cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bizantijska umjetnost za vrijeme vladavine dinastije Komnen
Iluminacija
thumb|250px|desno|Šest homilija Uznesenja svete Marije redovnika Jakova iz Kokkinabafe U kaligrafiji umjetnost samo ponavlja svoj vrhunac. Nova umjetnička djela više se ne stvaraju samo u radionicama, već i u brojnim manastirima (do tada bizantijski manastiri u većini slučajeva nisu imali sličan obrazovni i umjetnički karakter kao na Zapadu). Vizualne umjetnosti nisu dostigle realizam književnosti iz 12. vijeka, ali su barem ukazale na oslobađanje bizantijskog mentaliteta - neki dotad relativno još uvijek ikonični prikazi su se promijenili. Broj ilustracija u knjigama se smanjuje. Među važnijim djelima su: Evanđelje iz Parme, Propovijedi Gregorija Nazianskog ili Evanđelje iz Firence, Laureancija i Ljetopis Jovana Skilice.
Važno djelo na kraju 11. vijeka je Evanđelje iz Parme, u kojem se miješaju različita razdoblja i stilovi. Iluminacije na cijeloj stranici koje prikazuju scene iz Hristovog života podijeljene su i uokvirene obrubima. Minijature slijede ista pravila kao i ikone, u isto vrijeme djelo pokušava uhvatiti dramu, koja je prilično uspješna u scenama Judine izdaje (poljupca), Skidanja s krsta ili slike Rođenja. Dekoracija arkadnih kanonskih stolova, zaglavlja i inicijala slova je bogata. Ove "bočne" iluminacije uglavnom sadrže biljne i životinjske motive koji podsjećaju na orijentalne ukrasne stilove. thumb|300px|lijevo|Car [[Teofil (car)|Teofil u pratnji dvorjana, Madridski kodeks, Kratka historija Jovana Skilice]] Važno religijsko iluminacijsko djelo je "Homilija redovnika Jakova iz Kokkinabafe" (sadrži 6 homilija), koja je sačuvana u dva primjerka - u Nacionalnoj biblioteci u Parizu i u Vatikanu. Djelo potječe iz prve polovine 12. vijeka. Tekst je komentar apokrifnog evanđelja, a rukopis sadrži više od osamdeset slika. Domišljatost u ikonografiji je visoko razvijena, o čemu svjedoči i prikaz Uzašašća Djevice Marije u prikazanoj crkvi svetih apostola. Neke slike u djelu prikazuju prizore koje ne nalazimo u drugim radovima (Jakov na obali rijeke Jordan, Sveta Marija među horovima izabranih ili Hristos na Solomonovom krevetu). Činjenica da su sačuvana dva identična rukopisa Homilija navodi na pretpostavku da je u 12. vijeku u Konstantinopolju postojala radionica specijalizirana za kopiranje luksuznih knjiga i da njihova distribucija nije bila ograničena na bizantijsku elitu već i među širom (ali i dalje bogatom) klijentelom.
Mozaici
Mozaici su tradicionalno bili popularna vrsta umjetnosti u Bizantiji. Međutim, rijetko su se koristili zbog njihove skupe proizvodnje - i to uglavnom zahvaljujući carskim ili aristokratskim donacijama. Religijski mozaici ukrašavali su uglavnom sveta crkvena mjesta u većim centrima poput Konstantinopolja ili Soluna, ali i grada Arte u Epiru - crkve Paregoritissy (Djevice Marije Utješiteljice). Drugo važno središte mozaika bili su bogati manastiri koji su uživali podršku bogatih pokrovitelja - kao što su crkva sv. Sergija i Vaha (turski: Küçuk Ayasofya Camii), Hosios Loukas i manastir Dafni. Međutim, mozaike je ovdje često teško klasificirati i čine proboj u makedonskom i komnenskom stilu. Čisto iz razdoblja Komnena, sačuvano je manje mozaika, što ne znači da njihova proizvodnja nije bila brojna.
Jedini savršeno očuvani mozaici iz 12. vijeka u Konstantinopolju mogu se naći u Haja Sofiji. Na jednom od njih prikazana je slika cara Ivana II. sa suprugom Irenom Ugarskom (pogledati galeriju), koja stoji pored Bogorodice i pokazuje put (Theotokos Hodegetrii). Pored toga, postoji portret cara Aleksija I na obližnjem stupu, koji izražava isti realizam i također koristi hladnu usku paletu boja. Suprotno tome, serija deisis na južnoj tribini ima plastični dizajn i relativno profinjene prijelaze u boji. Međutim, relativno teško ih je svrstati u određenom umjetničkom periodu.
Carski mauzolej (heroin) dinastije Komnen u manastiru Hrista Pantokratora (danas džamija Zeirek Camii) u Istanbulu također je trebao biti ukrašen mozaicima, koji su kasnije nestali. Stoga o njihovom izgledu saznajemo samo iz pisanih izvora.
Mozaici iz vremena dinastije Komnen sačuvani su i u manastiru Dafni (pogledati galeriju). Iako hronološki pripadaju razdoblju vladavine dinastije Komnen, i dalje nose brojne klasične značajke. Za njih je tipičan kontrast boja i plastičnost lica. Svaki od mozaika čini kompozicijski zatvorenu uokvirenu jedinicu prateći proporcije i ritam. Prikaz Hrista Pantokratora ima velike dimenzije, a manji mozaici prikazuju, naprimjer, Rođenje Djevice Marije, Molitvu Jakova i Ane ili Nevjernog Tome i drugih svetaca.
