cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pančićeva omorika
Ekologija i rasprostranjenje
Ovaj četinar je endem srednjeg Podrinja. Recentni are­al je vrlo mali: Locus classicus je na Tari: Zaovine (Pančić, 1876).
Hedy Lamarr
Hedy Lamarr (Hedwig Eva Maria Kiesler; Beč, 9.novembra 1914. - Altamonte Springs, Florida, 19. januar 2000.), američka filmska glumica i izumiteljica.
Biografija
Hedy Lamarr potiče iz jende bečke jevrejske porodice. Njen otac Emil Kiesler je bio direktor jedne banke, a majka Gertrud, rođena Lichtwitz, bila je pianiskinja. Već u njenom trećem filmu Mi ne trebamo novac sa Heinzom Rihmannom i Hansom Moserom imala je glavnu ulogu. Čehoslovački film Eksasa iz 1933. je bio na osnovu nekih slobodnih i erotskih scena jedan skandal, ali većinom radi izraza u njenom licu, nego radi tih scena. Ona se udaje 10. augusta 1933. za bogatog bečkog industrijalca sa imenom Fritz Mandl, koji je bio veoma strog i koji joj zabranjuje da snima druge filmove. 1937 godine bježi od svoga supruga za Pariz a odatle za London. Veliki filmski mogul Louis B. Mayer otkriva lijepu i dobro izgledajuću glumicu i daje joj ugovor za MGM. U to vrijeme mijenja svoje pravo ime u umjetničko. Hedy odlazi za SAD i od studija dobija nadimak kao najljepša žena svijeta i biće hvaljena kao nasljednica Marlene Dietrich i Grete Garbo iako njeno glumačko znanje ne može da se uporedi sa ljepotom koju je nosila. Najveći komercijalni uspjeh dobila je u ulozi u filmu Samson i Delilah.
Usporedba optičkih medija za pohranu podataka
Mnogi optički mediji za pohranu podataka izgledaju slično. Oni se međutim u tehničkom pogledu znatno razlikuju. Sljedeća tablica omogućuje pregled tehnike najpoznatijih optičkih nosača podataka; CDa, DVDa, HD-DVDa, Blu-ray Disca i HVDa.
Podaci o HD-DVDu, Blu-Ray Discu i HVDu još nisu zaključno specificirani.
Historija Njemačke (1945–1990)
Bezuvjetnom kapitulacijom Njemačke 7. maja 1945. zvanično je okončan Drugi svjetski rat u Evropi. Ova kapitulacija dogodila se nakon intenzivnih borbi između savezničkih snaga (Sjedinjenih Američkih Država, Velike Britanije, Sovjetskog Saveza i drugih) i njemačkih vojnih snaga. Nakon potpisivanja kapitulacije, njemačke oružane snage su se formalno predale saveznicima. mini|Zastava Zapadne i Istočne Njemačke
Period nakon Drugog svjetskog rata (1945 - 1949)
Nakon poraza Trećeg Rajha u Drugom svjetskom ratu, zemlja je podijeljena na četiri okupacione zone, koje su kontrolisali saveznici: Sjedinjene Američke Države, Velika Britanija, Francuska i Sovjetski Savez. Zapadne okupacione zone (američka, britanska i francuska) postepeno su se ujedinile i formirale Saveznu Republiku Njemačku (Zapadna Njemačka) 1949. godine, dok je Sovjetska okupaciona zona postala Njemačka Demokratska Republika (Istočna Njemačka). mini|Okupacione zone u Njemačkoj nakon Drugog svjetskog rata
Zapadna Njemačka
Zapadna Njemačka (njem. Westdeutschland), historijski i najčešći je naziv za Saveznu Republiku Njemačku (njem. Bundesrepublik Deutschland) od njezinog osnivanja 1949. pa do ponovnoga ujedinjenja 1990. godine kada je Istočna Njemačka postala dio Savezne Republike. Od 1990., pa do danas, Savezna Republika Njemačka je poznata pod običnijim i kraćim nazivom Njemačka.
Prvog septembra 1948. 65-člani Parlamentarni savjet, pod predsjedanjem Konrada Adenauera, sastao se u Zoološkom istraživačkom muzeju Alexander Koenig u Bonnu i u narednim mjesecima izradio Temeljni zakon Savezne Republike Njemačke. U aprilu 1949. tri zapadne sile odlučile su zamijeniti vojne uprave u prethodno ujedinjenim zapadnim zonama trosavezničkom Visokom komisijom i učvrstiti okupacijski statut. 8. maja 1949. članovi Parlamentarnog savjeta predstavili su Temeljni zakon. 10. maja Parlamentarni savjet raspravljao je o pitanju "privremenog sjedišta" parlamenta i vlade. Odlučeno je da Bonn bude izabran sa 33 glasa za i 29 protiv, umjesto Frankfurta na Majni. Ostali gradovi koji su ranije bili u razmatranju bili su Kassel i Stuttgart. Nešto kasnije, neki parlamentarni zastupnici su priznali da su bili pod utjecajem prilikom glasanja. Međutim, istražno povjerenstvo Njemačkog parlamenta nije moglo utvrditi da li su u tom kontekstu također davana mita. 12. maja 1949. tri zapadna vojna guvernera odobrila su Temeljni zakon uzimajući u obzir odredbe okupacijskog statuta. Istog dana, Sovjetski Savez je završio blokadu Berlina. mini|Savezna Republika Njeemačka ili Zapadna Njemačka na karti Evrope
Istočna Njemačka
Istočna Njemačka, zvanično Njemačka demokratska republika (NjDR), (njemački; Deutsche Demokratische Republik (DDR)) nastala je kao rezultat političkih i vojnih događaja nakon završetka Drugog svjetskog rata.
Istočna Njemačka, ili Njemačka Demokratska Republika (NDR), službeno je osnovana 7. oktobra 1949. godine. Istočna Njemačka postala je socijalistička država pod kontrolom Sovjetskog Saveza. Njemačka Komunistička Partija (SED) vodila je politički sistem i imala kontrolu nad svim aspektima društva.
Istočna Njemačka imala je planiranu privredu, gdje su državne vlasti kontrolirale proizvodnju i raspodjelu resursa. Politika Istočne Njemačke bila je usmjerena prema socijalističkim idejama, a društvo je bilo usmjereno prema kolektivizmu i jednakosti.
Granica između Istočne i Zapadne Njemačke bila je čvrsto kontrolirana, a izgradnja Berlinskog zida 1961. godine dodatno je ograničila slobodu kretanja između dva dijela grada Berlina.
Istočna Njemačka postojala je sve do pada Berlinskog zida 1989. godine, kada su se dogodili masovni prosvjedi i migracije stanovništva. Uslijedila je reunifikacija Njemačke, a Istočna Njemačka je prestala postojati kao nezavisna država. mini|Njemačka Demokratska Republika ili Istočna Njemačka na karti Evrope
Hladni rat
Nakon formiranja dvije njemačke države, Njemačka je postala središnja tačka konflikta između Sjedinjenih Američkih Država i njenih saveznika na zapadu i Sovjetskog Saveza i istočnog bloka na istoku. Njemačka je postala simbol podjele Evrope na Istočni i Zapadni blok.
