cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eksploziv
Razlika, međutim, nije tako jasna. Određeni materijali – prašina, prah, plinovi ili isparljive organske tekućine – mogu biti jednostavno zapaljivi ili zapaljivi u uobičajenim uslovima, ali postaju eksplozivni u određenim situacijama ili oblicima, kao što su raspršeni oblaci u zraku, zatvaranje ili iznenadno oslobađanje.
Eksplozivi se također dijele na:
Historija
Rano termalno oružje, poput grčke vatre, postoji od davnina. U svojim korijenima, historija hemijskih eksploziva leži u historiji baruta. Tokom dinastije Tang u 9. vijeku, taoistički kineski alhemičari su nestrpljivo pokušavali da pronađu eliksir besmrtnosti. U tom procesu, naišli su na eksplozivni izum crnog baruta napravljenog od uglja, salitre i sumpora 1044. Barut je bio prvi oblik hemijskog eksploziva, a do 1161. Kinezi su prvi put koristili eksploziv u ratu. Kinezi bi ugradili eksplozive koji se ispaljuju iz bambusovih ili bronzanih cijevi poznatih kao bambusov vatromet. Kinezi su takođe ubacili žive pacove u vatromet od bambusa; kada su ispaljeni prema neprijatelju, plameni pacovi stvarali su velike psihološke posljedice – plašeći neprijateljske vojnike i izazivajući pometnju u konjičkim jedinicama.
Prvi korisni eksploziv jači od crnog baruta bio je nitroglicerin, razvijen 1847. Budući da je nitroglicerin tečan i vrlo nestabilan, zamijenjen je nitrocelulozom, trinitrotoluenom (TNT) 1863., bezdimnim prahom, dinamitom 1867. i gelignitom (posljednji sofisticirani stabilizirani preparati nitroglicerina umjesto hemijskih alternativa, oboje je izumio Alfred Nobel). Prvi svjetski rat doveo je do usvajanja TNT-a u artiljerijskim granatama. Drugi svjetski rat doveo je do śiroke upotrebe novih eksploziva.
Zauzvrat, oni su uglavnom zamijenjeni snažnijim eksplozivima kao što su C4 i PETN. Međutim, C4 i PETN reagiraju s metalom i lako se zapale, ali za razliku od TNT-a, C-4 i PETN su vodootporni i savitljivi.
Komercijalna primjena
Najveća komercijalna primjena eksploziva je rudarstvo. Bilo da je rudnik na površini ili je pod zemljom, detonacija ili deflagracija bilo jakog ili niskog eksploziva u skučenom prostoru može se iskoristiti za oslobađanje prilično specifične podvolume krhkog materijala u mnogo većoj zapremini istog ili sličnog materijala. Rudarska industrija ima tendenciju da koristi eksplozive na bazi nitrata kao što su emulzije loživog ulja i rastvora amonijum nitrata, mješavine amonijum nitrata (pelete đubriva) i lož ulja (ANFO) i želatinozne suspenzije ili suspenzije amonijum nitrata i zapaljivih goriva.
U nauci o materijalima i inženjerstvu, eksplozivi se koriste za oblaganje (eksplozijsko zavarivanje). Tanka ploča nekog materijala postavlja se na debeli sloj drugog materijala, oba sloja obično od metala. Povrh tankog sloja stavlja se eksploziv. Na jednom kraju sloja eksploziva počinje eksplozija. Dva metalna sloja se spajaju velikom brzinom i velikom silom. Eksplozija se širi od mjesta inicijacije po cijelom eksplozivu. U idealnom slučaju, ovo proizvodi metaluršku vezu između dva sloja.
Kako je dužina vremena koje udarni val provodi u bilo kojoj tački mala, možemo vidjeti miješanje dva metala i njihove površinske hemije, kroz neki djelić dubine, i oni imaju tendenciju da se miješaju na neki način. Moguće je da neki dio površinskog materijala iz bilo kojeg sloja na kraju bude izbačen kada se dostigne kraj materijala. Dakle, masa sada "zavarenog" dvosloja može biti manja od zbira masa dva početna sloja.
Vojna primjena
Eksplozivno oružje se može podijeliti prema načinu proizvodnje na eksplozivna ubojna sredstva i improvizirane eksplozivne naprave. Određene vrste eksplozivnih sredstava i mnoge improvizirane eksplozivne naprave ponekad se nazivaju generičkim terminom bomba.
Kada eksplozivno oružje ne funkcioniše kako je dizajnirano, često se ostavlja kao neeksplodirano ubojno sredstvo (NUS).
Određene vrste eksplozivnog oružja bile su predmet zabrane u međunarodnim ugovorima. Deklaracija iz Sankt Peterburga iz 1868. zabranjuje upotrebu određenih eksplozivnih puščanih projektila. Ova zabrana je evoluirala u zabranu 'eksplodiranja metaka' prema običajnom međunarodnom humanitarnom pravu koje obavezuje sve države. Ugovor o zabrani mina iz 1997. i Konvencija o kasetnoj municiji iz 2008. također zabranjuju vrste eksplozivnog oružja, protupješadijskih mina i kasetne municije za države potpisnice ovih sporazuma.
U oružanom sukobu, opća pravila međunarodnog humanitarnog prava koja regulišu vođenje neprijateljstava primjenjuju se na upotrebu svih vrsta eksplozivnog oružja kao sredstava ili metoda ratovanja.
Prema britanskoj NVO Action on Armed Violence (AOAV), kada se eksplozivno oružje koristi u naseljenim područjima (gradovi, sela, stambena naselja), ogromnu većinu (91% u 2012.) direktnih žrtava čine civili.
Akcija protiv oružanog nasilja također je zabilježila dramatičan porast upotrebe bombaša samoubica i improviziranih eksplozivnih naprava širom svijeta. Njihovi podaci pokazuju da je broj civila ubijenih ili povrijeđenih u automobilima i bombama samoubicama i drugim improviziranim eksplozivnim napravama porastao za 70 posto u tri godine do 2013. godine.
Međunarodna mreža za eksplozivno oružje (INEW), partnerstvo nevladinih organizacija, poziva na hitnu akciju kako bi se spriječila ljudska patnja od upotrebe eksplozivnog oružja u naseljenim područjima.
NGC 6073
NGC 6073 (također poznat kao IRAS 16078+1649, MCG 3-41-139, PGC 57353 i UGC 10235) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 213 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,30 (81 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (43 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 21. marta 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 1392
IC 1392 (također poznat kao MCG 6-47-3, PGC 67017 i UGC 11772) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 202 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Labud. Najveći prečnik je 1,10 (65 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (41 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Truman Henry Safford 12. septembra 1866. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Trščina
Trščina je naseljeno mjesto u sastavu općine Sevnica, regija Posavska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Sevnica.
Genijalni um
Genijalni um američka je biografska drama snimljena 2001. a bazirana je na životu Johna Nasha, koji je bio dobitnik Nobelove nagrade za ekonomiju. John Nash je 24. maja 2015. poginuo u saobraćajnoj nesreći zajedno sa suprugom Aliciom na autoputu kod New Yorka.
