cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kongenitalna eritropoetska porfirija
Liječenje
Za pomoć kod simptoma suhih očiju i vizualne funkcije, može se koristiti lokalno podmazivanje. Invazivniji način da se pomogne u liječenju Guntherove bolesti bila bi operacija. Brojne su studije koje su potvrdile da je transplantacija koštane srži uspješna. Ovo je nedavno bio novi podsticaj razvoju liječenja Gunterove bolesti, tako da su dugoročni efekti još uvijek bez resursa. Ako pacijent ima infektivnu komplikaciju opasnu po život, za njega više nije relevantna transplantacija koštane srži. Postoje i izvještaji da je transplantacija matičnih ćelija uspješna kod ograničenog broja učesnika
Eponim
Poremećaj je dobio ime po njemačkom ljekaru koji ga je otkrio, Hansu Güntheru (1884-1956).
Vanjski linkovi
Kategorija:Geni na hromosomu 10]]
Kolumbija
Kolumbija, službeno Republika Kolumbija , jest suverena država uglavnom smještena u sjevernom dijelu Južne Amerike, sa manjim dijelom teritorije koja se nalazi u Srednjoj Americi. Nalazi se između Karipskog mora i Tihog okeana, graniči sa Panamom na sjeverozapadu, Venecuelom i Brazilom na istoku i Ekvadorom i Peruom na na jugu. Pomorsku granicu dijeli sa Kostarikom, Nikaragvom, Hondurasom, Jamajkom, Haitijem i Dominikanskom Republikom.
Kolumbija se odlikuje visokim stepenom biodiverziteta i brojnim prirodnim ljepotama. Nakon Brazila i Argentine ima vodeću ulogu u privrednom razvoju regije.
Glavni i najveći grad države je Bogota sa oko 7,2 miliona stanovnika. Ostali veći gradovi su: Medellin, Cali, Cartagena de Indias, Barranquilla, Ibagué, Manizales, Pasto, Cucuta i Bucaramanga. Ima oko 49,9 miliona stanovnika.
Historija
Na prostoru današnje Kolumbije, prije dolaska Evropljana živjeli su brojni indijanski narodi, od kojih su najmoćniji bili Čibča. Španski osvajači na ovaj prostor došli su oko 1500. godine, a njihovo prvo prebivalište bila je Santa Marta. Nešto kasnije, u periodu 1536-1538. godine španski kolonisti su pokorili civilizaciju Čibča, te osnovali grad Bogotu koja je dobila ime po Bocati-poglavici Čibča. Osvojeno područje nazvano je Novo Kraljevstvo Granade, koje se daljim osvajanjima teritorijalno povećavalo.
Od samog sticanja nezavisnosti Kolumbiju su potresali mnogi politički problemi usljed čega su izbijali veliki nemiri. Konflikt je izbijao između liberala i konzervativaca. Poslije sticanja nezavisnosti kolumbijski ustav je mijenjan više puta. Ustavom iz 1853. godine ukida se ropstvo, a iz 1886. godine Kolumbija je proglašena republikom. Građanski rat izbija 1899. godine i traje do 1902. godine ( tzv. «rat od 1000 dana» ). Vrhunac sukoba između liberala i konzervativaca je dostignut 1948. godine. Rat traje do 1957. godine, u njemu je živote izgubilo oko 200 000 ljudi. Godine 1957., dvije vladajuće stranke se dogovaraju oko podjele vlasti, što se sprovodi i danas.
Vlada
Kolumbija je predsjednička republika, a ustav ove zemlje je donesen 1886. godine i poslije toga prepravljan je mnogo puta. Predsjednik, izabran na nacionalniom izborima, predvodi vladu u četverogodišnjem mandatu. Jedan predsjednik može biti izabran više puta ali nikada služiti dva mandata zaredom. Ono što je vrlo karakteristično za Kolumbiju jeste da ona nema potpredsjednika. Kongres ove države sastoji se iz 102 člana senata i 161 člana tzv. Kuće predstavnika, koje također biraju glasači.
Administrativna podjela
Kolumbija se sastoji od 32 administrativne jedinice prvog nivoa, tzv. departmana (španski: departamento i departamentos - mn.) i glavnog grada Bogote (Distrito Capital), koji je distrikt i samostalna administrativna jedinica. Svaki departman ima guvernera (gobernador) i skupštinu departmana (Asamblea Departamental) koji se biraju na izborima, na mandat od 4 godine. Departmani se sastoje od općina. Općinom rukovodi načelnik uz općinsko vijeći a biraju se na mandat od 4 godine.
Privreda
Kolumbija je nešto zaostalija zemlja sa velikim kriminalom (droge), ali i drugim oblicima kriminala, te velikim klasnim razlikama. Najrašireniji kapital je američki. Najviše razvijena privredna grana je rudarstvo, te stoga ima i najveći uticaj na društveni dohodak. Poljoprivreda je relativno razvijena, a uzgajaju se: kahva, šećerna trska, kukuruz, riža, banane, krompir, soja. Država traži zakone kako bi zaštitila poljoprivredu od stranog, ali i domaćeg kapitala (feudalaca). Eksploatiraju se i rudna bogatstva kao: nafta, kameni ugalj, zlato, srebro, nikl, mangan, bakar, so, fosfati. Najvažnije industrijske grane: crna metalurgija, mašinska, elektrotehnička, rafinerija nafte, kožna i druge. Glavni izvozni materijali su: nafta, kahva, smaragdi, zlato, tekstil i modne marke, cvijeće, te ugalj.
Stanovništvo
Sa procijenjenih 50 miliona ljudi 2020. godine, Kolumbija je treća najnaseljenija zemlja u Latinskoj Americi, nakon Brazila i Meksika. Početkom XX vijeka, populacija Kolumbije iznosila je otprilike 4 miliona stanovnika. Od ranih 1970-ih Kolumbija je iskusila stabilan pad svoje plodnosti, mortaliteta i stope rasta stanovništva. Stopa rasta stanovništva za 2016. godinu procjenjuje se na 0,9%. Oko 26,8% stanovništva imalo je 15 godina ili manje, 65,7% bilo je između 15 i 64 godine, a 7,4% bilo je starije od 65 godina. Udio starijih osoba u ukupnoj populaciji počeo je značajno da raste. Predviđa se da će Kolumbija imati 55,3 miliona stanovnika do 2050. godine.
