cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wilhelm Wien
Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien (Fischhausen, 13. januar 1864 - München, 30. august 1928), njemački fizičar.
427.
Godina 427. (CDXXVII) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Hijera i Ardabura (ili, rjeđe, godina 1180. Ab urbe condita). Oznaka 427. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Wilhelm Wien
Dobitnik je Nobelove nagrade za fiziku 1911. godine za proučavanje radijacije crnog tijela.
Baonine (Trebinje)
Baonine je naseljeno mjesto u gradu Trebinju, Bosna i Hercegovina.
IC 36
IC 36 (također poznat kao IRAS 00353-1542 i PGC 138202) je kompaktna galaksija koja je udaljena oko 320 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,60 (56 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (56 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 25. augusta 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
428.
Godina 428. (CDXXVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Feliksa i Taura (ili, rjeđe, godina 1181. Ab urbe condita). Oznaka 428. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda označavanja godina.
Spisak autoputeva i brzih cesta u Hrvatskoj
200px|desno Hrvatski autoputevi su autoputevi koji prolaze kroz Republiku Hrvatsku. Počeli su se graditi 1970-ih godina, a intenzivnija izgradnja je počela iza 1995. godine. Hrvatska ima oko (podaci za 2013. godinu)) 1.288,50 km autoputa.
Na hrvatskim autoputevima ograničenje brzine iznosi 130 km/h, ako nema drugih znakova za ograničenje brzine.
Sistem naplate
Ostale autoceste se ne naplaćuju.
NGC 3726
NGC 3726 (također poznat kao IRAS 11306+4718, MCG 8-21-51, PGC 35676 i UGC 6537) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 40 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 6,00 (69 hiljada sg) a najmanji 4,1 uglovnih minuta (47 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 5. februara 1788. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 6693
NGC 6693 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Lira. Ovaj objekat je zapisao Albert Marth 3. augusta 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5226
NGC 5226 (također poznat kao PGC 47877) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 337 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,30 (29 hiljada sg) a najmanji 0,1 uglovnih minuta (9 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Johann Louis Emil Dreyer 5. aprila 1877. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
430.
Godina 430. (CDXXX) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Teodozija i Valentijana (ili, rjeđe, godina 1183. Ab urbe condita). Oznaka 430. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 2253
NGC 2253 je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Žirafa. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. novembra 1788. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sulejman Topić
Sulejman Topić ( rođen u Velika Kladuša, tada Austro-Ugarska 1897. godine - Bihać, tada SFRJ 1947. godine). jugoslovenski i bosanskohercegovački imam.
Biografija
Sulejman Topić je rođen u Velikoj Kladuši 1897. godine. Nakon četverogodišnjeg osnovnog obrazovanja, završio je osam razreda cazinske medrese. Imamski posao obavljao je u više džemata u Bosanskoj krajini: u Vrnograču, Velikoj Kladuši, Ostrošcu, Orašcu, Suhači, a službu je okončao u džematu Pleska-Kamenica u Bužimu, gdje je radio od 12. jula 1939. do sredine 1945. godine. U periodu službovanja u Bužimu, izvjesno vrijeme je radio u državnoj osnovnoj školi Bužim, kao islamski vjeroučitelj.
Bavio se i prepisivačkim radom. U vrijeme službe u Bužimu prepisao je arebicom dio prijevoda Kur'ana od Muhameda Pandže i Džemaludina Čauševića, 2. juna 1940. godine. Svoje brojne radove, vjerske i književne tekstove objavljivao je u različitim časopisima, prije svega u Novom Beharu i Hikjmetu, listovima Novo vrijeme i Slobodna riječ, te u Glasniku Vrhovnog islamskog starješinstva Kraljevine Jugoslavije. U međuratnom periodu, duži niz godina bio je aktivan član i dobrotvor kulturno-prosvjetnih društava Gajret i Narodna uzdanica. U istom periodu, izvjesno vrijeme, ispred Cazinskog kotara, bio je član Vrhovnog vodstva Jugoslovenskih muslimana, odnosno hodžinske kurije koja je birala reisul-ulemu i članove medžlisa.
Prepiska s Džemaluddinom Čauševićem
Posebno je interesantna njegova učestala pismena korespondencija sa reisul-ulemom Džemaluddinom Čauševićem, sve do smrti Čauševića, u kojoj problematizira teško stanje u Bosanskoj krajini, prije svega kad je riječ o pitanju velike nepismenosti i neprosvijećenosti muslimanskog svijeta, te sve masovnije selidbe u Tursku. Tako će u povodu smrti reisa Čauševića Topić između ostalog zapisati: Veliki merhum, je često pisao meni, seoskom imamu, upućivao me u rad među narodom, a znam da nisam sam među nižim službenicima, s kojima je on stajao u prepisci.
U pismu od 12. decembra 1919. godine Čaušević je između ostalog napisao Sulejman efendiji: ''Nemoj nikad zaboraviti da spadaš među one, koji treba da idu putem koji je Božiji Milosnik Resulullah odredio. Ja se nadam da ćeš s dobrim svojim ahlakom znati k sebi privući i one, koji te sada ne vole. Uoostalom što se ne može postignuti nemoj da te baca u očajavanje. Gledaj samo da ti je savijest čista i da si se odužio Bogu i Njegovim robovima. Kao sljedbenik i nasljednik Božijeg Poslanika dužan si puno i puno tereta snositi samo za dobro islamske zajednice. Ti znaš šta je reći imam. Imam je vejkil Hazreti Pejgamberov. Imam je vodič islamske skupine u svom mjestu. On je mora upućivati na dobro ovog i onog svijeta. On joj prednjači u svakom pogledu. On je podučava u svemu i svačemu. To nije lahak posao, za takav teret hoće se puno vjerske snage, hoće se dosta vještine i okretnosti.'' Naredne godine uvaženi Reis mu piše da podučava svoje kćeri, te da ukoliko mu se ukaže prilika, prebaci se u mjesto u kojem ima Građanska škola, i školuje ih. U vrijeme dok je službovao u Vrnograču, a u povodu raširenosti alkoholizma, reis Čaušević mu je sa žalom napisao: Ja bih volio ''da je u Vrnograču mjesto pet birtija, pet fabrika. Ali šta ćemo brate, kad je svijet ćorav, pa ne vidi svoga zla.''