Film je režirao Ron Howard a Akiva Goldsman je napisao scenarij. Film je inspirisan istoimenim bestselerom koji je bio nominiran za Pulitzerovu nagradu 1998. autorice Sylvije Nasar. Glavne uloge tumače Russell Crowe, Ed Harris, Jennifer Connelly, Paul Bettany i Christopher Plummer. Priča počinje u ranim godinama mladog genijalca po imenu John Nash. Nash počinje da boluje od paranoidne šizofrenije i doživljava halucinantne epizode, tako da njegovo stanje postaje breme za njegovu ženu i prijatelje. Film se prvi put prikazao u američkim kinima 21. decembra 2001. Zaradio je preko 313 miliona dolara širom svijeta i na kraju je osvojio 4 Oscara: za najbolji film, najbolju režiju, najbolji adaptirani scenarij i najbolju sporednu žensku ulogu. Bio je dobro primljen od strane kritičara, ali je kritiziran zbog svog netačnog prikazivanja nekih aspekata iz Nashovog života. 1947, John Nash (Russell Crowe) stiže na univerzitet Princeton.
Radnja
John Nash stiže na univerzitet Princeton kao postdiplomski student. Dobitnik je prestižne nagrade Carnegie za matematiku. Iako mu je obećana jednokrevetna soba, njegov cimer Charles, student književnosti, pozdravlja ga pri dolasku i uskoro postaje njegov najbolji prijatelj. Nash se također upoznaje sa grupom talentovanih studenata matematike i prirodnih nauka, Martinom Hansenom, Solom, Ainsleyjem i Benderom, s kojima sklapa prijateljstvo. Nash priznaje Charlesu da je on bolji s brojevima nego sa ljudima, što i ne čudi nakon što su primijetili njegove uglavnom neuspješne pokušaje da razgovora sa ženama u lokalnom baru. Nash traži istinski originalnu ideju za svoju tezu, i on je pod sve većim pritiskom da razvije svoju tezu kako bi mogao započeti sa radom. Jednom kada je grubo odbačen od jedne žene u baru, to ga nadahnjuje za njegov plodonosan rad na konceptu upravljanja dinamikom, teorijom u matematičkoj ekonomiji. Nakon završetka studija na Princetonu, on prihvata prestižno naimenovanje na Massachusetts Institute of Technology (MIT), zajedno sa svojim prijateljima Solom i Benderom.
Pet godina kasnije, dok je predavao kalkulus na MIT-u, on postavlja jako zanimljiv problem na tablu te traži od svojih studenata da ga riješe. Kada njegov student Alicia Larde dolazi u njegov ured da razgovaraju o problemu, njih dvoje se zaljubljuju i na kraju se uzimaju. Prilikom jedne posjete Princetonu, Nash susreće svog bivšeg cimera Charlesa i upoznaje Charlesovu mladu nećakinju Marcee, koju on obožava. On također nailazi na tajanstvenog agenta iz Ministarstva odbrane, Williama Parchera. Nash je pozvan u tajni objekat Ministarstva odbrane u Pentagonu da dešifrira zamršene kodove neprijateljskih telekomunikacija. Nash je u stanju odgonetnuti kod na čuđenje ostalih kriptologa. Parcher posmatra Nashov rad odozgo, dok je djelomično skriven iza zavjese. Parcher daje Nashu novi zadatak da traži trendove u časopisima i novinama, navodno da osujeti sovjetsku zavjeru. On mora napisati izvještaj njegovog nalaza i staviti ga u označeno poštansko sanduče. Nakon što je bio proganjan od strane Rusa i razmjenjuje vatru sa njima, Nash postaje sve više paranoičan i počinje se neobično ponašati.
Nakon što je primijetila njegovo nestabilno ponašanje, Alicia obavještava psihijatrijsku bolnicu. Kasnije, dok je kao gost predavao na Harvardu, Nash shvata da je pod prismotrom od strane neprijateljske grupe ljudi. Iako pokušava pobjeći, on je prisilno pod sedativeima i poslat je u psihijatrijsku ustanovu. Nash vidi ovo zatočenje kao potvrdu njegovog uvjerenja da Sovjeti pokušavaju da izvuku informacije od njega. On smatra da su zvaničnici psihijatrijske ustanove ustvari sovjetski otmičari. Alicia, očajnički pokušava pomoći mužu te odlazi do poštanskog sandučića i pronalazi još uvijek neotvorene "strogo povjerljive" dokumente koje je Nash ostavio tamo. Kada se suočava sa ovim dokazima, Nash je napokon uvjeren da halucinira. Agent William Parcher i Nashov tajni zadatak za dešifriranje sovjetske poruke su sve bili obmana. Čak su i njegov prijatelj Charles i njegova nećaka Marcee također samo proizvod Nashovog uma.
Dok je kupao svog malog sina, Nash postaje rastrojen i odlazi. Alicia vješa veš u dvorištu i primjećuje da su zadnja vrata otvorena. Ona otkriva da je Nash preuredio obližnji šumarak u ured kako bi se posvetio radu za agenta Parchera. Shvativši šta se dogodilo, Alicia ulazi u kuću da se suoči sa Nashom i u zadnjem momentu spašava svoje dijete od utapanja u kadi. Kada se suočava sa njim, Nash tvrdi da je njegov prijatelj Charles pazio na njihovog sina. Alicia trči na telefon da zovne psihijatrijsku bolnicu da hitno pomogne. Parcher nagovara Nasha da ubije svoju ženu, ali Nash ljutito odbija učiniti takvo nešto. Nakon rasprave sa Parcherom, Nash slučajno udara Aliciu I obara je na zemlju. Nakon toga, Alicia u strahu bježi iz kuće sa svojim djetetom, ali Nash staje ispred njenog auta da je spriječi da ode. Nakon nekoliko trenutaka, Nash shvata da je Marcee plod njegove halucinacije, jer je ona ostala iste starosne dobi još od dana kada je upoznao. On kaže Aliciji: "Ona nikad ne stari . " Tek tada on uviđa da su sve tri osobe, u stvari, dio njegove halucinacije. (Važno je napomenuti da je u stvarnom životu Nash patio od zvučnih halucinacija umjesto vizuelne halucinacije).
Uhvaćen između intelektualne paralize antipsihotičnih lijekova i njegovih priviđenja, Nash i Alicia odlučuju da pokušaju da žive sa njegovim abnormalnim stanjem. Nash se svjesno oprašta od njih troje zauvijek kao pokušaj da zanemari svoje halucinacije. Međutim, on se zahvaljuje Charlesu zato što je bio njegov najbolji prijatelj tokom godina, i sav uplakan kaže zbogom Marcee, milujući joj kosu i nazivajući je "malom djevojčicom", I zatim je rekao da više neće govoriti sa njima.
