cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diana Spencer
Princeza od Velsa
Charles, na kojeg se vršio pritisak da se oženi kako bi osigurao nasljednika, već je bio u svojim tridesetima kada je upoznao dvanaest godina mlađu Dianu. Jedini uslov koji mu je majka, kraljica Elizabeta II od Ujedinjenog Kraljevstva, postavila pri odabiru supruge bio je da joj nevjesta bude protestantkinja. Također je bilo poželjno da bude kraljevskog ili bar plemićkog porijekla, te da je djevica. Diana, koja je tada radila kao dadilja u Londonu, ispunjavala je sva kraljičina očekivanja.
Charles i Diana zaručili su se 24. februara 1981. godine, a vjenčali 29. jula u katedrali sv. Pavla, a ne u Westminsterskoj opatiji, što je tradicija, pošto opatija nije imala dovoljno mjesta za sve zvanice. Diana se pred oltarom zbunila i pomiješala Charlesova srednja imena. Vjenčanje je pratilo 750 miliona ljudi. Prvu bračnu noć princ i princeza od Velsa proveli su u zamku lorda Mountabattena, u čast Charlesovih roditelja koji su tu proveli svoju prvu bračnu noć.
Dana 21. jula 1982. godine, Diana i Charles su dobili svog prvog sina, Williama. Diana je odbila poštovati tradiciju, porodivši se u bolnici St. Mary's, a ne u Buckinghamskoj palači. Drugi sin, Harry, rodio se 15. septembra 1985. mini|200px|lijevo|Diana i [[John Travolta]] Naizgled sretni kraljevski brak princa i princeze od Velsa počeo se raspadati već krajem 1980-ih. Mediji su u početku zataškavali bračne probleme. Krivili su jedno drugo za bračne probleme, a preko njihovih prijatelja, izjave su dospjele do medija. Charles je oživio svoju staru, predbračnu ljubavnu vezu sa Camillom Parker Bowles, a kao odgovor na muževu nevjeru, Diana je započela romansu sa svojim instruktorom jahanja, Jamesom Hewittom. Svoju vezu sa Hewittom potvrdila je i na BBC-u, godinu dana nakon što se Charles odvažio priznati svoj preljub u televizijskom intervjuu. Diana je Charlesa zatim prevarila sa četiri muškarca. Kraljica nije kaznila ni Charlesa ni Dianu, iako je u Engleskoj preljub sa ženom kralja ili prijestolonasljednika smatran veleizdajom (koja se kažnjavala smrću) još od 1351. godine.
Princ i princeza od Velsa prestali su živjeti zajedno 9. decembra 1992. godine. U tom momentu Dianini odnosi sa pojedinim članovima kraljevske porodice je poljuljan. Dobra prijateljica joj je ostala Sarah, vojvotkinja od Yorka, žena Charlesovog mlađeg brata Andrewa.
U decembru 1995. godine kraljica Elizabeta II je zatražila od Charlesa i Diane da se razvedu. Diana i Charles su se razveli 28. augusta 1996. godine. Diana je primila svotu novca od 17.000.000 funti, zajedno sa zakonskom naredbom kojom joj se zabranjuje daljnje raspravljanje o razvodu. Iste godine su se razveli vojvoda i vojvotkinja od Yorka, pa je kraljica donijela odredbu kojom se svim bivšim supružnicima članova kraljevske porodice oduzima pravo oslovljavnja sa Vaša Kraljevska Visosti. Kraljica je, međutim, i dalje priznavala Dianu kao člana kraljevske porodice; ona je bila majka njenih unuka, od kojih će jedan najvjerovatnije postati kralj.
Nakon razvoda
mini|200px|lijevo|Dianin grb 1981-1996 Nakon razvoda Diana je konačno pronašla sreću u Dodiju al-Fajedu. Kako sada više nije morala učestvovati u kraljevskim dužnostima, postala je aktivan član organizacije Crveni krst. Svoje angažiranje u projektu čišćenja svijeta od mina uvijek je stavljala na humanitarni, a ne na politički nivo.
U jednom intervjuu je izjavila da se najviše divi Margaret Thatcher i Madonni, zbog njihovog uspjeha, te Majci Terezi, zbog njene posvećenosti humanitarnom radu.
Humanitarne akcije
Počevši još 1980. godine, Diana se angažovala u humanitarnim akcijama. Počela je posjećivati bolnice i njegovati bolesnike kao dio svoje uloge princeze od Velsa, a zanimanje za unesrećene je održala do kraja života.
Svoj uticajni status koristila je kako bi smanjila diskriminaciju osoba oboljelih od AIDS-a. Kada je bilo uvriježeno mišljenje da se AIDS prenosi dodirom, Diana je, među prvim slavnim osobama, javno sjela na krevet bolesnika i držala ga za ruku. Njenom podvigu divio se i tadašnji predsjednik Sjedinjenih Američkih Država, Bill Clinton.
Diana se također zanimala za uklanjanje mina iz ratom pogođenih zemalja. Njene slike na kojima hoda kroz minsko polje u Angoli obišle su svijet. Britanski konzervativci odmah su je proglasili ludom, te je optuživali da se miješa u politiku. U augustu, tek nekoliko dana pred pogibiju, posjetila je Bosnu i Hercegovinu, gdje se sastala sa žrtvama mina. Godine 1997. primila je Nobelovu nagradu za mir zbog pomaganja u čišćenju minskih polja.
Smrt
Dana 31. augusta, 1997. godine Diana i njen ljubavnik, Dodi al-Fajed, napustili su pariski hotel Ritz dvadeset minuta nakon ponoći i vraćali se u svoj apartman. Nijedan od četiri putnika u automobilu nije nosio pojas. Vozeći velikom brzinom u želji da izmaknu paparazzima, vozač Henri Paul je izgubio kontrolu nad vozilom i udario u trinaesti stub tunela. Henri i Dodi su poginuli na mjestu nesreće. Jedan od novinara koji su nastavili fotografirati mjesto nesreće izjavio je da je Diana bila pri svjesti, ali da je na njegove riječi mogla odgovoriti jedino treptanjem. Teško ranjena Diana prevezena je u bolnicu Pitié-Salpêtrière, i to tek dva sata nakon nesreće. Uprkos naporima da se voljena princeza spasi, Diana je podlegla teškim ozljedama u 4:00. Jedini koji je preživio nesreću bio je Dodijev tjelohranitelj, Trevor Rees-Jones.
Diana, svojevremeno princeza od Velsa i žena od koje se očekivalo da postane kraljica, sahranjena je 6. septembra na otočiću usred jezera Round Oval. Jezerom plivaju četiri crna labuda, a krase ga još i bijeli lopoči. Putem do njenog groba raste 36 hrastova; svaki od njih obilježava po jednu godinu princezina života. Sahranjena je u crnoj haljini koju je naručila nekoliko sedmica pred smrt, sa krunicom u rukama. Krunica je bila poklon Majke Tereze, koja je umrla sedmicu dana nakon Diane. Njenu sahranu pratile su 2,5 milijarde ljudi.
