cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Južna Amerika
mini|Satelitska slika Južne Amerike Južna Amerika je jedan od 7 zemljinih kontinenata. Nalazi se na zapadnoj hemisferi i skoro cijelim dijelom pripada južnoj zemljinoj polulopti. Ponekad se smatra kao podkontinent Amerike, termin koji koriste nacije španskog govornog područja i uglavnom se koristi u Južnoj Americi.
Okružena je Tihim okeanom na zapadu, Atlantskim okeanom na istoku, Sjevernom Amerikom i Karipskim morem na sjeverozapadu. Sastoji se od 12 suverenih država: Argentina, Bolivija, Brazil, Čile, Kolumbija, Ekvador, Gvajana, Paragvaj, Peru, Surinam, Urugvaj i Venecuela i dva nesuverena područja – Francuska Gvajana (francuska prekomorska teritorija) i Folklandska ostrva, britanska prekomorska teritorija sa kojom je Ujedinjeno Kraljevstvo u sporu sa Argentinom. Osim toga, nizozemska ABC ostrva te Trinidad i Tobago također se mogu smatrati dijelom ovog kontinenta.
Zauzima površinu od 17.840.000 km2 i po tome kriteriju četvrti je kontinent. Prema procjeni iz 2005. godine, u Južnoj Americi je živjelo 371.090.000 stanovnika i peti je najmnogoljudniji kontinent poslije Azije, Afrike, Evrope i Sjeverne Amerike. Brazil je najveća država, a ujedno i najmnogoljudnija sa više od polovine ukupnog stanovništva kontinenta. Nakon Brazil najviše stanovnika naseljava Kolumbiju, Argentinu, Venecuelu i Peru.
Većina stanovništva živi u blizini zapadne ili istočne obale kontinenta dok su unutrašnjost i krajnji jug rijetko naseljeni. Geografijom zapadnog dijela kontinenta dominiraju Andi, planinski lanac mlađe geološke starosti. Nasuprot tome, istočni dio se sastoji od brdsko planinskih područja i velikih nizina ispresjecanih rijekama Amazon, Orinoco i Paraná.
Veći dio kontinenta leži u tropskom području.
Geografija
Južna Amerika je dom najvišeg, neprekidnog vodopada na svijetu, Angelovi vodopadi koji se nalaze u Venecueli, rijeke sa najvećim protokom (Amazon) kao i najdužeg planinskog lanca, Anda, čiji je najviši planinski vrh Aconcagua sa 6.962 m nadmorske visine. Osim toga, u Južnoj Americi se nalaze i: najsuhlje (nepolarno) mjesto na svijetu, pustinja Atacama; najveća prašuma Amazonija; najviši glavni grad, bolivijski glavni grad La Paz; najviše plovno jezero na svijetu, Titicaca; i najjužnija stalno nastanjena zajednica (ne uzimajući u obzir istraživačke stanice na Antarktiku), Puerto Toro u Čileu.
Južna Amerika ima nekoliko ostrva, od kojih većina pripadaju raznim zemljama na kontinentu. Područje Karipskog mora pripada Sjevernoj Americi. Južnoameričke zemlje koje graniče sa Karipskim morem su poznate kao Karipska Južna Amerika.
Neke regije Južne Amerike su Andi Države, Gujana brdsko-planinske zemlje, i Istočna Južna Amerika.
Historija
Smatra se da su prvi ljudi u Južnoj Americi došli kada su prešli Beringov prolaz, ali postoje i druge teorije, kao, npr., da su se ljudi doselili u Južnu Ameriku s južnog Tihog okeana.
Od 1530-ih Evropljani iz Španije i Portugala kolonizirali su Južnu Ameriku, pokorili američke starosjedioce i podijelili kontinent u nekoliko kolonijalnih zona. U 19. stoljeću te kolonije izborile su nezavisnost i postale države.
NK Zagreb
NK Zagreb je nogometni klub iz grada Zagreba. Trenutačno nastupaju u Četvrtoj hrvatskoj nogometnoj ligi Središte.
Svoje domaće utakmice igraju na stadionu Kranjčevićeva, a navijači kluba zovu se White Angels. Za Zagreb su igrali mnogi poznati igrači kao što su Ivica Olić, Robert Prosinečki, Erjon Bogdani, Mario Mandžukić, Mario Tokić, Radomir Đalović, Davor Vugrinec, Senijad Ibričić, Ivica Vrdoljak i mnogi drugi.
Makljenovac (Usora)
Makljenovac je naseljeno mjesto u općini Usora, Bosna i Hercegovina.
.kr
.kr je najviši Internet domen za Južnu Koreju. Nacionalna agencija za razvoj interneta je zadužena za ovu domenu.
15.
mini|Germanikove operacije u Germaniji 15. n. e. Godina 15. (XV) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Pompeja i Apuleja ili, rjeđe, '''godina 768. Ab urbe condita'''. Oznaka "15." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Inka
Inka (špan. Inca).- Veliko carstvo Inka rođeno je u srcu andskih Kordiljera, sa središtem u današnjem Peruu. Tamošnje stanovništvo naziva ga Tahuantinsuyu (Tawantinsuyu) 4 smjera, i sastoji se od 4 dijela: Chinchaysuyu, Cuntisuyu (po reformiranom quechua Quntisuyu), Antisuyu i Collasuyu (po ajmarskom plemenu Colla, u najnovije vrijeme reformirano u Qullasuyu). Samo središte države, Qusqu (danas špan. Cusco) podijeljen je na Urin Qusqu (Donji Cusco) i Hanan Qusqu (Gornji Cusco). Inke nemaju pismo i ne znaju za željezo, ali su zato izvrsni stručnjaci u upravljanju svojim teritorijem i vladanjem nad pobijeđenima. Sredstvo sporazumijevanja bili su konopčići sa čvorovima poznati kao quipu (khipu) sa čijim su odgonetavanjem bili osposobljeni jedino quipucamayoc (khipukamayuq). Govorili su kečuanski jezik.
Pleme Inka
mini|desno|[[Terasa|Terase pri gradu Pisac (P'isaq)]] Oko 1200. godine, u dolini Cusco, malehno polunomadsko pleme Quechua nameće svoj zakon susjednim narodima. 200 godina poslije,za vladavine cara Wayna Qhapaq (1423.-1525.), carstvo se prostire na 4,500 km od sjevera do juga. Gotovo 100 plemena podložno je caru (Inki). Dio osvojene zemlje ostaje u vlasništvu seljaka, ali moraju obrađivati i 2. dio zemljišta čiji prinos pripada državi, a i 3. čiji je urod namijenjen bogu sunca imenom Inti. Car je čas pomirljiv, a čas neumoljiv. Događa se da narode koji nisu prijateljski raspoloženi jednostavno protjera hiljade kilometara od njihova kraja. Odsječeni tako od svog rodnog mjesta, prisiljeni su se predati na milost i nemilost Inkama. Car daje izgraditi hiljade kilometara popločenih cesta kako bi njegove odluke doprle do svih predjela carstva. Na njima se smjenjuju brzi glasnici. Na taj način poruka može u 4 dana prijeći 700 kilometara.
