cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juba
Saobraćaj
Aerodrom Džuba je vrlo prometan, naročito nakon dolaska Ujedinjenih naroda, iz njega polaze 3 leta dnevno za Nairobi, i po jedan let dnevo za Kartum i Entebbe, a jednom sedmično za Adis Abebu.
Vlada Ugande i Privremena južno sudanska vlada, dogovorile su izgradnju željezničke pruge od Ugande do Džube u bliskoj budućnosti.
Stanovništvo
Vlada iz Kartuma provela je službeni popis stanovništva u aprilu/maju 2008. (peti popis stanovnika Sudana), ali je rezultat tog popisa Privremena vlada južnog Sudana odbacila, kao neobjektivan, pritom je vjerovatno mislila na procjenu napravljenu 2006. godine, zasnovanu na analizama avio snimaka. Tad je procijenjeno da bi Džuba mogla imati oko 250.000 stanovnika. Džuba je jedan od najbrže rastućih gradova na svijetu i razvija se jako brzo zbog istraživanja nafte i kineskih ulaganja vezanih uz tu aktivnost.
Rast stanovništva Džube:
Tour de France
mini|250px|Početak utrke 2009. Tour de France jest godišnja biciklistička utrka duga približno 3.500 km kroz Francusku i okolne države. Traje tri sedmice i privlači bicikliste iz cijelog svijeta, a podijeljena je na dnevne etape. Individualna vremena iz svake etape sabiraju se i tako se odlučuje ukupni pobjednik. Biciklist s najkraćim vremenom na kraju svakog dana oblači žutu majicu.
Ruta se mijenja svake godine, ali je cilj uvijek u Parizu. Od 1975. posljednja etapa vozi se po Elizejskim poljanama. Tour de France najpoznatija je i najprestižnija biciklistička utrka od tri "Velike utrke". Osim nje, tu su i Giro d'Italia i Vuelta a España (Španija).
Po vozačima
Više od 30 vozača pobijedilo je u deset ili više etapa, uključujući poluetape, a ne računajući ekipne hronometre (aktivni su napisani podebljano):
Tri vozača pobijedila su u osam etapa u istoj godini:
Cavendish ima najviše pobjeda u masovnim završnim sprintovima (34), a slijede ga Darrigade i Leducq (22), Faber (19) i Merckx (18).
Barka (čvor)
Slovenija:
Tour de France
Po vozačima
Najmlađi pobjednik etape na Tour de Franceu jest Fabio Battesini, koji je imao 19 godina kad je pobijedio u jednoj etapi 1931, a najstariji je Pino Cerami, koji je imao 41 godinu kad je pobijedio u devetoj etapi 1963.
Pobjednici u svim vrstama etapa
Ovi biciklisti pobijedili su i u brdskoj i u sprinterskoj etapi te u pojedinačnom hronometru na jednom izdanju Tour de Francea:
Brooklyn
mini|desno|300p|Brooklyn
Brooklyn (fonol.: Bruklin) je jedna od pet gradskih oblasti grada New York i centar općine Kings. Oblast se nalazi na jugo-zapadnom dijelu Long Island otoka i sa 2.6 miliona stanovnika najnaseljenija je oblast grada New York-a i općina Kings je ujedno i sedma najnaseljenija općina u SAD-u.
Brooklyn je bio nezavisan grad do 1898 godine kad je bio manji Holandski gradić Breuckelen po istoimenom gradu u Holandiji.
Donji Ribnik
Donji Ribnik je naseljeno mjesto u općini Ribnik, Bosna i Hercegovina.
Barka (Divača)
Barka je naseljeno mjesto u sastavu općine Divača, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Barka je imala 102 stanovnika.
Rubber Soul
Rubber Soul je šesti studijski album engleske rock grupe The Beatles. U prodaju je krenuo 3. decembra 1965. godine i naišao je na vrlo pozitivne kritike. Nekoliko sedmica je bio na vrhu ljestvica u Velikoj Britaniji, kao i u SAD-u, gdje je objavljen sa malo drugačijom listom pjesama. Snimljen je za manje od pet sedmica do dolaska na božićni sajam. Za razliku od prethodnih albuma, Rubber Soul je sniman u kontinuitetu, dok su prethodni albumi snimani u pauzama između turneja. Ovo je tek njihov drugi album koji sadrži sve originalne pjesme, nakon britanske verzije albuma A Hard Day's Night. Naziv Rubber Soul dolazi od izraza koji su američki soul muzičari koristili za opisivanje Micka Jaggera, koji je pjevao soul muziku u to vrijeme. 2012. godine, Rubber Soul je proglašen za peti najveći album svih vremena od strane časopisa Rolling Stone.
Muzika i tekstovi
Pjesme u Rubber Soulu označile su veliki napredak i sazrijevanje u pisanju stihova i strukturi pjesama. John Lennon je 1971. rekao: "Samo smo postajali sve bolji, tehnički i muzički, to je sve. Konačno smo preuzeli studio. U prvim danima morali smo uzeti ono što su nam dali... Nismo znali kako da okrenemo gore na bas gitaru. Paul McCartney je 1988. rekao da im je bilo dozvoljeno da budu u kontrolnoj sobi u to vrijeme, pa su svoje želje izrazili u miksu pjesama. U ovom albumu pišu The Beatles o vlastitoj depresiji (Nowhere Man), odrastanju (In My Life) pa čak i vladi (Think For Yourself).Harison u njoj svira sitar, što je umnogome doprinijelo popularizaciji istočnjačke muzike na Zapadu. Ringo Starrg dobio je svoj prvi zasluga za pjesmu What Goes On. pet ri i od tada nisam ništa uradio." Harison je jednom u šali rekao da su nove pesme "i dalje iste, ali sa dobrim štimovanjem", ali je dodao: "Mislim da je to najbolji album koji smo snimili do sada . (...) Ali najvažnije je da smo počeli da čujemo zvukove koje ranije nismo čuli." George Harrison je takođe povukao vezu do sledećeg albuma koji su snimili, Revolver, i nazvao ga "tom 2" od strane Rubber Soul, jer je veoma sličan u idejama i inovacijama koje prenose članovi benda.
Publikacija
Rubber Soul je objavljen na EMI-jevom Parlophoneu 3. decembra 1965. Singl The Day Tripper / We Can Work It Out je također objavljen tog dana, prvi dvostruki A-singl benda. U Sjedinjenim Državama album ima šest miliona prodanih certificiranih albuma.