Tim povodom je i objavio pripovijest pod nazivom Hidžret u kojoj glavnom junaku Mehmedu Abdiću pojašnjava da ne postoji dovoljno razloga i opravdanja među Krajišnicima za činjenje hidžre te ga stimuliše da ostaje u svom zavičaju.
Smrt
Stvarni razlog njegovog hapšenja i smrti nije poznat.
429.
Godina 429. (CDXXIX) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Feliksa i Taura (ili, rjeđe, godina 1182. Ab urbe condita). Oznaka 429. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Prva ljubav brzo prođe / Moje srce, kucaj tiše
Prva ljubav brzo prođe / Moje srce, kucaj tiše četvrta je singl ploča sarajevskog kantautora Mahira Paloša. Objavila ga je 1974. nekadašnja izdavačka kuċa Jugoton iz Zagreba. Na A-strani singl ploče je pjesma "Prva ljubav brzo prođe" za koju je muziku i tekst napisao Đorđe Novković, a aranžman Stipica Kalogjera. Pjevanje Mahira Paloša pratio je Zabavni orkestar pod dirigentskom palicom Rajmonda Ruića. Ova ljubavna pjesma komponirana je u stilu ŝlagera s prepoznatljivim elementima grčkog narodnog melosa i pjevanjem pratećih pjevača, koji zajedno daju mediteranski ugođaj. Na B-strani singl ploče je pjesma pod nazivom "Moje srce, kucaj tiše" za koju je muziku i aranžman napisao Stipica Kalogjera, a tekst Ivica Krajač, Pjevačku izvedbu Mahira Paloŝa pratio je Zabavni orkestar kojim je dirigirao Rajmond Ruić. Ova ljubavna pjesma je po ritmu različita od naslovne pjesme, dok je slična po sjetnom muzičkom ugođaju. Obje pjesme komponirane su u stilu šlagera pogodnom za izvedbe na festivalima ove vrste muzike. Ova singl ploča na kojoj je Mahir Paloš dao kvalitetne pjevačke izvedbe predstavlja nastavak serije dobrih pjesama u njegovoj dotadašnjoj karijeri. Dizajn za omot uradio je Ivica Ivezić, a fotografiju Dragan S. Stefanović.
Vrhbosna
Vrhbosna bilo srednjovjekovno ime za mjesto i malu regiju današnje Bosne i Hercegovine oko istoimenog naselja koje će kasnije postati dio grada Sarajeva.
Značenje imena ove slavenske župe je "vrh(unac) Bosne". Jedino poznato utvrđenje ovog područja bio je Hodidjed. Postojanje značajnih pojedinačnih naselja u Vrhbosni zabilježeno je u 14. i 15. vijeku. Vrhbosnu je prvi put napalo Osmanlijsko carstvo 1416. godine, te je konačno zauzeta 1451.
Oscar za najbolju šminku
Oscar za najbolju šminku (eng. Academy Award for Makeup) dodjeljuje se redovno od 1981. Za razliku od drugih kategorija, za šminku se nominiraju samo tri, a ne pet filmova.
Vrhbosna
Vrhbosna je i dalje postojala nedugo nakon osmanlijskog osvajanja Bosne, ali je ime ubrzo izašlo iz upotrebe. Godine 1550, venecijanski putnik Caterino Zeno bio je prvi zapadnjak koji je koristio pojam Sarraglio (italijanizirani oblik za riječ "Sarajevo") umjesto "Vrhbosna" kako bi opisao mjesto.
Ovo ime se i dalje koristi u imenu Vrhbosanske rimokatoličke nadbiskupije.
431.
Godina 431. (CDXXXI) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Basa i Antioha (ili, rjeđe, godina 1184. Ab urbe condita). Oznaka 431. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Grab
Bosna i Hercegovina:
Crna Gora:
Hrvatska:
Srbija:
NGC 551
NGC 551 (također poznat kao IRAS 01247+3655, MCG 6-4-27, PGC 5450 i UGC 1034) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 239 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 1,80 (125 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (56 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 21. septembra 1786. godine.
Allvar Gullstrand
Allvar Gullstrand (Landskrona, 5. juni 1862 - Stockholm, 28. juli 1930), švedski okulist i optičar.
Dobitnik je Nobelove nagrade za fiziologiju ili medicinu 1911. godine.
432.
Godina 432. (CDXXXII) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Aecija i Valerija (ili, rjeđe, godina 1185. Ab urbe condita). Oznaka 432. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Podgorci (Ormož)
mini|280px|Podgorci, rimokatolička crkva "Sv. Lenart" Podgorci su naseljeno mjesto u sastavu općine Ormož, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Ormož.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Podgorci su imali 530 stanovnika.
Napomena: Povećano za naselje Cvetkovski Vrh koje je ukinuto.
Jacobus Henricus van 't Hoff
mini|Jacobus Henricus van 't Hoff Jacobus Henricus van 't Hoff (Rotterdam, 30. august 1852 - Berlin, 1. mart 1911) bio je nizozemski fizikalni hemičar.
Dobitnik je Nobelove nagrade za hemiju 1901.
Milošnik džamija
Milošnik (Bušatlijina ili Milosnik) džamija u Livnu, smještena je unutar Bistričkog grada, Livno, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 11. do 17. septembra 2007. godine u Sarajevu, donijela je odluku da se džamija proglasi za nacionalni nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik. Nacionalni spomenik čini džamija, harem sa mezarjem i mejt-tašom i objekt mekteba sa česmama smješten jugoistočno od džamije.
Historija
Prema natpisu nad ulazom, pisan u stihovima na turskom jeziku, džamiju Milošnik je 1875. godine obnovio Muhamed-beg Bušatlija. Uprkos natpisu koji govori o obnovi, ne postoje nikakvi pisani tragovi o postojanju sakralnog objekta na ovom mjestu prije izgradnje Milošnik džamije. Prema narodnoj predaji džamiju su napravila braća, Derviš-beg i Muhamed-beg Bušatlija. Naziv Milošnik, odnosno Milosnik, potiče od činjenice da su braća sagradila džamiju na lokalitetu u blizini koga nije bilo sagrađenog mjesta za molitvu. Članovi porodice Bušatlija postaju livanjski prvaci nakon opadanja moći dotadašnjih livanjskih prvaka, članova porodice Firdus. Porodica Bušatlija vodi porijeklo od Ali-paše Skopljaka, hercegovačkog valije s kraja 17. vijeka. Članovi porodice su bili istaknuti ratnici i smjenjivali su se na dužnosti alajbega Kliškog sandžaka.
