cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nukleoprotein
thumb|300px|Nukleoproteín: [[Nukleosom je građen od molekule DNK i histona.]] Nukleoproteini (nukleo- + proteini) su složeni proteini u kojima je polipeptidni lanac nekovalentnom vezom spojen sa jednom od nukleinskih kiselina (RNK ili DNK.  Najpoznatiji  takvi kompleksi su nukleoribosomi, nukleosomi i svi virusi. Ribosomi su ribonukleoprotein. Kod prokariota su sastavljeni od tri, a u kod eukariota  od četiri različite molekule  RNK i jedne molekule jednog od oko 50 i više ribosomskih proteina.
Nukleosomi su dezoksiribonukleoproteini, kod kojih nukleinsku komponentu čini DNK. Neki virusi su jednostavni ribonukleoproteini, sa  samo jednom molekulom RNK i određenim  broj em  identičnih proteinskih molekula, dok su drugi  ribonukleoproteini ili deoksiribonukleoproteini složenije građeni, sa  više različitih proteina, a ponekad  i više molekula nukleinske kiseline. Primjenom kristalografskih metoda je za mnoge nukleoproteine određene prostorne strukture i razjašnjene biološke funkcije.
Primjeri
Prototipni primjeri su svaki od histonskih proteina, koji su prisutni na lacima hromatina. Telomeraza, ribonukleoproteini (RNP), tj. RNK/protein kompleks, i protamini su također nukleoproteini.
Festival bosanskohercegovačke drame Zenica
Festival bosanskohercegovačke drame Zenica osnovan je 2002. godine. Osnivač je "Bosansko narodno pozorište Zenica". Nagrade dodjeljuje Ocjenjivački sud koji se sastoji od pet članova, dok specijalnu nagradu dodjeljuje Direkcija Festivala.
Bor (element)
Bor jeste hemijski element sa simbolom B i rednim brojem 5. U periodnom sistemu nalazi se u III glavnoj grupi (po njemu nazvanu grupa bora), kao i u drugoj periodi. Ima osobine nemetala, trovalentan je i relativno rijedak. U prirodi se javlja u obliku spojeva sa kisikom, često kao boraks i kernit, dok se na nekim nalazištima nalazi u količinama isplativim za eksploataciju. Bor postoji u nekoliko alotropskih modifikacija. Amorfni bor je smeđi prah. Od kristalnih oblika bora poznate su mnoge modifikacije. Današnji engleski naziv boron za bor upućuje na njegovu sličnost sa ugljikom, engl. carbon.
Spojevi bora imaju brojne primjene u različitim industrijskim oblastima. Industrija deterdženata i sredstava za pranje koristi spojeve bora poput natrij-perborata u velikim količinama kao sredstvo za izbjeljivanje, dok industrija stakla koristi bor u obliku boraksovih spojeva za pravljenje čaša i keramike sa dobrom otpornošću na hemikalije i velike promjene temperature. Elementarni bor se upotrebljava u industriji poluprovodnika za dotiranje. Polimeri bora i keramika igraju značajnu ulogu za proizvodnju lahkih ali čvrstih materijala i materijala otpornih na vatru. Bor-karbid ima izuzetno veliku tvrdoću i koristi se kao sredstvo za brušenje, a za lemljenje spojevi bora se koriste kao katalizator. Pri hidroboriranju reagensi bora služe za sintezu organskih finih hemikalija. Prirodni bor se sastoji iz dva stabilna izotopa, od kojih je 10Bor pogodan za reakcije neutronskog zahvata.
Historija
thumb|lijevo|135px|Komadići bora thumb|lijevo|150px|[[Joseph Louis Gay-Lussac, zajedno sa Thénardom, otkrio bor]] Spojevi bora (iz farsi jezika بوره burah preko burak i grčkog βοραχου odnosno latinskog borax) poznati su hiljadama godina. U starom Egiptu za mumificiranje se koristio mineral natron (soda), koji je pored drugih spojeva sadržavao i borate. Od 4. vijeka, boraks staklo se koristilo u Kineskom carstvu. Spojevi bora su se koristili u antičkom Rimu za proizvodnju stakla.
Fizičke
Zbog visoke energije ionizacije, nisu poznati kationi bora B3+. Složene strukture u mnogim spojevima bora i njihove osobine pokazuju da se odnosi međuatomskih veza u njima ne mogu isuviše pojednostavljeno opisivati kao kovalentne, metalne ili ionske, nego se one moraju zamijeniti sa teorijom molekularnih orbitala.
Elektronska konfiguracija bora 1s22s22p1 pokazuje da su dostupna samo tri elektrona u drugoj ljusci za građenje kovalentnih veza sa s, px, py i pz orbitalama. Ovaj nedostatak elektrona se kompenzira kroz višecentrične veze, naročito veze sa tri centra i ponašanje akceptora elektrona (koncept Lewisovih kiselina-baza). Naučnicima je 2012. godine uspjelo dobiti spoj bora sa jednom trostrukom vezom između dva atoma bora. Bor propušta infracrveno svjetlo. Na sobnoj temperaturi iskazuje vrlo slabu električnu provodljivost, međutim ona znatno raste pri višim temperaturama. Bor ima najviši otpor na izvlačenje među svim poznatim elementima, kao i drugu najveću tvrdoću, manju samo od modifikacije ugljika - dijamanta. Borove modifikacije imaju velike fizičke i hemijske slučnosti sa tvrdom keramikom poput silicij-karbida i volfram-karbida. Sposobnosti bora da napravi stabilne kovalentne veze u prostornoj mreži je također određena indikacija na hemijske sličnosti bora sa svojim susjedima iz periodnog sistema, ugljikom i silicijem.
Hemijske
Do 400 °C bor vrlo slabo reagira, tek na višim temperaturama reagira kao snažno redukcijsko sredstvo. Na temperaturama preko 700 °C zapaljen u zraku sagorijeva do bor trioksida B2O3. Bor ne napadaju ključala hlorovodična niti fluoridna kiselina. Koncentrirana sumporna kiselina napada bor tek na temperaturi preko 200 °C, oksidirajući ga, dok ga koncentrirana fosfatna kiselina napada na temperaturama iznad 600 °C.
Kada se B2O3 rastvori u vodi nastaje vrlo slaba borna kiselina. Njen isparljivi ester, a najuočljivije trimetilester borne kiseline, boji plamen u snažnu zelenu boju.
Jedna od važnih istraživačkih disciplina današnje neorganske hemije su spojevi bora sa vodikom (borani), kao i sa vodikom i dušikom koji imaju određene sličnosti sa ugljikovodicima (izoelektrički), naprimjer borazin B3N3H6 (neorganski benzen). Poznat je cijeli niz organskih spojeva bora, poput boronskih kiselina.
