacijski album "Antologija" objavljen je iste godine kao i njihov studijski album Oprosti što je ljubavna. Dizajn za omot albuma uradio je Nikša Martinac.
Miroslav Deronjić
Miroslav Deronjić je ratni zločinac porijeklom iz općine Bratunac.
Biografija
Početkom rata u BiH Deronjić se nalazio na funkciji predsjednika SDS-a Bratunca kao i kriznog štaba općine Bratunac koji je organizovao srpske paravojne formacije na teritorije te općine. Izdao je naređenje za napad na selo Glogovo 8. maja 1992. godine pri kojem su srpske snage zapalile selo i pobile civilno stanovništvo sela.
Deronjić je uhapšen od strane SFOR-a u Bratunca 2002. godine i prebačen u pritvornu jedinicu međunarodnog suda u Haagu. Pred međunarodnim sudom pravde u Haagu Deronjić je optužen za zločin protiv čovječnosti koji je u potpunosti priznao. Poslije priznanje osuđen je na deset godina zatvora. Zatvorsku kaznu je izdržavao u švedskom zatvoru Kumla. Poslije kraće bolesti Deronjić je preminuo 19. maja 2007. godine.
4. januar
4. januar / siječanj (4. 1) jest 4. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 361 dan (362 u prijestupnoj godini).
Šekovići
Šekovići su naseljeno mjesto i sjedište istoimene općine u sjeveroistočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Prema popisu stanovništva iz 2013. na području općine Šekovići živjelo je 6.761 stanovnika. Administrativno je dio Republike Srpske.
Nacionalni spomenici
mini|desno|250px| Manastir Lovnica
Klarinet
mini|desno|160px|B i A klarineti Klarinet je drveni puhački instrument sa jednostrukim jezičkom od trske. Napravljen je u obliku cilindrične cijevi koja se sastavlja od više dijelova. Početni dio mu je usnik, kljunastog oblika, koji je sa jedne strane zaobljen a sa druge ravan. Na ravnu stranu preko ulaznog otvora cijevi naliježe jezičak, učvršćen na donjem kraju obručem sa šarafom. Cijev ima četiri dijela, koji se uvlače jedan u drugi, a završni je ljevkast (korpus) i po rubu optočen metalnim prstenom. Na cijevi se nalazi veliki broj rupica, od kojih se jedan dio pokriva jagodicama prstiju, a ostali poklopcima (klapnama) koje se pokreću složenim sistemom poluga. Mehanizam savremenog klarineta je vrlo usavršen, kao i izvođačka tehnika, tako da on spada među najvirtuoznije instrumente po lahkoći s kojom se mogu izvoditi i krajnje brzi i složeni tonski pokreti. Raspon izvodljivih tonova mu je najveći od svih duhačkih instrumenata, a sam ton je bogat i izražajan, pogodan za različite vrste muzike. Posebna odlika klarineta je širok raspon tonova i glasnoće – od skoro jedva čujnog zvuka do vrlo prodornog, naročito kod visokih tonova. Najdublji registar, šalmajski, veoma je prepoznatljiv po tamnoj i dramatičnoj zvučnosti. S obzirom na sve ovo, klarinet je među duhačkim instrumentima najsvestraniji, pa mu se i u orkestru često dodjeljuju istaknute uloge. Solistička literatura je dosta bogata. Koristi se u kamernim orkestrima, a vodeći je melodijski instrument u duhačkim orkestrima. Posebno značajnu ulogu ima u džez muzici.
Historija Tunisa
Historija Tunisa predstavlja historiju teritorije države Tunis od prahistorijskog perioda do današnjih dana. Nakon prahistorijskog kapsijskog perioda, ovu teritoriju su naselila berberska plemena dok su njene obale zauzeli Feničani početkom 10. stoljeća p.n.e. Nakon osnivanja grada Kartagine u 9. stoljeću, doseljenici iz Tira su proširili svoj uticaj na Siciliju, Iberiju i druge važne oblasti na zapadu Sredozemnog mora. Nakon Punskih ratova Kartagina je potpuno uništena, a njen azijski i afrički kulturni uticaj je potpuno išćezao stvaranjem rimske provincije Afrike. U 5. stoljeću je osvajaju Vandali, da bi je u 6. stoljeću zauzelo Bizantijsko carstvo tokom vladavine cara Justinijana I.