Minijaturni mozaici
thumb|200px|desno|Minijaturna prenosna mozaička ikona [[Isusovo preobraženje|Preobraženja Hristovog urađena približno 1200. godine, dimenzije 52 x 35 cm, muzej Louvre.]] Značajna tehnička inovacija iz ovog razdoblja bila je izrada minijaturnih mozaičkih ikona, poput Preobraženja Hristovog koja se danas nalazi u muzeju Louvre u Parizu. Njene dimenzije su 52 x 35 cm, što nas navodi na to da je bila namijenjena za javno izlaganje, vjerovatno na postolju. Na ovim ikonama minijaturne tessere (veličine otprilike 1 milimetra ili manje) postavljene su u vosak ili smolu na drvenu ploču. Iako je mekani vosak vjerovatno bio lakši medium za izradu monumentalnih mozaika u odnosu na suhi gips, ove minijaturne ikone su proizvodi izvanredne vještine izrade. Neki kasniji primjeri mnogo su manji (naprimjer, Blagovijest u muzeju Viktorije i Alberta u Londonu, dimenzija samo 15 x 10 cm, zajedno sa okvirom) prenosivi su i možda su bili namijenjeni za privatnu pobožnost. U Bizantiji je mala veličia umjetničkih djela uglavnom bila povezana sa skupoćom materijala i savršenstvom izrade, a ne s nedostatkom resursa ili manjim značajem. Tehnika minijaturnog mozaika omogućava izradu ikona na skup način. Najbolji primjer su zlatne tessere koje su od čvrstog čistog metala, umjesto od zlatnih listića u sendviču od stakla, koje bi mogle biti znatno veće od čak i najvećih emajla, a koje istovremeno ne bi bile ograničene jednobojnim efektima ikona izrađenim od repouseé zlata ili srebra. Postoji poseban aspekt ovih minijaturnih mozaika, gdje su mozaičari mogli prvo složiti lica u mozaiku u svoje slobodno vrijeme, možda koristeći ploče obložene voskom. Lica bi se tada mogla ponovo složiti u gipsu, što je komplikovan posao, ali izvediv. Izrada minijaturnih mozaika mogla je započeti kao nusproizvod nove monumentalne tehnike do koje je došlo gotovo slučajno. Možda je neki bogati posjetilac umjetničke radionice vidio pripremu glave za prenošenje na zid i zatražio od majstora da urade nešto slično, ali u manjem obimu. Majstori koji su izrađivali monumentalne i minijaturne mozaike vjerovatno su bili svjesni međusobnog rada, a možda su radili u obje tehnike i vjerovatno primjenjivali nove naučene lekcije.
Sicilija
thumb|250px|lijevo||Isus Hrist kruniše kralja [[Roger II od Sicilije|Rogera II, mozaik iz katedrale Santa Maria dell 'Ammiraglio (Palermo), između 1143 - 1151.]] thumb|desno|Kralj William II nudi maketu katedrale Monreale Bogorodici. Bogato i plodno ostrvo Sicilija kroz svoju cjelokupnu historiju bilo je na razmeđi mediteranske trgovine oko čije prevlasti su se borila razna carstva. Jedan od rijetkih perioda relativnog mira i stabilnosti dogodio se tokom normanske vladavine Sicilijom od 1140-ih do 1180-ih. Upravo u ovom vremenskom periodu dosegnut je vrhunac bizantijske mozaičke umjetnosti na tom ostrvu. Normanski vladari Kraljevine Sicilije u potpunosti su prihvatili ovu vrstu umjetnosti i pozivali su bizantijske umjetnike kako bi crkve njihovog novog carstva bile ukrašene prepoznatljivim kvalitetom i ljepotom po uzoru na poznate crkve Bizantijskog Carstva. Bizantijski majstori tamo su ubrzo razvili jedinstveni sinkretički stil kao kombinaciju bizantijske umjetnosti sa zapadnoevropskim utjecajima i elementima islamske umjetnosti.
Najbolji primjeri arapsko-normansko-bizantske kulture na Siciliji su: Palatinska kapela kralja Rogera II, katedrala Santa Maria dell' Ammiraglio u Palermu, katedrala Preobraženja u Cefalùu i katedrala Monreale. Palatinska kapela posebno ilustrira kombinaciju zapadnog, bizantijskog i orijentalnog stila. Prilično je raznolika, a najstarije mozaike prvobitno su uradili bizantijski umjetnici, dok su novije mozaike uradili lokalni studenti. Kupola (1142) i istočni dio crkve (1143–1154) ukrašeni su mozaicima u najvišem bizantijskom stilu: Hristos Pantokrator, anđeli i prizori iz Hristovog života. Uz to, natpisi su na grčkom jeziku. Pripovjedačke scene u brodu obrađuju ranohrišćanske teme – npr., život sv. Petra i Pavla. Nalikuju mozaicima stare bazilike svetog Petra i Pavla u Rimu i nose natpise na latinskom (1154 - 1166). Sve površine križnog svoda prekrivene su mozaicima, pri čemu su neki dijelovi stropnog mozaika čisto geometrijski, a neki prekriveni biljnim oblicima razvijenim u svitke ili drugim uzorcima ograničavajuċi medaljone koji okružuju heraldičke životinje. Strogo simetrični dizajni na zidovima nadahnuti su više arapskim nego bizantijskim motivima, a povremeno postoje slabi odjeci motiva iz klasične antike. Stilski ne podsjećaju na mozaike iz sakralnih zdanja i ne postoje zajednički formalni elementi.
Jekaterina Vinogradova
Jekaterina Genadjevna Vinogradova, rođena kao Jekaterina Genadjevna Ivanova u Novosibirsku,  RSFSR, SSSR (danas Rusija), je nekadašnja bjeloruska, američka i armenska biatlonka. Od 2010. godine je nastupala za Armeniju.
Lenny Wilkens
Karijera
Izabran je kao 6. pik na draftu 1960, od strane St. Louis Hawksa, u kojima je proveo prvih 8 godina karijere. Već u prvoj sezoni stigli su do finala gdje su poraženi od Boston Celticsa. U narednih 7 godina uspijevali su doći do doigravanja, ali nikad do finala.
Jekaterina Vinogradova
Olimpijske igre
Jekaterina Vinogradova je nastupila na samo jednim Zimskim olimpijskim igrama i to na ZOI 2006. Najbolji rezultat joj je bilo četvrto mjesto u italijanskom Torinu, u štafeti sa Olgom Nazarovom, Ljudmilom Ananko i Olenom Zubrilovom.
Svjetska prvenstva
Vinogradova je nastupila na pet Svjetskih prvenstava od SP 2003. do SP 2011 i osvojila dvije bronzane medalje.
Lenny Wilkens
Karijera
Razmijenjen je u Seattle SuperSonicse za Walta Hazzarda. U Sonicsima je proveo 4 sezone. U prvoj sezoni prosječno je bilježio 22.4 poena, 6.2 skoka i 8.2 asistencije po utakmici. Bio je All-Star u tri od četiri sezone u Seattleu. U drugoj sezoni postao je trener ekipe.
Razmijenjen je u Cleveland Cavalierse 1972. Za njih je igrao dvije sezone, a karijeru je završio u Portland Trail Blazersima.
Trenerska karijera
Bio je trener-igrač u Seattleu u periodu od 1969. do 1972. Zadnju sezone karijere odigrao je u Trail Blazersima, u kojima je također bio trener-igrač. Nakon što se povukao 1975. ostao je trener Portlanda još jednu sezonu. Nakon jedne godine pauze, preuzeo je Seattle 1977, nakon otkaza Bobu Hopkinsu. Sonicsi su pobijedili 11 od prvih 12 Wilkensovih utakmica. Na kraju su ušli u doigravanje i stigli do finala, gdje su u 7 utakmica poraženi od Washington Bulletsa. Seattle je trenirao 8 godina, od 1977. do 1985. Osvojio je NBA titulu 1979. Trenirao je još Cleveland (1986–1993), Atlantu (1993–2000), Toronto (2002–2003) i New York Knickse (2004–2005).
