cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalidasa
Epske pjesme
Kālidāsa je autor dvije mahākāvye (žanr indijske epske poezije), Kumārasambhave ( rođenje boga rata Kartikeye) i Raghuvaṃśa (epska pjesma o dinastiji Raghu).
Manje pjesme
Kālidāsa je također napisao Meghadūtu (Glasnik oblaka), koja pripada vrsti manje pjesme (khaṇḍakāvya). U njoj se opisuje priča o Jakši koji pokušava da pošalje poruku svojoj ljubavnici kroz oblak. Kalidāsa je ovu pjesmu postavio na mandākrāntā metar, koji je poznat po svojoj lirskoj slatkoći. To je jedna od Kalidasinih najpopularnijih pjesama u vezi kojeg su napisani brojni komentari. Kalidasa je također napisao shyamala Dandakam opisujući ljepotu boginje Matangi.
Drame
Kalidasa je napisao tri drame. Među njima, Abhijñānaśākuntalam ("O prepoznavanju Śakuntale") se općenito smatra remek-djelom i spada među prvim sanskritskim djelima koja su prevedena na engleski, a od tada je prevedeno na mnoge jezike.
Utjecaj
Kālidāsa je imao veliki utjecaj na nekoliko sanskritskih djela, kao i na cjelokupnu indijsku književnost. Također, imao je veliki utjecaj na pjesnika i nobelovca Rabindranatha Tagoru, koji je je tumačio Kalidasine drame i pjesme u svojim djelima. Meghadūtin romantizam nalazi se u Tagorinim pjesmama o monsunima. Sanskritske drame Kalidase utjecale su na veliki broj najznačajnijih evropskih umjetnika, književnika i kompozitora iz perioda romantizma. Najveći odjek na evropskom kontinentu njegova djela doživjela su u Njemačkoj u kojoj je između 18. i 19. vijeka postojao veliki broj naučnika sanskrita nego što ih je zajedno imala cijela Evropa. Najistaknutiji profesor sanskrita na Univerzitetu u Leipzigu u to vrijeme bio je Hermann Brockhaus (1806-1877), zet Richarda Wagnera od kojeg je Wagner stekao mnogo znanja o indijskoj filozofiji i književnosti, iako je Wagner već bio indolog sam po sebi i veliki poklonik Kalidasinog književnog djela. Drugi poštovalac Kalidasinog stvaralaštva u Njemačkoj bio je Johann Wolfgang von Goethe čija se naklonost prema Kalidasinom djelu Shakuntala (najranija verzija ove priče navedena je u Mahabharati) nastavila tokom njegovog života i bila je nadahnuće mnogih motiva u njegovim kasnijim radovima. U svom epskom djelu Faust Goethe je koristio prolog Kalidasine drame Shakuntala, dok je Friedrich Schiller interpretirao pjesmu Meghaduta (Glasnik oblaka) u svojoj drami Maria Stuart. O umjetničkom stvaralaštvu Kalidase Goethe je u svojoj knjizi naveo sljedeće: Opera pod nazivom Shakuntala italijanskog kompozitora Franca Alfana (1875-1954) smatra se njegovim najboljim djelom i izvedena je u Rimskoj operi 1952. samo dvije godine prije njegove smrti. Franz Schubert komponirao je svoju nedovršenu operu "Sakontala."
John Lennon/Plastic Ono Band
John Lennon/Plastic Ono Band jest prvi solo album Johna Lennona. Album je postao hit za veoma kratko vrijeme.
GRAIL (svemirske letjelice)
Gravity Recovery and Interior Laboratory (GRAIL) je američka naučna misija na Mjesec u NASA-inom's Discovery Programu, koja će koristiti visoko kvalitetno kartiranje gravitacionog polja Mjeseca da bi se odredila njegova unutrašnja struktura. Dvije male letjelice koje sačinjavaju GRAIL su lansirane 10. septembra 2011. pomoću Delta II lansirne rakete u njenoj najjačoj verziji, 7920H-10.<ref name=
Naučna faza misije će trajati 90 dana. Slijedeći naučnu fazu (ili produženu fazu misije), planiran je period od pet dana za raspremanje, nakon čega će letjelica pasti na površinu Mjeseca u narednih oko 40 dana. <!--The gravity mapping technique is similar to that used by Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE), and the spacecraft design is based on XSS-11.
Unlike the Apollo program's missions, which took three days to reach the Moon, GRAIL will make use of a three- to four-month low-energy trans-lunar cruise via the Sun-Earth Lagrange point L1 to reduce fuel requirements, protect instruments and reduce the velocity of the two spacecraft at lunar arrival to help achieve the extremely low 50 km orbits with separation between the spacecraft (arriving 24 hours apart) of 175 - 225 km The very tight tolerances in the flight plan leaves little room for error correction leading to a launch window lasting one second and providing only two launch opportunities per day.
Maria Zuber of the Massachusetts Institute of Technology is GRAIL's principal investigator. The mission's team of expert scientists and engineers also includes former NASA astronaut Sally Ride, who will lead the mission's public outreach efforts. NASA's Jet Propulsion Laboratory manages the project. As of August 5, 2011, the program has cost US$496 million.
Objectives
Each spacecraft transmits and receives telemetry from the other spacecraft and Earth-based facilities. By measuring the change in distance between the two spacecraft, the gravity field and geological structure of the Moon can be obtained. The gravitational field of the Moon will be mapped in unprecedented detail.
Launch attempts
-->
Lejla Jusić
thumb|300px|right Lejla Jusić je bosanskohercegovačka operska pjevačica, sopranistica, i profesorica na predmetu glas na sarajevskoj Akademiji scenskih umjetnosti , Rođena u Sarajevu, gdje je završila studije solo-pjevanja na Muzičkoj akademiji, u klasi prof. Paše Gackić. Između ostalog, radila je na produkciji predstave “Pobuna u Narodnom pozorištu”, kao i produkciji predstave “Hamlet”, Narodnog pozorišta u Sarajevu.
Godine 2007. je izdala album tradicionalnih bosanskih pjesama, sevdalinki, pod naslovom “O ljubavi”. Brano Likić i njegov World Music Orchestra nastupaju u svim pjesmama na albumu. Album također sadrži i par turskih tradicionalnih pjesama, koje ona pjeva na autentičnom turskom.
665.
Godina 665. (DCLXV) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 665. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 528
NGC 528 (također poznat kao IRAS 01226+3324, MCG 5-4-57, PGC 5290 i UGC 988) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 221 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 1,20 (77 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (51 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 22. augusta 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
666.
Godina 666. (DCLXVI) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 666. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
667.