Vjerovanja
mini|desno|[[Khipu (quipu)]] U širokom prostranstvu Anda inkaški narod vjeruje u božanske moći prirodnih sila poput sunca, planina,rijeka. Kao nagradu za svoje molitve i darove, očekuju od njih zemaljska dobra. Vjeruju i u besmrtnost duša.
Inkaški seljaci u Andama
mini|Detalj zida Inka u gradu [[Cusco (Qusqu), Peru]] Život u Andama nije lak, ali seljaci-koji smatraju da svi potiču od istoga pretka - svakodnevno se međusobno pomažu, posebno pri obradi zemlje. Seljaci sade i obavljaju poljoprivredne poslove, dok žene kraj ognjišta pripremaju ručak.
Arhitektura
I danas nas impresionira njihovo umijeće obrade kamena. Najbolji primjeri za to su geometrijska finoća zidova tvrđave Ollantaytambo i oblikovanje živih stijena u Sayvisteu. Tu su i kiklopske zidine tvrđave Sacsahuaman iznad Cusca, ali pitanje je ko su bili njeni graditelji. Golemi, neobično oblikovani kameni blokovi savršeno naliježu jedni na druge. Opći dojam koji se stiče pri pogledu na ove građevine je da su ljudi ovog dijela svijeta poznavali posebnu tehniku savršene obrade i transporta kamena.
Jedna izreka kaže da su Inke gradili, dok su Maje sanjarili a Asteci štovali božanstva. Maje i Asteci dosegli su viši intelektualni stepen. Inke, s druge strane, više su se bavili izgradnjom kuća, palača, gradova, puteva, mostova, sistema za navodnjavanje i poljoprivrednih terasa, što su sve dokazi ovozemaljske prisutnosti i poduzetništva. Iako je religija bila dijelom njihova svakodnevna života, ipak ga nije nadzirala. A žrtvovanje hiljada ljudskih života radi umiljavanja bogovima činilo im se potpuno poraznim. Inke su nesumnjivo bili majstorski graditelji Novog svijeta. Posebnost njihovih građevina bila je masivna jednostavnost u okviru divnih proporcija. Njihovo jedino vanjsko ukrašavanje bila bi pokoja zlatna ili srebrna ploča, ili zidni ukras od pernatog mozaika. Arhitekti su projektirali građevine u kojima su zidovi često bili nagnuti ukoso prema unutra. Ravne bi površine bile razbijene malim trapezoidnim otvorima i nišama koji su bili suženi prema vrhu. Pažljivo priljubljivanje divovskih stijena davalo je kontrastno svjetlo i efekt sjene, što se postizalo poput vlasi tankim spojevima i posebnom strukturom kamena. Rezultat nije bio samo dekorativan, već i praktičan. Međuspojevi, precizno priljubljeni komadi bez maltera, mogli su izdržati izuzetan pritisak i naprezanje. Njihove su građevine odolijevale zemljotresima koji bi razorili savremenije zidne konstrukcije.
Blaž Kraljević
Blaž Nikola Kraljević (Lisice kraj Ljubuškog, 17. septembar 1947. - Kruševo kraj Mostara, 9. august 1992.), komandant HOS-a Hercegovine, general major Armije RBiH.
Mladost i emigracija
Blaž Kraljević je rođen 17. septembra 1947. u mjestu Lisice kraj Ljubuškog, kao jedno od osmero djece Mare i Nikole Kraljevića. Kada je imao 19 godina, otišao je na rad u Njemačku, ali je u ljeto iste godine otišao u Australiju. Otvorio je restoran u Melbourneu te postao poduzetnik. Imao je dva sina sa prvom ženom Džemilom. Pristupio je emigrantskoj organizaciji Hrvatskom revolucionarnom bratstvu (HRB-u), kojoj je cilj bio srušiti Jugoslaviju i obnoviti nezavisnu hrvatsku državu. Kao član HRB-a, Blaž Kraljević je trebao učestvovati u Bugojanskoj grupi 1972. ali je u tome ga je bila spriječila australska tajna policija ASIO, koja ga je uhapsila dan prije polaska na mjesto sastanka grupe u Evropu.
Nakon neuspjeha Bugojanske grupe, Kraljević se preselio u Canberru. Kada je 1976. godine osnovan ogranak Hrvatskog narodnog vijeća (HNV) Rakovica u Cannberi, Kraljević je izabran za njegovog predsjednika. Početkom 1977. godine, Blaž Kraljević se učlanio u Hrvatsku republikansku stranku (HRS) i postao predsjednik njenog ogranka "Zemun" u Canberri. Krajem novembra 1977. godine u Canberri je pokrenuto "Hrvatsko poslanstvo", koje je djelovalo do kraja oktobra 1979. godine, a Blaž Kraljević imenovan njegovim prvim blagajnikom. Uskoro je izabran za sekretara Hrvatskog međudruštvenog odbora u Canberri koji se sastojao od predstavnika većine tamošnjih hrvatskih organizacija, udruženja i društava.
Zbog angažmana u hrvatskoj zajednici u Canberri, australske vlasti su odbijale Kraljeviću dodijeliti državljanstvo i pasoš sve do kraja 1980-ih. 1988. godine Kraljević je osnovao Hrvatski informativni centar (HIC) u Canberri, koji je pokušavao informirati tamošnje medije i diplomatske predstavnike o hrvatskoj borbi za slobodu. 1990. u Zagrebu je obnovljena Hrvatska stranka prava (HSP), kojoj je za predsjednika izabran Dobroslav Paraga. Kraljević se tada odlučio priključiti HSP-u.
Povratak u Hrvatsku
U proljeće 1990, nešto prije prvih višestranačkih izbora, Kraljević se vratio u Hrvatsku i postao član HSP-a. Nakratko se vratio u Australiju radi sređivanja poslova i ponovno se vratio u Hrvatsku u ljeto 1990. godine. Došavši u Zagreb, predsjednik HSP-a Dobroslav Paraga imenovao ga je sekretarom HSP-ovog Ureda za promociju. Tom prilikom Kraljević je vodstvu HSP-a predao nekoliko stotina hiljada australijskih dolara, donaciju australijskih Hrvata, radi kupovine oružja za odbranu Hrvatske.
