cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kotor
Historija
U 14. stoljeću trgovina grada Cattaro, kako se  tada zvao,   bila je  suparnička dubrovačkoj  i  mletačkoj. Budući da je grad Kotor imao statut iz 1301., kojim se dokazuje da je uvijek imao status grada. Za vrijeme dinastije Nemanjića, Kotor je imao veliku autonomiju i povlastice. Pad Srbije 1389. ostavio je grad bez zaštite, a kako je naizmjenčno padao pod  mletačku i  mađarsku okupaciju, konačno je 1420. došao pod mletačku vlast.
Kotor je bio pod opsadom Osmanlija 1538. i 1657. i okovan kugom 1572.,  a gotovo je uništen u zemljotresima  koji su se desili 1563. i 1667. Po Sporazumu iz Kampo Formija iz 1797. prešao je pod austrijsku vladavinu, ali je 1805., prema sporazumu iz Pressburga, dodijeljen Italiji, a nakon toga postao je dio francuskog carstva 1810.
U 1814.,  na  Bečkom kongresu, Kotor je vraćen Austriji. Pokušaji prisilne regrutacije stanovništva bio je napušten 1869., ali je uspio 1881., što je izazvalo dvije kratkotrajne pobune u Krivošijama, na zapadnoj strani planine Orjen, dok je Kotor bio sjedište austrijskog štaba.
Tokom Prvog svjetskog rata, Kotor je bio poprište žestokih borbi između Crne Gore i Austro-Ugarske. Nakon 1918., Kotor je uključen u Kraljevinu SHS, koja je 1929. promijenila ime u Kraljevina Jugoslavija. Poslije 1945. dio je ondašnje FNRJ,  odnosno SFRJ, tj. SR Crne Gore. Nakon raspada bivše Jugoslavije, bio je u SRJ, koja je zatim preimenovana u državnu zajednicu Srbija i Crna Gora. Danas je Kotor najznačajniji grad u Boki, u samostalnoj državi – Republici Crnoj Gori.
Dana 15. aprila 1979., Kotor je pretrpio strahovit  zemljotres, koji je, kao i u ostalim gradovima Jadranske obale, nanio oštećenja stambenim, privrednim i kulturnim objektima. Rekonstrukcija je trajala preko 10 godina, među kojima su rekonstruisana i veoma važna zdanja: Katedrala Svetog Tripuna, Crkva Svetog Luke, Kneževa palata i druga.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine općina Kotor imala je 22.601 stanovnika, od čega u samom Kotoru 961.
Općina Kotor
Napomena: Nastala iz stare općine Kotor koja nije mijenjala granice.
Kotor (naseljeno mjesto)
Napomena: ''U 1996. smanjeno za dijelove naselja koji su proglašeni za samostalna naseljena mjesta Škaljari i Špiljari za koja su podaci sadržani u tim naseljima.''
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Raniji popisi
Napomena: ''U 1991. iskazano zajedno sa naseljima Škaljari i Špiljari koja su tada bila dijelovi naselja Kotor.''
Dvorac Kolossi
mini|desno|235px|Dvorac Kolossi Dvorac Kolossi je utvrđenje koje se nalazi nekoliko kilometara od grada Limassola na Kipru.
U srednjem vijeku je imao veliki strateški položaj i nadzirao je proizvodnju šećera, koji je bio jedan od najvažnijih izvoznih artikala Kipra. Predstavlja lijep primjer vojne arhitekture, a izvorno je izgrađen u 13. vijeku, a kasnije obnovljen u svom sadašnjem obliku sredinom 15. vijeka. Svaka od četiri strane je 16 metara dugačka izvana i 13.5 metara iznutra. Visina dvorca je 21 metar. Čvrsta gradnja se pokazala dovoljnom da zaštiti dvorac kroz vijekove i također od mnogih potresa koji su se dogodili na tom području. Zamak je najvjerovatnije napravila franačka vojska 1210. godine, kada je jerusalemski kralj Hugo III cijeli taj predio predao Vitezovima Reda Svetog Ivana Jerusalemskog (Ivanovci, Vitezovi Hospitalci), a sadašnji zamak je napravljen, 1454. godine. U zamku su između ostalih boravili Rikard I kralj Engleske i Templari. Kolosi i dvorac su direktno povezani s brojnim važnim događajima, koji čine razne zanimljive prekretnice u viševjekovnoj i burnoj historiji Kipra.
Gornje Podunavlje
Gornje podunavlje je močvarni kompleks i zaštićeno područje uz lijevu obalu rijeke Dunav, od 1367. do 1433. km. njegovog toka, na krajnjem sjeverozapadnom dijelu Srbije. Čini prirodno jedinstvo s Ramsarskim lokalitetima Gemenc u Mađarskoj i Kopački rit u Hrvatskoj. Područje je ostatak nekadašnjih prostranih plavnih predjela Podunavlja, a sada predstavlja složen mozaik vodenih i kopnenih ekosistema. Najveći dio pokriven je kompleksima ritskih plavnih šuma, rijetko očuvanih izvornih biotopia u Evropi. Lokalitet je i jedinstven mozaik vodenih, močvarnih i kopnenih ekosistema i važan centar ekosistema, vrsta i genetske raznolikosti. Dio ovog bogatstva ogleda se u prisustvu 55 vrsta riba, 11 vrsta vodozemaca, 9 vrsta gmizavaca, 230 vrsta ptica i 51 vrste sisara, kao i ogroman broj beskičmenjaka, i preko 60 vrsta dnevnih leptira. Ovo područje je stanište rijetkih biljnih vrsta kao što su zimski akonit Eranthis hyemalis, vodena ljubičica Hottonia palustris i kobilji rep Hippuris vulgaris, važno mjesto mrijesta i migratorni put riba, mjesto gniježđenja orla bjelorepana Haliaeetus albicila, crne rode Ciconia nigra, kao i stanište najveće populacije crvenog jelena Cervus elaphus u Srbiji.
Posebno bogate etničke i folklorne tradicije spajaju se na ovom području, koje je centar tradicionalnih festivala. Kao rezultat prilagođavanja velikoj rijeci i njenim ćudima nastali su karakteristični izvorni običaji, nošnje, jezik, riblovni alat, čamci i jela koji privlače goste i Gornje Podunavlje čine atraktivnom destinacijom za posetioce. Lov i privredni i sportski ribolov su dobro razvijeni, a u okviru lokaliteta se praktikuje kontrolirano šumarstvo. Efekti prethodnih radova na drenaži i navodnjavanju predstavljaju prijetnju, kao i eutrofikacija i invazivne strane vrste.
Tajland
Tajland je država koja se nalazi u Jugoistočnoj Aziji, u samom srcu Indokineskog poluostrva. Graniči sa Mijanmarom na sjeveru, Laosom na sjeveru i sjeveroistoku, Kambodžom na istoku i Malezijom na jugu. Na jugu izlazi na Tajlandski zaliv dok njegove zapadne obale zapljuskuju vode Andamanskog mora. Pomorsku granicu dijeli i sa Vijetnamom na jugoistoku i Indonezijom i Indijom preko Andamanskog mora na jugozapadu.