Stanovništvo je koncentrisano u visoravni Anda i duž karipske obale, a gustoća naseljenosti je generalno veća u andskom regionu. Devet istočnih nizijskih departmana, koji čine oko 54% površine Kolumbije, imaju manje od 6% stanovništva. Nekada tradicionalno ruralno društvo, kretanje u urbana područja je bilo veoma teško sredinom XX vijeka, Kolumbija je danas jedna od najurbanizovanijih zemalja u Latinskoj Americi. Gradsko stanovništvo je poraslo sa 31% ukupnog broja u 1938. na skoro 60% u 1973. godini, a do 2014. godine taj broj je iznosio 76%. Samo stanovništvo Bogote povećalo se sa nešto više od 300.000 1938. godine na otprilike 8 miliona danas. Ukupno sedamdeset i dva grada sada imaju populaciju od 100.000 ili više (2015.). Od 2012. Kolumbija ima najveću svjetsku populaciju interno raseljenih osoba (IDP), koja se procjenjuje na 4,9 miliona ljudi.
Plemena Kolumbije
Aburraes, Achagua, Agataes, Aguasises, Amagaes, Baníwa do Içana, Bitagüíes, Buriticaes, Cabre, Calamari, Caramantas, Catíos, Ceracunos, Chibcha, Cofán, Cuerimes, Curquises, Garúes, Guahíbo, Guamos, Ituangos, Mompox, Moquiqueríes, Naratupes, Nequeríes, Niquías, Nitamos, Noriscos, Nutabes, Ocetaes, Ochalíes, Paniquita, Papimones, Peberes, Pencos, Pijao, Pozo, Pubios, Quimes, Quirruba, Tahamíes, Taquiburríes, Tecos, Tuatoques, Urraos, Yurumangui, Yuscas.
NGC 3651-1
NGC 3651-1 (također poznat kao MCG 4-27-28, PGC 34898 i UGC 6388) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 350 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,10 (112 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (112 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
106.
Godina 106. (CVI) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Komoda i Civike (ili, rjeđe, godina 859. Ab urbe condita). Oznaka 106. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Alžirski rat za nezavisnost
Alžirski rat za nezavisnost, također poznat i kao Alžirski rat i Alžirska revolucija, jest rat vođen između Francuske i alžirskog Fronta nacionalnog oslobođenja (FNO) koji je na kraju rezultirao nezavisnošću Alžira od Francuske. Predstavlja važan događaj u procesu dekolonizacije, kao jedan od ratova za nacionalno oslobođenje. Rat je vođen od 1954. do 1962. godine i predstavljao je složeni sukob okarakterisan gerilskim načinom ratovanja, borbom protiv Makuija i prisustvo različitih vrsta torture kod obe zaraćene strane. Tokom rata za nezavisnost, javljali su se i sukobi između različitih alžirskih zajednica i unutar samih zajednica zbog čega se naziva i alžirski građanski rat. Sukobi su se odvijali uglavnom na teritoriji Alžira sa reperkusijama koje su se javljale u evropskom dijelu Francuske.
Francuska invazija na Alžir
Kao casus belli, odnosno povod Francuzima da napadnu Alžir, poslužio je navodni događaj u kojem je uvrijeđen njihov konzul. Pod tim izgovorom, Francuzi su 1830. napali Alžir. U režiji maršala Thomas Robert Bugeauda, koji je postao prvi generalni guverner Alžira, osvajanje je bilo nasilno, obilježeno politikom "spaljene zemlje" koja je osmišljena sa ciljem smanjenja moći lokalnih vladara u Alžiru. Vršeni su masakri, masovna silovanja i druge vrste zločina nad lokalnim stanovništvom. Između 500.000 i 1.000.000, od oko 3 miliona Alžiraca, ubijeno je tokom prve tri decenije osvajanja. Otpor francuskoj kolonijalnoj invaziji Alžirci su vodili pod komandom Abd el-Kadera. 1834. godine, Alžir postaje francuska vojna kolonija a Ustavom iz 1848. sve do nezavisnosti Alžira, Francuska je upravljala čitavim mediteranskim dijelom Alžira kao svojim integralnim dijelom i jednim od departmana nacije.
Početak neprijateljstava
U ranim jutarnjim satima 1. novembra 1954, pripadnici vojnog krila Fronta na nacionalno oslobođenje izvršili su napade na vojne i civilne ciljeve širom Alžira. Predstavnici Fronta nacionalnog oslobođenja pozvali su Alžirce da se pridruže "nacionalnoj borbi za obnavljanje alžirske države i njene suverenosti". Taj proglas bio je reakcija na govor francuskog premijera u Nacionalnoj skupštini koji je izjavio da "niko ne smije kompromitirati unutrašnje jedinstvo nacije i integritet Republike". Prema premijeru, Alžir je departman francuske i to će ostati, bez mogućnosti secesije. Na početku sukoba moglo se računati samo na manje od 500 boraca za nezavisnost. Međutim, alžirsko stanovništvo će se radikalizirati zbog zločina koje će ubrzo počiniti profrancuske grupe Crvena ruka, a koji su bili usmjereni protiv zagovornika nezavisnosti širom Magreba. Jedna od žrtava Crvene ruke je i tunizijski aktivist Farhat Hached.
Bitka za Alžir
Da bi skrenuli pažnju međunarodne i domaće javnosti na njihovu borbu, FNO je odlučio da centar konflikta premjesti u gradove. Najupečatljiviji takav slučaj za vrijeme Alžirskog rat bila je bitka za Alžir, kampanja koja se vodila za glavni alžirski grad u periodu od septembra 1956. do septembra 1957. U ovoj kampanji Francuzi su ostvarili taktičku ali FNO stratešku pobjedu.
Generalu Jacquesu Massuu je naređeno da koristi sve metode koje se smatraju neophodnim kako bi se uspostavio red u gradu te pronašli i eliminisali pobunjenici. Koristeći padobrance, on je ugušio pobunu i u nekoliko narednih mjeseci uništio infrastrukturu FNO-a u Alžiru. Ali FNO je uspio pokazati sposobnost sprovođenja svoje politike u srcu francuskog Alžira i izazvati masovnu reakciju na svoje postavljene zahtjeve među urbanim muslimanskim stanovništvom. Javnost, koja je bila upoznata o brutalnim metodama koje je vojska koristila za pobjedu u alžirskoj bitci, uključujući različite metode mučenja, striktnu kontrolu kretanja i policijski sat, gdje je sva vlast bila pod kontrolom vojske, sumnjala je u dobre namjere Francuske i njenoj ulozi u Alžiru. Ono što je prvobitno bilo poznato kao pomirenje ili operacija uspostavljanja javnog reda pretvorilo se u kolonijalni rat koji će rezultirati mnogostrukim narušavanjem ljudskih prava i konačno nezavisnošću Alžira.
Samuel Kamakau
Samuel Mānaiakalani Kamakau (29. oktobar 1815 – 5. septembar 1876) bio je havajski historičar i pisac.
