cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stopan
Geografija
Stopan se nlazi na prijevoju - uzvisini (oko 680 m n/v) izimeđu Crkvenice i Stopanske rijeke, desnih pritoka Vrbanje. Iz ovog sela do Šipraga vodi (pretežno makadamska) lokalna cesta, dužine oko 8 km.
NGC 1707
NGC 1707 (također poznat kao IC 2107) je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Orion. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. januara 1828. godine.
Stopan
Geografija
Stopan je nekada bio relativno veliko selo za prilike šipraškog kraja, bogato pitkom vodom i nadaleko poznatim voćnjacima, domaćim voćnim prerađevinama i gostoljubivim stanovništvom.
NGC 1707
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Stopan
Historija
Budući da je Stopan veoma staro selo, pretpostavlja se da je njegova daleka historija  vezana za događaje u dolini Vrbanje, od autohtonog starobosanskog naselja i Ilira do današnjih dana.
Tokom Drugog svjetskog rata, ovo selo je učestvovalo u pokretu otpora i bilo značajno partizansko utočište. Između ostalog, januara 1944. je primilo veliki broj ranjenika koji su evakuirani iz Divizijske bolnice u klisuri Demićke (kod Šipraga), tokom Šeste neprijateljske ofanzive. Zbog udaljenosti od glavnih lokalnih komunikacija, Stopan je, i prilikom ostalih neprijateljskih prodora, bio sigurnije pribježište za ostalo lokalno stanovništvo.
Tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-95.), Vojska Republike Srpske, policijske i paravojne snage su porušili okolna bošnjačka sela, osobito ona uzvodno uz Vrbanju do Kruševa Brda, kao i sva bošnjačka sela nizvodno do Banje Luke. . Lokalno stanovništvo je ubijano, a glavnina je protjerana. Nakon 1996., većina šipraških bošnjačkih sela je djelimično obnovljena, zahvaljujući Vladi i vojnicima Luksemburga, tj. bataljonu BELUGA (skr. od: Belgium – Luxembourg – Greece – Austria; u okviru EUFOR-SFOR-a.
NGC 2582
NGC 2582 (također poznat kao IC 2359, MCG 4-20-50, PGC 23630 i UGC 4391) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 204 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 1,20 (71 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (71 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 22. februara 1789. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Osnovna škola
mini|desno|240px|Učenici izlaze iz Osnovne škole [[Mursko Središće]] Osnovna škola je škola koju učenik pohađa kao prvu školu. Osnovno školstva obuhvata odgoj i obavezno školovanje, druge oblike školovanja djece i omladine i školovanje odraslih osoba. Svrha osnovnog školstva je da učeniku omogući stjecanje znanja, pojmova, umijeća, stavova i navika potrebnih za život i rad ili daljnje školovanje. Osnovni akt škole su Pravila škole usklađena sa utvrđenim Zakonom o osnovnom obrazovanju.
Spremnost za školu
Hoće li dijete biti spremno za školu ovisi o njegovim sposobnostima, "kako" učiti i emocionalnoj inteligenciji koju je razvilo uz svoje roditelje i odgajatelje u obdaništu. Sedam ključnih elemenata su:
Ocjenjivanje
Brojčano ocjenjivanje u nekim državama učenika je slijedeće: Pozitivne (prolazne) ocjene: Negativne (neprolazne) ocjene: Najbolja ocjena je 5, a najlošija 1. Ocjene se daju na temelju usmenih ili pismenih rezultata, zalaganja itd. Zaključna ocjena iz nekog predmeta se daje tako da se izračunava aritmetička sredina, te se ona zaokružuje. Opći uspjeh na kraju školske godine izračuna se aritmetičkom sredinom ocjena svih predmeta.
Općenito
Škola je dužna osigurati kontinuirani razvoj učenika kao duhovnog, tjelesnog, moralnog, intelektualnog i društvenog bića u skladu s njegovim sposobnostima i sklonostima. U Bosni i Hercegovini osnovno školovanje traje najmanje devet godina i po Zakonu je obavezno za svu djecu, u pravilu od šest do petnaest godina. Osnovne škole u Bosni i Hercegovini su u procesu prelaksa na devetogodišnji plan i program koji se uvodi umjesto osmogodišnjeg plana i programa. Osnovno školovanje obavljaju osnovne škole i druge javne ustanove, a ostvaruju ga na temelju nastavnog plana i programa. Pedagoškim standardom utvrđuju se materijalni, kadrovski i drugi uslovii za ostvarivanje djelatnosti i podjednak razvoj osnovnog školstva za srednjoročno razdoblje. Poslije nje slijedi srednja škola. Koliko godina sadrži osnovna škola je različito, ovisno o državi u kojoj se nalazi, npr. u Vijetnamu traje tri, u Kini šest, a u Njemačkoj deset godina.
Kvalifikacije za svjetsko prvenstvo u rukometu 2009.
Ovaj članak govori o kvalifikacijama za svjetsko prvenstvo u rukometu 2009. godine, koje se održalo u Hrvatskoj.
Evropa (14 učesnika)
Direktan nastup na svjetskom prvenstvu izborili su:
Dodatno se još kvalifikovalo devet ekipa, koji dolaze iz kvalifikacija.
U kvalifikacijama su se takmičile 21 ekipe iz Evrope, koje nisu učestvoale na evropskom prvenstvu 2008. u Norveškoj. Igrali su u sedam grupe od 2. do 20. januara 2008. godine. Svaki pobjednik svoje grupe se kvalifikovao za "Play-off", koje je odigran u junu 2008. godine. Tamo ih čekalo 11 ekipa sa evrposkog prvenstva koje se, svojim plasmanom na evropskom prvesntvu, nisu uspjeli kvalificirati za svjetsko prvesntvo.
Dodatne kvalifikacije
U ovim dodatnim kvalifikacijama se sastalo sedam pobjednika grupa iz prvih kvalifikacija, te 11 ekipa sa evropskog prvenstva koji se nisu uspjeli kolifikovati preko evropskog prvenstva.
Afrika (3 učesnika)
Nastup na svjetskom prvenstvu izborile su tri najbolje plasirane ekipe s Afričkog prvenstva, održanog od 7. do 20. januara 2008. u Angoli:
Azija (3 učesnika)
Nastup na svjetskom prvenstvu izborile su tri najbolje plasirane ekipe s Azijskog prvenstva, održanog od 17. do 25. februara 2008. godine u Isfahanu, Iran:
NGC 4730
NGC 4730 (također poznat kao ESO 323-17, MCG -7-27-3 i PGC 43611) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 96 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 1,00 (28 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (28 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. juna 1834. godine.
Kvalifikacije za svjetsko prvenstvo u rukometu 2009.
Panamerička zona (3 učesnika)
Nastup na svjetskom prvenstvu izborile su tri najbolje plasirane ekipe s panameričkog prvenstva koje se održalo od 24. do 28. juna 2008. godine u Atlanti, SAD.