Izotopi
Bor ima prirodna stabilna izotopa, 11B (sa udjelom od 80,1%) i 10B (19,9%). Razlika u masama rezultira širokim rasponom vrijednosti δ11B, koje su definirane procentualnom razlikom između 11B i 10B a tradicionalno se izražava u dijelovima na hiljadu. U prirodnim vodama ta vrijednost se kreće od -16 do +59. Poznato je 13 izotopa bora, među kojima najkraće živući izotop je 7B, koji se raspada emisijom protona i alfa raspadom. On ima vrijeme poluraspada od 3,5×10−22 sekundi. Izotopsko frakcioniranje bora se kontrolira pomoću reakcija razmjene borovih spojeva B(OH)3 i [B(OH)4]−. Izotopi bora se se također frakcioniraju tokom kristalizacije minerala, tokom fazne promjene H2O u hidrotermalnim sistemima i tokom hidrotermalne promjene stijena. Posljednji efekat rezultira preferencijalnim uklanjanjem iona [10B(OH)4]− u glinu. Kao rezultat u rastvorima se dobija obogaćeni 11B(OH)3 te to može biti uzrok velikog obogaćenja 11B u morskoj vodi u odnosu na okeansku i kontinentalnu koru. Ova razlike može djelovati kao izotopski potpis. Ezgotični 17B pokazuje osobinu "nuklearnog haloa", tj. njegov radijus je daleko veći od onog što bi se predvidjelo u modelu "tekuće kapi".
Izotop 10B je vrlo dobar za "hvatanje" termalnih neutrona. Nuklearna industrija vrši obogaćivanje prirodnog bora do gotovo čistog izotopa 10B. Manje vrijedni nusproizvod, osiromašeni bor, je gotovo potpuno čisti izotop 11B.
Modifikacije
Vjerovatno termodinamički najstabilnija forma bora je β-romboedarska modifikacija (β-bor). Ona ima dosta složenu strukturu sa najmanje 105 borovih atoma po elementarnoj ćeliji, pri čemu treba ubrojati i neke atome bora, koji se nalaze na djelimično zauzetim položajima. Broj atoma bora po elementarnoj ćeliji se u raznim izvorima navodi od 114 do 121 atom. Strukturu ove modifikacije se može opisati kao poliedar sa 60 uglova.
Najjednostavnija alotropska modifikacija je α-romboedarska forma bora (α-bor). U ovoj modifikaciji dominira strukturna jedinica B12-ikosaedar sa dvanaest atoma bora u ikosaedru. Oni su posloženi u slojeve slično kao kod kubičnog plošnocentriranog sistema. Ikosaedri su povezani u jedan sloj putem spoja sa tri centra dok su ikosaedri susjednih slojeva međusobno spojeni sa dva centra.
α-tetragonalni bor (poznat i kao γ-bor), koji je zapravo prvi proučavani kristalni oblik bora, sadrži 50 atoma bora po elementarnoj ćeliji (u skladu sa formulom (B12)4B2), a može se naprimjer, u zavisnosti od uslova dobijanja, pojaviti i u obliku uključnih veza B50C2 ili B50N2. U α-tetragonalnom boru, bez drugih atoma, svaki atom bora je povezan uvijek sa četiri B12-ikosaedra. Svaki ikosaedar ima veze sa po dva pojedinačna atoma bora i deset susjednih ikosaedara. Od kako je prvi put opisana ova struktura, naučnicima nikad nije pošlo za rukom sačiniti ovu modifikaciju u potpuno čistom obliku. Zbog toga, često se polazi od pretpostavke, da čisti α-tetragonalni bor u opisanoj strukturi zapravo ne postoji.
Elementarni bor je crn, veoma tvrd, a pri sobnoj temperaturi je vrlo slab provodnik. U prirodi se ne pojavljuje u takvom elementarnom stanju.
Naučnici sa ETH Zürich predstavili su ionske kristale sačinjene od izrazito čistog bora. Pri tome je neophodno materijal izložiti pritisku od oko 30 GPa i temperaturi od oko 1500 stepeni Celzija. Ista radna grupa je u međuvremenu objavila i nastavak ovih istraživanja, u kojima se situacija veze u ovoj modifikaciji opisuje kao kovalentna.
U jednoj studiji na njemačkom Univerzitetu u Bayreuthu grupi naučnika je 2011. godine uspjelo da identificira α-romboedarski bor kao, bez sumnje, termodinamički najstabilniju fazu bora. U laboratoriji visokog pritiska sintetizirana je serija različitih kristala bora pri temperaturama do 2300 K i pritiscima do 15 GPa. Od posebnog zanimanja za istraživanje i industrijsku primjenu, kao što je poluprovodnička tehnologija, su monokristali α-bora.
Rasprostranjenost
Bor je rijedak element u svemiru i Sunčevom sistemu zbog količinski vrlo slabog nastajanja tokom Velikog praska i unutar zvijezda. U vrlo malim količinama formira se putem nukleosinteze materije raspadnute djelovanjem kosmičkih zraka, a može se pronaći nepovezan u kosmičkoj prašini i meteoroidnim materijalima. U okolini bogatoj kisikom na Zemlji, bor se uvijek nalazi u obliku potpuno oksidiranih borata.
Veća nalazišta nalaze se u zapadnoj Turskoj u provinciji Balıkesir, u pustinji Mojave u SAD i u Argentini. Najveći rudnik borata nalazi se u Boronu (Kalifornija), poznato kao Kramerovo nalazište, kao i u Kırki (Turska). Koriste se minerali boraks, kernit i colemanit. Najznačajnija ruda bora je: Na2B4O7.10H2O. Bogatim izvorom bora u ishrani je i povrće i voće (među voćem bora najviše ima u orašastim plodovima lješnjacima i bademima, te suhim šljivama i grožđicama).
Dobijanje
Amorfni bor se dobija redukcijom bor-trioksida, B2O3, sa prahom magnezija:
Kristalizirani bor se može dobiti na nekoliko načina
Upotreba
Ekonomski najznačajniji spoj bora je boraks (natrij tetraborat dekahidat, Na2B4O7 · 10 H2O) koji se koristi u proizvodnji materijala za izolaciju i izbjeljivanje (perborati). Ostali načini korištenja bora su:
Spojevi bora se koriste u vrlo raznolike svrhe, kao što su:
Spojevi
U svojim najčešćim i najrasprostranjenijim spojevima, bor se javlja u formalnom oksidacijskom stanju 3. Ti spojevi obuhvataju okside, sulfide, nitride i halide.