Alžirski rat za nezavisnost
Gerilski rat
Tokom 1956. i 1957. godine, FNO je uspješno koristio taktiku gerilskog ratovanja. Iako su objekti takvog rata uglavnom bili vojni ciljevi, značajne akcije su izvođene protiv svih koji su na bilo koji način pružali podršku Francuzima.
Samuel Kamakau
Biografija
Kamakau je rođen 29. oktobra 1815. u mjestu poznatom kao Mokulēʻia (na ostrvu Oahuu). Havajski kralj Kamehameha III dao je zadatak Kamakauu i drugim havajskim historičarima da skupe svo znanje o historiji i kulturi Havajaca. Kamakau je pisao o historiji, mitologiji i jeziku Havajaca te su njegovi radovi bili objavljeni u lokalnim novinama. Zbog svog značajnog doprinosa, Kamakau je smatran jednim od najuglednijih havajskih historičara (uz Davida Maloa i Johna Papu ʻĪʻīja).
Alžirski rat za nezavisnost
Gerilski rat
Ova taktiku gerilaca nije u potpunosti prihvaćena od većine muslimanskog stanovništva iako je FNO postepeno uspostavio kontrolu u određenim sektorima Aurèsa, Kabila i drugih planinskih područja oko Konstantina i južno od Alžira i Orana. Na tim mjestima, FNO je uspostavio jednostavnu, ali djelotvornu, privremenu vojnu administraciju iz koje su se regrutovale snage za rat. Tokom rat za nezavisnost FNO usljed inferiornosti u ljudstvu i materijalnim sredstvima nikdaa nije bio u stanju da zadrži pod svojom kontrolom velika, stalna područja.
Samuel Kamakau
Biografija
1860, Kamakau se preobratio na katoličanstvo. Oženio je ženu imenom Hainakolo te je njihova kći bila Kukelani Kaʻaʻapookalani. Umro je u Honoluluu, 5. septembra 1876.
NGC 6599
NGC 6599 (također poznat kao MCG 4-43-19, NGC 6600, PGC 61655 i UGC 11178) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 140 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,30 (53 hiljade sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (49 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 27. jula 1880. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 965
IC 965 (također poznat kao MCG 3-36-11 i PGC 49667) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 299 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,90 (78 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 23. juna 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
BTR-60
BTR-60 je prvi sovjetski oklopni transporter 8x8 konfiguracije. Uveden je u upotrebu 1959. godine, a javnosti je prvi put predstavljen 1961. godine.
Razvoj
BTR-40 i BTR-152 su prva dva oklopna vozila koja su Sovjeti masovno proizvodili nakon Drugog svjetskog rata, međutim oni nisu bili pogodni za upotrebu u Crvenoj armiji zbog toga što nisu imali krov, što se je pokazalo u egipatskoj vojsci tokom Sueske krize.
Između 1956. i 1957. odlučeno je da se ide u razvoj novog oklopnog vozila s krovom. Razvoj je tekao u dva smjera: jedan je bio skuplji i rezultat je bio BMP-1 i drugi jeftiniji BTR-60. Projekte su razvijale firme GAZ i ZIL. Zahtjev je bio da vozilo bude pokretano svim točkovima, da ima amfibijska svojstva, te da bude visokomobilno vozilo u skladu s principima motorizovanih jedinica. Gaz je svoje vozilo razvio bez NBH zaštite, dok je ZIL-ov model ZIL-153 imao sve navedene karakteristike. Razvoj je završen i vozilo je 13. decembra 1959. godine ušlo u naoružanje Crvene Armije pod oznakom BTR-60P (P- plavajuscij, plivajući). Ova prvobitna verzija imala je otvoreni krov, preko kojeg se eventualno navlacila tenda. Naoruzanje je činio jedan mitraljez SGMT 7,62mm. Od 1963. izrađuje se verzija BTR-60PA, koja je imala potpuno zatvoren krov, kao i dodatne otvore ne tijelu vozila. Ugrađen je i savremeniji mitraljez PKT. Ova verzija mogla je pored posade prevoziti i 12 vojnika. Sledila je verzija BTR-60PA1, sa poboljsanom transmisijom i boljom radio stanicom R-123. Buduci da su ovi rani modeli od naoružanja imali samo laki mitraljez, koji nije bio zastićen, od 1966. proizvodi se model BTR-60PB, koji je imao kupolu sa teškim mitraljezom KPVT i spregnutim mitraljezom PKT i ovo je najmasovnije proizvedena verzija. Takodje razvijeni su i mnogobrojni modeli koji su sluzili za vezu i komandovanje (BTR-60PU / PU12 /1V18 / 1V19...) ili inžinjerijske zadatke (MTP-2).
Opis
BTR-60 je bio transporter revolucionarnog dizajna imao je tada nestandardni raspored u to vrijeme, naprijed je bila raspoređena posada, u sredini borbeno odjeljenje, a u stražnjem dijelu pogonsko odjeljenje.
Posada je raspoređena u prednjem dijelu vozila, s lijeve strane nalazi se vozač, a s desne strane nalazi se komadir vozila. Mitraljezac se nalazi u srednjem dijelu vozila i upravlja BPU-1 kupolom. Sva posada ulazi kroz otvor sa bočne strane. Vozač i komadir vozila imaju pogled kroz neprobojna vjetrobanska stakla. BTR-60 može prevesti i do 16 vojnika pod punom opremom. Vozilo je opremljeno s 8 puškarnica tj. po 4 na obje strane. Zbog motora u sražnjem dijelu vozila posada je ulazila u vozilo s bočne strane ili s krova u BTR-60PA, BTR-60PB, i BTR-60PZ varijantama. Oklop trupa može zaštiti posadu od šrapnela granata i od oružja kalibra 7.62 mm u rasponu od 10 metara.
Borbena upotreba
thumb|Uništeni BTR-60 tokom invazije Grenade 1983.
Verzije
thumb|BTR-60PB thumb|TAB-71
Korisnici
thumb|Korisnici BTR-60 u svijetu thumb|Litvanijski BTR-60. thumb|Mongolijski BTR-60.
Celastraceae
Celastraceae (syn. Brexiaceae, Canotiaceae, Chingithamnaceae, Euonymaceae, Parnassiaceae, Siphonodontaceae i Stackhousiaceae), je porodica cvjetnica sa 96 rodova i 1.350 vrsta. Obuhvata zeljaste biljke loze, grmove i male stablašice reda Celastrales. Velika većina rodova rasprostranjeni su u tropima  (Celastrus i Euonymus su vretenasti grmovi),   Maytenus  je u umjerenoj klimi,  a  Parnassia  u alpskom i arktičkom podneblju.
Rodovi
Kompletiran spisak rodova je:
107.