Teorije o smrti
Smrt Diane Spencer je postala popularna tema. Razne teorije zavjere podržavao je Dodijev otac, Muhamed al-Fajed. Najčešće je glavni lik ovih teorija o zavjeri Charlesov otac, princ Philip, ali se često navodi i ime samog Charlesa. Porota Vrhovnog suda u Londonu zaključila je da je do nesreće došlo zato što je vozač bio pijan, ali i zbog novinara koji su pratili automobil.
Doktori su negirali popularnu tvrdnju da je Diana bila trudna u vrijeme smrti, ali Muhamed al-Fajed i dalje tvrdi da je bila trudna. Iako su također potvrdili da je vozač bio pijan, te da niko od putnika nije bio vezan pojasom, i dalje nastaju nove teorije, prema kojima je Diana najčešće žrtva planirane nesreće. Sama Diana je svom prijatelju u pismu poslanom deset mjeseci pred pogibiju iznijela svoje sumnje da je neko želi ubiti.
Ostavština
mini|200px|desno|"Diana u sjećanju"
Dianu Spencer danas smatraju izuzetno harizmatičnom ženom, koja je upamćena po svom šarmu, a ne fizičkoj ljepoti. Njen humanitarni rad se i danas jako cijeni, ali je zasjenjen problematičnim brakom sa Charlesom. U javnoj anketi koju je proveo BBC 2002. godine, Britanci su Dianu stavili na treće mjesto, čime je nadmašila svoju bivšu svekrvu i sve ostale britanske monarhe. Njeni sinovi, William i Henry, priredili su dobrotvorni koncert 1. jula 2007. godine, na dan koji bi bio njen 46. rođendan. Svih 60.000 ulaznica puštenih u prodaju u januaru prodano je u svega nekoliko minuta, a novac sakupljen tom prilikom dat je u humanitarne svrhe.
Oni koji su je voljeli smatrali su je svojim uzrorom, a neki su čak zahtjevali da se proglasi sveticom. Sa druge strane, ljudi kojima nije bila draga govorili su kako je bila umno poremećena. Jedan biograf napisao je da je princeza možda bolovala od sindroma udvojene ličnosti, a sama Diana je priznala da se borila sa depresijom i bulimijom.
Titule od rođenja do smrti
Često se spominje kao "princeza Diana", iako ona to nije nikada bila. Budući da je princeza postala udavši se za princa, tokom braka bila je princeza Charles, princeza od Velsa. Nakon razvoda je, po tradiciji davanja titula razvedenim ženama, njena titula bila Diana, princeza od Velsa.
Chomskyjeva hijerarhija
U računarstvu, posebice u domeni programskih jezika, Chomskyjeva hijerarhija (rjeđe se koristi i termin Chomsky–Schützenbergerova hijerarhija) je hijerarhija klasa formalnih gramatika koje generiraju formalne jezike.
Hijerarhiju ovih gramatika (također zvanih i gramatike frazne strukture) je opisao Noam Chomsky 1956. godine Također je imenovana po Marcel-Paulu Schützenbergeru koji je odigrao krucijalnu ulogu u razvoju teorije formalnih jezika.
Definicija: Jedna gramatika G se sastoji od (Z,A,P,S) Z = konačni broj znakova, A = konačni broj znakova, P = je konačni broj pravila, S = znak iz Z, koji je startni zna.
.lb
.lb je najviši Internet domen za Liban. Američki univerzitet Bejruta je zadužen za ovu domenu.
2004.
2004 je:
August
• 14. august – BHT1 počeo sa emitiranjem
NGC 6603
NGC 6603 (također poznat kao ESO 590-SC17) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Strijelac. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 15. jula 1830. godine.
.lc
.lc je najviši Internet domen za Svetu Luciju. Univerzitet Svete Lucije je zadužen za ovu domenu.
Vikram Batra
Kapetan Vikram Batra, PVC (9. rujna 1974. - 7. srpnja 1999.) bio je časnik indijske vojske, nagrađen najvišom i najprestižnijom nagradom za hrabrost Param Vir Chakra za svoje akcije tokom Kargilskog rata 1999. godine.
Rani život i obrazovanje
Batra je rođen 9. septembra 1974. godine u Palampuru, Himačal Pradeš, Indija. On je bio treće dijete Girdhari Lal Batre, direktora vladine škole, i Kamal Kanta Batra, učitelja škole. Bio je stariji sin blizanaca i imao je dvije sestre. Pohađao je javnu školu DAV u Palampuru, gde je studirao do srednjeg standarda. Srednje srednje obrazovanje stekao je u Srednjoj školi, Palampur. Godine 1990. on i njegov brat blizanac predstavljali su svoju školu stolnog tenisa u državi Indiana KVS National. Takođe je bio nosilac zelenog pojasa u Karateu i nastavio je da pohađa kamp na nacionalnom nivou u Manaliju.
Kasnije je pohađao DAV College, Chandigarh, na B.Sc Medical Sciences. Na fakultetu se pridružio zračnom krilu Nacionalnog kadetskog korpusa (NCC) dok je bio na prvoj godini. Za vrijeme međudržavnog NCC kampa, bio je proglašen najboljim kadetom NCC Air Winga iz Pandžabske uprave u sjevernoj zoni. Izabran je i podvrgnut 40-dnevnom treningu sa padobranom u svojoj jedinici NCC Air Wing u zračnoj luci Pinjore i Letećem klubu. Tokom sljedeće dvije godine u DAV-u, ostao je kadet Armijskog krila NCC-a.
Nakon toga kvalificirao se za certifikat „C“ u NCC-u i stekao zvanje starijeg pomoćnika u svojoj NCC jedinici. Nakon toga, 1994. godine, izabran je za paradu Dana Republike kao kadet NCC-a, a kad se vratio kući, roditeljima je rekao da želi pristupiti vojsci. 1995. godine, još dok je bio na fakultetu, izabran je za trgovačku mornaricu u brodskoj kompaniji sa sjedištem u Hong Kongu, ali na kraju se predomislio. Iste godine je završio fakultet, diplomirajući na DAV koledžu u Chandigarhu.
1996. godine položio je ispit za CDS i izabran je u Odbor za izbor usluga (SSB) u Allahabadu. [17] Bio je među 35 najboljih kandidata u Red za zasluge. [17] Nakon što je završio godinu dana (sesija 1995.-96.), Diplomirao na engleskom jeziku, napustio je Univerzitet da bi se pridružio Indijskoj vojnoj akademiji. [15] [18]
Vojna karijera
desno|mini| Indijska vojna akademija Batra se pridružio Indijskoj vojnoj akademiji (IMA) u Dehradunu u junu 1996. godine u Manekshaw bataljonu. Nakon završetka 19-mjesečnog tečaja obuke, 6. prosinca 1997. diplomirao je na IMA-u i kao poručnik je ušao u 13. bataljon, Jammu i Kašmirske puške (13 JAK RIF). Nakon puštanja u rad poslao ga je u regimentalni centar u Jabalpuru, Madhya Pradesh, na daljnju obuku. Obuka je trajala mjesec dana od decembra 1997. do kraja siječnja 1998.