Početak rata
230px|mini|Proglas Blaža Kraljevića vojnicima HOS-a i stanovništvu Hercegovine U oktobru 1991. Kraljević upućuje prvu pošiljku oružja bosanskohercegovačkom HSP-u u Ljubuški, čime započinje formiranje HOS-a u Hercegovini. Kraljević uskoro i sam odlazi u Ljubuški, te je 15. decembra 1991. imenovan komandantom ratnog štaba HOS-a za Hercegovinu. Uskoro je dobio čin pukovnika HOS-a. U Ljubuškom je osnovao logor za obuku HOS-ovaca, a početkom 1992. organizira odbranu Hercegovine. Odmah po dolasku u Ljubuški pokušao je organizirati zajedničku komandu sa lokalnim hrvatskim komandantima Teritorijalne odbrane, ali to su općinske vlasti odbile. Početkom aprila uputio je interventni vod HOS-a na Kupres, koji je bio pod napadom JNA. O svojoj ulozi u ratu u Hercegovini, Blaž Kraljević je rekao:
Ratni uspjesi i odnosi sa HVO-om
Početkom rata u Hercegovini, postrojbe HOS-a pod zapovjedništvom Blaža Kraljevića imale su određene uspjehe u borbi protiv JNA snaga. U aprilu 1992. uz HOS nastaje još jedna vojna formacija za odbranu Hrvata u BiH, Hrvatsko vijeće odbrane, pod kontrolom HDZ-a BiH, odnosno vlade Hrvatske zajednice Herceg-Bosne, političko teritorijalne cjeline na prostoru BiH koja je proglašena krajem 1991. Iako nominalno priznaje vlast Bosne i Hercegovine, vodstvo HZ HB proglašava sve vojne formacije osim HVO-a na području HZ Herceg-Bosne nelegalnima ili neprijateljskima. U to se uključivala i Teritorijalna odbrana Bosne i Hercegovine (TO BiH). mini|lijevo|Oznaka HOS-a koju je Blaž Kraljević nosio na desnom rukavu uniforme. Usprkos tome, postrojbe HOS-a od tada djeluju zajednički sa postrojbama HVO-a protiv JNA u Hercegovini, a kasnije i srednjoj Bosni. Sredinom maja Kraljević službeno prihvaća vrhovnu komandu Predsjedništva RBiH, iako jedinice pod njegovom komandom i dalje djeluju neovisno o lokalnim zapovjednicima TO-a BiH, odnosno kasnije Armije BiH. Do ljeta 1992, HOS u BiH je brojčano narastao na nekoliko hiljada dobrovoljaca. HVO, koji je imao financijsku i materijalnu potporu vlasti RH, imao je nekoliko desetaka hiljada vojnika.
Blaž Kraljević je sve takve zamisli odbacivao. On je zagovarao uspostavljanje zajedničkog štaba HOS-a, HVO-a, i Armije BiH, bez da se jedna vojska uklapa u drugu. Održao je i nekoliko sastanaka sa visokim oficirima HVO-a i funkcionerima HZ Herceg-Bosne, poput Slobodana Praljka, Mate Šarlije, i Brune Stojića. U vojnom djelovanju prema srpskim snagama, imali su isto mišljenje, ali politika je bila kamen spoticanja u odnosima HOS-a i HVO-a. Blaž Kraljević nije vjerovao vodstvu HZ Herceg-Bosne, kojem je na čelu bio Mate Boban. U nekoliko navrata, Kraljević je pozivao vojnike HVO-a da se priključe HOS-u. U julu 1992. u Ljubuškom je pred štabom HOS-a održana smotra vojnika HOS-a pri čemu su istovremeno istaknute ratna zastava HOS-a, hrvatska narodna zastava i tadašnja zastava Republike Bosne i Hercegovine. Smotri su bili prisutni Kraljević i oficiri Armije BiH.
HOS Hercegovine pomogao je u zauzimanju Mostara i Stoca zajedno s jedinicama HVO-a, zatim počinje zauzimati položaje oko Trebinja, najvećeg srpskog uporišta u istočnoj Hercegovini. 6. augusta jedinice HOS-a zauzele su dijelove općine Trebinje. Nakon što je čuo za sastanak Mate Bobana i Radovana Karadžića u Grazu, i njihov dogovor o primirju HVO-a i VRS-a te teritorijalnom razgraničenju HZ Herceg-Bosne i Republike Srpske, Kraljević je izdao javni proglas u kojem je pozvao Hrvate i Bošnjake, tada Muslimane, da ne prihvate izdaju Bosne i Hercegovine. Kraljević je uskoro imenovan general bojnikom Armije BiH a 2. augusta je postao član Glavnog štaba Armije BiH.
mini|230px|Proglas Blaža Kraljevića protiv sporazuma Boban-Karadžić
Smrt u zasjedi
Nakon što je HOS oslobodio dijelove općine Trebinje, Mate Boban je pozvao Blaža Kraljevića na sastanak u Mostar, dana 9. augusta 1992, radi dogovora o daljnjem toku ratnih operacija protiv srpskih paravojski. Vinko Martinović "Štela", jedan od komandanata mostarskog HOS-a, odveo je generala Kraljevića na mjesto sastanka. Sastanku je, prisustvovao i Bruno Stojić, ministar odbrane HZ Herceg-Bosne. Na tom sastanku Mate Boban zatražio je od Kraljevića da razoruža Bošnjake u HOS-u. Pri povratku sa sastanka Kraljević je s osam pripadnija Hrvatskih odbrambenih snaga (Gordan Čuljak, Šahdo Delić, Ivan Granić, Rasim Krasniqi, Osman Maksić, Mario Medić, Vinko Primorac i Marko Stjepanović) upao u unaprijed postavljenu klopku Kažnjeničke bojne, specijalne jedinice HVO-a. Kraljevićeva pratnja zasipana je iz 20 automatskih pušaka. Vodstvo Hrvatskih odbrambenih snaga bilo je likvidirano. Ubice su tijela pokušale tajno odvesti do mora te ih baciti na pučini kako bi zataškali zločin, ali je vozilo s tijelima pronašla Hrvatska policija.
Kraljević je sahranjen u rodnom mjestu 13. augusta 1992. Vodstvo Hrvatske stranke prava posmrtno ga je unaprijedilo u čin krilnika, najviši čin u Hrvatskim odbrambenim snagama.
Nakon toga HOS u BiH se raspao a krajem 1992. je između bosanskohercegovačkih Hrvata i Bošnjaka izbio krvav sukob koji je okončan tek početkom 1994. Neki od Kraljevićevih ubica su uhapšeni ali im nikada nije suđeno zbog ubistva Kraljevića.
Na nagovor Gojka Šuška, Franjo Tuđman je 3. decembra 1996. posmrtno odlikovao Blaža Kraljevića Redom Petra Zrinskog i Frana Krste Frankopana sa pozlaćenim pleterom, odlikovanjem koje se dodjeljuje svakom borcu poginulom u odbrani Hrvatske.
Privatni život
Kraljević je bio oženjen Džemilom Kraljević, s kojom je imao dva sina. Njegova porodica i dalje živi u Australiji.
25. vijek p. n. e.
25. vijek p. n. e. je vijek koji je započeo godine 2500. p. n. e. a završio godine 2401. p. n. e.