Pored džamije, sagrađen je i mekteb u čijem prizemlju se nalaze česme, na kojima voda neprestano teče.
Za potrebe održavanja objekta džamije uvakufljena je jedna kuća i dućan, koji su nestali prije II svjetskog rata. Uz džamiju u vakufskoj imovini su bila i četiri livanjska groblja.
Džamija je bila u upotrebi sve do II svjetskog rata kada je granatiranjem znatnije oštećena. Tom prilikom su oštećeni krov, ravna tavanica, mimber i munara. Stalno prokišnjavanje u naredne tri decenije je dovelo do oštećenje slikanih zidnih dekoracija, mimbera i mahfila džamije. Zbog oštećenja je krajem rata uklonjena drvena munara. Tokom sedamdesetih godine XX. vijeka, pod nadzorom službe zaštite naslijeđa, predstavnika Gradskog zavoda za zaštitu spomenika Mostar, izvršena je obnova. Džamija je zbog manjih oštećenja obnovljena i oko dvije hiljadite godine.
Opis
Prema konceptu prostorne organizacije Milošnik džamija u Livnu pripada jednoprostornim džamijama sa otvorenim sofama. Džamije u tlocrtu predstavlja pravougaonik dimenzija 7 x 10 m. Zidovi su od kamena, debljine oko 85 cm. Unutrašnji prostor džamije je pokriven drvenom tavanicom. Kosi krov na četiri vode je pokriven crijepom. Milošnik džamija je sve do 1944. godine imala drvenu munaru. U oblikovanju ulazne fasade primjetni su elementi historicizma, koji se u Bosni i Hercegovini javljaju u drugoj polovici XIX. vijeka. U Livnu se elementi historicizma, tačnije neobaroka, javljaju u oblikovanju ulazne fasade Zavra džamije. U gornjoj zoni zidova, između prozora, su postavljeni osmougaoni medaljoni sa natpisima na turskom i arapskom jeziku.
Literatura
Rapko, Orman, Blago pod kupolom – livanjske potkupolne džamije, Planjax, Tešanj, 1999.
Chlorophyta
Chlorophyta je divizija zelenih algi koja uključuje oko 8000 vrsta većinom fotosintetičkih eukariota.
Ova divizija sadrži i jednoćelijske i višećelijske vrste koje žive u svježim vodama, morskim vodama, a neke vrste su adaptirane na šarolike životne uslove. Žive pretežno zakačene na kamenje ili drveće.
Marin Skender
Marin Skender (rođen 12. augusta 1979, u Osijeku), je hrvatski golman. Trenutno igra za danski SønderjyskE Fodbold.
Chlorophyta
Neke vrste su razvile i simbiozu sa nekim protozoama, spužvama i žarnjacima.
Marin Skender
Karijera
Marin Skender jedan je od boljih hrvatskih golmana, a prije branio SønderjyskE Fodbold je za Vukovar 91', NK Osijek, NK Zagreb, Dinamo Zagreb te FK Dila Gori. Jedno vrijeme bio je i rezervni golman Hrvatske nogometne reprezentacije. U septembru 2006., NK Osijek je pobijedio od Hajduka. Pobjedu su posvetili bivšem hrvatskom selektoru, Ivi Šušku. Nekoliko dana prije te utakmice je Skender dobio poziv za hrvatsku nogometnu reprezentaciju od Slavena Bilića. "San svakog vratara je igrati u reprezentaciji, a ja i dalje želim dokazivati svoju vrijednost te, naravno, opravdati status reprezentativca" - zaključio je Skender. Krajem 2006., holandski klub PSV Eindhoven je bio zainteresiran za Skendera, međutim Skender je odbio PSV i tako ostao u NK Osijeku zbog hrvatske reprezentacije. Htio je tako ostati na oku selektora Bilića. U oktobru 2008., uprava osječkog kluba odlučila je suspendirati Skendera zbog izjava koje je dao jednom domaćem mediju. Skender optužio čelnike kluba za očajan start u novu sezonu rekavši kako momčad nije pojačana niti jednim novim igračem, a da se niti ugovorne obveze prema igračkom kadru ne ispunjavaju. Skender tad nije igrao protiv NK Inter Zaprešića. Godinu dana kasnije, Skender je potpisao sa NK Zagrebom. Skender je doveden kao zamjena za prvog vratara kluba iz Kranjčevićeve Josipa Škorića. Nakon što mu je istekao jednogodišnji ugovor sa NK Zagrebom, Skender je otišao na probu u Bukureštanskom Dinamu. Nakon par mjeseci je potpisao za Dinamo Zagreb. Nekoliko je puta bio i na pragu Maksimirske. Ovaj put ga je prešao. U Dinamu će ostati barem do zime, najavili su u klubu. Za Dinamo Zagreb nije zaigrao u ni jednoj utakmici. Kasnije prelazi u FK Dilu. U 2013. potpisuje za SønderjyskE Fodbold.
433.
Godina 433. (CDXXXIII) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Teodozija i Maksima (ili, rjeđe, godina 1186. Ab urbe condita). Oznaka 433. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
ESTO
ESTO je fintech kompanija koja pruža trgovinske i finansijske usluge u Evropi putem svoje komercijalne platforme. ESTO platforma omogućava korisnicima da upravljaju svojim plaćanjima, proizvodom „kupi sada – plati kasnije“, marketinškim i bankarskim uslugama za trgovce; kupujte bilo gdje i birajte pametna rješenja plaćanja za korisnike.
Kompanija ima pet ureda – u Talinu, Tartuu, Rigi, Vilniusu i Kijevu.
Іstorija
ESTO su osnovali Mikk Metsa, Martin Ustaal, Mikk Mihkel Nurges 2017. godine u Talinu. ESTO je skraćeni naziv za Estoniju. Iste godine, ESTO je ušao u estonski sektor e-trgovine sa svojom interno izgrađenom kreditnom platformom (ESTO checkout) kako bi podržao prodaju estonskih online trgovaca.
U 2019. godini kompanija je lansirala svoj drugi proizvod dizajniran kao potrošačko digitalno bankarstvo – ESTO račun. ESTO je u avgustu 2019. izdao oko 26.000 kredita i imao neto kreditni portfelj od 7 miliona eura.