Svaki put kad dođe kući u Palampur sa posete, posetio bi kafić Neugal. Batra se posljednji put vratio kući na vojsku 1999. godine, za vrijeme festivala Holi na nekoliko dana. Za to vrijeme, kad je otišao u kafić na kafu, upoznao je svog najboljeg prijatelja, a kasnije i zaručnika Dimplea Cheema koji mu je rekao da bude oprezan u ratu, na šta mu je Batra odgovorio: "Ili ću se vratiti nakon podizanja indijske zastave u pobjedi ili ću se vratiti umotan u nju. Ali sigurno ću se vratiti." desno|mini| Grad Draš, drugo najhladnije naseljeno mesto na svetu poslije [[Sibira, gde temperature zimi padaju čak -60 stepeni Celzijusa.  ]]
Kargil War
desno|mini| Kargilov ratni spomenik sa toolinskim rasponima u pozadini na Draši Snimanje tačke 5140
Param Vir Chakra
desno|mini| Predsjednik KR Narayanan uručivši čakru Param Vir (posmrtno) ocu kapetana Vikrama Batre, 13 Jammu i Kašmirskih pušaka. Vikram Batra nagrađen je Param Vir čakrom, najvišom vojnom počasti u Indiji 15. avgusta 1999. godine, na 52. godišnjicu nezavisnosti Indije. Njegov otac GL Batra primio je čast za svog preminulog sina od predsednika Indije, pokojnog KR Narayanana.
U popularnoj kulturi
Hindijski film LOC Kargil iz 2003. godine, zasnovan na čitavom Kargilovom sukobu, Abhishek Bachchan igrao je ulogu kapetana Batre.
U nadolazećem filmu Shershaah Sidharth Malhotra postavljen je da glumi Batru u bioskopu koji je režirao Vishnuvardhan i u produkciji Dharma Productions i Pen India Limited.
Legacy
desno|mini|250x250piksel| Statua Vikrama Batre u Param Yodha Sthal, Nacionalni memorijal rata, New Delhi desno|mini| Spomenik ratnim veteranima, uključujući Batre, na njegovom alma mater DAV koledžu, Chandigarh. desno|mini| Vikram Batra Mess. Vikram Batra je u Indiji također poznat po upotrebi slogana, Yeh Dil Maange More! kao njegov signal za priopćenje uspjeha misije. Poznat je i po intervjuu u kojem je izjavio da su ga pakistanski vojnici svjesni.
Takođe je nagrađen s nekoliko znamenitosti koje su nazvane po njemu: istorijsko zarobljavanje točke 4875 dovelo je do toga da planina u njegovu čast nosi ime Batra Top. Dvorana u Centru za izbor usluga Allahabad nazvana je „Blok Vikram Batra“, stambeni prostor u Jabalpur kantonu naziva se „Enklava kapetana Vikrama Batre“, a kombinirani kadetski nered u IMA-i naziva se „Vikram Batra nered“.
Spomenik ratnim veteranima, uključujući Batre, stoji na njegovom alma mater DAV koledžu u Chandigarhu odajući počast službama vojnika. 2003. godine film JP Dutta zasnovan na Kargilinom incidentu Abhishek Bachchan igrao je ulogu kapetana Vikrama Batre.
Safer
Safer je drugi od 12 mjeseci islamskog kalendara i dolazi poslije mjeseca muharrema, svetog mjeseca u islamu. Prijevod sa arapskog na bosanski bi doslovce značio prazan. Neki učenjaci smatraju da je safer dobio naziv po tome što su stanovnici Meke u to doba napuštali grad i svoje domove radi trgovine.
Banje u mahali Ilidži u Gornjem Šeheru
Banje u mahali Ilidža u Gornjem Šeheru nalaze se u Banjoj Luci, Bosna i Hercegovina. Proglašene su za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Nacionalni spomenik čine: mjesto i ostaci Ebinog hauza, banja u sastavu kuće Muharema Gušića (Maslin hauz), banja u sastavu kuće Bisere Šeranić, tri banje sa termalnom vodom u kući Demirovića, Osmančevića banja, mjesto i ostaci banje Žbana, banja Direklija u stijeni uz obalu Vrbasa, mjesto i ostaci banje Šugavica, kao i banja Ilidža (Kraljičina Ilidža ili Trokića vrelo)  uz obalu Vrbasa.
Safer
Tajming
Islamski kalendar je lunarni kalendar i mjeseci počinju kada se pojavi mladi mjesec. Pošto je islamska lunarna godine za 11-12 dana kraća od solarne godine, safer svake naredne godine dolazi ranije i kreće se kroz sva godišnja doba. U slijedećoj tabeli su datumi početka i završetka mjeseca u periodu između 2010. i 2015. godine. (na osnovu Umm al-Qura kalendara iz Saudijske Arabije) ):
Banje u mahali Ilidži u Gornjem Šeheru
Lokacija
U podnožju Šehitluka (Banj brda), uz desnu obalu rijeke Vrbas, na udaljenosti oko 5 kilometara južno od centra Banje Luke pojavljuje se nekoliko izvora termo-mineralne vode.
Historija
Područje sa sumpornim vrelima pominje se 1554. godine u Sofi Mehmed-pašinoj vakufnami pod nazivom Ilidža, a zatim u popisu mahala 1604. godine u kom se pominje džamija-Ilidžanska, čiji se osnivač Mahmud Čelebi. Na tom mjestu razvila se istoimena mahala sa džamijom, a znatno kasnije i mekteb. Najstariji objekti mahale bili su izgrađeni natkriveni bazeni-hauzi.
Svi hauzi su bili međusobno spojeni potokom tople vode na kome su bili drveni mostići, a uz samu obalu, i dva manja zidana mlina, stupe, tabačke naprave, koji su mogli da rade i za vrijeme velikih zima. Postojalai su do početkom 20. vijeka, kada stradali su u poplavi. Za vrijeme austrougarske vladavine mahala Ilidža nije doživjela neke veće promjene. Sagrađeni su most čelične rešetkaste konstrukcije, vojno kupatilo Žbana i nekoliko objekata u austrijskom provincijskom stilu.
Opis
Specifičnosti mahale Ilidža je izgradnja stambenih objekata, gdje se termalna voda (prosječne temperature iznose od 33 do 36 stepeni Celzijusa) uvodila unutar objekta u zasebnu prostoriju kuće sa kadom za kupanje ), ili se banja nalazila u objektu izgrađenom pored kuće, ili se bazen gradio u dvorištu kuće.