Godina 107. (CVII) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Sure i Senikona (ili, rjeđe, godina 860. Ab urbe condita). Oznaka 107. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Ilija Katić
Ilija Katić (20. juli 1945. - ), jugoslavenski i bh. nogometaš.
Prve početke ima u "Mladosti iz Hasića. 1962. godine dolazi u FK Borac iz Bosanskog Šamca gdje igra dvije sezone. Tu je proglašen najboljim igračem kluba prvih 100 godina njegovog postojanja. U drugoligaš "Slavoniju" iz Osijeka prelazi 1964. i vrlo brzo postaje najbolji strijelac, a dva puta biva proglašen za najboljeg centarfora Zapadne grupe 2. savezne lige. 1967. godine prelazi u FK Partizan iz Beograda, gdje svoj uspon kruniše sa desetak nastupa za reprezentaciju Jugoslavije.
U sedamdesetim godinama karijeru nastavlja u švicarskom prvoligašu FC Zürich iz Züricha. Biva najboljim strijelcem švicarske prve lige i proglašen najboljim stranim fudbalerom u Švicarskoj. Proglašen je za počasnog građanina grada Züricha i dobija zlatni ključ grada.
Karijeru nastavlja u Španiji u prvoligašu Real Betis iz Sevilje. Aktivno igranje završava u Lihtenštajnu gdje započinje trenersku karijeru.
Bertoki
Bertoki su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Koper, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Bertoki su imali 966 stanovnika.
Bolji život
„Bolji život“ je jugoslovenska TV serija snimljena u produkciji Televizije Beograd koja postigla je ogromnu gledanost u bivšoj SFRJ. Serija ima 82 epizode i premijerno je emitovana u periodu od 1987. do 1991. godine, a poslije je doživjela brojne reprize.
Scenario za „Bolji život“ napisao je Siniša Pavić. U prvom ciklusu (1987-1988 godina) snimljeno je 47 epizoda. Režiju su potpisala trojica režisera. Na prvih 25 epizoda sarađivali su Aleksandar Đorđević i Mihailo Vukobratović, a na ostale 22 Vukobratović i Andrija Đukić. Drugi ciklus počeo je istoimenim cjelovečernjim filmom snimljenim 1989. godine, koji je, kao i svih 35 epizoda drugog ciklusa (snimanog 1990), režirao Mihailo Vukobratović.
U glavnoj ulozi je petoročlana beogradska porodica Popadić (muž, žena, dva sina i kćerka). Oni se sukobljavaju sa svakodnevnim problemima u društvu. U ulozi glavnog junaka Dragiše Popadića, glave porodice Popadić, je Marko Nikolić. Njegovu suprugu Emiliju Popadić tumači Svetlana Bojković, starijeg sina Sašu igra Boris Komnenić, mlađeg - Bobu Dragan Bjelogrlić, a kćerku Violetu tumači Lidija Vukićević.
U Bosni i Hercegovini serija je prikazana na programu FTV-a.
Doha
Doha (arapski: الدوحة, latinično: Ad-Dawḥah ili Ad-Dōḥah) je glavni grad države Katar. Geografski položaj mu je 25,3°sjeverne grografske širine i 51,5333°istočne geografske dužine.
Nalazi se na obali Perzijskog zaliva.
U gradskoj blizini je međunarodni aerodrom Doha i veliki pogoni naftne i riboprerađivačke industrije.
U Dohi je i Prosvjetni grad "Education City", područje grada Dohe namijenjeno istraživanju i prosvjeti.
Broj stanovnika: 400.051 (popis 2005.)
Historija
mini|desno|200p|Doška niska nebodera 1850., grad Doah je osnovan pod imenom Al-Bida.
1882, al Rayyan je sagradio tvrđavu Al Wajbah na jugozapadnom dijelu današnje Dohe. Iduće godine, Qassim (katarski šeik) je poveo katarsku vojsku u pobjedu nad Turcima, dotadašnjim gospodarima.
Grad je proglašen glavnim gradom britanskog protektorata Katara 1916. godine, a kad je država stekla nezavisnost 1971. godine, Doha je i ostala glavni grad.
1917. šeik Abdulla Bin Qassim Al-Thani je dao izgraditi tvrđavu Al Kout. Ista se nalazi u središtu Dohe.
1949. počelo se sa istraživanjem nafte u Dohi i okolini. Danas država kao cjelina proizvodi preko 800.000 barela nafte dnevno.
1969. otvorena je Vladina kuća. Danas se smatraju jednom od najupečatljivijih katarskih znamenitosti.
1973. je otvoren Katarski univerzitet, a 1975. je otvoren Katarski narodni muzej u zgradi koja je izvorno bila vladareva palata 1912.
Satelitska televizija, arapska televizijska kuća Al Jazeera počela je odašiljati 1996, sa središtem emitiranja u Dohi.
NGC 453
NGC 453 je trostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Ribe. Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 10. novembra 1881. godine.
Doha
Historija
Šeik Hamad Bin Khalifa Al-Thani je vladajuća osoba u Dohi.
NGC 453
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Doha
Sport
Losail International Circuit je smješten tik izvan grada. Navedena lokacija je mjesto utrke Velika nagrada Dohe (Grand Prix of Doha).
15. Azijske igre 2006. su se održale u Dohi u decembru 2006. godine.
Bertoki
Stanovništvo
Napomena: ''U 1979. smanjeno za dio naselja koji je pripojen naselju Koper. U 1989. smanjeno za dio naselja koji je proglašen za samostalno naselje Prade. U 2008. povećano za dio naselja Koper.''
Sabahudin Bilalović
Sabahudin Bilalović (7. maj 1960, Trebinje, SR Bosna i Hercegovina, SFR Jugoslavija - 29. juli 2003. Makarska) bio je jugoslavensku i bosanskohercegovački profesionalni košarkaš. Godine 1979, kao igrač KK Bosne, u ranoj fazi karijere, osvojio je evropski Kup šampiona. S košarkaškom reprezentacijom Bosne i Hercegovine nastupio je na Evropskom prvenstvu 1993, te bio najbolji strijelac turnira s prosjekom od 24,6 poena po utakmici. Igrao je za Bosna Asa, Vojvodina, u Izraelu, Španiji, Švicarskoj i Njemačkoj.
Umro je na ljetovanju u Makarskoj, 29. jula 2003. od bolesti srca.
Pobegi
Pobegi su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Koper, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Koper.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pobegi su imali 1.228 stanovnika.
Doha
Obrazovanje
U gradu se nalazi Univerzitet Katar i kampus poslovne škole HEC Paris.
Klima
mini|desno|200p|Veliko prodajno središte u Dohi Budući se Doha nalazi na Bliskom istoku, klima je vruća i suha. Temperature prelaze 30 °C od maja do marta.