Trihalidi formiraju planarnu trigonalnu strukturu. Ovi spojevi su Lewisove kiseline u kojima one lahko formiraju adukte sa donorima elektronskog para, koji se nazivaju Lewisove baze. Naprimjer fluorid (F−) i bor-trifluorid (BF3) se kombiniraju dajući anion tetrafluoroborata BF4−. Bor trifluorid se koristi u petrohemijskoj industriji kao katalizator. Halidi reagiraju sa vodom dajući bornu kiselinu.
Bor se nalazi u prirodi isključivo kao različiti oksidi B(III), često povezani sa drugim elementima. Poznato je više od stotinu minerala bora, u čijim strukturama je bor u oksidacijskom stanju +3. Ovi minerali slični su silikatima u nekim aspektima, mada se bor češće nalazi, ne samo u tetrahedralnoj koordinaciji sa kisikom, nego i u trigonalnoj planarnoj konfiguraciji. Za razliku od silikata, minerali bora nikad ne sadrže bor sa koordinacijskim brojem većim od četiri. Tipični motiv je pojednostavljen tetrabornim anionima u uobičajenom mineralu boraksu. Formalni negativni naboj tetrahedralnog bora u centru je balansiran metalnim kationima u mineralima, poput iona natrija (Na+) u boraksu.
Biološki značaj
Bor je vjerovatno esencijalni mikroelement za čovjeka, koji, između ostalog, utiče na razmjenu materija u kostima i funkcije mozga. Količine iznad 100 mg/dnevno mogu izazvati simptome trovanja. Pretpostavlja se da je neophodan za ravnomjerno raspoređivanje kalcija u organizmu. Zajedno sa kalcijem, magnezijem i vitaminom D reguliše metabolizam, rast i razvoj koštanog tkiva. Njegov nedostatak izaziva gubitak kalcija i demineralizaciju kostiju. Neke biljke vrlo osjetljivo reagiraju na bor, tako da određene osjetljive vrste (artičoke, neke vrste voća i vrbe) već pri koncentraciji bora višoj od 1 mg/l mogu pokazivati simptome borhloroze (bolesti koju karakterizira pojava većeg broja smeđih mrlja na biljci). Kod još većih koncentracija bora, te vrste biljaka mogu i odumrijeti. Međutim, postoje i neke biljke koje vrlo osjetljivo reagiraju i na premalu količinu bora.
Bor je neophodan za pravilan razvoj biljaka, jer potpomaže transport organskih spojeva kroz biljku (najviše šećera), utiče na stvaranje spojeva za razmnožavanje kod biljaka.
Prisustvo bora se u analitičkoj hemiji može kvantitativno dokazati pomoću kurkumin-metode u obliku crveno obojenih kompleksa (rozocijanin). Pri takvoj analizi uzorak materijala koji sadrži bor se oksidativno razloži. Razlaganjem nastaje borna kiselina koja se može odrediti kolorimetrijski.
Sigurnost
Elementarni bor u malim dozama nije otrovan. Neki spojevi bora poput borana (spojevi bora i vodika) su veoma otrovni i s njima se mora oprezno rukovati. Bor trioksid, borna kiselina i borati, 30. izdanjem prilagođavanja tehničkom napretku koje izdaje EU, od ljeta 2009. godine proglašeni su supstancama opasnim za proces razmnožavanja.
Vanjski linkovi
🇵🇸
GAGE2A
G-antigen 2A jest protein koji je kod ljudi kodiran genom GAGE2A sa hromosoma X.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 116 aminokiselina, a molekulska težina 12.785 Da.
Funkcija
U 2009., grupa autora dovodi u vezu GAGE2A  sa utišavanjem gena posredovano Polycomb proteinom EZH2 koje je uključeno u tumorigenezu dojke putem metilacija histona H3 na lizinu 27 (H3K27). Ranije su pokazali da inhibitor S-adenozilhomocistein hidrolaze 3-deazanplanocin A može modulirati metilaciju histona i poremetiti kompleks EZH2. Ovdje su koristili 3-deazaneplanocin A, zajedno s drugim agensima za remodeliranje hromatina, kao i osiromašenje EZH2 posredovano interferencijom RNK, da ispitamo ulogu EZH2 u koordinaciji s drugim epigenetičkim komponentama u regulaciji gena u ćelijama raka dojke. Analizom ekspresije gena na nivou genoma, zajedno sa opsežnom analizom imunoprecipitacije hromatina modifikacija histona, identifikovali su niz genskih skupova koji su regulisani ili samim EZH2 ili koordiniranim djelovanjem EZH2 sa HDAC i/ili metilacijom DNK.
Otkrili da su i da tumorski antigen GAGE regulirani različitim epigenetičkim mehanizmima na način ovisan o ćelijskom kontekstu, što vjerovatno odražava mehaničku heterogenost raka dojke. Intrigantno, otkrili su da EZH2 regulira izvanrednu grupu gena čije su funkcije visoko obogaćene imunskim odgovorom i autokrinom upalnom mrežom, te da je njihova transkripcijska aktivacija nakon perturbacije EZH2 specifična za rak, otkrivajući potencijalnu novu ulogu EZH2 u regulaciji imunosti protiv raka. Ovi nalazi pokazuju složenost i raznolikost epigenetičke regulacije kod raka kod ljudi i naglašavaju važnost razvoja kombinatornih farmakoloških pristupa za efikasnu epigenetsku reaktivaciju gena.
Zračne snage Sjedinjenih Američkih Država
mini|Simbol Zračnih snaga Sjedinjenih Američkih Država (United States Air Force - USAF) mini|Amblem američkih zračnih snaga (gornja strana lijevog i donja strana desnog krila te na svakoj strani trupa po jedan put)
United States Air Force (USAF) su zračne snage u sklopu oružanih snaga USA. Njihov zadatak je odbrana USA kroz kontrolu i korištenje prostora u zraku i u svemiru.
2006. zračne snage Sjedinjenih Američkih Država su imale 346.166 vojnika od kojih je 71.691 bilo Oficira (20,7%). Osim njih, 145.620 civilnih osoba je radilo u sastavu USAF-a. U slučaju opširne mobilizacije, na raspolaganju stoji još 78.426 vojnika, organiziranih u Air Force reserve Command i pored njih 106.000 rezervista nacionalne garde (National Guard). USAF danas predstavlja četvrtinu cjelokupnih oružanih snaga USA, čija se jačina iste godine navodi sa 1,43 miliona ljudi.
2007. godine, USAF ima na raspolaganju 130,4 milijarde dolara, što odgovara 29,5% odbrambenog budžeta USA.