Klima na krajnjem jugu je ekvatorska, dok u ostalim dijelovima zemlje prevladava monsunska klima. Prema državnom uređenju, Tajland je ustavna monarhija iako su se tokom posljednjih decenija na vlasti smjenjivale parlamentarna demokratija i vojna hunta, usljed mnogih vojnih udara od kojih se posljednji desio 2014. godine. Glavni i najveći grad države je Bangkok. Tajland je do 1949. godine bio poznat pod nazivom Sijam.
Historija
Prvi stanovnici su bili Moni,Indonežani i Kmeri. Bila je u polukolonijalnim vezama sa zemljama zapadne Evrope i SAD. Prvobitni naziv je bio Sijam a 1948. je promjenjen u Tajland. Tajland je poznat po velikom broju državnih udara. Zadnji je bio 2014. godine. none|mini|200px|Teritorijalni gubici Siama od 1867-1909
Geografija
Tajland se nalazi u ugoistočnom dijelu Azije to jest Indokine. U slivu rijeke Menem nalazi se nizija te na istoku zemlje, dok se na sjeveru i zapadu nalaze planine. Najviši vrh je 2576 mnv. Površine je 515 000 km2 sa oko 65 miliona stanovnika.
Vlada
Ustroj vlasti je višestranačka ustavna monarhija.
Privreda
Privreda Tajlanda je najviše razvijena u širem području Bangkoka. Izvozno orijentirana industrija, temeljena na jeftinoj radnoj snazi i stranom kapitalu, obilježava privredno razdoblje nakon 1986. godine, kada je privredni rasti bio oko 9%.
U zadnje dvije decenije tajlandska privreda je zabilježila jednu od najvećih stopa rasta na svijetu, sa prekidom u doba azijske finansijske krize 1997. – 1998. Izvoz industrijskih proizvoda, posebno elektronike, odjeće i obuće, vozila, namještaja, hrane, plastike i igračaka čini oko 60% BDP-a. Zbog jakoga izvoza Tajland je brzo prevladao ekonomsku krizu iz 1998. Sve je važniji i turizam. BDP je u 2004. bio 8.100 $ po stanovniku, mjereno po PPP-u. Prostitucija čini značajnu privrednu granu, tako da je njen udio u BDP-u 2,7%. Turisti, u prosjeku, potroše oko 10% svog novca na seksualne usluge.
Religija
Prema zadnjem popisu (2000.) 95% Tajlanđana su se izjašnjavali kao teravada budisti. Muslimani su druga najveća religizna grupa (sa 4,6% populacije). Neke provincije i gradovi imaju većinsko muslimansko stanovništvo npr. Pattani, Yala, Narathiwat i dijelovi Songkhla Chumphona. Kršćana (uglavnom Katolika) ima oko 0,75%
Grb i zastava
mini|desno|250px Grb Tajlanda predstavlja garuda, velika mitska ptica iz hinduističke i budističke mitologije. Garuda se također nalazi i na grbu Indonezije.
Zastava Tajlanda je usvojena 28. septembra 1917. Na sebi ima pet horizontalnih pruga crvene, bijele i plave boje. Središnja plava pruga je dvostruke širine. Boje crvena-bijela-plava znače nacija-religija-kralj, što je i državni moto ove zemlje.
Smatra se da je zastava usvojena prvi put 1855 i tada je bila crvene boje sa slikom slona na sredini. U ovom obliku je usvojena 1916 ali središnja bijela pruga je bila jednake širine.
Smatra se da je plava boja usvojena kao simbol petka, dana kada je rođen kralj Vajiravudh. Prema drugim izvorima, plava boja je pokazivala solidarnost prema snagama alijanse u prvom svjetskom ratu, koje su također na svojoj zastavi imale ove tri boje.
Zastava je jako slična zastavi Kostarike koja zbog toga u internacionalnim odnosima često koristi verziju zastave sa grbom.
Radanovci (Livno)
Radanovci su naseljeno mjesto u gradu Livnu, Bosna i Hercegovina. Naselje Radanovci su smješteni između sela Bojmunti i Vrbica na početku lokalnog puta koji se odvaja od regionalnog puta Livno-Bosansko Grahovo.
Tekbir
Tekbir arapska je fraza izraza Allahu ekber  što bi u prijevodu na bosanski značilo Allah je najveći.
Upotreba
Osim što je to uzvik kojim se slavi ili veliča Allah, tekbir je uobičajeni islamski izraz koji muslimani koriste u različitim prilikama tokom namaza, poziva na namaz i sl. Tekbir se neformalno upotrebljava i u mnogim drugim prilikama. Tekbir znaju zloupotrebljavati islamski radikalisti i teroristi gdje ga koriste kao bojni krik prilikom izvršavanja ekstremističkih i terorističkih ciljeva što u nemuslimanskom svijetu, pogotovo u zapadnim zemljama, stvara pogrešnu predodžbu o islamu i muslimanima.
U namazu
thumb|Vjernik podiže ruke i izgovara tekbir na samom početku obavljanja namaza|left Prilikom klanjanja tj. obavljanja namaza tekbir se donosi (izgovara) na početku kao početni tekbir (u svim mezhebima) ali i u toku namaza pri svakoj radnji (u nekim mezhebima). Tekbir se izgovara i kao dio poziva na namaz (ezana koji se obično uči s minareta džamije) kao i prilikom učenja ikameta od strane mujezina koji prethodi obavljanju farz dijela namaza.
Zastava Iraka
Za vrijeme Zalivskog rata u januaru 1991. godine, Sadam Husein, tadašnji predsjednik Iraka, održao je sastanak s najvišim vojnim komandantima, gdje je odlučeno da se riječi Allahu ekber dodaju iračkoj zastavi kako bi se pojačala vjerska odrednica njegovog inače sekularnog režima pri tome promoviravši se kao vođa islamske vojske. Husein je zastavu opisao kao "bajrak džihada i monoteizma".
Izabrano Upravno vijeće Iraka, pod američkom kontrolom, odobrilo je 2004. novu iračku zastavu na kojoj se nije nalazio ovaj simbol iz Huseinovog režima. Međutim, u januaru 2008. irački parlament donio je zakon o izmjeni zastave tako što je fraza ponovo vraćena na zastavu, ali s promijenjenom kaligrafijom pri čemu su riječi Allahu ekber, napisane kufskim stilom. Iračka zastava iz perioda režima Huseina imala je svaku od dvije riječi napisane u jednom od razmaka između tri zvijezde koje su se nalazile na centralnom dijelu zastave. Na zastavi iz 2008. godine nalazi se spomenuta fraza dok su zvijezde izostavljene.