Kasnije godine
Postao je potpredsjednik vlasničke grupe SuperSonicsa 29. novembra 2006. U aprilu 2007. postao je predsjednik košarkaških operacija. Dao je ostavku 7. jula 2007.
Bizantijska umjetnost za vrijeme vladavine dinastije Komnen
Sicilija
Monumentalne freske u obliku mozaika urađene tokom druge polovine 12. vijeka u normanskoj Siciliji predstavljaju izvrstan primjer snažnog utjecaja najboljih bizantijskih tehnika, stilova, kompozicija i ikonografija. Palate normanskih kraljeva bile su ukrašene mozaicima, a najbolji primjeri su Sala di Ruggero u Normanskoj palati (Palazzo dei Normanni) u Palermu i Sala della Fontana u Ljetnoj palati u Zisi, obje iz 12. vijeka. Na mozaicima su uglavnom bile prikazane stilizirane životinje, drveċe, scene iz lova i krajolici. Ovi mozaici sa svjetovnim temama imaju motive vrlo slične onima koja su oblikovala orijentalni perzijski tekstil. Mozaici koji su ukrašavali nekoliko odaja Velike palate u Konstantinopolju vjerovatno su biti vrlo slični sekularnim mozaicima iz Sicilije, jer su i oni bili u perzijskom stilu, a jedna od odaja zvala se Perzijska kuća. Postoje ostaci sličnih mozaičkih ukrasa u još dvije palate u Palermu, Torre Pisana i Ljetna palata, čiji mozaici su bili isključivo ukrasne prirode. Osim mnogobrojnih mozaika urađenih pod pokroviteljstvom normanskih kraljeva, Palermo je bio središte opsežne umjetničke aktivnosti i u drugim pravcima. Izrađeni su minijaturni mozaici kao, naprimjer, mali panel s Raspećem iz druge polovine 12. vijeka, koji se čuva danas u Berlinu. Stil njegove izrade kao i drugih minijaturnih mozaika iz Sicilije vrlo je blizak onome iz Konstantinopolja.
Dok se natjecao protiv bizantijskih careva u teritorijalnim osvajanjima, kralj Roger II (1095-1154), njegov sin William I (1120-1166) i unuk William II (1154-1189) ipak su se divili i oponašali Bizantince u dvorskim svečanostima i u ukrašavanju njihovih crkava, a posebno po pitanju troškova za izradu velikih mozaičkih ciklusa.
Venecija i Rim
thumb|250|desno|Unutrašnjost istočne strane u bazilici svetog Marka u Veneciji ukrašena mozaicima. Odnosi između Venecije i Bizanta stari su koliko i sama Venecija. Od početka je Venecija igrala važnu ulogu posrednika između grčkog Istoka i Latinskog Zapada, prvo kroz trgovinu sa Carigradom, kasnije kroz njene kolonije u istočnom Sredozemlju. Zahvaljujući rasprostranjenom divljenju prema bizantijskoj umjetnosti i zanatstvu u Italiji, bizantijski umjetnički predmeti i umjetnici su u velikom broju pristizali u Veneciju, a venecijanski majstori sigurno su bili obučavani u kopiranju bizantijskih tehnika i prihvatili su bizantijski stil već u 11. vijeku. Stara bizantijska tradicija izrade mozaika zadržala se na području Ravenne i Venecije čak i u 12. vijeku. Bizantijski mozaici na području Venecije mogu se naći u: bazilici sv. Marka, katedrali Santa Maria Assunta de Torcello i u bazilici Santi Maria i Donato de Murano. Unutrašnjost bazilike sv. Marka (za koju se može reċi da je gotovo bizantijska građevina) prekrivena je mnogobrojnim zamršenim mozaicima, koji su uglavnom prilično kasnog datuma izrade. Mnogi od njih urađeni su više u renesansnom, a ne u bizantijskom stilu. Nekoliko mozaika, posebno onih u apsidi, potječu između 1110. i 1120. godine, dok su mnogobrojni mozaici u ostalim dijelovima bazilike iz posljednje četvrtine 12. vijeka. Svi su urađeni više u narativu nego u transcendentalnom stilu, a bizantijski umjetnici koji su uradili ove mozaike napustili su mnoge bizantijske umjetničke konvencije iz tog vremena. Najstarije mozaike uradili su bizantijski majstori krajem 11. vijeka, ali većinu mozaika uradili su lokalni umjetnici iz 12. i 13. vijeka. Izrada bizantijskih mozaika u Veneciji trajala je do prve polovine 13. vijeka. Teme na mozaicima često se temelje na rimsko-bizantijskoj umjetnosti. Neki od mozaika iz bazilike sv. Marka izravno su inspirisani ranohrišćanskim iluminiranim kodeksom Knjige Postanka (Codex Cottonianus) iz 5. ili 6. vijeka, koji je u Veneciju stigao iz Konstantinopolja 1204. godine. Uočljivo je da se na Marijanskom ciklusu iz 1220. godine gubi bizantijski osjećaj za mozaik. Boje su ostale učinkovite, a prilično mutni tonovi, s preovladavajućom bijelom bojom, koja je karakterizirala mozaike u katedrali Monreale, nikada nisu usvojeni u Veneciji. Umjesto toga, može se reći da je nova romanička umjetnost bila u procesu nastanka dok je stara bizantijska umjetnost bila u svom zalasku.