Savezna Republika Njemačka (SRN) je ušla u sastav NATO-a 9. maja 1955. godine. To se dogodilo kao dio procesa integracije SRN u zapadne vojne i političke saveze nakon Drugog svjetskog rata. Ulazak SRN-a u NATO bio je važan korak u ponovnom uključivanju Njemačke u međunarodnu zajednicu nakon razdoblja podjele i posljedica rata.
14. maja 1955. godine kao odgovor na ulazak Zapadne Njemačke u NATO, formiran je Varšavski ugovor. Varšavski ugovor je sastavio Nikita Hruščov godine 1955. te je bio potpisan u Predsjedničkoj palači u Varšavi (odatle naziv) 14. maja 1955., i tako prvi put su se dvije ideologije sukobile na teritoriji podijeljene Njemačke.
mini|Vojni savezi u 1955. godini, koji su uzrokovali da se nad Evropom prostre [[Željezna zavjesa.]]
Berlinski zid
Berlinski zid bio je fizička barijera koja je od 13. augusta 1961. do 9. novembra 1989. dijelila njemački grad Berlin na Istočni i Zapadni Berlin. Zid je predstavljao simbol Hladnog rata i podjele Njemačke, te je bio središnji element podjele između Istočne i Zapadne Evrope.
Izgradnja zida započela je iznenada 13. augusta 1961. godine. Ograda je prvobitno bila sastavljena od žičane ograde, ali tokom godina je zamijenjena betonskim zidom visokim oko 3,6 metara. Zid je bio opremljen stražarnicama, kontrolnim tačkama i sistemom osmatranja.
Istočna Njemačka izgradila je zid kako bi spriječila masovne migracije stanovništva iz Istočne Njemačke prema Zapadnoj Njemačkoj i Zapadnom Berlinu. Tokom godina, oko 2,5 milijuna ljudi je prebjeglo iz Istočne Njemačke u potrazi za slobodom, boljim uvjetima života i većim mogućnostima na zapadu.
Mikrostruktura
300px|mini|desno|Mikrostruktura tankog slija [[Cink|ZnO (cink-oksid)]] Mikrostruktura je definisana kao struktura pripremljene površine ili tanke folije materijala pod mikroskopom sa povećanjem većim od 25x. Mikrostruktura materijala (koju možemo klasifikovati u metalnu, polimernu, keramičku i kompozitnu) može veoma mnogo uticati na fizičke osobine, kao što su čvrstoća, jačina, duktilnost, tvrdoća, otpornost na koroziju, ponašanje na visokim / niskim temperaturama, otpornost na habanje i tako dalje, koje, u stvari, određeuju primjenu ovih materijala u industrijskim namjenama.
Historija Njemačke (1945–1990)
Berlinski zid
Tokom postojanja zida, najmanje 138 ljudi je izgubilo živote pokušavajući prijeći granicu. Mnogi su koristili rizične metode kao što su preskakanje zida, tuneliranje ili korištenje improviziranih letjelica. No, Istočna njemačka vojska je vršila nadzor i koristila smrtonosnu silu kako bi zaustavila bijeg preko granice.
Analgetik
mini Analgetik (množ. analgetici (lijekovi protiv bolova; od grč. Ἄλγος, algos = "bol")), izvorno: Remedium analgeticum - je lijek koji ima efekat olakšavanja bolova. U idealnim slučajevima, potiskuje osjećaj bola, bez utjecaja na svijest i senzorne percepcije, te druge važne funkcije centralnog nervnog sistema. Analgetici se koriste odvojeno od drugih supstanci koje se koriste protiv bolova, a koje djeluju više mehanički, kao što su narkotici i lokalni anestetici. Analgetici se ubrajaju u najčešće korištene lijekove i veoma često se koriste bez nadzora i zloupotrebljavaju se.
U analgetike spadaju brojne vrste lijekova:
Historija Njemačke (1945–1990)
Berlinski zid
Tokom godina, postojali su brojni mirnodopski prosvjedi i otpori prema zidu. Jedan od najpoznatijih događaja je bio protesta 17. juna 1953., kada je nekoliko hiljada radnika u Istočnoj Njemačkoj demonstriralo protiv političkog i privrednog sistema. Prosvjednici su se suočili s brutalnim gušenjem protesta uz upotrebu sile od strane vlasti. mini|Ostaci nekadašnjeg simbola podijele Evrope
Ostpolitik i Détente
Ostpolitika se odnosi na vanjsku politiku Savezne Republike Njemačke (SRN) i politiku prema Njemačkoj između 1969. i 1989. godine, koja se odnosila na tadašnje zemlje Varšavskog pakta. U uslovima Hladnog rata, definirana Ostpolitika započela je s vladom Willyja Brandta (iz SPD partije) kao saveznog kancelara i Waltera Scheela (FDP) kao ministra vanjskih poslova. Ova politika je imala za cilj, u užem smislu riječi, postizanje pomirenja s Sovjetskim Savezom i zemljama Istočne Evrope. U širem smislu, termin Ostpolitika se također koristi za opisivanje vanjske politike prema Sovjetskom Savezu i njegovim nasljednicima, kao i prema (bivšim) postkomunističkim državama članicama Varšavskog pakta od 1990. godine.
Izraz "Nova Ostpolitika" posebno se odnosi na politiku sporazumijevanja i provedbu političkog načela "promjene putem približavanja", koje je utvrdio Egon Bahr, posebni ministar za posebne zadatke pod vodstvom Brandta, za odnos SRN prema Njemačkoj Demokratskoj Republici i susjednim istočnoevropskim zemljama. Ona označava postupno prevladavanje statusa quo politike obje njemačke države putem istočnih ugovora sve do početka mirne revolucije u DDR-u 1989. godine. "Prevladavanje statusa quo" u ovom kontekstu označava ispunjenje zahtjeva u Preambuli Temeljnog zakona (Grundgesetz) koji je do 1990. godine propisivao obavezu ponovnog ujedinjenja Njemačke ("Cijeli njemački narod poziva se da u slobodnom samoodređenju ostvari jedinstvo i slobodu Njemačke").
Važan suparnik ove politike bila je politika Mihaila Sergejeviča Gorbačova, generalnog sekretara Komunističke partije Sovjetskog Saveza od 1985. do 1991. godine, koja je bila jedan od ključnih faktora koji su doveli do ponovnog ujedinjenja Njemačke za vrijeme mandata saveznog kancelara Helmuta Kohla.
Već za vrijeme vlade Konrada Adenauera, znakovi napetosti zapadnonjemačke politike prema istoku mijenjali su se u pravcu politike sporazumijevanja. Godine 1955. Savezna Republika Njemačka prvi put uspostavlja diplomatske odnose sa Sovjetskim Savezom i s njim potpisuje ekonomski i repatrijacijski sporazum 1958. godine. Hallsteinova doktrina, objavljena 1955. godine, isključivala je diplomatske odnose sa svim državama koje su priznale DDR.