Zastava Irana
Izraz Allahu ekber nalazi se i na zastavi Irana, kako to zahtijeva član 18. Ustava Islamske Republike Iran. Tekbir je na zastavi napisan 22 puta, u dva nivoa po 11 puta.
Galerija
Neke od zastava na kojima se pojavljuje tekbir:
Tržišče
Slovenija:
NGC 4644
NGC 4644 (također poznat kao MCG 9-21-30, NGC 4644A, PGC 42708 i UGC 7887) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 227 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,60 (106 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (33 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 14. aprila 1789. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Tržišče (Sevnica)
mini|280px|Tržišče, željeznička stanica Tržišče je naseljeno mjesto u sastavu općine Sevnica, regija Posavska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Sevnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Tržišče je imalo 214 stanovnika.
Drevni
mini|350px|Uzdignuti Drevni Drevni  su izmišljena vrsta iz naučno fantastične američke televizijske serije Stargate SG-1. Prikazani su kao rasa izuzetno naprednih humanoida.
Tehnologije
Oni su tvorci sistema Zvjezdanih vrata i mnogih drugih tehnologija. Osmislili su tehnologiju pomoću koje su mogli zaustaviti vrijeme ili ga čak vratiti nekoliko sati unatrag. Imali su vrlo razvijenu medicinu. Stvorili su uređaje koji su im omogućavali da poboljšaju karakteristike humanoidne DNK, ožive mrtve organizme i sl.
Uzdizanje
Prema predanju Asgarda jedna su od četiri rase koje su činile veliki savez. Odavno su napustili naš dio svemira. Jedan dio Drevnih naučio je kako se uzdići na viši nivo postojanja nakon što je galaksiju poharala velika kuga. Iako je najveći dio civilzacije umro nekolicina se spasila preselivši se u novo stanište, u udaljenu galaksiju Pegaz izvan uticaja sila koje djeluju u našoj razini svemira. U galaksiji Pegaz bili su suočeni sa nepobjedivim neprijateljem Wraith.
Prešavši na viši nivo postojanja Drevni su uspostavili poseban kodeks ponašanja prema bićima na nižem, tjelesnom nivou. Odlučili su ukinuti svoje kontakte sa bićima na nižoj razini postojanja, komunikacija s njima je strogo zabranjena, miješanje u sudbine civilizacija i pomoć istima također. Ukoliko neko od Drevnih prekrši zakon, ostali su u stanju uništiti čitave civilizacje, ostavivši pritom na odgovornima za navedene pogreške da se nose sa grižnjom savijesti ili ih vraćajući na nižu razinu postojanja.
U stanju su se pojaviti u ljudskom obliku ili ga preuzeti zastalno, a da bi se ponovno vratili u bestjelesni oblik neophodna im je pomoć drugih Uzdignutih.
Dio Ancienta želio je da im se druga bića pokoravaju i služe im kao bogovima. To su Oriji. Oni koji ih ne prihvaćaju za bogove suočeni su sa istrebljenjem. Neki zemljani u sebi imaju gen Drevnih. Jedan od njih je Jack O'Neill.
Temida
Temida (grč.  Θέμις , Thémis: zakon prirode, red) u grčkoj mitologiji je boginja i personifikacija pravde, božanskog poretka, zakona i običaja. Ona je jedno od dvanaestoro Titana, djece Geje i Urana, i druga Zeusova žena. Povezana je s proročanstvima, uključujući Proročište iz Delfija. Njen simbol je Vaga pravde.
Opis
Klasični opisi Temide opisuju ženu trezvenog izgleda koja drži vagu. Temida je boginja zemlje veoma nalik svojoj majci, Geji, i u nekim pričama je teško razlikovati njih dvije. Neki klasični prikazi Temide prikazuju je kako drži mač.
Kada se Temida zanemari, Nemesis donosi pravednu i gnjevnu odmazdu; tako je Temida dijelila mali hram u Ramnousu sa Nemesisom. Temida nije gnjevna; kada se izbezumljena Hera vratila na Olimp nakon svađe sa Zeusom, Temida, "ljupkih obraza", prva joj je ponudila šolju.
Temida je vodila pravilan odnos između muškarca i žene, osnovu ispravno uređene porodice (porodica se smatrala stubom dema). Sudije su često nazivane "themistopóloi" (Temide). To je bila i osnova za red na Olimpu. Čak ju je i Hera oslovljavala sa "Lejdi Temida".
Hesiod
Temida se pojavljuje u Hesiodovoj Teogoniji kao prvo zabilježeno pojavljivanje Pravde kao božanske ličnosti. Oslanjajući se ne samo na društveno-religijsku svijest svog vremena već i na mnoge od ranijih kultnih religija, Hesiod je opisao sile svemira kao kosmička božanstva. Hesiod je prikazao vremensku pravdu, Diku, kao kćerku Zeusa i Temide. Dika je sprovodila zakon presudama i kaznama i zajedno sa svojom majkom Temidom izvršavala konačne odluke Mojri.
Eshil
U drami Vezani Prometej, koja se tradicionalno pripisuje Eshilu, Prometej kaže da se Temida naziva mnogim imenima, uključujući i Geja.
Mitologija
Temida je sagradila Proročište u Delfima i sama je bila prorok. Prema drugoj legendi, Temida je dobila Proročište u Delfima od Geje i kasnije ga dala Febi, koja ga je poklonila svom unuku Apolonu kao rođendanski poklon. Prema Eforu, Temida je pomogla Apolonu da pronađe proročište, s namjerom da pomogne čovječanstvu. Neki primjeri Temidinih vizija; U priči o Driope u Ovidijevim metamorfozama, Temida upozorava bogove na predstojeći građanski rat u Tebi. U drugoj priči ona upozorava Zeusa i Posejdona da se ne ožene Tetidom jer će njen sin biti moćniji od svog oca. Prema Ovidiju, Temida je, a ne Zeus, bila ta koja je rekla Deukalionu da baci kosti "svoje Majke" preko ramena kako bi stvorio novu rasu čovječanstva nakon potopa. Takođe, prema Ovidiju, Temida je prorekla da će Zeusov sin ukrasti zlatne jabuke iz Atlasovog voćnjaka.
U Homerovoj Ilijadi ona ima zadatak da pozove bogove na vijeće na Olimpu od strane Zeusa.
Temida je bila prisutna na Delosu kako bi svjedočila rođenju Apolona, i njegovala ga je nektarom i ambrozijom. U svojoj De Astronomici, Higin navodi Temidu, pored nimfe Amalteje, kao hraniteljicu i dojilju mladog Zeusa. U fragmentu Pindara, Temidu su Mojre (u ovoj verziji nisu njene kćeri) donijeli iz izvora Okeana na Olimp, gdje je postala prva Zeusova žena (a ne druga), i majka Horija.