U pročelju bazilike Santi Maria e San Donato na ostrvu Murano u Venecijanskoj laguni nalazio se mozaik iz 12. vijeka na kojem su prikazani Hristos Pantokrator u pratnji svetaca. Kada je crkva srušena u 19. vijeku, mozaik je kupio Friedrich Wilhelm IV i ponovo ga sastavio 1840. godine u Friedenskircheu u Potsdamu. Apsidu crkve krasi još viši i izduženiji lik Bogorodice u odnosu na onu u katedrali Santa Maria Assunta de Torcello. Liku Bogorodice na ovom mozaiku nedostaje nešto od čvrstoće i dostojanstva u odnosu na veċ navedeni primjer. Ovaj mozaik pripada periodu paleološke renesanse. Važno središte izrade mozaika bilo je i u Trstu, a iz Venecije umjetnost izrade mozaika kasnije je stigla i do Firence. thumb|250px|lijevo|Mozaik u apsidi bazilike svetog Klementa u Rimu na kojem je prikazan uobičajeni oblik bizantijskog motiva [[Arabeska|arabeske sa viticama ukrasnog akantusa]] thumb|250px|desno|Mozaici iz 12. i 13. vijeka u bazilici svete Marije u Trestevereu, Rim Tradicija izrade mozaika također je dugo postojala i u papinskom Rimu, ali je u 11. vijeku dijelom splasnula zbog loših odnosa s pravoslavnim Istokom. U Rimu se bizantijski mozaici ponovo pojavljuju u 12. i 13. vijeku. Ovaj obnovljeni interes za mozaike i grčke umjetnike (koji su ih u to vrijeme najkvalitetnije izrađivali) potekao je od igumana Desideriusa, koji ih je 1066. pozvao u Monte Cassino. Tokom njihovog boravka u Rimu i okolini, zajedno sa lokalnim umjetnicima koje su podučavali, tokom izrade mozaika nisu zaboravili umjetničko naslijeđe i u svojoj ornamentici nastavili su sa očuvanjem ili oživljavanjem modela rimskih umjetničkih djela iz 4. 5. i 6. vijeka. Istovremeno, razvijali su lokalni stil koji je bio drugačiji i oslobođen strogih kanona istočne tradicije, a likovima u mozaicima su dati realniji stav i osobine. Među radovima iz ovog razdoblja najpoznatiji su cvjetni mozaici u apsidi bazilike sv. Klementa (slika lijevo), jedne od najbogatije ukrašenih crkvi u Rimu, te mozaici u bazilici svetog Pavla izvan zidina (pogledati mozaičku galeriju). Na bizantijskom mozaiku na pročelju bazilike sv. Marije u Trastevereu (slika desno) prikazani su Isus i Bogorodica kako rame uz rame sjede na nebeskim prijestoljima. To je prvi primjer u kojem je prikazana ova ikonografska tema. Kroz ove primjere, bizantijski utjecaj je (iako izmijenjen) sačuvan u Rimu sve do trenutka kada su ga preuzeli umjetnici poput Giotto di Bondone i Pietro Cavallini, koji je dovršio uređenje apside u bazilici svete Marije u Trastevereu oko 1291. godine. Tokom dovršavanja uređenja mozaika ostao je odan bizantijskoj tradiciji, iako ju je spojio s novim umjetničkim elementima.
Umjetnost izrade bizantijskih mozaika u drugim zemljama
thumb|350px|desno|Saborna crkva svete Sofije u Kijevu
Kijevska Rusija
Bizantijska umjetnost uspješno se počela širiti i na teritoriju Kijevske Rusije za vrijeme vladavine makedonske dinastije. Tokom 11. i 12. vijeka, crkveni i kulturni kontakti između Bizantijskog Carstva za vrijeme dinastije Komnen i Kijevske Rusije nastavili su cvjetati, a bizantijsko prisustvo tamo razvilo je prepoznatljiv karakter. Jedan od najboljih primjera je Saborna crkva svete Sofije u Kijevu čija gradnja je započeta 1011. godine za vrijeme vladavine kneza Vladimira Velikog. Katedralu je završio nakon 1037. godine kijevski knez Jaroslav Mudri. Predstavlja umjetničko i arhitektonsko remek djelo kako u Ukrajini tako i u Evropi. Jedan je od najznačajnijih sakralnih objekata u kojem su se desili mnogi kulturni i religijski događaji iz historije Ukrajine i u kojem su obavljena krunisanja veċine vladara Kijevske Rusije. Unutrašnji arhitektonski plan` u ovoj katedrali utjecao je na hijerarhijski poredak mozaika i fresaka u njoj. Kako se površine zidova odmiču od poda i narteksa, veličina i religiozni značaj freski poveċava se i kulminira u monumentalnim mozaicima Bogorodice Orantske u središnjoj apsidi, Hrista Pantokratora u središnjoj kupoli, te crkvenih očeva (pogledati mozaičku galeriju gore). Bogorodica Orantska u središnjoj apsidi najpoznatiji je mozaik u ovoj katedrali. Umjetnost i arhitektura katedrale svete Sofije imale su veliki utjecaj. Njen prvobitni tlocrt grčkog krsta (krst u kvadratu), visoki, piramidalni, kupolasti prostori i silueta, te njena organizacija i stilska obrada mozaika i fresaka predstavljali su model mnogim crkvama Kijevske Rusije i kasnijim ukrajinskim crkvama.
Sveta zemlja
thumb|lijevo|250px|Današnji izgled pročelja bazilike Svetoga groba iz 12. vijeka, urađenog za vrijeme vladavine krstaša thumb|250px|desno|Fasada bazilike Rođenja Isusova u Betlehemu Razdoblje vrhunca umjetničke saradnje između Konstantinopolja i Jerusalema bilo je krajem 1160-ih, tokom velikog saveza krstaša i Bizanta protiv egipatskih Fatimida. Car Manuel I Komnen pridružio se kralju Amalriku I od Jerusalema i Raoulu, latinskom biskupu iz Betlehema, sponzorirajući kompletno preuređenje bazilike Rođenja Isusova između 1167 - 1169 godine. Ogroman program mozaika i fresaka koje su izvodili Bizantinci, Sirijci i krstaši potaknuo je brojne druge umjetničke radove u komnenskom stilu, kao što su freske i iluminirani rukopisi u Jerusalemu. Stoga se utjecaj bizantijske umjetnosti ogledao se i u djelima krstaša, kao na primjeru hramova izgrađenim u Svetoj zemlji i Levantu, gdje se može vidjeti nekoliko mozaičkih radova iz mozaičke radionice u Jerusalemu. Naprimjer, tokom 12. vijeka završene su nove rekonstrukcije nekoliko postojećih mozaika u bazilici Svetog groba u Jerusalemu. Međutim, malo ih je sačuvano do današnjih dana (s izuzetkom Uzašašċa Hristovog u Latinskoj kapeli). Kompletniji fragmenti su ostali u bazilici Hristovog rođenja. Mozaici glavnog broda raspoređeni su u pet vodoravnih redova koji prikazuju Hristove pretke i anđele. U apsidama mogu se vidjeti prikazi scena Blagovijesti, Rođenje Djevice Marije, Poklonjenje Magova i Veliku Gospojinu.