Vihovići (Mostar)
Vihovići su naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
Nikola Škrba
Nikola Škrba (1922 – 1995) je bio jedan od najistaknutijih humorista Radio-Sarajeva. Gradio je neobičan humor temeljen na žargonu sarajevske mahale, iako čak nije bio ni rođeni Sarajlija, ni rođeni Bosanac, (rođen je u Krasnojarsku – južna sibirska oblast u Rusiji). U saradnji sa humoristom Nedeljkom Opančićem, je bio autor emisije Selo veselo koja je bila putopisnog karaktera, obogaćena narodnim veseljem i običajima. Kultna uvodna špica, kada putnik-namjernik pita domaćina kako se zove selo a on odgovara "Veselo", te tako otvara vrata igri riječima, i dan danas je urezana u sjećanje mnogima.
Ovaj novinar, boem, tekstopisac i putnik je svoj životni put zaustavio 1995. godine u svom stanu na okupiranoj Grbavici. Umro je od srčanog udara. Sarajlije čuvaju uspomenu na ovog humoristu tako što su dva nebodera na Marindvoru nazvali po dva popularna Škrbina lika iz humorističkih radio-emisija - po Momi i Uzeiru koji su uspijeli preživjeti sve nacionalističke prevrate ovog varljivog vremena. Nikola Škrba je napisao brojne pjesme pod utjecajem sevdalinki najpoznatija je svakako 'Tebi majko misli lete" koja je dozivjela mnoge obrade raznih izvodjaca.Sarađivao je sa mnogim pjevačima narodne muzike medju kojima je najpoznatiji Safet Isovic na svojim albumima 1966 godine koji je izdao Jugoton kao singl epy 3363 pjesme pod imenom " Sve djevojke iz mahale" i "Oj,Zekija",na albumu koji je kao singl izdat 1974 pjesma "Stara staza",zatim pjesma na albumu 80te godine "U baštici ruža vene" kao i mnoge druge manje poznate.
Beare-Stevensonov sindrom kutis girata
Prezentacija
Znakovi i simptomi Beare-Stevenson cutis gyrata sindroma mogu uključivati začepljenje nosnih prolaza (hoanska atrezija), prekomjerni rast pupčane panjeve i abnormalnosti genitalija i anusa. Medicinske komplikacije povezane s ovim stanjem često su teške i mogu biti opasne po život u djetinjstvu ili ranom djetinjstvu.
Genetika
Poznato je da nekoliko mutacija u genu "FGFR2" (koji kodira protein zvani receptor faktora rasta fibroblasta 2, koji je uključen u važne signalne puteve) uzrokuje Beare-Stevensonov sindrom cutis gyrata; međutim, nemaju svi pacijenti sa ovim stanjem mutaciju u svom "FGFR2" genu. Svi alternativni uzroci su još neidentificirani. Sindrom slijedi autosomni dominantni obrazac nasljeđivanja, što znači da ako jedan od dva dostupna gena nosi mutaciju, nastaje sindrom. Još nije poznata nikakva porodična historija (drugim riječima, nema izvještaja o slučajevima u kojima je roditelj koji nosi mutaciju u "FGFR2" genu potom prenio tu mutaciju na svoje dijete).
Učestalost
Beare-Stevensonov sindrom cutis gyrata je toliko rijedak da se pouzdana incidencija još ne može utvrditi; prijavljeno je manje od 25 pacijenata sa ovim stanjem.
Vuk Petković
Vuk Petković (1429-1435), je trgovac iz Pljevalja.
Mada sa rijetkim informacijama popraćen Vuk Petković je najpoznatiji trgovac sa područja Pljevalja u razvijenom srednjem vijeku. zabilježen je kroz kreditne ugovore u periodu 1429-1435. Bavio se trgovinom na relaciji Pljevlja – Dubrovnik. Zaduživao se kod Dubrovčana u robi (najčešće tkanine) i tu robu plasirao na pljevaljskom tržištu, uspijevajući da je preproda i ostvari na taj način zaradu. U Dubrovnik je nosio proizvode iz svoje sredine koje je prodavao na dubrovačkom tržištu. Juna 1430. Vuk Petković (Vochus Petchouich de Pleuglia) se zadužuje kod dubrovačkog vlastelina Damjana Sorkočevića na iznos od 20 dukata a uz rok vraćanja kredita od jedan mjesec.
Eduardo da Silva
Eduardo Alves da Silva (Rio de Janeiro, 25. februara 1983.), poznat i kao Eduardo ili Dudú, je brazilsko-hrvatski nogometaš.
Ranije je igrao za brazilski CBF Nova Kennedy, NK Inter Zaprešić, zagrebački Dinamo i londonski Arsenal. Trenutno je član donjeckog Šahtara, te bivši reprezentativac Hrvatske.
Dinamo
Eduardo je karijeru započeo u rodnom Brazilu, u klubu Nova Kennedy. Kao petnaestogodišnjaka uočili su ga skauti zagrebačkog Dinama pa je prešao u juniore tog kluba. Godine 1999. i 2000. bio je nakratko na posudbi u brazilskom Bangu, a nakon toga u zaprešićkom Interu, gdje je u 15 utakmica postigao 10 golova. Time je po prvi put skrenuo na sebe pažnju nogometne javnosti, a i čelnika Dinama, jer je po povratku s posudbe postao standardni član prvog tima postigavši 9 golova u 24 utakmice. Igrao je redovno i narednih sezona i bilježio sve bolje rezultate. Sezone 2005/06. sa 20 postignutih golova u 29 utakmica bio je drugi najbolji strijelac lige, nakon klupskog suigrača Ivana Bošnjaka, ali i najbolje ocjenjeni igrač. iako je i prijašnjih godina bio među najboljim igračima lige, nije putovao na Svjetsko prvenstvo u Njemačkoj 2006. Tadašnji selektor Zlatko Kranjčar je prednost dao drugim igračima.
Sezone 2006/07. Eduardo je briljirao u ekipi Dinama i sa 34 gola oborio rekord u postignutim golovima u jednoj sezoni, došavši do među 10 najefikasnijih strijelaca HNL-a ikad. Rekord je do tada držao Goran Vlaović sa 29 postignutih golova iz 1993/94. Iste sezone postao je prvi i jedini igrač koji je od 1992. postigao hat-trick na utakmici vječitog derbija protiv Hajduka (3:0 na Maksimiru 19. maja 2007), a isti taj dan sa 7 golova postao je najbolji strijelac svih derbija od osamostaljenja Hrvatske.
Arsenal
Dana 2. jula 2007. potvrđeno je da prelazi u engleski klub Arsenal, za kojeg je potpisao ugovor na 4 godine. Prvobitno je objavljena visina transfera od 17 miliona funti ili oko 24 miliona eura, ali drugi izvori navode puno manji iznos, oko 6 miliona funti (ili 8,8 miliona eura).
