cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mlazni motor
Historijski razvoj
mini|150px|desno|"Aeolipile" Mlaznim motorom mogao bi se nazvati izum grka Herona Aleksandrijskog, "aeolipile", kugle s dvije zakrenute mlaznice okomite na radijus rotacije, koje su ispuštale mlaz vruće pare i tako okretale kuglu. Voda se zagrijavala u posudi a para se prenosila preko cijevi spojenih s kuglom. Heronov izum u to doba nije prepoznat kao mogućnost korištenja mehaničke sile te je izazvao samo divljenje.
Mlazni pogon ponovno se pojavio u 11. vijeku kada su Kinezi izumili raketu. Ispušni plinovi izbacivali su u zrak jednostavne rakete za stvaranje vatrometa. Do sljedećeg napretka prošle su stotine godina. U avijaciji mlazni je motor na tadašnjem stupnju razvoja bio nedjelotvoran. Tridesetih godina počinje se koristiti klipni motor, koji je zadovoljavao tada niske zahtjeve u osobinama aviona. Napretkom tehnologije avione je u daljnjem razvoju ograničavala elisa kojoj se brzina okretanja više nije smjela povećavati radi mogućnosti pojave brzine zvuka na vanjskim dijelovima krakova što bi uzrokovalo povećanje otpora, vibracije i lom elise i motora. Sve to bila je dodatna motivacija za razvoj plinske turbine, uobičajeno nazivane mlazni motor. Za zrakoplovstvo otkriće mlaznog motora značilo je isto što i prvi let braće Wright.
Prvi pokušaji izrade bili su "hibridni" motori kod kojih je zrak komprimirao ventilator pokretan klipnim motorom. Zrak pod pritiskom zatim se miješao s gorivom i u komorama izgaranja izgarao te stvarao potisak. Rješenje je traženo u plinskoj turbini čiji će kompresor pokretati energija ispušnih plinova.
1929. godine Frank Whittle, pomoćni radnik u izgradnji aviona, ponudio je rješenje za turbo-mlazni motor svojim nadređenima. 16. januara 1930. godine, Whittle u Engleskoj objavljuje svoj prvi patent, kod kojeg dvostepeni osovinski kompresor opskrbljuje jednostrani centrifugalni kompresor. Kasnije je Whittle svoja istraživanja posvetio samo jednostavnijem centrifugalnom kompresoru.
1935. godine, Hans von Ohain počeo je u Njemačkoj rad na sličnom projektu ne znajući za Whittleov rad.
Whittleov prvi motor pogonjen tekućim gorivom pokrenut je u aprilu 1937. godine. Motor je imao vlastitu pumpu za gorivo te tako radio nezavisno. Događaj koji je Whittleov tim doveo do panike bio je nastavak rada motora i nakon zatvaranja dovoda goriva. Naime, gorivo koje nije uspjelo izgorjeti nakupilo se na donjim dijelovima motora i nastavilo izgarati i nakon gašenja pumpe.
Pet mjeseci poslije pokrenut je i Von Ohainov motor. Pogonjen je mješavinom goriva i zraka ali je zrak pod pritiskom dovođen iz vanjskog izvora pa motor nije mogao raditi samostalno.
Kako Whittle nije osigurao dovoljne rezerve izgubio je prednost pred Hans von Ohainom. Ohain je svoj dizajn prikazao Ernstu Heinkelu, tada jednom od najvećih graditelja aviona koji je odmah prepoznao vrijednosti projekta. U nedavno kupljenoj tvornici motora Hirth. Heinkel je Ohaina i njegovog glavnog mehaničara Maxa Hahna postavio za voditelje novog odjela u kompaniji. Prvi motor pokrenut je u rujnu 1937. godine upotrebljavajući vodik kao gorivo i sa zrakom pod pritiskom iz vanjskog izvora. Neprekidna istraživanja i promjene u dizajnu rezultirala su motorom na benzin snage 5 kN pričvršćenim na konstrukciju Heinkel He 178. S njim je 27. augusta 1939. godine sa aerodroma Marienehe uzletio pilot Erich Warsitz. Heinkel He-178 ušao je u historiju kao prvi mlazni avion.
Osnovno načelo rada
Zrak ulazi u rotirajući kompresor kroz usisnik zraka. U kompresoru se prije ulaska u komore izgaranja zrak kompresuje i pod pritiskom miješa s gorivom. Proces izgaranja dovodi do velikog porasta temperature te vrući plinovi stvoreni gorenjem velikom brzinom prolaze kroz turbinu i okreću je, zatim kroz ispušnu cijev izlaze iz motora. Turbina pogoni kompresor s kojim je spojena preko osovine. Efikasnost mlaznog motora najviše ovisi o omjeru ulaznog pritiska u kompresor i kompresovanog zraka prije ulaska u komore izgaranja, te ulazne temperature na turbinu.
Osnovni dijelovi
mini|150px|desno|Osovinski kompresor
mini|150px|desno|Komore izgaranja mini|150px|lijevo|Turbine mlaznog motora
NGC 6460
NGC 6460 (također poznat kao IRAS 17473+2046, MCG 3-45-31, PGC 60925 i UGC 10997) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 153 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,90 (85 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (49 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 2. juna 1864. godine.
Aleksandar Tišma
Aleksandar Tišma (rođen 16. januara 1924. u Horgošu, preminuo 16. februara 2003. u Novom Sadu) je bio jugoslavenski i srpski pjesnik i pisac. U njegovim djelima najviše su zastupljene lirske pjesme, zatim romani i novele.
NGC 6460
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Mlazni motor
Turbo-reaktivni motor
mini|150px|lijevo|Šema turbo-reaktivnog motora Turbo-reaktivni motori najstariji su i najjednostavnija vrsta mlaznog motora koji se ugrađuje na zrakoplove s većim brzinama i malog čeonog presjeka te na turbo-elisne zrakoplove.
Zrak kroz usisnik ulazi u kompresor gdje se komprimira prije ulaska u komore izgaranja. Kompresovani zrak zatim se miješa s gorivom i u vrtložnom strujanju zapaljuje u stabilizatorima plamena. Stabilizator plamena smanjuje brzinu vrtložnih strujanja radi sprječavanja izbacivanja plamena iz komora izgaranja. Proces izgaranja znatno povećava temperaturu plinova koji izlaze iz komora izgaranja i šireći se prolaze kroz turbinu. Turbina preko osovine rotira kompresor. Širenjem ispušnim plinovima pada temperatura i pritisak koji su i dalje iznad vanjskih uslova. Struja plinova zatim prolazi kroz mlaznike gdje joj se smanjuje pritisak, ali i stvara velika brzina mlaza koji kroz ispušnu cijev izlazi iz motora. Ako moment sile ispušne struje zraka prelazi moment ulazne struje, stvorena je pozitivna sila potiska.