NGC 4730
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kvalifikacije za svjetsko prvenstvo u rukometu 2009.
Okeanija (1 učesnik)
Kvalifikacioni turnir održan je od 7. do 10. aprila 2008. godine u Wellingtonu, Novi Zeland. Nastup na svjetskom prvenstvu izborio je samo pobjednik turnira:
Dubravica
Hrvatska:
Srbija:
BMW Sauber
BMW je kupio švicarski tim Sauber u junu 2005. da se formira BMW Sauber F1 Team. Akvizicija je došao nakon što je odnos od BMW sa Williamsa je pogoršala u prethodnih mjeseci, partnerstvo završava na kraju 2005. Tim je zasnovan u sjedištu Sauber u Hinwilu, Švicarska i sjedište BMW-a u Münchenu, Njemačka.
Tim je postigao dva podijuma i osvojila peto mjesto u 2006. svoju prvu sezonu u Formuli 1. Poljski vozač Robert Kubica je postigao prvi i jedini pobjedu za tima na Velika nagrada Kanade 2008. Nakon loše 2009., BMW povukao iz Formule 1 i prodao tim natrag na osnivača Peter Sauber.
Osman Arnautović
Osman Arnautović (16. maj 1948 – 18. septembar 2016) bio je bosanskohercegovački prevodilac i pisac, kao i profesor u bijeljinskoj gimnaziji.
Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Bijeljini, a francuski i latinski jezik s književnošću na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Nakon posljednjeg rata živio je u Tuzli a zatim odlazi u Bruxelles, gdje je radio kao sudski prevodilac i pisac. U tom je gradu i umro 18. septembra 2016.
Djela
Autor je i udžbenika Latinski jezik za prvi i drugi razred srednjih škola u izdanju "Svjetlosti" Sarajevo.
Spisak mjesta Svjetske baštine u Americi
Ovo je UNESCO-ov spisak mjesta svjetske baštine u Americi
Argentina
mini|Ostaci obziđa [[Jezuitska enklava za Guaraní indijance|Jezuitske enklave za Guarane]]
Bolivija
mini|Tiahuanaco
Brazil
mini|Iguaçu mini|Fernando de Noronha
Čile
mini|[[Humberstone i Santa Laura pogoni za dobijanje salitre]] Za druga čileanska zaštićena mjesta vidjeti: Spisak mjesta Svjetske baštine u Aziji i Oceaniji
Danska
Za druga danska zaštićena mjesta vidjeti: Spisak mjesta Svjetske baštine u Evropi
Holandija
Za druga holandska zaštićena područja vidi Spisak mjesta Svjetske baštine u Evropi
Kanada
mini|[[Québec (grad)|grad Québec]]
Kolumbija
mini|Cartagena
Kuba
mini|Viñales
Meksiko
mini|Uxmal mini|Monte Albán
Peru
mini|[[Machu Picchu]]
SAD
mini|[[Redwood-Nationalpark]]
NGC 6146
NGC 6146 (također poznat kao MCG 7-34-24, PGC 58080 i UGC 10379) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 405 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,30 (153 hiljade sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (118 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 18. marta 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
30. maj
30. maj / svibanj (30. 5) jest 150. dan godine po gregorijanskom kalendaru (151. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 215 dana.
Horacije
mini|Horacije Kvint Horacije Flak - (Quintus Horatius Flaccus, decembar, 65. p. n. e. - 27. novembar 8 p. n. e.), rimski pjesnik.
Biografija
Horacije je rođen u decembru 65. p. n. e. u Venusiji, Italija, umro je 27. novembra 8. p. n. e. u Rimu. Njegov otac je bio rob koji je stekao slobodu prije Horacijevog rođenja. Moglo bi se pretpostaviti da je u ropstvo pao za vrijeme Pompeja, odnosno nakon Spartakovog ustanka. Svog sina je odveo u jednu od najpoznatijih škola poznatog Sabelijanca po imenu Orbilus (koji je po Horaciju bio pristalica tjelesnog kažnjavanja). 46. g. p. n. e. Horacije posjećuje predavanja na Atinskoj Akademiji gdje prve stihove počinje pisati na grčkom. Kad je Brut u Ateni prikupljao vojsku protiv Oktavijana i Antonija, zajedno sa sinovima Cicerona i Katona, u nju stupa i Horacije. Međutim u bitki kod Filipa poražena je republika, a i tribunus militium Horacije. Nakon toga se Horacije vraća u Rim i posvećuje pjesništvu. 38. g. p. n. e. je doveden kod Mecene, učenog čovjeka iz Etrurije iz središnje Italije, koji je bio glavni politički savjetnik Augusta. Mecena je Horacija uveo u pjesnički književni krug, a uz to mu poklonio i luksuznu vilu. Po izgledu Horacije je bio nizak i debeo, posjedio prije vremena, lahko bi se iznervirao ali brzo i smirio.
NGC 7651-2
NGC 7651-2 (također poznat kao MCG 2-59-36 i PGC 3085862) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 579 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,40 (67 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (34 hiljade sg).
Nokia N73
mini|desno|Standardni N73 (lijevo) i muzička verzija (desno) Nokia N73 je pametni mobitel, službeno opisan kao "multimedijalni računar". Karakteristika po kojoj se najviše razlikuje od ostalih Nokijinih mobitela iz N- ili E-serije jeste kamera rezolucije 3.2 mpx s autofokusom. N73 ne podržava Wi-Fi.
Pošto N73 podržava pristup preko Bluetootha ili USB masovne memorije (između ostalih metoda), moguće je prebaciti velike količine datoteka sa i na njega koristeći bilo koji računar koji također podržava ili Bluetooth ili masovnu memoriju preko USB-a (npr., Microsoft Windows, Linux, Mac OS X itd.). Također, Nokia podržava da sami korisnici N73 nadograde firmware preko modula u Nokia PC Suiteu ili direktno, bežičnim putem.
Softver
Poput ostalih svojih savremenika (kraj 2006) iz E- i N-serije, N73 ima mnoštvo softverskih aplikacija, uključujući kontakte, SMS-poruke, galerije slika i videosnimaka, muzički plejer, Visual Radio, RealPlayer, slanje trenutnih poruka, WAP-pretraživač, kompletan web-pretraživač zasnovan na KHTML-u/WebKitu, preglednik dokumenata (Microsoft Office), PDF-preglednik, Adobe Flash Lite preglednik te neke igre.
Većina ovih aplikacija podržava tzv. izvršavanje u pozadini; npr., možete pretraživati internet dok slušate muziku, a onda možete preći na pisanje SMS-poruke ili elektronske pošte bez zatvaranja bilo koje prethodno pokrenute aplikacije. S izuzetkom novijih mobitela kompanije Sony Ericsson, poput modela K550 i W610, pametni telefoni obično ne mogu ovo uraditi ili mogu, ali jako ograničeno (npr., u pozadini može raditi jedino muzički plejer).