Prema izgubljenoj djelu Kipar od Stasina sa Kipra, Temida i Zeus su zajedno planirali početak Trojanskog rata. Prema Kvintu Smirneju, kada su bogovi prkosili Zeusovim naredbama i počeli da se bore jedni protiv drugih nakon stvaranja trojanskog konja, Temida ih je zaustavila upozoravajući ih na Zeusov gnev.
U orfičkoj „Rapsodijskoj teogoniji“, ili rapsodijama, (prvi vijek p. n. e.) Nikta (Noć) je prorekla da će Temida ostati nevina sve dok Reja ne rodi Kronovo dijete.
Temida je takođe igrala ulogu u Erosu, mladom bogu ljubavi, koji je odrastao; prema Porfiriju, njegova majka Afrodita bila je zabrinuta da njen sin Eros zauvek ostane dijete i dovela ga je Temidi. Temida joj je rekla da Erosu da brata, jer on nije odrastao zbog svoje samoće. Afrodita je tada rodila drugog boga ljubavi, Anterosa (što znači "protivljubav"), a Eros je rastao kad god je bio u njegovoj blizini. Ali svaki put kada je Anteros bio odsutan, Eros bi se vratio u svoju prethodnu, malu formu.
Kada su četvorica Krićana (Egolije, Celeus, Cerberus i Laius) provalili u svetu pećinu na Kritu gdje je Reja rodila Zeusa kako bi ukrali dio meda koji su tamo proizvele svete pčele, Temida i njene kćeri, su uvjerile Zeusa protiv njihovog ubijanja unutar svete pećine, jer su smatrale da je bezbožno da bilo ko umre u pećini, pa je umjesto toga sve četiri pretvorio u različite ptice.
NGC 3146
NGC 3146 (također poznat kao ESO 567-23, MCG -3-26-29 i PGC 29663) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 182 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,00 (53 hiljade sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (48 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Ormond Stone 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ion
mini|desno|Shematski prikaz [[nitratnog iona (NO3-)]] Ion je atom ili molekula koja je otpustila ili primila jedan ili više elektrona, dobijajući tako pozitivno ili negativno naelektrisanje. Negativno naelektrisani ion, u čijoj elektronskoj ljusci ima više elektrona od protona u jezgru, naziva se anion i privlači ga anoda. Analogno tome, pozitivno naelektrisani ion, koji ima manje elektrona od protona, naziva se kation te ga privlači katoda.
Ion koji se sastoji od jednog atoma zove se monoatomski; međutim, često se ion sastoji od dva ili više atoma, te se naziva poliatomski. Poliatomski ioni koji sadrže atom kisika, poput karbonatnih i sulfatnih iona, nazivaju se oksianioni. Ioni se označavaju na isti način kao i električki neutralni atomi i molekule, osim što je prisutna oznaka viška ili manjka električnog naboja, prikazana kao eksponent. Tako se, naprimjer, kation vodika označava sa H+, što znači da mu nedostaje jedan elektron da bi prešao u stabilan atom vodika. Na sličan način označavaju se i drugi ioni: sulfatni ion – SO4−2, hloridni ion Cl-, fosfatni ion PO43- itd.
NGC 830
NGC 830 (također poznat kao MCG -1-6-50 i PGC 8201) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 177 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,40 (72 hiljade sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 23. septembra 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spomenik na Šehitlucima
Spomenik na Šehitlucima ili Kompleks spomenika palim Krajišnicima na Šehitlucima - Banj brdu, kod Banje Luke. Podignut je u znak sjećanja na nekoliko hiljada krajiških boraca koji su poginuli u Drugom svjetskom ratu u Banjoj Luci. Spomenik na svečan način otkriven je na Dan ustanka naroda BiH - 27.jula 1961.godine. Sam spomenik rad je poznatog kipara Antuna Augustinčića, dok se na zidovima u unutrašnjosti objekta nalaze crteži Ismeta Mujezinovića preneseni na kamen tehnikom sitotiska. Spomenik je danas dio identifikacije Grada Banja Luka i jedan od njegovih simbola.
Lokacija i ime
Spomenik nalazi se u široj urbanoj zoni Grada Banja Luka, na Šehitlucima ili Banj brdu, čiji vrh se nalazi na 431 m nadmorske visine. Udaljen je 5 km od grada. Na ovom mjestu je do kraja Prvog svjetskog rata bilo turbe trojice nepoznatih junaka, poginulih u ratovima sa Austrijancima, pa je brdo dobilo ime Šehitluci.
Spomenik je podignut na mjestu gdje je 8. juna 1941. godine održana Oblasna konferencija Komunističke partije Jugoslavije za Bosansku krajinu i nekoliko savjetovanja vezanih za podizanje ustanka koji su presudno uticali na organizovanje i tok ustanka u Bosanskoj krajini.
Opis
Kompleks spomenika obuhvata prilazni put do spomenika i kružni put oko spomenika, prilazni platoi sa stepeništem i spomen-mauzolej. Osnova mauzoleja je dužine 27,3 m, širine 9 m, a visina je 13,50 m. Pri izradi spomenika korišteni su uglavnom savremeni materijali (beton), ali je unutrašnjost obložena opekom. Prednja fasada spomenika - pročelje, kao i bočni zidovi, ukrašeni su reljefom rađenim u bračkom kamenu.
Unutrašnjost spomenika podijeljena je na tri, asimetrično raspoređena dijela. Tri zidna platna u unutrašnjosti objekta, nose zidnu dekoraciju izvedenu na kamenu u tehnici sitotiska. Prijedlog tehnike kojom je perocrtež Ismeta Mujezinovića prenesen na kamene plohe dao je Ismar Mujezinović, a prenos crteža sitoštampom sa originala na kamen izveo je Mehmed Akšamija. Na kamene ploče manjih dimenzija 35 cm x 35 cm nanošeni su segmenti kompozicije Ismeta Mujezinovića, a potom su manje ploče složene u monumentalnu cjelinu (približno 3,85 m x 25 m).
Graditeljska cjelina – Spomenik na Šehitlucima (Kompleks spomenika palim Krajišnicima na Šehitlucima - Banj brdu) u Banjoj Luci proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Danas spomenik je u vrlo lošem i zapuštenom stanju.
Kopački rit
Kopački rit je močvarni kompleks i zaštićeno područje (park prirode) na ušću rijeka Drave u Dunav, na krajnjem sjeveroistočnom dijelu Hrvatske. Čini prirodno jedinstvo s Ramsarskim lokalitetima Gemenc u Mađarskoj i Gornje Podunavlje u Srbiji.
Područje je ostatak nekadašnjih prostranih plavnih predjela Podunavlja, a sada predstavlja složen mozaik vodenih i kopnenih ekosistema. Lokalitet sadrži jezera, močvare, vlažne travnjake, korita trske, riječne šume, brojne kanale, mrtvice i ribnjake. Podložan je proljetnim poplavama, što stvara dinamične ekosisteme koji podržavaju veoma raznoliku floru i faunu.