Krajem Adenauerove ere, kancelar je u martu 1958. godine pokušao prvi pristup novoj istočnoj politici: bez obzira na javnost, razmatrao je s ambasadorom Andrejem Andrejevičem Smirnovim mogućnost da Sovjetski Savez prizna DDR kao neutralnu državu sa statusom Austrije, što znači slobodno samoopredjeljenje uz međunarodno garantiranu neutralnost. Nije se govorilo o mogućnosti ponovnog ujedinjenja, Adenauer je naglasio da on gleda na stvar "ne s gledišta njemačkog nacionalizma". Očito je bio spreman staviti po strani zahtjev za ponovnim ujedinjenjem iz Temeljnog zakona, ako bi se samo poboljšala životna situacija građana DDR-a. Pokušaj je ostao bez uspjeha. Uskoro su se, međutim, pojavili novi konflikti poput Berlinske krize od 1958. godine, izgradnje Berlinskog zida od strane DDR-a 1961. godine i kubanske krize 1962. godine. Istovremeno, super-sile su doživjele globalni proces svijesti u vezi s problemima nuklearne politike i situacije atomskog pat-položaja koji je već bio postignut u tim godinama. To je dovelo od 1962. godine do nastavka oprezne politike uspostave kontakta s istočnoevropskim zemljama Rumunijom, Bugarskom, Mađarskom i Poljskom, posebno putem uspostavljanja trgovačkih misija Savezne Republike Njemačke. Ove su zemlje smatrane prikladnim partnerima za sporazumijevanje jer su težile političkoj neovisnosti od Sovjetskog Saveza. Ova inicijativa je propala jer se posebna problematika vezana za DDR u ovom diskursu u potpunosti ignorirala, ali i zbog toga što su kontakti ostali ispod razine diplomatskih odnosa, s obzirom na Hallsteinovu doktrinu i snažne snage unutar Adenauerove vlade. Rezultat je bio odbrambena reakcija cijelog Istočnog bloka.
mini|1970. godine po prvi put su se sastali čelnici dvije podijeljenje Njemačke: Willy Brandt (lijevo na slici) tadašnji kancelar Savezne Republike Njemačke i Willi Stoph (desno na slici) predsjedavajući Vijeća ministara Demokratske Republike Njemačke
Détente
Détente (francuski za 'opuštanje'; francuska izgovor: detɑ̃t) je opuštanje napetih odnosa, posebno političkih, putem verbalne komunikacije. Ovaj diplomatski termin potječe iz 1912. godine, kada su Francuska i Njemačka neuspješno pokušavale smanjiti napetosti.
Termin se često koristi kada se govori o periodu općeg smanjenja geopolitičkih napetosti između Sovjetskog Saveza i Sjedinjenih Američkih Država tokom Hladnog rata. Détente je započeo 1969. godine kao ključni element vanjske politike predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Richarda Nixona. U nastojanju da izbjegne eskalaciju sukoba s Istočnim blokom, Nixonova administracija promovirala je veći dijalog s sovjetskom vladom radi olakšavanja pregovora o kontroli naoružanja i drugih bilateralnih sporazuma. Détente je poznata na ruskom kao разрядка (razryadka), što otprilike znači "opuštanje napetosti.
Manje od deset godina nakon početka izgradnje Berlinskog zida, bivši saveznici su započeli razgovore o preispitivanju statusa Berlina. rezultirajući Četveromjesni sporazum o Berlinu nije promijenio status okupiranih zona grada, ali je značajno poboljšao putovanje i komunikaciju između istočnih i zapadnih dijelova. Američki državni sekretar William Rogers potpisao je sporazum 3. septembra 1971. godine zajedno s britanskim, francuskim i sovjetskim ministrom vanjskih poslova.
Četveromjesni sporazum je, na neki način, nastavak Nixonove politike detante s Sovjetskim Savezom, kao i pristupa Kancelara Zapadne Njemačke Willyja Brandta prema istoku. Nakon preuzimanja vlasti 1970. godine, Kancelar Brandt se bavio zadatkom normalizacije odnosa između dvije njemačke države.
Kopija obavještajnog izvještaja Državnog departmana, koja se nalazila u Sonnenfeldtovim dokumentima, otkriva optimističku analizu Ostpolitika, naglašavajući da "promjena Zapadne Njemačke praktično dovodi sve države NATO-a u istu liniju politike prema Varšavskom paktu".
Brandtova Ostpolitik i Nixonova detanta nisu bile identične metode za rješavanje odnosa s Istočnom Evropom i Sovjetskim Savezom. Međutim, oba lidera su nastojala ublažiti neprijateljstva između Istoka i Zapada putem mirnih politika. Kroz potvrdu stabilnog statusa Berlina, Četveromjesni sporazum je omogućio daljnje pregovore između Istočne i Zapadne Njemačke, te između Sjedinjenih Američkih Država i Sovjetskog Saveza. U osnovi, sporazum je omogućio daljnji napredak Ostpolitika i detante postavljanjem Njemačke na put ujedinjenja i otvaranjem prostora za produktivne pregovore između Sjedinjenih Američkih Država i Sovjetskog Saveza. mini|Predsjednik SAD-a Richard Nixon u Berlinu 1969.godine
Pad Berlinskog zida i ponovno ujedinjenje
U kontekstu dezintegracije komunističkog bloka okupljenog oko Sovjetskog Saveza, dugogodišnji efektivni vladar DDR-a Erich Honecker, ("Generalni sekretar Socijalističke partije Njemačkog ujedinjenja") je 18. oktobra 1989. godine podnio ostavku. Makar je Honecker još u januaru 1989. godine javno davao prognoze da će Berlinski zid stajati još 50 do 100 godina, ubrzani slijed događaja koji je poslije prepoznat kao mirna revolucija u DDR-u 1989. godine ga je demantirao. U septembru 1989. godine su izbile demonstracije širom Istočnje Njemačke. Ispočetka su demonstranti bili uglavnom ljudi koji su htjeli emigrirati na Zapad, te su uzvikivali/pjevali parolu "Wir wollen raus!" ("Želimo van!"). Potom su demonstranti počeli uzvikivati "Wir bleiben hier!" ("Ostajemo ovdje!"), naznačujući da žele da Zapad dođe u njihov zavičaj, umjesto da oni napuste svoj zavičaj. Kako komunističke vlasti nisu pokazivale odlučnost da primijene silu protiv demonstranata (demonstracije su bile ilegalne: u komunističkoj zemlji se jedino smije izražavati potporu režimu, protivljenje politici vlasti je "kontrarevolucionarna djelatnost" i strogo je kažnjivo), demonstracije su potrajale i postajale sve masovnijima: vrhunac im je bio 4. novembra, kada se oko pola milijuna demonstranata okupilo na Alexanderplatzu u Istočnom Berlinu.