Godina 667. (DCLXVII) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 667. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 3706
NGC 3706 (također poznat kao ESO 378-6, MCG -6-25-22 i PGC 35417) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 137 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 3,10 (123 hiljade sg) a najmanji 1,8 uglovnih minuta (72 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. maja 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 466
IC 466 je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Jednorog. Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 18. februara 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dragutin Dimitrijević
mini|desno|200px|Dragutin T. Dimitrijević - Apis Dragutin T. Dimitrijević, poznat po nadimku Apis (staroegipatsko božanstvo) (5. august 1876, Beograd, Kneževina Srbija - Solun, Kraljevina Grčka, 26. jun 1917.), bio je oficir, obavještajac i zavjerenik u Kraljevini Srbiji. Bio je jedan od glavnih organizatora zavjere oficira koja je izvršila Majski prevrat 1903. godine kojim je svrgnut i ubijen kralj Aleksandar Obrenović sa suprugom kraljicom Dragom, a doveden na prijesto kralj Petar I Karađorđević. Nalazio se na čelu tajne vojne organizacije "Ujedinjenje ili smrt" poznatije pod imenom Crna ruka, čiji se pojedini pripadnici dovode u vezu sa članovima Mlade Bosne koji su izveli Sarajevski atentat, koji je poslužio kao povod za izbijanje Prvog svjetskog rata. Na Solunskom procesu pod optužbom da je bio nalogodavac neuspjelog atentata na prijestolonaslednika regenta Aleksandra Karađorđevića osuđen je na smrt strijeljanjem zajedno sa Radom Malobabićem i Ljubomirom Vulovićem. Strijeljani su u svitanje 26. juna 1917. godine. Posthumno su rehabilitovani u obnovljenom sudskom procesu nakon Drugog svjetskog rata 1953. godine, u FNR Jugoslaviji.
Dragutin Dimitrijević rođen je u Beogradu 1876. godine od oca Teodora i majke Jovanke. Porodica se seli u Kraljevo gdje je Dragutin započeo osnovnu školu. Nedugo potom porodica se seli 1884. godine u Niš u kome Dragutin završava osnovnu školu i upisuje klasičnu gimnaziju. Od 1887. do 1889. živijeli su u Pirotu, a 1890. godine vraćaju se u Beograd gdje je Dragutin završio gimnaziju. Zbog svoje građe i energije u beogradskoj gimnaziji je dobio nadimak Apis, po biku iz egipatske mitologije.
Nižu školu Vojne akademije upisuje 1892. godine koju završava 1896. Kao aktivni potporučnik služi u 7. pješačkom puku, a nakon nešto više od godinu dana provedenih u ovoj jedinici, septembra 1898. godine upisuje Višu školu Vojne akademije, u kojoj se školuju generalštabni oficiri. U augustu 1899. godine unaprijeđen je u čin poručnika.
Fluor
Fluor je hemijski element označen simbolom F i ima atomski broj 9. U periodnom sistemu nalazi se u 7. glavnoj grupi i spada u halogene elemente. U normalnim uslovima on se nalazi u obliku dvoatomske molekule F2 kao gas, izuzetno je reaktivan i veoma otrovan. Već i u najmanjim koncentracijama može se primijetiti njegov oštar miris. Fluor je bezbojan, ali u većim koncentracijama ima žuto-zelenu boju. Ima najveću elektronegativnost među svim poznatim hemijskim elementima. U spojevima sa svim elementima, uz samo nekoliko izuzetaka, ima oksidacijsko stanje -1. Reagira sa svim elementima, osim sa plemenitim inertnim gasovima helijem i neonom. Vodu razlaže gradeći fluorovodik, HF.
Elementarni fluor je izuzetno otrovan i jako nagrizajući. Rastvorljivi fluoridi su visokim koncentracijama su također veoma otrovni, međutim moguće je da su u tragovima neophodni za razvoj kosti i zuba. Zbog toga se ponekad djelimično dodaje u vodu za piće i kuhinjsku so (fluoridiranje).
Historija
Prve opisane soli fluora bile su prirodno rasprostranjene soli kalcij fluorida (fluorit). Njega je prvi opisao Georgius Agricola 1530. godine, a 1556. godine spomenuo ga je kao pomoćno sredstvo za topljenje ruda. Djeluje tako što šljaku i istopljenu rudu čini rijeđom, tako da ona može teći. Carl Wilhelm Scheele se prvi sveobuhvatno bavio fluoritom i njegovim osobinama. Također je otkrio i fluoridnu kiselinu i njeno nagrizajuće djelovanje na staklo (silicij-dioksid). Osim toga, otkrio je i osobinu fluorita da pokazuje fluorescenciju, a koja je i nazvana po ovom mineralu.
Humphry Davy je 1811. godine prvi koji je predvidio da je fluor zaseban hemijski element. Nakon toga, mnogi hemičari su pokušavali dobiti čisti, elementarni fluor. Zbog velikih teškoća, kojima je uzrok bila velika hemijska reaktivnost fluora, tek 26. juna 1886. godine francuskom hemičaru Henri Moissanu uspjelo je dobiti elementarni fluor. Dobio ga je pomoću elektrolize rastvora kalij-bifluorida u tečnom fluorovodiku na niskim temperaturama. Za ovaj rad Moissan je nagrađen Nobelovom nagradom za hemiju 1906. godine.
Značajan rast proizvodnje fluora desio se tokom Drugog svjetskog rata, sa jedne strane razvitkom atomskog oružja u SAD (Projekt "Manhattan"), za šta je bio neophodan u svrhu obogaćivanja izotopa uranija 235U preko gasovitog uranij heksafluorida (UF6), koji se dobija uz pomoć elementarnog fluora. Sa druge strane, u tadašnjoj najvećoj svjetskoj hemijskoj kompaniji "IG Farben", Nijemci su pomoću fluoroelektroliznih ćelija, spojeve fluora koristili samo za pravljenje novog zapaljivog sredstva (hlor trifluorid), u svrhu proizvodnje zapaljivih bombi. Da li je nacistička Njemačka tada mogla, pomoću ovih fluorovih spojeva, vršiti obogaćivanje uranija 235U, i danas je predmet kontroverznih diskusija.
Fizičke
Fluor na sobnoj temperaturi je svijetložuti gas, snažnog, oštrog mirisa. Boja gasa zavisi od debljine sloja, ispod jednog metra debljine gas je potpuno bezbojan, tek iznad toga javlja se karakteristična žuta boja. Pri temperaturama ispod −188 °C fluor je u tečnom stanju, a boja mu prelazi u kanarsko žutu. Talište fluora je na temperaturi od −219,52 °C Poznate su dvije alotropske modifikacije čvrstog fluora. Između −227,6 °C i tališta fluor se kristalizira u kubičnom kristalnom sistemu sa parametrom rešetke a = 667 pm (β-fluor). Ispod −227,6 °C fluor je stabilan u monoklinskoj α-modifikaciji sa parametrima rešetke a = 550 pm, b = 328 pm, c = 728 pm i β = 102,17°. Pri temperaturi od 0 °C i pritisku od 1013 hPa, fluor je sa gustoćom od 1,6959 kg/m3 teži od zraka. Kritična tačka nalazi se pri pritisku od 52,2 bar i temperaturi od 144,2 K (−129 °C).