Zaštićeno područje
Preko 522 vaskularne biljke, 300 ptica, 55 sisara, 53 ribe, 12 vodozemaca i 12 vrsta gmizavaca nalaze se na lokalitetu. Od njih, nekoliko je međunarodno ugroženo, kao što su istočni carski orao, obična počarka, stepski soko i kožni šaran. Posebno su zanimljive one vrste ptica koje se gnijezde u velikim kolonijama: čaplje (Ardea cinerea, Ardea purpurea), obični galeb (Larus ridibundus), bjelobrada čigra (Chlidonias hybrida), veliki vranac (Phalacrocorax carbo) i druge.
Kopački rit je takođe važan izvor ishrane i rasadišta dunavskih ribljih fondova, jer je najznačajnije mrestilište u srednjem i gornjem Podunavlju. Lokacija je takođe važna za kontrolu poplava i prečišćavanje vode, jer se izvori podzemne vode u tom području koriste za vodu za piće.
Kopački rit ima preko 140 zabilježenih vrsta biljaka od kojih su neke vrlo rijetke i nalaze se samo na nekoliko mjesta u Hrvatskoj. Značajne vrste uključuju bijeli vodeni ljiljan (Nymphaea alba), perunika (Iris variegata), azola, crni šaš (Carex nigra), obična trska (Phragmites australis), sibirski cattail, graciozan cattail (Typha laxmannii) i rogoz koji cvjeta (Butomus umbellatus).
Odvodnjavanje, sječa, zagađenje sa okolnih polja, ribolov i lov su neke od glavnih prijetnji ovom zaštićenom području
Kopnena vojska
Kopnena vojska je naziv za vid oružanih snaga koji sačinjavaju jedinice specijalizirane za borbeno i drugo djelovanje na kopnu.
Uzimajući u obzir da mnoge države, s obzirom na svoj položaj i ekonomski razvoj, nemaju ili dugo vremena nisu imali ratnu mornaricu, a ratno zrakoplovstvo se relativno kasno razvilo kao posebni vid oružanih snaga, za kopnenu vojsku se često koristi izraz vojska kao sinonim za sve oružane snage.
Kopnena vojska se tradicionalno dijeli na rodove koji sačinjavaju:
Čad na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.
Čad na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljao je jedan atletičar.
Faza (materija)
U fizičkim naukama, faza je skup stanja makroskopskih fizikalnih sistema koji imaju relativno unifoman hemijski sastav i fizičke osobine (npr. gustoću, kristalnu strukturu, indeks prelamanja, i td.).
Fazni dijagrami
Različite faze sistema mogu se predstaviti korištenjem faznih dijagrama. Ose dijegrama su relevantne termodinamičkim varijablama. Za jednostavne mehaničke sisteme, obično se koriste pritisak i temperatura.
mini|300px|Fazni dijagram
Voljka
mini|desno|250px|Papagaj sa vidljivo ispunjenom voljkom Voljka je naziv za proširenje jednjaka i služi za skladištenje hrane prije varenja, odnosno pomicanja u niže dijelove probavnog trakta. Voljku posjeduju mnoge životinje od kojih su najznačajnije ptice, zatim puževi, gliste, pijavice i insekti.
Kod ptica
Pred ulazom u tjelesnu šupljinu jednjak se vrećasto širi i stvara voljku. Kod pataka i gusaka voljka čini valjkasto proširenje, dok je kod kokoški i golubova to proširenje znatnije izraženo. U voljci dolazi do razmekšavanja hrane pod uticajem sekreta mukoznih žlijezda sluznice. Pokretanje voljke je bez vlastite volje i ona gura hranu u žljezdani želudac, najprije mekšu, zatim čvršću.
Golubovi u voljci proizvode tzv. ptičje mlijeko koje služi za ishranu tek izleglih ptića.
Kod pčela
Kod pčela voljka služi za privremeno smiještanje nektara.
Translacijska regulacija
Translacijska regulacija se odnosi na kontrolu nivoa sintetiziranog proteina iz njegove iRNK. Ova regulacija je izuzetno važna za ćelijski odgovor na stresore, znakove rasta i diferencijaciju. U poređenju sa translacijskom regulacijom, to rezultira mnogo neposrednijim ćelijskim prilagođavanjem putem direktne regulacije koncentracije proteina. Odgovarajući mehanizmi prvenstveno su usmjereni na kontrolu regrutacije ribosoma na inicijalni kodon, ali mogu uključivati i modulaciju elongacije peptida, završetak sinteze proteina ili biogenezu ribosoma. Iako su ovi opći koncepti široko konzervirani, pokazalo se da se neki od finijih detalja u ovoj vrsti regulacije razlikuju između prokariotskih i eukariotskih organizama.
Inicijacija
Pokretanje translacije je regulisano dostupnošću ribosomske Shine-Dalgarnove sekvence. Ovaj dio od četiri do devet purinskih ostataka nalazi se uzvodno od inicijacijskog kodona i hibridizuje se u sekvencu bogatu pirimidinom blizu 3' kraja 16S RNK unutar ribosomske podjedinica3 0S| bakterijske ribosomske podjedinice. Polimorfizam u ovoj određenoj sekvenci ima i pozitivne i negativne efekte na efikasnost uparivanja baza i naknadne ekspresije proteina. Inicijaciju također regulišu proteini poznati kao faktori inicijacije koji pružaju kinetičku pomoć pri vezivanju između inicijacijskog kodona i tRNKfMet, koja opskrbljuje 3'-UAC-5' antikodon. IF1 prvo vezuje 30S podjedinicu, podstičući konformacionu promenue što omogućava dodatno vezivanje IF2 i IF3. IF2 osigurava da tRNKfMet ostane u ispravnom položaju dok IF3 lektorira uparivanje baza nicijacijskog kodona, kako bi spriječio nekanonsko inicijaciju na kodonima kao što su AUU i AUC. Općenito, ovi faktori inicijacije su izraženi u jednakoj proporciji sa ribosomima; međutim eksperimenti koji koriste uslove hladnog šoka pokazali su da stvaraju stehiometrijsku neravnotežu između ovih translacijskih mehanizama. U ovom slučaju, dvostruke do trostruke promjene u ekspresiji faktora inicijacije poklapaju se sa povećanom naklonošću prema translaciji specifičnih iRNK hladnog šoka.
Elongacija
Zbog činjenice da je translacijska elongacija Ireverzibilni proces, malo je poznatih mehanizama njegove regulacije. Međutim, pokazalo se da je translacijska efikasnost smanjena zbog smanjenih pulova tRNK, koji su potrebni za elongaciju polipeptida. Zapravo, bogatstvo ovih grupa tRNK podložno je promjenama kroz ćelijsku opskrbu kisikom.