Turbo-ventilatorski motor
|mini|150px|desno|Turbo-ventilatorski motor mini|150px|lijevo|Šema turbo-ventilatorskog motora Turbo-ventilatorski motor (turbofen) dvoprotočni je motor kod kojeg se zrak prvo komprimira pomoću prednjeg ventilatora (fena), dio zraka ulazi u kompresor, a dio obilazeći jezgru motora, odlazi u atmosferu ili ulazi u prostor iza turbine miješajući se s ispušnim plinovima prije ulaska u mlaznice. Današnji turbo-fen motori imaju nisku vrijednost specifičnog potiska (stvoreni potisak podijeljen ulaznim strujanjem zraka) što motor čini tišim i ekonomičnijim. Suprotno, "bypass" omjer (omjer između količine zraka koji prolazi kroz jezgru motora s količinom zraka koja obilazi jezgru motora) relativno je velik i iznosi od 4:1 sve do 8:1.
Aleksandar Tišma
Biografija
Osnovnu školu i gimnaziju pohađao je u Novom Sadu. Maturirao je 1942. godine. U Budimpešti je studirao (od 1942. do 1943.) ekonomiju pa romanistiku. Stupio je u narodnooslobodilačku borbu decembra 1944. godine. Demobilisan je novembra 1945. godine, nakon čega se zaposlio kao novinar u Novom Sadu, u „Slobodnoj Vojvodini“, a zatim, 1947. godine, u Beogradu, u „Borbi“. Na beogradskom Filozofskom fakultetu 1954 godine diplomirao je anglistiku. Od 1949. je živeo u Novom Sadu i radio u izdavačkom preduzeću „Matica srpska“, najpre kao sekretar, a poslije i kao urednik.
Mlazni motor
Turbo-elisni motor
mini|150px|desno|Turbo-elisni motor mini|150px|lijevo|Šema turbo-elisnog motora Turbo-elisni motori većinu energije mlaza ispušnih plinova koriste za pokretanje turbine koja preko osovine direktno ili preko zupčanika pokreće elisu. Brzina vrtnje elise uglavnom je nepromjenjiva. Sila potiska koju stvaraju ti motori neznatna je. Motori se ugrađuju na manje putničke i cargo zrakoplove koji lete na manjim visinama i manjim brzinama. Kao i ostali mlazni motori sastoji se od usisnika zraka, kompresora, komora izgaranja i turbina. Zrak koji ulazi u kompresor sabija se. Gorivo se dodaje kompresovanom zraku, te smjesa izgara u komorama izgaranja. Vrući plinovi stvoreni procesom izgaranja prolaze kroz turbine. Dio stvorene energije troši se na pokretanje turbine za pogon kompresora a preostala energija pokreće turbinu za pogon elise.
Turbo-osovinski motor
mini|300px|desno|Šema turbo-osovinskog motora. Legenda: Compressor-kompresor; combustion chamber-komore izgaranja; compressor turbine-turbina kompresora; free power turbine-pogonska turbina osovine; exhaust-ispušna cijev; power shaft-pogonska osovina. Turbo-osovinski motori dio energije mlaza ispušnih plinova koriste za pokretanje osovine. Glavna razlika prema turbo-elisnim mlaznim motorima u tome je da preostali ispušni plinovi stvaraju određeni potisak. Druga razlika je u prijenosniku sila koji je sastavni dio zrakoplova a ne motora. Motor se najčešće ugrađuje u helikoptere kod kojeg pogonska osovina motora preko prijenosnih zupčanika pokreće rotor.
Aleksandar Tišma
Biografija
Tišma je nosilac više nagrada za prozu, poeziju i prevodilaštvo.
NGC 5032
NGC 5032 (također poznat kao MCG 5-31-160, NGC 5032A, PGC 45947 i UGC 8300) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 295 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 2,10 (180 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (94 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Marsaxlokk FC
Marsaxlokk FC je malteški fudbalski klub iz grada Marsaxlokk, član malteške Premijer lige i njen šampion za sezonu 2006/2007. Klub je osnovan 1949. godine.
Beatrix Holéczy
Beatrix Holéczy rođena 19. maja 1972. u Budimpešti je nekadašnja mađarska biatlonka.
Olimpijske igre
Holéczy je nastupila na dvijema olimpijskim igrama: Na Zimskim olimpijskim igrama 1992. i ZOI 1994. Najbolji joj je rezultat bilo 58 mjesto u utrci na 15 km na igrama u Albertvillu 1992. godine, kada je sa četiri promašaja i 11:09.2 min zaostatka bila sporija od Njemice Antje Harvey.
U štafetnim takmičenjima najbolji joj je plasman bio na ZOI 1992., kada je sa Kathalinom Czifrom i Brigittom Bereczki osvojila zadnje 16-o mjesto sa tri promašaja i zaostatkom od 15:35.5 min u odnosu na pobjedničku francusku štafetu u sastavu Corinne Niogret, Véronique Claudel i Anne Briand.
Svjetska prvenstva
Nastupila je na dva Svjetska prvenstva od SP 1993. do SP 1995. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama bilo je 62-o mjesto na SP 1993. u bugarskom Borovecu u utrci na 15 km, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 10:26.8 min bila sporija od pobjednice Petra Behle, koja je završila utrku s jednim promašajem. U ekipnim disciplinama najbolji joj je plasman bilo 14-o mjesto na SP 1993. u štafetnoj utrci sa Brigittom Bereczki, Annom Bozsik i Marijom Vadas.
Svjetski kup
Prvi nastup Beatrix Holéczy u Svjetskom kupu bio je u sezoni 1991/92. Na prvom nastupu u austrijskom Hochfilzenu 21. decembra 1992. osvojila je zadnje 80-to mjesto u utrci sprinta na 7,5 km sa četiri promašaja i zaostatkom od 8:32.3 min u odnosu na pobjednicu Antje Harvey. Najbolji rezultati su joj: 47-o mjesto 15. januara 1993. u utrci na 15 km u sezoni 1992/93. u italijanskom Ridnauntalu, a u štafeti zadnje, 12-o mjesto 24. januara 1993. u italijanskom Antholzu sa Annom Boszik, Edit Palko i Évom Szemcsák.
Ukupni plasman
U Svjetskom kupu nije osvajala bodove.
El-Biruni
mini|desno|200px|Biruni (umjetnički prikaz) Ebu Rahim Muhammed el-Biruni, poznati je astronom. Rođen je 973. godine u blizini Kjata, glavni grad Havarizma (današnji Uzbekistan). Umro je 1048. godine. Studirao je jezike, islamsko pravo i mnoge druge naučne oblasti. Astronomijom se počeo baviti već sa sedamnaest godina. Jedan krater na Mjesecu je dobio ime po njemu.
Život
El-Biruni je bio jedan od najvažnijih enciklopedista svog vremena. Iako je bio veoma bogat, posvetio se pronalaženju znanja. Sve vrijeme provodio je izučavajući razne naučne discipline. Nije bio samo astronom i matematičar, nego se bavio i fizikom, zemljopisom i mnogim drugim naukama. Za vrijeme vladavine kralja Mahmuta od Gaznija, više puta je sa njim putovao u Indiju zbog naučnih istraživanja. Tamo je izučavao indijski jezik, a pamti se i kao prvi musliman koji je izučavao indijsku religiju i filozofiju.