Oskar Maria Graf
Oskar Maria Graf (Berg am Starnberger See, 22. juli 1894. - New York, 28. juni 1967.), njemački književnik
NGC 3599
NGC 3599 (također poznat kao MCG 3-29-15, PGC 34326 i UGC 6281) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 38 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 2,70 (30 hiljada sg) a najmanji 2,1 uglovnih minuta (23 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 14. marta 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
16.
Godina 16 (XVI) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Taura i Libona ili, rjeđe, '''godina 769. Ab urbe condita'''. Oznaka "16." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Kometa ATLAS
mini|Slika komete ATLAS 14. marta 2020. C/2019 Y4 (ATLAS) je kometa otkrivena istraživanjem ATLAS-a 28. decembra 2019. na Havajima, što je čini posljednjim otkrićem komete te godine. ATLAS ima gotovo paraboličnu stazu, s ekscentričnošću e = 0,9999243 i periodom od 5476 godina. U afelu, točki najudaljenije udaljenosti od Sunca, čak 621 astronomska jedinica bila je udaljena od nas, odnosno više od 93 milijarde kilometara.
Kometa ima orbitu sličnu Velikoj kometi iz 1844, što dovodi do nagađanja da je C/2019 Y4 fragment istog roditeljskog tijela kao i Kometa iz 1844. Jezgro je već izgorjelo u svom prethodnom susretu sa Suncem prije oko 5.000 godina, kad se vjerovatno mnogo veća kometa razbila u najmanje 2 komada, koja se kasnije vratila kao sjajna kometa C/1844 Y1 - poznata i kao Wilmotova kometa - i kometa C/2019 Y4.
Uskraćena za volatile postala je aktivna tek pri 2.1 AU prilikom prelaska linije smrzavanja izvan Marsove orbite. Osvjetljavala se brzinom od 0,25 magnitude dnevno i očekivalo da bi prividna veličina komete mogla doseći maksimum između 1 i -10 na periheliju, što je usporedivo sa snagom komete Ikeya-Seki. Predviđalo se da će kometa ATLAS dostići magnetsku razinu od -8,2 na periheliju i -11,7 na periheliju što je svjetlije od Venere i moglo bi se natjecati s Mjesecom.
Prema izvješćima promatrača, nakon što je postepeno postajala svjetlija do 8. magnitude dok je prelazila orbitu Marsa, kometa je počela tamniti. Magnituda komete je potonula na veličinu od 8,8 do 9,2 (što je veći broj, nebesko tijelo je tamnije). Kometa se raspala na najmanje 4 komada. Fragmentacija može biti posljedica dearacije što uzrokuje povećanje centrifugalne sile kometa.
Rep
Kao i sve komete, ATLAS oslobađa zeleni rep jer se ugljik i cijanid unutar komete ioniziraju dok se kometa približava našoj domaćinskoj zvijezdi. Neki astronomi amateri primijetili su da ima veličinu repa od 30 ' ili 0,12 °.
Položaj
lijevo|mini| Putanja komete sa sedmodnevnim markerima. Tokom januara do marta 2020. godine kometa se nalazila u sazviježđu Veliki medvjed. U aprilu, kada nebo pocrni, bilo je uveče na polovici sjever-sjeverozapad uveče u sazviježđu Perzej, a u junu će biti u sazviježđu Orion na sjeveroistočnom nebu. Prošao je kroz perihelij 31. maja 2020. godine.
NGC 2121
NGC 2121 (također poznat kao ESO 57-SC40) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Sto. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. februara 1836. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Zapadna Afrika
desno|mini|350p
Zapadna Afrika je najzapadnija regija afričkog kontinenta. Geopolitički se UN-ova definicija Zapadne Afrike podudara s najuobičajenijim prepoznavanjem regije, a uključuje sljedećih 16 država:
Magreb (arapski "zapadno"), regija u sjeverozapadnoj Africi u kojoj se nalaze Maroko (zajedno sa Zapadnom Saharom), Alžir, Tunis i (ponekad) Libija (vidi Sjeverna Afrika).
UN-ova regija također uključuje otok Svetu Helenu, britanski prekomorski teritorij u Južnom atlantskom okeanu.
Zapadna Afrika je područje s velikim rasponom geografije, bioregija i kultura. Orijentirana je zapadno od imaginarne osi sjever-jug uglavnom na području koje se danas naziva Afričkom udubinom. Atlantski okean formira zapadne i južne granice regije. Sjevernu granicu čini pustinja Sahara, a najsjeverniji dio regije općenito se smatra Nigerski pregib. Istočna granica je manje precizna, pa je neki smještaju na Benue Trough, a drugi na liniju koja ide od Mount Kameruna do jezera Čad.
Moderne granice suvremenih zapadnoafričkih država odražavaju nekadašnje kolonijalne granice koje prelaze etničke i kulturne linije, pa često dijele pojedinačne etničke grupe između dviju ili više država.
Geografija i klima
Zapadna Afrika zauzima površinu s više od 6,140,000 km2 ili približno jednu petinu Afrike. Ogromnu većinu te zemlje čine ravnice koje leže na manje od 300 metara iznad morske razine, dok izolirane visoke tačke postoje u brojnim zemljama duž južne obale Afričke udubine.
Sjeverni je dio Zapadne Afrike sastavljen od semiaridnog terena Sahela koji čini prijelaznu zonu između pustinje Sahare na sjeveru i savane u zapadnom Sudanu na jugu. Ekvatorijalne šume formiraju treći pojas između savane i južne obale, a protežu se od 160 km do 240 km u širinu.
Kultura
Tipične dijelove zapadnoafričke kulture čine muzika mbalax i usmena historija koja se prenosi s generacije na generaciju Griota.
Historija
Historija Zapadne Afrike može se podijeliti u pet glavnih razdoblja. Prvo razdoblje čini prahistorija u kojoj su regiju naselili prvi ljudi koji su zatim razvili poljoprivredu i stupili u kontakt s mediteranskim civilizacijama na sjeveru. Drugo razdoblje je razdoblje željeznodobnih carstava koja su učvrstila trgovinu i razvila centralizirane države. Treće razdoblje čine robovlasnička kraljevstva, džihadi i kolonijalni osvajači iz osamnaestog i devetnaestog vijeka, a u četvrtom ili kolonijalnom razdoblju skoro čitavu su regiju kontrolirale Francuska i Velika Britanija. Završno razdoblje ili eru postnezavisnosti predstavlja formiranje današnjih država.
Prahistorija
Rani su naseljenici vjerovatno bili srodni Pigmejcima, a stigli su u Zapadnu Afriku oko 12,000. p. n. e. Sedentarna poljoprivreda razvila se oko petog tisućljeća istovremeno s pripitomljenjem goveda. Do 400. p. n. e. tehnologija zasnovana na željeznom oruđu omogućila je ekspanziju poljoprivredne aktivnosti, pa su se formirali prvi gradovi-države. Pripitomljavanje deve omogućilo je razvoj prekosaharske trgovine s mediteranskim kulturama, uključujući Kartagu i Berbere. Glavni izvozni proizvodi bili su zlato, pamučna odjeća, metalni ornamenti i kožna dobra, koji su se zamjenjivali za sol, konje i tekstile.