Tokom ljetnih mjeseci, grad nema padavina, a tokom ostalih mjeseci bude ispod 2 cm po metru kvadratnom.
Badenska kultura
thumb|270px|Procijenjena rasprostranjenost kultura u drugoj polovini 4. milenijuma pne. Badenska kultura je eneolitska kultura koja je od 3600. do 2800. godine pne, bila rasprostranjena u srednjoj i jugoistočnoj Evropi. Smatra se dijelom jednog mnogo većeg arheološkog kompleksa koji uključuje kulture na ušću Dunava (Ezero kultura-Černavoda III) i Troade) . U kurganskoj hipotezi Marije Gimbutas, badenska kultura se smatra indoevropeiziranom.
Rasprostranjenost i istraživanja
Njeni materijalni ostaci najčešći su u Moravskoj, Mađarskoj, Slovačkoj i istočnoj Austriji, i djelimično u Njemačkoj i Švicarskoj, sjevernoj Hrvatskoj i sjevernoj Srbiji.
Badensku kulturu nazvao je prema mjestu Baden kod Beča austrijski historičar Oswald Menghin. Prvu monografiju napisao je 1956. godine J. Banner.
Hronologija
Badenska kultura razvija se u zapadnokarpatskoj dolini iz kasne lenđelske kulture. Postoji nekoliko teorija o njenom porijeklu: Němejcová-Pavuková podržava poligenetsko porijeklo, uključujući i jugoistočne elemente prenijete iz bugarske ezero-kulture ranog bronzanog doba (Ezero, slojevi XIII-VII) i kulturu ČernavodaIII/Cotofeni. Prema Ecsedy, badenska kultura otprilike je istovremena s ranoheladskim periodom (EH II) u Tesaliji, prema Parzinger sa slojem IV nalazišta Sitagroi. Baden je otprilike istovremen s kasnom kulturom polja sa žarama i ranom kulturom vrpčaste keramike. Poznate su sljedeće faze ove kulture: Balaton-Lasinja (lasinjska kultura), Baden-Boleráz, postboleráz (rani, Fonyod/Tekovský Hrádok, i kasni, Červený Hrádok/Szeghalom-Dioér prema Veri Němejcovoj-Pavukovoj), te klasični Baden.
Naselja
Sastojala su se od zemunica i poluzemunica. Posepenim prelaskom na poljoprivredu, nomadski način života se postepeno napušta. Grade se naselja na visokim obalama rijeka ili na manjim uzvišenjima u ravničarskim oblastima, bez utvrđenja. Grade se veće nadzemne kuće, sa više prostorija i sa više faza obnavljanja i rekonstrukcije.
Keramika
Osnovno obilježje keramike su sjajno i crno polirane površine. Prisutne su šolje sa lukovičastim recipientom, bikonične zdjele, elipsoidne posude (Fischbutte), vretenaste i kruškolike amfore, vrčevi s visokim trakastim drškom i izduljenim cilindričnim vratom i čitav niz novih varijanata pehara i šolja. Ukrašavaju se motivom urezane zvijezde, a na dubljim posudama nalazi se ornament riblje kosti itd. Ukrasi su izrađivani urezivanjem, ubadanjem ili plitkim kanelurama, a kasnije i bijela inkrustacija. Antropomorfna plastika pojavljuje se samo u ranoj fazi kulture dok kasnije potpuno iščezava.
Ekonomija
Nomadsko badensko stanovništvo bavilo se prvenstveno stočarstvom (svinje, koze) i djelimično poljoprivreda u početku, kasnije sve više. Badenska kultura jedna je od najranijih u srednjoj Europi koja poznaju kola s točkovima. Sama kola još nisu arheološki pronađena, ali postoje ukopi parova goveda za koje se smatra da su vukli kola. Također je poznato mnogo keramičkih modela kola na četiri točka.
U proizvodnji bakarnih predmeta takođe se pojavljuju novi oblici među kojima su karakteristične velike masivne krstaste sjekire i sjekire sa jednim sječivom i cjevastim dodatkom.
Živi fosili
Živi fosil jeste postojeći takson koji kozmetički liči na srodne vrste poznate samo iz fosilnog zapisa. Da bi se smatrala živim fosilom, vrsta mora biti starija u odnosu na vrijeme nastanka postojeće klade. Obično su siromašni vrstama, međutim postoje i oni koji nisu.
Živi fosili iskazuju stazu na geološki dugim vremenskim skalama. Popularna literatura može pogrešno tvrditi da "živi fosil" nije prošao nikakvu značajnu evoluciju od fosilnih vremena, praktično bez molekularne evolucije ili morfoloških promjena. Naučna istraživanja su više puta diskreditovala takve tvrdnje.
Minimalne površne promjene živih fosila pogrešno su proglašene odsustvom evolucije, ali one su primjeri stabilizacijske selekcije, koja je evolucijski proces i možda dominantan proces morfološke evolucije.
Neki od primjera živih fosila su: cikas, velvičija, metasekvoja, australski stribor i mangolija.
Dušan Kerkez
Dušan Kerkez nekadašnji je bosanskohercegovački nogometaš.
Nastupao je za Radnički iz Obrenovca, Trudbenik, FK Voždovac, FK Leotar Trebinje, HŠK Zrinjski Mostar i Rijeku. Sada igra za kiparski AEL Limassol. Odigrao je i četiri utakmice u dresu nogometne reprezentacije BiH.
Mukadima
Mukadima (Muqaddima) ili Uvod, Predgovor, Prelagomena, najveće je djelo arapskog filozofa Ibn Halduna. Djelo je objavljeno 1377. godine i sadrži rani pregled univerzalne historije. Neki moderni mislioci Mukadimu smatraju prvim djelom koji se bavi filozofijom historije, društvenim naukama, sociologijom, demografijom, historiografijom, historijom kulture, socijaldarvinizmom, darvinizmom, ekologijom i ekonomijom.
Ovo djelo se bavi i islamskom teologijom, političkom teorijom i prirodnim naukama kao što je biologija i hemija.
Za ovo djelo je veliki britanski historičar Arnold J. Toynbee rekao da je najveće djelo svoje vrste koje je ikada stvorio ljudski um. Knjiga je podijeljena u šest dijelova i bavi se poimanjem društva.
Sadržaj
Više o Haldunovom poimanju društva ovdje.
NGC 2154
NGC 2154 (također poznat kao ESO 86-SC42) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Indometacin
Indometacin (po INN) ili indomethacin je lijek iz porodice nesteroidnih antiupalnih lijekova. Obično se koristi za ublažavanje bolova, groznice, upale i nateklina. Djeluje tako što inhibira proizvodnju prostaglandina, tvari koja prouzrokuje, između ostalog, upale. Na tržištu se nalazi pod mnogim imenima: Indocin, Indocid, Indochron E-R i Indocin-SR.