Korisnik na N73 može instalirati Java aplikacije, kao i Symbian (S60, 3. izdanje) aplikacije ili ih ukloniti s njega koristeći ili Nokia PC Suite softver ili aplikaciju za instaliranje na samom mobitelu.
N73 koristi sistem baze podataka za "galerijsku" aplikaciju (koja trajno radi u pozadini, kako bi se smanjilo vrijeme traženja i izvršenja naredbi), a te baze podataka opet se mogu nadograditi lokalno, na samom mobitelu. To znači da se podržane slikovne, audio i videodatoteke mogu smjestiti skoro bilo gdje u sistemu datoteka i lahko pretraživati, a u slučaju MP3-audiodatoteka, preko oznake ID3 (npr., "album", "izvođač" itd.).
Muzička verzija
Kao dodatak na osnovnu verziju N73, Nokia je naknadno izbacila i muzičku verziju, koja ima isti hardver kao osnovna, ali je tipka za multimediju zamijenjena tipkom koja pokreće muzički plejer. Muzička verzija ima i memorijsku karticu od 2 GB, a mobitel je potpuno crn. Muzički plejer u ovoj verziji podržava vizualizaciju albuma, što nije slučaj s osnovnom verzijom. Također ima poboljšani kontrolni interfejs u kojem se opcije "Reproduciraj", "Pauza", "Stop", "Sljedeća" i "Prethodna" mogu izabrati direktno jednostavnim pomjeranjem džojstika u željenom smjeru, za razliku od osnovne verzije, gdje je za taj odabir potrebno više vremena ("skrolanje" po opcijama na zaslonu). Muzički plejer cijelo vrijeme ostaje u pozadini (čak i kad muzika nije puštena) kod ove verzije. U posljednjim verzijama firmwarea ova aplikacija može se ukloniti, ali to onda onemogućava daljinsko pokretanje muzičkog plejera, tj. potrebno ga je pokrenuti ručno, koristeći tipkovnicu.
Internet-verzija
Ova verzija bila je u osnovi muzička, ali je zadržala tipku "Multimedija" umjesto tipke za muzički plejer. Internet verzija nije dostupna na Bliskom istoku i u sjevernoj Africi.
Specijalna verzija
Nokia je izbacila još jedan model N73 nazvan "Specijalna verzija" upravo za područje Bliskog istoka i sjeverne Afrike. To je učinjeno tokom ramazana 2007. godine. Ova verzija ima isti hardver kao i ostale, ali je popunjena aplikacijama s islamskom tematikom, a mobitel je potpuno bijel.
Nokia je ovu verziju izbacila još i za indonezijsko tržište.
Firmware
Međutim, svaka verzija nadograđena je istim softverom poput onog u drugim dvjema, što ih u suštini čini potpuno istim mobitelom - V4.0726.2.0.1 od 26. 6. 2007. ažurira muzički plejer kod standardnog N73 na istu verziju koja je ugrađena kod muzičke verzije N73, a pritom zadržava tipku za multimediju, čineći ga zapravo internet-verzijom. Iako je verzija softvera 4.0735.3.0.2 i 4.0736.3.2.1 za N73 izdana u oktobru 2007, neki nisu mogli koristiti ovu verziju firmwarea zbog ograničenja prema drugim državama.
Od 2008. nova verzija firmwarea za ovaj mobitel (ali ne i za muzičku verziju) jest V4.0812.4.0.1 (ekskluzivno izdana za azijske mobitele), sa standardnim karakteristikama, ali i fabrički instaliranim aplikacijama "Nokia Maps" (zahtijeva vanjski Bluetooth GPS-resiver), "Nokia Lifeblog", "PTT" i "Pretragom" (prenesene s verzije V4.0726.2.0.1) plus najnoviji dodatak - Nokia Mobile TV (također fabrički instalirana, a zahtijeva vanjski Nokia mobilni TV-resiver SU-33W), što je aplikacija koja je dostupna na N77. Kamera je dosta poboljšana u odnosu na prethodni firmware; sada treba samo 27 sekundi da se mobitelu podigne sistem (u odnosu na 47 sekundi kod prethodnog firmwarea). Također, N73 ima 20 MB RAM-a dostupnih nakon dizanja sistema. Mala promjena je u tome što korisnici možda neće moći instalirati N-Gage aplikaciju koja je modificirana da radi na N73, što ga čini usporedljivijim s muzičkom verzijom zbog toga što ima multimedijalnu tipkovnicu umjesto da ima samo jednu tipku, zatim zbog istih karakteristika muzičkog plejera kao kod muzičke verzije, pojačanog kontrolnog interfejsa i što je dostupan u početnom prikazu kad se pritisne i drži tipka za izbornik nakon dizanja sistema.
Kasnije, u junu 2008, Nokia je izdala verziju 4.0823.4.4.1, koja je interfejsu donijela neka poboljšanja. Verzija 4.0839.42.0.1 izdana je 3 mjeseca kasnije, što je beta-verzija 4.0839.42.3.1, izdane istovremeno, ali nedostupne u nekim državama.
Također, tokom reklamne kampanje u UK, crna, muzička verzija na posterima je reklamirana bez riječi "Muzička verzija", a "O2 UK" prodaje N73 i u srebrnoj/tamnoljubičastoj i u crnoj boji, s tim da crna verzija ima multimedijalnu tipku umjesto tipke za muzički plejer.
IC 1506
IC 1506 (također poznat kao MCG 1-60-29 i PGC 72291) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 440 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,70 (90 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (51 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 4. augusta 1892. godine.
Gračanica (čvor)
Bosna i Hercegovina
Hrvatska
Kosovo:
Srbija
Aermacchi MB-339
Aermacchi M.B.339 je odgovor firme Aermacchi na zahtjev italijanske vojne avijacije (Aeronautica Militare) za avionom koji je trebao zamijeniti M.B.326 kao podzvučni trener pilota.
Baziran na ćeliji M.B.326, Aermacchi M.B.339 se može vidjeti kao direktni nasljednik ovog tipa. Glavne izmjene napravljene su u prednjem dijelu trupa sa modificiranim kokpitom te na povećanom repu. Od 1978. se isporučuju prvi primjerci a od 1982. ovi avioni ulaze i u upotrebu u show-eskadrilu Frecce Tricolori (jedinica italijanske avijacije za umjetnički let). Kasnije je varijanta M.B.339 izvezena u 8 zemalja. Kao varijanta za jurišne napade po tenkovskoj i živoj sili, napravljena je varijanta M.B.339K. Kasniji modeli kao CD/FD su pravljeni samo za potrebe Frecce Tricolori i uvrštavaju se u lovce 4. generacije.