2020. ESTO je ušao u sektor plaćanja e-trgovine (ESTO Pay).
Kompanija je 2021. godine otvorila svoja predstavništva u Litvaniji i Latviji i ušla na nova tržišta u baltičkim državama. Krajem 2021. ESTO je dostigao 1.200 aktivnih trgovačka partnerstva.
Kompanija je 2021. godine dobila kredit od 4 miliona eura od Citadele banke. Finansiranje je namijenjeno za obrtna sredstva, što će ojačati poslovanje kompanije u Estoniji i dalje njeno širenje na baltičkom tržištu.
U 2022. godini ESTO je dostigao prekretnicu u omogućavanju više od 100 miliona eura kredita.
Univerzitetska biblioteka u Varšavi
mini|Zgrada Univerzitetske biblioteke iz smjera ul. Dobra, ofarbana u roze, tzv rešetka iz stare zgrade BUW-a. mini|Nekadašnje sjedište BUW-a se nalazi na centralnom kampusu Univerziteta u ul. Krakowskie Przedmieście 26/28. mini|Iz glavne sale vidi se glavni ulaz i kolonada filozofa. mini|BUW je bio preteča slobodnog pristupa bibliotekarskim resursima u Poljskoj. mini|Dio vrta biblioteke. mini|Dio zgrade. Univerzitetska biblioteka u Varšavi (, BUW) jest biblioteka osnovana na Varšavskom Univerzitetu 1816.
Historija
Historija biblioteke datira od osnivanja Kraljevskog univerziteta u Varšavi 1816. godine. Uporedo sa osnivanjem Univerziteta, osnovana je i biblioteka. Nakon pada Novembarskog ustanka 1831. godine biblioteka je zatvorena, a veliki dio zbirke, numizmatičke kolekcije, kataloga i inventara 1832. godine odnesen je u Sankt Peterburg. Godine 1862. Varšavski univerzitet je ponovo aktiviran pod nazivom Glavna škola. Biblioteka je dobila naziv Glavna biblioteka. 1894. godine njena nova zgrada je puštena u upotrebu.
U avgustu 1915. godine, nakon što su Rusi napustili Varšavu, Carski univerzitet u Varšavi je evakuisan u Rostov na Donu. Oduzete su najvrednije zbirke biblioteke: inkunabule, rukopisi, dio inventara i bibliotekarski arhiv. Biblioteka je ponovo otvorena u jesen 1915. sa ponovnim rođenjem poljskog Varšavskog univerziteta.
Početkom Drugog svjetskog rata biblioteka je imala oko milion primjeraka zbirke. Tokom rata, biblioteka Varšavskog univerziteta izgubila je 14% svoje zbirke. Ubrzo nakon rata, djelatnost Biblioteke bila je usmjerena uglavnom na obnavljanje svoje zbirke i preuzimanje napuštenih zbirki knjiga.
Vlada Tadeusza Mazowieckog je 1990. godine odlučila da prihod od iznajmljivanja zgrade bivšeg Centralnog komiteta Poljske ujedinjene radničke partije usmjeri ka izgradnji novog sjedišta Biblioteke. 15. decembra 1999. godine, nakon petomjesečnog preseljenja, Biblioteka je otvorena za čitaoce u svom novom sjedištu na uglu ulice Dobre i Lipove. Među ljudima koji su posjetili novu zgradu bilo je, između ostalih papa Ivan Pavao II (1999) i američki predsednik George W. Bush (2001).
Zbirka
Godine 2019. u univerzitetskoj biblioteci i u 40 fakultetskih biblioteka Varšavskog univerziteta bilo je 6.236.619 primjeraka. Zbirka same Univerzitetske biblioteke iznosi 3 393 209 primjeraka. Broj čitalaca BUW-a u 2019. iznosio je 112.826.
Biblioteka ima pravo na pribavljanje obaveznog primjerka.
Zgrada
Zgrada zapremine od 260.000 metara kubnih pokriva površinu od 64 hiljade kvadratnih metara. Na krovu se nalazi šareni vrt dostupan širokoj javnosti. Troškovi realizacije bili su 80 miliona američkih dolara.
Bibliotekarskoj zbirci je posvjećeno je 40.000 m², uz mogućnost proširenja za još 10.000 m². Zgrada biblioteke može da primi 5 miliona svezaka. Pored bibliotekarskog, postoji i uslužni dio. Ispred zgrade, sa strane ulice Dobra, nalazi se tzv. kulturna fasada (za razliku od ostalih ekoloških fasada). Trebalo bi da "govori o vezama s prošlošću, sa civilizacijskom raznolikošću, sa grčko-rimskim i židovsko-kršćanskim izvorima poljske kulture". 6 unosa na ovoj strani odvojeno je sa 8 tabela koje simboliziraju stranice knjiga. Na njima se nalaze redom (s lijeve strane):
2004. godine ispred ulaza postavljena je tzv rešetka. To je jedina sačuvana struktura bibliotekarske police za knjige u Poljskoj od livenog gvožđa iz 19. veka, koja potiče iz bivšeg sjedišta biblioteke Varšavskog Univerziteta (BUW). To je simbolička veza između prošlosti i sadašnjosti.
Iznad glavnog ulaza u biblioteku, koji vodi iz natkrivenog prolaza, nalazi se simbol BUW – otvorena knjiga od patinirane bronce s natpisom Hinc omnia (latinski: odavde sve). Dalje, na vrhu stepenica koje vode u katalošku dvoranu na nivou 1, na četiri visoka stupa nalaze se spomenici istaknutih poljskih filozofa Lavovsko-varšavske škole: Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Alfred Tarski i Stanisław Leśniewski. Natpisi na stupovima sadrže fragmente tekstova iz njihovih djela.
Vrt
Krovna bašta Biblioteke otvorena je 12. juna 2002. Jedna je od najvećih krovnih bašta u Evropi. Prostire se na površini od preko 1 ha, sa vegetacijom od 5111 m².