Terminacija
Terminacija translacije zahtijeva koordinaciju između proteina faktora oslobađanja, sekvence iRNK i ribosoma. Kada se pročita terminacijski kodon, faktori oslobađanja RF-1, RF-2 i RF-3 doprinose hidrolizi rastućeg polipeptida, koji završava lanac. Baze nizvodno od stop kodona utiču na aktivnost ovih faktora oslobađanja. U stvari, neke baze proksimalno od stop kodona potiskuju efikasnost translacijske terminacije, smanjujući enzimsku aktivnost faktora oslobađanja. Naprimjer, efikasnost terminacije stop kodona UAAU je blizu 80%, dok je efikasnost UGAC-a kao terminacijskog signala samo 7%.
Inicijacija
Kada se poredi inicijacija kod eukariota i prokariota, možda je jedna od prvih uočljivih razlika upotreba veće ribosomske podjedinice 80S. Regulacija ovog procesa počinje snabdijevanjem metioninskim antikodonom tRNK koji povezuje bazne parove AUG. Ovo uparivanje baza nastaje mehanizmom skeniranja koji nastaje kada se mala ribosomska podjedinica 40S veže za 5' neprevedeni region (5' UTR) iRNK Upotreba ovog mehanizma skeniranja, za razliku od Shine-Dalgarnove sekvence koja je bila referentna kod prokariota, je sposobnost regulacije translacije uzvodnim sekundarne strukture RNK. Ova inhibicija inicijacije putem složene strukture RNK može se u nekim slučajevima zaobići putem unutrašnjih ribosomskih ulaznih mjesta (IRESs) koja lokaliziraju preinicijacijske komplekse (PIC) na početno mjesto. Pored toga, vođenje PIC-a do 5' UTR koordinira se putem podjedinica PIC-a, poznatih kao eukariotski inicijacijski faktori (eIFs). Kada su neki od ovih proteina smanjeni zbog stresa, inicijacija translacije se smanjuje inhibiranjem kapa-zavisna inicijacije, aktivacija translacije odvija se vezivanjem eIF4E za 5' 7-metilgvanilat kapa. eIF2 je odgovoran za koordinaciju interakcije između Met-tRNAiMet i P-mjesta ribosoma. Regulacija fosforilacijom eIF2 je u velikoj mjeri povezana sa prekidom translacijske inicijacije. Serin-kinaze, GCN2, PERK, PKR i HRI su primjeri mehanizama detekcije za različite ćelijske stresove koji reaguju usporavanjem translacije kroz fosforilaciju eIF2.
Elongacija
Karakteristična razlika elongacije kod eukariota u odnosu na prokariote je njeno odvajanje od transkripcije. Dok su prokarioti u stanju da se podvrgnu oba ćelijska procesa istovremeno, prostorno odvajanje koje obezbeđuje jedarna membrana sprečava ovo spajanje kod eukariota. Eukariotski faktor elongacije 2 (eEF2) je regulabilna GTP-zavisna translokaza koja pomiče nastajuće polipeptidne lance sa A-mjesta na P-mjesto u ribosomu. Fosforilacija treonina 56 inhibira vezivanje eEF2 za ribosom. Ćelijski stresori, kao što je anoksija, dokazano izazivaju translacijsku inhibiciju putem ove biohemijske interakcije.
Terminacija
Mehanički, terminacija eukariotskog prijevoda odgovara njegovom prokariotskom dvojniku. U ovom slučaju, završetak polipeptidnog lanca se postiže hidrolitskim djelovanjem heterodimera koji se sastoji od faktora oslobađanja, eRF1 i eRF3. Kaže se da je translacijska terminacija nepropusna u nekim slučajevima jer nekodirajuće-tRNK mogu da se takmiče sa faktorima oslobađanja da vežu stop kodone. Ovo je moguće zbog podudaranja baze 2 od 3 unutar stop kodona od strane tRNK koje povremeno mogu nadmašiti uparivanje baza faktora oslobađanja. Primer regulacije na nivou terminacije je funkcionalno translacijsko čitanje gena za laktat-dehidrogenazu (LDHB). Ovo čitanje pruža peroksisomski signal ciljanja koji lokalizira različiti LDHBx na peroksisom
U biljaka
Translacija u biljkama je strogo regulirana kao i kod životinja, međutim, nije tako dobro shvaćeno kao regulacija transkripcije. Postoji nekoliko nivoa regulacije, uključujući inicijaciju translacije, promet ioRNK i punjenje ribosoma. Nedavne studije pokazale su da je translacija takođe pod kontrolom cirkadijsog sata. Kao i transkripcija, stanje translacije brojnih iRNK mijenja se tokom dnevnog ciklusa (period dan-noć).
Superfluid
mini|desno|200px|Helij II će "puzati" duž površina kako bi pronašao vlastiti nivo - nakon kratkog vremena, nivoi u dvije posude će se izjednačiti. [[Rollin film također pokriva unutrašnjost veće posude; da nije zatvorena, helij II bi izašao iz iste.]] Superfluidnost je faza materije ili opis toplotnog kapaciteta u kojoj se mogu posmatrati neobični efekti kada tečnosti, na primjer helij-4 ili helij-3, savladavaju trenje površinskim međudjelovanjem kada se nalaze u stanju, poznato kao "lambda tačka" za helij-4, na kojoj viskoznost fluida postaje nula. To je jedna od glavnih pojava koja se proučava u kvantnoj hidrodinamici, a otkrili su je Pyotr Kapitsa, John F. Allen i Don Misener 1937. godine, a opisali su je kroz fenomenološke i mikroskopske teroije.
Indira Levak
Indira Levak (Županja, 15. septembar 1973. - ) je hrvatska pjevačica, bivša članica grupe Colonia.
Biografija
Indira je rođena 1973. u Županji, od oca Franje i majke Ismete. S tek navršenih devet godina pošla je u muzičku školu "Srećko Albini" u Županji, gdje je ostala punih šest godina.
U dvanaestoj godini postaje član orkestra limene muzike, gdje punih 13 godina svira klarinet. U osmom razredu osnovne škole osniva bend s četiri drugarice - "Zauvijek mladi". Bend se uskoro raspada i slijede godine lutanja po raznim grupama.
U jesen 1993. zapošljava se u Županijski ured za opću upravu, a 1996. godine postaje pjevačica hrvatske dance grupe "Colonia" s kojom 2006. godine obilježava 10 godina uspješnog djelovanja.
NGC 7562
NGC 7562 (također poznat kao MCG 1-59-24, PGC 70874 i UGC 12464) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 166 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 2,20 (106 hiljada sg) a najmanji 1,7 uglovnih minuta (82 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 25. oktobra 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kostrijet
Kostrijet je kozja dlaka ili dlaka kamile koja se koristi za izradu grubog materijala za odjevne predmete, vreće i torbe.
Ona se obrađuje na način koji je vrlo sličan obradi vune, s tim što se kostrijet ne pere niti se češlja češljevima, već se samo prostire na nekoj ravnoj podlozi i tuče se nekim običnim prutem ili granom savijenom u luk.
Nekada su kršćani u znak pokore nosili pokorničke pojaseve napravljene od kostrijeti koji su se oblačili direktno na kožu ispod odjeće. U Bilbiji se također spominju i odore napravljene od kostrijeti.