Pod pritiskom demonstracija i međunarodne situacije gdje su se ljuljali svi režimi u Istočnoj Evropi, politbiro Socijalističke partije Njemačkog ujedinjenja (SED) na čelu s Honneckerovim nasljednikom Egonom Krenzom je 9. novembra 1989. godine odlučio dopustiti emigriranje na Zapad (u komunističkim i drugim totalitarističkim zemljama, najvažnije odluke ne donose državne vlasti, nego središnja tijela vladajuće partije). Na konferenciji za novinare je predstavnik Politbiroa za javnost (i šef SED-a za Istočni Berlin) Günter Schabowski nespretno najavio da će odluka "stupiti na snagu odmah, bez odgađanja" - makar je Politbiro odredio da odluka treba stupiti na snagu sutradan, kako bi se istočnonjemački graničari pripremili za otvaranje prijelaza. Izjave Schabowskog su u 19:17 sati prenijeli zapadnonjemački elektronski mediji, koji je mogao pratiti i pretežni dio istočnonjemačkog stanovništva; ubrzo su se pred šest prijelaza iz Istočnog u Zapadni Berlin počeli okupljati građani DDR-a koji su odmah htjeli na Zapad. Zbunjeni graničari - koji još nisu dobili naloge da ikoga puštaju - suočili su se velikom masom ljudi: nitko nije imao odlučnosti da odobri upotrebu sile koja bi ih mogla zadržati. U 22:45 sati je Harald Jäger, neposredni zapovjednik prijelaza na Bornholmer Straße naredio graničarima da otvore prijelaz i da se pusti ljude u Zapadni Berlin: na drugoj strani su ih dočekali Zapadni Berlinčani s cvijećem i šampanjcem; prizor grljenja i plesa kojega su prenosile televizijske postaje je emocionalno potresao čitavu Njemačku, čiji je narod doživljavao kraj nametnute podijeljenosti.
Već 9. novembra 1989. godine ljudi su samoinicijativno počeli fizički razbijati dijelove Zida, a 13. novembra je istočnonjemačka vojska počela s organiziranim uklanjanjem nekih njegovih dijelova. Državljanima DDR-a je bilo odmah omogućeno da prelaze iz Istočnog u Zapadni Berlin; međutim pogranična služba je do 23. novembra 1989. godine još uvijek ograničavala ulazak zapadnonjemačkim državljanima u Istočni Berlin. Službeno Ponovno ujedinjenje Njemačke je nastupilo 3. oktobra 1990. godine. mini|Nijemci stoje na vrhu zida na dan njegovog pada 9.novembra 1989. god: u pozadini su Brandenburška vrata
John Boyd Dunlop
John Boyd Dunlop (Dreghorn, 5. februar 1840. - Dublin, 23. oktobar 1921.), škotski veterinar i izumitelj
Ismail
Ismail (arapski: إسماعيل) jeste poslanik u Islamu i prvi sin Ibrahima, također poslanika. U Kur'anu Ismail se spominje zajedno sa ocem kao graditeljem prvog hrama, Kabe. Osim toga, poznata su kazivanja o Ibrahimu i njegovom žrtvovanju sina Ismaila, te o Ismailu i njegovoj majci Hadžeri, njihovom boravku u dolini Mekke i vrelu Zem-zem.
Holly Beatie
Olimpijske igre
Holly Beatie nije nastupila na Zimskim olimpijskim igrama.
Ismail
Ismail je direktni predak posljednjeg Božijeg poslanika Muhammeda i praotac Arapa.
Holly Beatie
Svjetska prvenstva
Na Svjetskim prvenstvima u biatlonu, Beatie je nastupila dva puta u periodu 1984-85. godine. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama bilo je 26-o mjesto na SP 1984. u francuskom gradu Chamonixu u utrci na 5 km, kada je s pet promašaja i zaostatkom od 5:06.8 min bila sporija od pobjednice Venere Černjišove, koja je završila utrku s tri promašaja. U ekipnim disciplinama najbolji joj je plasman bilo osvajanje bronzane medalje na istom prvenstvu u štafetnoj utrci sa Kari Swenson i Julie Newman.
Ismail
Biografija
Ismail je najstariji sin poslanika Ibrahima i njegove žene Hadžere, Egipćanke i Koptkinje. Hadžera je inače bila robinja a kako Ibrahim i njegova supruga Sara nisu imali potomstva, Sara je odlučila da Hadžera postane Ibrahimova druga žena sa kojom bi Ibrahim imao potomstvo.
Holly Beatie
Svjetski kup
U Svjetskom kupu nije nastupala.
Ismail
Biografija
Nakon izvjesnog vremena, Hadžera je Ibrahimu rodila sina Ismaila, blage naravi i strpljivog. Ubrzo nakon Ismailovog rođenja, Ibrahim je sa porodicom učinio Hidžru. Njega i njegovu majku Hadžeru je, prema Allahovom naređenju ostavio u podnožju brda Faran, u blizini Mekke, sa vrlo malo hrane, uzdajući se samo u Allaha. Ostavši sama sa dojenčetom i iscrpivši sve rezerve, u nenaseljenom dijelu pustinje, Hadžera se užurbanim koracima kretala između dva uzvišenja, tražeći izvor. Kada je sedmi put došla do jednog od uzvišenja (koja će kasnije biti nazvana Safa i Merva), začula je nepoznati glas, glas meleka Džibrila. Džibril je nakon njene molbe za pomoć, udario nogom u tlo iz kojeg je snažno potekla voda. U tom momentu je Hadžera, kako bi sačuvala vodu, požurila da je zagradi uzvikujući zem-zem što bi u prijevodu na bosanski značilo: stani, stani.
Holly Beatie
Nagrade
Newman je zajedno sa Kari Swenson i Julie Newman 2015. godine primljena u Kuću slavnih američkog biatlona.
Ismail
Biografija
U sjećanju na ovaj događaj, hadžije svake godine, obavljajući obrede hadždža, obavljaju "s'aj" između Safe i Merve, odnosno prelaze 7 puta rastojanje između ova dva mjesta. Kada je dječak poodrastao, Allah iskuša Ibrahima i naredi mu da žrtvuje svog sina, tada jedinca. O tome se u Kur'anu, u suri Es-Saffat kaže:
Šaran
Šaran (Cyprinus carpio) je riba iz porodice Cyprinidae. Ima produženo, debelo tijelo potpuno prekriveno krljuštima. Masivna se glava završava ustima s četiri brka, a može se produžiti u obliku cijevi kojom šaran pretražuje i usisava hranu s dna. Jedina leđna peraja ima na početku nazubljenu i posebno oštru zraku.
Prema staništu, boja mu varira od bijelo zlatne do smeđe po leđima, a postaje svjetlija s bakrenim odsjajima po bokovima te završava s više ili manje svijetlim trbuhom.
