Dinarska_kuća
Dvodijelna brvnara
mini|desno|200px|Tipičan izgled sela dinarskih šumskih oblasti krajem 19. i početkom 20. vijeka (bez [[Struja|struje i telefona).]] mini|lijevo|200px|Kujna sa otvorenim ognjištem u kući iz Alinog Potoka. mini|lijevo|200px|Maketa dinarske brvnare u Etnografskom muzeju u Beogradu. mini|mini|desno|200px|Zadružna seoska domaćinstva u [[Prusacu kod Donjeg Vakufa 1897. godine. ]] mini|lijevo|200px|Maketa [[Vodenica|vodenice i valjarice u Etnografskom muzeju.]] Početkom 19. vijeka daljom evolucijom brvnara se razvija u visinu. Na padinama terena, na kosini, zidaju se uzduž kameni temelji na kojima se postavlja kuća ispod čijeg dijela se dobija još jedna prostorija sa donje strane: Klijet, podrum, izba ili magaza. Kao cijelina kuća je trodijelna, i u dva nivoa. U donjem dijelu redovno je smešten njen treći prostor: klijet („kljetara""), dok je stan, koji zauzima samo gornji nivo je dvodijelni i sastoji se od kujne "kuće", koja je pozadi i u koju se ulazi sa terena sa obe bočne strane i sobe, smeštene spreda, iznad klijeta formule K+S. U literaturi ova brvnara je poznata kao „kuća na cj(ć)elici". Dvodijelna brvnara je pravogugaone osnove. Zidovi su brvna vodoravno naslagana vezana u ćert (ugao). Krov je visok i strm, pokriven slamom, šindrom klisom, lambom, na podvlačak i lepiricu. Na krovu se isticao dimnjak sa kapićem ili samićem koji štiti vatru od kiše i snega. U početku, u prvoj polovini 19. vijeka, ove dvodijelne brvnare na ćelici gradili su seoski knezovi i kmetovi, odnosno imućnije seoske gazde, a postala je dostupnija širem sloju seoskog stanovništva sredinom 19. vijeka. U prvoj polovini 19. vijeka, najizraženiji tip ove kuće bila je brvnara osaćanka, koja je dobila naziv prema vičnim majstorima tesarima-drvodeljama, iz stare oblasti Osat, u istočnoj Bosni sa Drine, dok se u literaturi ovaj tip kuće još naziva dinarska i dimnica. Osim drvene strukture, kuće su građene potpuno od kamena, sa drvenim ili slamnatim krovom. mini|lijevo|200px|Napuštena vodenica potočara na [[Taorska vrela|Taorskim vrelima. Vodenice brvnare su također bile simbol dinarskih šumski oblasti.]] mini|desno|200px|Štala brvnara (Muzej u Sirogojnu). U prizemlju se smešta krupnija stoka, dok se rampom u potkrovlju penje sitnija - ovce i koze, čime se postizala visoka zaštita od [[vukova (Također pogledaj: Buša i Pramenka)]] mini|lijevo|200px|Čardak - konačić sa gostinskom sobom na spratu u selu [[Pranjani iz druge polovine 19. vijeka.]] Danas, najstarija sačuvana kuća ovog tipa potiče s početka 19. vijeka, a najmlađa iz sredine 20. vijeka. Drugi svjetski rat okončao je život i primenu dvodijelnog dinarskog plana, jer posljednja dinarska brvnara, koja je bila registrovana, izgrađena je na Zlataru 1938. godine. Međutim, takve brvnare građene su ipak i neposredno nakon rata, u Milakoviću na Jadovniku nakon čega se zvanično okončala njihova epoha. Od sredine 19. vijeka, od dvodijelnog pratipa stana razvija se trodijelna šema formule K+2S, koje uporedo, služe kao polazni stepen njenog daljeg razvoja, koji se ogleda sa dodavanjem novih elemenata na osnovnu šema plana. U dinarskim oblastima zadružni porodični život je bio veoma razvijen. Pored glavne kuće razvijala se okućnica u okviru koje su bili i drugi objekti koji su služili za stanovanje ili su imali privrednu namenu: vajat, mlekar (mečar), koš, furuna (vuruna), štala (ar), kačara, pušnica i kokošinjac. Možda najzanimljiviji objekat je bio čardak, odvojac, konak ili konačić, koje su gradili Osaćani po ugledu na musafirhane domaćih begova. Konačić se sastojao od dve prostorije, namenjen je za goste i svečanosti, a mogli su da ih priušte imućniji seljaci ili seoski trgovci. mini|lijevo|200px|[[Čardak sa gostinskom sobom (konačić) sagrađen od drveta u drugoj polovini 19. vijeka u selu Majdan.]] mini|desno|200px|Polubrvnara-polučatmara. Mješovite strukture: drvo, čatma i kamen. mini|desno|200px|Maketa polubrvnare-polučatmare u Etnografskom muzeju.