Prvi svjetski rat i period između dva svjetska rata
1917. godine ulaskom SAD-a u prvi svjetski rat, prve borbene zračne snage SAD-a potiču formiranjem Zračne službe u sklopu Američkih ekspedicijskih snaga (AEF). General-major Mason Patrick je bio imenovan za prvog komadanta. Ove zrakoplovne jedinice, od kojih su neke obučavane u Francuskoj, su pružale taktičku podršku američkoj vojsci, naročito u bitci za Saint-Mihiel i tokom ofenzive za Meuse-Argonne. Poznati piloti toga doba bili su kapetan Eddie Rickenbacker i poručnik Frank Luke. Izgradnjom ovih borbenih snaga, avijacija oružanih snaga SAD je od komande izviđačkog korpusa stavljena pod direktnu komandu sekretara rata Sjedinjenih Američkih Država. Kasnije je formirana Zračna služba kopnene vojske SAD-a (USAAS), a krajem prvog svjetskog rata Zračna služba AEF-a je raspuštena, a Zračna služba kopnene vojske SAD-a je u velikoj mjeri demobilizirana.
547.
Godina 547. (DXLVII) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 547. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Zračne snage Sjedinjenih Američkih Država
Prvi svjetski rat i period između dva svjetska rata
1938. godine uveden je u operativnu upotrebu bombrader Boeing B-17, od kojih su tri presrela italijanski putnički brod Rex 620 nautičkih milja istočno od Sandy Hooka, New Jersey. Ovim događajem osim što je pokazana sposobnost američke avijacije da brani svoju nacionalnu obalu, također je ukazano na početak nove doktrine strateškog bombardiranja.
Drugi svjetski rat
mini|lijevo|P-51 Mustang lovci tokom leta sredinom 1944. godine U drugom svjetskom ratu zračne snage su znatno uvećane, ali je došlo i do njene reorganizacije. Organitacijski su postale nezavisne od kopnene vojske već 1941. godine, kada je Zračni korpus Kopnene vojske SAD-a postao dijelom novih Zračnih snaga Kopnene vojske SAD-a (AAF). Zračne snage su krajem rata brojale 2.253.000 ljudi kao i 63.715 letjelica.
General major Carl A. Spaatz je imenovan za komadanta 8. zračnih snaga u Londonu 1942. godine zajedno sa drugim čovjekom komande brigadnim generalom Ira Eakerom koji je nadzirao strateško bombardovanje. Krajem 1943. godine Spaatz je imenovan za komadanta novih Strateških zračnih snaga SAD-a. Spaatz je započeo sa operacijama dnevnih bombardiovanja koristeći predratnu doktrinu bombardera u bliskim formacijama, oslanjajući se na njihovu kombiniranu obrambenu vatrenu snagu za zaštitu od napadajućih neprijateljskih zrakoplova, a ne za podršku borbene pratnje. ova taktika se pokazala manjkavom jer kod misija bombradovanja duboko u neprijateljskoj teritoriji je dolazilo do napada njemačke avijacije, ali i područja koja su predstavljala mete bile su štićene gustom mrežom protivavionskih topova. Američki piloti su imali teške gubitke uslijed bombardovanja naftnih rafinerija kod grada Ploieşti u Rumuniji i fabrika kugličnih ležajeva u Schweinfurtu i Regensburgu. Usljed velike stope gubitaka u ljudstvu i letjelicama, strateška ofenziva je obustavljena u jesen 1943. godine.
Tokom borbi u Europi korišteni su lovci P-47 i P-38 kao pratnja bombardera, kasnije se u toj ulozi znatno bolje pokazao lovac P-51 Mustang koji je bio jedan od najpoznatijih američkih lovaca tokom Drugog svjetskog rata. Tokom djelovanja američke avijacije njemački Luftwaffeje bio oslabljen, bombardovanjem njemačkih aerodroma smanjena je njegova borbena spsobnost i zaštita zračnog prostora. Opasnost od djelovanja njemačke avijacije tokom iskrcavanja u Normandiji je bila značajno smanjena.
Na pacifičkom ratištu glavni zadaci zrakoplovstva su bili borbe u zraku protiv japanske avijacije, djelovanja protiv japanskih ratnh brodova, bombardovanje japanskih gradova kao i podrška snagama na kopnu i moru. Prva primjena taktičkog zračnog transporta poznatog i kao airlift od američkih zračnih snaga je bila u periodu od maja 1942. do novembra 1945. kada je stotinama letova prebačeno više od pola miliona tona tereta iz Indije u Kinu preko istočnih obronaka Himalaja.
Formiranjem 20. zračnih snaga pimjenjeni su strateški bombarderi Boeing B-29 Superfortress u svrhu strateškog bombardovanja japanskih gradova. Upotreba zračnih baza u Kini je bila nedovoljno efektivna zbog njihovog nedovoljnog snadbijevanja zračnim mostom iz Indije i prijetnje japanskog ratnog zrakoplovstva. Nakon što su zauzeta Marijanska ostrva sredinom 1944. godine, na njima su formirane nove baze za djelovanje strateških bobardera. U jednoj noći sa 9. na 10. mart 1945. bombardovanjem Tokija, u rezultirajućim požarima poginulo je preko 100.000 ljudi. Upotrebom zapaljivih bombi u 66 drugih japanskih gradova poginulo je preko 350.000 ljudi. Početkom augusta 1945. godine 20. zračne snage su izvršile atomski napad na Hiroshimu i Nagasaki kao odgovor na japansko odbijanje Postdamske deklaracije u kojoj su bili opisani uslovi japanske predaje.
Hladni i korejski rat
mini|desno|F-86 Sabre avioni tokom korejskog rata. Iako su u praksi zračne snage bile nezavisne od kopnene vojske, one dobivaju status vida oružanih snaga i nezavisnost od kopnene vojske 1947.]] godine. Nakon drugog svjetskog rata dolazi do pogoršanja odnosa između SAD-a i tadašnjeg SSSR-a što označava početak hladnog rata i početak utrke u naoružanju između ovih država. Obje zemlje su htjele proširti svoj uticaj, tako da su amerikanci formirali svoje vojne baze u Europi, kasnije u Japanu i Južnoj Koreji. Sjedninjene Američke Države su izgradile zračne baze u britanskim prekomorskim područjima, britanskom indijskoocenaskom teritoriju kao i na otoku Ascension u južnom Atlantiku.
Prvi test za USAF u hladnom ratu je predstavljala berlinska blokada kada su komunisti u Istočnoj Njemačkoj kako cestovno tako i zračno izolirali zapadni Berlin. Američke zračne snage zajedno sa britanksim RAF-om i zračni snagama Commonwealtha opskrbljivali zapadni Berlin zračnim mostom.