Molekularne
Fluor u elementarnom stanju se nalazi, kao i drugi halogeni elementi, u obliku dvoatomske molekule. Dužina veze u molekuli fluora iznosi 144 pm i kraća je nego jednostavna veza kod drugih elementata (naprimjer dužina veze između dva atoma ugljika iznosi 154 pm). I pored ovako kratke međuatomske veze, energija disocijacije fluor-fluor veze iznosi 158 kJ/molu i u poređenju sa drugim spojevima je manja, a približno odgovara onoj u molekuli joda, koja ima dužinu veze od 266 pm. Smatra se da razlog niske energije disocijacije prvenstveno leži u činjenici da se slobodni elektronski parovi u molekuli više približavaju jedan drugom te pri tome dolazi do međusobnog odbijanja. Ova slaba veze je jedan od uzroka velike reaktivnosti fluora.
Preko teorije molekulskih orbitala može se također objasniti veza u molekuli fluora. Tom teorijom smatra se da s- i p- atomske orbitale pojedinih atoma sastavljene iz povezujućih i protivpovezujućih molekulskih orbitala. Orbitale 1s- i 2-s atoma fluora tako postaju σs i σs*- povezujuće i protivpovezujuće molekulske orbitale. Iako su ove orbitale u potpunosti popunjene elektronima, ne pridonosi ništa da se one povežu. Iz 2p- orbitala nastaje ukupno 6 molekulskih orbitala različitih energija. To su povezujuće orbitale σp-, πy- i πz-, kao i odgovarajuće protivpovezujuće σp*-, πy*- i πz* molekulske orbitale. Pri tome π-orbitale posjeduju istu energiju. Kada se elektroni podijele u molekulske orbitale, dolazi do toga da su određene povezujuće kao protivpovezujuće π*-orbitale potpuno zauzete. Iz toga proizilazi poredak veze od (6–4)/2 = 1 i dijamagnetično ponašanje, koje je i eksperimentalno dokazano.
Hemijske
Fluor spada među najsnažnija oksidacijska sredstva koja su stabilna na sobnoj temperaturi. On je najelektronegativniji hemijski element i reagira sa svim drugim elementima osim helija i neona. Većina reakcija sa fluorom je vrlo burna. Tako naprimjer, za razliku od svih drugih halogena, fluor reagira eksplozivno sa vodikom bez svjetlosnog aktiviranja, već u čvrstom stanju pri −200 °C, gradeći fluorovodik. Fluor je jedini element koji neposredno reagira sa plemenitim gasovima kriptonom, ksenonom i radonom. Tako se pri temperaturi od 400 °C reakcijom ksenona i fluora dobija ksenon(II) fluorid.
Također, i mnoge druge supstance burno reagiraju sa fluorom, između ostalih mnogi vodikovi spojevi kao što je voda, amonijak, monosilan, propan ili organski rastvarači. Fluor sa vodom reagira različito pod različitim uslova. Ako se u hladnu vodu uvedu manje količine fluora, nastaje vodik-peroksid i fluoridna kiselina:
Ako se u manje količine vode uvedu prekomjerne količine fluora, nasuprot prethodne reakcije nastat će led ili hidroksidi kao osnovni proizvodi te kisik i kisik difluorid.
Izotopi
Fluor je jedan od 22 čista, monoizotopna elementa. Prirodni fluor sastoji se 100% iz izotopa 19F. Osim njega, poznato je 16 vještačkih izotopa, počev od 14F do 31F, kao i nuklearni izomer 18mF.
Osim izotopa 18F, čije je vrijeme poluraspada 109,77 minuta, svi drugi vještački izotopi se raspadaju u vremenu od zeptosekunde (10−21s) do najviše jedne minute. Izotop 18F se koristi u dijagnostici raka u obliku fluor dezoksiglukoze, fluor etilholina, fluor etiltirozina odnosno 18F-fluorid kao radionuklid u pozitronskoj emisijskoj tomografiji (PET).
Rasprostranjenost
mini|180px|lijevo|[[Mineral fluorit]] U Zemljinoj kori, fluor je relativno čest i zastupljen u količini od 0,0525%. Zbog svoje velike reaktivnosti, u prirodi se ne može naći u elementarnom stanju već u obliku spojeva fluorida i nekih minerala. Jedan izuzetak je radioaktivni antozonit (stinkspat, varijetet fluorita sa sadržajem uranija), u kojem nastaje fluor u vrlo malehnim količinama putem radiolize, što uzrokuje pojavu jakog mirisa pri mehaničkoj obradi ovog minerala od oslobođenog fluora. Morska voda sadrži rastvorene fluoride u tragovima, jer oni općenito imaju vrlo slabu rastvorljivost u vodi. Tragovi spojeva fluora nalaze se i u kostima, zubima, krvi i mlijeku. Najčešći minerali fluora su fluorit CaF2 i fluorapatit Ca5(PO4)3F. Najveći dio fluorita je spojen sa fluorapatitom, ali on u sebi sadrži vrlo mali maseni udio fluora od oko 3,5%. Stoga se fluorapatit ne koristi zbog svog udjela fluora, nego kao izvor fosfata. Osnovni izvor za dobijanje fluora i spojeva fluora je fluorit. Najveća nalazišta fluorita postoje u Meksiku, Kini, Južnoafričkoj Republici, Španiji i Rusiji.
Pored navedenih, prirodno rasprostranjeni mineral fluora je i kriolit Na3AlF6. Davno pronađeno nalazište kriolita kod Ivigtuta na Grenlandu je već iskorišteno. Kriolit koji se danas upotrebljava za proizvodnju aluminija se hemijski sintetizira. Fluor je i sastavni dio nekih rijetkih minerala. Primjeri takvih minerala su topaz Al2SiO4(OH, F)2, koji se smatra dragim kamenjem, selait MgF2 i bastnesit (La,Ce)(CO3)F.
Neki rijetki organizmi mogu proizvoditi organske spojeve fluora. Južnoafrički grm gifblaar i druge biljne vrste iz roda Dichapetalum mogu sintetizirati fluoroacetatnu kiselinu, te je skladištiti u svojim listovima. Ona im služi kao odbrana od biljoždera koji se hrane tim biljkama, jer je ova kiselina za životinje otrovna. Otrovno djelovanje ove kiseline se manifestira prekidanjem ciklusa limunske kiseline (Krebsov ciklus).