Sedmo stoljeće je označilo prekretnicu ovog područja nakon islamizacije i arabizacije od strane Arapa. Postavši dijelom Omejadskog i Abasidskog halifata, Arapi su osnovali Kairuan - prvi islamski grad u sjevernoj Africi. Nakon toga su Berberi došli na vlast zbacivši arapsku dinastiju Aglabid uspostavljanjem dinastije Zirid. Ova dinastija je vladala do 1045. godine kada je Fatimidski halifat razorio zemlju i uništio prosperitetnu agrarnu industriju. Tokom ranog XVI vijeka, Španija je kontrolisala neke primorske gradove koje je osvojila od Osmanlijskog carstva. Time su turski guverneri ostvarili značajan stepen nezavisnosti od Osmanlijskog carstva. Kao strateško središte Sredozemlja, Tunis je postao teritorija od ključne važnosti za mnoge velike sile (Španija, Osmanlijsko carstvo, Francuska i Italija).
Klarinet
Historija
Najdalje porijeklo klarineta seže do instrumenata s trščanim jezičkom – u staroj Grčkoj (aulos), pa i ranije, u Egiptu i drugdje. Savremeni klarinet se razvio krajem 17. vijeka, usavršavanjem jedne vrste šalmaja. Već u 18. vijeku je (npr. kod Mozarta) bogato korišten, a ušao je u klasičan orkestralni sastav. Tehnički je usavršen tokom 19. vijeka, kada su ga rado koristili kompozitori iz vremena romantizma.
Hanoi
Hanoi (vijetn. Hà Nội, kin. 河内) je glavni grad Vijetnama, a prema procjeni iz 2005. godine imao je 3.145.300 stanovnika. Od 1010. do 1802. godine bio je politički centar nezavisnog Vijetnama s nekoliko kratkih prekida. Bio je u sjenci glavnog grada Huế za vrijeme Nguyen dinastije kao glavni grad Vijetnama, ali je služio kao glavni grad Francuske Indokine od 1887-1954 godine. Od 1954-1976 godine nakon pobjede Viet Minha protiv Francuske u bici kod Dien Bien Phua, postao je glavni grad Sjevernog Vijetnama. Hanoi je postao glavni grad Vijetnama kada su Sjeverni i Južni Vijetnam ujedinjeni 2. jula 1976. godine. Nalazi se na desnoj obali Crvene rijeke. Grad ima više od 1000 godina historije, a posebno je dobro očuvana ona u posljednjih nekoliko stotina godina. Hanoi je domaćin više kulturnih znamenitosti nego bilo koji grad u Vijetnamu, uključujući i više od šest stotina pagoda, hramova i brojne velike javne zgrade izgrađene krajem 19. vijeka za vrijeme francuske kolonizacije. Godine 2004. masivni dio 900 godina starog kaštela je otkriven u središnjem dijelu Hanoia u blizini mjesta Ba Dinh trga. Industrijska proizvodnja u gradu je doživjela brz razvoj od 1990-ih s prosječnim godišnjim rastom koji je dostigao 20,9 posto od 2001. do 2003. godine. stanovništvo Hanoia je u stalnom porastu, stavljajući veliki pritisak na infrastrukturu grada, od kojih je dio zastario i datira iz ranog 20. vijeka.
Valletta
Valletta (kolokvijalno: Il Belt = "grad") je glavni grad Malte. U Valletti se nalaze brojne znamenite građevine od 16. vijeka naovamo koje su izgrađene za vrijeme kada su ostrvom vladali Ivanovci. Tako grad odiše umjetničkim stilovima kao što su: manirizam, barok (dominantan), neoklasicizam, ali i moderni funkcionalizam u područjima obnovljenima nakon stradanja u Drugom svjetskom ratu. Zbog tog bogatstva Valletta je upisana na UNESCO-ov spisak mjesta svjetske baštine u Evropi još 1980. godine.
Ime
Službeno ime koje je Red svetog Ivana dao gradu bilo je Humillima Civitas Valletta – grad posvećen poniznosti, međutim zbog svojih bastiona i tvrđava, zajedno s ljepotom baroknih zgrada duž uzanih ulica, postao je poznat kao Superbissima – „Veličanstveni“ među vladajućim kućama Evrope. Na malteškom on se uobičajeno naziva Il-Belt, što jednostavno znači „grad“.