Karakteristike
Hemijski gledano, indometacin je metilirani derivat indola i kao takav pripada u klasu arilalkaloičnih kiselina nesteroidnih antiupalnih lijekova, gdje spada i diklofenak.
Indikacije
Kliničke indikacije indometacina uključuju:
Indometacin je lijek sa mnogo veoma ozbiljnih neželjenih efekata i ne bi se trebao koristiti kao analgetik za manje bolove ili groznicu. Lijek je mnogo snažniji od aspirina, ali ne i bolji analgetik. Kod blažih bolova standardna oralna doza indometacina je ekvivalentna kao i 600 mg aspirina.
Mehanizam djelovanja
Indometacin je neselektivni inhibitor ciklooksigenaze (COX) 1 i 2, enzima koji su uključeni u sintezu prostaglandina iz arahidonične kiseline. Prostaglandini su molekule slične hormonima koji se normalno nalaze u organizmu, gdje imaju široku paletu djelovanja i efekata, od kojih su izazivanje bola, groznice i upale.
Prostaglandini također uzrokuju kontrakcije (grčeve) maternice kod trudnica. Indometacin je efektivno sredstvo za odlaganje preranog porođaja, tako što reducira kontrakcije materice putem inhibicije sinteze prostaglandina u materici, a, moguće, i putem blokade kanala kalcijuma.
Indometacin ima dva dodatna načina djelovanja koji imaju klinički značaj: Ovim dodatnim efektima se također dodaju i analgetičke i antiupalne karakteristike. Indometacin lahko prelazi u placentu te može smanjiti proizvodnju urina kod fetusa i može spriječiti polihidramniju. To se dešava tako što on reducira protok krvi u bubrezima i povećava renalno-vaskularni otpor, moguće putem pojačavanja efekata vazopresina na bubrege fetusa.
Neželjeni efekti
Pošto indometacin nije selektivni inhibitor, odnosno sprječava proizvodnju obje varijante ciklooksigenaze (COX-1 i COX-2), on potpuno inhibira sintezu prostaglandina u stomaku i probavnom sistemu. Prostaglandini u normalnim uslovima održavaju sluzokožu probavnih organa. Iz tog razloga, indometacin, kao i drugi lijekovi iz iste grupe, može izazvati čireve na želucu. Tako nastali čirevi mogu izazvati unutrašnje krvarenje i perforaciju (bušenje) želučane opne. U tim slučajevima neophodna je hitna hospitalizacija pacijenta. Zabilježeni su i smrtni slučajevi prouzrokovanih komplikacijama.
Historija
Indometacin je otkriven 1963 godine te je odobren od strane američke administracije za hranu i lijekove 1965. Njegov način djelovanja, zajedno sa drugim nesteroidnim antiupalnim lijekovima, koji inhibiraju ciklooksigenazu, opisan je 1971 godine.
NGC 5135
NGC 5135 (također poznat kao ESO 444-32, IRAS 13229-2934, MCG -5-32-13 i PGC 46974) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 189 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 2,60 (143 hiljade sg) a najmanji 1,8 uglovnih minuta (99 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. maja 1834. godine.
Bamako
Bamako Bambara: ߓߡߊ߬ߞߐ߬ Bàmakɔ̌, Fula   Bamako ) je glavni i najveći grad Malija, sa populacijom od 2009. godine od 1.810.366 stanovnika i procenjenom populacijom u 2023. od 2.929.000 miliona stanovnika. Nalazi se na rijeci Niger, u blizini brzaka koji dijele gornju i srednju dolinu Nigera u jugozapadnom dijelu zemlje.
Bamako je državni administrativni centar. Sam grad je cercle za sebe. Riječna luka Bamaka nalazi se u obližnjem Koulikoru, zajedno sa glavnim regionalnim trgovinskim i konferencijskim centrom. Bamako je sedmi po veličini zapadnoafrički urbani centar nakon Lagosa, Abidžana, Kanoa, Ibadana, Dakara i Akre. Lokalno proizvedena roba uključuje tekstil, prerađeno meso i metalne proizvode, kao i rudarstvo. Komercijalni ribolov se odvija na rijeci Niger.
Okrug Bamako koncentriše 70% industrijske aktivnosti u zemlji. Uslužni sektor je najrazvijeniji, a grad napreduje u zanatstvu i trgovini.
108.
Godina 108. (CVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Trebonija i Bradue (ili, rjeđe, godina 861. Ab urbe condita). Oznaka 108. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Sulejman Smajić
Sulejman Smajić (rođen 13. augusta 1984. u Jajcu) je bosanskohercegovački nogometaš. Nastupao je za Iskru iz Bugojna, mostarski Zrinjski i belgijski Dender te za nogometnu reprezentaciju BiH i U-21 reprezentaciju BiH. Igra za K.S.C. Lokeren Oost-Vlaanderen.
Karijera
Ovaj izrazito talentovani nogometaš karijeru je počeo u Iskri iz Bugojna. 2004. godine primijetio ga je tadašnji trener plemića Franjo Džidić koji ga je doveo u Zrinjski i dao mu šansu da zaigra u prvoj generaciji Zrinjskog koja je osvojila naslov šampiona nogometne Premijer lige BiH. Već tu prvu sezonu Smajić se svidio navijačima koji su bili zadivljeni njegovim igračkim znanjem i brzinom. Navijači mu daju nadimke: "Smajke" i "Antiša". U sezoni 2006/2007 Smajićeva igra je doslovno blistala te su najvjerniji navijači Zrinjskog Ultrasi, u toj sezoni Sulejmanu Smajić predali navijački trofej "Filip Šunjić – Pipa".
Smajić je u zimskom prijelaznom roku sezone 2007/2008 trebao početi nastupati za belgijski Anderlecht, no ugovor karijere ipak nije potpisao. Na doktorskim pretragama u Zagrebu ustanovljeni su problemi sa srcem. Ti zdravstveni problemi doveli su u pitanje nastavak karijere Smajketa, koji je hranio cijelu svoju porodicu. Zrinjski se iskazao korektnim i produžio je Smajićev ugovor na još dvije godine. I pored bolesti, Sulejman Smajić je bio odlučan te je tako počeo trenirati sa ostatkom tima. Smajke se potpuno oporavio pred kraj sezone 2007/2008 i odigrao je nekoliko prvenstvenih utakmica.
4. juna 2008., Sulejman Smajić je odigrao posljednju utakmicu u dresu Zrinjskog. Bilo je to finale Kupa Bosne i Hercegovine, u kojem je Zrinjski na kraju boljim izvođenjem penala porazio tuzlansku Slobodu i osvojio Nogometni kup Bosne i Hercegovine, po prvi put u svojoj historiji.