Kritike
Rubber Soul je jedan od najboljih albuma svih vremena. Američki kritičar Robert Christgau napisao je za časopis Esquire 1967. da je "zbog inovativnosti, intimnosti i inteligencije stihova ovaj album dvostruko bolji od bilo čega drugog (osim možda The Rolling Stonesa)" Rolling Stone. piše da je “Rubber Soul fantastična kolekcija koja je sačuvala uredan pop fokus prethodnih albuma sa novom sofisticiranošću i dubinom.” Kolumnista/muzičar Bob Stanley je rekao da je Rubber Soul bio “dobrih 18 mjeseci ispred vremena” i “ prvi album iz rok ere koji je zvučao kao album.” Brian Wilson iz The Beach Boysa opisao ga je kao “prvi album na kojem je svaka pjesma uzbudljiva” i planirao je da ga nadmaši svojim remek-djelom Pet Sounds.
Popis za reprodukciju
Sve su kompozicije napisali Lennon i McCartney, osim ako nije drugačije naznačeno.
Sitosterolemija
Sitosterolemija je rijedak autosomni recesivno nasljedni metabolički poremećaj prometa lipida. Obilježava ga hiperapsorpcija i smanjeno izlučivanje putem žuči prehrambenih sterola (uključujući biljni fitosterol beta-sitosterol). Zdrave osobe apsorbuju samo oko 5% biljnih sterola iz ishrane, ali pacijenti sa sitosterolemijom apsorbuju 15% do 60% unesenog sitosterola, a ne izlučuju mnogo u žuč. Fitosterol kampesterol lakše se apsorbira od sitosterola.
Pacijenti sa sitosterolemijom razvijaju hiperholesterolemiju, tetivske i tuberozne ksantome, prerano razvijaju aterosklerozu i abnormalne rezultate hematoloških i testova funkcija jetre.
Znakovi i simptomi
Sitosterolemija može dijeliti nekoliko kliničkih obilježja s dobro okarakteriziranom porodičnom hiperholesterolemijom (FH), kao što je razvoj tetivnih ksantoma u prvih 10 godina života i razvoj prerane ateroskleroze. Međutim, za razliku od pacijenata sa FH, pacijenti sa sitosterolemijom obično imaju normalne do umjereno povišene razine ukupnog sterola i vrlo visoke razine biljnih sterola (sitosterol, kampesterol, stigmasterol, avenosterol) i 5α-zasićenih stanola u plazmi. Nivoi sitosterola u plazmi kod pacijenata sa sitosterolemijom su 10-25 puta veći nego kod normalnih osoba (8–60 mg/dl). Nemaju svi pacijenti sa sitosterolemijom ksantome tetiva, tako da odsustvo ovoga ne treba koristiti za isključivanje ove dijagnoze.
Ksantomi se mogu pojaviti u bilo kojoj dobi, čak i u djetinjstvu. Mogu biti kao potkožni ksantomi na zadnjici kod djece ili na uobičajenim lokacijama (npr. Ahilova tetiva, tetive ekstenzora šake) kod djece i odraslih. Ksantelazma i rožnati arkus su manje česti. Može biti prisutan smanjen obim pokreta s mogućim crvenilom, otokom i toplinom zglobova zbog artritisa. Pored toga, pacijenti sa sitosterolemijom mogu imati hemolitske epizode i splenomegaliju (uvećanu slezenu).
Patogeneza
Ćelije sisara ne mogu koristiti biljne sterole. Normalno, biljni steroli se slabo apsorbuju iz gastrointestinalnog trakta; manje od 5% biljnih sterola se apsorbuje u poređenju sa približno 40% apsorbovanog holesterola. Jetra preferirano izlučuje biljne sterole u odnosu na holesterol. Nedavno je pokazano da steroli iz ishrane pasivno ulaze u crijevne ćelije, a potom se velika većina upumpava nazad u lumen crijeva, pomoću proteina zvanog ATP-vezujući kasetni transporter (ABC transporter).
Sitosterolemija se nasljeđuje kao rijetko autosomno recesivno stanje. Pokazalo se da je posljedica mutacija u bilo kojem od dva susjedna i suprotno orijentirana gena (ABCG5 i ABCG8), koji se nalaze u hromosomu 2, u pojasu 2p21 i kodiraju ABC-transporterske proteine pod nazivom sterolin-1, odnosno sterolin-2. Tako je poremećeno aktivno pumpanje nazad u crijevo pasivno apsorbiranih biljnih sterola, a jetreno lučenje rezultirajuće akumulacije ovih sterola je smanjeno.
Sposobnost jetre da preferencijalno izlučuje biljne sterole u žuč je očigledno narušena. Dok sinteza žučne kiseline ostaje ista kao kod zdravih ljudi, ukupno izlučivanje sterola u žuči je navodno manje od 50% kod odoba sa sitosterolemijom u poređenju sa kontrolnim. Mehanizam smanjene jetrene sekrecije nije poznat. Pacijenti imaju značajno smanjenu biosintezu holesterola u cijelom organizmu, povezanu sa potisnutim jetrenom, ileusnom i monojedarnom leukocitnom hidroksimetilglutaril-koenzim A reduktazom (HMG-CoA reduktaza), enzimom koji kontrolira brzinu u putu biosinteze holesterola. Još uvijek je diskutabilno da li je smanjena regulacija uzrokovana nakupljenim sitosterolom, ali najnoviji podaci pokazuju da sekundarni efekti nepoznatih regulatora osim sitosterola mogu dovesti do smanjene aktivnosti HMG-CoA reduktaza u bolesti. Ovo je povezano sa značajno povećanom ekspresijom receptora lipoproteina niske gustoće (LDL).
Dijagnoza
Dijagnoza se postavlja mjerenjem serumske koncentracije biljnog sterola.
Liječenje
Konačno, u odabranim slučajevima izveden je ileusni bajpas, kako bi se smanjili nivoi biljnih sterola u organizmu, iako je ova terapija poduzeta prije pojave ezetimiba.
Epidemiologija
U literaturi širom svijeta prijavljeno je oko 80 slučajeva, pa se čini da je ovo stanje relativno rijetko. Više nego vjerovatno, sitosterolemija je značajno nedovoljno dijagnosticirana i mnogim pacijentima je, umjesto nje, vjerovatno (pogrešno) dijagnosticirana hiperlipidemija.
Ablativ
Ablativ je ime za padež, koji se javlja u nekim jezicima, npr. u ermenskom, latinskom, sanskritu, turskom te u ugro-finskim jezicima.
Ablativ u latinskom jeziku
Ablativ u latinskom jeziku spaja funkcije indo-evropskog ablativa (koji označuje smjer „od kuda“), instrumentala („čim“) i lokativa („u“). Klasične gramatike razlikuju:
Abesiv
Abessiv (od latinskog abesse) je padež, pomoću kojeg se izražava nedostatak ili odsutnost nečega. U bosanskom jeziku mu često odgovara prijedlog "bez", ili u engleskom jeziku nastavak -less. Javlja se u ugro-finskim jezicima i kavkazskim jezicima, turskom te somalskom jeziku.