Skulptura
thumb|250px|desno|[[Ivan II Komnen, mramorni tondo reljef iz 12. vijeka, Konstantinopolj.]] thumb|250px|lijevo|Ikona Isusa Hrista urađena od bjelokosti približno 1100. godine, čuva se u Metropolitan muzeju u New Yorku. Osim reljefa, u Bizantijskom Carstvu izrada skulptura nikada nije bila popularna i omiljena vrsta umjetnosti iz vjerskih razloga. Međutim, reljefne skulpture od bjelokosti bile su popularni oblik umjetničkog izraza još od Rimskog Carstva. Postoji malo dokaza o isklesanim slikama velikih razmjera nakon ranobizantijske ere. Samo dva poznata primjera tondija (kružnih umjetničkih djela) sačuvana su kako bi potvrdila nastavak izrade skulptura tokom srednjobizantijskog razdoblja. Jedan od primjera (slika desno) je car koji stoji na ovalnom supedaneumu (oslonac za noge na križu za raspelo), obučen u tuniku s dugim rukavima (divetesija), carski loros, hlamid i sa krunom na glavi, dok u desnoj ruci drži labarum, a u lijevoj globus. Rozeta koja zrači u pozadini povezuje sliku cara simbolizirajuċi ga sa suncem. Materijal koji je korišten za izradu ove skulpture bio je dio drevnog mramornog stuba, postolja stuba ili postolja. Izvorna funkcija ove skulpture nije poznata, a moguċe da je bila dizajnirana za javno ili privatno prikazivanje, možda čak i u carskoj palati u Konstantinopolju.
Primijenjena umjetnost
Primijenjena umjetnost već je dugo održavala veliki kvalitet i popularnost u Bizantiji. Bizantijsko zlatarstvo doživjelo je vrhunac za vrijeme vladavine makedonske i komnenske dinastije, pri čemu su se predmeti urađeni od dragocjenih metala (čak i zajedno sa starijim primjercima) izvozili po cijeloj Evropi. Bizantijski umjetnički predmeti urađeni od dragocjenih metala bili su naručivani, posebno u kulturno obližnjoj Veneciji. Upotreba reljefnih radova sa filigranom, dragim kamenjem i malim emajliranim pločicama bila je široko rasprostranjena. Bizantijska umjetnost bila je visoke kvalitete u umjetnosti obrade metala i lijevane bronze. Nakon pada Konstantinopolja 1204. nekoliko elemenata sa Zapada također je ušlo u bizantijsku primijenjenu umjetnost.
Metalski zanati i zlatarski radovi
thumb|250px|lijevo|Bizantijská reljefna ikona Bogorodice, 12. vijek thumb|250px|desno|Žrtva Gospodnja (u bizantijskom obredu Gospodnji susret), emajl na zlatnoj ploči, 12. vijek Bizantinci su poboljšali oblik gleđi nazvan kasnije pregradni emajl. Zlatne trake zalemljene na metalnu osnovu sačinjavaju obris slike na visokoj temperaturi. Odabrani razmaci između zlatnih vrpci ili žice zatim su ispunjeni obojenom caklinom bilo koje boje. Na bizantijskom emajlu obično je prikazivana osoba od interesa, često član carske porodice ili svetac. Emajlirane cakline izrađene su od skupih materijala, npr. zlata i zbog toga su često vrlo male. Povremeno su se izrađivale u medaljonima koji su služili kao nakit ili su se stavljali na korice knjiga ili na liturgijsku opremu poput kaleža ili patene. Neki su činili dio kraljevskih kruna. Zbirke malih emajla također su sastavljene da bi stvorile veći narativni izraz, npr. oltar Pala d'Oro.
Radionice za izradu emajlirane cakline u Bizantijskom Carstvu usavršavale su svoje tehnike promatrajući klasične grčke primjere. Zlatne trake pričvršćivane su caklinom na ravnu podlogu, a kasnije su osnovnom komadu dodavali staklenu pastu ili materijale slične današnjem vodenom staklu. Čitav rad je zatim preliven rastopljenom staklenom pastom u okvir da bi se stvorio zaštitni sloj. Ova tehnika naziva se champleve (caklina) i mnogo je jednostavnija od tehnike emajliranja odjeljaka.
Većina danas poznatih bizantijskih emajliranih caklina potječe od 9. do 12. vijeka. Međutim, mnogi primjeri bizantijske emajlirane cakline poznati danas su kasnije ponovo korišteni u novom okruženju. Križari, koji su osvojili Konstantinopolj 1204. godine, sa sobom su u Evropu ponijeli mnoge predmete ukrašene emajlom (caklinom). U slučajevima kada nije bilo natpisa ili osoba koje mogu identifikovati, za klasifikaciju djela moraju se izvršiti procjene datuma datog predmeta zbog upoređivanjem stila i materijala sa sličnim predmetima s poznatim datumima. Radove s bizantijskim staklom je slično teško identificirati. Jedan od načina za procjenu porijekla djela je ispitivanje kvaliteta grčkog pisma. Što je grčko pismo tačnije, to je vjerovatnije da je djelo došlo direktno iz Bizantijskog Carstva. Venecija u riznici crkve svetog Marka ima neviđenu seriju bizantijskih kaleža, ukrašenih korica knjiga i drugih bizantijskih metalnih predmeta. Međutim, bizantijski zanati se mogu naći i u Kijevu, Moskvi i Sankt Peterburgu.
Pala d'Oro
thumb|250px|desno|Oltar Pala d'Oro sadrži elemente bizantijske makedonske i komnenske umjetnosti Glavni oltar u Bazilici sv. Marka sastoji se od nekoliko dijelova koji se razlikuju po datumu i stilu i od kojih je veliki broj bizantijskog porijekla. Postoje sporovi oko perioda stvaranja pojedinih dijelova. Najstariji dijelovi potječu iz makedonskog razdoblja, noviji uglavnom iz perioda vladavine dinastije Komnen. Oltar sadrži 250 komada bizantijskog emajla iz različitih razdoblja između 10. i 14. vijeka.
Iz historije izrade oltara Pala d'Oro mogu se razlikovati tri faze. Prvi, donji dio, sastoji se od središnje slike Hrista Pantokratora i emajliranog okvira. Na okviru je prikazana priča o svetom Marku i proslavi liturgijske godine. Potječe iz vremena vladavine dužda Ordelafa Faliera (1102 - 1118). Drugi, gornji dio prikazuje niz od šest bizantijskih likova i arhanđela Mihajla u sredini. Bočne figure prikazuju Hristov život (ulazak u Jerusalem, Raspeće, Uzašašće, Duhovi) i Uznesenje Djevice Marije. Vjerovatno su dodani 1209. godine i donijeti u Veneciju kao dio mletačkog plijena tokom Četvrtog krstaškog rata 1204. godine. Dijelovi treće faze oltara potječu iz 14. vijeka.
Grm (Trebnje)
Grm (njem. Germ) je naseljeno mjesto u sastavu općine Trebnje, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Grm je imao 135 stanovnika.
Monografija
Monografija (grč. mono = jedan + grapho = pisati) je specijalistički spis, obično jednog autora, o jednoj temi, problemu ili aspektu predmeta istraživanja.