Historija
Kamen temeljac grada Valletta postavio je Veliki majstor Reda svetog Ivana, Jean Parisot de la Valette, 28. marta 1566. Red (koji je bio dugo upravljao gradom i ostrvom) odlučio je osnovati novi grad na poluostrvu Scebberras odmah poslije okončanja velike opsade Malte, da bi učvrstio poziciju reda na Malti – „malteških vitezova“. Grad je projektirao Francesco Lapparelli, dok je najvažnije zgrade sagradio Gerolamo Cassar. Valletta je zato grad s mnogim zgradama iz 16. vijeka i kasnije, ali najveći broj ih je izgrađen u vrijeme Vitezova svetog Ivana iz Jeruzalema (Vitezova hospitalaca ili Malteških vitezova).
Poslije vitezova i kratke vladavine Francuza, sljedeći period veće gradnje bio je za vrijeme britanske vladavine. Vrata su proširena, zgrade rušene i ponovo zidane, kuće proširivane i instalirani uređaji za gradske potrebe. Međutim, čitav grad i njegova infrastruktura su oštećeni u zračnim napadima za vrijeme Drugog svjetskog rata, a veličanstvena zgrada opere, izgrađena u 19. vijeku na ulazu u grad, srušena je. Grad ima brojne znamenite kafiće, mjesta za sastanke, restorane, banke, hotele i vladine zgrade. Postoje i javni vrtovi s kojih se pruža veličanstven pogled na Veliku luku i okolinu.
Znamenitosti
mini|Velika luka Vallette 1801. god. Poluostrvo Valletta, koje okružuju dvije prirodne luke, Marsamxett i Velika luka, je najveća luka na Malti, s dokovima na Marsi, terminalom za putničke brodove koji je nedavno sagrađen u Velikoj luci, duž starih gradskih zidina s prodavaonicama koje je sagradio Veliki majstor Pinto.
Grad ima 320 spomenika, svi na površini od 55 ha, što čini površinu sa najvećom koncentracijom spomenika na svijetu. i nalazi se na listi UNESCO-ove svjetske baštine:
Prijevoz
Javni prijevoz na Malti koristi autobuse i odvija se uglavnom na linijama ka i od Vallette, preko terminala koji se nalazi odmah do ulaza u grad. Promet u samom gradu je ograničen,a neke glavne ulice su potpuno pretvorene u pješačke zone.
Kultura
Praznik Svetog Pavla iz Tarsa se proslavlja u Valletti 10. februara, dok se praznici Svetog Dominika, Svetog Augustina i Naše Gospe od Karmela slave tokom cijele godine. Priređuje se i procesija Svete Rite.
Valletta je poznata i po Valletta F.C., jednom od najboljih fudbalskih klubova na ostrvu.
NGC 7789
NGC 7789 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Kasiopeja. Prvo otkriće je napravio Caroline Lucretia Herschel 30. oktobra 1783. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spisak naseljenih mjesta u općini Banovići
Opći podaci
Banovići su naselje i općina koja se nalazi u sjeveroistočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Naseljena mjesta u općini Banovići, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 20) su:
Sandra Bagarić
thumb|desno|250px|Sandra Bagarić u predstavi Kneginja čardaša. Sandra Bagarić, operna pjevačica i glumica, rođena je 5. aprila 1974. u Zenici, SFR Jugoslaviji. Srednje muzičko obrazovanje stekla je u Zenici i Sarajevu. Diplomirala je 1996. na Muzičkoj akademiji u Zagrebu u klasi sopranistice prof. Ljiljane Molnar-Talajić. Koncertno je nastupala u Hrvatskoj, BiH, Sloveniji, Italiji, Belgiji, Njemačkoj, Mađarskoj, SAD-u (Florida, PuertoRico, Hawaii) i Japanu. Djeluje i kao voditeljica u muzičkim emisijama i show-programima na televizijama u Hrvatskoj i BiH. Član je Hrvatskog udruženja muzičkih umjetnika. Zapaženi su njeni brojni nastupi širom svijeta kao i nastupi u reklamnim spotovima i kampanjama. Za HTV nastupala je u muzičkoj emisiji Za srce i dušu. Trenutno je angažovana u zagrebačkom teatru Komedija.
Ekoturizam
Množina toga se podvodi pod pojam eko turizma, a u novije vrijeme mnoge regije žele iskoristiti svoju industrijsku nerazvijenost kako bi na svoje područje privukle one turiste koji vole netaknuta područja. No, čak i za dolazak takvih turista potrebna je kakva-takva infrastruktura koju mnoge regije još nemaju.
TIES (Međunarodno društvo za turizam) je jednom definirao ekoturizam kao "odgovorno putovanje u prirodna područja kojim se čuva okoliš i unapređuje blagostanje lokalnog stanovništva".