Abesiv u turskom jeziku
U turskom jeziku, ovaj padež se izražava pomoću nastavka -siz (varijacije: -sız,-suz,-süz). Npr.: Evsiz (ev = kuća, beskućnjak), barksız, görgüsüz (görgü = dobri maniri), yurtsuz.
Bronx
mini|desno|200px|Bronx
Bronx (The Bronx; fonol.: Bronks) je jedna od pet gradskih oblasti grada New York i centar istoimene općine. Oblast se nalazi na južnom kraju Westchester općine i jedina je od 5 gradskih oblasti New Yorka koja se nalazi na kontinentalnom kopnu (ostale 4 oblasti su ostrva)
Bronx je dobio ime po Bronckovim farmama nazvanim po ranom kolonisti iz 1641 godine Jonas Bronck a koji je bio Švedsko-holandski pomorac. U Bronxu danas živi 1.363.198 stanovnika
NGC 6197
NGC 6197 (također poznat kao IC 4616, MCG 6-36-59 i PGC 58655) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 454 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,30 (172 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (66 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 9. jula 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Beka (Hrpelje–Kozina)
mini|280px|Beka, močvara Beka je naseljeno mjesto u sastavu općine Hrpelje–Kozina, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Beka je imala 9 stanovnika.
Beka
Liban:
Slovenija:
Gradska džamija (Kozarska Dubica)
Historija
Džamija je izgrađena početkom 17. vijeka. Srušena je 1992. za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini.
Obnova
Džamija je obnovljena i otvorena 10. augusta 2003.
Hagenov broj
Hagenov broj je bezdimenzionalni broj koji se koristi u proračunima prisilnog strujanja.
Definisan je kao:
gdje je:
Za prirodnu konekciju imamo da je
tako da se Hagenov broj poklapa sa Grashofovim brojem.
New Horizons
New Horizons je NASA-ina bespilotna letjelica dizajnirana za misiju prolijetanja pored Plutona i njegovih satelita, uključujući Haron, slikanje i istraživanje pomenutih objekata i prosljeđivanje slika i podataka nazad na Zemlju. Planeri misije se nadaju da će NASA, u slučaju uspješnog završetka primarne misije, odobriti planove nastavka misije sa ciljem prolijetanja letjelice pored jednog ili više objekata u Kuiperovom pojasu. Letjelicu je izgradio konzorcijum organizacija vođen Southwest Research Institute-om (Jugozapadni institut za istraživanja) i Johns Hopkins University (Univerzitet Johns Hopkins) Laboratorijom za primijenjenu fiziku. Rukovodilac misije je S. Alan Stern sa Southwest Research Instituta (SwRI).
New Horizons je uspješno lansiran 19. januara, 2006. godine.
Primarna naučna misija je da istraži globalnu geologiju i morfologiju i mapira površinski sastav Plutona i Harona, kao i da prostudira neutralnu nejoniziranu atmosferu Plutona i njegovu brzinu oslobađanja. Drugi ciljevi, uključujući istraživanje promjenjivosti Plutonove atmosfere i površine; slikanje i mapiranje pojedinih Plutonovih i Haronovih oblasti, u visokim rezolucijama; Procjena Plutonove više atmosfere, ionosfere, i okruženja energetskih čestica; potraga za atmosferom na Haronu; prečišćavanje mase parametara o Plutonu i Haronu; i potraga za novim, dosad neotkrivenim, prirodnim satelitima i prstenovima.
Radioizotopski termoelektrični generator (RTG) obezbjeđuje električnu energiju potrebnu da pokreće sisteme na letjelici (oko 200 vati). Generator je odobren od strane Američkog odsjeka za sigurnost energije.
Početna brzina New Horizonsa je bila oko 16 km/s, ali poslije prolaska kroz Jupiterovo gravitaciono polje, koje je letjelica iskoristila za ubrzanje, 2007. godine ubrzala je na 21 km/s.
Profil misije
mini|desno|260px|Atlas V 551 lanser sa New Horizons na lansirnoj rampi. Letjelica je lansirana 19. januara u 14:00 sati. Atlas V raketa 551 je nosila letjelicu.
New Horizons je dostigao Jupiterovo gravitacijsko polje u februaru 2007. godine.
New Horizons je prvi let usmjeren direktno ka Jupiteru još od lansiranja misije Ulysses 1990. godine. Postojali su i rezervni termini za lansiranje u februaru 2006. i februaru 2007. godine; a samo prva 23 dana 2006. godine dozvoljavaju korištenje Jupiterovog gravitacionog polja za ubrzanje letjelice. Bilo koji period lansiranja izvan navedenih dana ne bi omogućio letjelici korištenje ubrzanja i tako bi produžilo let do Plutona za 2-4 godine. Prolijetanje pored Jupitera je omogućilo i 4-mjesečno intenzivno posmatranje ove planete. Primarni cilj tog posmatranja je uključivalo istraživanje dinamike Jupiterovih oblaka, a koje je već dobrim dijelom urađeno projektom osmatranja Galileo, zetim još i proučavanje magnetosfere. Zbog mnogo kraće udaljenosti od Jupitera do Zemlje komunikacijski link može prenijeti mnogo više podataka. Ovo prolijetanje je dovelo letjelicu na mnogo bržu trajektoriju prema Plutonu. U junu 2008 godine New Horizons je prošao Saturnovu orbitu.
Osmatranje Plutona će početi mjesecima prije nego što mu se letjelica sasvim približi. Ovo bi trebalo detektovati eventualne, dosad neotkrivene, prstenove ili Prirodne satelite, i omogućilo bi bolje i efikasnije manevrisanje u cilju prikupljanja bitnih podataka. 150 dana prije približavanja rezolucija slika će premašiti rezoluciju teleskopa Hubble. Tada će se izvršiti detaljno slikanje Plutona i Harona. Ovaj vremenski period prolijetanja (koji iznosi otprilike polovinu vremena rotacije Plutona i Harona, će omogućiti slikanje velikog dijela površine oba ova tijela. Ipak zbog Plutonovog nagiba i rotacije dio jednog njegovog pola će biti u sjeni svo vrijeme.
Planirano je da New Horizons proleti na 9,600 km od Plutona pri brzini od oko 11 km/s, a na udaljenosti od Harona od oko 27.000 km, prolazeći između planete i mjeseca. Ovi parametri mogu lako biti i promijenjeni tokom leta. Za vrijeme prolijetanja instrumenti bi trebali biti u mogućnosti snimati slike rezolucije od 25 m/px (metara/pixel). Planirane su i: globalna mapa u četiri boje, rezolucije 1,6 km/px, hiper-spektralna map rezolucije 7 km/px globalno kao i za pojedina područja, ispitivanje sastava atmosfere kao i radio valova, sve to na "dnevnoj strani" Plutona. "Mjesečeva sjena na Haronu će omogućiti i neka indirektna ispitivanja na "noćnoj strani" Plutona.