Narodno pozorište u Beogradu
mini|desno|300px|Narodno pozorište u [[Beogradu]] Narodno pozorište u Beogradu se nalazi na Trgu republike, na uglu Vasine i Francuske ulice, u centru grada. Osnovano je 1868. godine, a u sadašnju zgradu, na mjestu tadašnje Stambol kapije, uselilo se 1869. godine. U okviru njega funkcionišu umjetničke jedinice: opera, balet i drama, a predstave se odigravaju na Velikoj sceni i Sceni Raša Plaović. Danas predstavlja jednu od najreprezentativnijih i najznačajnijih kulturnih institucija Srbije.
El-Biruni
Radovi
mini|desno|El Biruni - Ilustracija pomračenja mjeseca
Narodno pozorište u Beogradu
Naziv
Na spomen ploči u samom pozorištu piše: Ovaj dom, namenjen Srbskom narodnom pozorištu u Beogradu... Godine 1900. u novosadskom listu Pozorište se ovo pozorište naziva Kraljevsko srpsko narodno pozorište u Beogradu, a nešto kasnije 1908. Srpsko kraljevsko narodno pozorište, zatim 1920. opet Kraljevsko Srpsko Narodno Pozorište. Između 1920-23. se konačno ustalilo ime Narodno pozorište u Beogradu i to ime nosi do danas. Iz naziva je nestao pridjev srpsko jer je Petar Karađorđević postao prvi kralj Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca, a Beograd je samim tim postao glavnim gradom i ostalih naroda, pa je i ova kulturna institucija postala, po takvoj politici, nadnacionalna i pripadala je svima.
El-Biruni
Astronomija
U području astronomije je učinio jako mnogo. Raspravljao je o rotaciji Zemlje i kretanjima planeta u svemiru. Tvrdio je da se planete kreću. Ta tvrdnja je tek kasnije priznata i to dugo nakon njegove smrti. Izračunao je udaljenost između pojedinih zvijezda. Nacrtao je pomračenja, a pomračenje Mjeseca je koristio da izračuna razliku dužina na površini Zemlje. Na ovaj način je egzaktno izračunao daljinu između dva mjesta u današnjem Iranu.
Narodno pozorište u Beogradu
Osnivanje
mini|desno|Nekadašnji izgled zgrade pozorišta Od 1842. godine, postojala je želja da se u Beogradu osnuje stalno profesionalno pozorište. Iako su prvi pokušaji u tom smijeru propali, Srbsko narodno pozorište u Beogradu je ipak osnovano 1868. godine. Ono je najpijre bilo smješteno na privremenoj lokaciji u tadašnjoj Kosmajskoj ulici 51, u gostionici Kod engleske kraljice. Za adaptaciju ovog prostora bio je postavljen arhitekta Aleksandar Bugarski. Na ovoj lokaciji, 22. novembra 1868. godine, Srbsko narodno pozorište je imalo svoju prvu predstavu - izvedena je predstava Đurađ Branković Karolja Obernjaka. Taj se datum danas slavi kao Dan pozorišta. Narodno pozorište se na ovoj lokaciji zadržalo godinu dana. Predstave su igrane i u magacinu Carinarnice (Teatar na Đumruku), u salama hotela (Teatar Kod jelena), u Kneževoj pivari, u hotelu Srpska kruna i kafani Kod engleske kraljice.
Zalaganjem Odbora Ljubitelja narodne prosvete i Pozorišnog odbora organizovano je prikupljanje dobrotvornih priloga: Aleksandar Karađorđević priložio je 1.000, a kapetan Miša Anastasijević 500 dukata, dok je Vlada Kneževine Srbije poklonila zemljište na Zelenom Vencu i novčani iznos od 2.000 dukata. Iako je pozorišno zdanje na Zelenom Vencu započeto 1852. godine, prema projektu italijanskog arhitekte Josipa Kasana, od ove namjere se odustalo zbog podvodne prirode tla. Ovaj graditeljski neuspjeh odložio je uspostavljanje prvog srbijanskog pozorišta za gotovo dvije decenije.
El-Biruni
Matematika
U matematici je el-Biruni opisao geometrijsku trigonometriju.
Geografija
U području geografije je relativno tačno izračunao obim ekvatora, napravio je prvi globus i predstavio podlogu za računanje daljine između mjesta.
Fizika
Kada je riječ o fizici, el-Biruni ima svoje zasluge i na ovom polju. Ovdje je poznat po izračunavanju specifične težine dragog kamena i metala.
Filozofija
U filozofiji se bavio Aristotelovom logikom. Dopisivao se sa Ibn Sinom što je bilo značajno za razvoj dijalektičke misli.
Narodno pozorište u Beogradu
Zgrada
mini|desno|Pozorišna sezona 2018-19. se slavi kao jubilarna 150. godišnjica od osnivanja pozorišta i izvođenja prve predstave. Prilikom proslave obnove Trga Republike, 8. septembra 2019, i zgrada pozorišta je imala posebna-svečana osvjetljenja mini|desno|Pozorište noću 1868. godine dogodilo se drugo gostovanje Srpskog narodnog pozorišta iz Novog Sada u Beogradu. Tada knez Mihailo Obrenović, oduševljen novosadskim glumcima, donosi historijsku odluku o gradnji novog i stalnog zdanja beogradskog teatra. U dogovoru sa Državnim savetom 12. marta 1868. knez Mihailo je odlučio da se pozorišna zgrada podigne na državnom, ranije turskom zemljištu kod Stambol kapije, gdje je istog dana počelo rušenje turskih kuća na tom terenu. Posebna simbolika odabira lokacije za njeno podizanje dodatno je naglašena ugrađivanjem dijelova porušene Stambol kapije u temelje pozorišnog zdanja. Ova brzina govori o odlučnosti da Beograd dobije stalnu pozorišnu ustanovu. Knez je zahtijevao da zgrada bude završena do 15. oktobra iste godine. O značaju koji je podizanje ovog objekta imalo u svijesti srpskog naroda govori i to da je čitav trg ispred građevine dobio ime Pozorišni trg, preuzimajući od nekadašnje Velike pijace (danas Studentskog trga) značenje glavnog beogradskog trga. Narodno pozorište zamišljeno je i realizovano kao reprezentativna građevina na kojoj je autor pokazao visoko poznavanje principa tada vladajućeg akademizma. Odnosom masa, horizontalnom i vertikalnom podjelom fasada, kao i odabirom građevinskih i dekorativnih elemenata, opći izgled zdanja upućivao je na sličnosti sa čuvenim milanskim pozorištem La Scala, koje je sagrađeno dvadesetak godina ranije. Naročitu pažnju arhitekta Bugarski posvetio je oblikovanju fasade orijentisane prema trgu. Središnji rizalit glavne fasade završen je trokutnim timpanonom u zoni krova, dok je horizontalna podjela ostvarena istaknutim podionim vjencima. U prizemlju se isticao trem, iznad kojeg je, u visini prvog kata, bila terasa sa ukrasnom ogradom.