1948. godine zakonom o integraciji žena u oružane snage, žene dobivaju svoj status u regularnim i rezervnim zračnim snagama.
Tokom tokom korejskog rata koji je počeo u junu 1950. godine, Zračne snage Dalekog Istoka su bile među prvim formacijama koja se susprostavila invaziji Sjeverne Koreje. Njihov zadatak je bio bliska podrška jedinicama u pusanksom džepu djelujući iz Japana. Pored toga vodile su kampanju strateškog bombardovanja ratnih potencijala Sjeverne Koreje. Kako su početkom rata izgubile svoju bazu u Kimpu, nakon invazije na Incheon one su se opet vratile u Južnu koreju. U decembru 1950. godine u sukob se uključuje i Kina. Uvođenjem u borbena djelovanja sovjetskih mlaznih lovačkih aviona MiG-15 bio je otežano bombardovanje avionima B-29. Kao odgovor na to USAF je upotrijebio svoje lovce F-86 Sabre. Iako su taktike zračne superiornosti nad neprijateljem i bliske zračne podrške imale uspjeha, pokušaj presijecanja veza zračne podrške neprijatelja nije donio puno uspjeha, odlučeno je da se krene u sistematsku kampanju nanošenja ekonomske štete Sjevernoj Koreji i kineskim snagama što je uključivalo bombardovanje Pjongjanga i sjevernokorejskih hidrocentrala.
Vijetnamski rat
mini|lijevo|Bombarder Boeing B-52 tokom izbacivanja bombi iznad Vijetnama. USAF je imao značajna djelovanja tokom vijetnamskog rata. Prva djelovanja protiv Sjevernog Vijetnama bila su 1964. godine nakon incidenta u zaljevu Tonkin. U martu 1965. godine počela je kampanja kontinuiranog bombardovanja poznata pod nazivom Rolling Thunder. Svrha ove operacije je bila uništiti volju i moral Sjevernog Vijetnama za borbom uništavanjem industrijskih kompleksa i protivzračne odbrane, zaustavljanje protoka ljudi i opreme Ho Ši Minovim putem kako bi se Sjeverni Vijetnam prisilio na mirovne pregovore. USAF je tokom svih borbenih djelovanja u periodu 1965-1968. bacio više bombi nekon tokom cijelog Drugog svjetskog rata, a operacija Rolling Thunder je trajala do američkih predsjedničkih izbora 1968. godine. Osim što je ovom operacijom nanešena velika ekonomska šteta i šteta u infrastrukturi, nisu ostvareni njeni politički i strateški cijevi.
USAF je također odigrao važnu ulogu tokom Uskršnje ofenzive 1972. Brzim raspoređivanjem lovaca, bombardera i jurišnih aviona slomljena je ofenziva Sjevernog Vijetnama. Operacijom Linebacker pokazano je Sjevernom i Južnom Vijetnamu, da SAD bez značajne upotrebe kopnenih snaga ima uticaja na rat. Zračna djelovanja SAD u ovom ratu završavaju operacijom Linebacker II, nakon čega su uslijedili Pariški pregovori.
Gerilski način rata u početku sukoba, kao i ometanje snadbijevanja Sjevernog Vijetnama kroz treće zemlje u jugoistočnoj Aziji, dovelo je do usvajanja novih specijalnih operativnih mogućnosti unutar USAF-a. Privremeni i eksperimentalni koncepti kao što su zračni komandosi i zračne topovnjače, taktičke misije kao djelomično uspješna operacija Obale Slonovače duboko u neprijateljskoj teritoriji, kao i misije borbenog traženja i spašavanja rezultirale su uvođenjem doktrina, jedinica i opreme.
Borbena djelovanja od 1975.
Tokom 1980-ih USAF je proširio svoju strukturu učeći na iskustvima iz Vijetanma, dodana je pažnja na jedinice i letjelice za elektronsko ratovanje i za suzbijanje neprijateljske protivzračne odbrane. Neuspjeh spasilačke operacije Orlova kandža rezultirao je povećanim naglaskom USAF-a na sudjelovanje u doktrini, opremi, personalu i planiranju zajedničkih specijalnih operacija.
Američke zračne snage sudjelovale su operacijama tokom Invazije na Grenadu 1983, operacije kanjon El Dorado 1986, invazije na Panamu 1989. godine.
Upotreba satelitskog izviđanja tokom haldnog rata, upotreba strateškog i taktičkog zračnog izviđanja predstvali su novine u avijaciji i borbenim djelovanjima ali i jedna bitna značajmost u narednim borbenim djelovanjima.
Zalivski rat
Glavni dio zračnih snaga koalicije tokom zalivskog rata 1991. predstvaljao je USAF sa avijacijom ratne mornarice SAD-a. Sposobnosti Lockheed F-117 stealth aviona pokazale su se uspješnim tokom bombardovanja Bagdada unatoč djelovanju tada sofiticitrane iračke PVO. USAF je sa avijacijom ratne mornarice mogao patrolirati iznad sjevernog i južnog Iraka nakon što je opala sposobnost iračke PVO.
Bivša SFRJ
Američke zračne snage su sa snagama NATO-a tokom rata u Bosni i Hercegovini provodili zonu zabrane leta u periodu 1993-1995. koja je bila poznata kao operacija Deny Flight. USAF je također djelovao protiv snaga bosanskih Srba 1995. godine u operaciji Namjerna sila. Ovo je bio prvi put da su letjelice USAF-a sudjelovale u sklopu NATO misije. 1999. godine USAF je u sklopu NATO snaga izvršio bombardovanje Savezne Republike Jugoslavije tokom rata na Kosovu uslijed čega su se snage SRJ povukle sa Kosova.
21. vijek i rat protiv terorizma
mini|Avioni F-22 i F-35A tokom leta izad smaragdne obale u Floridi. 2001. godine USAF je učestvovao u napadima na talibane u Afganistanu. Djelujući sa otoka Diego Garcia bombarderi B-52 Stratofortress i B-1 Lancer su djelovali po talibanskim položajima.
U martu 2011. godine letjelice USAF-a su učestvovale u bombardovanju vojnih ciljeva u Libiji protiv režima Muamera Gadafija.
Danas po rang listi ratnih zrakoplovstava USAF zauzima prvo mjesto kao najsposobnije i tehnološki najnaprednije ratno zrakoplovstvo sa 5.778 posadnih i oko 156 besposadnih letjelica, 2.130 krstarećih zračno lansirajućih projektila i 450 interkontinentalnih balističkih projektila. USAF broji 328.439 ljudi u aktivnom sastavu, 74.000 u rezervi i 106.000 pripadnika zračne nacionalne garde. Pored toga Zračne snage SAD-a zapošljavaju 168.900 civila što indirektno uključuje zaposlene strane državljane.