Carstva
Razvoj regionalne ekonomije omogućio je formiranje centraliziranijih država. Prvu takvu državu, Carstvo Gana, stvorio je u 8. vijeku narod Soninke. Carstvo je bilo utemeljeno oko grada Kumbi Saleh (u današnjoj Mauritaniji), a dominiralo je velikim dijelom regije sve do poraza od almoravidskih osvajača 1052. godine. Carstvo Sosso pokušalo je ispuniti nastalu prazninu, ali su ga porazile (o. 1240) snage Mandinka pod vodstvom Sundiate Keite, osnivača novog Malijskog carstva. Ono je nastavilo cvasti nekoliko vijekova (naročito pod Sundiatinim pranećakom Kankanom Musom I.) sve dok ga nisu naslijedili slabi vladari koji su ga doveli do pada pod osvajačima Mossima, Tuareziima i Songhaima. U 15. vijeku Songhai su pod vodstvom Sonnija Alija i Askije Muhameda stvorili Carstvo Songhai, novu dominantnu državu osnovanu oko Gaoa. U međuvremenu su se, oko četrnaestog i petnaestog vijeka, južno od Sudana pojavili snažni gradovi-države u Ifeu, Bonu, Arochukwuu i Beninu. Istočnije na području današnje Nigerije nastali su Oyo, dominantna država naroda Yoruba i konfederacija Aro, dominantna država naroda Igbo.
Ropstvo i kolonijalizam
Nakon što su 1591. godine marokanski osvajači razorili songhaiski glavni grad, brojne malene države uzdigle su se širom Zapadne Afrike, uključujući Carstvo Bambara u Ségouu, Kraljevstvo Bambara u Kaartu, kraljevstvo Khasso naroda Peul/Malinké i Carstvo Kénédougou u Sikassu. Godine 1445. portugalski su trgovci započeli osnivanje naselja duž zapadnoafričke obale, a nakon njih su uslijedili Francuzi i Englezi. Nedugo kasnije započela je afrička trgovina robljem koja je kroz naredne vijekove oslabila regionalnu ekonomiju i stanovništvo. Trgovina robljem također je potaknula formiranje država poput Carstva Bambara i Dahomeja, čije su ekonomije uvelike ovisile o razmjeni robova za evropska vatrena oružja, koja su se onda koristila za hvatanje više robova.
17.
mini|Tit Livije Godina 17. (XVII) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Flaka i Rufa ili, rjeđe, '''godina 770. Ab urbe condita'''. Oznaka "17." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Zapadna Afrika
Ropstvo i kolonijalizam
U ranom devetnaestom vijeku serije fulanskih reformističkih džihada proširile su se širom zapadnog Sudana. Najznačajniji su bili Carstvo Fulani Usmana dan Fodija, koje je zamijenilo gradove-države naroda Hausa, Carstvo Massina Sekua Amadua, koje je porazilo Carstvo Bambara, te Carstvo Toucouleur El Hadj Umara Talla, koje je ubrzo osvojilo velik dio današnjeg Malija. Francuzi i Britanci nastavili su napredovati u Utrci za Afriku, pokoravajući kraljevstvo za kraljevstvom. Padom novoosnovanog Carstva Wassoulou pod vodstvom Samoryja Turea godine 1898. i ashantijske kraljice Yaa Asantewaa godine 1902. došao je stvaran kraj zapadnoafričkome vojnom otporu kolonijalnoj vlasti.
Britanija je tokom kolonijalnog doba stekla kontrolu nad Gambijom, Sierra Leoneom, Ganom i Nigerijom, dok je Francuska ujedinila Senegal, Gvineju, Mali, Burkinu Faso, Benin, Obalu Slonovače i Niger u Francusku Zapadnu Afriku. Portugal je osnovao koloniju Gvineju-Bissau, dok je Njemačka polagala pravo na Togoland kojega je nakon Prvog svjetskog rata bila prisiljena podijeliti između Francuske i Britanije. Vlastitu nezavisnost je uz cijenu većih teritorijalnih ustupaka zadržala jedino Liberija.
Postkolonijalna era
Nacionalistički pokreti su se pojavili širom Zapadne Afrike nakon Drugog svjetskog rata, a najznačajniji je bio u Gani pod vodstvom Kwamea Nkrumaha. Godine 1957. Gana je postala prva subsaharska kolonija koja je stekla nezavisnost. Ostale francuske kolonije slijedile su Ganu godinu dana kasnije. Zapadnoafričke nacije u potpunosti su stekle autonomnost do 1974. Od stjecanja nezavisnosti, zapadnoafričkim su se nacijama proširili korupcija i nestabilnost, pa su brojni građanski ratovi izbili u Nigeriji, Sierri Leone, Liberiji i Obali Slonovače, a u Gani i Burkini Faso uslijedili su vojni udari. Mnoge države nisu uspjele razviti vlastite ekonomije unatoč zavidnim prirodnim bogatstvima (vidi: Nafta u Nigeriji), a politička je nestabilnost često popraćena nedemokratskim vladama. SIDA je rastući problem u regiji, posebice u Obali Slonovače, Liberiji i Nigeriji, dok je glad problem u dijelovima sjevernog Malija i Nigera.
Regionalne organizacije
Ekonomska zajednica zapadnoafričkih država (Economic Community of West African States) osnovana je 1975. godine Ugovorom iz Lagosa, a okuplja zapadnoafričke države s ciljem promicanja regionalne ekonomije. Zapadnoafrička monetarna unija (Union économique et monétaire ouest-africaine) ograničena je na osam, većinom frankofonskih zemalja koje koriste CFA franak kao zajedničku valutu. Autoritet Liptako-Gourma objedinjuje Mali, Nigeriju i Burkinu Faso radi traženja zajedničkog razvoja pograničnih područja triju zemalja.
Sve zemlje Zapadne Afrike, osim Maroka, članice su Afričke Unije.
Hamadrijade
Hamadrijade (starogrčki: αμαδρυάδα ) je grčko mitološko biće koje živi na drveću. To je posebna vrsta drijade koja je, pak, posebna vrsta nimfe.
Mitologija
Hamadrijade se rađaju vezane za određeno drvo. Neki smatraju da je Hamadrijada samo drvo, pri čemu je normalna drijada jednostavno unutrašnji entitet ili duh drveta. Ako bi drvo umrlo, umrla bi i Hamadrijada povezana s njim. Iz tog razloga, i Drijade i bogovi bi kažnjavali smrtnike koji naude drveću.