Dobijanje
Polazni materijal za dobijanje elementarnog fluora i mnogih spojeva fluora je pretežno fluorit (CaF2). Iz njega se putem reakcije sa koncentriranom sumpornom kiselinom dobija fluorovodik.
Drugi izvor fluoridne kiseline je dobijanje fosfata, pri čemu nastaje fluoridna kiselina kao otpadni proizvod u preradi fluorapatita.
Samo mali dio proizvedene fluoridne kiseline se dalje prerađuje do elementarnog fluora. Najveći dio se neposredno prerađuje u druge spojeve fluora. Ukoliko ovo nije moguće, onda je neophodan elementarni fluor. Pošto je fluor najjače oksidacijsko sredstvo, hemijskim putem je moguće njegovo dobijanje u vrlo malim količinama ali vrlo neekonomično. Umjesto toga, koriste se elektrohemijski procesi. Bruto reakcija se odvija u skladu sa reakcijom:
Proces je dobio ime po Henri Moissanu. U njemu se ne koristi čisti fluorovodik za elektrolizu, već mješavina kalij fluorida i fluorovodika u omjeru od 1:1 do 1:3. Osnovni razlog za korištenje ove mješavine leži u činjenici da je provodljivost istopljene smjese mnogo viša u odnosu na čisti fluorovodik, koji slabo provodi električnu struju isto kao i čista voda. Za elektrolizu je vrlo važno da je otopina potpuno bezvodna, jer bi u suprotnom umjesto fluora tokom elektrolize nastao kisik.
U industriji primjenjuje se takozvani proces srednje temperature, u kojem se pri temperaturama od 70 do 130 °C primjenjuje mješavina kalij fluorida i fluorovodika u omjeru 1:2. Kod većeg udjela fluorovodika nastaje mnogo viši pritisak pare, tako da je on mora prerađivati na niskim temperaturama uz stalno hlađenje. Ako se u mješavini nalazi manji udio fluorovodika (oko 1:1) onda su temperature topljenja znatno više (kod udjela 1:1 - 225 °C), što znatno otežava manipulaciju i izaziva koroziju. Elektroliza se izvodi korištenjem grafitnih elektroda u ćeliji izrađenoj od čelika i monela (legura bakra, nikla i željeza), koja dodatno sadrži željezni lim za odvajanje prostora anode i katode, kako bi se onemogućilo mješanje nastalih gasova. Na elektrode se dovodi napon od 8 do 12 volti. Fluorovodik koji se troši pri elektrolizi neophodno je neprestano dodavati.
Sirovi fluor, koji se otpušta u elektrolitičkoj ćeliji, ima primjesa fluorovodika, a ima u tragovima i kisika, tetrafluor metana (CF4) i drugih perfluorugljika, nastalih putem reakcija fluora sa elektrodnim materijalom. Ove nečistoće se mogu odstraniti smrzavanjem i adsorpcijom fluorovodika na natrij fluorid.
U laboratoriji fluor se može dobiti i raspadanjem mangan tetrafluorida (MnF4). Najprije se K2MnF6 raspada djelovanjem SbF5, pri čemu se oslobađa nestabilni plavo-ljubičasti MnF4. Zatim se mangan tetrafluorid raspada na temperaturi preko 150 °C na F2 i MnF3.
Upotreba
Zbog velike reaktivnosti i teškog rukovanja fluorom, elementarni fluor se može koristiti u samo vrlo ograničenim oblastima. Pretežno se prerađuje u spojeve fluora, koji se ne mogu dobiti na neki drugi način. Najveći dio proizvedenog fluora utroši se za pravljenje uranij heksafluorida, koji omogućava obogaćivanje 235U u gasnim centrifugama ili procesima gasne difuzije, uglavnom zbog svoje velike volatilnosti. Ovaj izotop je vrlo važan za razbijanje jezgra atoma. Drugi važni proizvod, koji se može načiniti samo pomoću elementarnog fluora, je sumpor-heksafluorid. On služi kao gasoviti izolator naprimjer u visokonaponskim prekidačima i visokonaponskim gasom izoliranim električnim vodovima.
Fluor služi i za fluoriranje površine vještačkih materijala. Ovakvi materijali se koriste za izradu spremnika goriva u automobilima, gdje povećava nepropusnost spremnika. Međutim, u industrijskim zemljama ova tehnika se sve češće zamjenjuje modernim koekstruzijskim tehnologijama u izradi spremnika. Rukovanje izuzetno opasnim fluorom u proizvodnji spremnika je time spriječeno. Osim toga u vezi sa biogorivima za isparavanje hlapljivih organskih spojeva (VOC), željene granične vrijednosti nisu prekoračene. U siromašnim i zemljama u razvoju, gdje je briga za okolinu i zaštita na radu manja nego u industrijski razvijenim zemljama, tehnika fluoriranja se i dalje dosta primjenjuje. Dodatno djelovanje fluoriranja je da se boje i lakovi mogu lakše zadržavati na tako obrađenim površinama vještačkih materijala (poliolefini). Tako su u tim zemljama vrlo raširena tehnologija obrade plamenom, koja je relativno jeftina. Ukoliko se fluor i grafit zagrijavaju zajedno, nastaje ugljik fluorid (grafit fluorid), koji služi kao sredstvo za suho podmazivanje i materijal za elektrode.
Fluorovi derivati metana i etana su veoma slabi otrovi za razliku od ostalih jedinjenja fluora te se stoga zbog svoje velike inertnosti upotrebljavaju u rashladnim uređajima pod nazivom freon.
Spojevi
Kao najelektronegativniji među svim elementima, fluor u svojim spojevima se javlja gotovo isključivo u oksidacijskom stanju -1. Poznati su spojevi fluora sa svim elementima, osim sa neonom i helijem.
Fluorovodik
Fluorovodik je otrovni gas, prodornog, nagrizajućeg mirisa. Vodeni rastvor fluorovodika naziva se fluoridna kiselina. Dok se bezvodni, tečni fluorovodik ubraja u najsnažnije kiseline, ponekad zvane i super kiseline, međutim fluoridna kiselina se svrstava srednje jake kiseline. Fluorovodik je jedna od malobrojnih supstanci koje neposredno reagiraju sa staklom. Zbog toga se fluoridna kiselina koristi u industriji stakla u rastvorima za jetkanje. Fluorovodik se također koristi i kao sirovina za dobijanje elementarnog fluora i mnogih drugih spojeva fluora.