Stanište i ponašanje
Čini se da šaran više voli stajaćice ili rijeke sporijeg toka, koje se ljeti jako zagriju. Posebno su mu drage vode bogate vodenom vegetacijom, a podnosi malehni postotak otopljenog oksigena u vodi. U prvim godinama života šarani rado žive u jatu, ali kada ostare veći primjerci pribjegavaju samotnjačkom životu.
Aktivnost šarana je i noćna i dnevna, ali je u svakom slučaju povezana s temperaturom vode. Ako je voda hladna, šaran ograničava svoje kretanje i prehrambenu aktivnost i troši sve manje energije.
Način hranjenja
Tokom cijelog života šarani se hrane insektima, mekušcima, ali i različitim rastinjem kao što su biljne mladice, sjemenke, korijenje. Neprestano pretražuju mulj do dubine koja zna prelaziti 20 cm. Mladi se hrane planktonom, a stariji mogu postati ako treba i grabljivci odnosno svaštojedi. mini|lijevo|300px|Šaran iz [[Vltava|Vltave]] mini|Šaran na rašljama
Razmnožavanje
Za razmnožavanje, šaranu je potrebna temperatura vode od barem 20°C tokom desetak dana. Čim se dostigne ta temperatura, u nekim vodama već u maju, ali češće u junu ili julu, ženke kreću prema travnatim zonama. Tu polažu od 120.000 do 130.000 jajašaca po kilogramu težine što za ženku od 15 kilograma predstavlja više od 1,8 miliona jajašaca. Mlađ se rađa četiri do pet dana nakon što ih oplode mužjaci.
Strani nazivi
Carp engleski; Karpfen, Karp njemački; carpa, carpio italijanski; karpa španski ; carpe francuski
Duktilno željezo
Duktilno željezo, poznato i po nazivima duktilno ljevano željezo, sferoidalno grafitno željezo ili nodularno ljevano željezo, je vrsta ljevanog željeza izumljenog 1943. godine od strane Keitha Millisa. Dok je velika većina ljevanog željeza krta, duktilno željezo je mnogo fleksibilnije i elastičnije, zbog posjedovanja nodularnih grafita u sebi.
1949. godine, Keith Millis, Lee Aunkst, Albert Gagnebin i Norman Pilling dobili su US patent na duktilno željezo preko obrade magnezijem.
Metalurgija
mini|230px|[[Mikrostruktura duktilnog željeza pri uvećanju 100x.]] Sivo željezo je bilo originalno "ljevano željezo", te je bilo legura željeza karakteristična po relativno visokom sadržaju karbona (obično 2% do 4%). Kada se tečno ljevano željezo stvrdne, dio karbona istaloži se u vidu grafita, formirajući male, nepravilne pahuljice unutar kristalne strukture metala. Dok grafit povećava željene osobine ljevanog željeza (poboljšanje osobine ljevanja i obrade i bolja provodljivost toplote), pahuljice ometaju kristalnu strukturu i pružaju tačku stvaranja inicijalne pukotine, što dovodi do karakteristične krtosti ljevanog željeza. Kod duktilnog željeza, grafit je u obliku sferičnih nodula, a ne u obliku pahuljica, čime se spriječava formiranje pukotina i povećanu duktilnost, po čemu je legura i dobila ime. formiranje nodula postiže se dodavanje "nodulatora" (na primjer, magnezijum iili cerijum) u otopinu. Itrijum se, također, pokazao kao mogući nodulator.
Nedavni razvoj duktilnog željeza u metalurgiji je austempirano duktilno željezo, gdje se metalurškom strukturom mabnipuliše kroz složene procese termičke obrade.
Sastav
Tipična hemijska analiza ovog materijala je:
Ostali elementi, kao što su bakar ili kalaj, mogu se dodati kako bi se povećala zatezna čvrstoća i napon tečenja, dok se istovremeno smanjuje elongacija. Napredna otpornost na koroziju ože se postići zamjenom 15% do 30% sadržaja željeza u leguri sa različitim količinama nikla, bakra ili hroma.
Denis Papin
Denis Papin (Chitnenay kod Bloisa, 22. august 1647. - London, 17. juni 1712.), francuski izumitelj
Selen
Selen je hemijski element sa simbolom Se i atomskim brojem 34. To je metaloid VIA grupe periodnog sistema (mada ga mnogi izvori svrstavaju u nemetale) čije su osobine između susjednih halkogenih elemenata: sumpora i telura. U prirodi se rijetko nalazi u elementarnom stanju ili kao neki čisti spoj u rudi. Selen je (grč. σελήνη, selene, bos. Mjesec) otkrio Jacob Berzelius 1817. zapazivši sličnost novog elementa sa ranije poznatim telurom (čije ime znači Zemlja).
Selen je pronađen u sulfidnim metalnim rudama bakra u nečistom stanju, gdje djelimično zamjenjuje sumpor. Komercijalno, selen se proizvodi kao nusproizvod u procesu rafiniranja tih ruda. Poznati su i minerali koji su čisti selenidi ili selenati, ali su oni rijetki. Najčešća komercijalna upotreba selena danas je u proizvodnji stakla i u pigmentima. Selen je poluprovodnik i koristi se u fotoćelijama. Također se koristi u elektronici, gdje je nekad bio vrlo važan, ali su ga danas većinom potisli poluprovodnički uređaji od silicija. Danas se selen koristi u nekoliko uređaja za zaštitu od previsokog napona kod naizmjenične struje i jedne vrste fluorescentne kvantne tačke (nanokristal).
U velikim količinama, soli selena su otrovne, međutim selen u veoma malim količinama je neophodan za ćelijsku funkciju kod mnogih živih bića, uključujući sve životinje, te je sastojak mnogi multivitaminskih preparata i drugih dijetetskih proizvoda, uključujući i dječije kaše. Selen je sastojak i antioksidantskih enzima glutation peroksidaze i tioredoksin reduktaze (indirektno reduciraju određene oksidirane molekule u životinjskom organizmu i nekim biljkama). Također je prisutan u tri tipa enzima dejodinaze, kojima se jedan tiroidni hormon pretvara u drugi. Potrebe za selenom u biljkama različite su od vrste do vrste, pa tako neke biljke zahtijevaju relativno velike količine selena dok druge gotovo nikako.
Historija
Selen ( - selen što znači "Mjesec") je otkriven 1817. godine. Otkrili su ga hemičari Jacob Berzelius i Johan Gottlieb Gahn. Oba hemičara bili su vlasnici hemijske tvornice u blizini Gripsholma, Švedska, proizvodeći sumpornu kiselinu u procesu olovnih komora. Iza pirita iz velikog rudnika bakar Falun, preostao je crveni talog u olovnoj komori za kojeg se mislilo da je neki spoj arsena, pa je korištenje pirita za proizvodnju kiseline prestalo.