Osam Hamadrijada su kćeri Oksila i Hamadrije:
Druge Hamarijade:
Atletika na Olimpijskim igrama 2016 – skok u dalj (žene)
Takmičenja u skoku u dalj za žene na OI 2016. u Rio de Janeiru održana su 16. i 17. augusta.
Rekordi
Svjetski i olimpijski rekord u ovoj disciplini prije OI 2016. prikazani su u tabeli ispod.
Raspored takmičenja
Sva vremena su po Brazilijskom vremenu (UTC-3).
Kvalifikacije
Norma za ulazak u finale, u kojem nastupa 12 takmičarki, bila je 6,75 m. Svaka takmičarka imala je 3 pokušaja, a normu su preskočile samo tri. Ostalih 9 takmičarki plasiralo se po rezultatu.
26. vijek p. n. e.
26. vijek p. n. e. je vijek koji je započeo godine 2600. p. n. e. a završio godine 2501. p. n. e.
Događaji
desno|200px|mini|Slika Velike Khufuove (Keopsove) piramide
Slatina (Foča, RS)
Slatina je naseljeno mjesto u općini Foča, Bosna i Hercegovina.
Suša 22. vijeka p. n. e.
'''Suša 22. vijeka p. n. e.''' je predstavljala jedan od najtežih klimatskih događaja u holocenu. Suša je započela oko 2200. p. n. e. i izgleda da je trajala cijeli vijek. Vjerovatno je bila uzrok pada Starog kraljevstva u Egiptu i Akadskog carstva u Mesopotamiji.
Antički Egipat
Oko 2150. p. n. e. Staro kraljevstvo u Egiptu se našlo pod katastrofalnim klimatskim udarom. Uslijedila je serija izuzetno niskog nivoa Nila. Nil je dotada svojim poplavama omogućavao navodnjavanje. Niska razina Nila izazvala je propast centralne vlasti U Egiptu. Uslijedili su glad, nemiri, pobune i fragmentacija, što je trajalo oko 40 godina. Nakon toga je uslijedilo razdoblje oporavka i uspostavljanja reda u različitim provincijama. Egipat je tek nakon dugo vremena bio ponovo ujedinjen pod novom dinastijom i u novom obliku kraljevstva. Proces oporavka je zavisio od provincijskih upravnika, pravde, irigacionih projekata i administrativne reforme.
Nalazi o velikoj suši
Postoje brojni nalazi i mjerenja koja pokazuju da se prije oko 4.000 do 4.500 godina desila velika suša. To su pokazala iskopavanja u Siriji 1993. Gas, Sevant i ostali su pokazali da su se bitno smanjile razine jezera u sjevernoj Africi. Isti nalaz je potvrđen i pomoću leda iz istočne ekvatorijalne Afrike. Dejvis i Tompson su 2006. našli pomoću leda sa Anda da je u tom periodu bila znatno povećana koncentracija prašine, što ukazuje na isti uzrok, veliku sušu. Sva ta istraživanja su pokazala da je do veoma jake suše došlo naglo (unutar jedne dekade) i da je jako dugo trajala, i do nekoliko vijekova. Suša je isto tako naglo i nestala.
Azov
Azov jest grad u Rostovskoj oblasti u Rusiji. Nalazi se na ušću rijeke Don, 8 km od Azovskog mora, koje je po ovom gradu i dobilo ime. Azov se nalazi na 47.08333°N, 39.46667°W.
Dafne
Dafne (starogrčki: Δάφνη ) u grčkoj mitologiji su nimfe, podgrupa najada koje su povezane sa stabalom lovora.
Azov
Broj stanovnika: 81.700 (2002.).
Dafne
Kao i druge Drijade, oni su duhovi drveća i većinu vremena provode spavajući iza kore. Izlaze da plešu samo kada je obala čista i nema nikoga u blizini. Ime su dobili po Dafni ('Laurel'), jednoj od najada na koju se Majka Zemlja sažalila i pretvorila je u lovorovo drvo.
27. vijek p. n. e.
27. vijek p. n. e. je vijek koji je započeo godine 2700. p. n. e. a završio godine 2601. p. n. e.
Azov
Najstarija naselja u okolini
Bitka kod Azova u 17. vijeku|mini|250p|desno Ušće rijeke Don je oduvijek bilo važno trgovinsko središte. Početkom 3. vijeka p. n. e. Grci iz Bosporskog kraljevstva su ovdje osnovali koloniju koju su nazvali Tanais, prema grčkom imenu za rijeku Don.
Dafne
Mitologija
Lovorov list je u grčkoj tradiciji imao poseban položaj jer je predstavljao Apolonovu ljubav prema Dafni, kćerki riječnog boga Ladona koja je odbijala romantične pokušaje svih potencijalnih ljubavnika uključujući i Apolona. Opterećena neželjenim seksualnim napadima Apolona, zamolila je Geju za pomoć. Geja ju je pretvorila u lovor kako bi je spasila od Apolona.
Azov
Najstarija naselja u okolini
Nekoliko vijekova kasnije naseobinu je spalio kralj Poleumon Bosporski. Ponovni dolazak grčkih kolonista je vratio napredovanje naselju. Međutim, Goti su ga skoro potpuno uništili u 3. vijeku. U 10. vijeku područje je došlo pod nadzor slavenske kneževine Tmutarakan.
Kipčaci, koji su zauzeli područje 1067, preimenovali su ga u azak (tj. nizina). Od tog naziva je izveden današnji naziv za grad Azov.
Zlatna horda je zauzela veći dio obale u 13. i 14. vijeku, ali mletački i genovski trgovci su dobili dozvolu za naseljavanje na mjestu današnjeg Azova, gdje su osnovali koloniju koju su nazivali Tana.
Dolaskom Osmanlija sagrađena je jaka tvrđava u Azovu.
Azovska tvrđava
Ljeta 1637, u jednoj od najslavnijih stranica kozačke historije, Donski Kozaci su zauzeli tvrđavu koju je držao turski garnizon od 4.000 vojnika naoružanih i sa 200 topova, i držali su je 5 godina. Juna 1641. godine izdržali su drugu tursku opsadu. 1642, kada su se Turci povukli, car je sazvao narodno vijeće, Zemsky Sobor, koje je odlučilo predati tvrđavu da izbjegnu sveopći rat s Turskom. Prije napuštanja tvrđave, Kozaci su uništili sve utvrđene objekte (fortifikacije).
Tokom azovskih pohoda (1696), Petar Veliki je uspio vratiti tvrđavu, ali propast prutskih pohoda su ga prisilili dati Azov nazad Turcima 1711. Šaljivi opis događaja je prikazan u Voltaireovoj Candide.
Za velikog rusko-turskog rata zauzela ga je vojska na čelu s grofom Rumjancevim i grad je konačno došao pod Rusiju po uvjetima mira u Kučuk-Kajnardžiju 1774. godine. Sedam godina Azov je bio glavni grad odvojene vlade, ali rašću Rostova na Donu mu je postupno opala važnost.