Vrt se sastoji od dva dijela: gornjeg (površine 2.000 m²) i donjeg (površine 15.000 m²), povezanih tokom kaskadno tekuće vode. Odmah do objekta se nalazi cvjetno grmlje i biljke penjačice. U donjem vrtu se nalazi kaskada i ribnjak sa patkama. Ovdje je zasađeno drveće, grmlje i trajnice u nijansama plave i roze. Donji vrt je također ukrašen granitnim skulpturama – serija "Situacijska skica" odnosi se na kosmološke motive. U gornjem vrtu biljke su zasađene na sloju zemlje debljine 30 cm nagomilanoj na krovu Biblioteke. Gornji vrt je podijeljen na nekoliko dijelova, koji se razlikuju po obliku, boji i mirisu:
Upotpunjuje ga ulazna bašta – rampa koja vodi do krova Biblioteke, zasađena bršljanom i zelenkom. Završava se zračnom sjenicom koja se uzdiže iznad krovnog prozora, isprepletenom Aubertovim dresnikom. Svi vrtovi su povezani mostovima, stazama, i pergolama. Sa mostova i vidikovca možete se diviti panorami Varšave i rijeke Visle. Posjetioci vrtova mogu vidjeti i unutrašnjost Biblioteke odozgo kroz posebne prozore ili stakleni krov.
IC 37
IC 37 (također poznat kao MCG -3-2-29 i PGC 2299) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 743 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,80 (173 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (86 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 25. augusta 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ceršak
Ceršak je naseljeno mjesto u sastavu općine Šentilj, regija Podravska, Slovenija.
434.
Godina 434. (CDXXXIV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Aspara i Aerobinda (ili, rjeđe, godina 1187. Ab urbe condita). Oznaka 434. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Ceršak
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Pesnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Ceršak je imao 708 stanovnika.
Dadaizam
Dadaizam je umjetnički pokret koji je nastao 1916. godine u Zürichu u Švicarskoj, u koji se sklanja velik broj umjetnika za vrijeme Prvog svjetskog rata. Tristan Tzara (1896. - 1963.) osnivač je i pisac prvog manifesta, a u jednoj je prigodi, nekoliko desetljeća kasnije, izjavio:
To je bio razlog za dadaističku pobunu, zagovaranje apsurda, promociju nihilizma, odbacivanje svih tradicionalnih vrijednosti. Tristian Tzara je obrazlagao potrebu osnivanja jednog takvog pokreta riječima:
Prema De Michelliju:
Dadaizam se širi i na SAD, Njemačku i Francusku, ali se početkom 1920-ih godina aktivnost pokreta se naglo smanjuje, a na njega se nastavlja nadrealizam, njegov svojevrsni nastavak. Međutim, dadaizam uveliko utječe na stvaralaštvo brojnih književnika, slikara, muzičara (jazz, noise, punk), pa čak i u današnje vrijeme.
Vijenac (heraldika)
mini|200px|desno|Vijenac britanskog grofa
Vijenac je manji tip krune, od koje se razlikuje po tome što nikada nema lukove.
Vijenac nose plemići ranga vojvode i niže, za razliku od krune koja je rezervisana za kraljeve i careve. Pored plemstva, vijence nose i prinčevi, odnosno niže rangirani članovi kraljevskih i carskih porodica. Vijenci se međusobno razlikuju prema rangu u koji spada osoba koja ih nosi.
Vijenci se danas nose samo na posebnim prilikama, poput krunidbe monarha.
IC 2059
IC 2059 (također poznat kao ESO 420-17, MCG -5-11-7 i PGC 14910) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 130 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,30 (49 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (15 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 29. septembra 1897. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
435.
odina 435. (CDXXXV) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Teodozija i Valentijana (ili, rjeđe, godina 1188. Ab urbe condita). Oznaka 435. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Plastična supa
Plutajuće smeće, koje nazivaju "plastičnom supom", poluprozirno je i leži tačno ispod vodene površine, pa ga nije moguće vidjeti na satelitskim fotografijama.
Američki okeanograf Charles Moore sasvim je slučajno otkrio "ostrvo smeća" 1997. godine, kada se vraćao kući sa regate. "Svaki put kad sam došao na palubu, pokraj broda je plutalo nekakvo smeće. Nije mi jasno kako smo uspjeli zagaditi tako veliku površinu?", pitao se Moore i upozorava kako se kroz narednu deceniju smeće može dvostruko povećati ne smanjimo li korištenje plastičnog otpada.
Zbog plastičnog otpada na godinu umire više od milion morskih ptica i 100.000 morskih sisara. Šprice, upaljači i četkice za zube, sve je to pronađeno u želucima uginulih morskih ptica.
Ali tolike količine smeća opasne su i za ljude. Hemikalije koje se nalaze u njemu lako mogu dospjeti u prehrambeni lanac. Sve što završi u okeanu, jednom završi u želucu životinja, a zatim i na našim tanjirima.
NGC 552
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Plastična supa
Ogromno ostrvo otpada sastavljeno je od dva dijela, a nalazi se sa obje strane Havaja. Petina je tog otpada u okeanu završila sa nekog broda ili naftne platforme, dok je sve ostalo stiglo sa obale.
El-En'am
undefined Sura El-En'am (arapski سورة الأنعام) jest 6. sura svete islamske knjige Kur'ana. El-En'am u prijevodu na bosanski jezik znači: "stoka" ili "domaće životinje". Sura El-En'am sadrži 165 ajeta i svrstava se u mekanske sure (sure objavljene u Meki). Glavne teme ove sure su monoteizam, Sudnji Dan, Džehennem i Džennet.
NGC 2254
NGC 2254 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Jednorog. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 28. decembra 1785. godine.
El-En'am
Sadržaj
desno|mini|200px|93-95. ajet sure El-En'am, kufski skript, 14-15. vijek Prvi dio sure govori o Božijem jedinstvu i prijetnja onim koji ne vjeruju u Kur'an, besmislenost njihove argumentacije. Drugi dio spominje veličinu Božije Milosti a treći dio objašnjava vjernicima slabost argumentacije onih koji su pored Boga uzeli zagovornike, posrednike ili druga božanstva (Politeizam). od 22 ajeta do 32 se opisuju dešavanja na Sudnjemu Danu u kome će oni koji ne budu vjerovali reći:"Da nam je da vraćeni budemo, pa da dokaze Gospodara našeg ne poričemo i da vjernici postanemo.