U pripremnom periodu na turniru u Amsterdamu, protiv rimskog Lazija postigao je svoj prvi gol za novi klub, a u uzvratnoj utakmici 3. pretkola Lige šampiona protiv praške Sparte dao je i svoj prvijenac u službenim utakmicama. Neko vrijeme u engleskom prvenstvu nije niti igrao, a kamoli davao golove, nastupavši većinom sa rezervama u utakmicama FA kupa gdje je nekoliko puta bio strijelac. Do sredine decembra je čekao svoj premierligaški prvijenac dok nije dao dva gola protiv Evertona, te od tad golovima počeo vraćati u njega uložen novac i strpljenje trenera Arsenea Wengera. Navijači su ga potom proglasili za najboljeg Arsenalovog igrača u decembru.
James Spader
James Todd Spader (7. februar 1960. Boston, Massachusetts) američki glumac poznat po svojim "otkačenim" ulogama u filmovima Seks, laži i videokaseta (za koji je dobio nagradu za najboljeg glumca na filmskom festivalu u Kanu), Zvjezdana vrata i Sekretarica.
Bećir-paša Čengić
Bećir-paša Čengić je bio serasker, vrhovni komadant Osmanskog carstva (Osmansko carstvo) u rusko-osmanskom ratu 1737. godine. Imao je dva sina: Osman-bega i Džafer-pašu. Postoji legenda koja kaže da je Osman-beg postao ruski general nakon što su ga zarobili. Čengić zauzima tvrđavu i smješta garnizon u mjestu Ozija (Ocakov) gdje će poslije i umrijeti. Vezir se povukao uslijed napada na tvrđavu i izdao Bećira-pašu. Bećir-paša nije htio predati tvrđavu Rusima, uslijed čega je došlo do paljenja tvrđave a kasnije i do eksplozije. Oko 8 hiljada Bošnjaka je poginulo među kojima je bio i Bećir-paša Čengić. Adil-beg Zulfikarpašić je imao orginalni ferman u kome je tačno opisana Čengićeva jurisdikcija, odnosno njegovih nasljednika, njihova prava i prihodi. Također u fermanu stoji da je pored sve imovine koju je posjedovao Bećir-paša Čengić, od Sultana dobio leno za njegove vojničke zasluge.
Eduardo da Silva
Arsenal
Također je, došavši u Englesku, od strane engleskog nogometnog časopisa FourFourTwo svrstan među 100 najboljih svjetskih nogometaša (postavljen je na 89. mjesto). Ukupno je, do povrede, Eduardo postigao 12 golova u 22 nastupa za Arsenal u svim takmičenjima.
Prvi službeni nastup za topnike nakon povrede imao je 16. februara 2009, u utakmici FA kupa protiv Cardiffa, te je pritom postigao dva gola. Na toj utakmici se ponovno lakše povrijedio, a u svom idućem nastupu tri sedmice kasnije, također u FA kupu, ovaj put protiv Burnleya, trener Arsenala Arsene Wenger mu je dodijelio kapitensku traku. Zaključno sa 16. septembrom 2009. Eduardo je postigao ukupno 17 pogodaka u 40 nastupa za Arsenal u svim takmičenjima.
Šahtar
Dana 21. jula 2010. potpisao je za ukrajinske šampione, tim Šahtara iz Donjecka četverogodišnji ugovor za neutvrđenu svotu, za koju se vjeruje da iznosi oko 6 miliona funti.
Flota
mini|desno|300px|Multinacionalna flota brodova iz Francuske, SAD, Ujedinjenog Kraljevstva, Holandije i Italije tokom [[Operacija Enduring Freedomoperacije Enduring Freedom]] Flota ili pomorska flota je formacija velikog broja ratnih brodova u okviru neke operacije ili mornarice. Pošto mnoge države imaju male mornarice sastavljene od samo jedne flote, naziv flota se često koristi i kao sinonim za mornaricu. Ekvivalent floti na kopnu je armija.
Flotom obično komanduje admiral, ali nije neuobičajeno da flotom komanduje viceadmiral ili kontraadmiral. Imena flotama se daju po moru ili oceanu u kojem je flota stacionirana, sa iznimkom mornarice Sjedinjenih Američkih Država koja koristi brojeve.
IC 967
IC 967 (također poznat kao IRAS 13559+1442, MCG 3-36-15 i PGC 49721) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 176 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,80 (41 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 24. maja 1892. godine.
Pasterizacija
Pasterizacija je postupak izlaganja namirnica (najčešće tečnih, posebno mlijeka) temperaturi 55-70 °C radi produženja roka trajanja.
Pasterizacija općenito je proces uništavnja vegetativnih formi mikroorganizama uz istovremenu inaktivaciju enzima u hrani. Postiže se izlaganjem namirnica letalnom vremenu i letalnoj temperaturi koji su različiti za različite vrste hrane i referentne mikroorganizme. Pasterizacijom se uništavaju bakterije, a da se pri tome bitno ne mijenja sastav, ukus i prehrambena vrijednost namirnice. Međutim svakim toplinskim tretmanom dolazi do degradativnih procesa u hrani kao što je gubitak vitamina, pigmenata i sl.
Vrlo često se pasterizuje mlijeko kao i sokovi marmelade, kompoti i sl. Mlijeko se pasterizuje izlaganjem temperaturi 63 °C 30 min., zatim se brzo hladi i skladišti na temperaturi ispod 10 °C. Pivo i vino zagrijava se 20 min na 60 °C.
Pasterizacija je dobila ime po francuskom hemičaru Louis Pasteuru koji je prvi primjenio ovu metodu.
Urho Kekkonen
mini|Urho Kaleva Kekkonen Urho Kaleva Kekkonen (3. septembar 1900 — 31. august 1986) bio je finski političar, premijer Finske u dva navrata i finski predsjednik od 1956. do 1982. Provodio je politiku "aktivne neutralnosti" između Zapadnog i Istočnog bloka.
Rođen je 3. septembra 1900. godine u Pijelavesiju, region Savo, u poljoprivredničkoj porodici. Tokom Finskog građanskog rata borio se na strani Bijele garde. Nakon stjecanja nezavisnosti Finske radio je kao novinar, a 1922. upisao se na studij prava. Godine 1927. zaposlio se kao pravnik, a 1936. doktorirao je na Univerzitetu u Helsinkiju.
Kao finski nacionalist, učestvovao je u radu nekoliko desničarskih organizacija iako se protivio ekstremnoj desnici. Godine 1936. postao je član parlamenta kao ministar pravosuđa, do 1937. Bio je i ministar unutrašnjih poslova od 1937. do 1939. Iako nije bio član nijednog kabineta tokom Zimskog rata 1939–1940, bio je jedini član parlamenta koji je glasao protiv Moskovskog mirovnog sporazuma. Od 1944. do 1946. ponovo je bio ministar pravosuđa.