NGC 415
NGC 415 (također poznat kao ESO 352-14, IRAS 01077-3545, MCG -6-3-24 i PGC 4161) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 298 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kipar. Najveći prečnik je 1,50 (130 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (69 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. septembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
18.
Godina 18. (XVIII) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Cezara ili, rjeđe, '''godina 771. Ab urbe condita'''. Oznaka "18." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
NGC 5101
NGC 5101 (također poznat kao ESO 508-58, IRAS 13190-2709, MCG -4-32-8, PGC 46661 i UGCA 351) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 86 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 5,40 (135 hiljada sg) a najmanji 4,6 uglovnih minuta (115 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 28. marta 1786. godine.
Zikrija Avdagić
Zikrija Avdagić je bosanskohercegovački naučnik na polju vještačke inteligencije i sistema u realnom vremenu. Dobitnik je Fulbright stipendije za istraživanje na polju genetičkih algoritama. Bio je profesor na Elektrotehničkom fakultetu Univerziteta u Sarajevu do 2019. godine na predmetima Vještačka inteligencija, Metode i primjene vještačke inteligencije te Računarski sistemi u realnom vremenu.
NGC 5101
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 6549
NGC 6549 (također poznat kao MCG 3-46-12, NGC 6550, PGC 61399 i UGC 11114) jeste galaksija koja je udaljena oko 308 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,40 (126 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (36 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 27. jula 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Manisa (pokrajina)
Pokrajina Manisa (tur.: Manisa ili) je pokrajina na zapadu Turske. Graniči se sa pokrajinama Izmir na zapadu, Aydin na jugu, Denizli na jugoistoku, Uşak na istoku, Kütahya na sjeveroistoku i Balikesir na sjeveru. Prema podacima iz 2018. u Pokrajina je živjelo 1.429.643 stanovnika na površini od 13.120 km2 pri čemu je gustoća naseljenosti 109 stanovnika/km2.
Glavni grad pokrajine je Manisa.
IC 929
IC 929 je eliptična galaksija koja je udaljena oko 939 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,20 (55 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (55 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Edward Emerson Barnard u juna 1892. godine.
Uskršnja hronika
Uskršnja hronika (Chronicon paschale, ali poznata je i kao: Chronicon Constantinopolitanum, Chronicon Alexandrinum, Fasti Siculi) predstavlja prikaz događaja od postanka svijeta do 629. godine. Djelo je nastalo kao rezultat polemike koja se vodila oko kalendara, tj. tačnog datuma Uskrsa (Vaskrsa). U djelu su spojene kalendarske rasprave sa raznim hroničarskim zabilješkama. Sastavljač djela nije poznat, a najvjerovatnije je da pripada svećenstvu. Radi se o kompilaciji u kojoj su predmet prepisivanja brojna djela starih autora.
Ova hronika je bila popularna u Bizantu kao i ona Jovana Malale. Za historiju Bizanta uglavnom prepisuje druge poznate autore, najviše Malalu, a jedino korisno mjesto predstavlja autorovo savremeno doba koje je opisivao, tj. početak 7. vijeka.
Minta
Mitologija
Kćerka paklenog riječnog boga Kokita, postala je ljubavnica Hadu, gospodaru podzemlja i bogu mrtvih. U ljubomori, njegova supruga Perzefona je intervenisala i preobrazila Mintu, prema rečima Strabonovog izveštaja, "u baštensku biljku, koju neki zovu hediosmos (doslovno 'slatko mirisna')". Planina u blizini Pilosa dobila je ime po Minti, gdje se nalazio jedan od rijetkih Hadovih hramova u Grčkoj:
Blizu Pila, na istoku, nalazi se planina nazvana po Minti, koja je, prema mitu, postala Hadova ljubavnica, koju je Kore zgazio, i pretvorena u mentu, biljku koju neki zovu Hedyosmos. Nadalje, u blizini planine nalazi se područje posvećeno Hadu,
Slično tome, interpretacija Nikandre je da kada je Minta postala Hadova ljubavnica; Perzefona ju je raskomadala, ali je Had svoju mrtvu ljubavnicu pretvorio u mirisnu biljku koja je nosila njeno ime u njenom sjećanju. Ovidije također kratko spominje Mintu i njenu transformaciju od strane Perzefone u svojim Metamorfozama, ali ne spominje priču koja stoji iza toga. Prema Opianu, Minta je bila Hadova ljubavnica prije nego što je oteo i oženio Perzefonu, ali ju je ostavio po strani kada je oteo i oženio svoju kraljicu. Poslije bi se hvalila da je ljepotom nadmašila Perzefonu i da će joj se Had uskoro vratiti; U bijesu zbog nimfine drskosti, Perzefonina majka Demetra ju je zgazila i tako je iz zemlje iznikla trava nane:
Nana je, kažu ljudi, nekada bila sluškinja pod zemljom, Kokitova nimfa, koja ja ležala u krevetu Adoneusa; ali kada je silovao sluškinju Persefonu sa Etnejskog brda, tada se ona glasno žalila prekomjernim riječima i ludo buncala zbog ljubomore, a Demetra ju je u bijesu zgazila nogama i uništila. Jer rekla je da je plemenitijeg oblika i izvrsnije ljepote od tamnooke Perzefone i hvalila se da će joj se Adoneusa vratiti i protjerati drugu iz svojih dvorana: takva joj je zaljubljenost skočila na jezik. I iz zemlje je iznikla slaba biljka koja nosi njeno ime.
Bell bilježi da je Demetra prošla kroz previše boli nakon Perzefonine otmice i djelomičnog povratka da bi tolerisala bilo kakvo preljubničko ponašanje prema svojoj kćeri. Opianovo pisanje da je zgažena do smrti je možda aluzija na glagol μινύθω, minytho, što znači "smanjiti". Orfej je pisao da je Demetra, videvši biljku nane tužnu, mrzeći je učinila ju je neplodnom.
Prema Onomastikonu od Julius Pollux, Mintu je spomenuo pjesnik Kratin, atinski dramatičar Stare komedije, u svojoj izgubljenoj drami Nomoi ("zakoni").
Kultura
U staroj Grčkoj, biljka nana je korištena u pogrebnim obredima, zajedno sa ruzmarinom i mirtom, a ne samo za ublažavanje mirisa truleži; nana je bila element u fermentisanom ječmenom napitku zvanom kikeon koji je bio suštinski pripremni enteogen za učesnike. u Eleusinskim misterijama, koje su inicijatima nudile nadu u zagrobni život. Minta je možda potekla iz Demetrinih misterijskih kultova, zajedno sa figurama kao što su Baubo i kćeri Keleja. S druge strane, tvrdi se da je mit helenističkog porijekla (323–31. p. n. e) umjesto toga.