Safari
mini|Turisti u safari vozilu u Ngorongorou, Tanzanija Safari je termin kojim se označava vrsta turističke ponude zasnovana na putovanju po prirodnim krajolicima Afrike i razgledavanju prirode.
U početku, pod safarijem se uglavnom porazumjevao lov na velike afričke životine (slonove) i divljač dok se danas termin odnosi na proputovanje prirodom i razgledavanje i fotografisanje životinja u njihovom prirodnom okruženju.
Etimologija
Riječ safari na svahili jeziku znači putovanje a vodi porijeklo iz arapskog jezika (سفرية, safarīyah) što također znači putovanje.
Riječ safari je ušla u upotrebu u engleski jezik krajem 1850. godine, zahvaljujući Richard Francis Burtonu, poznatom istraživaču. Termin se udomaćio u većini ostalih jezika.
Historija
William Cornwallis Harris je 1836. godine predvodio ekspediciju čisto s ciljem posmatranja i snimanja divljih životinja kao i pejzaža. Smatra se osnivačem safari stila putovanja a koji se u to doba sastojao od slijedećih aktivnosti: ustajanje u zoru, energično dnevno pješačenje, popodnevni odmor koji se zaključivao svečanom večerom i druženjem u večernjim satima uz piće i duhan.
Literatura
Oba romana, prvi roman Julesa Vernea Pet sedmica u balonu objavljen 1863. godine kao i prvi roman H. Rider Haggarda Rudnici kralja Solomona objavljen 1885. godine, opisuju putovanja engleskih turista na safariju i oba su bili bestseleri u svoje doba. Oba romana su doprinjeli tome da tema safarija postane popularna tema romana i filmova.
Filmski žanr
Tema safarija se proteže kroz mnoge filmove, počevši od filma Trader Horn iz 1931. godine pa nadalje. Posebno se pojavljuje u mnogim avanturističkim filmovima kao što su Tarzan, Jungle Jim i mnogi drugi.
Opalinidae
Taksonomija i filogenija
Odnos između opalina i drugih protista predmet je velikih kontroverzi od kraja 19. stoljeća, a još uvijek nije potpuno riješen. U početku su mikroskopisti vjerovali da su hiljad se ritmički pokretnih dlakolikih struktura koje pokrivaju njihovu površinu bile treplje, pa su opaline stavili u Ciliophora. Početkom 20. stoljeća drugi aspekti biologije opalina jasno su ih razlikovali od cilijata i bile su uvrštene u Sarcomastigophora, sa amoebama i bičarima. U 1980-im, detaljna ultrastrukturna studija Opalina ranarum otkrila je da imaju mnoge osobine heterokonti iz porodice Proteromonadidae. Predložen je novi red - Slopalinida Patterson 1985 – koji uključuje članove porodica Proteromonadidae Grassé 1952 i Opalinidae Claus 1874. In 2004, the first reliable opaline genetic sequence data supported the monophyletic nature of the order Slopalinida. Autori te studije smatrali su da su opaline porodica (Opalinidae) iz reda Slopalinida. Sada postoji oko 200 priznatih vrsta opalina u pet rodova:
Petrarkizam
Petrarkizam je naziv kojim se označava ugledanje na Petrarcu u lirskoj poeziji 15. i 16. stoljeća, kako u Italiji, tako i u drugim evropskim književnostima. Opća je značajka Petrarkine poezije, koju slijede petrarkisti, naglašeni sklad tematsko-motivskoga svijeta i jezičnoga izraza. Prozračnost, svečanost i uzvišenost izražajne su osobitosti njegova stila. Petrarkisti su uzimali ljubavne motive Francesca Petrarce prema Lauri, no njihova idealna ljubav, za razliku od Laure, nije bila stvarna osoba.
Opalinidae
Taksonomija i filogenija
Prema francuskom NCBI:
Ostalo:
Životi ciklus
Kao i kod mnogih parazita životni ciklus opalina je kompleksan. Do sada najopsežnija studija zaključila je da su životni ciklusi 10 vrsta Opalin, jedne Zelleriella  i jedne vrste Protoopalina  „izvanredno slični“(p. 321). Novija studija otkrila je da kod  Cepedea couillardi  odgovara standardnom modelu životnog ciklusa opalina,  opisanom u nastavku, dok je model Opalina proteus kompletno dovršen u fazi punoglavca – domaćina. O životnim ciklusima opalina kod riba, gmazavaca ili člankonožaca vrlo je malo poznato.
Domaćini i komensalni način života
Opeline nemaju usta, pa se hrane uzimajući hranjive tvari iz svoje okoline pinocitozom. Dok se opaline često nazivaju "parazitima", dva svjedočenja ukazuju na činjenicu da sk zapravo komensali i nisu štetne za domaćine anurane.
Čini se da su domaćini, bezrepi vodozemci, u kojima žive kiljade opalina, potpuno zdravi, bez očitih iritacija ili drugih patoloških znakova na zidovima crijeva ili kloake. Objavljeno je samo desetak izvještaja o opalinama u ribama, a još manje kod reptila  ili salamandera. Njihovo odsustvo izvan domaćina anura navela je mnoge da nagađaju da su kod ostalih samo slučajna infestacija – možda je, naprimer, infestirana zmija upravo pojela zaraženu žabu. Međutim, opaline su pronađene i u morskim ribama koje nemaju pristup anuranama. Također, populacija opalina u ribljim domaćinima često je velika, što sugerira da se oni vjerojatno razmnožavaju i u ribama kao domaćinima.
Patogenost (ako postoji) opalina u ribljim domaćinima još nije poznata. Jedno istraživanje nije otkrilo iritaciju ili druge patološke znakove na rektalnom epitelu "Symphysodon aequifasciata" infestiranom sa "Protoopalina symphysodonis", ali je nađeno da je "većina zaraženih životinja uginula".
Kulura opalina in vitro
Zabilježeno je uspješno kultiviranje opalina na umjetnim podlogama u razdoblju od mjesec dana ili više. Ova tehnika će snažno pomoći u budućim studijama svih aspekata biologije opalina.
Sudići
Naselja u Bosni i Hercegovini:
Iterbij
Iterbij je hemijski element sa simbolom Yb i rednim brojem 70. U periodnom sistemu nalazi se u grupi lantanoida te se stoga ubraja u metale rijetkih zemlji. Poput ostalih lantanoida, on je srebreno-sjajni teški metal. Osobine iterbija ne slijede kontrakciju lantanoida, a zbog svoje elektronske konfiguracije ovaj element ima značajno manju gustoću kao i niže temperature topljenja i ključanja od susjednih elemenata u periodnom sistemu.