Akademsko značenje
U doslovnom značenju monografija je "pisanje na jednoj temi". Za razliku od udžbenika, koji skuplja provjerena znanja u određenoj oblasti, glavna svrha monografije je da predstavi primarno istraživanje i originalni naučni doprinos autora. Obično se smatra da objavljivanje monografije ima vitalni značaj za napredak u karijeri u mnogim akademskim disciplinama. Monografije su namijenjene drugim istraživačima, a nabavljaju ih prvenstveno biblioteke, a uglavnom se objavljuju kao individualni volumen ili posebno izdanje naučnih časopisa, u malim  tiražima.
Značenje u bibliotekarstvu
U bibliotekarstvu, riječ monografija ima šire značenje, da se označe neserijske publikacije potpuno u jednom volumena (knjige) ili konačnom broju svezaka, što znači da se bilo koji oblik može opisati kao monografija. Tako se u ovoj sferi, monografija razlikuje od serijske publikacije kao što je magazin, časopis ili novine.
Značenje u biologiji
U biološkim taksonomskim monografijama je uključen sveobuhvatan tretman taksona. Monografije obično revidiraju statuse svih poznatih vrsta u grupi, dodaju novootkrivene vrste, prikupljaju i sintetiziraju dostupne informacije o ekološkim zajednicama, biogeografskoj distribuciji i morfološkim varijacijama unutar grupe. Primjeri:
2-Hidroksiestron
2-Hidroksiestron (2-OHE1), poznat i kao estra-1,3,5 (10) -trien-2,3-diol-17-on, je endogeni, koji se prirodno javlja kao katehol-estrogen i glavni metabolit estrona i estradiola. Nastaje nepovratno od estrona u jetri i u manjoj mjeri od drugih tkiva putem 2-hidroksilacije posredovane enzimima citohroma P450, uglavnom potporodica CYP3A i CYP1A.
2-Hidroksiestron nije značajno uterotrofan u biotestovima, dok drugi hidroksilirani metaboliti estrogena, uključujući 2-hidroksistradiol, 16α-hidroksiestron, estriol (16α-hidroksistestradiol), 4-hidroksistradiol i 4-hidroksiestron svi jesu. I Pored toga, iako nije antiestrogeni u maternici, 2-hidroksiestron pokazuje antiestrogene efekte na nivoe luteinizirajućeg hormona i prolaktina. Nedostatak estrogene ili antiestrogene aktivnosti 2-hidroksiestrona u maternici može se pripisati izuzetno visokom metaboličkom klirensu. Kada se inkubira u vrlo visokim koncentracijama ili u kombinaciji sa katehol O-metiltransferazama (COMT) inhibitora, kako bi se spriječio njegov metabolizam, 2-hidroksiestron pokazuje antiestrogene pozitivne efekte na estrogeni receptor ljudskih ćelija raka dojke.
2-Hidroksiestron se disocira od estrogenskih receptora mnogo brže od estradiola.
Gajevci
mini|280px|Gajevci, most na Dravskom kanalu Gajevci su naseljeno mjesto u sastavu općine Gorišnica, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Ptuj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gajevci su imali 295 stanovnika.
Pekel
Slovenija:
Tour de France 2014.
Timovi
Svih 18 timova koji imaju Proteam licencu UCI-ja moraju učestvovati u utrci. Također su pozvana 4 tima iz kategorije Professional Continental.
†: pozvani Pro-Continental timovi
Prije starta ovogodišnjeg izdanja među glavnim favoritima za pobjedu u ukupnom poretku bili su Chris Froome, Alberto Contador, Vincenzo Nibali i Alejandro Valverde. Froome je pao u 5. etapi i zbog povreda odustao od daljnjeg takmičenja. Contadoru se desila ista stvar u 10. etapi, s tim da je on pri padu slomio nogu. Nijemcu Jensu Voigtu ovo je bio 17. i posljednji Tour na kojem učestvuje, čime je izjednačio rekord po broju učešća.
Grand Départ
Grand Départ prezentacija timova održana je 3. jula u First Direct Areni u Leedsu nakon ceremonijalne vožnje po ulicama tog grada koja je započela kod tamošnjeg univerziteta.
Ruta i etape
Prve 3 etape vožene su u Engleskoj, s početkom u Leedsu. Ovo je četvrti Tour de France koji je sadržavao etape u Engleskoj (nakon 1974, 1994. i 2007) i jedini s više od 2 etape u Engleskoj.
Razvoj poredaka
Četiri su glavna poretka na Tour de Franceu 2014. Najvažniji je generalni poredak, koji se računa tako što se završna vremena svih biciklista sabiraju nakon svake etape. Biciklist s najkraćim ukupnim vremenom vodeći je u utrci i oblači žutu majicu; pobjednik u ovom poretku smatra se pobjednikom cijelog Toura. Na Touru 2014. nema vremenskih bonusa.
Naredni poredak je poredak sprintera, koji se nagrađuje zelenom majicom. U ovom poretku biciklisti dobijaju bodove za završavanje među najboljima u finišu etape ili u srednjim sprintovima. Biciklist s najviše bodova vodi u poretku i nosi zelenu majicu.
Četvrti pojedinačni poredak je poredak mladih vozača; vodeći u ovom poretku nosi bijelu majicu. Računao se na isti način kao generalni, ali učestvovali su samo vozači rođeni 1. januara 1989. ili poslije.
U timskom poretku sabiraju se vremena trojice najboljih biciklista svakog tima u svakoj etapi; vodeći tim je onaj s najkraćim ukupnim vremenom. Vozači u timu koji vodi u ovom poretku dobijaju majice sa žutim brojevima, a od 2012. i žute kacige.
Nagrada za borbenost (ili nagrada za najagresivnijeg vozača) dodjeljuje se nakon svake etape onom vozaču za koga se smatra da je bio najborbeniji u toj etapi, a određuje se glasanjem žirija. Dobitnik nosi crveni broj na leđima narednog dana. Po završetku Toura biciklist koji je dobio najviše glasova gledano u svim etapama dobija priznanje kao najborbeniji vozač na cijelom Touru.
Pekel (Maribor)
Pekel je naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Maribor, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Maribor.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pekel je imao 170 stanovnika.
CCDC151
Protein 151 domena sa upredenom zavojnicom je protein koji je kod ljudi kodiran genom CCDC151.
CCDC151 je upredeni aksonemni protein koji osigurava ispravno vezanje spoljašnjih kompleksa dineinskih krakova na mikrotubule, što je potrebno za pravilno ritmiranje cilija
Kloniranje i ekspresija
Pokazano je da se proizvod gena CCDC151 lokalizira na cilijskim aksonemama u ljudskim nosnim respiratornim epitelnim ćelijama. Koristeći analizu reportera, pokazano je da je Ccdc151 eksprimiran u ependimnim ćelijama ventrikulskog sistema u mozgu miša. U mišjim sjemenicima, Ccdc151 je imao snažnu ekspresiju u sjemenskim cjevčicama.