Nana je bila veoma cijenjena zbog svojih aromatičnih svojstava kao začina koji ističe okus mnogih namirnica. Nana se koristila kao ukusan začin, za pravljenje parfema, pletena u vijence, a vješala se po sobama kako bi poboljšala i osvježila zrak. Također se smatralo snažnim afrodizijakom, otuda i Mintina uloga ljubavnice Hada; istovremeno se koristio i kao kontraceptivna metoda, jer se vjerovalo da bi se njegova konzumacija prije seksualnog čina spriječilo trudnoću. Tako je nana, biljka sterilnosti, viđena kao protivnik Demetere, boginje plodnosti. U istom duhu, odnos Minte i Hada je jalov, budući da ne rađaju djecu, što važi i za same Hada i Perzefonu. Plod nara, središnji mit o Hadu i Persefoni, bio je i simbol plodnosti i metoda kontrole rađanja, baš kao i nana.
Arno Schmidt
Arno Otto Schmidt (Hamburg, 18. januar 1914 – Celle, 3. juni 1979) bio je njemački književnik.
Prekinuo je studij matematike, radio kao radnik tekstilne firme, u ratu bio vojnik i vojni zarobljenik, tumač za engleski jezik te postao slobodni pisac. Bio je žestoki protivnik rata i totalitarizma, pristaša slobodne stvaralačke fantazije, a u kratkim romanima, esejima i pripovijetkama eksperimentira jezičnim gradivom sve do samog ruba komunikativnosti. Za svoj izazivački, jetki i duhoviti izraz služi se avangardnom proznom tehnikom (montažom, strujom svijesti i unutrašnjim monologom). Prevodio je Williama Faulknera, Jamesa Joycea, E. Huntera i J.F. Coopera.
IC 331
IC 331 (također poznat kao IRAS 03296+0005, MCG 0-10-3 i PGC 13119) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 319 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Bik. Najveći prečnik je 0,90 (83 hiljade sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (83 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 4. decembra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Joe Biden
Rani život i obrazovanje
mini|lijevo|Biden 1965.|210x210piksel
Rođen je 20. novembra 1942. u gradu Scranton, na sjeveroistoku Pennsylvanije, kao prvo od četvoro djece. Njegov otac Joseph Biden Sr., radio je kao prodavač polovnih automobila i popravljao štednjake. Njegova majka se zvala Catherine Eugenia "Jean" Finnegan. Biden se prisjeća svog oca koji mu je često govorio: "Šampione, čovjek se ne mjeri koliko često pada nego kako brzo ustaje poslije pada.” Kao dijete Biden je mucao, ali je tu manu uspješno prevladao memorišući poeziju i recitirajući je pred ogledalom. Godine 1953. Bidenova porodica seli se iz Pennsylvanije u Claymont, država Delaware. Tamo je studirao u elitnoj Archmere Academy i morao je raditi kao perač školskih prozora i koseći travu u vrtovima kako bi mogao platiti školarinu. Bio je solidan student i usprkos tome što je bio sitan, bio je odličan u američkom fudbalu. Godine 1961. uspješno je diplomirao na Archmere Academy.
Biden se upisuje na University of Delaware, gdje je studirao historiju i političke nauke. Ali u periodu od prve dvije godine, kako sam priznaje, više je bio zainteresovan za fudbal, zabave i djevojke. Ali u ovom periodu naglo se zainteresovao za politiku, naročito nakon inauguracije predsjednika John F. Kennedy 1961.
Na školskom raspustu na Bahamima Biden upoznaje svoju prvu buduću suprugu Neiliu Hunter koja je studirala na Syracuse University. Ona ga ohrabruje da se ozbiljno posveti studiranju što je on i učinio. Nakon što je diplomirao na University of Delaware 1965. ubrzo upisuje pravo na Syracuse University Law School. Biden postaje jedan od najboljih studenata prava svoje generacije. Sljedeće godine Biden i Neilia se vjenčavaju. Diplomirao je pravo 1968. na Syracuse Law School i ubrzo se seli u Wilmington, Delaware, da započne karijeru u nekoj pravničkoj firmi. Aktivni član Demokratske partije postaje 1970. godine, prvu službu je dobio u New Castle regionalnom vijeću. Dok je bio na poziciji vijećnika Biden je osnovao svoju sopstvenu pravničku firmu. Tokom ovog perioda rodilo mu se troje djece: Joseph Biden III (rođen 1969.), Hunter Biden (rođena 1970.) i Naomi Biden (rođena 1971). „Sve se dešavalo brže nego što sam očekivao”, prisjeća se kasnije Biden.
Rana politička karijera
lijevo|mini|171x171piksel|Bidenov službeni portret 1973. 1972. godine Demokratska stranka države Delaware ohrabruje ga da sa samo 29 godina bude protukandidat popularnom republikancu Jamesu Calebu Boggsu za američki Senat. Iako su mnogi mislili da Biden nema nikakve šanse, njegova neumorna kampanja koja je bila organizovana i vođena od strane njegove porodice urodila je plodom. Biden je pobijedio na izborima i postao peti najmlađi izabrani senator u američkoj historiji. Njegova sestra Valerie Biden Owens bila je menadžerica njegove kampanje, a i roditelji su mu aktivno pomagali u kampanji.
Porodična tragedija
Dana 31. maja 2015. njegov najstariji sin Beau Biden umro je od posljedica tumora na mozgu. Bio je popularan demokrata na istočnoj obali i očekivalo se da će pratiti svog oca na državnoj političkoj sceni.
Godine u senatu
mini|172x172piksel|Biden 2005. 36 godina je bio senator iz države Delaware i nametnuo se kao vrstan poznavalac domaćih i međunarodnih prilika. Mnogi ga smatraju za eksperta međunarodnih odnosa. Doprinio je smanjenju nuklearnih arsenala, stabilizaciji i promociji mira na Balkanu, proširenju NATO pakta na Istočnu Evropu, protivio se Ratu u Zalivu, i tražio da se spriječi genocid u Darfuru i genocid u Srebrenici. 17 godina je bio član senatskog pravnog komiteta (Senate Judiciary Committee). Najveća priznanja je dobio na polju kriminalnog prava uključujući historijski zakon iz 1994. - zakon protiv nasilja nad ženama, te zakon koji pooštrava kazne za počinioce kriminala.
Potpredsjednik
mini|lijevo|Biden polaže zakletvu za [[potpredsjednik Sjedinjenih Američkih Država|potpredsjednika 20. januara 2009.]]
Nakon neuspjele predsjedničke kandidature 2007. Barack Obama ga poziva da mu se pridruži kao njegov potpredsjednik. 4. novembra 2008. godine Barack Obama i Biden ubjedljivo su porazili republikanski tandem, senatora John McCaina i guvernera Aljaske Sarah Palin. Dana 20. januara 2009, Obama je položio zakletvu za 44. predsjednika Amerike i Biden postaje 47. potpredsjednik.