Organizacija i struktura
Ministarstvo Zračnih snaga SAD-a je sastavni dio Ministarstva odbrane SAD-a, a njegov komadant je tajnik Zračnih snaga SAD-a koji djeluje pod autoritetom, uputama i kontrolom ministra odbrane. Glavni dužnosnici u uredu tajnika Zračnih snaga su Zamjenik tajnika Zračnih snaga, zatim 4 pomoćnika tajnika Zračnih snaga i Generalni konzul koje imenuje predsjednik uz savjet i saglasnost Senata. Najviše rangirano vojno lice u Štabu Zračnih snaga je načelnik Štaba zračnih snaga i Zamjenik Načelnika Štaba Zračnih snaga.
Direktno podređene jedinice su Terenska operativna komanda (FOA), Jedinica za direktno izvještavanje (DRU) i trenutno nekorištena Zasebna operativna agencija. Najviši hijerarhijski nivo komadovanja snaga predstavlja MAJCOM (Major Command ) koji uključuje Komandu rezervnih zračnih snaga.
Vojne baze USAF-a
450px|Karta glavnih baza USAF mini|LGM-30 Minuteman prilikom testnog lanisranja. mini|R-4 Global Hawk bespilotna letjelica
Vanjski linkovi
United States Air Force online
548.
Godina 548. (DXLVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 548. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Oxalidaceae
Oxalidaceae je porodica cvjetnica iz reda Oxalidales, imenovana po tipskom rodu Oxalis. Obuhvata širok raspon životnih formi, od jednogodišnjih zeljasiih biljaka i trajnica, do polugrmova i zimzelenih grmova. Rod Averrhoa uključuje i  četiri vrste stablašica. Listovi su naizmjenični, složeni, često trosijelni s dugim peteljkama. Cvjetovi su dvospolni, aktinomorfni, pentamerni, diplostemo, gineciijm je gornji, pentakarpelni, sinkarpni, sa slobodnim tučkovima. Cvjetovi su pojedinačni ili u vrhovima. Plodovi su u lokalulicidnoj kapsuli ili bobicama, sjemenke sa mesnatim arilom.
U Bosni i Hercegovini i nekim drugim dijelovima Evrope  zeljasti oksalisi poznati su kao šumska djetelina, zečji kupus ili zečja kiselica (po jestivim, kiselim listovima). Najpoznatija vrsta je Oxalis acetosella
Procjenjuje se da porodica obuhvata otprilike oko 950 tvrsta iz pet rodova, među kojima ima i korov. Pretežno su iz toplih i umjerenih krajeva.
Mirvad Kurić
Mirvad Kurić, bosanskohercegovački pozorišni i filmski glumac je rođen u Tuzli, 17. augusta 1972. godine. Glumio je u serijama ”Viza za budućnost”, ”Lud, zbunjen, normalan” i ”Kriza”. Član je stranke SBB i od 2015. do 2020. bio je ministar kulture i sporta Kantona Sarajevo.
549.
Godina 549. (DXLIX) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 549. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 510
NGC 510 je dvostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Ribe. Prvo otkriće je napravio Per Magnus Herman Schultz 11. novembra 1867. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 445
IC 445 (također poznat kao MCG 11-9-1, PGC 19328 i UGC 3497) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 242 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Žirafa. Najveći prečnik je 1,20 (85 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (63 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 6. septembra 1888. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5190
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
DN Galan 2011.
DN Galan 2011. bio je 44. izdanje godišnjeg atletskog mitinga u Stockholmu i 11. stanica Dijamantne lige 2011.
Noina arka
mini|desno|280px|Slika [[Edward Hicks|Edwarda Hicksa prikazuje kako životinje u parovima ulaze u Noinu arku]]
Noina arka (Nojeva arka, Nuhova lađa), prema Bibliji, je bilo plovilo sagrađeno na Božiju zapovijed kako bi spasilo Nou, njegovu porodicu i sve životinje od Velikog Potopa..
Priča o Arci iz Knjige postanka ima paralele sa sumerskim mitom o Ziusudri, koji govori kako je Ziusudru Bog upozorio da sagradi plovilo u kojem će izbjeći poplavu koju je On poslao. Manje precizne paralele se mogu naći u mnogim drugim kulturama širom svijeta. U stvari, priča o Potopu je jedna od najčešćih tema mitologije širom svijeta, što i skeptici i vjernici koriste kao dokaz u prilog svog stajališta.
Priča o Arci je bila predmetom opsežnog objašnjavanja u različitim abrahamskim religijama, pri čemu su se teoretska rješenja i praktična rješenja (npr. kako se Noa rješavao životinjskog otpada) miješala s alegorijskim tumačenjima (npr. Arka kao prethodnica Crkve, nudi spas čovječanstvu).
Od početka 18. vijeka, razvoj geologije i biogeografije kao nauka je omogućio da pojedini prirodnjaci pokušaju opravdati doslovno tumačenje priče o Arci. Usprkos toga, Biblijski literalisti nastavljaju istraživati regiju oko planine Ararat u sjeveroistočnoj Turskoj gdje Biblija kaže da je Noina Arka završila.
Sikter
mini|desno| Grupa Sikter. Sikter je sarajevska alternativna rock-grupa osnovana 1990. godine. Muzički program ove grupe se sastoji od više muzičkih stilova poput: soul muzike, funk muzike i rock and rolla. Njihovi koncerti su multimedijske izvedbe praćene video projekcijama raznih sarajevskih umjetnika.
Sve o mojoj majci
Sve o mojoj majci španski je dramski film koji je napisao i režirao Pedro Almodóvar 1999. godine, a glavne uloge tumače Cecilia Roth, Marisa Paredes, Antonia San Juan, Penélope Cruz i Candela Peña. Radnja filma potječe iz ranijeg Almodóvarovog filma Cvijet moje tajne iz 1995. koji prikazuje studente medicine koji se obučavaju u tome kako uvjeriti ožalošćenu rodbinu da omoguće upotrebu organa za transplantaciju, usredotočujući se na majku tinejdžera koji je poginuo u saobraćajnoj nesreći. Sve o mojoj majci bavi se složenim pitanjima kao što su AIDS, homoseksualnost, transseksualizam, religija i egzistencijalizam. Film je imao međunarodni komercijalni i kritički uspjeh, osvojio je nagradu Oscar za najbolji strani film zatim Zlatni globus za najbolji strani film i nagrade Britanske akademije za film BAFTA za najbolji strani film i najbolju režiju (Almodóvar). Film je osvojio i 6 nagrada Goya, uključujući najbolji film, najbolji režiser (Almodóvar), najbolja glumica (Roth).