Fluoridi
thumb|desno|[[Kalcij fluorid]] Fluoridi su soli fluorovodika. One su najznačajnije i najviše rasprostranjene soli fluora. U prirodi se najčešće javljaju teško rastvorljivi kalcij fluorid CaF2 u obliku minerala fluorita. Osim njega, u industriji i drugi fluoridi igraju značajne uloge. Naprimjer uranij heksafluorid i natrij fluroid, koji se koristi, između ostalog, kao sredstvo za zaštitu drveta, dok je ranije bio patentiran i prodavan kao otrov za pacove i insekte.
Organski spojevi fluora
Postoji cijeli niz organskih spojeva sa fluorom. Jedna od najpoznatijih grupa hemijskih spojeva su hlorofluorougljici (CFC). CFC spojevi niske molekularne mase sa jednim ili dva atoma ugljika su gasovi i ranije su služili kao rashladna sredstva u hladnjacima i pogonski gas u sprejevima, lakovima i limenkama. Međutim, otkriveno je da ovi spojevi povećavaju razgradnju ozona, a ispuštanjem u atmosferu oštećuju ozonski omotač, postepeno je njihova primjena i proizvodnja ograničena, naročito nakon usvajanja Montrealskog protokola 1987. godine. Nasuprot njih, fluorougljici nisu štetni za ozonski omotač. Međutim organski spojevi fluora imaju druge štetne osobine, između ostalih, njihova apsorpcija svjetlosti u infracrvenom spektru značajno doprinosi efektu staklenika, pa se oni smatraju stakleničkim gasovima.
U svakodnevnici poznat je i organski spoj fluora politetrafluoreten (PTFE), koji se pod trgovačkim imenom Teflon® koristi kao premaz tava i posuda za pečenje. Perfluorirani tenzidi, koji se koriste u proizvodnji teflona, kao i drugi perfluorirani spojevi imaju molekule sa izuzetno stabilnim vezama između atoma ugljika i fluora. Ove veze daju ovim supstancama osobine izuzetno velike hemijske i temperaturne otpornosti, ali dovode do toga da su ove supstance također vrlo postojane u okolini te su gotovo nerazgradive.
Biološki značaj
I danas je vrlo diskutabilno, da li je fluor neophodan mikroelement u ljudskom organizmu. Procjenjuje se da se u tijelu odrasle osobe od oko 70 kg tjelesne težine nalazi oko 5 grama fluorida. Oni su vrlo neravnomjerno raspoređeni, ubjedljivo najveći dio je sadržan u kostima i zubima.
Fluoridi mogu štititi zube od karijesa i dati čvrstoću caklini. Ugrađivanjem fluorida umjesto hidroksid iona u hidroksil apatit zuba nastaje fluorapatit. On se teže rastvara u vodi i tako je stabilniji i otporniji na pljuvačku. Fluorid djeluje remineralizirajuće zbog slabe rastvorljivosti fluorapatita, tako da se apatit kojeg rastvore kiseline, u prisustvu fluora ponovo taloži. Osim toga, fluoridi djeluju inhibirajuće na određene enzime i utječu na prekidanje procesa glikolize u bakterijama koje izazivaju karijes, što onemogućava njihov rast.
Unos fluorida u organizam prirodnim putem dešava se po pravilu putem vode za piće ili hrane. Ukoliko djeca tokom razvitka zuba unose prekomjerne količine fluorida, može se javiti dentalna fluoroza. Ona se manifestira tamnim bojenjem i tamnim mrljama na površini zuba, a sami zubi postaju lomljivi i slabije otporni. Najveća preporučena količina fluorida za novorođenčad i dojenčad do 6 mjeseci starosti iznosi 0,7 mg dnevno, za djecu od 7 do 17 mjeseci starosti 0,9 mg dnevno, a za djecu do 3 godine 1,3 mg dnevno. Djeca od četiri od osam godina ne smiju unositi u organizam više od 2,2 mg fluorida dnevno. Tek nakon što je razvoj zuba završen kod adolescenata, odrasli mogu podnijeti veće doze do 10 mg fluorida dnevno.
Godinama se u svijetu provodi fluoriranje vode za piće, naročito u SAD, Izraelu, Australiji, Brazilu, Kanadi i drugim zemljama. Međutim, brojne nevladine organizacije, udruženja i mnogi naučnici protive se fluoriranju vode, navodeći štetne posljedice hroničnog izlaganja fluoridima. U većem dijelu Evrope fluoriranje vode nije dopušteno, međutim u nekim zemljama, poput Švicarske, fluoriranje je provođeno u nekim gradovima. Tako naprimjer, u Baselu se do 2000. godine nije smjela prodavati so koja sadrži fluor, da bi se izbjegla prevelika izloženost fluoru.
Pošto su fluoridi, slično kao i selen, otrovni u velikim količinama, smiju se unositi u tijelo samo u veoma malim količinama bez toksičnog djelovanja.
Reference
🇵🇸
NGC 6674
NGC 6674 (također poznat kao IRAS 18365+2519, MCG 4-44-7, PGC 62178 i UGC 11308) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 158 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 4,20 (193 hiljade sg) a najmanji 2,1 uglovnih minuta (97 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 6. juna 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5207
NGC 5207 (također poznat kao MCG 2-35-1, PGC 47612 i UGC 8518) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 352 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,70 (174 hiljade sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (102 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 19. marta 1787. godine.
Ryanair
Ryanair je irska niskotarifna avionska kompanija sa sjedištem u Dublinu. Uračunava se kako u najveće evropske niskotarifne avionske kompanije tako u najuspješnije avionske kompanije sa svojih 362 linija u 22 države. Veliki razvoj kompanije je usljedio poslje deregulacije avionskog saobraćaja u Evropi 1997. Kompanija spada u jednu od najkontroverznih avionskih kompanija. Dok je na jednu stranu hvaljenja za svoje konzekventno poslovanje koje donosi putniku niske cijene, na drugoj strani je kritikovana od strane sindikata zbog ponašanja prema zaposlenima, skrivenim taksama i dodatnim naplatama za putnike.
Historija
Kompaniju su osnovali 1985. Christy Ryan, Liam Lonergan i Tony Ryan. Christy Ryan je bio iz Voterforda, mesta u južnoj Irskoj. Liam Lonergan je tu imao turistčku agenciju i bio turoperator. Tony Ryan je prethodno bio osnovao jednu malu avionsku kompaniju Guinness Peat Aviation. Ideja osnivača je bila da prevoze putnike iz Velike Britanije tj. Londona za Voterford u Irskoj. Pri tome je bilo potrebno da se prevaziđe duopol državnih kompanija Aer Lingus i British Airways. Po tadašnjim pravilima djelimično deregulirane Evropske zajednice bilo je dovoljno da jedna od država članica odobri letove. Iz protekcionističkih razloga, kako bi zaštitila Aer Lingus irska vlada nije odobrila letove, ali je slobodnom tržištu otvorena britanska vlada Margaret Thatcher odobrila letove. Sa petnaestosedišnim propelerskim Emracerom kompanija je započela letove na relaciji Irska-Velika Britanija. Prvo se letjelo iz Voterforda za London-Gatwick, a 1986. je došla i druga linija iz Dublina za London-Luton. Na dvije linije i sa dva aviona, kompanija je prevezla 82.000 putnika za jednu godinu.