Nakon prolijetanja pored Plutona, New Horizons će produžiti prema Kuiperovom pojasu. Planeri misije sada tragaju za jednim ili više objekata u ovom pojasu koji bi bili bar 50–100 km u prečniku, da bi usmjerili letjelicu u njihovom pravcu. Kako su manevarske sposobnosti ograničen, ova faza misije je usmjerena na pronalaženje takvih objekata u blizini predviđene trajektorije New Horizonsa.
Lansiranje
New Horizons i njegov nosač Atlas V lansirani su sa rampe na Cape Canaveralu na Floridi, u 14:00 sati po istočnoameričkom vremenu (EST), 19. januara 2006. godine. Raketni dio "Centaur", nakon sagorijevanja svog goriva, se odvojio od ostatka letjelice u 14:30 sati (EST), kada je New Horizons i izašao iz Zemljine) orbite. Letjelica je prošla Mjesečevu orbitu prije ponoći istog dana (EST), i uputila se ka Jupiteru čiju orbitu je dostigla u februaru 2007. U junu 2008. godine letjelica je prošla Saturnovu orbitu; te u martu 2011. i Uranovu orbitu. Dana 7. decembra u 9:53h po EST, letjelica je poslala signal da je uključila sve uređaje, završivši vrijeme hibernacije, te je započela sa planiranim zadacima. Trenutno se nalazi oko 261 milion kilometara od Plutona.
Ključni datumi
mini|desno|260px|New Horizons na lansirnoj rampi mini|desno|260px|New Horizons odmah poslije polijetanja
Što se Plutona tiče, početna posmatranja su počela 4 mjeseca prije dolaska na najmanju razdaljinu, a svi podaci su stigli do Zemlje 9 mjeseci poslije tog približavanja. U susretima sa objektima iz Kuiperovog pojasa posmatranje je počelo mjesec dana prije susreta, a svi podaci su stigli do Zemlje za 2 mjeseca.
Trenutna pozicija
[[Datoteka:New Horizons Full Trajectory.svg|mini|260px|New Horizons putanja na dan 3. mart, 2015 (pogledajte današnju poziciju).|alt=]]
Najnovije slike i novosti sa ove misije se mogu vidjeti na NASA-inoj web stranici.
U septembru 2015, New Horizons se nalazi:
Na dan 14. juli, 2015, New Horizons je bio
Letjelica trenutno putuje brzinom od 14,58 km/s ili oko 3.0 AU godišnje (u odnosu na Sunce). Radio signalu treba četiri i po sata da dođu od letjelice do Zemlje.
Struktura, pogon, i izvor energije
Letjelica je veličinom i oblikom uporediva sa velikim pianom. Hidrazinska raketa je korištena za pogon, a minimalna brzina od 290 m/s se može razviti nakon polijetanja. mini|desno|260px|New Horizons u [[Payload Hazardous Servicing Facility|montažnoj hali.]]
Naučni instrumenti
Ukupna potrošnja sedam naučnih instrumenata koje nosi letjelica je ispod 30 W, a njihova težina oko 30 kg. To su:
Početkom 2007. godine "New Horizons" je prošao pored Jupitera, skrenuo i ubrzao korištenjem Jupiterove gravitacije, koja ga je izbacila kao praćka. Kraj Plutona će proći 14 jula 2015. godine, a kasnije nastavlja put kroz Kuiperov pojas kometa.
Sa brzinom od 75.000 km/h će biti najbrži objekat napravljen ljudskom rukom.
Uragan Wilma
Nosač raketa Atlas V, koji je "digao" New Horizons u orbitu zadobio je malo oštećenje za vrijeme uragana Wilma, 24. oktobra 2005. godine. Jedan od generatora rakete je pogođen odlomljenim komadom vrata. Generator je zamijenjen identičnim dijelom, koji u potpunosti odgovara originalu.
NGC 4785
NGC 4785 (također poznat kao ESO 219-4, IRAS 12506-4828 i PGC 43791) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 169 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 2,00 (98 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (49 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. marta 1835. godine.
New Horizons
Imenovanje geografskih karakteristika na Plutonu
U saradnji sa International Astronomical Union (IAU), tim New Horizons-a planira da dodijeli imena obilježjima na karti Plutona i njegovog najvećeg mjeseca Harona, kada oni budu jasno vidljivi u ljeto 2015.. Na stranici https://web.archive.org/web/20150322184000/http://www.ourpluto.org/home posjetioci mogu sugerisati ideje za imena i glasati za svoje favorite. Glasanje je završeno 24. aprila 2015.
NGC 4785
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NBA 1976/1977.
NBA sezona 1976-77 je bila 31. sezona NBA lige.
Kim Eric Drexler
mini|desno|220px|Dr Kim Eric Drexler je popularizator nanotehnologije. Dr. Kim Eric Drexler (rođen 25. aprila, 1955. u Alameda, Kalifornija) je američki inžinjer najviše poznat po popularizaciji potencijala molekularne nanotehnologije, u 1970-tim i 1980-tim.
Njegova doktorska disertacija sa MIT-a, iz 1991. je revidirana i izdata kao knjiga "Nanosystems Molecular Machinery Manufacturing and Computation" (Proizvodnja pomoću nanosistemskih molekularnih mašina i računarstvo) (1992.) koja je iste godine dobila nagradu Američkog udruženja izdavača za najbolju knjigu iz oblasti računarskih nauka. On je također autor izraza "grey goo".
Donji Vrbljani
Donji Vrbljani je naseljeno mjesto u općini Ribnik, Bosna i Hercegovina.
Naomi Campbell
mini|Naomi Campbell Naomi Elaine Campbell (London, 22. maj 1970) britanski je supermodel, glumica i pjevačica, karipsko-kineskog porijekla. U svijetu mode nosi nadimak Crna pantera.
Biografija
Naomi Campbell je rođena u londonskoj radničkoj četvrti Streatham. Odgojala je majka Valerie Morris, plesačica, rođena na Jamajci. U skladu s majčinom željama, Campbell nikad nije upoznala svog oca, koji je napustio njenu majku kad je bila u 4. mjesecu trudnoće, i zbog čega je rubrika ime oca, u rodnom listu Naomi ostala prazna. Prezime Campbell je dobila iz majčinog drugog braka. Njen polubrat, Pierre, rođen je u 1986. godine.