Unutrašnjost
mini|desno|Unutrašnjost pozorišta Rješenje unutrašnjosti prvog zdanja bilo je ostvareno na osnovu posredno prihvaćenih italijanskih modela, koji su u prvi plan isticali uređenje i udobnost gledališta. Posebna pažnja bila je ukazana ukrašavanju kraljevske lože draperijama, krunom i prijestolom nabavljenim u bečkim umjetničkim radionicama. Tavanice i parapeti loža bili su obloženi raskošnim gipsanim ukrasom sa pozlatom, dok je svečanoj atmosferi samog gledališta doprinosila svjetlost lustera sa stotinu svijeća. Poseban segment pozorišnog dekora predstavljale su slikane scenske zavjese, izrađene prema nacrtima najznačajnijih domaćih slikara, koje su same po sebi predstavljale svojevrsna umjetnička djela. Osvjetljenje pozornice i čitavog pozorišta obezbjeđivala je plinska stanica, smještena u napuštenoj Kara-džamiji, na uglu Dositejeve ulice i Braće Jugovića. Stalna potreba za uljepšavanjem najpopularnijeg beogradskog zdanja toga doba realizovana je kroz brojne prepravke i dorade prvobitne unutrašnjosti. Tako je već 1905. godine izvedeno i novo dekorativno slikarstvo na sceni, gledalištu i u foajeu. Prema nacrtima Dragutina Inkiostrija Medenjaka, prvog srpskog dekorativnog slikara koji je svojim talentom ukrasio brojne beogradske palače, izrađene su dekoracije inspirisane motivima iz narodne umjetnosti, ornamentike i tradicije.
Obnove zgrade
mini|desno|Unutrašnjost pozorišta mini|desno|Unutrašnjost pozorišta Od izgradnje, zgrada je prošla kroz više obnova: 1870, 1912-22, 1965. i konačno, 1986-89. godine. Najznačajnije rekonstrukcije su one iz 1922. i 1989. godine.
1912-22.
Nedovoljno veliki prostor pozornice, kao i niz tehničkih poteškoća, doprinijeli su da obnova započne 1912. godine, ali je zbog Balkanskih ratova, a kasnije i Prvog svjetskog rata nekoliko puta prekidana, ponovo započeta 1919. te završena tek 1922. godine. Za radove je bio zadužen arhitekta Josif Bukavac. Prema zamisli arhitekte, pročišćenost i harmoničnost prvobitne zgrade zamjenjena je naglašeno neobaroknim izgledom fasada, čiju ulaznu partiju ističu dvije ugaone kule za stepeništa. Tom prilikom, unutrašnjost zdanja dodatno je ukrašen ukrasnim i gipsanim radovima na zidovima gledališta i ulaznog hola, kao i slikanim dekoracijama koje je na tavanicama izveo ruski slikar Stjepan Fjodorovič Kolesnikov. Zanimljivo je da se umjetnik, iako odgojen u tradiciji ruskog akademskog realizma, opredijelio za kompoziciju zasnovanu na principima barokne ukrasne umjetnosti. Bogatim bojama i izrazitom minucioznošću u izradi, Kolesnikov je tavanicu gledališta oslikao klasičnim antičkim temama – Talija na kvadrigi i Bahanal, mitološke fantazije, koje slave pozorište kao hram umjetnosti.
1941.
Naredna rekonstrukcija pozorišne zgrade usljedila je 1940. godine, ali je zbog rušenja gledališta i pozornice u bombardovanju Beograda 6. aprila 1941, do realizacije došlo tek krajem te godine. Iste godine je i obnovljena. Prema zamisli arhitekata Gojka Todića i Dragana Gudovića, građevina je u potpunosti izmijenila izgled. Izuzev profilisanog krovnog vijenca, sa glavnog pročelja je skinuta sva dotadašnja ukrasna plastika. Ovakav izgled pozorište je zadržalo i tokom naredne rekonstrukcije 1965. godine, kada su preuređeni i ulazni hol, gledalište i orkestarski prostor pod rukovodstvom arhitekte Nikole Šercera. Za vrijeme okupacije, tadašnji direktor Narodnog pozorišta Jovan Popović je stavio ovu instituciju u službu okupacionog i kvinsliškog režima.
1986-89.
Zbog svojih kulturnih, istorijskih, arhitektonskih, urbanističkih, umjetničkih i estetskih vrijednosti, Narodno pozorište u Beogradu utvrđeno je za kulturno dobro od velikog značaja 1983. godine. Na ovu obnovu je utrošeno 4,5 milona dolara. Renovirana zgrada Narodnog pozorišta svečano je otvorena 15. oktobra 1989. godine.
Drama
Početke domaćeg stvaralaštva u Narodnom pozorištu obilježile su uglavnom tragedije i dramski prikazi inspirisani srednjovjekovnom i novijom historijom kao što su, na primer, Smrt Uroša V Stefana Stefanovića, Miloš Obilić (Boj na Kosovu) Jovana Subotića, Hajduk Veljko Jovana Dragaševića. Izvodili su se i tzv. komadi s pjevanjem poput dramatizacija proze Stevana Sremca Zone Zamfirove i Ivkove slave, a najpopularniji i najgledaniji od svih, Koštana Borisava Stankovića, prvi je put prikazana 1901. godine te je do današnjih dana ostala kultna predstava.
Od istaknutih srpskih autora naročito se ističu mladi Branislav Nušić i Jovan Sterija Popović, tada već prepoznati domaći klasici, ali i umjetnici kao što su Simo Matavulj, Svetozar Ćorović, Vojislav Jovanović Marambo, Milivoj Predić, Laza Kostić, Milovan Glišić i drugi.
Od svjetskih ostvarenja koja su obilježila prvu fazu postojanja Narodnog pozorišta ističu se djela Sofokla, Šekspira, Ostrovskog, Kalderona, Molijera, Rasina, Šilera i mnogih drugih.
Nakon Prvog svjetskog rata i dalje se igra klasični repertoar. Od svjetskih pisaca izvode se George Bernard Shaw, Luigi Pirandello, John Galsworthy i drugi, dok domaći repertoar čine Jovan Sterija Popović, Branislav Nušić, koji stiču izrazitu popularnost, Milutin Bojić, Borisav Stanković, Ivo Vojnović, Milan Begović, Ivan Cankar, Todor Manojlović i drugi. U to vrijeme među publikom je popularan i takozvani bulevarski repertoar, naročito francuski laki komadi.
Kada je riječ o režiji, dominiraju školovani srpski i ruski reditelji i glumci-reditelji.