Kandidovao se na predsjedničkim izborima 1950, ali nije pobijedio. Bio je premijer Finske od 1950. do 1953. i ponovo od 1954. do 1956. te ministar vanjskih poslova od 1952. do 1953. i 1954.
Sterilizacija
Sterilizacija je postupak potpunog uništavanja svih mikroorganizama i njihovih spora sa predmeta, instrumenata i materijala.
Najčešće se koristi u medicini, ali i u industriji hrane, odnosno konzerviranju. Ovom metodom najčešće se konzerviraju meso i povrće u postupku konzerviranja u limenke.
Sterilizacija moze biti:
NGC 455
NGC 455 (također poznat kao Arp 164, MCG 1-4-11, PGC 4572 i UGC 815) je pekulijarna galaksija koja je udaljena oko 268 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 2,00 (156 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (94 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 27. oktobra 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
U vrelini noći
U vrelini noći američka je misterija snimljena 1967. Film se temelji na istoimenom romanu Johna Balla objavljenom 1965. To je priča o crnom policijskom detektivu iz Philadelphije koji je uključen u istragu o jednom ubistvu u rasistički nastrojenom malom gradu u Mississippiju. Film je osvojio 5 Oscara, uključujući i onaj za najbolji film. Glavne uloge tumače Sidney Poitier, Rod Steiger i Warren Oates, a režirao ga je Norman Jewison. Nakon ovog filma uslijedila su dva nastavka, Zovu me gospodin Tibbs! (1970) i Organizacija (1971). Također, film je postao temelj za televizijske serije pod nazivom U vrelini noći, u kojoj glume Carroll O'Connor, Howard Rollins, Alan Autry, David Hart, Anne-Marie Johnson, i Hugh O'Connor. Iako je film bio postavljen u izmišljenom gradu u Mississippiju pod nazivom Sparta (što navodno nema veze s pravom Spartom u Mississippiju), dio filma je snimljen je u Sparti, država Illinois, gdje se mnoge znamenitosti iz filma još uvijek mogu vidjeti. Citat "Zovu me gospodin Tibbs!" bio je uvršten kao broj 16 u Američkom filmskom institutu od ukupnog popisa 100 najboljih filmskih citata.
IC 382
IC 382 (također poznat kao IRAS 04355-0937, MCG -2-12-49 i PGC 15691) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 230 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 2,30 (154 hiljade sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (94 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 6. februara 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5137
NGC 5137 (također poznat kao PGC 46907) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 331 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,60 (58 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (29 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 17. aprila 1887. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Winona Ryder
Biografija
Ime je dobila po gradu u kojem je rođena. U kući gdje je odrasla nije bilo električne struje. Njen kum je čuveni filozof i psiholog Timothy Leary. U desetoj godini porodica joj se preselila u Kaliforniju. Filmski debi ostvarila 1986. u filmu Lucas. Nakon debija mijenja prezime u Ryder. Iduće godine igra i prvu glavnu ulogu u drami Square Dance.
U decembru 2001. uhapšena je zbog krađe u trgovini u Beverly Hillsu. 6. decembra 2002. proglašena je krivom i osuđena na 3 godine uvjetne kazne, 480 sati dobrovoljnog rada, 3.700 dolara kazne i 6.355 dolara za nadoknadu štete trgovini. Oslobođena je treće tačke optužnice za namjernu krađu.
Nedžad Salković
Nedžad Salković (6. januar 1941, Tuzla), jedan je od najpoznatijih jugoslavenskih i bosanskohercegovačkih interpretatora sevdalinke. Pjesma, posebno sevdalinka, od njegove je najranije mladosti njegov životni saputnik, ili, kako ima običaj reći, "To je moj dobri ahbab".
Po mnogima spada među najbolje tumače muzičke filozofije bosanske sevdalinke. Zbog njegovog elegantnog i profinjenog nastupa na pozornici i pred TV-kamerama kolege su ga često zvale princom bosanske sevdalinke.
S nepunih 18 godina, 1. aprila 1958, prvi put nastupa na valovima Radio Tuzle, predstavivši se tradicionalnom sevdalinkom Omer-beže. Otada počinje njegov uspon ka vrhu domaće estradne scene, gdje se drži i danas. Snimio je preko 60 albuma, objavljenih na svim vrstama nosača zvuka, a pojavljivao se i u brojnim televizijskim emisijama.
Uspjesi
Dobitnik je preko 30 festivalskih nagrada, ponijevši istovremeno i niz srebrenih, platinastih i dijamantnih ploča za svoj diskografski uspjeh. Od ostalih nagrada izdvajaju se:
Također je dobitnik velikog broja društvenih priznanja, među kojima su:
Vojno
Vojno je naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
Bosanka (čvor)
Hrvatska:
NGC 3653
NGC 3653 (također poznat kao MCG 4-27-29 i PGC 34905) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 409 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,60 (71 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (48 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 10. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ćelija (biologija)
[[Datoteka:Biological cell.svg|mini|desno|300px|Organizacija tipične eukariotske ćelije.
1. Jedarce. 2. Jedro. 3. Ribosomi. 4. Vezikula. 5. Hrapavi endoplazmatski retikulum. 6. Golđijev aparat. 7. Mikrotubuli. 8. Glatki endoplazmatski retikulum. 9. Mitohondrija. 10. Lizozom. 11. Citoplazma. 12. Mikrotijela. 13. Centriole]] Ćelije su osnovne organizaciono-funkcionalne jedinice svih živih bića, tj. gradivne jedinice tkiva, organa i organskih sistema. Ćelije su složene i raznolike, specijalizovane za posebne oblike opstanka. Prema složenosti organizacije i funkcije, ćelije mogu biti prokariotske i eukariotske. Prokariotske ćelije u svom sastavu nemaju jedro, dok eukariotske imaju. Nauka koja se bavi izučavanjem ćelija naziva se citologija (=biologija ćelije).
Prokarioti
mini|desno|300px|Ćelija eukariota (lijevo) i prokariota (desno). Prokarioti su mali jednoćelijski organizmi, obično manji od 1 mikrometra. Jednostavnije su strukturne organizacije, jer nemaju jedro niti ćelijske organele. Nasljedne upute se nalaze unutar citoplazme u okrugloj strukturi gdje nedostaju mnogi hemijski sastojci, koji sadrže hromosomi eukariotskih ćelija – radi se zapravo samo o jednoj kružnoj molekuli DNK.
Evropska zajednica za ugalj i čelik
desno|200px|mini|Zastava EZUČ-a Evropska zajednica za ugalj i čelik (skraćeno EZUČ ili engleski ECSC od European Coal and Steel Community) osnovana je Pariskim ugovorom 18. aprila 1951. godine sa zadaćom da od područja država članica (Belgija, Francuska, SR Njemačka, Italija, Luksemburg i Holandija) stvori jedinstveno tržište za ugalj i čelik. Povod za ujedinjenje bila je inicijativa francuskog ministra vanjskih poslova Roberta Schumana, koji je 1950. godine objavio Schumanov plan, čiji je cilj bio onemogućiti daljnji rat između Francuske i Njemačke i to putem integracije industrije koja je bila važna za vođenje rata. Krajnji Schumanov cilj bilo je pomirenje Njemačke i Francuske, ali i razvoj integracijskog evropskog procesa, s krajnjim ciljem ostvarenja evropske federacije.