NGC 2254
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
El-En'am
Sadržaj
74. ajet spominje Poslanika Ibrahima (Abrahama) i njegova spoznaja Božijeg jedinstva na osnovu znakova u prirodi, zatim njegov dijalog sa svojim ocem Azerom i konačno, njegov sukob sa njegovim narodom koji su bili mnogobošci. U nastavku se spominju imena Poslanika koji su se izrodili iz loze Ibrahimove preko sina Jakuba i Ismaila. Spominju se njihove vrline i prednost koja im je data u odnosu na druge ljude i narode. Veliki dio sure (od 118 ajeta) govori o dozvoli konzumiranja mesa pod određenim uslovima koji su dati, pa se kaže kako se dozvoljava jedenje mesa "...pri čijem klanju je spomenuto Allahovo ime" Dalje se pobijaju neka predislamska vjerovanja o vrstama stoke koja je dozvoljena, odnosno zabranjena, pa se kaže "Ja ne vidim u ovome što mi se objavljuje da je ikome zabranjeno jesti ma šta drugo osim strvi, ili krvi koja ističe, ili svinjskog mesa U posljednjem dijelu se govori o velikom cilju pravednih, koje je Božije jedinstvo i potpuna posvećenost ljudskih dijela Bogu.
Ovo poglavlje je objavljeno čitavo najedanput i navodi se da je objavljeno u posljednjoj godini boravka Poslanika Muhameda u Mekki.
NGC 5227
NGC 5227 (također poznat kao IRAS 13328+0140, MCG 0-35-10, PGC 47915 i UGC 8566) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 241 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,80 (126 hiljada sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (112 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. maja 1793. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Limfom
Limfom je nprimarni zloćudni tumor čija početna ćelija potiče iz limfocita, čelija imunskogkog sistema. Ove nneoplazme najčešće nastaju u limfnim čvorovima, što se ispoljava kao povećanje tumorskog čvora.
Limfom može poticati od limfocita na različitom stepenu diferencijacije, tako da postoji velik broj njegovih različitih formi, a klasificiraju se ovisno o genetičkim, imunološkim, morfološkim i drugim osobenostima.
Thomas Hodgkin je 1832.g. prvi opisao limfom, tačnije jednu vrstu koja danas nosi njegovo ime, Hodgkinov limfom (HL) ili Hodgkinova bolest. Ostali limfomi su grupirani pod nazivom ne-Hodgkinov limfomi (NHL), a razvojem laboratorijske tehnologije otkriveno je da skupina (prema SZO) ima 43 različitih oblika limfoma, pa se i sam naziv NHL polahko napušta.
Limfom po kliničkim obilježjima može biti indolentan (sporo se razvija, i bolesnik s njime može dugo živjeti) ili agresivan.
Klasifikacija po SZO
Slijedeći razvoj labaratorijskih metoda, mijenjao i način klasifikacije limfoma. Najnovija klasifikacija Svjetske zdravstvene organizacije iz 2001. je nadopunjena 2008., a bazira se na osnovama "Revised European-American Lymphoma classification" (REAL) iz sredine 1990-ih. Ona grupira limfome prema tipu ćelija i definira fenotipske, molekulske i citogenetičke karakteristike pojedinog limfoma. Tako da postoje tri velike skupine limfoma: B-ćelijski, T-ćelijski i NK-ćelijski i još nekoliko manjih skupina. Hodgkinov limfom, iako se prema SZO klasificira odvojeno, smatra se tumorom, iako označenih abnormalno, limfocita zrelih B-ćelijskih linija.
Gradiška (Kungota)
Gradiška je naseljeno mjesto u sastavu općine Kungota, regija Podravska, Slovenija.
NGC 3727
NGC 3727 (također poznat kao PGC 35697) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 211 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pehar. Najveći prečnik je 0,90 (55 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (37 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 1886. godine.
Wikipedia na erzjanskom jeziku
Historija
Projekt je pokrenut u julu 2007. godine od strane Andreja Surikova, člana Wikipedije na ruskom jeziku, koji živi u Moskvi. U inicijativnoj grupi su bili i američki lingvista Jack Ruther, koji predaje erzjanski jezik u Finskoj, novinar iz Sankt Peterburg a Andrej Petrov i softverski inženjer iz Uljanovsk a Mihail Stepčenko.
NGC 3727
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Wikipedia na erzjanskom jeziku
Historija
Dana 19. februara 2008. godine, jezička komisija Wikipedije je prepoznala "Wikipediju na erzjanskom jeziku" kao uspješan projekt, potvrdivši njenu spremnost i usklađenost sa utvrđenim zahtjevima. Nakon toga, 4 mjeseca su stručnjaci pripremili platformu za prijenos informacija iz inkubatora, provjerili autentičnost članaka i slično. Dana 26. maja 2008. projekt je zvanično pokrenut na myv.wikipedia.org, gdje su sve stranice koje su prethodno kreirane u Wiki inkubatoru automatski prebačene. Važno je napomenuti da Wikipedije na mokšanskom i jakutskom također stvorene istog dana. Petrjan AndJu, AndreJ Surikov i Jack Ruther su izabrani za administratore prvih šest mjeseci.
Dvije hiljade članaka dostigla je 16. maja 2015, a 11. oktobra 2017. taj se broj uduplao na 4000 članaka. Kasnije, 6. maja 2020. dostigla je 6000 članaka.
437.
thumb|Kovanica izdana povodom vjenčanja Valentijana III i Licinije Eudoksije Godina 437. (CDXXXVII) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Aecija i Sigisvulta (ili, rjeđe, godina 1190. Ab urbe condita). Oznaka 437. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda označavanja godina.
Charles Albert Gobat
Charles Albert Gobat (Tramelan, 21. maj 1843 – Bern, 16. mart 1914) bio je švicarski političar. Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1902. godine.
Frédéric Passy
Frédéric Passy (Pariz, 20. maj 1822 - Neuilly-sur-Seine, 12. juni 1912), francuski humanista, ekonomista i zagovornik međunarodne arbitraže. Zajedno sa Jean-Henry Dunantom bio je prvi dobitnik Nobelove nagrade za mir 1901. godine. Nakon što je radio na mjestu revizora pri francuskom Državnom savjetu (1846-1849), posvetio se pisanju, predavanju i organizovanju raznih humanitarnih akcija. Bio je zagovornik raznih ekonomskih reformi kako u Francuskoj tako i u svijetu. Pripadao je liberalnoj tradiciji britanskih ekonomista Richarda Cobdena i Johna Brighta iz 19. vijeka koje je i lično poznavao.