Radnja
U Barseloni Manuela se ponovo sastaje sa svojim starim prijateljem Agradom, toplim i duhovitim transrodnim seksualnim radnikom. Također se upoznaje i postaje duboko povezana s nekoliko drugih osoba: Rosom, mladom redovnicom koja radi u skloništu za seksualne radnike koji su doživjeli nasilje, ali zatrudnila sa Lolom i HIV je pozitivna; Huma Rojo, glumica kojoj se njen sin divio; i ovisnicu o drogi Ninu Cruz, Humina glumačka kolegica i ljubavnica. Njen život postaje duboko povezan s njihovim dok se brine oko Rose tokom njene trudnoće, a Huma radi kao njen lični asistent, pa čak i glumi u predstavi umjesto Nine za vrijeme jedne od njenih kriza zbog ovisnosti droge.
Na putu do bolnice, Rosa moli taksistu da se zaustavi u parku gdje vidi psa svog oca Sapica, a potom i svog oca, koji boluje od Alzheimerove bolesti; on ne prepoznaje Rosu i pita je za njenu dob i visinu, ali Sapic prepoznaje Rosu. Rosa umire rodivši sina, a Lola i Manuela napokon se ponovo spajaju na Rosinoj sahrani. Lola (koji se nekada zvao Esteban), na samrti je od AIDS-a, govori o tome kako je oduvijek željela imati sina, a Manuela joj govori o njihovom Estebanu i kako je poginuo u nesreći. Manuela potom usvaja Estebana, Rosino dijete, i ostaje s njim u kući Rosinih roditelja. Otac ne razumije ko je Manuela, a Rosina majka kaže da je ona nova kuharica, koja tu živi sa svojim sinom. Otac zatim pita Manuelu za godine i visinu. Manuela upoznaje Estebana (Rosinog sina) sa Lolom i daje joj sliku njihovog vlastitog Estebana. Rosina majka ih viđa s ulice, a zatim se svađa s Manuelom što pušta strance da vide dijete. Manuela joj govori da je Lola Estebanov otac; Rosina majka je zgrožena i kaže: "Je li to čudovište koje je ubilo moju kćer?!"
Manuela se s Estebanom vraća u Madrid pošto ne može više da živi u Rosinoj kući, jer se baka plaši da će dobiti AIDS od bebe. Ona piše pismo Humi i Agradu u kojem kaže da odlazi i još jednom se izvinjava što se nije oprostila, što se dogodilo prije mnogo godina. Dvije godine kasnije, Manuela se vraća s Estebanom na konbrnviju o AIDS-u, govoreći Humi i Agradu, koji sada zajedno vode scensku predstavu, da Esteban za divno čudo nije naslijedio virus AIDS-a. Zatim kaže da se vraća kako bi ostala kod Estebanovog bake i djeda. Kad Manuela pita Humu za Ninu, Huma postaje melanholična i odlazi. Agrado kaže Manueli da se Nina vratila u svoj grad, udala se i da ima debelog i ružnog dječaka. Huma se zatim nakratko vraća razgovoru prije nego što je izašla iz svlačionice da krene na pozorišni nastup.
Elektroprivreda Bosne i Hercegovine
Elektroprivreda Bosne i Hercegovine je bosanskohercegovačko preduzeće koje se bavi elektroprivrednim djelatnostima i koje je nortirano na sarajevskoj berzi SASE. Elektroprivreda BiH je najveće elektroprivredno preduzeće u Bosni i Hercegovini.
Historija i razvoj
Prvo preduzeće za proizvodnju i dostavu električne energije u Bosni i Hercegovini osnovano je 1894. godine u Zenici.
Narodna Vlada Bosne i Hercegovine je 3. augusta 1945. godine izdala odluku o osnivanju preduzeća za proizvodnju i distribuciju električnu energiju na području tadašnje Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine pod nazivom "ElektroBiH". Datum stupanja te odluke (7. septembra 1945. godine), smatra se danom osnivanja Elektroprivrede BiH.
Sporazum o udruživanju osnovnih organizacija udruženog rada djelatnosti proizvodnje i prenosa električne energije potpisan je 1973. godine, čime je osnovano "Preduzeće proizvodnje i prenosa električne energije Elektroprivreda BiH".
Dvije godine nakon toga, 1975. godine je potpisan drugi Samoupravni sporazum o osnivanju "Samoupravne interesne zajednice Elektroprivreda BiH".
Četiri godine nakon prvog, a dvije godine nakon drugog sporazuma, 1977. godine, završena je transformacija u "Složenu organizaciju udruženog rada za proizvodnju i distribuciju električne energije Elektroprivreda Bosne i Hercegovine Sarajevo".
Godinu dana nakon početka rata u Bosni i Hercegovini, odnosno nakon izričenja samostalnosti Bosne i Hercegovine, 21. jula 1993. godine, Elektroprivreda BiH počela je poslovati pod imenom "Javno preduzeće Elektroprivreda Bosne i Hercegovine - Sarajevo"
Elektroprivreda BiH je 20. maja. 2004. godine pretvorena u dioničko društvo notirano na sarajevskoj berzi, čime je djelimično privatizovana od strane Vlade Federacije Bosne i Hercegovine, koja je do tada bila 100%-vlasnik Elektroprivrede Bosne i Hercegovine.
U novembru 2009. godine je potpisan ugovor o vođenju poslova, čime su Elektroprivreda BiH i sedam rudnika, odnosno zavisnih društava, povezani u Koncern EPBiH.
Koncern EPBiH
U novembru 2009. godine potpisan je ugovor, kojim se povezuje Elektroprivreda Bosne i Hercegovine sa sedam rudnika i četiri neelektroprivrednih zavisnih društava, u jedan zajednički "Kocern Elektroprivrede Bosne i Hercegovine". Rudnici su ostali samostalna društva sa ograničenim odgovornošću (d.o.o.), ali u sastavu koncerna. Elektroprivreda BiH, kao jedini vlasnik, predstavlja rudnike na skupštinama koncerna putem punomoćnika.
Koncern EPBiH sastoji se od:
Vlasništvo i organizacija
Dioničari Elektroprivrede Bosne i Hercegovine su (stanje od 30.11.2021):
Organizacija
Javno preduzeće Elektroprivreda Bosne i Hercegovine je javno preduzeće, koje je u skladu sa Zakonom o javnim kompanijama, a organizirano kao dioničko društvo u skladu sa odredbama Zakona o privrednim društvima. Organi društva su: Skupština, Nadzorni odbor, Uprava i Odbor za reviziju.