Iterbij je otkrio Jean Charles Galissard de Marignac 1878. godine prilikom proučavanja minerala gadolinita. Kasnije, 1907. godine, Georges Urbain, Carl Auer von Welsbach i Charles James, nezavisno jedan od drugog, uspjeli su iz Marignacovog iterbija izdvojiti još jedan element, lutecij. Welbach je za ime novog elementa predlagao aldebaranij, međutim ipak je nakon dugih rasprava i protivno njegovoj volji, zadržano današnje ime iterbij.
U tehničkom pogledu element i njegovi spojevi koriste se u vrlo malehnim količinama, uglavnom zbog vrlo složenog načina njegovog odvajanja od drugih lantanoida, između ostalog koristi se kao dotirajuće sredstvo za lasere na bazi itrij-aluminij granata. Iterbij(III)-hlorid i iterbij(II)-jodid su reagensi koji se koriste u raznim organskim reakcijama sinteze.
Historija
Iterbij je 1878. otkrio švicarski hemičar Jean Charles Galissard de Marignac. On je detaljnije proučavao gadolinit, te je pokušao odvojiti erbij koji je nerastvorljiv u vreloj vodi od drugih mineralnih sastojaka putem razlaganja nitrata. Pri tome otkrio je da preostali kristali nisu u potpunosti izgrađeni od crvenkastog erbij-nitrata, već su bili vidljivi i neki bezbojni kristali. Izmjereni apsorpcijski spektar pokazao je da se u tom slučaju moralo raditi o kristalima nekog do tad nepoznatog elementa. Marignac je elementu dao ime iterbium, prema mjestu pronalaska gadolinita u švedskom Ytterbyju, kao i njegovoj sličnosti sa itrijem. Odvajanje oba elementa uslijedilo je nakon drugog eksperimenta dodavanjem hiposulfitne kiseline u rastvor hlorida.
Francuz Georges Urbain, Austrijanac Carl Auer von Welsbach i Amerikanac Charles James su, nezavisno jedan od drugog, objavili 1907. godine da Marignacov iterbij nije čisti element, već predstavlja smjesu dva elementa. Tu smjesu su uspjeli razdvojiti na čiste hemijske elemente iterbij i lutecij. Tom prilikom Carl Auer von Welsbach je novim elementima dao naziv aldebaranij (prema zvijezdi Aldebaran) i kasiopeij, dok je Urbain predložio nazive neoiterbij i lutecij. Godine 1909. međunarodna komisija za atomsku masu, u čijem sastavu su bili Frank Wigglesworth Clarke, Wilhelm Ostwald, Thomas Edward Thorpe i Georges Urbain, odlučila je da se Urbainu prizna otkriće lutecija, te u skladu s tim prihvati njegovo predloženo ime za element. Također je i zadržano staro Marignacovo ime za iterbij.
Elementarni iterbij prvi su dobili 1936. hemičari Wilhelm Klemm i Heinrich Bommer. Oni su metalni iterbij dobili redukcijom iterbij(III)-hlorida pomoću kalija pri temperaturi od 250 °C. Osim toga, odredili su i kristalnu strukturu i magnetske osobine ovog metala.
Fizičke
thumb|lijevo|180px|Kristalna struktura iterbija, a = 548,1 pm Kao i drugi lantanoidi, iterbij je također srebrenasto-svijetli, mehki teški metal. On ima neuobičajeno nisku gustoću od 6,973 g/cm3, što je znatno manje od gustoća susjednih lantanoida poput tulija odnosno lutecija odnosno približno gustoćama neodija ili prazeodija. Slična usporedba vrijedi i za neuobičajeno nisku tačku topljenja od 824 °C i tačku ključanja od 1430 °C (za lutecij: tačka topljenja 1652 °C, a ključanja 3330 °C). Ove vrijednosti su u određenoj protivrječnosti sa uobičajenom kontrakcijom lantanoida a uzrok joj je elektronska konfiguracija iterbija [Xe] 4f14 6s2. Zbog potpuno popunjenje f-ljuske, za metalnu vezu dostupna su samo dva valentna elektrona, pa dolazi do znatno slabijih sila veze i znatno većeg atomskog radijusa metala.
Postoji tri različite kristalne strukture pri atmosferskom pritisku kao i druge tri visokotlačne modifikacije iterbija. Na sobnoj temperaturi, metal se kristalizira u kubičnom gusto složenom kristalnom sistemu sa parametrom rešetke a = 548,1 pm. Pri višim temperaturama i pritiscima ova struktura prelazi u kubično-unutarcentrirani kuglasti sistem, s tim da pri atmosferskom pritisku, temperatura prelaska iznosi oko 770 °C; dok pri sobnoj temperaturi, pritisak prelaska iznosi 4 GPa. Na niskim temperaturama stabilna je heksagonalna najgušća struktura, pri čemu se strukturalni fazni prijelaz nalazi između 0 i 45 °C, koji jako mnogo zavisi od čistoće, pritiska i naprezanja unutar metala. Ove faze imaju različit magnetizam. Dok je heksagonalna faza dijamagnetična (što je i očekivano zbog potpuno popunjene orbitale), kubična pločno-centrirana struktura iskazuje paramagnetične osobine (vjerovatno zbog malog broja Yb3+ iona u metalu).
Redoslijed visokotlačnih modifikacija ne odgovara nizu koji se najčešće može naći kod drugih lantanoida. Tako naprimjer kod iterbija nisu poznate modifikacije sa dvostrukom heksagonalnom najgušćom strukturom ili strukturom samarija. Pri pritisku od 4 GPa stabilnu kubičnu unutar-centriranu strukturu slijedi heksagonalna najgušća struktura pri 26 GPa. Sljedeći fazni prijelaz nastaje pri povećanju pritiska na 53 GPa a iznad ovog pritiska ponovo nastaje kubična najgušća struktura. Novi fazni prijelaz slijedi na 98 GPa. Pri ovom pritisku pa sve do najmanje 202 GPa, heksagonalna struktura je najstabilnija sa prostornom grupom P 3121 (br. 152), a koja se još zove i hP3 struktura. Povećanjem pritiska slijedi i promjena elektronske strukture elementa, pri čemu elektron iz f-orbitale prelazi u d-orbitalu, a onda elektronska konfiguracija postaje trovalentna kao i kod drugih lantanoida.
Grgeč
Grgeč (lat. Perca fluviatilis) jeste široko rasprostranjena riba iz porodice grgeča (Percidae).
Opis i građa
Grgeč je izduženog tijela i glave u mlađem dobu, dok kasnije postaje šireg tijela, više nalik biljojednim vrstama, posebno kod jedinki u stajaćim vodama. Glava je proporcionalna tijelu i nosi snažna, krupna usta. Peraja je dobro razvijena, a oba leđna su nešto viša kod grgeča iz tekućih voda. Leđna peraja su međusobno spojena, a prednje je oštro nazubljeno. Tijelo pokriva sitna ktenoidna krljušt, duboko usađena u kožu. Boja je u osnovi zelenkastožuta, s vertikalnim crnim prugama (od 5 do 8) duž bokova. Nijanse boje tijela, broj i debljina pruga mogu varirati i u okviru istog staništa, a posebno u zavisnosti od okoline. Životni vijek grgeča varira od populacije do populacije. U pojedinim populacijama jedva da pređe 6-7 godina, dok u nekima živi mnogo duže.