Vanjski linkovi
Frédéric Passy, nobel-winners.com
Orden narodnog heroja
Prva osoba koja je odlikovana ovom titulom je bio Petar Leković.
Izgled ordena
Orden čini ovalna zlatna značka koja prikazuje vojnika s puškom i zastava postavljena na zvijezdu okružena lovorovim vijencem. Značka je ovješena na crvenu traku s uskim bijelim prugama uz oba kraja. Dizajn za ovaj i druge ordene su izradili slikar Đorđe Andrejević Kun i kipar Antun Augustinčić. Od uvođenja pa do 1993. (SR Jugoslavija je zadržala sistem odlikovanja bivše države) orden je bio dodjeljen oko 1400 puta. Josip Broz Tito je tri puta nagrađen ordenom: 1944., 1972. i 1977.
Aplikativni softver
Aplikativni softver je podgrupa računarskog softvera koja se bavi izvršavanjem tačno određenih zadataka. Sistemski softver je zadužan da omogući rad svih računarskih dijelova, izvršni softver iskorištava hardverske računarske dijelove da bi izvršavao neki određeni zadatak. Primjeri aplikativnog softvera uključuju programe za obradu teksta, proračunske table, računovodstvenu aplikaciju, web preglednik, klijent za e-poštu, multimedijalni izvođač, preglednik datoteka ili uređivač fotografija.
Terminologija
U informatici aplikacija (na engleskom često skraćeno i app), aplikativni program ili softverska aplikacija jest računarski program dizajniran da pomogne korisnicima u obavljanju neke aktivnosti. Aplikacija se tako razlikuje od operativnog sistema (koji pokreće računar), uslužnog programa (koji obavlja poslove održavanja ili opće namjene) i alata za programiranje.
Kao još jedan primjer, kontroverza oko imenovanja GNU/Linux dijelom je uzrokovana neslaganjem oko Linux kernela i operativnih sistema izgrađenih preko tog kernela. U nekim vrstama ugrađenih sistema, aplikativni softver i softver operativnog sistema može biti istovjetan sa aspekta korisnika kao što su softveri u videorekorderima ili mikrovalnim pećima.
Po pravu korištenja
Aplikativni softver obično ima dvije glavne klase:
Vlasnički softver je zaštićen autorskim pravima, a licenca za softver daje ograničena prava korišćenja.
Slobodan softver otvorenog koda se može pokrenuti, distribuirati, prodavati za bilo koju svrhu.
Po programskom jeziku
Nakon pojave weba, pojavila se važna razlika između web aplikacija — napisanih u HTML-u, JavaScript-u i drugim web tehnologijama i obično zahtijevaju računar na kojem se izvodi bude u mreži i imaju internet preglednik —  u odnosu na tradicionalne izvorne aplikacije. Iako se web aplikacije znatno više koriste za neke namjene posebno na pametnim telefonima i tabletima, i dalje izvorne aplikacije imaju prednosti u odnosu na web aplikacije. To ne znači da će nužno web ili izvorne aplikacije nestati, ili zamijeniti jedni druge, jer se one mogu nadopunjavati, pa čak i integrirati.
Prema namjeni
Aplikativni softver se može i tržišno klasificirati tako da se gleda kao horizontalni ili vertikalni. Horizontalne aplikacije su popularnije i rasprostranjenije, jer su opće namjene, na primjer, obrađivači teksta ili baze podataka. Vertikalne aplikacije su visoko specijalizirani proizvodi, dizajnirani za određenu vrstu industrije ili posao, ili odjel unutar organizacije.
438.
thumb|Jezdegerd II na vlastitoj kovanici
Godina 438. (CDXXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Aecija i Sigisvulta (ili, rjeđe, godina 1191. Ab urbe condita). Oznaka 438. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda označavanja godina.
Nizozemski jezik
Nizozemski jezik (Nederlandse taal) (također: Nederduits/ donjonjemački jezik), poznat i kao holandski, ubraja se u germansku granu indoevropskih jezika. Većinom se koristi u Nizozemskoj, Belgiji te nekim bivšim i sadašnjim nizozemskim kolonijama. Varijanta koja se koristi u Belgiji ponekad se naziva flamanskim jezikom.
Porijeklo i razvoj
Prvobitno se, a i danas pretežno, govori u Nizozemskoj, flamanskom dijelu Belgije, Briselu i pograničnim regijama Francuske i Njemačke. Na jezičkoj granici prema njemačkom narječja nizozemskog, odnosno donjofranačkog neprimjetno prelaze u zapadnosrednjonjemačka narječja, koja su, također, franačkog porijekla.
Bioci
Bioci su naseljeno mjesto u gradu Trebinju, Bosna i Hercegovina.
Partsko carstvo
Partsko carstvo (247. p.n.e. - 224.), poznatije i kao Arsakidsko carstvo, je bilo antičko iransko carstvo čiji su se vladari smatrali nasljednicima antičkog Ahemenidskog carstva. Osnovao ga je Arsak I, poglavica iranskog plemena Parni, nakon osvajanja tadašnje seleučke satrapije (provincije) Partije. Partski kralj Mitridat I (165. - 132. p.n.e.) je znatno proširio carstvo nakon zauzimanja Medije i Mezopotamije. Na svom vrhuncu, Partsko carstvo se protezalo od sjevernog toka rijeke Eufrat do današnjeg istočnog Irana. Pošto se nalazilo na trgovačkom putu svile između Rimskog carstva i kineske dinastije Han, Partsko carstvo je postalo središte prometa i trgovine.
Nizozemski jezik
Porijeklo i razvoj
Zasniva se na donjonjemačkom književnom jeziku 17. stoljeća, koji je postepeno obogaćivan izrazima iz narječja u pokrajinama Brabantu i Holandiji. Starija varijanta bio je prekoregionalni jezik Hanze, koji je bio u upotrebi u Antwerpenu, Bruggeu, a nedugo potom i u Nizozemskoj, gdje se proširio kao jezik trgovine i učenosti. Posuđenice potječu iz francuskog te u novije vrijeme pretežno engleskog jezika. Kad je riječ o rječnicima, nizozemski je u znatno većoj mjeri od savremenog njemačkog očuvao staronjemačke riječi. Daljnji jezični razvoj i novi oblici današnjeg njemačkog jezika nikad nisu uspjeli ući u nizozemski, pa tako u (standardnom) njemačkom već nestali pojmovi nastavljaju živjeti u nizozemskom (npr. oorlog, lenen, kiezen, verbazen). Za razliku od standardnog njemačkog, riječi su glasovno nepromijenjene, odnosno platt ("ravne"), dakle, nisu učestvovale u promjeni suglasnika u njemačkom standardnom jeziku.