Odbor za reviziju
Odbor za reviziju Elektroprivrede Bosne i Hercegovine sastoji se od 3 člana, koja bira skupština Elektroprivrede BiH. Obaveze odbora za reviziju potvrđeni su zakonom i statutom.
Investicije
Investicioni prioriteti se razvijaju sa dugoročnim planom za razvoj elektroprivrednih objekata, odlukom Vlade Federacije Bosne i Hercegovine i nadležnih institucija o proglašenju i pripreme novih elektroprivrednih objekata.
Trenutno se radi na izgradnji ukupno 12 elektroprivrednih objekata, od kojih su devet hidroelektrana, dvije termoelektrane i jednom vjedroelektaranom.
Kapaciteti
Elektroprivreda BiH raspolaže sa 1682 MW instaliranih proizvodnih kapaciteta, od čega je 517 MW ili 30,7% u hidroelektranama, a 1165 MW ili 69,3% u termoelektranama. Snabdijeva preko 670 hiljada tarifnih kupaca u sedam kantona na području Federacije BiH. Elektroprivreda BiH je u 2008. godini upravljala distributivnom mrežom napona 35; 20; 10 i 0,4 kV, ukupne dužine 36.780 km, sa 6.916 transformatorskih jedinica (35/x,10(20)/0,4 kV), ukupne instalirane snage 2.643 MVA.
Proizvodnja
2003. godine u Elektroprivredi Bosne i Hercegovine proizvedeno je ukupno 5362 GWh električne energije, od čega je u termoelektranama proizvedeno 4114 GWh, a u hidroelektranama 1248 GWh, odnosno 24%. thumb|308x308px|[[Termoelektrana Tuzla, najveći energetski objekat Elektroprivrede BiH]] Godinu dana nakon toga, 2004. godine ukupna proizvodnja je iznosila 6112 GWh, te je za 12,27% veća nego 2003. godine. Proizvodnja u termoelektranama je iznosila 4435 GWh, te je povećana za 7,23% u odnosu na 2003. godinu. Proizvodnja u hidroelektranama je iznosila 1677 GWh, te je iznosila 27% ukupne proizvodnje, što je do sada najveći iznos proizvodnje u hidroelektranama u odnosu na ukupnu proizvodnju, te je veća za 25,58% u odnosu na 2003. godinu.
Do 2008. godine ukupna proizvodnja Elektroprivrede BiH je iznosila između 5767 GWh i 6544 GWh.
2008. godine ukupna proizvodnja Elektroprivrede Bosne i Hercegovine iznosila je 7295 GWh, što je u odnosu na 2007. godinu veće za 10,29%. Te godine proizvodnja u termoelektranama iznosila je 5750 GWh, što je u odnosu na 2007. godinu veće za 7%. Proizvodnja u hidroelektranama iznosila je 1545 GWh, što je za 24% veće nego 2007. godine, te je udio u ukupnom iznosu proizvodnje Elektroprivrede BiH bio 21%.
Do 2013. godine ukupna proizvodnja Elektroprivrede BiH iznosila je između 6927 GWh i 7295 GWh.
2013. godine je proizvodnja Elektroprivreda BiH iznosila ukupno 7473 GWh, što je do danas najveća proizvodnja i za 12,89% veće u odnosu na 2012. godinu. Te godine u termoelektranama proizvedeno je 5550 GWh, što je u odnosu na 2012. godinu veće za 3,27%. U hidroelektranama te godine je proizvedeno 1924 GWh, što je za čak 41% veće nego 2012. godine, a udio u ukupnom iznosu je bio 26%.
Godinu dana nakon toga, 2014. godine ukupna proizvodnja je iznosila 7404 GWh, što je za 0,93% manje nego 2013. godine. U termoelektranama te godine proizvedeno je 5787 GWh, što je za 4,1% veće u odnosu na prošlu godinu. U hidroelektranama te godine proizvedeno je 1617 GWh, što je za 18,98% manje nego 2013. godine, te je udio u ukupnom iznosu proizvodnje bio 22%.
Finansijski rezultati
thumb|288x288px|Transport uglja u [[RMU Banovići, članici koncerna Elektroprivrede BiH]] 2009. godine ukupni prihod Elektroprivrede Bosne i Hercegovine iznosio je 944,1 miliona KM, dok su rashodi iznosili 882 milliona KM. Finalni dobitak 2009. godine iznosio je 61,9 miliona KM.
2010. godine ukupni prihod Elektroprivrede BiH iznosio je 885,1 miliona KM, te je za 6,66% manji nego 2009. godine, dok su rashodi te godine iznosili 889,5, čime su za 0,84 veći nego prošle godine. 2010. godina zaobilježena je gubitkom u iznosu od 14,4 milliona KM.
2013. godine osvojen je rekordni prihod u iznosu od 1,008 milijarda KM, čime je povećan za 8,1%. Rashodi te godine iznosili su 971,2 miliona KM, čime su povećani za 5,35% u odnosu na 2012. godinu. Finalni dobit te godine iznosio je 37 miliona KM, čime su za 19,19% veći u odnosu na 2012. godinu.
2014. godine osvojen je prihod u iznosu od 980,8 milliona, čime su za 0,98% veći nego 2013. godine, dok su rashodi iznosili 977,6 miliona KM, te za 0,65 veći nego 2013. godine. Finalni dobitak te godine iznosio je 3,2 miliona KM, što znači da je u odnosu na 2013. godinu bio manji za 1156,25%.
Delta Dunava
mini|250p|Delta Dunava – snimka [[Landsata iz 2000.]] Dunav se 70-ak km od ušća dijeli na dva kraka – Chiliju i kanal Tulcea, koji se nakon toga dijeli na rukavce Sf. Gheorghe, koji se u more ulijeva dvostrukim ušćem, i Sulinu, najpogodniju za plovidbu. Dunav, povezan kanalom s lukom u Constanți, važan je plovni put za Rumuniju i sve ostale zemlje kroz koje teče ta rijeka, kao i plovni put Rajna – Majna – Dunav.
Sama delta ima površinu 4.170 km2, od čega 3.465 km2 pripada Rumuniji, a ostalo Ukrajini. Slana jezera Razelm često se priključuju ovom području (s njima ima približno 4.400 km2). Otprilike 2.000 km2 delte ispod je nivoa mora, što uz malu gustoću naseljenosti doprinosi izgledu delte i njenoj očuvanosti.