Berzelius i Gahn su htjeli koristiti pirit a oni su također opazili da taj crveni talog pri sagorijevanju ima miris hrena. Taj miris nije svojstven arsenu, ali se sličan miris javlja kod spojeva telura. Stoga je u prvom pismu upućenom Marcetu, Berzelius naveo da se radi o spoju telura. Međutim nedostatak spojeva telura u mineralima iz rudnika Falun doveo je Berzeliusa da preispita crveni talog te je 1818. napisao drugo pismo Marcetu opisujući novootkriveni element sličan sumporu i teluru. Zbog svoje sličnosti sa telurom, koji je nazvan po planeti Zemlji, Berzelius je novi element nazvao po Mjesecu.
Willoughby Smith je 1873. otkrio da je električni otpor sivog selena zavisi od svjetlosti. Ovo je dovelo do njegove upotrebe kao ćelija za svjetlosne senzore. Prvi komercijalni proizvodi koji su koristili selen razvio je sredinom 1870tih Werner Siemens. Alexander Graham Bell je 1879. koristio selenove ćelije u svom fotofonu. Selen propušta električnu struju proporcionalno količini svjetlosti koja pada na njegovu površinu. Taj fenomen je iskorišten za dizajn svjetlometara i sličnih uređaja. Poluprovodničke osobine selena iskorištene su u brojnim drugim aplikacijama u elektronici. Razvoj selenskih ispravljača (transformatora) počeo je početkom 1930tih zamijenjivši ispravljače na bazi bakar-oksida jer su bili daleko efikasniji. Njihova komercijalna upotreba trajala je do 1970tih, nakon čega su zamijenjeni jeftinijim i još efikasnijim silicijskim ispravljačima.
Mnogo kasnije, selen je došao u fokus medicine zbog svoje otrovnosti za ljude koji rade u određenim granama industrije. Također, zapaženo je da je on važan veterinarski otrov, za koji je primijećeno da utječe na životinje koje se hrane biljkama bogatim selenom. Međutim, 1954. je otkriveno da je selen važan za specifične biološke funkcije u mikroorganizmima. Tek 1957. otkrivena je njegova nezamjenjiva funkcija za sisare. Tokom 1970tih dokazano je da je selen prisutan u dva nezavisna seta enzima. Uslijedilo je otkriće selenocisteina u bjelančevinama. Tokom 1980tih, utvrđeno je da selenocistein kodiran kodonom UGA. Mehanizam zapisivanja je prvo objašnjen kod bakterija a potom i kod sisara (vidi SECIS element).
Fizičke
thumb|lijevo|upright|Strukura molekule ciklooktaselena Selen postoji u nekoliko alotropskih modifikacija koje zagrijavanjem ili hlađenjem prelaze jedna u drugu na različitim temperaturama i različitim brzinama. Kada se dobije u laboratoriji hemijskim reakcijama, selen je obično amorfna čvrsta materija u obliku crvenog praha. Kada se on brzo topi, prelazi u crnu, staklastu formu, koja se obično komercijalno prodaje kao kuglice. Struktura crnog selena je nepravilna i kompleksna a sastoji se iz polimernih prstenova sa oko 1000 atoma u svakom prstenu. Crni Se je krhka, sjajna čvrsta tvar, slabo rastvorljiva u CS2. Zagrijavanjem do 50 °C postaje mehka a prelazi u sivi selen na temperaturi od 180 °C. Ako su prisutni halogeni elementi i amini, temperatura transformacije je niža.
Crvene α, β i γ forme dobijaju se iz rastvora crnog selena putem različitih brzina isparavanja rastvarača (obično CS2). Sve te forme imaju relativno nisku, monoklinsku kristalnu simetriju i sve sadrže gotovo identično naborane Se8 prstenove aranžirane na različite načine, kao kod sumpora. Pakovanje je najgušće u α formi. U Se8 prstenu udaljenost Se-Se iznosi 233,5 pm a ugao između Se-Se-Se je 105,7°. Drugi alotropi selena mogu sadržavati i Se6 ili Se7 prstenove.
Najstabilnija i najgušća forma selena je sivi koji ima heksagonalnu kristalnu rešetku sastavljenu iz heličnih polimernih lanaca. Udaljenost Se-Se u njima iznosi 237,3 pm a ugao Se-Se-Se je 130,1°. Najmanja udaljenost između lanaca iznosi 343,6 pm. Sivi selen nastaje blagim zagrijavanjem drugih alotropa, sporim hlađenjem istopljenog Se ili kondenzacijom para selena neposredno ispod tačke topljenja. Iako su druge forme selena izolatori, sivi selen je poluprovodnik koji pokazuje znatnu fotokonduktivnost. Za razliku od drugih alotropa, on nije rastvorljiv u ugljik-disulfidu. Otporan je na oksidaciju na zraku i nenapadaju ga neoksidirajuće kiseline. Sa snažnim redukcijskim sredstvima gradi poliselenide. Selen ne iskazuje neobične promjene u viskoznosti poput sumpora kada se postepeno zagrijava.
Izotopi
Selen u prirodi se javlja u šest izotopa od čega je pet stabilnih: 74Se, 76Se, 77Se, 78Se i 80Se. Najmanje tri od njih su proizvodi fisije, zajedno sa radioaktivnim selenom-79, koji ima vrijeme poluraspada od 327 hiljada godina. Konačni stabilni prirodni izotop 82Se ima vrlo dugo vrijeme poluraspada (preko 1020 godina, a raspada se putem dvostrukog beta raspada na kripton 82Kr), a iz praktičnih razloga može se smatrati da je stabilan. Osim stabilnih, poznato je 23 druga nestabilna izotopa.
Rasprostranjenost
thumb|lijevo|190px|Prirodni selen u pješčaru iz rudnika uranija u blizini [[Grants (Novo Meksiko)|Grantsa, Novo Meksiko]] Samorodni (tj. elementarni) selen je veoma rijedak mineral koji obično ne gradi dobro kristale, ali kada ih gradi oni su u obliku strmog romboedra ili sićušni ravni kristali (poput dlake). Izdvajanje selena je često otežano zbog neizbježnog prisustva drugih spojeva i elemenata. Selen se u prirodi javlja u brojnim neorganskim oblicima uključujući selenide, selenate i minerale koje sadrže selenit-ion, međutim takvi minerali su rijetki. Jedan od vrlo rasprostranjenih minerala je selenit, koji zapravo nije mineral selena i ne sadrži selenitni ion, nego je zapravo jedna od vrsta gipsa (kalcij-sulfat hidrat). Taj mineral je dobio ime slično kao i hemijski element selen, po Mjesecu, mnogo prije nego što je otkriven element. Selen se obično može naći potpuno nečist, zamjenjujući dio sumpora u sulfidnim rudama mnogih metala.
Određene čvrste tvari bogate su selenom, a selen se može i bioakumulirati u određenim biljkama. U zemljištu selen se najčešće nalazi u rastvorljivim oblicima poput selenata (analogno sulfatima), a koje vode vrlo lahko sapira u vodotoke. Okeanska voda sadrži znatne količine selena.