Ćelija (biologija)
Eukarioti
mini|800px|Poređenje biljne i životinjske ćelije. Ćelije eukariota mogu biti samostalni jednoćelijski organizmi (ameba, papučica, modrozelene alge,alge, npr.) ili tvore tkiva i sisteme organa, te čine višećelijski organizam. Eukariotska ćelija ima jedro u kojoj se nalazi DNK upakirana u hromosome i citoplazmu. Citoplazma sadrži različite organele: mitohondrije, ribozome, endoplazmatski retikulum, Golđijev aparat, lizosome, a okružena je ćelijskom membranom.
Eukariotske ćelije možemo podijeliti na biljne ćelije obavijene ćelijskom membranom i sa hloroplastima gdje se odvija fotosinteza, te životinjske ćelije sa centriolama koje omogućuju kretanje i stvaranje diobenog vretena. U višećelijskom organizmu skupine ćelija su specijalizovane za obavljanje određenih funkcija (izlučivanje, upijanje, potpore, kontrakcije, provođenje impulsa), dok je u jednoćelijskom organizmu samo jedna ćelija prilagođena izvršavanju svih potrebnih funkcija.
Citoplazma i njene organele
Organizovane "citoplazmatske difererencijacije" ćelijske strukture (razni organoidi i jedro) nalaze se u osnovnoj citoplazmatskoj masi, koja se često naziva hijaloplazma ili matriks. Među organizovanim ćelijskim strukturama veliki značaj imaju različiti ćelijski organoidi (organele), koji predstavljaju posebne ćelijske strukture. Odlikuju se određenom morfologijom, ultrastrukturom, hemijskim sastavom i imaju posebne funkcije u životu ćelije. Ćelijske organele se ponekad dijele na opće i specijalne. Prva grupa obuhvata one koje se nalaze u svim ili gotovo svim ćelijama, dok se druga grupa javlja samo u nekim specijaliziranim ćelijama.
- Hloroplasti se nalaze u ćelijama svih zelenih dijelova biljaka, a sadrže hlorofil od koga potječe ta zelena boja. Kod viših biljaka hloroplasti obično imaju sočivast oblik, dok je kod nižih oblika veoma promjenljiv. Dijametar hloroplasta varira od 3 do 10 mikrona. Obično su ravnomjemo raspoređeni u citoplazmi, ali se ponekad naročito grupišu oko jedra ili uz ćelijsku membranu. Hemijski sastav hloroplasta je manje-više jednoobrazan. Kod viših biljaka se sastoje od bjelančevina, masti i hlorofila, a sadrže i karotinoide i male količine nukleinskih kiselina. Hlorofil je osnovna materija hloroplasta, koja im određuje posebnu funkciju. Pored hlorofila, hloroplasti sadrže i druge pigmente, kao što su karoten i ksantofil. Hloroplasti imaju vrlo složenu strukturu, a njihova je osnovna uloga sinteza ugljičnih hidrata uz učešće neorganskih tvari i sunčeve energije (fotosinteza).
- Hromoplasti zamjenjuju hloroplaste u ćelijama organa koji imaju žutu i crvenu boju. Obrazuju se iz protoplastida i leukoplasta (bezbojnih plastida), pri čemu se hlorofil zamjenjuje karotenoidima i ksantofilom. Hromoplasti određuju boju plodova, cvjetova, korjenova itd.
- Leukoplasti imaju oblik hloroplasta, ali nemaju hlorofila. Često su vrlo slični mitohondrijama, iako su drugačijih dimenzija. Kao i hloroplasti, i oni imaju finu lamelarnu strukturu. Kod viših biljaka leukoplasti se nalaze u podzemnim organima. Leukoplasti su, kao što je poznato, bez boje. Ako se takvi organi (krtole krompira, na primjer) izlože svjetlosti, prelaze u hloroplaste. Leukoplasti su fotosintetički neaktivni plastidi.
- Miofibrili se nalaze u svim ćelijama koje imaju sposobnost grčenja. To su vlaknaste tvorevine smještene u citoplazmi mišićnih ćelija, a omogućuju njihovu osnovnu ulogu (grčenja i opružanja).
- Neurofibrili su organele koje imaju samo nervne ćelije. Imaju oblik tankih niti i značajnu ulogu u prenošenju nervnih podražaja.
- Treplje i bičevi su, također, posebni organoidi ćelije. Omogućavaju kretanje, ishranu i druge uloge. Po porijeklu su citoplazmatične tvorevine površinskih slojeva ćelije. To su niti koje omogućavaju grčenje, čije dimenzije jako variraju. Treplje nalazimo u posebnim ćelijama gotovo svih životinja, a kod praživotinja - trepljaša - Cilliata) se javljaju kao "organi" za kretanje. Bičevi se razlikuju od treplji po većoj dužini i manjem broju. Nalazimo ih kod mnogih bakterija i među praživotinjama - bičarima. Prisutni su i u spermatozoidima većine životinja, čovjeka i nižih biljaka.
Jedro
Jedro (jezgro, nukleus) je važna i obavezni sastavni dio svih eukariotskih ćelija. Ono je dobro izraženo, s izuzetkom nekih bakterija i modrozelenih algi, kod kojih je jedarni materijal organizovan kao nukleoid. Obično ima oblik okruglog prozračnog tijela, okruženog tankom jedrovom opnom. U živim ćelijama ono je optički homogena struktura u kojoj se uočava jedno ili više malih tjelešaca - jedaraca. Životni ciklus ćelije obuhvata dva perioda: interfazni ili metabolički i mitotički period (period diobe). Ovi periodi se odlikuju prepoznatljivim i posebnim promjenama u jedru.
Većina eukariotskih organizama u svojim ćelijama ima samo jedno jedro. Izuzeci od ovog pravila su neki predstavnici algi i gljiva. Višejedarnost u životinjskom svijetu je rijetka. Poznato je da (među protozoama) paramecijum ima redovno dva jedra. Manje jedro je tzv. mikronukleus i učestvuje u razmnožavanju, dok veće jedro (makronukleus) ima ulogu u metabolizmu životinje. Kod višećelijskih organizama veći broj jedara se javlja samo u vlaknima poprečno-prugastih mišića, a koja su nastala stapanjem većeg broja ćelija (sincitija). Među eukariotskim organizmima crvena krvna zrnca sisara (osim kamile) nemaju jedra. Ova bezjedarnost je sekundarna pojava.