Navike, stanište, rasprostranjenost
mini|300px
Grgeč može živjeti u najrazličitijim staništima: u maloj, brzoj rijeci, u velikoj rijeci, u bari i močvari, u dubokom jezeru, kanalima, pa i u priobaljima slabo oslanjenih mora. Pri dužini od 4-7 mm hrani se račićima i planktonima. Pri dužini od 40–50 mm prelazi polako na ishranu sitnim beskičmenjacima faune dna: larve insekata, pretežno komaraca, ali i mlađ drugih riba. Dostizanjem dužine od 13-15 cm grgeč se pretežno hrani ribama, a nerijetko napada ribe svoje dužine.
U priobalnom pojasu boravi do kasne jeseni, kad sa padom temperature polako odlazi ka dubinama gdje prezimi. Preživljavanje zavisi od uspjeha u ishrani tokom prve godine života. Odrasli, krupni grgeči često su usamljeni, ali u mladosti love plijen i kao jatni predatori. Njihova brzina plivanja i ubrzanje nisu impozantni, te im pojedinačno većina riba lako umakne, ali mogu koristiti kolektivni lov u jatu, kad ono što promakne jednom može naletjeti sljedećem lovcu. Love isključivo danju, iz zasjede, najviše u zoru i sumrak, ali i preko dana, zavisno od potrebe za hranom i količine hrane. Noć provode u plitkoj priobalnoj vodi na dnu, potpuno neaktivni. Odrasli grgeči zimi, iz dubina, u toplim danima, periodično dolaze u pliće dijelove da nešto ulove, pa se zatim ponovo vraćaju u dubinu. U proljeće, kada se voda ugrije, grgeč se ponovo aktivira i kreće u lov.
Iterbij
Hemijske
U vodi iterbij se vrlo sporo rastvara, a mnogo brže u kiselinama istiskujući vodik. U rastvoru, ioni iterbija su većinom trovalentni, bezbojni, u obliku hidrata [Yb(H2O)9]3+. Žuto-zeleni dvovalentni ion iterbija nije stabilan u vodenim rastvorima, oksidira istiskujući vodik sa vremenom poluraspada od oko 2,8 sata, prelazeći u trovalentni ion. Kada se iterbij rastvori u tečnom amonijaku, kao i kod natrija, nastaje plavi rastvor zbog solvatiziranih elektrona.
Grgeč
Razmnožavanje
Ženke imaju samo jedan jajnik, nastao spajanjem prvobitna dva. Posebni jajovodi ne postoje. Mriješćenje se odvija na različitim područjima, pa i na raznim dubinama. Glavni stimulator mriješćenja je porast temperature. Ono se obavlja i danju i noću, a traje od sedmice do mjesec dana, obično 10-14 dana. Na mrijestilišta dolaze najprije mužjaci, tek 2-3 dana kasnije i ženke. Pred mriješćenje ženka obično pliva u krug, da bi zatim lučnim savijanjem tijela i kontrakcijama izbacila ikru (u roku od 5 sekundi) u vidu dugačke, spiralno izuvijane trake duge do 2,1 m i široke 5–10 cm. Mužjaci, obično po dva (sa svakog kraja trake ka sredini po jedan), odmah poslije polaganja ikre plivaju i nad trakom izbacuju mliječ. Poslije mriješćenja u vremenu od oko pola sata i mužjaci, a naročito ženke, budu ošamućeni, izgubljenog osjećaja za ravnotežu, a potom se, oporavivši se, udaljavaju s mrijestilišta. Ikra poslije oplođenja ima prečnik od 2-3 mm. Inkubacija ikre traje od 8 do 14 dana, u zavisnosti od temperature vode. Tek izvaljena mlađ duga je između 4 i 6 mm. Optimalna temperatura je 14 stepeni - tada je preživljavanje ikre i mlađi najveće.
Iterbij
Izotopi
Poznata su ukupna 33 izotopa između 148Yb i 181Yb kao i drugih 12 nuklearnih izomera iterbija. Od njih, samo sedam se nalazi u prirodi sa različitim udjelom i zastupljenošću. Najveći udio u prirodnoj izotopskoj smjesi iterbija ima izotop 174Yb od 31,8%, a slijede ga izotopi 172Yb sa 21,9 %; 173Yb sa 16,12 %; 171Yb sa 14,3 % te 176Yb sa 12,7 %. Izotopi 170Yb i 168Yb sa udjelima od 3,05% odn. 0,13% su znatno rjeđi.
Grgeč
Razmnožavanje
U našim uslovima mriješćenje grgeča nastupa od posljednjih 10 dana marta do kraja aprila, a u hladnijim godinama do početka maja. Spolnu zrelost ženke stječu u 4. godini, a neki mužjaci i godinu dana ranije. Kada pređu na ishranu ribom, odrasli spolno zreli grgeči riješili su većinu svojih životnih problema. Posebno je to vidljivo kod ženki i stopa smrtnosti tih uzrasta je izuzetno mala i nepromjenjiva. Rast je, poslije izrazitog ubrzanja u 4, 5. i 6. godini starosti, nešto usporeniji, ali stalan i sasvim solidan. Poslije izvaljivanja, mlađ je u mirnim dijelovima priobalja. Kako se plivački osposobljava, kreće ka otvorenoj vodi, u ishranu planktonom pri površini. Početkom ljeta, pri veličini od oko 5 cm, vraća se u priobalje ili na dno do dubine od oko 3 m i prelazi na ishranu faunom dna.
Iterbij
Izotopi
Radioaktivni izotop 169Yb sa vremenom poluraspada od 32 dana, nastaje zajedno sa kratkoživućim 175Yb (vrijeme poluraspada 4,2 dana) putem aktiviranja neutronima prilikom izlaganja iterbija radijaciji u nuklearnim reaktorima. On se može koristiti i kao izvor gama-zračenja, naprimjer u nuklearnoj medicini i radiografiji.
Rasprostranjenost
Na Zemlji, iterbij je vrlo rijedak element, njegov udio u kontinentalnoj Zemljinoj kori iznosi oko 3,2 ppm (0,00032%). Ovaj metal javlja se kao sastavni dio rijetkih minerala, prije svega onih koji sadrže itrij i teže lantanoide poput ksenotima i gadolinita. Tako naprimjer ksenotim iz Malezije sadrži do 6,2% iterbija. Za razliku od njega, ceritne zemlje poput monacita i bastnesita sadrže dosta male količine iterbija. Monacit, u zavisnosti od nalazišta, sadrži od 0,12% do 0,5% iterbija.