Alfa-manozidaza
thumb|300px| Prikaz proteina Streptococcus pyogenes porodice GH38: α-manozidaza koja je kreirana koristeći PyMol
Alfa-manozidaza (EC 3.2.1.24 – alfa-D-manozidaza, p-nitrofenil-alfa-manoidaza, alfa-D-manopiranozidaza, 1,2-alfa-manozidaza, 1,2-alfa-D-manozidaza, egzo-alfa-manosidaza – je enzim koji je uključen u razlaganje alfa oblika manoze. Sistemsko ime joj je alfa-D-manozid manohidrolaza.
Izozimi
Kod ljudi se ispoljavaju tri slijedeća izozima alfa-manozidaze:
Primjena
Alfa manozidaza se može koristiti u eksperimentima koji određuju efekte prisustva ili odsustva specifičnih molekula manoze, kao što su rekombinantni proteini koji se koriste u razvoju vakcina.
Patologija
Nrdostatak ovog enzima izaziva alfa-manozidozu.
Konjica
mini|250px|Švedska kraljevska konjica
Konjica je naziv za rod kopnene vojske kome je svrha obavljanje neposrednih zadataka, a koji se od pješadije razlikuje po tome što se njeni pripadnici manevriraju, odnosno borbene zadatke obavljaju jašući na konjima.
Iako su drevne kulture nakon pripitomljavanja konja relativno brzo prepoznale koristi njihove upotrebe u ratu, konjica u svom tradicionalnom obliku je razvijena tek u stepama Centralne Azije, gdje je savršeno odgovarala potrebama i mogućnostima tamošnjih nomadskih naroda. Konjicu su mnoge države uvele nešto kasnije, zamijenivši dotadašnje bojne dvokolice.
No, i tada je razvoj konjice dosta priječio cijeli niz tehničkih i logističkih problema, najčešće vezanih uz troškove uzgoja i obuke konja. Konjica se u Evropi razvila tek u Srednjem vijeku, s razvitkom tehnologije i uzgajanjem pasmina konja koje su bile pogodne za ratovanje. Tada je postala glavni rod vojske, čije je djelovanje često odlučivalo bitke i ratove. Pješadija je primat povratila tek u Novom vijeku uvođenjem novih taktika i vatrenog oružja.
Konjica je zbog toga počela postepeno gubiti svoje neposredne borbene uloge, tako da se do sredine 19. vijeka počela koristiti uglavnom za izviđanje, tzv. mali rat ili gonjenje poraženog neprijatelja. Prvi svjetski rat je konačno ukazao na zastarjelost konjice u modernom dobu, s obzirom na njene ogromne logističke zahtjeve, skroz neopravdane u odnosu na njenu borbenu vrijednost. Iako se konjica koristila i u kasnijim sukobima, sve vojske su je postepeno ukinule i zamijenile motorizirane i oklopne jedinice, iako u pojedinim oblastima svijeta konjica još uvijek igra korisnu ulogu zbog nedostatka prometne infrastrukture.
Konjičke jedinice u vojskama danas igraju isključivo ceremonijalnu ulogu, dok ih policije koriste u svrhu suzbijanja većih nereda.
Portugal na Zimskim olimpijskim igrama 2014.
Portugal na zimskim olimpijskim igrama 2014. u Sočiju, koje će se održati od 7. februara do 23. februara 2014. će predstavljati dva takmičara u alpskom skijanju, koji su u protekloj sezoni ostvarili kvotu za učestvovanje.
Sportisti iz Portugala učestvuju po sedmi put na Zimskim olimpijskim igrama. Na svečanom otvaranju zastavu Portugala nosio je alpski skijaš Arthur Hanse.
Karpas
Karpas ima veliko strateško značenje. Na njemu se nalazi Rt Andreas (tur. Burnu Zafer) – najsjeverniji i najistočniji rt Kipra. Na rtu se nalazi samostan Apostolos Andreas (Apostola Andrije) koji je upisan na Spisak mjesta Svjetske baštine UNESCO-a, te je značajan pravoslavni hodočasnički centar (nazvan kiparskim Lourdesom).
Portugal na Zimskim olimpijskim igrama 2014.
30p Alpsko skijanje
Na temelju rang lista Međunarodne skijaške federacije od 30. decembra 2013. sportaši iz Portugala obezbjedili su dva mjesta za sudjelovanje na olimpijskim igrama.
Karpas
Najznačajnija privredna djelatnost na poluostrvu je proizvodnja duhana. Najveći grad na poluostrvu je Rizokarpaso (grč. Ριζοκάρπασο, tur. Dipkarpaz). Tamo živi najveća grčka zajednica na sjeveru Kipra.
Portugal na Zimskim olimpijskim igrama 2014.
Napomene
<references group="N"/>
Karpas
Poluostrvo Karpas je i dom divljim magarcima, koji su poznati i kao simbol Kipra. Stanovnici Kipra (i turske i grčke nacionalnosti) trenutno preduzimaju određene akcije na zaštiti ove ugrožene životinjske vrste.
Lambda tačka
mini|desno|200px|Lambda tranzicija Lambda tačka je temperatura (približno 2,17 K) ispod koje normalni fluid helij (helij I) prelazi u superfluid helij II. Preciznije, postoji i niža lambda tačka na 2,172 K, 0,0497 atm, kao i viša tačka na 1,76 K, 29,8 atm.
Ime tačke dolazi od grafa koji nastaj ucrtavanjem specifičnog toplotnog kapaciteta kao funkcije od temperature (za dati pritisak), a koji sliči grčkom slovu lambda. Specifični toplotni kapacitet teži ka beskonačnosti kako se temperatura približava lambda tačci.
Golubovi
Golubovi (Columbidae) su porodica ptice iz reda Columbiformes. To su ptice debelog tijela s kratkim vratom i kratkim vitkim kljunovima. Prvenstveno se hrane sjemenkama, plodovima i biljkama. Rasprostranjeni su širom svijeta, a najveća raznolikost između vrsta postoji na području Indonezije i Australije. Zbijene su građe, imaju kratak vrat, te kratke i uske noseve.
Porodica sadrži 344 vrste podijeljene u 50 rodova. Trinaest vrsta je izumrlo. Historijski gledano, uobičajena imena za ove ptice uključuju velike varijacije među terminima. Jednostavan naziv "golub" se najčešće odnosi na goluba pećinara jer on vrlo učestalo naseljava urbane sredine.
Porijeklo i evolucija
Columbiformes je jedan od najraznovrsnijih grupa neoavijana koji nisu vuci, a njegovo porijeklo je u kredi i rezultat je brze diverzifikacije na kraju K-Pg granice. Analiza cjelokupnog genoma otkrila je da columbiformes čine sestrinsku grupu koju čine pješčani tetrijebi (Pterocliformes) i meziti (Mesitornithiformes).