Nakon završetka sezone 2007/2008, Smajić je napustio Zrinjski i potpisao ugovor sa belgijskim Denderom. Svoj neosporni kvalitet potvrdio je u belgijskom Denderu. Već nakon nekoliko utakmica tamošnji mediji su počeli pisati da ovog 24-godišnjeg veznjaka prate veliki holandski klubovi Ajax i Feyenoord, kao i dva kluba iz španske Primere. 7. jula 2009 godine je potpisao trogodišnji ugovor sa belgijskim prvoligašem Lokerenom.
Multipla endokrina neoplaszija tip 2
Multipla endokrina neoplazija tip 2 (također poznata i kao feohromocitom i sržni karcinom štitnjače koji proizvodi amiloid, PTC sindrom i Sippleov sindrom ) je grupa medicinskih poremećaja povezanih sa tumorima endokrinog sistema. Tumori mogu biti benigni ili maligni (kanceri). Obično se javljaju u endokrinim organima (npr. tireoidea, paratiroidna i nadbubrežne žlijezde), ali se mogu pojaviti i u endokrinim tkivima organa koji se klasično ne smatraju endokrinim.
MEN2 je podtip MEN (multipla endokrina neoplazija) i sam ima podtipove, kao što je objašnjeno u nastavku.
Znakovi i simptomi
MEN2 se može pokazati znakom ili simptomom povezanim s tumorom ili, u slučaju višestruke endokrine neoplazije tip 2b, sa karakterističnim mišićnoskeletnim i/ili usnenim i/ili gastrointestinalnim nalazima. Karcinom srži štitnjače (MTC) predstavlja najčešću početnu dijagnozu. Kao početna dijagnoza povremeno mogu biti feohromocitom ili primarni hiperparatireoidizam.
Feohromocitom se javlja u 33-50% slučajeva MEN2. Kod MEN2A, primarni hiperparatireoidizam javlja se u 10-50% slučajeva i obično se dijagnostificira nakon treća decenija života. Rijetko se može pojaviti u djetinjstvu ili biti jedina klinička manifestacija ovog sindroma. MEN2A povezuje karcinom srži štitnjače sa feohromocitomom u oko 20–50% slučajeva i sa primarnim hiperparatireoidizmom u 5– 20% slučajeva. MEN2B povezuje karcinom štitnjačine srži sa feohromocitomom u 50% slučajeva, sa marfanoidnim habitusom i sa mukoznom i digestivnom neurofibromatozom.
Kod porodičnog izolovanog medulskog karcinoma štitnjače druge komponente bolesti su odsutne.{ U pregledu 85 pacijenata, 70 je imalo MEN2A, a 15 MEN2B. Početna manifestacija MEN2 bio je medulski karcinom štitnjače kod 60% pacijenata, medulski karcinom štitnjače sinhrono sa feohromocitomom 4% i samo feohromocitom u u 6%. Pritom je 72% pogođenih je imalo bilateralne feohromocitome.
Uzroci
Tabela u članku multipla endokrina neoplazija navodi gene uključene u različite MEN sindrome. Većina slučajeva MEN2 proizilazi iz varijacije RET-protoonkogena, i specifični su za ćelije porijekla iz neravnog grebena. Odsjek za fiziologiju Univerziteta u Utahu održava bazu podataka RET mutacija povezanih s muškarcima.
Protein koji kodira RET gen ima važnu ulogu u signalnom sistemu TGF-beta (transformirajući faktor rasta beta). Budući da sistem TGF-beta djeluje u nervnim tkivima u cijelom tijelu, varijacije u genu RET mogu imati efekte na nervna tkiva u cijelom tijelu. MEN2 općenito proizlazi iz varijante "RET gena" za povećanje funkcije. Druge bolesti, kao što je Hirschsprungova bolest, posljedica su varijanti gubitka funkcije. navodi sindrome povezane sa RET genom.
Dijagnoza
Na dijagnozu se sumnja kada pacijent sa porodičnom anamnezom dva od tri klasična tumora (medulski karcinom štitnjače, feohromocitom, paratiroidni adenom) ili MEN2 ima jedan od klasičnih tumora. To je potvrđeno genetičkim testiranjem na mutaciju RET gena.
Razlike u prezentaciji
Kao što je navedeno, svi tipovi MEN2 uključuju feohromocitom i medulski karcinom štitnjače karcinom srži štitnjače.
MEN2A dodatno karakterizira paratiroidna hiperplazija.
MEN2B dodatno obilježava prisustvo sluzokožnog neuroma, gastrointestinalnih simptoma (npr. zatvor i nadutost) i mišićna hipotonija.
MEN2B može imati marfanoidni habitus.
Klasifikacija
Zajednička karakteristika tri podtipa MEN2 je visoka sklonost razvoju medulskih karcinoma štitnjače.
Varijanta MEAs 2A opisana je 1989. Ova varijanta također ima mrlje kožne amiloidoze u srednjem/gornjem dijelu leđa i nasljeđuje se autosomno dominantno.
Upravljanje
Liječenje pacijenata s MEN2 uključuje tireoidektomiju, podrazumijevajući disekciju vratnih centralnih i bilateralnih limfnih čvorova za MTC, jednostranu adrenalektomiju za jednostrani feohromocitom ili bilateralnu adrenalektomiju kada su obje žlijezde zahvaćene i selektivnu resekciju patoloških paratireoidnih žlijezda za primarni hiperparatireoidizam. Preporučuje se porodični genetički skrining da se identifikuju rizične osobe koje mogu razviti bolest, što omogućava rano liječenje izvođenjem preventivme tiroidektomije, dajući im najbolje šanse za izlječenje.
Prognoza
Prognoza MEN2 uglavnom se odnosi na prognozu MTC zavisnu od stadija koja ukazuje na neophodnost potpune operacije štitnjače za indeksni slučaj s MTC-om i ranu tiroidektomiju za rizične subjekte na skriningu.
Sacher-torta
mini|desno|Sacher-torta iz hotela "Sacher" u Beču Sacher-torta (čit. Zaher) posebna je vrsta čokoladne torte. Izmislio ju je Austrijanac Franz Sacher 1832. godine za princa Klemensa von Metternicha u Beču. To je jedan od najpoznatijih bečkih kulinarskih specijaliteta. Svakog 5. decembra obilježava se i nacionalni dan Sacher-torte.
109.