Iako se jedro može javiti u različitim oblicima, najčešće je loptasto ili elipsoidno. U ćelijama bijelih krvnih zrnaca jedro uvijek ima režnjeviti, razuđeni oblik. Kod praživotinja se često javljaju različiti oblici: izdužen, izvijen, kobasičast itd. Kod živih ćelija, interfazno jedro izgleda homogeno i optički prazno. Na fiksiranim (posebno obojenim) preparatima jedro ispoljava svoje odgovarajuće strukture. Obojena masa jedra se zbog afiniteta prema boji naziva hromatin. Danas se pouzdano zna da je hromatin materija od koje su građeni hromosomi i da predstavlja nukleoproteinski sastojak interfaznog jedra. Jedro je vrlo složen ćelijski sastojak, čiju strukturu čine: jedrova opna, jedrov sok, jedarce i hromosomi.
Broj hromosoma kod raznih vrsta živih bića manje ili više je različit, ali je za svaku vrstu određen i stalan. Skup svih hromosoma u ćeliji označava se kao hromosomska garnitura. Razlikuju se dva tipa hromosomskih garnitura: haploidna i diploidna. Kod organizama sa seksualnim razmnožavanjem gamete imaju haploidni broj hromosoma (n), a somatične ćelije imaju diploidan hromosomski broj (2n), jer sadrže dvije haploidne garniture, porijeklom od dva roditelja. Prema tome, diploidnu hromosomsku garnituru čini, ustvari, n homolognih parova (homologan = istosmislen, odgovarajući, s istim odnosima). U svakom paru ovih hromosoma jedan potiče od oca, a drugi (isti takav) od majke. Veličina hromosoma je različita kd raznih vrsta, a također je različita i kod iste garniture. Kao i broj, i veličina hromosoma je stalna i posebna oznaka za svaku vrstu organizama. Dužina hromosoma varira izmedu 0,5 μ i 40 μ, a debljina između 0,2 μ i 2 μ. Izuzetak čine tzv. gigantski hromosomi u ćelijama pljuvačnih žlijezda nekih insekata, koji mogu imati 20 puta veću dužinu nego tipični međufazni hromosomi.
I oblik hromosoma je također različit kod raznih vrsta organizama, a različit je i u istoj hromosomskoj garnituri. Međutim, kao i broj i veličina, tako je i oblik hromosoma stalan i poseban za svaku vrstu organizama. Zavisno od fizičkog stanja, odnosno faze ćelijske diobe, hromosomi najčešće imaju izgled kratkog konca ili štapića. Oni su u metafazi definitivno formirani i tada ispoljavaju svoj prepoznatljivi izgled, kada se najintenzivnije boje i ispoljavaju svoje najznačajnije morfološke karakteristike.
Na tijelu svakog hromosoma redovno postoji jedno suženje (konstrikcija) koje se naziva primarno suženje. Na tom mjestu se nalazi posebna hromosomska struktura, centromera (kinetohor). Osnovna uloga centromere je vezana za kretanje hromosoma ka polovima "diobenog vretena" za vrijeme ćelijske diobe. Od položaja centromere zavisi i oblik hromosoma u ćelijskoj diobi. Po tom kriteriju, hromosomi mogu hiti jednokraki (s terminalnom centromerom) i dvokraki (s centromerom u ostalim regionima).
Osim primarnog suženja, hromosomi mogu pokazivati i druge konstrikcije na jednom ili na oba kraka. Ova suženja se nazivaju sekundarnim. Kod nekih hromosoma ona odvajaju mali vršni segment (dio) hromosoma, koji se naziva satelit ili trabant, a njegovi nosioci satelitski hromosomi, koji imaju ulogu organizatora jedarca. Terminalni dijelovi hromosoma se po svom ponašanju razlikuju od njegovih ostalih dijelova, iako ne pokazuju nikakve vidljive morfološke razlike. Ti krajevi su označeni kao telomere. Uloga telomera je u vezi s kinetikom i polaritetom hromosoma za vrijeme ćelijske diobe. Osnovni sastojak hromosoma čini hromonema, smještena u unutrašnjosti hromosomske matrice (matriksa). Hromoneme predstavljaju posebnu dvojnu spiralu nukleoproteinskih niti, od kojih se obrazuju obje hromatide. Hromonema se po dužini razlikuje na posebne dijelove, koji se nazivaju hromomere. Glavni hemijski sastojci hromosoma su nukleinske kiseline i proteini. Na ove komponente, od cjelokupne hromosomske mase, otpada 70-90%. Osim DNK i proteina, hromosomi sadrže različite količine RNK i nehistonskih proteina. Količina DNK i kiselih proteina veoma varira u zavisnosti od metaboličke aktivnosti ćelija. Unutrašnja struktura hromosoma je veoma složena. Ona se danas dosta proučava putem raznih sredstava i metoda, što omogućava da se dobije potpunija predstava o hromosomu kao strukturnoj i funkcionalnoj jedinici jedra.
Osnovne fizičke osobine protoplazme
Protoplazma (protoplast) je složeni koloidni sistem. Pod koloidima se podrazumijevaju smjese, koje u osnovnoj tečnoj masi sadrže čestice, čvrste, tečne ili gasovite, veličine iznad 0,001 mikrona. Protoplazma kao cjelina ima svojstva koloida (polutečno agregatno stanje, neprekidno kretanje čestica itd.) ali svi njeni sastojci u tom pogledu nisu jednaki. Za sve koloide je karakteristična pojava koagulacije – zgrušavanja koloidnih čestica. Koagulacija, međutim, ima različit tok i posljedice u raznim koloidnim rastvorima, a s obzirom na to koloidi se dijele na hidrofobne i hidrofilne. Hidrofobni koloidi su nestalni i lahko koaguliraju, a koagulacija im je nepovratna. Hidrofilni koloidi su mnogo stabilniji i teže koaguliraju. Koagulacija njihovih čestica je povratna (reverzibilna), što znači da se one i nakon zgrušavanja mogu ponovo raspršiti u otapalu.
Ove naročite odlike hidrofilnih koloida potječu otuda što između čestica faze i molekula sredstva postoji jako privlačenje. Protoplazma spada u hidrofilne koloide. Glavninu koloidnih čestica protoplazme predstavljaju proteinske makromolekule. Bjelančevine stupaju u vezu s molekulama vode, tako da voda (sredstvo) zajedno s bjelančevinama stvara koloidne čestice (fazu). Zahvaljujući tome, pojedini dijelovi protoplazme mogu tako prelaziti iz žitkog stanja (sol) u pihtijasto (polučvrsto - gel), procesom reverzibilne koagulacije. Pihtijasti makromolekularni dijelovi protoplazme većinom nastaju od dugačkih lanaca polimera, a ti lanci obrazuju svojevrsne mreže u čijim se očicama nalazi vezana voda. Ovakva mrežasta struktura omogućava da u gel-stanje prelaze koloidi s vrlo visokim sadržajem vode, čak i do 85%.