Taksonomija i sistematika
Naziv "Columbidae" za porodicu uveo je engleski zoolog William Elford Leach u vodiču za sadržaj Britanskog muzeja objavljenom 1820. godine. "Columbidae" je jedina živa porodica iz reda Columbiformes. Tetrijeb (Pteroclidae) je ranije bio smješten u ovu porodicu, ali je premješten u poseban red, "Pterocliformes", na osnovu anatomskih razlika (kao što je nemogućnost da pije "sisanjem" ili "pumpanjem").
"Columbidae" se obično dijele u pet podfamilija, vjerovatno netačno. Na primjer, američki golub i prepelica (Geotrygon), koji se obično nalaze u "Columbinae", izgledaju kao dvije različite potporodice. Redoslijed koji je prikazan u nastavku slijedi Baptista et al. (1997), sa nekim ažuriranjima.
Raspored rodova i imenovanje podfamilija je u nekim slučajevima provizoran jer analize različitih DNK sekvenci daju rezultate koji se često značajno razlikuju, u postavljanju određenih (uglavnom indo-australskih) rodova. Atrakcija duge grane, čini se da potvrđuje da su prvi golubovi evoluirali u Australijskoj regiji, i da "Treronidae" i srodni oblici (krunasti i fazanski golubovi, na primjer) predstavljaju najranije grananje grupe.
Porodica "Columbidae" je ranije sadržavala i porodicu "Raphidae", koju čine izumrli "Rodrigues solitaire" i "Dodo". Ove vrste su po svoj prilici dio indo-australskog grananja koje je proizvelo tri male podfamilije spomenute iznad, sa golubovima voćarima ("Ptilinopus") i golubovima (uključujući nikobarskog goluba). Stoga su oni ovdje uključeni kao potporodica "Raphinae", u očekivanju boljih materijalnih dokaza o njihovim tačnim srodstvima.
Što pogoršava ove probleme, golubovi nisu dobro zastupljeni u fosilnim ostatcima. Do danas nisu pronađeni istinski primitivni oblici. Rod "Gerandia" je opisan iz naslaga ranog miocena u Francuskoj, ali iako se dugo vjerovalo da je golub, sada se smatra tetrijebom. Fragmentarni ostaci vjerovatno "ptilinopinskog" goluba iz ranog miocena pronađeni su u formaciji Bannockburn na Novom Zelandu i opisani kao "Rupephaps"; "Columbina prattae" iz savremenih naslaga u Floridi danas je uslovno odvojena u "Arenicolumbi" od "Columbina"/"Scardafella" i srodni rodovi moraju biti čvršće uspostavljeni (npr. analizom). Osim toga, svi ostali fosili pripadaju postojećim rodovima.
Pod-porodice: Columbinae, Didunculinae, Gourinae, Otidiphabinae i Treroninae.
Historija
mini|desno|230px|Golub Goura cristata mini|desno|230px|Golub Treron phoenicoptera jede plodove sapodile 230px|desno|mini|Golub [[Međimurska lastavica na jednoj izložbi malih životinja]] Smatra se da su golubovi pripitomljeni prije više od 3000 godina prije nove ere. Najvjerojatnije su ih pripitomili Egipćani i Sumerani. Ovi narodi su štovali golubove kao svetu pticu i glasnike bogova. Prilikom iskopavanja faraonskih grobnica pronađeni su muminficirani golubovi koji su faraonu trebali poslužiti kao glasnici prilikom putovanja u nebo. Iz starog Egipta uzgoj domaćih golubova se širio na ostale civilizacije. Poznato je da su se stari Grci i Rimljani počeli rano baviti uzgojem golubova. U to vrijeme su se polako počele formirati različite pasmine golubova. U srednjem vijeku samo su plemići smjeli uzgajati rasne, dok su seljaci smjeli držati samo obične poludivlje golubove. Raspadom feudalnog sistema i stvaranjem demokracija rasni golubovi postaju dostupni svim zainteresiranim ljudima pa otada počinje stvaranje mnogih novih pasmina. Domaće golubove možemo podijeliti na dvije osnovne grupe - na ukrasne golubove koji se uzgajaju zbog svoje iznimne ljepote, i sportske golubove koji se uzgajaju zbog svojih letačkih osobina. Golubovi letači dijele se na letače, visokoletače, Engleski tipler, pismonoše i prevrtače. Ukrasni golubovi se dijele na njivske golubove i golubove u boji, golubove bubnjare, golubove gušane, strukturne golubove, golubove galebiće, bradavičaste golubove i kratkokljune ukrasne golubove.
Izgled i osobine
Sve vrste imaju snažno razvijenu voljku koja im služi za pohranu hrane, za neke dijelove probavnog procesa i za pripremu voljkinog mlijeka. Neke vrste još imaju zakržljali ostatak slijepog crijeva, dok je kod većine vrsta potpuno nestalo.
Među vrstama postoje izraženi specijalisti, ali i svežderi. Ali većina vrsta ima veliku potrebu za vodom za piće, ali i za kupanje. Ove ptice žive monogamno.
Gnijezde se pretežno na drveću i u grmlju. No, postoje i vrste koje se gnijezde na tlu ili u dupljama. Većina vrsta može imati nekoliko legla u jednoj godini. Na ležanju na jajima učestvuju oba roditelja. Golublja gnijezda golubovi najčešće izrađuju od štapića pronađenih u prirodi. Na golubljim jajima za vrijeme inkubacije sjede i mužjak i ženka.
Ishrana
Golubovi se hrane sjemenjem, voćem i biljkama. Za razliku od ostalih ptica, proizvode vlastito mlijeko. Golublje mlijeko ima vrlo visoke nutritivne vrijednosti, a roditelji njime hrane svoje mlade.
Hrane se biljnom hranom - vrste umjerenih područja pretežno raznim sjemenjem, a tropske vrste i plodovima. Domaći golubovi potječu od goluba pećinara, divlje vrste koja još i danas živi po pećinama i jamama pod zemljom. Pećinari su rasprostranjeni pretežno na Sredozemlju (žive i u Dalmaciji), sjevernoj Africi i Indiji. U Evropi osim pećinara žive i druge vrste divljih golubova: golub dupljaš, golub grivnjaš, divlja grlica i gugutka.
Etenol
Etenol, nazvan također i vinil alkohol, hidroksietene ili hidroksietilen, je alkohol sa hemijskom formulom C2H4O. Obično postoji kao tautomer acetaldehida. Iz ovog razloga se termoplastični polivinil-alkohol (PVA ili PVOH) sintetizira indirektno iz vinil-acetata putem polimerizacije, a nakon toga hidrolizom polivinil-acetata. Između maja i juna 2001. godine astronomi A. J. Apponi i Barry Turner su otkrili vinil-alkohol u molekularnom oblaku sazviježđa Strijelac B koristeći 12 metarski radio teleskop na Nacionalnom opservatoriju Kitt Peak