Dok se broj putnika sve više povećavao, kompanija je pravila gubitke. Zato joj je 1991. trebalo restrukturiranje. Taj zadatak je bio povjeren Michael O'Leary. Njemu je od strane osnivača predloženo da pogleda koncept poslovanja američke avionske kompanije Southwest. Taj koncept "bez dodatka/opterćenja" (eng. "no frills") podrazumjevao je samo jednu kategoriju sjedišta u avionu i ograničenje na jedan tip aviona. Od 1993. O'Leary vodi kompaniju. 1995. je prevezla 2,25 miliona putnika.
Od 1997. je u Evropskoj uniji dozvoljeno avionskim kompanijama da lete na relacijama drugih zemalja članica. To jo kompanija Ryanair iskorila za ekspanziju. Posle uspješnog plasiranja akcija na berzama u Dublinu i New Yorku, kompanija je uvela nove letove prema odredištima u kontinentalnom dijelu Evrope. Osim u zemljama EU kompanija leti za Maroko i Norvešku.
668.
Godina 668. (DCLXVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 668. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Spisak odašiljačkih objekata "Oddajniki in zveze" u Sloveniji
Radio
U Republici Sloveniji radijski program emituje se analogno na UKT/FM i ST talasima, a od septembra 2016. godine i digitalno preko zemaljske digitalne radijske mreže DAB+.
Odašiljački objekti i frekvencije analognog ST (srednji talasi) radija
4. septembra 2017. godine prestalo je emitovanje Prvog programa Radija Slovenija na srednjim talasima preko radijskog odašiljača u Domžalama na 918 Khz.
Televizija
U Republici Sloveniji televizijski programi emituju se preko zemaljske digitalne televizijske mreže (DVB-T), na UHF talasu. Paket RTV Slovenije emituje u dva Mux-a:
670.
Godina 670. (DCLXX) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 670. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
669.
Godina 669. (DCLXIX) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 669. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Linjanje
Linjanje, mitarenje ili presvlačenje je proces izmjene dlake kod sisara, odnosno perja kod ptica, kože kod reptila ili cijelog skeleta kod artropoda.
Linjanje
mini|desno|200px|Linjanje vuka Linjanje je pojava kada se stara dlaka zamjenjuje novom. Zdravo linjanje kratko traje i omogućava potpunu izmjenu mrtve dlake, a krzno poslije linjanja mora ostati sjajno. Ako linjanje predugo traje, a dlaka gubi sjaj, potrebno je životinju opskrbiti dodatnom količinom vitamina. Do pojačanog opadanja dlake može doći i tokom različitih kožnih bolesti, ali dlaka može pojačano opadati i prilikom nekih dugih bolesti (upale pluća, prehlada) ili hormonalnih poremećaja. Pas i mačka se linjaju dva puta godišnje i to u proljeće i jesen. U pojedinim fazama linjanja ispadanje dlake može biti vrlo izraženo, što vlasnici često opisuju kao "ispadanje dlake u hrpicama", dok u drugim fazama dlaka ispada konstantno, ali slabijim intenzitetom.
Mitarenje
mini|desno|250px|Mitarenje kod pingvina Mitarenje je specifična pojava kod ptica. Postoje razni oblici, no općenito je, da se perje potroši, odnosno s vremenom ošteti i povremeno treba biti obnovljeno. Većina ptica može letjeti i za vrijeme mitarenja. Zamjena perja se odvija postepeno, a kod nekih vrsta čak određenim sistemom, kako bi ptica i dalje mogla letjeti. Vrlo rijetke vrste u razdoblju mitarenja ne mogu letjeti. U tom razdoblju se uglavnom drže skriveno, a tada se, povremeno, nazivaju "trkačicama".
Presvlačenje
mini|lijevo|250px|Presvlačenje zmije Nerodia sipedon Presvlačenje je najkarakterističnije kod zmija. Najčešće se vrši tako da se zmija trlja o tvrde predmete kao što je kamenje ili drvo, čineći da se stara kože proširi i prepolovi. Nakon toka nastvlja trljanje i tako skida cijelu staru kožu sa sebe. U međuvremenu nova koža je već izrasla. Gušteri se presvlače na sličan način, samo što njima koža otpada u komadima, za razliku od zmija.
Nagib Mahfuz
Nedžib Mahfuz (11. decembar 1911 – 30. august 2006) bio je egipatski književnik.
Počeo se baviti pisanjem sa sedamnaest godina, objavio je 35 romana, preko 350 kratkih priča, 26 scenarija, stotine kolumni u opticaju za egipatske novine i sedam drama tokom 70-godišnje karijere, od 1930-ih do 2004. "Kairska trilogija" (1956, 1957) je remek djelo. Godine 1959. objavljuje "Sinove naše mahale" koje zbog bogohulnosti biva zabranjeno u Egiptu. Upravo se ova knjiga smatra razlogom atentata na Mahfuza 1994. godine, nakon kojeg je Mahfuz bio pod stalnom pratnjom tjelohranitelja.
Dobitnik je egipatskog odlikovanja "Ogrlica Nila" te Nobelove nagrade za književnost (1988) i time postao prvi arapski pisac koji je dobio ovu nagradu.
Svi njegovi romani se događaju u Egiptu i uvijek spominje traku, koja je jednaka svijetu. Njegova najpoznatija djela su Kairska trilogija i Djeca Gebelavija. Mnoga Mahfouzova djela su snimljena u egipatskim i stranim filmovima; nijedan arapski pisac ne nadmašuje Mahfouza po broju djela koja su adaptirana za bioskop i televiziju. Dok se Mahfouzova književnost svrstava u realističku književnost, u njoj se pojavljuju egzistencijalne teme.
Rani život i obrazovanje
Rođen je u muslimanskoj egipatskoj porodici niže srednje klase u Starom Kairu 1911. godine. Prvi dio njegovog imena koji je dobio ime izabran je u znak zahvalnosti poznatom akušeru, Naguib paši Mahfouzu, koji je nadgledao teški porod njegove majke. Mahfouz je bio sedmo i najmlađe dijete, sa četiri brata i dvije sestre, svi su bili mnogo stariji od njega. Porodica je živjela u dva popularna okruga u Kairu: prvo, u četvrti Bayt al-Qadi u četvrti Gamaleya u starom gradu, odakle su se 1924. preselili u Abbaseju, zatim novo predgrađe Kaira sjeverno od starog grada, lokacije koje će pružiti pozadinu mnogim kasnijim Mahfouzovim spisima. Njegov otac, Abdel-Aziz Ibrahim, koga je Mahfouz opisao kao "staromodnog", bio je državni službenik, a Mahfouz je na kraju krenuo njegovim stopama 1934. Mahfouzova majka Fatima bila je kćerka Mustafe Qasheesha, al- Azhar šeik, iako je i sama nepismena, vodila je dječaka Mahfouza na brojne ekskurzije na kulturne lokacije kao što su Egipatski muzej i piramide.