U periodu od 1945. do početka pedesetih godina 20. vijeka izvode se predstave s jasnom političkom porukom, a prevladava tzv. socijalistički realizam. Od početka pedesetih godina taj politički uticaj se gubi te dolazi do svojevrsne liberalizacije, što dovodi do toga da glavnu riječ u radu Pozorišta ponovo imaju umjetnici i umjetnost.
Sedamdesete i osamdesete godine obilježile su predstave po djelima Borislava Mihajlovića Mihiza, Aleksandra Popovića, Miroslava Krleže, Ljubomira Simovića, Jovana Hristića, Velimira Lukića i drugih. Izvodi se i savremena svjetska dramaturgija, a nosioci savremene domaće dramaturgije su Siniša Kovačević, Vida Ognjenović, Jelena Kajgo, Miloš Nikolić, Stevan Pešić i drugi.
Tokom 2015-18. Drama Narodnog pozorišta je dobila preko 100 nagrada. Neke od predstava ovog pozorišta su Velika Drama, Važno je zvati se Ernest, Bolivud, Bizarno, Bela kafa, Dama s kamelijama, Balkanski špijun, Antigona...
Opera
U Operi Narodnog pozorišta su angažovani prvakinje, prvaci, solistkinje i solisti. Među prvakinjama su Dragana del Monako, Jadranka Jovanović, Sofija Pižurica.
Nagrada Narodnog pozorišta
Narodno pozorište kao nagradu dodjeljuje Plaketu Narodnog pozorišta.
Guillain-Barréov sindrom
Guillain-Barréov sindrom (GBS) je brza pojava mišićne slabosti uzrokovane imunskim sistemom oštećenje perifernog nervnog sistema. Obično su zahvaćene obje strane tijela, a početni simptomi su promjene u osjećaju ili bol često u leđima zajedno sa slabošću mišića, počevši od stopala i šaka, često se širi na ruke i gornji dio tijela. Simptomi se mogu razviti u roku od nekoliko sati do nekoliko sedmica. Tokom akutne faze, poremećaj može biti opasan po život, pri čemu oko 15% ljudi razvije slabost mišića za disanje i stoga im je potrebna mehanička ventilacija. Na neke utiču promjene u funkciji autonomnog nervnog sistema, što može dovesti do opasne abnormalnosti u broju sarčanih otkucaja i krvnom pritiski.
Iako je uzrok nepoznat, osnovni mehanizam uključuje autoimunski poremećaj u kojem imunski sistem tijela greškom napada periferne živce i oštećuje njihovu mijelinsku izolaciju Ponekad je ova imunska disfunkcija izazvana infekcijama ili, rjeđe, operacijom, a rijetko vakcinacijom. Dijagnoza se obično zasniva na znakovima i simptomima za isključivanje alternativnih uzroka i potkrijepljena testovima kao što su studije nervne provodljivosti i ispitivanje cerebrospinalne tekućine. Postoji niz podtipova, zasnovanih na oblastima slabosti, rezultatima studija nervnog provođenja i prisustvu određenih antitela. Klasificira se kao akutna polineuropatija.
Znakovi i simptomi
Prvi znaci Guillain-Barréovog sindroma su utrnulost, peckanje i bol, sami ili u kombinaciji. Nakon toga slijedi slabost nogu i ruku koja podjednako pogađa obje strane i vremenom se pogoršava. Kod jedne od pet osoba, slabost nastavlja da napreduje čak četiri sedmice. Mišići vrata također mogu biti zahvaćeni, a otprilike polovina doživi zahvaćenost kranijalnih nerava koji opskrbljuju glava i lice; ovo može dovesti do slabost mišića lica, poteškoće pri gutanju i ponekad slabost mišića oka. U 8 %, slabost zahvaća samo noge (paraplegija ili parapareza). Zahvaćenost mišića koji kontrolišu mjehur i anus je neuobičajena. Ukupno, oko trećine ljudi sa Guillain-Barréovim sindromom i dalje može da hoda. Jednom kada slabost prestane da napreduje, ona ostaje na stabilnom nivou („faza platoa“) pre nego što dođe do poboljšanja. Plato faza može trajati između dva dana i šest mjeseci, ali najčešće traje sedmicu. Simptomi povezani s bolom pogađaju više od polovine, a uključuju bol u leđima, bolne trnce, bol u mišićima i bol u glavi i vratu koji se odnosi na iritaciju sluznice mozga.
Mnogi ljudi s Guillain-Barréovim sindromom iskusili su znakove i simptome infekcije u 3–6 sedmica prije pojave neuroloških simptoma. To se može sastojati od infekcija gornjih disajnih puteva (rinitis, upala grla) ili dijareja.
Kod djece, posebno one mlađe od šest godina, dijagnoza može biti teška i stanje se često u početku pogrešno (ponekad i do dvije sedmice) za druge uzroke bolova i teškoća hodanja, kao što su virusne infekcije, ili problemi s kostima i zglobovima.
Na neurološkom pregledu, karakteristična obilježja su smanjena snaga mišića i smanjeni ili odsutni tetivni refleksi (hipoflaksija, odnosno arefleksija). Međutim, mali dio ima normalne reflekse u zahvaćenim udovima prije razvoja arefleksije, a neki mogu imati pretjerane reflekse. U Miller Fisherovoj varijanti Guillain-Barréovog sindroma (vidi dolje), trijada mogu se naći slabost očnih mišića, abnormalnosti u koordinaciji, kao i odsutni refleksi. nivo svijesti je normalno ne utiče na Guillain-Barréov sindrom, ali podtip Bickerstaffov encefalitis moždanog stabla može imati pospanost, pospanost ili komu.
Respiratorna insuficijencija
Četvrtina svih ljudi s Guillain-Barréovim sindromom razvija slabost mišića disanja što dovodi do respiratorne insuficijencije, nemogućnosti da se pravilno dišu kako bi se održao zdrav nivo kisika i/ili ugljik-dioksida u krvi. Ovaj po život opasan scenario je komplikovan drugim medicinskim problemima kao što su pneumonija, teške infekcije, krvni ugrušci u plućima i krvarenje u probavni trakt kod 60% onih kojima je potrebna vještačka ventilacija.
Autonomna disfunkcija
Autonomni ili nevoljni nervni sistem, koji je uključen u kontrolu tjelesnih funkcija kao što su otkucaji srca i krvni pritisak, zahvaćen je kod dvije trećine ljudi s GuillaiAN– Barreov sindrom, ali uticaj je promenljiv. Dvadeset procenata može doživeti ozbiljne fluktuacije krvnog pritiska i nepravilnosti u otkucajima srca, ponekad do te mJere da otkucaji srca prestaju i zahtijeva tretman zasnovan na pejsmejkeru. Ostali povezani problemi su abnormalnosti u znojenju i promjene u reaktivnosti zenica. Uključenost autonomnog nervnog sistema može uticati čak i na one koji nemaju tešku slabost mišića.