Molekulska genetika
U pet pacijenata iz tri nepovezane porodice s primarnom cilijskom diskinezijom-30 (CILD30), identificirane su dvije različite homozigotne mutacije u genu CCDC151 (E309X) i S419X. Mutacije su pronađene kombiniranim visokopropusnim mapiranjem i sekvenciranjem, kao i analizom veza u jednoj srodničkoj porodici. U ovim porodicama posmatrano je od više od 280 ispitanih CILD osoba, što sugerira da su mutacije CCDC151 rijedak uzrok poremećaja. Pacijentske respiratorne epitelne ćelije pokazale su gubitak proteina CCDC151 i imale su potpuno nepokretne cilije. u usporedbi s kontrolama, u skladu s gubitkom funkcije.
Aksoneme respiratornih cilija imale su nedostatak DNAH5, što ukazuje na gubitak vanjskih krakova dineina, ali normalnu ekspresiju i lokalizacija DNALI1, što ukazuje na to da unutrašnji sklop dinineinskog kraka nije pogođen. CCDC114 i ARMC4 nisu se mogli otkriti u respiratornim epitelnim ćelijamama pacijenata, što sugerira da, za pravilnu aksonemalnu lokalizaciju, ovise o CCDC151. Studije na ćelijama HEK293 i kvascu pokazale su uzajamnu interakciju između divljeg tipa CCDC151 i CCDC114. Nalazi sugeriraju ulogu CCDC151 u sastavljanju vanjskih dineinskih krakova, kao i spajanju vanjskih dineinskih krakova u aksoneme.
Kod dječaka, rođenom u vezi srodnih arapskih roditelja, sa CILD30, identificirana je mutacija E309X u genu CCDC151. Mutacija je pronađena sekvenciranjem cijelog egzomea i odvojena od poremećaja u porodici.
Aminokiselinska sekvenca
C: Cistein D: Asparaginska kiselina E: Glutaminska kiselina F: Fenilalanin G: Glicin H: Histidin I: Izoleucin K: Lizin L: Leucin M: Metionin N: Asparagin P: Prolin Q: Glutamin R: Arginin S: Serin T: Treonin V: Valin W: Triptofan Y: Tirozin
Klinički značaj
Mutacije u CCDC151 povezane su s primarnom diskinezijom cilija.
Magnojević Donji
Magnojević Donji je naseljeno mjesto u gradu Bijeljini, Bosna i Hercegovina.
Jankovac
Bosna i Hercegovina:
Pernica (čvor)
Slovenija:
Jankovac
Hrvatska:
Grmada
Grmada (njem. Germath) je naseljeno mjesto u sastavu općine Trebnje, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Trebnje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Grmada je imala 29 stanovnika.
Goran Milić
Goran Milić hrvatski je novinar i TV-urednik.
Karijera
Rođen je u porodici nekadašnjeg jugoslavenskog ambasadora u Urugvaju. Karijeru je započeo na Televiziji Beograd 1970. godine. Za tu kuću radio je kao dopisnik iz New Yorka od 1980. do 1985, a zatim je bio i profesor novinarstva na Beogradskom univerzitetu (1985–1988). Godine 1987. bio je predsjednik komisije za informiranje Univerzijade u Zagrebu. Dvije godine kasnije bio je portparol sastanka na vrhu Pokreta nesvrstanih zemalja u Beogradu. Od 29. oktobra 1990. do 11. maja 1992. radio je kao urednik i voditelj TV-dnevnika YUTEL. Odmah nakon obustave rada ove emisije 1992. postaje direktor novinskog centra ratne vlade Republike Bosne i Hercegovine, a nakon toga i portparol olimpijske delegacije Bosne i Hercegovine na Olimpijskim igrama 1992. u Barceloni.
U nekoliko posljednjih godina proslavio se putopisima informativnog karaktera, poput Idemo u Ameriku, A sad u Europu! i Idemo na Sjever, kojima je privukao pažnju hrvatske javnosti, navodeći u njima nekolicinu već otprije poznatih informacija s nekim neobičnostima u kulturi ponašanja u tim dijelovima svijeta u odnosu na Hrvatsku.
Do 2016. godine bio je direktor vijesti i programa na Al Jazeeri Balkans.
Govori više stranih jezika: engleski, francuski, španski i italijanski.
Hudovljani
Hudovljani su naseljeno mjesto u sastavu općine Sokolovac, Koprivničko-križevačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Koprivnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Hudovljani su imali 135 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Hudovljani je imalo 171 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Gomila (Destrnik)
Gomila je naseljeno mjesto u sastavu općine Destrnik, regija Podravska, Slovenija.
ZNF193
Protein cinkovog prsta 193 jest protein koji je kod ljudi kodiran genom ZNF193.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 304 aminokiseline, а molekulska težina  45 954 Da.
Magnojević Gornji
Magnojević Gornji je naseljeno mjesto u gradu Bijeljini, Bosna i Hercegovina.
Gibina (Sveti Andraž v Slovenskih goricah)
Gibina je naseljeno mjesto u sastavu općine Sveti Andraž v Slovenskih goricah, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Ptuj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gibina je imala 82 stanovnika.
Fratrovci
Fratrovci su naseljeno mjesto u sastavu općine Bosiljevo, Karlovačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Duga Resa.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Fratrovci su imali 31 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Fratrovci je imalo 68 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Barban
Barban (ital. Barbana d'Istria) je naseljeno mjesto i općina u Hrvatskoj, u Istarskoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Pula.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Barban je imala 2.721 stanovnika, od čega u samom Barbanu 221.
Općina Barban
Napomena: ''Nastala iz stare općine Pula. U 1857., 1869., 1921. i 1931. dio podataka sadržan je u općini Marčana.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Barban je imalo 249 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
AIG1
Androgen-inducirani protein 1 jest protein koji je kod ljudi kodiran genom AIG1.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 245 aminokiselina, а molekulska težina 28.222 Da.
Pernica (Pesnica)
mini|280px|Pernica, rimokatolička crkva "Sv. Marjeta" Pernica je naseljeno mjesto u sastavu općine Pesnica, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Maribor.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pernica je imala 416 stanovnika.
Esma Redžepova
thumb|desno|200px|Esma Redžepova-Teodosievska za vrijeme jednog od njenih mnogobrojnih koncertnih nastupa. Esma Redžepova-Teodosievska (mak. Есма Реџепова-Теодосиевска, Skoplje 8. augusta 1943. - Skoplje 11. decembra 2016.), bila je makedonska pjevačica, pisac pjesama i humanitarni radnik. Njena ljepota, šarm i vještina izvođenja romske narodne muzike učinilo ju je veoma popularnom širom Evrope. Ustala je iz siromaštva da bi kasnije nakon muzičkog uspjeha bila dočekivana od strane poznatih svjetskih ličnosti i političara.