31. maj
31. maj / svibanj (31. 5) jest 151. dan godine po gregorijanskom kalendaru (152. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 214 dana.
Iterbij
Rasprostranjenost
Poznato je više vrlo rijetkih minerala u kojim se iterbij nalazi kao najčešći rijetki zemni metal. U takve spadaju ksenotim-(Yb), gdje iterbija ima 32% mjereno po masi, a empirijska formula mu glasi (Yb0,40Y0,27Lu0,12Er0,12Dy0,05Tm0,04Ho0,01)PO4. Osim njega, iterbij je sadržan u keiviitu-(Yb) sa empirijskom formulom (Yb1,43Lu0,23Er0,17Tm0,08Y0,05Dy0,03Ho0,02)2Si2O7. Međutim, ovi minerali su dijelovi jednog niza miješanih kristala, koji su također i drugačijeg prirodnog sastava, gdje je itrij glavni "sastojak".
Najvažniji izvori iterbija su ležišta monacita i ksenotima u Kini i Maleziji (tamo je u vidu pratećeg minerala kasiteritu). Zbog slabe potražnje na svjetskom tržištu za ovim metalom, situacija sa proizvodnjom i zalihama iterbija ne smatra se kritičnom.
Dobijanje
mini|100px|lijevo|Iterbij Zbog teškog razdvajanja lantanoida, dobijanje iterbija je izuzetno komplicirano i dugotrajno. Polazni minerali poput monacita ili ksenotima se najprije rastapaju pomoću kiselina ili baza u rastvor. Odvajanje iterbija od drugih lantanoida moguće je pomoću različitih metoda, pri čemu tehnički najvažniju predstavlja ionsko-izmjenjivačka metoda odvajanja, kao i za druge rijetke lantanoide. U tom procesu rastvor sa rijetkim zemljama se nanosi na pogodnu smolu, na koju se pojedinačni ioni lantanoida različito jako mogu vezati. Zatim se rastvor odvajaju od smole ionskoizmjenjivačkom hromatografijom pomoću sredstava koji s ionima grade komplekse poput EDTA, DTPA i HEDTA, te se zbog različite jačine veza između smole i iona lantanoida mogu odvojiti željeni ioni određenog lantanoida.
Hemijsko odvajanje je moguće putem različitih reakcija iterbij-, lutecij- i tulij-acetata sa amalgamom natrija. Tako iterbij gradi amalgam, dok spojevi lutecija i tulija ne reagiraju.
Dobijanje metalnog iterbija može se izvoditi elektrolizom istopljenih spojeva iterbij(III)-fluorida i iterbij(III)-hlorida, sa alkalnim ili zemnoalkalnim halogenidima do redukcije pri tački topljenja, te tečnim kadmijem ili cinkom kao katodom. Osim ove, iterbij se može dobiti i metalotermičkom redukcijom iterbij(III)-fluorida sa kalcijem ili iterbij(III)-oksida sa lantanom ili cerijem. Ako se ova posljednja reakcija izvodi u vakuumu, iterbij se mora destilirati te se tako može odvojiti od drugih lantanoida.
Spisak naseljenih mjesta u općini Maglaj
Opći podaci
Općina Maglaj se nalazi u Zeničko-dobojskom kantonu, Bosna i Hercegovina. Naseljena mjesta u općini Maglaj, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 40) su:
Iterbij
Upotreba
Iterbij i njegovi spojevi komercijalno se koriste u vrlo ograničenom obimu. Kao legirni metal, poboljšava čvrstoću, smanjuje zrna kristala i neke mehaničke osobine nehrđajućeg čelika. U toku su istraživanja o upotrebi legura iterbija u stomatologiji.
Reference
🇵🇸
Eddie Calvo
Eddie Baza Calvo (rođen 29. augusta 1961.) jeste političar i guverner američke ostrvske teritorije Guam od 2011. godine. Član je Republikanske stranke SAD. Calvo je bio senator Zakonodavnog tijela Guama u pet mandata. Na mjesto guvernera Guama izabran je na izborima 2010. godine, na kojima je pobijedio demokratskog protivkandidata Carla Gutierreza. Za svog zamjenika, Calvo je odabrao senatora Ray Tenorio koji je na trenutno na funkciji zamjenika guvernera.
Semir Bukvić
Semir Bukvić (Visoko, 21. maj 1991.) je bosanskohercegovački nogometni golman. Trenutno nastupa za Mladost Doboj Kakanj.
Karijera
Karijeru je započeo u NK Bosna Visoko, a bio je član i NK Čelik Zenica, te FK Olimpik. Iz redova najmlađeg sarajevskog premijerligaša prelazi u FK Željezničar, gdje nastavlja karijeru kao mladi rezervni golman. Bukvić je također standardni čuvar mreže U21 selekcije BiH.
Bukvić je 12. novembra, 2011., debitovao za mladu reprezentaciju u velikoj pobjedi na gostovanju kod Grčke od 1:0, a samo dvije sedmice nakon toga prvi put je stao na gol Željezničara (u pobjedi nad trebinjskim Leotarom od 2-0).
Refleksi kod čovjeka
Refleksi kičmene moždine
Osjetne se informacije integriraju na svim razinama nervnog sistema, te uzrokuju prikladne motoričke reakcije. Ta se integracija počinje odvijati kičmenoj moždini u kojoj nastaju razmjerno jednostavni refleksi, a zatim se nastavlja u moždanom stablu, gdje nastaju složenije reakcije i, napokon, u velikom mozgu, koji nadzire najsloženije reakcije.
Organizacija kičmene moždine za obavljanje motoričkih funkcija
Siva tvar kičmene moždine integracijsko je područje za spinalne reflekse i druge motoričke funkcije. Ostali signali ulaze u moždinu gotovo isključivo senzoričkim (stražnjim) korjenovima. Pošto uđe u moždinu, svaki osjetni signal odlazi u dva odvojena odredišta. Prvo, jedna grana osjetnog živca završava u sivoj tvari moždine, te potiče lokalne segmentne reflekse i druge učinke. Drugo, druga grana šalje signale u više razine živčanog sistema, u više razine same kičmene moždine, u moždano stablo ili čak u koru velikog mozga.
U sivoj tvari svakog segmenta kičmene moždine ima nekoliko miliona neurona. Jedni od njih učestvuju u prekopčavanju osjetnih signala. Preostali neuroni mogu se podijeliti u dvije različite vrste: motoneuroni prednjih rogova i interneuroni.
Interneurone nalazimo ih u svim područjima sive tvari kičmene moždine: u stražnjim rogovima, u prednjim rogovima, te u područjima između njih. Mali su i vrlo podražljivi. Međusobno su povezani brojnim vezama, a mnogi među njima izravno inerviraju motoneurone prednjih rogova. Veze između motoneurona i interneurona odgovorne su za mnoge integracijske funkcije kičmene moždine.