Tokom svojih ranih godina, Naomi je živila u Rimu, gdje je njena majka radila kao plesačica. Nakon povratka u London, ostala je da vodi brigu o baki, sa majčine strane, dok je je majka putovala po Evropi s plesnim ansamblom Fantastica. Sa 5 godina, Naomi je upisana u Barbara Speake Stage School, a 1980. godine primljena je u prestižnu londonsku školu baleta (Italia Conti Stage School), a uz to pohađala je i londonsku glumačku akademiju.
Početak karijere
Prvi javni nastup imala je već sa sedam godina kada je glumila učenicu za videospot pjesme Boba Marleya Is This Love? Iste godine ostvarila je i ulogu Snjeguljice u dvije epizode serije za djecu. Svijet mode otkrio ju je kada je imala petnaest godina. Šetajući se Convent Gardenom prišla joj je modna agentica s čijom je agencijom sklopila ugovor.
Karijera joj je krenula vrtoglavim usponom neposredno prije njenog 16. rođendana, u aprilu 1986. godine kada se pojavila se na naslovnici Elle, zamijenivšim model koji je otkazao snimanje. U aprilu 1988. godine pojavila se na naslovnici pariskog Voguea kao prvi crni model na njihovoj naslovnici, a taj uspjeh je ponovila i na naslovnici britanskog časopisa Vogue.
NGC 972
NGC 972 (također poznat kao IRAS 02312+2905, MCG 5-7-10, PGC 9788 i UGC 2045) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 71 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 3,30 (68 hiljada sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (33 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. septembra 1784. godine.
Naomi Campbell
Svjetska slava
Vrhunac karijere doživjela je ranih 1990-ih kada je zajedno s Claudijom Schiffer, Lindom Evangelistom, Cindy Crawford i Christy Turlington bila najpoznatiji i najbolje plaćeni top-model. Istovremeno, usmjerila je svoje interese i na druge planove. Tako je 1991. snimila spot "Cool as Ice" s grupom Vanilla Ice, a potom je snimila i svoja dva albuma (Love and Tears, 1994. i Babywoman'', 1995.).
NGC 972
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Naomi Campbell
Svjetska slava
Godine 1995. zajedno s kolegicama Elle MacPherson, Claudijom Schiffer i Christy Turlington, otvorila je Fashion cafe. Prvi u nizu kafića otvoren je u Rockefeller Centru u New Yorku.
Porodični život
Naomi se nikad nije udala. Kasnih 1980-ih godina, bila je u vezi sa bokserom Mike Tysonom, da bi nekoliko godina održavala ljubavnu vezu sa glumcem Robertom De Nirom. Također je bila u vezi i sa basistom grupe U2 Adam Clayton. Upoznali su se u februaru 1993. godine. 1998. godine bila je zaručena za vlasnika Formule 1 Flavia Briatorea. Od 2008. godine Naomi Campbell je u vezi sa industrijalcem Vladislavov Doroninom s kojim živi u Moskvi.
Video spotovi i filmovi
Osim manekenstvom Naomi je imala i druga interesovanja. Pojavila se u nizu videospotova muzičara kao što su Michael Jackson, Jay-Z, Macy Gray i mnogi drugi. Najbolji utisak je ostavila u spotovima Michaela Jacksona In the closet i Georgea Michaela Freedom. Jednom je zapjevala i s prijateljicama, Lindom Evangelistom, i Christy Turlington.
Pojavila se i u nizu filmova, a gostovala je i u seriji "Princ iz Bel Aira".
Ostale aktivnosti
S obzirom na buran život koji je vodila i na činjenicu da se okušala u mnogim oblastima ljudskog djelovanja pratili su je razni skandali. Tokom svoje karijere, Naomi je stekla reputaciju teške osobe koja lako plane. Mnogi ljudi s kojima je radila zamjeraju joj sebičnost, razmaženost i uobraženost te tvrde kako je s njom nemoguće raditi.
IC 1593
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Adesiv
Adessiv (od lat. adesse) je padež, koji se koristi u nekim ugro-finskim jezicima, kao npr. finski, estonski ili mađarski jezik. Njegovo osnovno značenje se odnosi na lociranje nečega. Spada u grupu lokalnih padeža; u ugro-finskim jezicima lokalni padeži su adessiv, inessiv, elativ, illativ, allativ i ablativ.
U ugro-finskim jezicima se ne pojavljuje glagol "imati", ekvivalentna mu je tzv. posesivna konstrukcija, gdje je pridjev u adessivu a za njim slijedi 3. lice jednine glagola "biti", npr. finski minulla on znači ja imam.
Plzeň
Plzeň (govorni bosanski Plzenj ) je grad na zapadu Češke i metropola Plzeňskog kraja. Leži na ušću rijeka Mže, Radbuza, Úhlava i Úslava, njihovim spajanjem nastaje rijeka Berounka. Ima preko 170.000 stanovnika, što ga čini četvrtim najvećim gradom u Češkoj Republici.
Srednji vijek
Grad se prvi put spominje 976. godine. Zahvaljući svom geografskom položaju, kao rakrsnica trgovačkih puteva između Praga i njemačkih zemalja u srednjem vijeku Plzeň stiče status trećeg najvećeg i najvažnijeg grada odmah poslije Praga i Kutne Hore. U tom razdoblju su sagrađene mnoge crkve i samostani.
Rani novi vijek
Prva češka štampana knjiga – Kronika Trojánská – godine 1468. je štampana u Plzňu. Godine 1507. grad biva uništen požarom. U periodu od devet mjeseci ovaj grad je bio glavni grad Svetog Rimskog Carstva, kada je car Rudolf II, car Svetog Rimskog Carstva pobjegao pred kugom na prijelomu godina 1599. i 1600. (od septembra sve do juna) u Plzeň.
19. i 20. vijek
Godine 1839. je donešena odluka o osnivanju Gradske pivare Plzeň (kasnije preimenovana u Prazdroj). Godine 1859. Emil Škoda preuzima fabriku mašina u Plzeňu, koje će kasnije dobiti naziv Škoda (fabrika) danas Škoda transportation, (razlikovati od fabrike automobila Škoda). Iste godine František Křižík uvodi svoj izum elektrolučnu lampu kao sistem ulične rasvjete u gradu. Godine 1869. osnovana je pivara Gambrinus. Početkom 20. vijeka Plzeň je bio drugi grad po veličini u ČR. Godine 1924. tako nastaje tzv. Veliki Plzeň, tj. broj stanovnika je prešao 100 hiljada. Tokom drugog svjetsko rata Plzeň je većinu vremena proveo pod njemačkom okupacijom. Okupatori su Škodu pretvorili u fabriku oružja, zbog čega je fabrika i bombardovana dana 25. aprila 1945. godine.
Historijski spomenici
desno|mini|Plzeňska Velika sinagoga je najveća sinagoga u [[Češka|Češkoj Republici]] Većina historijskih spomenika, sačuvani su u historijskom jezgru i u okolnim ulicama.