Nash je sada stariji i prilazi svom starom prijatelju i intelektualnom rivalu Martinu Hansenu, sada šef matematičkog odjela na Princetonu, koji mu daje dopuštenje za rad u biblioteci i da kontroliše nastavu, iako mu univerzitet neće omogućiti da ima svoju kancelariju. Iako Nash još uvijek pati od halucinacija i spominje da uzima novije lijekove, on je konačno u stanju živjeti sa i uglavnom ignorirati svoje psihotične epizode. On smatra svoju situaciju prolaznom i duhovito provjerava kako bi bio siguran da su svaka nova poznanstva zapravo stvarni ljudi, a ne halucinacije.
Nash na kraju ipak dobiva privilegiju da opet predaje. On je nagrađen od strane svojih kolega profesora zbog postignuća u matematici, i zatim osvaja Nobelovu nagradu za ekonomiju za njegov revolucionarni rada na teoriji igara. Nash i Alicia se spremaju da napuste salu u Stockholmu, kada John vidi Charlesa, Marcee i Parchera kako stoje nasmijani. Alicia pita Johna: "Šta nije u redu?" John odgovara: "Ništa." Nakon toga njih dvoje izlaze iz sale.
Heparin
Heparin je fiziološki antikoagulans, a sastoji se od mukopolisaharida s brojnim sulfatnim i karboksilnim grupama izrazito negativnog naboja.
Koristi se kao antikoagulans na unutrašnjim površinama raznih eksperimentalnih i medicinskih sprava kao što su epruvete i aparati za hemodijalizu.
Farmaceutski heparin se dobija iz mukoznih tkiva zaklanih životinja, kao što su svinjska crijeva ili goveđa pluća.
Djelovanje
Održava krv tekućom, koči zgrušavanje, djeluje antitrombotički, a na male ugruške djeluje i fibrinolitički. Pripravci za lokalnu upotrebu (gelovi, kreme i masti) djeluju samo u području primjene, pretežno u površinskim slojevima kože. U lokalnoj primjeni heparin može djelovati antieksudativno smanjujući propusnost krvnih sudova pa se smatra da sprečava nastanak edema. Nadalje smatra se da djeluje antikoagulantno i fibrinolitički, odnosno trombolitički, a djeluje i protivupalno - smanjenjem viskoznosti krvi poboljšava mikrocirkulaciju. Heparin se dugo zadržava u oboljelom području. Dio primijenjene količine se pohranjuje u perivaskularnom vezivnom tkivu u mastocitima. Razgrađuje se u retikuloendotelu. Resorbirane količine su vrlo male pa lokalni pripravci heparina ne izazivaju sistemske učinke.
Kokain
Kokain (po IUPAC nomenklaturi – metil (1R,2R,3S,5S)-3- (benzoiloksi)-8-metil-8-azabiciklo[3.2.1] oktan-2-karboksilat) jest kristalni tropanski alkaloid koji se dobija iz lišća biljke Erythroxylon coca (koka) Naziv kokain je izveden iz imena biljke koka sa dodatkom alkaloidnog sufiksa -in. On je snažan stimulans centralnog nervnog sistema, blokira apetit i djeluje kao lokalni anestetik jer paralizira nervne završetke, a dovodi do promjena u ponašanju i prividnom podizanju energije slično učinku amfetamina.
Naime, on je inhibitor ponovne pohrane dopamina, serotonina i norepinefrina, koji posreduje u funkcionalnosti, kao što je egzogeni ligand kateholamina. Zbog načina na koji on utiče na mezolimbni put, kokain stvara ovisnost.
Gotovo u svim dijelovima svijeta, posjedovanje i distribucija kokaina te uzgajanje biljke koke je strogo zabranjeno u nemedicinske svrhe. Iako je njegova upotreba u javnosti nelegalna i strogo kažnjiva u gotovo svim zemljama svijeta, njegovo korištenje i dalje je široko rasprostranjeno.
Lišće koke
Hiljadama godina, južnoameričko domorodačko stanovništvo je žvakalo lišće koke (Erythroxylon coca), biljke koja sadrži hranjive sastojke kao i brojne alkaloide, uključujući i kokain. Lišće se žvakalo, i žvače se, gotovo univerzalno u nekim domorodačkim plemenima. U blizini nekih pronađenih mumija iz Perua nađeni su ostaci lišća koke, a keramika iz tog perioda je bila oslikana ljudima čija su usta bila puna nečega, kao da žvaču. Također postoje dokazi da su ove kulture koristile mješavinu lišća koke i pljuvačke kao anestetik pri trepanaciji (hirurškom otvaranju lobanje).
Kada su Španci kolonizirali Južnu Ameriku, isprva su ignorirali tvrdnje domorodaca da im lišće koke daje snagu i energiju, već su praksu njenog žvakanja proglasili đavoljim djelom. Međutim, nakon što su se uvjerili da su te tvrdnje istinite, legalizirali su upotrebu koke i počeli je oporezivati po stopi od 10%. Godine 1569, Nicolás Monardes je opisao običaje domorodaca o žvakanju mješavine duhana i lišća koke čime su postizali "veliko zadovoljstvo":
Godine 1609, svećenik Blas Valera je napisao: ''Koka štiti tijelo od mnogih bolesti, pa su je mnogi naši ljekari koristili u obliku praha za smanjivanje natečenih rana, jačanje prebijenih kostiju, liječenje prehlade i slično. Koristili su je i u liječenju zagnjojenih rana. Pa kad ima toliko pozitivnih efekata pri liječenju bolesti, kako može imati bar jedan efekat u tijelu onih koji je jedu?''
Izolacija
Iako je biljka koka bila vijekovima poznata po svojim stimulativnim i prehrambenim osobinama, izolacija alkaloida kokaina se desila tek 1855. godine. Brojni evropski naučnici su pokušali izolirati kokain, ali sve do tada nisu uspjeli iz dva razloga: hemija nije bilo dovoljno napredna, te koka nije bila dostupna u Evropi jer tamo nije rasla, a kokain se gubio tokom transporta preko okeana.
Njemački hemičar Friedrich Gaedcke je prvi izolirao kokain 1855. godine. Gaedcke mu je dao ime alkaloid eritroksilin a otkriće objavio u žurnalu Archiv der Pharmazie
Godinu kasnije, 1856, Friedrich Wöhler je zatražio da mu se pošalje velika količina lišća koke iz Južne Amerike, koje je tri godine kasnije i dobio. Wöhler je koku proslijedio Albertu Niemannu. profesoru na Univerzitetu u Göttingenu, koji je razvio napredni proces izdvajanja kokaina
Niemann je opisao svaki korak koji je učinio pri izolaciji kokaina u svojoj doktorskoj disertaciji Über eine neue organische Base in den Cocablättern (O novoj organskoj bazi u lišću koke) objavljenoj 1860. godine. To mu je donijelo titulu redovnog profesora, a danas se originalni rad čuva u Britanskoj biblioteci. Pisao je o providnim bezbojnim kristalima alkaloida, o njegovim baznim reakcijama u otopini, gorkom ukusu, pojačava izlučivanje i kada se stavi na jezik daje osjećaj neobične apatije nakon čega slijedi osjećaj hladnoće. Niemann je alkaloidu dao ime kokain (poput ostalih alkaloida ima sufiks -in, iz latinskog -ina). Prva sinteza i objašnjenje strukture molekule kokaina je zasluga Richarda Willstättera 1898. godine. Proces sinteze kokaina traje u pet faza, a započinje tropinonom, sličnim prirodnim proizvodom.