Godina 109. (CIX) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Palme i Tula (ili, rjeđe, godina 862. Ab urbe condita). Oznaka 109. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Prade
Prade su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Koper, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Sacher-torta
Historija
Sacherov najstariji sin Eduard nastavio je očevu kulinarsku ostavštinu. On je, također, završio praksu kao kraljevski i carski šef kuhinje u slastičarni "Demel", gdje je očev recept doveo do savršenstva, a tortu do današnje forme i ukusa. Torta se najprije prodavala u "Demelu", a kasnije u hotelu "Sacher", koji je Eduard otvorio 1876. godine. Otad do danas torta je bila i ostala jedan od najčuvenijih bečkih specijaliteta.
Prade
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Koper.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Prade su imale 1.129 stanovnika.
Napomena: ''U 1989. nastalo izdvajanjem dijela iz naselja Bertoki.''
Banatska Republika
mini|250p | Detaljna mapa Banatske republike mini|250p | Mapa predložene Republike Banatije (prijedlog su iznijeli Nijemci iz Banata na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1920. godine)
Banatska Republika bila je kratkotrajna samoproglašena država, proglašena 31. oktobra 1918. u Temišvaru, nakon raspada Austrougarske.
Historija
Prilikom proglašenja Republike, formirano je Banatsko narodno vijeće, koje se sastojalo od po pet predstavnika sljedećih naroda: Nijemaca, Mađara, Srba i Rumuna.
Civilni povjerenik Republike je postao dr. Otto Roth, dok je vojni zapovjednik postao Albert Bartha. Mađarska vlada je priznala neovisnost Banatske republike. U tom smislu se smatra da je stvaranje republike bilo podržano od Mađarske, u svrhu zadržavanja sjevernog Banata i zaustavljanja opredjeljenja tamošnjeg stanovništva za južnoslavensku državu.
Banatsko narodno vijeće organizovalo vojne odrede i civilnu stražu 4. novembra iste godine. Cilj ovih vojnih odreda je bio uspostavljanje kontrole nad cijelom teritorijom Banata. Ipak, Banatska republika je bila kratkog vijeka; nakon nekoliko dana, vojska Kraljevine Srbije je ušla u Banat, što je bio kraj Banatske Republike. Nekoliko mjeseci kasnije, teritorija Banata je podijeljena između Kraljevine SHS i Rumunije, uzimajući u obzir proglas Velike narodne skupštine u Novom Sadu i rezoluciju iz Alba Iulie.
U aprilu u 1920. godine, Nijemci iz Banata su podnijeli zahtjev mirovnoj konferenciji u Parizu da se republika obnovi pod imenom "Republika Banatija". Prema ovom zahtjevu, obnovljena republika ne bi uključivala samo Banat, već i susjednu Bačku, a bila bi podijeljena u kantone, kojima bi upravljali predstavnici većinske etničke skupine iz svakog kantona. Prijedlog je odbačen na mirovnoj konferenciji.
Demografija
Republika je brojala 1.582.133 stanovnika, od kojih:
Prema vjeroispovijesti, stanovništvo republike je uključivalo:
Jezici Azerbejdžana
Opšte
mini|304x304piksel| Etničke pripadnosti Azerbejdžana Primarni i službeni jezik Azerbejdžana je azerbejdžanski, turkijski jezik koji je blisko povezan i djelimično razumljiv sa modernim turskim. Zajedno sa turskim, turkmenskim i gagauzskim jezikom, azerbejdžanski je član oguskog ogranka jugozapadne grupe turkijskih jezika.
Trenutno
Prema popisu stanovništva iz 2009. godine, azerbejdžanski kao maternji jezik govori 92,5% stanovništva, dok ruski i engleski imaju značajnu ulogu kao jezici obrazovanja i komunikacije. Više od polovine govornika azerbejdžanskog je jednojezično. Brojna populacija Nagorno-Karabaha koja govori armenski više nije pod kontrolom vlade. lezgijski, tališski, avarski, gruzijski, buduhski, juhuriski, khinalugski, kritski, jek, rutulski, tsakhurski, tat, i udi svi govore manjine. Svi ovi (sa izuzetkom armenskog, lezgijskog, tališkog, avarskog i gruzijskog, koji imaju mnogo veći broj govornika izvan Azerbejdžana, ali se ipak u stalnom opadanju unutar Azerbejdžana) gore navedeni jezici su ugroženi jezici koji su ugroženi izumiranjem, jer ih govori malo (manje od 10.000) ili vrlo malo (manje od 1.000) ljudi i njihova upotreba stalno opada sa emigracijom i modernizacijom.
Prema istraživanju iz 2019. godine, znanje engleskog jezika u Azerbejdžanu bilo je najniže među ispitanim evropskim zemljama.
Čitav broj Međunarodnog časopisa za sociologiju jezika, koji je uređivala Jala Garibova, bio je posvećen pitanju jezika i jezičkog izbora u Azerbejdžanu, vol. 198 u 2009.
Azerbejdžan nije ratifikovao Evropsku povelju o regionalnim ili manjinskim jezicima koju je 1992. godine potpisala stranka Narodni front. Godine 2001. tadašnji predsjednik Azerbejdžana Hejdar Alijev dao je izjavu u kojoj "Republika Azerbejdžan nije u moći da garantuje implementaciju propisa Povelje dok se njena teritorija koju je okupirala Republika Armenija ne oslobodi".
Historija
Srednjovekovni pisac Ibn al-Nadim u svojoj knjizi Al-Fihrist spominje da su svi persijski krajevi antike (uključujući i ono što je danas Azerbejdžan) govorili jedan jezik. Tamo citira velikog učenjaka Abdulaha Ibn al-Mukafa: "Iranski jezici su Fahlavi (Srednjopersijski), Dari, Kuzi, Persijski i Serijani. Srednjopersijski jezik dolazi od reči Fahleh. A Fahleh je ime koje se odnosi na 5 regiona: Isfahan, Rai, Hamedan, Mah-Nahavand i Azerbejdžan ." Zatim izveštava da je Dari službeni jezik kraljevskih sudova i da je iz Horasana i Balka i istočnog Irana; Parsi je jezik Zoroastrijskih Moobeda i potiče iz Farsa; Huzi je nezvanični jezik kraljevske porodice i iz Huzestana; i Serijani potiče iz Mesopotamije.
Neki azerbejdžanski pjesnici, kao što je Katran Tabrizi, koristili su riječ "persijski" i "pahlavi" naizmenično da bi opisali svoj maternji jezik.
Historičar Hamdolah Mostovfi čak ide i do opisivanja varijanti "Pahlavija" u različitim delovima Azerbejdžana. U svojoj knjizi Tarik Gozide opisuje osam pjesnika iz Azerbejdžana koji govore persijskim jezikom. Naravno, Dari i Pahlavi su se do sada spajali u jedan, pošto su se naredne dinastije kretale od istoka ka zapadu, donoseći sa sobom Dari verziju iranskog jezika.