NGC 7714
NGC 7714 (također poznat kao Arp 284, IRAS 23336+0152, MCG 0-60-17, PGC 71868 i UGC 12699) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 129 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,90 (71 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (52 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 18. septembra 1830. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kalandor
Kalandor je imaginarno oružje iz serijala knjiga Točak vremena. Kalandor je muški sa'angreal, napravljen za vrijeme Slamanja svijeta. Kalandor je imao oblik kristalnog mača; bio je postavljen u tvrđavu Kamen Tira i zaštićen tako da ga samo istinski Ponovorođeni Zmaj može uzeti. Rand al'Tor je 999.NE uzeo mač i ubio Izgubljenog Išamaela. Rand je zatim zario Kalandor u pod Kamena Tira i otišao u Aijelsku pustaru. Kasnije šalje mladog Aša'mana Narišmu da uzme Kalandor. Upotrijebljavajući Kalandor u borbi protiv Seanšanaca, Rand postaje privremeno lud zbog njegove prevelike moći. Kalandor je zatim predat Kadsuan Sedai.
Spisak muzičkih formi
Spisak muzičkih formi:
Kalandor
Items of the One Power
Carnotov ciklus
Carnotov cikus je poseban termodinamički ciklus kojeg je uveo Nicolas Léonard Sadi Carnot 1824. godine, dok ga je proširio Benoit Paul Émile Clapeyron 1830tih i 40tih godine 19. vijeka. Ovaj ciklus je trenutno najefikasniji ciklus koji može pretvoriti datu količinu termalne energije u rad ili, obrnuto, stvoriti razliku u temperaturama (npr za rashlađivanje) preko date količine rada.
Carnotov ciklus
Kada se Carnotov ciklus ponaša kao toplotni motor, sastoji se od sljedećih promjena stanja:
400px|mini|centre|Slika 1: Carnotov ciklus kao toplinski motor, prikazano na dijagramu temperatura – [[entropija. Ciklus se odvija između grijanog spremnika temperature TH i rashladnog spremnika temperature TC. Na apcisi je entropija, a na ordinati temperatura.]]
Dijagram temperatura - entropija
Ponašanje Carnotovog motora ili hladnjaka najbolje se opisuje korištenjem dijagrama temperatura – entropija (T-s), u kojem je termodinamičko stanje sistema definisano tačkom na grafiku sa entropijom na apcisi i termodinamičkom temperaturom na ordinati. Za jednostavan sistem sa određenim brojem čestica, bilo koja tačka grafika će predstavljati određeno stanje sistema. Termodinamički proces će biti predstavljen krivuljom koja povezuje početno stanje (A) i konačno stanje (B). Površina ispod krivulje će biti:
što je iznos prenesene toplote u procesu. Ako proces ide prema višoj entropiji, površina ispod krivulje će biti količina toplote koju je sistem primio u tom procesu. Ako proces ide prema nižoj entropiji, biti će iznos odvedene toplote. Za svaki kružni proces postojati će gornji i donji dio ciklusa. Za desnokretni proces, površina ispod gornjeg dijela će biti dovedena toplota tokom ciklusa, a površina ispod donjeg dijela toplina odvedena tokom ciklusa. Površina unutar ciklusa će predstavljati njihovu razliku, ali budući da je promjena unutrašnje energije kod kružnog procesa jednaka nuli, znači da će razlika predstavljati količinu rada koji je sistem izvršio. Gledajući sliku 2, matematički, za povratni proces možemo napisati da je količina rada u jednom ciklusu jednaka:
Budući da je dU totalni diferencijal, integral po zatvorenoj krivulji je nula, slijedi da je površina unutar krivulje u T-s dijagramu jednaka radu koji je od sistema odveden, ako se radi o desnokretnom procesu, odnosno radu koji je sistemu doveden, ako se radi od ljevokretnom procesu.
Carnotov ciklus
Rješenje gornjeg integrala je posebno jednostavno ako se radi o Carnotov ciklusu. Količina energije pretvorena u rad je:
Ukupna količina toplote prenesena između grijanog spremnika i sistema će biti:
i ukupna kolčina toplote prenesena između sistema i rashladnog spremnika:
Stepen iskorištenja \eta je definisan kao: gdje je
Carnotov teorem
Iz gornjeg dijagrama se može vidjeti da niti jedan kružni proces, koji radi između temperatura T_G i T_H, ne može premašiti stepen iskorištenja Carnotovog ciklusa.
Stepen iskorištenja realnih toplotnih motora
Carnot je uvidio da u stvarnosti nije moguće napraviti termodinamički povrativ motor, tako da realni toplotni motori imaju manji stepen iskorištenja od one u jednačini 3. Uprkos tome, jednačina 3 je jako važna za određivanje maksimalnog stepena iskorištenja, koji se može ostvariti između zadanih toplotnih spremnika.
Iako je Carnotov ciklus idealizacija, izraz za Carnotov stepen iskorištenja je svejedno jako koristan. Temperature,
su prosječne temperature pri kojima se toplota dovodi, odnosno, odvodi. U jednačini (3) tako možemo zamijeniti TH i TC sa <TH> i <TC>
Giedo van der Garde
Giedo van der Garde (Rhenen, Holandija 25. april 1985.) je holandski vozač.
Protaktinij
Protaktinij (ranije protoaktinij; lat. protactinium) jeste hemijski element sa simbolom Pa i atomskim brojem 91. Spada u grupu aktinoida. On je teški, srebrenasto-sivi metal koji lahko reagira sa kisikom, vodenom parom i neorganskim kiselinama. Gradi razne hemijske spojeve u kojima je protaktinij obično prisutan u oksidacijskom stanju +5, ali također može graditi spojeve i u stanjima +4, pa čak i +3 ili +2. Prosječna koncentracija protaktinija u Zemljinoj kori je otprilike reda nekoliko dijelova na bilion, ali može dostizati i do nekoliko ppm u nekim depozitima rude uraninita. Zbog svoje rijetkosti, velike radioaktivnosti i otrovnosti, danas ne postoji nijedan značajniji vid upotrebe protaktinija izvan naučnih istraživanja, a u ove svrhe on se pretežno izdvaja iz potrošenog nuklearnog goriva.