Početak infekcije
Dvije trećine ljudi s Guillain-Barréovim sindromom doživjelo je infekciju prije početka bolesti. Najčešće su to epizode gastroenteritisa ili infekcije respiratornog trakta. U mnogim slučajevima može se potvrditi tačna priroda infekcije. Otprilike 30% slučajeva je izazvano bakterijama Campylobacter jejuni, koje uzrokuju dijareju. Dodatnih 10% može se pripisati citomegalovirusu (CMV, HHV-5). Uprkos tome, samo mali broj ljudi sa Campylobacter ili CMV infekcijom razvije Guillain-Barréov sindrom (0,25–0,65 na 1000 i 0,6–2,2 na 1,000 epizoda). Uključeni sojevi  Campylobacter mogu odrediti rizik od GBS; različiti oblici bakterija imaju različite lipopolisaharid ena svojoj površini, a neki mogu izazvati bolest (vidi dolje), dok drugi neće.
Veze između drugih infekcija i GBS-a su manje izvjesne. Dva druga herpesvirusa (Epstein-Barr virus/HHV-4 i varicella zoster virus/HHV-3) i bakterija Mycoplasma pneumoniae povezani su sa GBS. Poznato je da se GBS javlja nakon gripe, a pokazalo se da je vakcinacija protiv gripe povezana sa smanjenim rizikom. Tropske flavivirusne infekcije denga groznica i Zika virus su također povezane s epizodama GBS-a. Utvrđeno je da je prethodna infekcija virusom hepatitisa E češća kod osoba sa GBS-om.
GBS je prijavljen u vezi sa COVID-19 i može biti potencijalna neurološka komplikacija bolesti.
Početak vakcinacije
Povećana incidencija Guillain-Barréovog sindroma uslijedila je nakon imunizacije protiv gripe koja je uslijedila nakon izbijanja svinjske gripe 1976. (H1N1 A/NJ/76); 8,8 slučajeva na milion (0,0088 na 1.000) primatelja ga je razvilo kao komplikaciju. Slučajevi GBS-a su se javili kod 362 pacijenta tokom šest sedmica nakon vakcinacije protiv gripa 45 miliona osoba, što je povećanje od 8,8 puta u odnosu na normalne stope. GBS izazvan vakcinacijom protiv svinjske gripe iz 1976. bio je izuzetak; mali porast incidencije uočen je u kasnijim kampanjama vakcinacije, ali ne u istoj mjeri. pandemijska vakcina protiv gripa 2009. protiv pandemijskog virusa svinjske gripe H1N1/PDM09 nije izazvala značajan porast slučajeva. Zapravo, "studije su otkrile mali porast od otprilike jedan slučaj na milion vakcina iznad osnovne stope, što je slično onom uočenom nakon primjene cjepiva protiv sezonske gripe u posljednjih nekoliko godina." Prednosti vakcinacija za populaciju u cjelini u prevenciji gripe nadmašuje male rizike za pojedince te grupe GBS nakon vakcinacije. Prirodna infekcija gripom je jači faktor rizika za razvoj GBS-a od cijepljenja protiv gripe, a cijepljenje je smanjilo rizik od GBS-a sveukupno smanjenjem rizika od zaraze gripom.
Mehanzam
[[slika:Neuron0.jpg|mini|right|Shema multipolarne nervne ćelije kičmenjaka
1. dendrit, 2. Akson, 3. Ranvijerova suženja, 4. Terminalni završeci aksona, 5. Mijelinska ovojnica (Švanova ćelija, oligodendrocit), 6. Tijelo neurona, 7. Jedro
]] Nervna disfunkcija kod Guillain-Barréovog sindroma uzrokovana je imunskim napadom na nervne ćelije perifernog nervnog sistema i njihove potporne strukture. Nervne ćelije imaju svoje telo (somu) u kičmenoj moždini i dugačku projekciju (akson) koja prenosi električne nervne impulse do nervnomišićnog spoja, gdje se impuls prenosi na mišić. Aksoni su umotani u omotač od Schwannovih ćelija koji sadrže mijelin. Između Schwannovih ćelija nalaze se praznine (Ranvierovi čvorovi) gdje je akson izložen. Različiti tipovi Guillain-Barréovog sindroma karakteriziraju različite tipove imunskog napada. Demijelinizirajuća varijanta karakteriše oštećenje mijelinske ovojnice bijela krvna zrnca (T-limfocite i makrofage); ovom procesu prethodi aktivacija grupe krvnih proteina poznatih kao komplement. Nasuprot tome, aksonska varijanta posredovana je IgG-antitijelima i komplementom protiv ćelijske membrane koja pokriva akson, bez direktnog uključivanja limfocita.
U Guillain-Barréovom sindromu prijavljena su različita antitijela usmjerena na nervne ćelije. U aksonskom podtipu, pokazalo se da se ova antitijela vezuju za gangliozide, grupu supstanci koje se nalaze u perifernim nervima. Gangliozid je molekula koja se sastoji od keramida vezanog za malu grupu šećera tipa heksoza i sadrži različit broj grupa N-acetilneuraminske kiseline. Ključna četiri gangliozida protiv kojih su opisana antitijela su GM1, GD1a, GT1a i GQ1b, s različitim anti-gangliozidnim antitijelima koja su povezana sa određenim obilježjima ; naprimjer, GQ1b antitijela povezana su sa Miller-Fisherovom varijantom GBS i srodnim oblicima, uključujući Bickerstaffov encefalitis. Proizvodnja ovih antitijela nakon infekcije vjerovatno je rezultat „molekulske mimikrije“, gdje imunski sistem reaguje na mikrobne supstance, ali nastala antitela takođe reaguju sa supstancama koje se prirodno javljaju u organizmu. Nakon infekcije kampilobakterom (bakterije roda Campylobacter), tijelo proizvodi antitela klase IgA; samo mali dio ljudi također proizvodi IgG antitijela protiv supstanci ćelijskog zida bakterijske supstance (npr. lipooligosaharide) koja unakrsno reaguju sa gangliozidima ljudskih nervnih ćelija. Još nije poznato kako ovaj proces izbjegava centralnu toleranciju gangliozidima, koji imaju za cilj da potisnu proizvodnju antitela protiv sopstvenih supstanci u organizmu. Ne izazivaju sva antigangliozidna antitijela bolesti, a imaju nedavno je sugerirano da se neka vežu za više od jednog tipa epitopa istovremeno (heterodimerno vezivanje) i da to određuje imunski odgovor. Nadalje, razvoj patogenih antitijela može ovisiti o prisutnosti drugih sojeva bakterija u crijevima.