Upotreba u medicini
Uzbrzo nakon otkrića novog alkaloida, evropski ljekari su otkrili i koristili svojstva biljke koka.
Godine 1879, Vassili von Anrep sa Univerziteta u Würzburgu je izveo eksperiment kako bi demonstrirao analgetske osobine novootkrivenog alkaloida. Pripremio je dvije odvojene posude, jednu sa otopinom kokaina i soli a drugu sa običnom slanom vodom. Zatim je u svaku posudu uronio žablje noge, jedne u rastvor kokaina a drugu u kontrolnu posudu, te ih nastavio stimulirati na razne načine. Noge koje su bile uronjene u otopinu kokaina su reagirale dosta različito nego one koje su bile u slanoj vodi.
Carl Koller (bliski saradnik Freuda, koji je kasnije pisao o kokainu) je eksperimentisao sa kokainom u oftalmološke svrhe. U jednom eksperimentu koji je izveo 1884. godine, primjenjivao je rastvor kokaina na sebi, kapajući ga u oči. Njegovi nalazi su objavljeni Heidelberškom oftalmološkom društvu. Iste godine, Jellinek je objavio anestetičke efekte kokaina na respiratorni sistem. Narednih godina, nastavljena su ispitivanja osobina kokaina kao nervnog i lokalnog anestetika.
Popularizacija
Godine 1859, italijanski ljekar Paolo Mantegazza, vratio se iz Perua gdje je bio svjedok upotrebe koke od strane domorodaca. Nastavio je eksperimentisati sa kokom na sebi i nakon povratka u Milano, gdje je napisao djelo u kojem je opisao rezultate svog istraživanja. U tom djelu on je koku i kokain (u to vrijeme su se ta dva pojma poistovjećivali) proglasio korisnim u medicini, pri tretmanima "pojave naslaga na jeziku, nadutosti u stomaku i bijeljenja zuba".
280px|desno|mini|[[Papa Lav XIII je sa sobom nosio posudu sa vinom Mariani u kojem je bilo dodane koke, a Angela Mariania je nagradio zlatnom vatikanskom medaljom]]
Hemičar Angelo Mariani, koji je naknadno pročitao rad Mantegazze, brzo se zainteresirao za koku i njen privredni potencijal. Godine 1863, Mariani je započeo promovisati vino zvano Vino Mariani, u koje je bilo dodan ekstrakt lišća koke, a kasnije je dobilo ime kokavino. Etanol u vinu je djelovao kao otapalo i izvlačio je kokain iz ekstrakta koka lišća, mijenjajući efekte pića. Piće je sadržavao oko 6 mg kokaina po unci vina, mada je vino Mariani koje je išlo za izvoz imalo 7,2 mg kokaina po unci zbog konkurencije sa drugim sličnim pićima na tržištu SAD-a. Originalni recept John Styth Pembertona za Coca-Colu iz 1886 godine sadržavao je i malo lišća koke, mada je kompanija počela koristi dekokainizirano lišće nakon 1906 godine, pošto je u SAD usvojen Zakon o čistoći hrane i lijekova (Pure Food and Drug Act). Stvarnu količinu kokaina koju je sadržavala Coca-Cola tokom prvih 20 godina njene proizvodnje je danas gotovo nemoguće odrediti.
Od 1879. godine, kokain se počeo koristiti u svrhu odvikavanja od morfina. Kokain je uveden u kliničku upotrebu kao lokalni anestetik 1884 godine u Njemačkoj, otprilike u isto vrijeme kada je Sigmund Freud objavio svoj rad Über Coca (O koki), u kojem je pisao da kokain izaziva ''uzbuđenje i dugotrajnu euforiju, koja se ne razlikuje o normalne euforije kod zdrave osobe... Kod osobe se pojačava samokontrola i dobija više vitalnosti i kapaciteta za rad... Drugim riječima, osoba je naizgled gotovo normalna i veoma je teško povjerovati da je pod uticajem droga... Dugi intenzivni fizički rad obavlja bez ikakvog umora... Osoba uživa u efektima bez bilo kakvih negativnih osjećaja koje bi uslijedili nakon sličnog uzbuđenja pri korištenju alkohola... Ne javlja se nikakva ovisnost za daljnje korištenje kokaina nakon prvog uzimanja, ili čak nakon ponovog uzimanja droge...''
Godine 1885. američki proizvođač Parke-Davis je prodavao kokain u različitim oblicima, uključujući cigarete, puder, pa čak i kokain smjesu koja se mogla ubrizgati direktno u vene putem igle. Firma je obećalo da će se njihovi kokainski proizvodi moći "korisiti umjesto hrane, činiti kukavice hrabrim, ćutljive rječitim... učiniti bolesne neosjetljivim na bol."
Do kraja viktorijanske ere, korištenje kokaina se u književnosti smatralo porokom. Na primjer, u djelima Arthura Conana Doylea, Sherlock Holmes ga je ponekad sebi ubrizgavao.
Zabrana
Početkom 20. vijeka, osobine kokaina kao droge su postaje očite te je javnost počela biti svjesna problema zloupotrebe kokaina u svijetu. Američki farmacijski žurnal (American Journal of Pharmacy) je objavio 1903 godine da kokain najviše koriste: kockari, prostitutke, pljačkaši, noćni čuvari, portiri i općenito mnogi radnici iz nižih slojeva društva. Godine 1914, dr. Christopher Koch iz Farmacijskog odbora države Pennsylvania (Pennsylvania's State Pharmacy Board) izjavio kako upotreba kokaina među crncima direktno utiče na povećanje broja napada na žene bijelaca na jugu SAD-a. Takva nagađanja te brojna pisanja u medijima su potpomogla da se stvore predrasude o masovnoj upotrebi kokaina među crncima na jugu SAD-a, iako nema dokaza da se kokain zaista upotrebljavao u tolikoj mjeri. Iste godine, donesen je zakon kojim se zabranjuje prodaja i distribucija kokaina u SAD. Tim zakonom (Harrison Narcotics Tax Act) se kokain pogrešno svrstao u narkotike a takva klasifikacija se zadržala i u današnjoj kulturi. Međutim, današnje naučno tumačenje svrstava kokain u stimulanse. Iako je u SAD njegovo korištenje i proizvodnja tehnički nezakonita, ipak je to dopušteno registrovanim kompanijama i pojedincima. Zbog takvih nejedinstvenih mišljenja, još uvijek je aktuelna moralna debata o legalizaciji korištenja kokaina u Sjedinjenim Američkim Državama.
Upotreba danas
U mnogim zemljama, kokain je danas popularna droga. U SAD-u, razvojem tzv. cracka, kokain je uveden za općenitu upotrebu među siromašnijim gradskim stanovništvom. Njegova upotreba u vidu praha je ostala manje-više podjednaka, sa maksimumom tokom kasnih 1990tih i početkom 21. vijeka. Posljednjih nekoliko godina, značajno je porasla njegova upotreba u Ujedinjenom Kraljevstvu. Smatra se da danas ne postoji nikakva razlika među korisnicima kokaina u smislu demografije, pola, starosti; ekonomskog, socijalnog, političkog, rasnog ili religijskog položaja.
Biosinteza
Prvu sintezu molekule kokaina je načinio Richard Willstätter 1898. godine. Njegova sinteza je imala za osnovu tropinon, uz pomoć kojeg je derivirao kokain. Nakon toga, naučnici Robert Robinson i Edward Leete su dali značajan doprinos u razumijevanju mehanizma sinteze kokaina.
Biosinteza N-metil-pirrolinijum kationa
Biosinteza u biljci počinje sa L-glutaminom, od kojeg nastaje L-ornitin. Značaj u sintezi tropanskog prstena L-ornitina i L-arginina dokazao je Edward Leete 1954 godine. Od ornitina, putem dekarboksilacije zavisne od piridoksal fosfata, nastaje putrescin. Međutim, kod životinja putrescin se derivira iz ornitina unutar ciklusa uree. L-ornitin prelazi u L-arginin, a koji se zatim dekarboksilizira preko PLP te formira agmatin. Hidroliza imina daje N-karbamoilputrescin te se daljnjom hidrolizom uree formira putrescin. Na taj način se može povući paralela u različitim putanjama pretvaranja ornitina u putrescin kod biljaka i životinja. N-metilacija putrescina zavisna od SAM daje kao proizvod N-metilputrescin, koji se dalje podvrgava oksidativnoj deaminaciji djelovanjem diamin oksidaze te se dobija aminoaldehid. Formiranje Schiffove baze dokazuje biosintezu N-metil-?1-pirrolinijum kationa. 600px|centar|mini|Biosinteza N-metil-pirrolinijum kationa
Biosinteza kokaina
Dodatni atomi karbona koji su neophodni za sintezu kokaina se dobijaju iz acetil-CoA, putem dodavanja dvije acetil-CoA jedinice na N-metil-?1-pirrolinijum kation. Prvo dodavanje je reakcija slična Mannichovoj reakciji sa enolatnim anionom iz acetil-CoA koj djeluje kao nukleofil prema pirolinij kationu. Drugo dodavanje se dešava putem Claisenove kondenzacije. Ovim se proizvode racemička mješavina dvostruko supstituiranog pirolidina, sa zadržvanjem tioestera iz Claisenove kondenzacije. Pri formiranju tropinona iz racemičnog etil-[2,3-13C2]4(Nmetil-2-pirrolidinil)-3-oksobutanoata, ne postoji preferiranje nijednog stereoizomera. U toku biosinteze kokaina, samo (S)-enantiomer se može ciklično spojiti u sistem tropanskog prstena kokaina. Stereoselektivnost ove reakcije je dalje istraživana putem studije diskriminacije prohiralnog metilen vodika. Smatra se da se ovo dešava zbog dodatnog hiralnog centra na drugom atomu ugljika. Ovaj proces se odvija putem oksidacije, kojom se regenerira pirrolinijum kation i formira enolatni anion, te unutarmolekulska Mannichova reakcija. Sistem tropanskog prstena se hidrolizira, zatim metilira, te reducira putem NADPH u svrhu formiranja metilekgonina. Benzoilska funkcionalna grupa neophodna za formiranje kokain diestera se sintetizira iz fenilalanina preko cinamičke kiseline. Na kraju, kombinacijom dvije jedinice benzoil-CoA dobija se kokain. 600px|centar|mini|Biosinteza kokaina
Redukcija tropinona
Kao međuproizvod pri redukciji tropinona pojavljuju se enzimi reduktaze zavisni od NADPH, koji su karakteristični kod mnogih biljnih vrsta. Sve ove biljne vrste imaju dva tipa enzima reduktaze, tropinon reduktazu I (TR I) i tropinon reduktazu II (TR II). TR I daje tropin a TR II daje pseudotropin. Zbog različitih kinetičkih karakteristika i pH aktivnosti enzima, te 25 puta većoj aktivnosti TR I u odnosu na TR II, pri reakciji redukcije tropinona se uglavnom proizvodi tropin. 490px|centar|mini|Redukcija tropinona
Izgled
desno|mini|Kokain hidrohlorid desno|mini|Komadić kompresovanog praha kokaina Kokaine u svom najčistijem obliku je bijeli, kristalni proizvod. Kokain koji se pojavljuje u obliku praha je so, obično kao hidrohlorid (CAS registarski broj: 53-21-4). Kokain na crnom tržištu se najčešće izmijenjen raznim prahovima i dodacima kako bi se povećala njegova težina; najčešće mu se dodaju soda, šećeri poput laktoze, dekstroze, inositola, manitola i drugi; lokalni anestetici kao što su lidokain ili benzokain i drugi. Kokain se može miješati i sa drugim stimulansima poput metamfetamina. Onečišćeni kokain nije potpuno bijel, nego donekle krem ili neznatno ružičast. Boja kokaina zavisi od nekoliko faktora uključujući i porijeklo koke, način proizvodnje (sa amonijakom ili sodom) te prisustvo nečistoća, a može biti od potpuno bijele do žućkaste, krem sve do svijetlo smeđe. U zavisnosti od dodataka, pored boje, razlikuje se i tekstura, počev od sitnog praha, ponekad dosta uljastog do čvrste, kristalne strukture.
Soli
Kokain, kao i mnogi alkaloidi, može graditi raznolike soli, kao npr. hidrohlorid (HCl) i sulfat (-SO4). Različite soli imaju i različitu rastvorljivost u otapalima. Kokain hidrohlorid kao i mnogi slični hidrohloridi alkaloida je polaran i rastvorljiv u vodi.
Baze
Kao što i ime govori, slobodna baza (freebase) je bazična forma kokaina, pored forme kokainske soli. Gotovo je nerastvorljiva u vodi, dok je njegov hidrohlorid rastvorljiv.
Pušenje kokaina u obliku baze ima dodatni efekt ispuštanja metilekgonidina u organizam korisnika zbog pirolize supstanci, što predstavlja popratni efekt koji se ne javlja pri korištenju kokaina putem ušmrkavanja praha ili intravenoznog ubrzgavanja. Određene studije su pokazale da pušenje bazičnog kokaina može biti mnogo otrovnije od drugih načina upotrebe kokaina, zbog efekta metilekgonidina na tkivo pluća i jetre.
Čisti kokain se dobija neutralizacijom soli njegovih reaktanata sa bazičnim rastvorom čime nastaje nepolarni bazični kokain. On se dalje pročišćava putem izdvajanja tečnosti iz tekućeg rastvora.
Bachman-Turner Overdrive
Bachman-Turner Overdrive je kanadska rock grupa. Osnovana je oko 1971. godine sa Randy Bachmanom, koji je napustio grupu Guess Who.
Kokain
Crack
Crack (fonet. krek) je bazični oblik kokaina značajno slabije čistoće, a kao primjesu sadržava natrijum bikarbonat. Crack se najčešće konzumira pušenjem. Naziv crack je nastao po uzoru na onomatopeju krcanja (crack = kvrc, krak), zvuk koji nastaje kada se zagrijava kokain koji sadrži nečistoće i primjese.
Bachman-Turner Overdrive
Formiranje i rane godine
Bachman-Turner Overdrive ili BTO nastala je sa članovima grupe Brave Belt (Hrabri Kajiš). U tom rasporedu bili su: Randy Bachman (gitare), bivši član grupe Guess Who Chad Allen (vokal), Robbie Bachman (bubnjevi), te Freddy Turner (bas-gitara). Osnovani su u Winapegu, Manitobi, gdje je i osnovana grupa The Guess Who. Nakon što im je demo kaseta bila naprihvačena 25 puta Randy se naljutio i rekao je ostalim članovima da se "nebi mogli ovako družiti i da bi svi morali da dobiju dosadne dnevne poslove" ukoliko ne budu rezultata. Međutim, u isto vrijeme, Charlie Fech, koji je radio u izdavačkoj kući Mercury Records, pronašao je mnogo napuštenih demo kaseta na stolu u svojoj kancelariji. Uzeo je kantu za smeće i bacio ih je sve osim jedne, koja je imali Bachmanovo ime na njoj. Navodno, kaseta nije uspjela upasti u kantu za smeće.
Kokain
Infuzije iz lišća koke
Infuzija iz lišća koke (također poznata i kao koka čaj) se koristi u zemljama u kojima se uzgaja koka kao uobičajeni biljni lijek. Slobodna i legalna komercijalizacija osušenog lišća koke u obliku filter kesica "čaja" se već dugi niz godina aktivno promovira od strane vlada Perua i Bolivije u vidu pića sa medicinskim osobinama. Posjetiocima drevnih gradova Cusco u Peruu i La Paz u Boliviji se kao dobrodošlica nudi ekstrakt lišća koke (serviran kao čaj sa cijelim listovima), u svrhu da se pomogne pridošlicama da prevaziđu simptome visinske bolesti. Kao posljedica tog čaja javlja se blaga stimulacija i poboljšavanje raspoloženja. Ovaj čaj ne proizvodi primjetne efekte utrnuća usta niti daje efekte drogiranosti kao pri ušmrkavanju kokaina. U svrhu promocije i dekriminalizacije ovog načina upotrebe lišća koke, njegovi zagovornici objavljuju neprovjerene studije i koncepte da se konzumiranjem lišća ili čaja koke, u organizam unose različiti alkaloidi koji su značajno različiti od standardnog čistog kokaina.
Bachman-Turner Overdrive
Formiranje i rane godine
Grupa je koristila prezimena Bachman i Turner, ali na povratku iz koncerta u Torontu vidjeli su kamionski oglas "Overdrive" i tako su i preuzeli to ime.
Kokain
Infuzije iz lišća koke
Čak se išlo dotle da su promovirali čaj kao način za odvikavanje od ovisnosti od kokaina. U jednoj kontroverznoj objavljenoj studiji, infuzije od lišća koke su davane 23 kokainskih ovisnika u Limi u Peruu. Kao rezultat korištenja čaja, uzimanje droge je smanjeno sa 4 puta mjesečno prije tretmana na jednom mjesečno poslije tretmana. Dužina apstitencije se produžila sa prosječno 32 dana prije tretmana na 217 dana poslije tretmana. Ova studija je navodno sugerisala da korištenje čaja od lišća koke može biti uspješan način odvikavanja od kokaina. Međutim, važan rezultat ove studije je nalaz da je primarna farmakološki aktivna supstanca iz čaja ustvari kokain a ne neki drugi alkaloidi.
Bachman-Turner Overdrive
1973-1977
Prvi album izašao je tek u maju 1973. godine godine. Ovaj album nije bio uspješan, ali je donio hit pod imenom "Blue Collar". Album nije nikad imao komercijalni uspjeh i kako je Randy Bachman rekao "ovo je samo bio takozvani probni album". Isto tako Chad Allena je tada zamijenio Bachmanov brat Tim Bachman. Drugi album nazvan BTO 2 imao je hit singl "Takin' Care of Business". Isto je tako bila upotrebljena u reklami za Američki lanac randja Office Depot i postao im je tada slogan.
Kokain
Infuzije iz lišća koke
Metabolit kokaina benzoilekgonin može biti otkriven i dokazan u urinu osobe nekoliko sati nakon pijenja jedne šoljice koka čaja.
Bachman-Turner Overdrive
1973-1977
Treći album iz 1974. godine zvao se "Not Fragile" i imao je hit pjesme "You Ain't Seen Nothin' Yet" i "Let it Ride". Ovaj album jedini je ima pravi komercijalni uspjeh.
Zbog slabe umjetnosti Tim Bachman bio je izbaćen i zamijenjen sa Blairom Thomsonom. Album "Four Wheel Drive" iz 1975 godine imao je samo titl i "Roll on Down the Highway". Album izdat iste godine zvao se "Head On" i tu nije bilo hitova. Bend je malu pauzu napravio 1976 godine i 1977 godine izdao je "Freeways" koji je samo imao titlski hit.
Kokain
Fiziološki mehanizam
Farmakodinamika kokaina uključuje složene veze neurotransmitera (inhibiranje upijanja monoamina kod pacova sa odnosom serotonina naspram dopamina = 2:3, te serotonina naspram norepinefrina = 2:5 ). Najviše ispitivani efekat kokaina na centralni nervni sistem je blokiranje bjelančevine trasportera dopamina. Transmiter dopamina se oslobađa tokom neurosignalizacije a normalno se reciklira preko transportera; odnosno transporter veže transmiter i ispumpava ga iz sinaptičke veze natrag u presinaptički neuron, gdje se skladišti u vesikulu. Kokain se čvrsto veže na transporter dopamina formirajući kompleks koji blokira funkcije transportera. Tako transporter dopamina ne može više da vrši svoju funkciju te se dopamin nakuplja na sinaptičkoj vezi. Ovim nastaje jači i produženi postsinaptički efekat dopaminskog signala na receptorima dopamina neurona koji prima signal. Produženo izlaganje uticaju kokaina, koje se dešava dugotrajnim i čestim konzumiranjem droge, vodi do homeostatičke deregulacije normalne dopaminske signalizacije tako što se deregulišu receptori dopamina a pojačava provođenje signala. Smanjivanje dopaminske signalizacije nakon hroničnog korištenja kokaina može dovesti do jakih depresija i povećanja osjetljivosti ovog važnog moždanog ciklusa nagrađivanja što vodi ponovljenom uzimanju kokaina da bi se vratili njegovi efekti (samo uzimanje kokaina se osjeti kao nagrada svojim zamrlim čulima). Ova preosjetljivost na kraju vodi do stvaranja ovisnosti.