Giedo van der Garde
Potpuni popis rezultata u F1
(key) (Utrke u boldu označuju najbolju startnu poziciju) (Utrke u italicu označuju najbrži krug utrke)
Protaktinij
Naučnici koji su prvi identificirali ovaj element 1913. bili su Kasimir Fajans i Oswald Helmuth Göhring, te mu dali ime brevij, zbog vrlo kratkog vremena poluraspada specifičnog izotopa kojeg su proučavali, protaktinija-234. Mnogo stabilniji izotop (231Pa) pronašli su Otto Hahn i Lise Meitner 1918. i odabrali su ime "proto-aktinij", ali je IUPAC mnogo kasnije, 1949. promijenio naziv u današnji, te potvrdio otkrića Hahna i Meitner. Ime elementa doslovno znači "roditelj (prethodnik) aktinija", reflektirajući činjenicu da je aktinij proizvod radioaktivnog raspada protaktinija. Također je zabilježeno da se otkriće protaktinija pripisuje Johnu Arnoldu Cranstonu (koji je radio zajedno sa Frederickom Soddyjem i Adom Hitchins), otkrivši 1915. najstabilniji izotop elementa ali svoje otkriće nisu odmah objavili jer je Cranston mobiliziran za učešće u Prvom svjetskom ratu.
Historija
thumb|lijevo|200px|Mendeljejev periodni sistem iz 1871. sa "rupom" na mjestu gdje bi se trebao nalaziti protaktinij, između torija i uranija Godine 1871. Mendeljejev je predvidio postojanje nekog hemijskog elementa između torija i uranija. U to vrijeme nije bila poznata grupa elemenata aktinoida u periodnom sistemu. Stoga, uranij je bio postavljen ispod volframa u grupu VI, a torij se nalazio ispod cirkonija u grupi IV, ostavljajući prazno mjesto ispod tantala u grupi V, a sve do 1950ih, periodni sistem elemenata je objavljivan prema ovakvoj strukturi. Drugo vremena, hemičari su tražili pretpostavljeni element eka-tantal za kojeg se mislilo da ima slične hemijske osobine tantalu, što je otkriće protaktinija učinilo gotovo nemogućim. Kasnije se ispostavilo da je tantalov teži analog zapravo transuranijski element dubnij.
Godine 1900. William Crookes je izdvojio protaktinij u vidu izuzetno radioaktivnog materijala iz uzorka uranija. Međutim, taj "materijal" nije identificirao kao novi hemijski element pa mu je dao ime uranij-x (UX). Crookes je rastvorio uranij-nitrat u etru, gdje je ostatak u vodenoj fazi sadržavao uglavnom izotope Th i Pa. Njegova metoda za izoliranje izotopa Th i Pa iz spojeva uranija bila je u primjeni sve do 1950ih. Prvi koji su identificirali protaktinij kao novi element 1913. bili su Kasimir Fajans i Oswald Helmuth Göhring, otkrivši izotop 234Pa tokom istraživanja lanca raspada uranija-238: U → Th → Pa → U. Novom elementu dali su ime brevij (od latinske riječi brevis, "kratak"), jer je Pa imao vrlo kratko vrijeme poluraspada od 6,7 sati. Tokom 1917/18. dvije grupe naučnika: Otto Hahn i Lise Meitner iz Njemačke te Frederick Soddy i John Cranston iz Ujedinjenog Kraljevstva, nezavisno jedna od druge, otkrili su drugi izotop protaktinija, 231Pa, koji je imao znatno duže vrijeme poluraspada od oko 32 hiljade godina. Zbog toga je naziv brevij promijenjen u protoaktinij, pošto je novi element predstavljao dio lanca raspada uranija-235 a nalazio se prije aktinija (od = protos, prvi, ranije, prije). Radi lakšeg izgovora, IUPAC je 1949. godine skratio naziv na današnju varijantu. Otkrićem protaktinija popunjena je jedna od posljednjih "rupa" iz prvih verzija periodnog sistema koje je sastavio Mendeljejev 1869. te donio čast i slavu naučnicima koji su učestvovali u otkriću.
Aristid von Grosse uspio je 1927. dobiti dva miligrama Pa2O5, a 1934. je bio prvi naučnik koji je izolirao elementarni protaktinij u količini od 0,1 miligram iz Pa2O5. Koristio je dvije različite procedure: prvu, gdje je protaktinij-oksid ozračio elektronima energije 35 keV u vakuumu. Druga metoda, poznata pod nazivom van Arkel–de Boerov proces, gdje se oksid hemijski prevodi u halide (hloride, bromide ili jodide) a nakon toga se reducira u vakuumu pomoću metalnog filamenta zagrijanog električnim putem:
Godine 1961. Odjel za atomsku energiju Ujedinjenog Kraljevstva (UKAEA) proizveo je 125 grama 99,9% čistog protaktinija preradom oko 60 tona upotrebljenog nuklearnog materijala pomoću dvanaestofaznog procesa, za šta je trebalo oko 500 hiljada US$. Dugi niz godina, ovo je bila jedina značajnija zaliha protaktinija na svijetu, iz koje su isporučivane male količine raznim laboratorijama za naučna istraživanja. Danas Nacionalna laboratorija Oak Ridge u SAD proizvodi protaktinij po cijeni od oko 280 US$ po gramu.
Osobine
U periodnom sistemu, protaktinij sa rednim brojem 91 nalazi se u seriji aktinoida, njegov prethodnik je torij, a nakon njega slijedi uranij. Njegov analog u seriji lantanoida je prazeodij.
Fizičke
Protaktinij je srebreno-metalni element, koji pokazuje osobine superprovodljivosti na temperaturama ispod 1,4 K (274,53 °C).
Na sobnoj temperaturi, protaktinij se kristalizira u prostorno-centriranu tetragonalnu strukturu koja bi se mogla opisati kao iskvarena prostorno-centrirana kubična rešetka. Ova struktura se ne mijenja nakon primjene pritiska do 53 GPa. Međutim, struktura se mijenja u plošno-centriranu kubičnu (fcc) nakon hlađenja, pošto je prethodno zagrijavana do oko 1200 °C. Koeficijent toplotne ekspanzije u tetragonalnoj fazi između sobne temperature i 700 °C iznosi 9,9/°C. Ovaj element je paramagnetičan i ne pokazuje nikakve magnetne tranzicije pri bilo kojoj temperaturi. Protaktinij-tetrahlorid je paramagnetičan pri sobnoj temperaturi ali postaje feromagnetičan ako se ohladi do 182 K.
Hemijske
Protaktinij se uglavnom nalazi u dva oksidacijska stanja, +4 i +5, kako u čvrstom stanju tako i u rastvorima.
Izotopi
Do danas je otkriveno 29 radioizotopa protaktinija, među kojim je najstabilniji 231Pa sa vremenom poluraspada do 32.760 godina, zatim slijedi 233Pa sa 27 dana te izotop 230Pa sa vremenom poluraspada od 17,4 dana. Svi ostali izotopi imaju vremena poluraspada kraća od 1,6 dana, a većina od njih raspada se za kraće od 1,8 sekunde. Protaktinij također ima i dva nuklearna izomera, 217mPa (vrijeme poluraspada 1,2 milisekunde) i 234mPa (1,17 minuta).