Dijagnoza
Dijagnoza Guillain-Barréovog sindroma zavisi od nalaza kao što su brzi razvoj paralize mišića, odsustvo refleksa, odsustvo groznice i odsustvo mogućeg uzroka. Analiza cerebrospinalne tekućine (kroz lumbalnu spinalnu punkciju) i studije nervnog provođenja su prateće pretrage koje se obično sprovode u dijagnozi GBS-a. Često se vrši testiranje na antigangliozidna antitijela, ali je njihov doprinos dijagnozi obično ograničen. Testovi krvi se generalno rade kako bi se isključila mogućnost drugog uzroka slabosti, kao što je nizak nivo kalijuma u krvi. abnormalno nizak nivo natrijuma u krvi se često susreće kod Guillain-Barréovog sindroma. Ovo se pripisuje neprikladnog lučenja antidiuretskog hormona, što dovodi do relativnog zadržavanja vode.
U mnogim slučajevima, radi se magnetna rezonanca kičmene moždine, da bi se razlikovalo između Guillain-Barréovog sindroma i drugih stanja koja uzrokuju slabost udova, kao što je kompresija kičmene moždine. Ako MR skeniranje pokazuje poboljšanje nervnih korjenova, što može ukazivati na GBS. Kod djece, ova karakteristika je prisutna u 95% skeniranja, ali nije specifičan za Guillain-Barréov sindrom, tako da je potrebna i druga potvrda.
Spinalna tečnost
Cerebrospinalna tečnost obavija mozak i kičmenu moždinu, a lumbalna ili kičmena punkcija je uklanjanje male količine tečnosti pomoću igle ubačene između slabinskih pršljenova. Karakteristični nalazi kod Guillain-Barréovog sindroma su povišeni nivo proteina, obično veći od 0,55 g/L, i manje od 10 bijelih krvnih zrnaca po kubnom milimetru tekućine ("albuminocitološka disocijacija"). Ovaj obrazac razlikuje Guillain-Barréov sindrom od drugih stanja (kao što su limfom i poliomijelitis) u kojima su i proteini i broj ćelija povišeni. Povišeni nivoi proteina u likvoru nalaze se kod približno 50% pacijenata u prva 3 dana nakon pojave slabosti, koja se povećava na 80% nakon prve sedmice.
Ne preporučuje se ponavljanje lumbalne punkcije tokom toka bolesti. Nivoi proteina mogu porasti nakon primjene terapije.
Neurofiziologija
Direktnom procjenom nervnog provođenja električnih impulsa mogu se isključiti drugi uzroci akutne slabosti mišića, kao i razlikovati različite vrste Guillain-Barréovog  sindroma. Mogu se izvršiti iglena elektromiografija (EMG) i studije nervne provodljivosti. U prve dvije sedmice ove pretrage možda neće pokazati nikakve abnormalnosti. Neurofiziološke studije nisu potrebne za dijagnozu.
Formalni kriteriji postoje za svaki od glavnih podtipova Guillain-Barréovog sindroma (AIDP i AMAN/AMSAN, vidi dolje), ali oni mogu pogrešno klasifikovati neke slučajeve (posebno kada postoji reverzibilni neuspeh provođenja) i stoga su predložene promjene ovih kriterija. Ponekad može pomoći ponovljeno testiranje.
Klinički podtipovi
Prepoznati su brojni podtipovi Guillain-Barréovog sindroma. Uprkos tome, mnogi ljudi imaju simptome koji se preklapaju što može otežati klasifikaciju u pojedinačnim slučajevima. Svi tipovi imaju parcijalne oblike. Naprimjer, neki ljudi imaju samo izolovane probleme s pokretima očiju ili koordinacijom; smatra se da su oni podtip Miller Fisherovog sindroma i imaju slične obrasce antigangliozidnih antitijela.
Drugi dijagnostički entiteti često su uključeni u spektar Guillain-Barréovog sindroma. Bickerstaffov encefalitis moždanog stabla (BBE), naprimjer, dio je grupe stanja koja se sada smatraju oblicima Miller Fisherovog sindroma (sindrom anti-GQ1b antitijela), kao i povezano stanje označeno kao "akutna ataksijska hipersomnolencija" gdje su prisutni problemi s koordinacijom i pospanost, ali se ne može otkriti slabost mišića. BBE se karakteriše brzim početkom oftalmoplegije, ataksije i poremećaja svijesti, a može biti povezan s odsustvom ili smanjenim tetivnim refleksima i kao Babinskijev znak. Tok bolesti je obično monofazni, ali su zabilježene ponavljajuće epizode. Abnormalnosti MRI u moždanom stablu prijavljene su u 11% slučajeva.
Imunoterapija
Plazmafereza i intravenska primjena imunoglobulina (IVIG) dva su glavna imunoterapijska tretmana za GBS. Plazmafereza pokušava smanjiti tjelesni napad na nervni sistem filtriranjem antitijela iz krvotoka. Slično, primjena IVIG-a neutralizira štetna antitijela i upale. Ova dva tretmana podjednako su efikasna, ali kombinacija ova dva tretmana nije značajno bolja od bilo kojeg pojedinačno. Plazmafereza ubrzava oporavak kada se koristi u roku od četiri sedmice od pojave simptoma. IVIG deluje kao i plazmafereza kada se započne u roku od dvije sedmice od pojave simptoma i ima manje komplikacija. IVIG se obično koristi prvi zbog njegove lahkoće primjene i bezbednosti. Njegova upotreba nije bez rizika; povremeno uzrokuje upalu jetre, ili u rijetkim slučajevima, zatajenje bubrega. Nije utvrđeno da su glukokortikoidi sami po sebi efikasni u ubrzavanju oporavka i mogu potencijalno odgoditi oporavak.
Respiratorna insuficijencija
Respiratorna insuficijencija može zahtijevati intubaciju traheje i podršku disanju putem mehaničke ventilacije, općenito na jedinici intenzivne njege. Potreba za respiratornom podrškom može se predvidjeti mjerenjem dva testa disanja zasnovana na spirometriji: forsirani vitalni kapacitet (FVC) i negativna inspiratorna sila (NIF). FVC manji od 15 ml po kilogramu tjelesne težine ili NIF manji od 60 cmH2O smatraju se markerima teške respiratorne insuficijencije.
Bol
Iako je bol uobičajen kod ljudi sa Guillain-Barréovim sindromom, studije koje upoređuju različite tipove lijekova protiv bolova nisu dovoljne da daju preporuku koje treba koristiti.
Prognoza
Guillain-Barréov sindrom može dovesti do smrti kao rezultat mnogih komplikacija: teških infekcija, krvnih ugrušaka i srčanog zastoja vjerovatno zbog autonomnske neuropatije. Uprkos optimalnoj njezi, to se događa u oko 5% slučajeva.
Postoji varijacija u brzini i obimu oporavka. Prognoza Guillain-Barréovog sindroma uglavnom je određena godinama (osobe starije od 40 godina mogu imati lošiji ishod), te težinom simptoma nakon dvije sedmice. Nadalje, oni koji su imali dijareju prije početka bolesti imaju lošiju prognozu. Na studiji nervnog provodljivosti, prisustvo bloka provodljivosti predviđa lošiji ishod nakon šest mjeseci. U oni koji su intravenski primili imunoglobuline, manji porast IgG u krvi dvije sedmice nakon primjene povezan je sa lošijim ishodom mobilnosti nakon šest mjeseci od onih čiji je nivo IgG značajno povećan. Ako bolest nastavi da napreduje nakon četiri sedmice, ili postoje višestruke fluktuacije u težini (više od dvije u osam sedmica), dijagnoza može biti hronična upalna demijelinizirajuća polineuropatija, koja se tretira drugačije.