Antropogeni izvori selena uključuju sagorijevanje uglja te rudarenje i topljenje sulfidnih ruda.
Elektroliza mangana
Tokom elektro-dobijanja mangana, dodavanje selen-dioksida smanjuje snagu neophodnu za rad elektrolitičkih ćelija. Kina je najveći potrošač selen-dioksida za ove svrhe. Za svaku proizvedenu tonu mangana potroši se prosječno 2 kg selen-oksida.
Proizvodnja stakla
Najveća komercijalna upotreba selena, odgovorna za oko 50% njegove potrošnje, jeste proizvodnja stakla. Spojevi Se daju staklu crvenu boju. Ova boja poništava i neutralizira zelene i žute nijanse koje potječu od nečistoća željeza a koje su tipične za većinu vrsta stakla. U tu svrhu se dodaju razlitiče soli seleniti i selenati. Za druge aplikacije, gdje je poželjna crvena boja, dodaje se mješavina CdSe i CdS.
Legure
Selen se koristi zajedno s bizmutom u mesingu gdje zamjenjuje mnogo otrovnije olovo. Zakonska ograničenja količine olova u vodi za piće dovela su do neophodnog smanjenja njegovog nivoa u mesingu. Ta nova vrsta mesinga se u SAD-u javlja na tržištu pod markom EnviroBrass ("ekološki mesing"). Poput olova i sumpora, selen također poboljšava mašinsku obradu čelika pri koncentraciji od 0,15%. Isto poboljšanje je također primijećeno kod legura bakra, pa se selen koristi i u mašinski obradivih legura bakra.
Solarne ćelije
Bakar-indij-galij selenid je materijal korišten za proizvodnju solarnih ćelija.
Ostalo
Male količine organoselenskih spojeva se upotrebljavaju za podešavanje vulkanizacijskih katalizatora korištenih u proizvodnji gume.
Potražnja za selenom u elektroničkoj industriji se smanjuje, uprkos broju aplikacija za koji se on koristi. Zbog svojih fotovoltskih i fotoprovodnih osobina, selen se koristi u fotokopirnim uređajima,   fotoćelijama, svjetlometrima i solarnim ćelijama. Njegova upotreba kao fotoprovodnik u kopir uređajima koji su koristili "obični" papir bila je glavni način njegove upotrebe, ali već 1980tih korištenje fotoprovodnika je opalo (mada je i danas njihova primjena veoma velika), jer su kopir uređaji sve više prelazili na korištenje organskih fotoprovodnika.
Cink-selenid je bio prvi materijal za proizvodnju plavih LED-ova, ali danas na tržištu dominira galij-nitrid. Kadmij-selenid je ranije igrao važnu ulogu za proizvodnju kvantnih tačaka. Slojevi amorfnog selena su slike x-zraka pretvarali u sheme naelektrisanja u kseroradiografiji i, u čvrstom stanju, u ravnim panelima u kamerama za x-zrake.
Selen je i katalizator u nekim hemijskim reakcijama, ali nije široko rasprostranjen zbog problema s njegovom otrovnošću. U kristalografiji x-zracima, zamjena jednog ili više atoma selena na mjesto sumpora pomaže nenormalno višetalasno raspršenje (disperzija) i postupno uvođenje nenormalne jednovalne disperzije.
Selen se koristi u toniranju fotografskog štampanja i kao sredstvo za toniranje prodaju ga brojni proizvođači fotografske opreme. Njegova upotreba uključuje pojačanje i proširenje raspona tonova crno-bijeli fotografija i poboljšanje stalnosti i trajnosti štampe. Izotop 75Se je koristi kao izvor gama zraka u industrijskoj radiografiji.
Spojevi
U svojim spojevima, selen se najčešće nalazi u oksidacijskim stanjima -2 (selenovodik, selenidi) i +4 (tetrahalogenidi, selen-dioksid i selenati(IV), zastarjelo seleniti). U selenidnim ionima selen se ponekad javlja i u necjelobrojnim negativnim oksidacijskim stanjima. Rijetka pozitivna oksidacijska stanja su +1 (halogenid Se2X2) i +6 (selen-heksafluorid, selenatna kiselina). Spojevi selena sa oksidacijskim brojem +6 su snažnija oksidacijska sredstva od analognih spojeva sumpora i telura. Tako naprimjer smjese koncentriranih kiselina selenove(VI) kiseline i hlorovodične kiseline mogu rastvoriti metale kao što su zlato i platina.
Sa vodikom
Selenovodik, H2Se, je bezbojni, vrlo otrovni plin. Nastaje reakcijom selenida (MxSey) sa jakim kiselinama, kao što je hlorovodična (HCl). Kao snažni endotermni spoj, može se dobiti iz elemenata vodika i selena na temperaturama iznad 350 °C. Selenovodik se polahko raspada na elemente pri sobnoj temperaturi, a raspad se može ubrzati uticajem svjetlosti. Vodeni rastvor (selenovodična kiselina) reagira kao slaba kiselina, njena konstanta kiselosti (Ks=1,88·10−4) približna je onoj kod dušične kiseline HNO2.
Selenidi
Sa većinom metala, selen gradi binarne selenide, koji sadrže selenidni anion Se2−. Pored toga, poznati su i diselenidi Se22− i poliselenidi Senm−, koji se mogu dobiti reakcijom nekog metala sa suviškom selena u reakciji:
Sinteza je moguća topljenjem smjese elemenata ili u rastvoru. Selenidi su osjetljivi na hidrolizu i oksidaciju. Osim ionskih selenida, poznat je i molekularni spoj ugljik-diselenid, Se=C=Se.
Sa kisikom
Selen-dioksid (selen(IV)-oksid) jest bezbojna kristalna čvrsta supstanca, koja nastaje sagorijevanjem selena u pristustvu kisika iz zraka. On u vodi gradi selenitnu kiselinu, H2SeO3. Ona je relativno snažno oksidacijsko sredstvo te se lahko može reducirati do selena.
Selen-trioksid (selen(VI)-oksid) može se dobiti odvodnjavanjem selenatne kiseline, H2SeO4. On je također kristalna čvrsta supstanca i snažno oksidacijsko sredstvo. Osim ovih, postoje i čvrsti, kristalni oksidi sa miješanom valencijom selen(IV,VI)-oksid Se2O5 i Se3O7. Selen-monoksid, SeO, poznat je samo u vidu nestabilnog međustanja.
Selen-sulfid SeS≈2 (nestehiometrijski spoj sumpora i selena), sastoji se iz ciklične molekule varijabilne veličine i sastava, slične sumporu, a koji se zbog nepravilnog odnosa unutar molekule SeS2 naziva i selen-disulfid. Selenati su soli selenatne kiseline sa anionima SeO42−. Ortoselenati poznati su samo kao rijetki trigonalno-bipiramidalni anioni SeO54− i oktaedarski SeO66−.