Bachman-Turner Overdrive
Raspad
Grupa se raspala 2004. godine.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Ispod je spisak srednjovjekovnog oružja, kao i oruđa i sredstava korištenih u srednjovjekovnim bitkama.
Kokain
Fiziološki mehanizam
Kokain utiče na sigma receptore, jer on ima funkciju kao antagonist sigma liganda. Također, dokazano je da djeluje i na druge specifične receptore kao što su NMDA i receptor dopamina D1. Kokain blokira ionske kanale, te tako, kao i lignokain i novokain, djeluje kao lokalni anestetik. On uzrokuje i vazokonstrikciju, odnosno sužava krvne sudove, te može smanjiti krvarenje pri manjim operativnim zahvatima. Pošto i nikotin povećava nivoe dopamina u mozgu, mnogi korisnici kokaina su primijetili da korištenjem duhanskih proizvoda zajedno sa kokainom još više pojačava euforiju. Međutim, ovo može imati i neočekivane negativne posljedice kao što je nekontrolisana ovisnost o pušenju tokom upotrebe kokaina (čak i kod korisnika koji obično ne puše cigarete), pored poznatih negativnih uticaja na zdravlje koje izazivaju duhanski proizvodi. Kokain često može uzrokovati smanjenje uzimanja hrane, te može kod korisnika dovesti do gubitka apetita, pa čak i teških oblika pothranjenosti i značajnog gubitka tjelesne težine. Efekti kokaina se mogu pojačati i kada je korisnik okružen novim, drugačijim okruženjem ili kada je izložen novim načinima stimulacije.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Prsa u prsa
Ovo oružje je bilo koje oružje koje ne koristi projektile, tj. gdje su i korisnik i meta istovremeno u kontaktu sa oružjem. mini|desno|230px|Sablja kojom se služio [[Nikola Šubić Zrinski]] Postoje dvije osnovne podjele
Kokain
Metabolizam i izlučivanje
Kokain se izrazito mnogo metabolizira, najvećim dijelom u jetri, dok se samo 1% izlučuje nepromijenjen putem urina. U procesu metabolizma dominira hidrolitička esterifikacija, tako da se kokainski metaboliti sastoje ugavnom od benzoilekgonina (BE), kao osnovnog metabolita i drugih značajnih metabolita u manjim količinama, kao što su ekgonin metil ester (EME) i ekgonin. Ostali manje značajni metaboliti kokaina su norkokain, p-hidroksikokain, m-hidroksikokain, p-hidroksibenzoilekgonin (pOHBE) i m-hidroksibenzoilekgonin. Ovo ne uključuje metabolite koji nastaju pored standardnog procesa metabolizma unutar ljudskog organizma, kao npr. putem pirolize.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Motka
Ovo oružje je prvenstveno namijenjeno bliskoj borbi, njena glavna karakteristika je ta što je neko od oružja prsa u prsa stavljeno na vrh motke (obično drvene). Ovo je jedno od najstarijih vrsta oružja. Koristilo se još u kamenom dobu, a najbolji primjer ovog oružja je koplje.
Kokain
Utjecaj na zdravlje
Smatra se da su zdravstveni problemi koji se javljaju pri korištenju legalno dozvoljenih poput alkohola i duhana relativno veći od onih koji nastaju pri upotrebi kokaina, dok povremeno korištenje kokaina ne vodi teškim, pa čak ni manjim, psihičkim ili socijalnim problemima. U zavisnosti od količine uzetog kokaina, njegove čistoće i načina uzimanja, efekti mogu trajati od 20 minuta do nekoliko sati. Početni znaci stimulacije su hiperaktivnost, povećanje krvnog pritiska, ubrzanje rada srca te euforija. Nakon početne euforije može se javiti osjećaj neugode, apatije, depresije, paranoje, te ponovna želja za uzimanjem kokaina. Također, može se javiti i pojačana seksualna želja.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Motka
mini|desno|230px|Replike srednjovjekovnih lukova i strijela
Kokain
Utjecaj na zdravlje
Pri dugotrajnoj i prekomjernoj upotrebi, kokain dovodi do svrbeža, tahikardije, halucinacija i paranoje. Prekomjerne doze dovode i do srčane aritmije i značajnog rasta krvnog pritiska. Ovo može dovesti i do smrti ukoliko korisnik ima srčane probleme i bolesti. Smrtonosna doza kod miševa (LD50) iznosi 95,1 mg/kg.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Oružja na daljinu
Ovo oružje je namijenjeno borbi na daljinu. Snagom mišića se izbacuje projektil koji je usmjeren ka protivniku. Najpoznatiji primjerak iz ove familije je luk i strijela.
Kokain
Utjecaj na zdravlje
Zvanično, medicina ne poznaje određeni protivotrov za prekomjernu dozu kokaina, mada su određena ispitivanja na životinjama pokazala da lijekovi poput deksmedetomidina i rimcazola mogu pomoći u tim slučajevima.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Opsadne sprave
Ovo su sprave koje su dizajnirane da razbiju ili obiđu (npr. merdevine) gradske zidine ili neku drugu vrstu utvrđenja u opsadnom vojevanju.
Kokain
Zakonska regulativa
Proizvodnja, transport i prodaja kokaina i proizvoda kokaina je organičena i zabranjena u većini zemalja svijeta, kao i Konvencijom UN protiv nelegalne trgovine drogama i psihotropnih supstanci. U SAD, proizvodnja, uvoz, posjedovanje i prodaja kokaina je dodatno zabranjena 1970 godine Zakonom o kontrolisanim supstancama (Controlled Substances Act). Međutim, u svakoj američkoj saveznoj državi je posebno sankcionisano posjedovanje i trgovina kokainom, tako da se kazne kreću od 1000 do 500 hiljada dolara i 4 mjeseca do 10 godina zatvora za posjedovanje kokaina. Kazne za trgovinu kokainom se kreću od 2500 do milion dolara i jednu godinu zatvora do kazne doživotnog zatvora. U periodu od 1. januara 2005 do 31. decembra 2007 godine, na području SAD je uhapšeno i osuđeno preko 10 hiljada osoba zbog posjedovanja i trgovinom kokainom. Preko 90% od njih je optuženo za trgovinu i distribuciju kokaina.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Vatrena oružja
Vatreno oružje se može svrstati u oružja na daljinu, međutim bitna razlika je u tome što se kod vatrenog oružja projektil lansira pomoću barutnih gasova. Vatrena oružja mogu poslužiti i kao sprave za opsadu (top).
Kokain
Zakonska regulativa
U nekim zemljama, kao što su Peru i Bolivija, zakonski je dozvoljen uzgoj biljke koka u svrhu tradicionalne upotrebe domorodačkog stanovništva, ali se zabranjuje proizvodnja, prodaja i upotreba kokaina. U nekim dijelovima Evrope i Australije, dozvoljena je upotreba kokaina samo u medicinske svrhe.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Ratni brodovi
Ratni brod je plovilo koje je sagrađeno i namijenjeno prvenstveno za rat, odnosno za djelovanje u oružanim sukobima. Ratni brodovi su obično sagrađeni sasvim drugačije od civilnih, odnosno trgovačkih brodova. Osim što su naoružani, ratni brodovi su u stanju podnijeti veću štetu, brži su i imaju bolje manevarske sposobnosti od trgovačkih brodova.