Partsko carstvo
Partsko carstvo je imalo različitu umjetnost, arhitekturu, religiju i kraljevska obilježja, jer je bilo kulturno heterogeno carstvo koje je obuhvatalo perzijsku, helenističku i regionalnu kulturu. U prvoj polovini svog postojanja, carstvo je usvojilo mnoge elemente grčke kulture, ali je na kraju postepeno oživljavalo mnoge elemente perzijske tradicije. Partski vladari su imali titulu "Kralj kraljeva", jer su se smatrali nasljednicima Ahemenidskog carstva; oni su prihvatili mnoge lokalne kraljeve za svoje vazale. Širenjem Partskog carstva, sjedište centralne vlade se prebacuje iz Nise u Ktesifon (južno od današnjeg Bagdada).
Nizozemski jezik
Historijski pregled
Historija nizozemskog jezika često se dijeli na sljedeće faze:
Partsko carstvo
Najraniji neprijatelji Partskog carstva su bili Seleukidi na zapadu i Skiti na istoku. Međutim, nakon proširenja na zapad došli su u sukob sa Kraljevinom Armenijom i Rimskom republikom. Rimsko i Partsko carstvo se na kraju međusobno borilo kako bi uspostavili vlast na armenskim kraljevima. Nakon Partske pobjede nad Markom Licinijem Krasom u bici kod Kare 53. godine p.n.e., Partske snage su zauzele cijeli Levant. Nakon toga su mnogi rimski carevi ili njihovi generali vršili invaziju na Mezopotamiju tokom nekoliko Rimsko-partskih ratova koji su uslijedili u narednih nekoliko stoljeća. Tokom ovih sukoba, Rimljani su zauzimali gradove Seleukiju i Ktesifon u više navrata, ali nikada nisu bili u stanju da ih zadrže.
Česti građanski ratovi između Partskih pretendenata na prijestolje su bili više opasniji za stabilnost carstva nego strana invazija. Partsko carstvo je uništeno 224. godine kada je Ardašir I, vladar Istahra u provinciji Fars, podigao pobunu i ubio posljednjeg vladara Artabana IV. Nakon toga je Ardašir I osnovao Sasanidsko carstvo koje je uništeno muslimanskim osvajanjem u 7. stoljeću.
Porijeklo i osnivanje
Prije osnivanja dinastije Arsakid, Arsak I je bio poglavica Parnija, antičkog centralno-azijskog iranskog naroda i jednog od nekoliko nomadskih plemena unutar Dahajske konfederacije. Oni su jedini govorili istočnoiranskim jezikom koji se znatno razlikovao od zapadnoiranskog jezika koji se u to vrijeme govorio u Partiji. Kako bi učvrstio svoju poziciju, Arsak I je iskoristio invaziju egipatskog faraona Ptolemeja III na teritoriju Seleučkog carstva. Ovaj sukob sa Ptolemejem, Treći Sirijski rat (246. - 241. p.n.e.), je također pomogao Diodotu da formira Grčko-Baktrijsko kraljevstvo u centralnoj Aziji. Arsak I je kasnije formirao savez sa njegovim nasljednikom Diodotom II protiv Seleučkog carstva, ali je bio protjeran iz Partije od strane snaga Seleuka II (246. - 225. p.n.e.). Nakon što je neko vrijeme proveo u izgnanstvu među nomadskim plemenom Apasikeja, Arsak I je kontranapadom ponovo zauzeo Partiju. Seleukov nasljednik Antioh III (222. - 187. p.n.e.) nije mogao odmah da reaguje jer su njegove trupe bile angažovane na obustavi pobune Molona u Mediji. Nakon poraza u bici kod Magnezije 190. godine p.n.e. Seleučko carstvo se nije miješalo u unutrašnja pitanja Partskog carstva.
Nizozemski jezik
Historijski pregled
Daljnja važna izdanja koja su utjecala na nastanak jedinstvenog jezika bila su prvi nizozemski gramatički priručnik Twe-sprack vande Nederduitsche letterkunst, djelo nastalo radom Hendrika Laurenszona i drugih članova ugledne amsterdamskog "Rederijkerskamera" oko 1584, i temeljno djelo Aanleidinghe ter Nederduitsche Dichtkunste, koje je 1650. napisao Just van den Vondel.
Partsko carstvo
Proširenje i konsolidacija
Fraat I (176. - 171. p.n.e.) je proširio Partsko carstvo do Aleksandrove kapije okupiravši grad Choaru čija lokacija danas nije poznata. Ipak najveća ekspanzija Partskog carstva se dogodila tokom vladavine njegovog brata i nasljednika Mitridata I (171. - 132. p.n.e.). Odnosi između Partskog i Grčko-Baktrijskog carstva su se pogoršali nakon smrti Diodota II, kada su partske snage zauzele dvije eparhije tokom vladavine Eukratida I (171. - 145. p.n.e.). Nakon toga, Mithridat I je napao Mediju i zauzeo grad Ekbatan 148. p.n.e.; region je bio destabilizovan nedavnim Seleučkim suzbijanjem pobune koju je predvodio Timarh. Nakon ove pobjede uslijedilo je zauzimanje Babilonije, Elimaide, Haracene i Suse čime se Partsko cartvo proširilo do rijeke Ind. Iako je Hekatompil služio kao Partska prijestolnica, Mitridat I je osnovao kraljevske rezidencije u Seleukiji, Ekbatanu, Ktesifonu i novoosnovanom gradu Mitridakertu (Nisa, Turkmenistan) gdje su sagrađene i održavane grobnice Arsakidskih kraljeva. Ekbatan je kasnije postao glavna ljetna rezidencija i ceremonijalno mjesto kraljeva.
Nizozemski jezik
Rasprostranjenost
Osim u Kraljevini Nizozemskoj i Belgiji, nizozemski se u prošlosti uveliko koristio i na sjeveru Francuske, području znanom kao Francuska Nizozemska. Danas ga je na tom području praktično potpuno zamijenio francuski jezik.