Osnovni način raspada izotopa protaktinija lakših od njegovog najstabilnijeg izotopa 231Pa (uključujući i njega) odnosno od 232Pa do 240Pa jeste alfa raspad, dok je osnovni raspad za teže izotope (tj. od 232Pa do 240Pa) je beta raspad. Osnovni proizvod raspada lakših izotopa od 231Pa (uključujući i njega) su izotopi aktinija, dok su osnovni proizvod raspada težih izotopa izotopi uranija.
Rasprostranjenost
Protaktinij se javlja u rudi uraninita u koncentracijama od 0,3-3 dijelova 231Pa na milion (ppm). Dok se prosječni udio protaktinija kreće uglavnom oko 0,3 ppm (naprimjer u nalazištu Jáchymov u Češkoj ), neke rude nađene u Kongu imaju udio protaktinija od oko 3 ppm. On je prilično homogeno raspršen u većini prirodnih materijala kao i vodi, ali u značajno nižim koncentracijama reda jedan dio na bilion, što odgovara radioaktivnosti od 0,1 pikokirija (pCi)/g. Protaktinija ima oko 500 puta više u česticama pjeskovitog zemljišta nego u vodi, čak i kada je voda prisutna u istom uzorku zemljišta. Znatno veći odnosi od oko 2.000 i više su izmjereni u ilovači i glini, kao što je bentonit.
Dva najvažnija izotopa, 231Pa i 233Pa, proizvode se od torija u nuklearnim reaktorima. Oba izotopa nisu poželjna za rad reaktora te se obično uklanjaju, zbog čega su dizajn i rad reaktora izrazito komplicirani. Naročito, 232Th preko reakcija (n,2n) daje 231Th koji se dalje vrlo brzo raspada (25,5 sati) na izotop 231Pa. Posljednji izotop, dok još nije nastalo transuranijski otpad, ima vrlo dugo vrijeme poluraspada od 32.760 godina te je osnovni sastojak i "uzročnik" dugogodišnje radiološke otrovnosti potrošenog nuklearnog goriva.
Protaktinij-233 nastaje nakon zahvata neutrona izotopa 232Th. On se dalje raspada bilo na uranij-233 ili zahvata još jedan neutron i prelazi u nefisijski uranij-234. Izotop 233Pa ima relativno dugo vrijeme poluraspada od 27 dana i veoma veliki poprečni presjek za zahvat neutrona (takozvani "otrov za neutrone"). Zbog toga, umjesto da se brzo raspadne na korisni 233U, značajan dio protaktinija 233Pa pretvara se u nefisijske izotope i "troše" neutrone, čime se degradira efikasnost nuklearnog reaktora. Da bi se to spriječilo, 233Pa se izdvaja iz aktivne zone torijevih reaktora na bazi istopljenih soli, tokom njihovog rada, tako da se on raspada samo na 233U. Izdvajanje protaktinija se odvija pomoću cijevi istopljenog bizmuta visokih nekoliko metara, uz litij koji je rastvoren u njemu. U pojednostavljenoj proceduri, litij selektivno reducira soli protaktinija do metalnog protaktinija a koji se zatim izdvaja iz ciklusa istopljenih soli, dok je bizmut samo prenosnik. Odabran je zbog svoje vrlo niske tačke topljenja (271 °C), niskog pritiska pare, dobre rastvorljivosti litija i aktinoida, te nemogućnosti miješanja sa istopljenim halidima.
Upotreba
Iako se protaktinij u periodnom sistemu nalazi između torija i uranija, dva elementa koje se koriste u brojnim aplikacijama, zbog svoje rijetkosti, velike radioaktivnosti i otrovnosti, do danas nema nikakvih aplikacija koje koriste protaktinij osim naučnih istraživanja u laboratoriji.
Protaktinij-231 nastaje u raspadu uranija-235 unutar nuklearnih reaktora, reakcijom 232Th + n → 231Th + 2n te naknadnim beta raspadom. Ranije se smatralo da bi on mogao podržavati lančanu nuklearnu reakciju koja bi se u principu mogla iskoristiti za pravljenje nuklearnog oružja. Naučnik Walter Seifritz je svojevremeno izračunao da bi kritična masa za takvu atomsku bombu iznosila oko 750 ± 180 kg. Ipak, mogućnost za dostizanje kritične mase sa 231Pa je kasnije odbačena kao neprihvatljiva.
Spojevi
Ovdje a, b i c su konstante rešetke u pikometrima, No je broj prostorne grupe a Z je broj formulskih jedinica po jediničnoj ćeliji; fcc odnosi se na plošno centrirani kubični kristalni sistem. Gustoća nije direktno mjerena nego je izračunata na osnovu parametara rešetke.
Literatura
🇵🇸
Knudsenov broj
Definicija
Knudsenov broj je definisan kao:
gdje je
Za idealan plin, srednja slobodna putanja može se lahko izračunati tako da je:
Knudsenov broj je povezan sa Machovima i Reynoldsovim brojem preko slijedeće relacije:
gdje je \gamma omjer toplotnih kapaciteta.
Nordijska kombinacija na Zimskim olimpijskim igrama 2014 - ekipno
Ekipno takmičenje u nordijskoj kombinaciji na ZOI 2014. u Sočiju na velikoj skakakonici održano je u skakačkom centru Ruskije gorki (ili RusSki Gorki) u Krasnoj Poljani 20. februara.
Takmičenje na velikoj skakaonici je održano u 12:00, a štafetna trka na 4x5 km u 15:00 po lokalnom vremenu. U ovoj disciplini su učestvovala 36 skijaša iz 9 zemalja.
Zlatna palma
mini|desno|150px|Zlatna palma Zlatna palma (Palme d'Or) ime je jedne od najprestižnijih filmskih nagrada koja se dodjeljuje na Filmskom festivalu u Cannesu. Nagradu je vijeće organizatora festivala uvelo 1955. godine, preimenovanjem dotadašnje nagrade Grand Prix du Festival international du film (Grand Prix kanskog festivala danas se dodjeljuje kao zasebna nagrada, manjeg značaja od Zlatne palme.)
Danas se Zlatna palma smatra jednom od najcjenjenijih filmskih nagrada filmske industrije, i često se naziva "međunarodni Oscar".
Pijetao
mini|desno|Pijetao Pijetao je naziv za mužjaka od kokoške. Pijetao je poligaman mužjak, obično se drži sa više kokošaka zajedno (haremsko držanje). Čuvar je područja gdje kokoške legu jaja i spreman je da napadne ostale pijetlove koji se približe njegovoj teritoriji. Preko dana obično sjedi na visokom mjestu (metar iznad zemlje), da bi imao što bolji pregled.
Pijetlovi kao simbol se često pojavljuju u umjetnosti, naročito u heraldici.