Kokain
Zakonska regulativa
Po podacima UN-a, u toku 2004 godine u svijetu je zapljenjeno i oduzeto 589 tona kokaina. Od toga, najviše u Kolumbiji 188 tona, SAD 166 tona, Evropi 79 tona, Peruu 14 tona, Boliviji 9 tona, te 133 tone u ostalim državama.
Raširenost i trgovina
Procjenjuje se da je vrijednost kokaina koji se godišnje proda na crnom tržištu u SAD u toku 2005 godine iznosi preko 70 milijardi US dolara. Postoji izuzetno velika potražnja za kokainom, naročito među korisnicima sa natprosječnim primanjima. Popularnost kokaina je naročito izražena među mladima, gdje kokain uživa status droge za zabave i droge za diskoteke.
Cijene
Na području Evrope, na crnom tržištu, cijena na veliko kilograma čistog kokaina (80-90% čist) iznosi između 17.000 i 78.000 eura. Prema istom izvještaju,, cijena kokaina u Holandiji, Poljskoj, Portugalu, Belgiji, Irskoj, Rumuniji, Slovačkoj i Litvaniji iznosi oko 20.000 €/kg, u Njemačkoj, Španiji, Mađarskoj, Bugarskoj, Hrvatskoj, Makedoniji i Moldaviji između 25.000–40.000 €/kg, u Ujedinjenom Kraljevstvu, Francuskoj, Švicarskoj, Švedskoj, Danskoj i Srbiji oko 30.000 €/kg, u Italiji, Norveškoj, Austriji, Finskoj, Češkoj, Grčkoj i Albaniji oko 37.000 €/kg, a u Rusiji, Ukrajini, Sloveniji i Estoniji između 42.000 i 78.000 €/kg.
Spisak oružja u srednjem vijeku
Brnja - lančani oklop
Najstariji nalazi ovakvih komada oklopa potiču iz keltskih cjelina sredine 4. vijeka prije nove ere. Brnja je oklop sačinjen od prstenova pletenih tako da čine platno. Prstenovi mogu da budu zakivani malim nitnama, vareni, sa većim preklopom (kao feder-alke) i samo zatvoreni. U srednjem vijeku su uglavnom bili od zakivanih prstenova (u Evropi najčešće trouglastim, a na Bliskom istoku okruglim zakivcima) ili od mješavine zakivanih i varenih prstenova. Brnja je bila različita po kroju:
Kotor
mini|desno|Kotor, rimokatolička katedrala "Sv. Tripun" jedan od najznačajnijih simbola grada Kotora, izgrađena kao ranokršćanska crkva 809. godine mini|desno|Kotor, srpska pravoslavna crkva "Sv. Nikola" Kotor (ćir. Котор) je grad i naseljeno mjesto, te sjedište općine u Crnoj Gori.
Geografija
Kotor je stari primorski grad i pitoreskna mediteranska luka u zalivu Boka Kotorska. Glavni je i najznačajniji grad Boke.
Stara mediteranska kotorska luka, okružena gradskim zidinama, je vrlo dobro sačuvana i pod zaštitom je UNESCO-a, kao svjetska kulturna baština. U periodu 1420-1797. godine Kotor je sa okolinom pripadao Veneciji pa je venecijanski uticaj ostavio trag na gradskoj arhitekturi. Kotorski zaliv (Boka kotorska) jedan je od najdubljih i najdužih zaliva na Jadranskom moru pa se često naziva najjužnijim fjordom Evrope. U stvari, to je potopljeni kanjon rijeke. Grad natkriljuju litice planina Orjen i Lovćen.
Historija
Prvi poznati naziv današnjeg Kotora je bio  Ascrivium ili Ascruvium, koji potiče vrijeme antičkog Rima, kada se pominje (168. p.n.e.) kao Acruvium, u okviru rimske provincije Dalmacije.
Ascrivium je bio utvrđen još početkom srednjeg vijeka, kada je imperator Justinijan I sazidao tvrđavu 535.,  nakon  proterivanja Gota, a  pretpostavlja se da je drugi grad podigao Konstantin Porfirogenit u 10. veku na uzvisinama iznad prvog. Grad su 840. poharali Saraceni.
Današnje ime, Kotora potiče iz 9. vijeka. Podatak je preuzet iz djela Baltazara Splićanina, neosporno kasnog pisca, koji, u vezi sa zbivanjima u 9. stoljeću spominje Bosansko kraljevstvo i porijeklo imena današnjeg grada Kotor u Boki Kotorskoj, koji je kao i Risan, tada bio u graničnom području jugoistočnog dijela Bosanskog Kraljevstva. Prema oba izvora, prilikom imenovanja budućeg grada Kotor, u to vrijeme su Ugri često upadali u Bosansko kraljevstvo i da su više puta opustošili  teritoriju bosanskog grada Kotora, koji je  u 2. knjizi svoje Geografije Gerard Rudniger označio kao Vesekatro, u blizini Banje Luke. Plemići iz bosanskog Kotora, po imenu Nedor, Miroslav i Vuksan, uz još neke druge, saznavši da se zida novi grad na moru, krenuše sa svom svojom imovinom velike vrijednost u zlatu i srebru prema poznatoj lokaciji, budući da je Bosansko Kraljevstvo bilo bogato rudama plemenitih metala. Kada su, prema navodima Mihajla Solinjanina (u opisu Dalmacije), stigli  u Risan, razglasili su svoju  namjeru da tu podignu tvrđavu u kojoj će biti  sigurni. Kad su to doznali građani tadašnjeg naselja Askrivija, pozvali su da planirani trošak koji su ulože u izgradnju već započetog grada, "te da združeni žive kao pravi prijatelji i građani".
"Bosanci, koji su to inače željeli, ne prihvatiše odmah ovaj prijedlog već poslije nekoliko dana odgovoriše da su spremni udovoljiti njihovom traženju, ali pod uslovom da se novi grad nazove imenom njihove otadžbine, Kotor. Ovo nisu prihvatili Askrivljani, ali se docnije (kaže Solinjanin), po nagovoru svog biskupa, složiše da bace žrijeb, te da tako odluče kojim imenom da se grad nazove. I žrijeb ispade u prilog Kotorana Bosanaca."
Godine 1002., Kotor su opljačkali Bugari, a kasnije ga njihov  car Samuilo predao Srbiji. Pod okriljem Srbije, a u savezu s Dubrovnikom, grad je sačuvao republikanske institucije, pravo da zaključuje ugovore i učestvuje u ratu. Tada je bio episkopsko sjedište, a u 13. stoljeću ustanovljeni  su dominikanski i franjevački samostani, u namjeri  da zaustave  širenje Bogumilstva