Samo mali broj osjetnih signala koji dolaze spinalnim živcima ili stižu iz mozga završava na motoneuronima prednjih rogova. Većina se signala najprije prenosi kroz interneuronske sklopove.
Receptorska funkcija mišićnog vretena
Svako je vreteno građeno od malih intrafuzalnih mišićnih vlakana (služe za tonus mišića u mirovanju i inervirani su gama-neuronima), koja su pričvršćena za okolna ekstrafuzalna vlakna (za kontrakcije, inervirani od alfa-neurona).
Krajeve vlakna podražuju tanka gama-motorička živčana vlakna, koja potiču iz gama-motoričkih neurona. Ta se vlakna nazivaju i gama-eferentnim vlaknima, nasuprot alfa-eferentnim vlaknima koja inerviraju ekstrafuzalna vlakna skeletnog mišića.
Refleks na istezanje (miotatički refleks)
Naglo istezanje mišića podražuje mišićno vreteno, nakon čega ono šalje snažne impulse u kičmenu moždinu. Alfa-eferetnim nervnim vlaknima moždine zatim šalje signale u ekstrafuzalna mišićna vlakna, te uzrokuje refleksnu kontrakciju tog istog mišića. Razumljivo da zbog toga da taj refleks nazivamo jednostavno refleksom na istezanje mišića. Taj refleks ima dinamičku i statičku komponentu.
Dinamički refleks na istezanje posljedica je snažnog dinamičnog signala iz mišićnih vretena. To znači da se prilikom naglog istezanja mišića prenosi veoma jak signal u kičmenu moždinu, no on je jak samo dok se dužina mišića povećava. Kad uđu u moždinu,većina signala odalzi izravno do motoneurona predjih rogova, zaobilazeći interneurone. To uzrokuje refleksnu kontrakciju onog mišića iz kojeg su potekli signali mišićnih vretena. Prema tome, naglo istezanje mišića uzrokuje njegovu refleksnu kontrakciju što se suprostavlja njegovom daljnjem istezanju.
Statični refleks na istezanje. Iako se dinamični refleks na istezanje gasi u djeliću sekunde nakon istezanja mišića na novu dužinu, slabiji statični refleks na istezanje traje još dugo nakon toga. Taj refleks uzrokuju neprekidni statični receptorski singali. Značenje je statičnog refleksa na istezanje u tome što on i dalje uzrokuje mišićnu kontrakciju, sve dok je dužina mišića povećana(mnogo minuta ili nekoliko sati, ali ne i nekoliko dana.)Mišić se tako kontrakcijom suprostavlja sili koja ga previše produžuje.
Negativni refleks na istezanje. Ako se mišić naglo skrati, nastaju suprotni efekti. To znači da ekstrafuzalna vlakna u mišiću prestaju biti stimulirana, pa se mišić opusti. Prema tome, negativni refleks na istezanje suprostavlja se skraćenju mišića baš kao što se pozitivan refleks na istezanje suprostavlja njegovom produženju. Može se zaključiti da mišićno vreteno refleksnim putem nastoji dužinu mišića očuvati stalnom.
Kliničke primjene refleksa na istezanje, patelarni refleks i drugi mišićni refleksi
Izazivanje patelarnog refleksa i drugih mišićnih refleksa klinička je metoda kojom se služimo u određivanju funkcijskog integriteta refleksa na istezanje. Patelarni se refleks može jednostavno izazvati tako da se čekićem za izazivanje refleksa udari po patelarnoj tetivi. Time se istegne quvadriceps i pokrene dinamični refleks na instezanje, pa se potkoljenica trgne prema naprijed.
Slični se refleksi mogu potaknuti u gotovo svakom mišiću u tijelu udaranjem po mišićnoj tetivi ili po trbuhu samog mišića. Drugim riječima, za izazivanje refleksa na istezanje valja samo naglo istegnuti mišićna vretena.
Golgijev tetivni refleks
Golgijev tetivni organ je učahureni osjetni receptor kroz koji prolazi mali snopić mišićnih tetivnih vlakana. Golgijev se organ podražuje napetošću što je uzrokuje taj mali snopić mušićnih vlakana. Prema tome, glavna je razlika između funkcije Golgijevog tetivnog organa i mišićnog vretena u tome što vreteno zamjećuje promjene dužine mišića, a tetivni organ zamjećuje promjene mišićne nepetosti.
Taj refleks omogućuje negativnu povratnu spregu koja onemogućuje razvijanje prevelike mišićne napetosti.
Fleksorni refleksi (refleksi uklanjanja)
Gotovo bilo koja vrsta osjetnog podražaja na koži spinalne ili decerebrirane životinje uzrokovat će najvjerovatnije kontrakciju fleksora tog uda, što će dovesti do njegovog uklanjanja od izvora podražaja. To nazivamo fleksornim refleksom.
Fleksorni se refleks u svom klasičnom obliku najsnažnije izaziva podraživanjem završetaka za bol, ubodom, toplinom ili nekim drugim bolnim podražajem. Taj se refleks stoga često naziva i nociceptivnim refleskom ili refleksom boli. No, i podraživanje receptora za dodir može uzrokovati slabiji i kratkotrajniji fleksorni refleks.
Tržan-grad
Tržan-grad je fortifikovana građevina koja se nalazi na visokom brdu iznad naselja Modruš u Hrvatskoj. Nalazeći se na istočnim padinama Velike Kapele, nekad (od 11. vijeka) bio je upravno sjedište Modruške županije, a danas je ruševina u južnom dijelu Karlovačke županije. Uspon i vrhunac dostigao je u 14. i 15. vijeku, kada su u njemu živjeli članovi moćne hrvatske kneževske porodice Frankopan, i kada je bio centar rimokatoličke biskupije.
Strateški položaj
Na važnom saobraćajnom pravcu između Jadranskog mora i Panonske nizije, kojim je još u antičkom periodu prolazio starorimski put povezujući gradove Seniu (današnji Senj) i Sisciu (današnji Sisak), a kasnije je (u 18. vijeku) na istoj trasi izgrađena Jozefinska cesta, modruška je utvrda najvjerovatnije postojala na tom mjestu već za vrijeme rata između knezova Borne (Primorska Hrvatska) i Ljudevita Posavskog (Panonska Hrvatska) početkom 9. vijeka, kako to navodi historičar Vjekoslav Klaić.
Građevinsko remek-djelo
Građeni od tesana kamena na način "riblje kosti", bedemi i kule Tržan-grada predstavljaju vanredni građevni objekat za tadašnji period, svjedočeći o veoma kvalitetnom zidarskom radu. Postoje naznake da su u izgradnji učestvovali i inostrani građevinski majstori, najvjerovatnije s područja Mletačke Republike.