Biološki značaj
Iako je otrovan u velikim dozama, selen je nezamjenjivi mikronutrijent za životinje. U biljkama, on se javlja kao neutralni mineral, a nekad u otrovnim proporcijama u stočnoj hrani. Neke biljke mogu nagomilati selen u sebi kao odbranu protiv životinja, odnosno da ih one pojedu, dok druge biljke poput nekih egzotičnih vrsta graška i leguminoza ne mogu rasti bez selena, a njihov rast na određenom području ukazuje njegovo prisustvo u tlu.
Selen je sastavni dio neobičnih aminokiselina kao što su selenocistein i selenometionin. Za ljude je selen nutritivni mineral u tragovima koji funkcionira kao kofaktor za redukciju antioksidantnih enzima poput glutation peroksidaze i određenih oblika tioredoksin reduktaze nađenih kod životinja i nekih biljaka (ovaj enzim se nalazi u svim živim organizmima, ali za sve njegove oblike u biljkama nije neophodan selen).
Porodica glutation peroksidaza enzima (GSH-Px) katalizira određene reakcije koje uklanjaju reaktivne vrste kisika poput vodik-peroksida i organskog hidroperoksida:
Selen također igra ulogu u funkcioniranju tiroidne žlijezde i time u svakoj ćeliji na koju djeluje tirodni hormon, tako što participira kao kofaktor za tri od četiri poznate vrste dejodinaze tiroidnog hormona, koja aktivira i deaktivira razne tiroidne hormone i njihove metabolite. Jodotironin dejodinaza je potporodica enzima dejodinaze koja koristi selen kao i inače rijetka aminokiselina selenocistein. Jedina dejodinaza koja ne koristi selen jeste jodotirozin dejodinaza, koja djeluje na posljednje proizvode raspada tiroidnog hormona.
Povećani unos selena hranom smanjuje otrovne efekte žive,  mada takvi zaštitni efekti se javljaju kod niskih i umjerenih doza trovanja živom. Studije pokazuju da molekularni mehanizmi otrovnosti žive uključuju nepovratnu inhibiciju selenoenzima koji su neophodni za prevenciju i uklanjanje oksidativne štete na mozgu i endokrinim tkivima.
Nutritivni izvori
Selena u hrani najviše ima u orašastim plodovima, gljivama i žitaricama. Brazilski orah je jedan od najbogatijih prehrambenih izvora selena (mada je to mnogo zavisi od zemljišta na kojem se uzgaja, pošto brazilski orah ne zahtijeva mnogo ovog elementa za svoj rast). Preporučena dnevna doza selena iznosi približno 55 mikrogram. Selen kao dodatak prehrani dostupan je u mnogim oblicima, uključujući multivitaminske i mineralne suplemente, obično u dozama od 20 µg dnevno. Neki dodaci mogu sadržavati i 200 µg po dnevnoj dozi.
U junu 2015. Američka administracija za hranu i lijekove (FDA) objavila je konačno pravilo postavljajući ograničenja najnižih i najviših nivoa selena u hrani za dojenčad. Sadržaj selena u ljudskom organizmu kreće se u rasponu od 13 do 20 mg.
Vanjski linkovi
🇵🇸
Štuka
mini|desno|250px Štuka (Esox lucius) je riba iz porodice Esocidae. Ima vretenasto tijelo i veliki je grabežljivac. To njeno vretenasto tijelo završava karakterističnom glavom, širokom i spljoštenom, u obliku pačijeg kljuna. Vilica joj je opremljena sa oko 700 zuba, nagnutih prema unutra. Oči, smještene na vrhu glave, omogućavaju joj široko vidno polje. Leđna peraja, položena na vrhu zadnjeg dijela tijela, služi joj za snažan zalet kad odluči napasti plijen.
Pore na glavi, smještene na obje donje čeljusti povezane s bočnom linijom, omogućuju štuki da osjeti i najmanju vibraciju sa velike daljine.
Boje njenog tijela pogodne su za savršenu kamuflažu: leđa, tamno zelene boje koja ide do crne, prošarana svjetlijim trakama, dok su bokovi zelenkasti, a trbuh bijel.
Stanište i ponašanje
Iako je možemo naći u skoro svim tipovima voda, od ušća do malih rijeka, štuka ipak najviše voli mirne vode, spore tekućice bogate vodenom vegetacijom i pune raznih prepreka, potopljenih stabala, nasutog kamenja, korijenja… gdje se ona može skrivati i proći nezapažena. Ona je samotnjak i oštro brani svoju teritoriju protiv svih uljeza, čak i kad su njene vrste.
Način hranjenja
Odmah po rođenju, mlađ se hrani planktonom i insektima. Brzo rastu, u samo šest hefti narastu 6 do 8 cm. Nakon što dosegnu tu veličinu, zanima ih samo riba. U pravilu, štuka napada samo bolesne, ranjene i spore ribe, ali kad se ukaže prilika, baca se i na žabe i glodare.
Razmnožavanje
Zavisno o regiji, štuka se razmnožava od februara na jugu, do maja na sjeveru. Ženke biraju plitka mjesta, bogata travom gdje, čim voda dosegne 10-11 °C, polažu oko 20.000 jaja koja mužjaci odmah oplođuju.
Jaja sazriju desetak dana kasnije. Tokom sljedećih desetak dana, novorođenčad, još bez usta, stoje zakačena jednim otvorom (slamčicom) za podlogu. Kad taj period završi, mlađ se uspravlja i započinje plivati i loviti.
Strani nazivi
Pike engleski; Hecht, Schmuck njemački; luccio italijanski; lucio španski; brochet francuski; Gädda švedski;.
Dabrica
Dabrica je naseljeno mjesto u općini Berkovići, Bosna i Hercegovina.
Geografija
Dabrica obuhvata kraj sjeverozapadno od Dabarskog polja, između planina Snježnice (1262 m) na sjeveru i Hrguda (1100 m) na jugu. Od Dabarskog polja predio Dabrice dijeli planina Kom, visoka oko 900 m. Poslije rata 1992.-1995. godine proširen je makadamski put iz sela Potkoma u Dabarskom polju ka Dabrici, zapadnim dijelom opisanog predjela. Iz Stoca se preko Hodova, i iz Mostara preko Bune i Trijebnja također može stići do Dabrice. Samo naselje Dabrica dijeli se na šest raštrkanih mahala ili zaseoka. Na zapadnoj strani su Bračići, Maričin Gaj, zatim Brijeg i Miljanovica, dok su na istočnoj strani zaseoci Dabrica i Šćepan Krst. Zaselak Dabrica nalazi se u malom kraškom polju nadmorske visine oko 500 m. Sa istočne strane je duboko usječen kanjon Radimlje.
Osobjava
mini|280px|Osobjava, rimokatolička crkva "Gospa od Zdravlja" Osobjava je naseljeno mjesto u sastavu općine Janjina, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Osobjava je imala 61 stanovnika.
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. sadrži dio podataka za naselje Sreser.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Osobjava je imalo 47 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Do (Berkovići)
Do je naseljeno mjesto u općini Berkovići, Bosna i Hercegovina.