Egipatska revolucija 1919. imala je snažan uticaj na Mahfuza, iako je tada imao samo sedam godina. Sa prozora je vidio kako britanski vojnici pucaju na demonstrante u pokušaju da ih rastjeraju. Prema Mahfouzu, "Moglo bi se reći... da je jedina stvar koja je najviše uzdrmala sigurnost mog djetinjstva bila revolucija iz 1919. godine".
Nakon završetka srednjeg obrazovanja, 1930. je primljen na Egipatski univerzitet (sada Univerzitet u Kairu), gdje je studirao filozofiju, diplomirao 1934. Do 1936., nakon što je proveo godinu dana radeći na magistarskom studiju filozofije, odlučio je prekinuti studije i postati profesionalni pisac. Svoj prvi rad objavio je u Al Majalla Al Jadida, časopisu koji je pokrenuo Salama Musa 1929. godine. Mahfouz je tada radio kao novinar za Arrissalah, i davao kratke priče za Al-Hilal i Al-Ahram.
Također pogledajte
Spisak egipatskih pisaca
.sn
.sn je najviši Internet domen za Senegal. Univerzitet Cheikh Anta Diop je zadužen za ovu domenu.
Glohida
Glohide su male, gotovo nevidljive, bodljice, duge 2 do 3 mm, dlake na areolama kaktusa (posebno iz roda Opuntia i srodnika), kao i na drugim biljkama. Glohide opuncije lahko se odvajaju od biljke i zabadaju se u kožu sa desecima ili čak stotinama na dodir biljke. Svako jastuče sadrži na stotine bodlji. thumb|Glohidi ove opuncije jasno su vidljivi na ovoj fotografiji izbliza thumb|Glohide Opuntia microdasys monstrose
Reakcije na glohide
Većina kaktusa posjeduje bodlje, neke dovoljno velike da uzrokuju ozbiljne rane. No glohidi, iako manji, obično izazivaju problematične, trajnije, dermatološke manifestacije kod ljudi. Iako su sitne, glohide najčešće bodljice i jednom kad prodru u kožu praktično je nemoguće ukloniti bez ostavljanja ostataka stranog materijala u rani.
Shanon je izvijestio da četkanje njegove aksilarne kože nije rezultiralo nikakvim simptomima u trajanju od pola sata, nakon čega su slijedili 1-2 sata "ubodnih osjećaja". Winer izvještava o trenutnom peckanju, crvenilu i oteklima koji su ostali jedan do tri dana ako su bodlje uklonjene. Ovisno o izloženosti, mogu biti uključena široko rasprostranjena područja, koja se protežu čak i na tvrdo nepce, jezik, konjuktivu i rožnjaču. Prisustvo tako nastalih granuloma i posljedičnih lezija, često je praćeno postupalnom hiperpigmentacijom.
Eros Ramazzotti
Eros Ramazzotti, (* 28. oktobra 1963., Rim, Italija) je italijanski kantautor i izvođač pop-muzike.
Weltklasse Zürich 2010.
Weltklasse Zürich 2010. bio je 82. izdanje godišnjeg atletskog mitinga u Zürichu i pretposljednja, 13. stanica Dijamantne lige 2010. Takmičenja u bacanju kugle održana su dan ranije u hali ciriške Glavne željezničke stanice.
Milomir Stakić
Milomir Stakić (19. januar 1962. Marićka, općina Prijedor) je ratni zločinac porijeklom iz Prijedora. 31. jula 2003. godine je osuđen od strane Međunarodnog suda u Haagu na doživotnu kaznu zatvora za ubistva, istrebljenje i progon nesrpskog stanovništva u Prijedoru. Stakićeva krivica je potvrđena 22. marta 2006. godine i kazna je preinačena na 40 godina zatvora.
Optužnica
Optužnica (IT-97-24-I) protiv Stakića je podignuta u 13. marta 1997. Optužnica je držana pod velom tajnosti do Stakićevog hapšenja 23. marta 2001. godine na teritoriji Srbije i Crne Gore.
Medovođe
Vrste
Postoji 17 vrsta u četiri roda. 15 ih živi u Africi. Neke od njih su:
Rasprostranjenost
Žive samo u tropskim krajevima Starog svijeta, uglavnom u Africi, iako postoje dvije vrste u Aziji, od kojih se jedna seli nizbrdo, duž Himalaje. Njihovo glavno stanište su listopadne šume i šumarci. Neki pripadnici vrsta Indicator i Prodotiscus naseljavaju otvorena šumska područja, pošumljene pašnjake i drveće kraj potoka u suhim područjima.
mini|lijevo|250px|Mladunca hrani roditelj-posvojitelj.
Izgled i ponašanje
Dugi su 10-20 cm, a teški 9-62 grama. Perje je tamnih boja s bijelim bokovima repa. Četiri vrste odstupaju od ovog izgleda: lirorepi medovođa, kod kojeg je rep kod oba spola zakrivljen nagore i proizvodi glasan, trubeći zvuk u letu; žutotrtični medovođa sa žutom i crvenom bojom na glavi i trtici; malajski medovođa, kod kojeg mužjak ima žutu pjegu na ramenima; i veliki medovođa kod kojeg mužjaci imaju crn vrat, bijele obraze, tragove žute boje na ramenima i, tokom sezone parenja, ružičast kljun. Kod ove zadnje vrste perje mladunaca se potpuno razlkuje od onog odraslih ptica. Medovođe su veoma vokalni i imaju različitu pjesmu i oglašavanja. Mužjaci mnogih afričkih vrsta brane teritoriju pjevanjem, čime privlače ženke, ali i suparničke mužjake koji će pokušati preuzeti teritoriju.
Divlje jagode
Divlje jagode je jugoslavenska i bosanskohercegovačka hard rock i heavy metal muzička grupa osnovana 1977. godine u Bihaću. Divlje jagode predstavljaju regionalne pionire heavy metal žanra i jednom od najpopularnijih i najtrajnijih rok muzičkih sastava u Bosni i Hercegovini i bivšoj Jugoslaviji. Pretrpjeli su mnoge promjene sastava tokom godina, ostali aktivni u muzičkoj industriji i zadržali svoju popularnost tokom godina. Za 40 godina od svog osnivanja, Divlje jagode objavili su 13 studijskih albuma, veliki broj singl ploča, kompilacijskih albuma i prodali blizu 4 miliona ploča. Predvođeni gitaristom Seadom Lipovačom, još uvijek sviraju heavy metal muziku iz 1980-ih, po uzoru na australijski hard rok sastav AC/DC, tradiciju koju su započeli na njihovom trećem albumu.