Neke osnovne karakteristike koje se vežu uz pojam ekoturizma i smještaja koji se ondje nalazi i nudi eko-putnicima je: prirodno očuvani prostori, korištenje jednostavnih vrsta smještaja, strogo pridržavanje zaštite okoliša uključujući i ogranićeni broj posjetitelja. Gost koji koristi takvu vrst odmora očekuje netransformirani okoliš ili djelomično transformirani okoliš te na neki način doživljaj stapanja s prirodom.
Uz eko turizam vrlo često povezujemo vrste turizma kao što su prirodni turizam, ruralni turizam, agro turizam, pa čak i robinzonski turizam.
Nubijci
Nubijci je naziv za afričku etničku grupu koja živi u Nubiji, regiji koja je danas podijeljena između Egipta i Sudana.
Nubijci, koji su u dolinu Nila došli s jugozapada prije 2500 godina, su se kroz prošlost dosta miješali s ostalim narodima, pa se od ostalih etničkih grupa najviše razlikuju po korištenju Nobiina i drugih nubijskih jezika.
Veliki broj egipatskih Nubijaca je 1960-ih protjeran sa svojih ognjišta kako bi se omogućila gradnja Asuanske brane. Zato danas najveće zajednice Nubijaca postoje u velikim egipatskim gradovima kao što je Kairo.
NGC 120
NGC 120 (također poznat kao MCG 0-2-33, PGC 1693 i UGC 267) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 183 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,50 (80 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (32 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Ernst Wilhelm Leberecht Tempel 27. septembra 1880. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Januar
Januar je prvi mjesec godine po julijanskom i gregorijanskom kalendaru i ujedno je prvi od sedam mjeseci koji i ima 31 dan.
Januar je dobio ime po Janusu, starorimskom bogu vremena, vrata i ulaza. U bosanskom jeziku je u upotrebi i slavenski naziv siječanj, nazvan tako jer se u tom hladnom periodu sijeku drva. To je u prosjeku najhladniji mjesec u godini u većem dijelu sjeverne hemisfere (gdje je drugi mjesec zime) i najtopliji mjesec u godini u većem dijelu južne hemisfere (gdje je drugi mjesec ljeta ). Na južnoj hemisferi januar je sezonski ekvivalent julu na sjevernoj hemisferi i obrnuto. mini|left|150px|Joachim von Sandrart, Januar, 1642 Prvi rimski kalendar je imao samo deset mjeseci (304 dana). Rimljani su u to doba smatrali da je zima period bez mjeseci. Oko 700. p. n. e. Romulov nasljednik, Numa Pompilije, je dodao mjesece januar i februar i tako je napravio da je rimski kalendar jednak standardnoj lunarnoj godini (354 dana). Iako je mart prvobitno bio prvi mjesec u godini, zamijenjen je januarom, jer su po običaju tada izabirani konzuli. Starorimski praznici tokom ovog mjeseca uključuju Cervulu i Juvenaliju, koje se obilježavaju 1. januara, kao i jednu od tri Agonalije, koja se slavi 9. januara, i Karmentaliju, koja se slavi 11. januara. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru.
Horoskopski znakovi u mjesecu januaru su jarac (22. decembar-19. januar) i vodenjak (20. januar-18. februar).
NGC 3340
NGC 3340 (također poznat kao MCG 0-27-42, PGC 31892 i UGC 5827) je galaksija koja je udaljena oko 255 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Sekstant. Najveći prečnik je 1,00 (74 hiljade sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 30. januara 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Januar
Historija
Tradicionalno, originalni rimski kalendar sastojao se od 10 mjeseci ukupno 304 dana, a zima se smatrala periodom bez mjeseca. Oko 713. godine p.n.e., polu-mitski Romulov nasljednik, kralj Numa Pompilije, navodno je dodao mjesece januar i februar, tako da je kalendar pokrivao standardnu lunarnu godinu (354 dana). Iako je mart prvobitno bio prvi mjesec u starom rimskom kalendaru, januar je postao prvi mjesec kalendarske godine ili pod Numom ili pod Decemvirom oko 450. godine p.n.e.. Nasuprot tome, svaka određena kalendarska godina bila je identificirana imenima dva konzula, koji su stupili na dužnost 15. marta do 153. godine p.n.e., kada su počeli da stupaju na dužnost 1. januara.
Za Novu godinu u Evropi tokom srednjeg vijeka korišteni su različiti hrišćanski datumi praznika, uključujući 25. mart (praznik Blagovijesti) i 25. decembar. Međutim, srednjovekovni kalendari su i dalje bili izloženi na rimski način sa dvanaest stupaca od januara do decembra. Počevši od 16. vijeka, evropske zemlje su počele da zvanično ponovo proglašavaju 1. januar početkom Nove godine – koji se ponekad naziva stil obrezivanja jer je to bio datum praznika obrezivanja, koji je bio sedmi dan poslije 25. decembra.
NGC 1845
NGC 1845 (također poznat kao ESO 56-SC65) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Sto. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. novembra 1834. godine.
Januar
Historija
Historijski nazivi za januar uključuju njegovu originalnu rimsku oznaku Ianuarius, saksonski izraz Wulf-monath (što znači "vučji mjesec") i oznaku Karla Velikog Wintarmanoth ("zimski/hladni mjesec").
NGC 4862
NGC 4862 (također poznat kao IC 3999, MCG -2-33-79 i PGC 44610) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 296 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,10 (95 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (69 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 26. februara 1886. godine.
Januar
Historija
Prema Theodoru Mommsenu, 1. januar je postao prvi dan u godini u 600 AUC rimskog kalendara (153. p.n.e.), zbog katastrofa u Luzitanskom ratu. Luzitanski poglavica po imenu Punik napao je rimsku teritoriju, porazio dva rimska guvernera i ubio njihove trupe. Rimljani su odlučili da pošalju konzula u Hispaniju, a da bi ubrzali slanje pomoći, "čak su natjerali nove konzule da stupe na dužnost dva i po mjeseca prije zakonskog roka" (15. mart).
NGC 1845
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4862
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 1702
IC 1702 (također poznat kao IRAS 01232+1620, MCG 3-4-36, PGC 5321 i UGC 1005) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 190 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,20 (66 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (55 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 12. oktobra 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Metro-linija 5 (Pariz)
mini|Plan linije Metro-linija u Parizu je  linija Pariskog metroa u gradu. Povezuje stanice Bobigny - Pablo Picasso na sjeveroistoku, sa stanicom na jugu Place d'Italie.
Jeans
mini|250px|desno|Farmerke Džins, farmerice, farmerke ili traperice jesu pantalone koje se prave tradicionalno od denima, dok se danas prave od raznog materijala uključujući pamuk i somot. U početku su se koristile kao radno odijelo, a kasnije su postale veoma popularne među mladima 1950-tih. Najpoznatiji brendovi su Levis i Rengler. Danas su farmerice popularne u cijelom svijetu i postoje u mnogim stilovima i bojama.
Historija
Najraniji poznati prethodnik farmerica je debelo indijsko pamučno platno iz 16. vijeka. Platno se bojalo u indigo i tako se prodavalo mornarima u Bombaju.
Farmerice su prvi put bile proizvedene u Genovi kada je ovaj grad bio nezavisna republika i pomorska sila. Napravljene su za pripadnike Đenovljanske mornarice gdje su se zahtijevala odijela za sve vremenske prilike. Korijen engleske riječi jeans odnosno blue jeans leži u francuskom izrazu koji se u to vrijeme koristio: blue de Genes.
Levi Strauss, bavarski trgovac u San Francisku, prodavao je farmerice rudarima po Kaliforniji 1850-ih. Jacob Davis bio je krojač koji je sa Straussom patentirao farmerice sa bakarnom dugmadi kao pojačanje. Kasnije farmerice nose ostali radnici, među kojima i farmeri i traperi.
Nubija
mini|desno|300px|Oblast Nubije danas.
Nubija je regija koju čini južni Egipat duž Nila te sjeverni Sudan. Većine današnje Nubije je smještena u Sudanu, a oko četvrtina teritorije u Egipta. U drevna vremena je bila nezavisno kraljevstvo.
Njeni stanovnici govore s najmanje dvije varijante nubijske jezične grupe - nilo-saharsku pod-porodicu koja uključuje Nobiin, Kenuzi-Dongola, Midob i nekoliko varijanti koje se govore u planinama Nuba u južnom Kordofanu. Varijanta (Birgid) se govorila (barem do 1970.) sjeverno od Nyale u Darfuru, ali je danas izumrla. Staronubijski se koristio u vjerskim tekstovima koji datiraju iz 8. i 9. vijeka, te se smatra pretečom savremenog Nobiina.
Centralni federalni okrug
mini|250px|Položaj Centralnog federalnog okruga unutar Rusije Centralni federalni okrug jedan je od sedam federalnih okruga u Rusiji. Termin "centralni" ima svoje političko i historijsko značenje, iako je ustvari smješten na krajnjem zapadu Rusije. Prema popisu iz 2002. godine u okrugu je živjelo 38.000.651 stanovnika, a okrug je zauzimao površinu od 652.800 km2. Okrug je uspostavljen 18. maja 2000. godine.
Sjedište okruga je u Moskvi.
Federalne jedinice
Okrug se sastoji od 18 federalnih jedinica:
Tauplitz
Tauplitz je bivša općina u okrugu (Bezirk Liezen) u austrijskoj saveznoj pokrajini Štajerskoj. Općina se 1. januara 2015. godine, terirorijalnom reformom ujedinila sa susjednim općinama Bad Mitterndorf i Pichl-Kainisch.
Ime općine dolazi od slovenske riječi toplice, po termalnim izvorima koji su nekad postojali u ovom području.
Poznate osobe
mini|desno|Položaj općine Tauplitz u okrugu|300px
Fermentacija
thumb|Bačve za fermentaciju u proizvodnju [[pivo|piva su bioreaktori]] Fermentacija (lat. fermentum) pojam koji u hemiji i biologiji označava pretvaranje određenih organskih spojeva putem djelovanja enzima. U biotehnologiji fermentacija se koristi u kontroliranim uslovima. To se postiže bilo dodavanjem neophodnih enzima ili dodavanjem bakterija, gljivica i drugih bioloških ćelijskih kultura, čijim djelovanjem dolazi do fermentacije u okvirima njihove enzimski potaknute razmjene materija (metabolizma). Jednim dijelom, ovi mikroorganizmi su prirodno potaknuti na djelovanje, što se naziva spontana fermentacija. U industriji koriste se za tu svrhu vještački uzgojene čiste kulture mikroorganizama, da bi se lakše kontrolirao proces fermentacije i da bi se izbjegli neželjeni sporedni proizvodi.
Definicija
Prvobitno se pod pojmom fermentacija podrazumijevala biotička reakcija bez prisustva zraka. [Fermentation, c’est la vie sans l’air (Louis Pasteur)]
Danas fermentacija obuhvata određene tehničke bioreakcije. Tako se naprimjer uz pomoć mikroorganizama sintetiziraju medicinski proizvodi poput inzulina, hijaluronske kiseline, streptokinaze i brojnih antibiotike poput penicilina u velikim količinama unutar bioreaktora. Mikroorganizmi su u mogućnosti sintetizirati određene spojeve koji se na uobičajeni način putem hemijskih reakcija vrlo teško dobijaju. Aparati i bioreaktori koji se koriste za fermentacije nazivaju se fermentori.
Vrenje je jedna posebna oblast fermentacije i odvija se isključivo bez prisustva zraka (anaerobno). Često se vrenje koristi i kao sinonim za fermentaciju. Međutim, vrenje ne uključuje i aerobne slučajeve kao i potpuno druge mikrobiološke i autolitičke enzimske procese, kao što su naprimjer usoljavanje riba. Aerobni procesi, kao što je sirćetno vrenje, označavaju se i kao oksidativno vrenje.
Primjena
Fermentacija se koristi u velikoj paleti oblasti ljudske djelatnosti. Najpoznatiji način djelovanja fermentacije su proizvodi u ljudskoj ishrani. Veliki broj prehrambenih namirnica se proizvodi u procesu fermentacije mlijeka, poput kiselog mlijeka, vrhnja, jogurta, kefira i slično. Osim mlijeka, fermentiraju se još i listovi čaja i duhana. U industrijskoj proizvodnji, fermentacija je široko rasprostranjen proces. Između ostalog, industrijskom fermentacijom se proizvodi bioetanol iz aminokiselina, organskih kiselina poput mliječne i limunske, do enzima poput fitaze za proizvodnju antibiotika i drugih farmaceutskih proizvoda. Tehnički bioetanol služi i kao biološko gorivo, a osim njega pivo, kvasac i biogas su glavni proizvodi industrijske fermentacije.
Meša Selimović
mini|239x239piksel|Bista Meše Selimovića u [[Sarajevo|Sarajevu.]] Mehmed Meša Selimović bio je jugoslavenski, bosanskohercegovački i srpski književnik rođen 26. aprila 1910. godine u Tuzli, Austro-Ugarska, sadašnja Bosna i Hercegovina. Njegov roman Derviš i Smrt je jedan od istaknutijih književnih djela u Jugoslaviji poslije Drugog svjetskog rata.