U istraživačkim studijama, ishod iz epizode Guillain-Barréovog sindroma se bilježi na skali od 0 do 6, gdje 0 označava potpuno zdravo stanje; 1 vrlo mali simptomi, ali mogu trčati; 2 sposoban da hoda, ali ne i da trči; 3 zahtijevaju štap ili drugu potporu; 4 vezani za krevet ili stolicu; 5 zahtijevaju dugotrajnu respiratornu podršku; 6 smrt.
Kvalitet života vezan za zdravlje (HRQL) nakon napada Guillain-Barréovog sindroma može biti značajno narušen. Otprilike petina ne može hodati samostalno nakon šest mjeseci, a mnogi doživljavaju hronični bol, umor i poteškoće s poslom, obrazovanjem, hobijima i društvenim aktivnostima. HRQL se značajno poboljšava u prvoj godini.
Epidemiologija
U zapadnim zemljama, broj novih epizoda godišnje se procjenjuje između 0,89 i 1,89 slučajeva na 100.000 ljudi. Djeca i mlađi odrasli imaju manju vjerovatnoću da će biti pogođeni nego stariji: relativni rizik se povećava za 20% za deceniju života. Muškarci imaju veću vjerovatnoću da razviju Guillain-Barréov sindrom nego žene; relativni rizik za muškarce je 1,78 u poređenju sa ženama.
Distribucija podtipova varira između zemalja. U Evropi i Sjedinjenim Državama, 60–80% ljudi s Guillain-Barréovim sindromom ima demijelinizirajući podtip (AIDP), a AMAN pogađa samo mali broj (6–7%). U Aziji i Centralnoj i Južnoj Americi taj je udio znatno veći (30–65%). Ovo može biti povezano sa izloženošću različitim tipovima infekcija, ali i genetičkim karakteristikama te populacije. Smatra se da je u jugoistočnoj Aziji češća Miller-Fisherovs varijanta.
Historija
Jean Landry prvi put opisao ovaj poremećaj 1859. Godine 1916. Georges Guillain, Jean Alexandre Barré i André Strohl dijagnosticirali su bolest dvojici vojnika i opisali ključnu dijagnostičku abnormalnost – albuminocitološku disocijaciju – povećane koncentracije proteina u kičmenoj tekućini, ali normalne brojeve ćelija.
C. Miller Fisher opisao je varijantu koja nosi njegovo ime u 1956. Britanski neurolog Edwin Bickerstaff opisao je encefalitis 1951. godine i dao daljnje doprinose s drugim radom 1957. Guillain je izvijestio o nekim od ovih karakteristika prije njihovog potpunog opisa 1938. Od tada su opisani dalji podtipovi, kao što je oblik koji karakteriše čista ataksija i tip koji uzrokuje faringealno-cervikalno-brahijalnu slabost. Aksonalni podtip je prvi put opisan 1986.
Dijagnostički kriteriji razvijeni su kasnih 1970-ih nakon serije slučajeva povezanih sa vakcinacijom svinjske gripe. Oni su dorađeni 1990. Definiciju slučaja revidirala je Brighton Collaboration, za sigurnost vakcine 2009., ali je uglavnom namijenjen za istraživanja. Razmjena plazme prvi put je korištena 1978. godine, a njena korist je potvrđena u većim studijama 1985. Intravenski imunoglobulini uvedeni su 1988. godine, a studije ranih 1990-ih su pokazale da nisu ništa manje efikasni od izmjene plazme.
Mohačka bitka
250px|mini|Mohačka bitka na jednoj osmanlijskoj minijaturi Na Mohačkom polju, koje predstavlja mađarski dio Baranje u blizini Drave, odigrala se 29. augusta 1526. godine bitka između ugarske i osmanlijske vojske. Tursku vojsku predvodio je  sultan Sulejman I Veličanstveni, koji je vladao od 1520 – 1566, a ugarsku kralj Ludovik II.
Pobjedom kod Mohača, Osmanlije ipak nisu uspjeli pokoriti čitavu Ugarsku. Iako su provalili u Budim, ubrzo su se morali povući i nisu ga osvojili sve do 1541. Ipak, ova bitka je označila kraj moći Ugarsko-hrvatskog kraljevstva. Borbe su nastavljene kroz sljedeća dva vijeka što je osiromašilo kraljevstvo. Stanovništvo se selilo prema zapadu, a kasnije je sve dovelo do miješanja stanovništva u opustošenim krajevima.
Sobek
mini|229px|Sobek i Amenofis III. Sobek (Sebek, Sobki, Sochet i Soknopais, u grčkom jeziku zvan je Suchos, odnosno, njegovo ime pisali su Σοῦχος) je u egipatskoj mitologiji bog krokodila starog Egipta, podvodni demon u niskim deltama Nila, koji je, osami toga, također i bog plodnosti.
Opis
Sobek je vrhovni je vladar većih slatkih voda, odnosno jezera, rijeka i močvara. Egipćani su vjerovali da puno krokodila u slatkoj vodi, osobito rijeci, znači sreću, to jest, bolju žetvu i poplavu, za koju se smatralo da isto donosi sreću. Amajlija Sobeka sliči hamajliji glavnog egipatskog boga Raa, pa je zbog toga zvan Sobek-Ra. Sobek je sin božice Neit. U Sobeka se pretvorio bog Zemlje Geb, a, uobičajeno, Egipćani su Sobeka zvali "sbk". Faraon Amenofis III se volio prikazivati uz bogove, pa tako postoji grupni kip.
Vanjski linkovi
mini|lijevo|Bog Sobek, reljef
Johann Bernoulli
Bernoulli je bio poznat po tome što je bio ekstremno ljubomoran. Zbog ljubomore prema sinu Danielu, Johann je uzeo sve ideje iz knjige svoga sina po imenu Hydrodynamica, te je to uvrstio u svoju knjigu.
Također pogledajte članak sofomorov san.
IC 1936
IC 1936 (također poznat kao ESO 200-24 i PGC 12847) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 548 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Sat. Najveći prečnik je 0,70 (112 hiljade sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (32 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 14. oktobra 1898. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Foreigner
Foreigner (bos. Stranac) je rock' n' roll grupa čiji su članovi Mick Jones, Lou Gramm i Ian McDonald
Foreigner se formirao 1976 godine u Rochestar, New York. U toj grupi su bili: Mick Jones gitara, Lou Gramm vokali, Ian McDonald klavijatura, Eddie Gargali bas-gitara i prateći vokali, i Denis Elliot bubnjevi.