Bila je elokventan glasnogovornik Roma u Evropu i prisna sa jugoslovenskim predsjednikom Josipom Brozom Titom. Nosila je titulu "Kraljica Cigana" i bila je kulturni ambasador Republike Makedonije. Esma Redžepova je objavila stotine muzičkih albuma i nastupala je na mnogobrojnim koncertima. Njenu muziku slušalo je više generacije poštovalaca romske narodne muzike, a čak je nastupala i na takmičenju za pjesmu Evrovizije 2013. godine u švedskom gradu Malmöu.
Rane godine
Redžepova je rođena 8. augusta 1943. godine u Skoplju, u ulici Ivo Lola Ribar br. 20. U to vrijeme Skoplje je bilo okupirano od strane Kraljevine Bugarske, saveznice Nacističke Njemačke. Kasnije je ovo u područje bilo vraćeno u Jugoslaviju samo dvije godine kasnije. Bila je drugo najmlađe dijete od ukupno 6 djece u romskoj porodici. Njen djed je bio katolik Rom, njena baka iračka Jevrejka, a njena majka je bila romska muslimanka iz jednog sela u blizini Skoplja.
Njen otac Ibrahim, koji je izgubio nogu tokom nemačkog bombardovanja Skoplja 1941. godine, radio je različite poslove od portira, cirkuskog snagatora i uličnog čistaća cipela. . Pjevao je i svirao bubnjeve, a ponekad je svirao i na svadbama. Neki od Esminih braće i sestara su nastupali zajedno sa njim. Esmina majka je bila krojačica.
U devetoj godini života, Esma je od strane jednog od svoje braće bila učlanjena u lokalnu romsku muzičku organizaciju. Tu je bila u mogućnosti da brzo nauči komplikovane ritmove. Njena majka je ohrabrila muzičku nadarenost svoje kćerke, pa su se Esma i njen brat uskoro pridružili folklornom anamblu u njenoj školi. Njeni roditelji su zahtijevali da sva njihova djeca završe osnovnu školu. Međutim, oni su imali vrlo tradicionalne stavove i očekivali su da se Esma uda dok je mlada i da postane domaćica. Ipak, njihova kćerka je bila emancipirana, pa je nosila moderne haljine umjesto dimija, tradicionalne nošnje za romske djevojke u to vrijeme.
Počeci
thumb|Stevo Teodosijevski, menadžer i kasnije muž Esme Redžepove.
Godine 1956., na prijedlog direktora škole, Esma je pjevala na takmičenju školskih talenata za Radio Skoplje. Otišla je tamo bez znanja svojih roditelja, koji nisu željeli da ona pođe putem starije sestre, koja je počela da pjeva u kafanama od 17. godine života. Među Romima u to vrijeme, muzička karijera se smatrala sramotno za neudatu djevojku.
Na tom takmičenju Esma je otpjevala pjesmu A bre babi, tradicionalnu pjesmu makedonskih Roma. To je bio prvi put da je pjesma na romskom jeziku bila emitovana na jednoj od radio stanica u tadašnjoj Jugoslaviji. Osvojila je prvo mjesto na takmičenju, pobijedivši pjevače iz 57 drugih škola i osvojila nagradu od 9.000 dinara. Kada su njeni roditelji saznali o njenom uspjehu, bili su izuzetno uznemireni i nerado su je pustili da nastavi muzičku karijeru. U to vrijeme, jedina moguća karijera za romske pjevače bila je da pjevaju u kafanama i restoranima bez druge perspektive.
Makedonac Stevo Teodosijevski, koji je predvodio muzički ansambl, bio je zadivljen pjevanjem Esme Redžepove na školskom takmičenju, te joj je predložio da im se pridruži. Teodosijevski je bio samouki muzičar iz siromašne porodice i predvodio je veliki folklorni ansambl pod nazivom Ansambl Teodosijevski. On je također radio za Radio Skoplje i bio je član Saveza komunista Makedonije.
Bio je dio lokalnog muzičkog miljea i vizionar, jer je vjerovao da bi romska muzika mogla postati uvažena i popularna među većinskim stanovništvom koje nije romske nacionalnosti. U to vrijeme, popularnost romske muzike u Jugoslaviji je bila u padu i nije bila smatrana pogodnom za slušanje na radio ili televiziji. Teodosijevski je planirao popularisanje romske muzike čak i prije susreta sa Esmom Redžepovom. Nakon susreta sa njom bio je uvjeren da bi mu Esma Redžepova mogla pomoći da ostvari svoj cilj, a to je da bi ona mogla lahko postati jedan od najistaknutijih umjetnika u zemlji. Uspio je da uvjeri njene roditelje da je pusti s njim i da se pridruži njegovom muzičkom ansamblu. Oboje su obećali da će Esma pjevati samo na uglednim koncertima, tj. da neće pjevati u kafanama.
Kada su se sastali u Skoplju, Stevo Teodosjievski nije bio u potpunosti zadovoljan sa pjevanjem Esme Redžepove. Zbog toga ju je ohrabrio da se upiše na Muzičku akademiju u Beogradu, gdje je ostala dvije godine da poboljša pjevačku vještinu.
Muzička karijera za vrijeme bivše Jugoslavije
Nakon školovanja na Muzičkoj akademiji, Esma se pridružila Ansamblu Teodosievski i sa njima započela koncertne nastupe. Godine 1961. ovaj ansambl je otišao u Zagreb, gdje su snimili prvu gramofonsku ploču sa Esmom Redžepovom koju je objavio Jugoton. Na prvoj ploči se ističu pjesme A bre babi kao i Čaje šukarije, pjesmu koju je Redžepova sama napisala. Ova pjesma na romskom jeziku ubrzo je postigla veliki uspjeh u Jugoslaviji.
1960te i 1970te su bile izuzetno uspješne za Ansambl Teodosievski, snimivši mnoge muzičke albume i učestvujući na radio i televizijskim emisijama. Većina pjesama u izvedbi Esme Redžepove, u to vrijeme su bile izvorne romske pjesme ili pjesme nadahnute romskom muzikom. Međutim, neke od njih su imale primjetan utjecaj Zapada. Makedonske narodne melodije nadahnute cha-cha muzikom u pjesmi "Kod Kodak" ima velike primjese pop muzike, dok se u pjesmi "Pesma Šeher Sarajevu", može čuti zvuk psihodeličnih orgulja. Redžepova je izvodila mnoge makedonske narodne pjesme koje nisu imale veze sa romskom muzikom. Neke od tih pjesama su snimljene u duetu sa makedonskim pjevačima, kao što su: "Blagujno dejče", "Biljana platno beleše" i "Zašto si me majko rodila".