Počeci
Iako su Divlje jagode bosanskohercegovački muzički sastav, njihovi počeci vezuju se za Zagreb, gdje je gitarist i idejni vođa Sead Lipovača pohađao fakultet. Uporedo sa studijama bavio se i muzikom, gdje je na zagrebačkoj rok sceni upoznao neke od muzičara sa kojima je imao prve nastupe. Nakon nekoliko prvih rok sastava, godine 1976. iskristalisala se grupa muzičara predvođenih Seadom Lipovačom pod nazivom Zenit. Nešto kasnije, promijenili su ime u Divlje jagode, a u prvoj postavi bili su: Sead Lipovača električna gitara, Ante Janković (pjevač), Nihad Jusufhodžić (bas-gitara), Mustafa Ismailovski "Muc" na klavijaturi i Adonis Dokuzović (bubnjevi).
671.
Godina 671. (DCLXXI) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 671. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Konkrecija
thumb|Konkrecije na plaži Bowling Ball (okrug Mendocino, Kalifornija) thumb|Mozaik prikazuje sferule, neke i djelimično uklopljene, raspršene preko (manjih) zrna tla na površini [[Marsa.]] Konkrecija je čvrsta, kompaktna masa materije nastala taloženjem mineralnog cementa unutar prostora između čestica, a može se pronaći u sedimentnim stijenama ili tlu. Konkrecije su često oble ili sferoidnog oblika, mada nisu rijetki i nepravilni oblici. Riječ konkrecija izvedena je iz latinskih riječi con u značenju "zajedno" i crescere u značenju "rasti". Konkrecije nastaju unutar slojeva sedimentnog sloja koji je već depozitovan. One su često nastale u ranoj historiji nastanka sedimenta, prije nego što je ostatak sedimenta očvrsnuo u stijenu. Ovaj konkrecijski cement često čini konkreciju čvršćom i otpornijom na vremenske utjecaje od "domaćinskog" sloja (stratuma).
Postoji vrlo važna distinkcija između konkrecija i nodula. Konkrecije nastaju taloženjem minerala oko nekog oblika jezgra, dok su nodule zamjenska tijela. Zapisi koji potječu iz 18. vijeka spominju činjenicu da su konkrecije dugo vremena smatrane geološkim kuriozitetom. Zbog širokog spektra neobičnih oblika, veličina i sastava, konkrecije su smatrane čak i jajima dinosaurusa, životinjskim i biljnim fosilima (zvani pseudofosili), vanzemaljskim ili ljudskim artefaktima i slično.
Porijeklo
thumb|Primjerci malehnih stjenovitih konkrecija pronađeni u Državnom parku Hells Hollow u američkoj saveznoj državi [[Pennsylvania.]] Detaljne studije (Mozley i Davis 2005; Chan et al. 2005; Mozley i Burns, 1993 i drugi) objavljene u recenziranim naučnim časopisima su pokazale da su konkrecije formirane nakon potonuća sedimentnog materijala tokom dijageneze. One vrlo često nastaju taloženjem znatne količine cementnog materijala oko jezgra, vrlo često i organskog poput listova, zuba, dijelova kostura ili fosila. Iz ovog razloga, sakupljači fosila obično razbijaju i otvaraju konkrecije u potrazi za fosilima životinja ili primjercima biljaka. Neke od najneobičnijih jezgara konkrecija bile su čahure, bombe ili geleri iz Drugog svjetskog rata, pronađeni unutar sideritskih konkrecija na obali Engleske.
U zavisnosti od uslova okoline, prisutnih u vrijeme njihovog nastanka, konkrecije mogu nastati bilo koncentričnim ili pervazivnim rastom. U koncentričnom rastu, konkrecija raste postepenim nastankom slojeva minerala koji se "lijepe" na njenu površinu. Ovim procesom se tokom vremena povećava obim konkrecije. U slučaju pervazivnog rasta, cementacija domaćinskih sedimenata dešava se simultano cijelom zapreminom tijela, tako što se prostor pora sedimenta popunjava taloženim mineralima, što vremenom postaje konkrecija.
Malehne konkrecije hematita, nazvane borovnice zbog sličnosti sa tim voćem, pronađene su pomoću rovera Opportunity u krateru Eagle na Marsu.
Izgled
Konkrecije postoje u veoma raznolikim izgledima, veličinama, različitih tvrdoća, počev od objekata koji zahtijevaju povećalo da bi se jasno vidjeli do ogromnih tijela 3 metra ili više u promjeru, težine i do nekoliko hiljada kilograma. Tako, naprimjer, zabilježena je ogromna, crvena konkrecija u Nacionalnom parku "Theodore Roosevelt" u Sjevernoj Dakoti, prečnika gotovo 3 metra. Oblik konkrecije može biti sferični, cjevast, u obliku diska, mjehura sapunice, oblik zrna grožđa i slično. Sferoidne konkrecije veličine 9 metara u promjeru, pronađene su erodirane u sklopu formacije Kasr el-Saga u egipatskoj depresiji Faijum. Konkrecije su po boji vrlo često slične stijenama koji ih okružuju.
Sastav
One su obično sastavljene iz karbonatnih minerala poput kalcita, amorfnih ili mikrokristalnih oblika silike poput kremena, oksida ili hidroksida željeza poput hematita i getita i drugih. Također su sastavljene i iz drugih minerala uključujući dolomit, ankerit, siderit, pirit, markasit, barit i gips.
Iako se konkrecije često sastoje iz samo jednog, dominantnog minerala, u njima mogu biti prisutni i drugi minerali u zavisnosti od uslova okoline kada su nastale. Naprimjer, karbonatne konkrecije koje nastaju kao odgovor na redukciju sulfata putem bakterija, često sadrže malehni udio pirita. Druge konkrecije, koje su nastale kao rezultat mikrobske redukcije sulfata, sadrže mješavinu kalcita, barita i pirita.
Namasko vrijeme
Ovaj farz je vezan samo za pet dnevnih, obaveznih namaza. Kada klanjač stupa u namaz mora znati da li je nastupilo namasko vrijeme. Ako bi klanjao, misleći da nije nastupilo namasko vrijeme, a zatim se ispostavilo da ipak jeste, namaz mu nije ispravan. Dokaz da je namasko vrijeme farz su riječi Allaha: