cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Merlin (protein)
Struktura
Merlin kičmenjaka je protein od 70 kDa. Postoji 10 poznatih izoformi molekula ljudskog merlina (punia dužina molekul je 595 aminokiselina). Dva najčešća od njih se takođe nalaze kod miševa i zovu se tip 1 i tip 2, a razlikuju se po odsustvu ili prisustvu egzona 16 ili 17). Sve poznate varijante transkripta imaju konzervirani N-terminalni dio, koji sadrži FERM domen (domen koji se nalazi u većini proteina koji organiziraju citoskeletnu membranu). Nakon FERM domena, slijede alfa-heliksni domen i hidrofilni rep. Merlin se može dimerizirati sam sa sobom i heterodimerizirati sa drugim proteinima iz porodice ERM.
Funkcija
Poznato je da funkcionalno stanje merlina mijenja fosforilacija serina 518. Predlaže se da signalni put merlina uključuje nekoliko istaknutih molekula za kontrolu rasta ćelija, uključujući eIF3c, CD44, protein kinazu A i p21 aktiviranu kinazu.
Rad na rodu Drosophila identifikovao je merlina kao uzvodnog regulatora puta supresora tumora nilskog konja, funkcije koja je konzervirana kod sisara. Hippo put je dobro konzrervirani signalni put koji koordiniramo reguliše ćelijsku proliferaciju i apoptoze.
Mutacije gena NF2 uzrokuju autosomno dominantnu bolest kod ljudi zvanu neurofibromatoza tip 2. Karakterizira je razvoj tumora nervnog sistema, najčešće bilateralnih vestibulumskih švanoma (koji se također nazivaju slušni neuromi). NF2 pripada grupi tumorskih supresora.
Interakcije
Pokazalo se da merlinskiprotein reaguje sa:
CTA-126B4.3
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 280 aminokiselina, a molekulska težina 32.334 Da.
Demografija Domaljevca-Šamca
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Domaljevac-Šamac imala je 4.691 stanovnika.
Popis 2013.
ukupno: 4.771
Popis 1991.
ukupno: 4.691
IC 853
IC 853 (također poznat kao IC 4205, MCG 9-22-19, PGC 45560 i UGC 8230) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 329 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,60 (153 hiljade sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (124 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Edward Swift 8. juna 1890. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Krvarenje
mini|desno|300px|Vanjsko krvarenje na prstu Krvarenje (lat. Haemorrhagia) predstavlja isticanje krvi iz, traumom ili patološkim procesom, oštećenog ili povrijeđenog krvnog suda.
Opasnosti
Ako se za normu uzme da ljudska bića u tijelu imaju u prosjeku oko 5-6 litara krvi, bez značajnih posljedica može se izgubiti do 500 ml krvi, gubitak više od jedne petine (ovisno o pojedincu) može biti smrtonosan. Srce tada nije u stanju dalje opskrbe mozga sa kisikom i time dolazi do opasnog ugroženja vegetativnog nervnog sistema i time i vitalnih funkcija tijela. U nekim slučajevima je moguće nadoknaditi nedostak krvi drugim tekućinama (infuzije kod opekotina, Ringer laktat), ali je u najvećem broju slučajeva gubitka velikih količina krvi neophodna transfuzija.
Bolesti kod kojih i male rane mogu biti opasne
Kod pacijenata koji koriste sredstva za razređivanje krvi kao posljedice trombozi vena ili arterija (korištenje lijekova kao što su Marcumar ili Sindrom), može i kod malih rana doći do gubitka velikih količina krvi zbog nedostatka trombocita. Duža liječenja sa Andolom ili Aspirinom također dovode do prorijeđivanja krvi i time do opasnosti i pri manjim ranama.
Prevođenje
Prevođenje je komunikacija značenja teksta na izvornom jeziku pomoću ekvivalentnog teksta na ciljnom jeziku.
Pod pojmom prevođenje u nauci o jeziku podrazumijeva se:
Prevođenje (koje vrši prevodioc) zajedno sa tumačenjem (kojeg vrši sudski tumač) spadaju pod pojam jezičkog i kulturnog posredovanja. Razlika između tumača i prevodioca je najčešće u tome što prevodioc prijevod daje u obliku teksta dok tumač ne piše prevedeni govor nego ga usmeno prenosi.
U didaktici govora se često koristi pojam medijacije. Tim pojmom se obuhvataju oba navedena procesa (tumačenja i prevođenja), tako da se pod pojmom medijator smatra osoba koja je u posredničkoj ulozi između dvije ili više osoba koje pričaju zajednički jezik.
Prevodioc uvijek rizikuje da nenamjerno uvede riječi izvornog jezika, gramatiku ili sintaksu u prikazivanje ciljnog jezika. S druge strane, takva "preliljevanja" ponekad su uvezla korisne kalkove i posuđenice izvornog jezika koje su obogatile ciljne jezike. Prevodioci, uključujući rane prevodioce svetih tekstova, pomogli su u oblikovanju samih jezika na koje su prevodili.
Zbog mukotrpnog procesa prevođenja, od 1940-ih vrše se napori, s različitim stepenom uspjeha, da se prevođenje automatizira ili da se mehanički pomogne ljudskom prevodiocu. Odnedavno je uspon interneta podstakao svjetsko tržište prevodilačkih usluga i olakšao „jezičku lokalizaciju“.
Moderni prevod
Kako se jezik razvija, čitaocima može postati teško razumjeti ranije verzije izvornih tekstova ili starih prijevoda. Takav tekst se može prevesti na moderni jezik.
Takvi moderni prijevodi se koriste u književnosti na klasičnim jezicima, kao što su latinski ili grčki, posebno u Bibliji ili u literaturi ranijih faza na istom jeziku, kao i u djelima Williama Shakespearea (koji su u velikoj mjeri razumljivi za modernu publiku, doduše uz određene poteškoće), ili Geoffrey Chaucer sa Canterburyjskim pričama (koje obično nisu razumljive modernim čitaocima).
Vrste prevoda
Prevod se dijeli na nekoliko vrsta
Prevod na konferencijama
Konferencijski prevod se odnosi na prevođenje na konferenciji ili velikom sastanku. Pojava višejezičnih sastanaka značajno je smanjila količinu prijevoda u posljednjih 20 godina.
Prevođenje na konferencijama podijeljeno je u dva dijela:
Međunarodne institucije (EU, UN itd.), koje održavaju višejezične sastanke, često se u praksi susreću sa prevodom više stranih jezika na maternji jezik. Lokalne privatne institucije imaju tendenciju održavanja dvojezičnih sastanaka (lokalni jezik plus strani). Institucionalni i pravni dio se međusobno ne isključuju. Jedino udruženje u svijetu konferencijskih tumača je Međunarodno udruženje konferencijskih tumača koje je osnovano 1953. godine. Njegovo članstvo uključuje više od 2.800 profesionalnih konferencijskih prevodilaca, u više od 90 zemalja.
Sudsko prevođenje
Sudsko ili pravno prevođenje radi se u sudovima, upravnim sudovima, odnosno na mjestima gdje se održavaju pravni postupci. Pravno prevođenje može biti konsekutivno prevođenje iskaza svjedoka, ili simultano tumačenje cjelokupnog postupka, elektronskim putem, za jednu osobu.
Pravo na tumača za svakoga ko ne razumije jezik suda (posebno za optuženika u kaznenom postupku) obično se smatra jednim od osnovnih zakonskih prava. Dakle, to pravo često je zagarantovano nacionalnim ustavima, deklaracijom prava, temeljnim zakonima o osnivanju pravosuđa, ili je postavljeno od strane najviših sudova.
Sudski tumači moraju imati formalno odobrenje od države da mogu raditi u sudovima – a tada se nazivaju ovlašteni sudski tumači. Na sudovima se prevođenje smatra bitnim dijelom dokaza. Nekompetentno tumačenje, može dovesti do pogrešnog toka i rezultata istrage.
Prevođenje u javnom sektoru
Prevođenje u javnom sektoru je vrsta tumačenja koja se koristi u pravnim, društvenim i zdravstvenim djelatnostima, kao i u institucijama zaštite životne sredine, socijalne zaštite i lokalne samouprave. U ovoj vrsti prevođenja postoje faktori koji određuju i utiču na prevođenje i komunikaciju, kao što su govor, emocionalni sadržaji, neprijateljsko društveno okruženje, odnosi između učesnika i sl.. Iz ovih razloga, prevodioci vrlo često imaju visok stepen odgovornosti, a u nekim slučajevima čak i život osobe zavisi od tumača.
Prevođenje za medije
Prevođenje za medije vrši se posebno za televizijske emisije uživo kao što su konferencije za štampu, emisije uživo ili intervjui s političarima, muzičarima, umjetnicima, sportistima i ljudima iz poslovnog svijeta. U ovoj vrsti prevođenja, prevodioc mora sjediti u zvučnoj kabini, gdje može vidjeti zvučnike na monitoru. U slučaju intervjua snimljenih van studija i nekih aktuelnih programa, prevodioc tumači ono što čuje na TV monitoru. Pozadinska buka može biti ozbiljan problem. Prevodioc koji radi za medije mora zvučati samouvjereno.
Prevodioc vodi konferencije za štampu, intervjue uživo i tako dalje. Ova vrsta prijevoda je stresnija od ostalih, s obzirom na to da se prevodioc mora nositi sa širokim spektrom tehničkih problema.
Načini prevođenja
Usluge prevođenja mogu se pružiti na više načina. Najčešći način na koji se pružaju prevodilačke usluge je prevođenje na licu mjesta.
Usmeni prevod
Ova metoda prevođenja zahtijeva da prevodioc bude fizički prisutan. U ovoj vrsti prevođenja, sve strane koje žele da govore obično su na istom mjestu. Ova vrsta prijevoda najčešće se koristi za većinu javnih i društvenih usluga.
Telefonski prevod
Telefonsko prevođenje se još naziva i "teleinterpretiranje". Omogućava tumačenje preko telefona. Telefonski prevod se može koristiti kada prevodioc nije prisutan na licu mesta, ali se može dobiti telefonom. Ovaj prijevod se najčešće koristi između stranaka koje koriste telefonsko osiguranje ili aplikacije za kreditne kartice, kao i za telefonske upite od potrošača do kompanija.
Video
Video prevod se koristi na mjestima koja nude VRS ili VRI usluge. Pružanje usluga prevođenja putem daljinskog video tumačenja (VRI) ili usluge video releja (VRS) korisno je za govorne jezičke barijere, a uglavnom se primjenjuje u slučajevima kada je jedna od strana gluha ili nijema, te se prevođenje odvija putem znakovnog jezika.
Video prevođenje se odvija na daljinu iz živog video ili audio izvora, tako da nijeme ili gluhe osobe mogu vidjeti prevoditelja. Slično telefonskom prevodu, video prevođenje se može koristiti u situacijama kada prevodioc nije prisutan na licu mjesta. VRI i VRS tumačenje zahtijeva od svih strana posjedovanje neophodne opreme.
Privod i lokalizacija
Lokalizacija je proces u kojem prevod sadržaja proizvoda, usluge ili softvera u potpunosti ispunjava lokalne jezičke i kulturne zahtjeve. Prevod i lokalizacija http://kjtranslations.hr/prijevod-i-lokalizacija/</ref razlikuju se po osnovnoj namjeni, u praćenju originala, uključivanju zainteresovanih strana i vrstama tekstova. Osnovna svrha prevoda je prenošenje činjenica i značenja teksta s jednog jezika na drugi. Osnovna svrha lokalizacije je, međutim, da se te činjenice i važnost predstave na najprikladniji način koji zadovoljava lingvističke i kulturološke zahtjeve ciljnog jezika.
Benelli M4
Dizajn
M4 Super 90 je prva sačmarica koja djeluje na plinski mehanizam koju je napravio Benelli. Sačmarica radi na posve novoj, posebnoj metodi zvanoj "auto-regulirajuća plinska operacija" (ARGO sistem). Dizajn koristi 2 klipa od nehrđajućeg čelika koji se sami čiste i smješteni su neposredno ispred komore za suprotno-rotirajućim izbacivačem (bolt), čime se eliminira potreba za složenim mehanizmima koji se obično koriste na drugim plinsko-pogonjenim oružjima. M4 Super 90 ostvaruje visok nivo pouzdanosti zbog jednostavnosti ARGO sistema. ARGO je kratko-udarni sistem koji obuhvata samo 4 dijela (2 simetrične pripone koje sadrže 2 čelična klipa koji djeluju na plin).
Posebne karakteristike
320px|thumb|desno|Američki marinci pucaju iz M1014 sačmarica tokom upoznavanja na vojnom brodu USS Blue Ridge. M1014 je oružje s modularnim sklopovima koji omogućuju korisniku da razmjenjuje i stavlja razne dodatke (npr. cijev, usadnik, nišan itd.) bez upotrebe alata.
Izdržljivost
Čelični dijelovi sačmarice su fosfatizirani u crno za zaštitu od korozije dok su aluminijski dijelovi jako eloksirani. To smanjuje vidljivost oružja tokom noćnih misija. Oružje također zahtjeva malo održavanja i djeluje u svim vremenskim uvjetima.
Rifat Delić
Rifat Delić je bosanskohercegovački političar. Trenutno obavlja funkciju ministra Ministarstva unutrašnjih poslova Zeničko-dobojskog kantona.
Rođen je 1966. godine u Zavidovićima. Završio Pedagošku akademiju u Banjoj Luci. Radio u OŠ „Kovači“, Drugoj osnovnoj školi i Srednjoj tehničkoj školi u Zavidovićima. Desetak godina je radio kao sportski novinar - dopisnik Jutarnjih novina, radija Valentinovo i BH radija. Prvi predsjednik OO SDP Zavidovići. Bio vijećnik i predsjednik Kluba vijećnika SDP-a u OV Zavidovići od 2008. godine.
NGC 1327
NGC 1327 (također poznat kao ESO 481-26, IRAS 03232-2551, MCG -4-9-8 i PGC 12795) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 588 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Hemijska peć. Najveći prečnik je 1,00 (171 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (51 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Ormond Stone 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
FN SCAR
Razvoj
thumb|lijevo|Pripadnik mornaričkog SEAL-a naoružan SCAR puškom. Američka Komanda za specijalne operacije SOCOM (Special Operations Command), u sklopu programa SCAR (S.O.F. Combat Assault Rifle), odabrala je za svoju jurišnu pušku sljedeće generacije novo modularno i adaptivno oružje, a riječ je o modifikovanoj verziji poznate jurišne puške FNC. SOCOM želi mogućnost upotrebe dva različita kalibra pa će puška planirana u dvije verzije, SCAR-L (Mark 16 SCAR - Light, lahka) koristiti municiju 5,56x45 mm NATO smještenu u poboljšani okvir puške M16 i SCAR-H (Mk 17 SCAR - Heavy, teška) sa punjenjem 7,62x51 mm NATO u okviru novog dizajna kapaciteta 20 metaka. Cilj je da ove dvije verzije zamjene sadašnjih pet varijanti oružja koje se koriste u operacijama.
Opis puške
Puška SCAR je konvencionalne koncepcije i koristi sistem pozajmice gasova sa kratko udarnim klipom i rotacionim zatvaračem. Sistem je sličan mitraljezu FN Minimi / M249 SAW i manje je osjetljiv na sitni pijesak, prašinu ili drugu prljavštinu. Ima mogućnost jednostavnog postavljanja razne dodatne opreme, kao što su razni optički nišani, bacači granata, baterijske svjetiljke i slično.
NGC 5588
NGC 5588 (također poznat kao MCG 6-32-5, NGC 5589, PGC 51300 i UGC 9197) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 156 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 1,10 (50 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (50 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. maja 1826. godine.
FN SCAR
Opis puške
Novo oružje proizvodi renomirana belgijska kompanija FN (Fabrique Nationale) Herstal preko svoje kompanije FNH USA u SAD pod nazivom SCAR u dvije navedene verzije, ali i neke druge koje će koristiti municiju 6,8x43 mm Remington SPC (posebno razvijen za američke specijalne jedinice) i 7,62x39 mm M43. Mogućnost da puška za specijalce SCAR koristi metak 7,62x39 mm (metak za pušku AK-47 Kalašnjikov) vezana je isključivo uz raširenost tog metka i njegovu dostupnost u oblastima operacija specijalnih snaga. Puška SCAR koja bude prilago-đena za rusku municiju 7,62x39 mm dobiće dodatnu lakšu cijev.
NGC 4106
NGC 4106 (također poznat kao ESO 440-56, MCG -5-29-14 i PGC 38417) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 99 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,60 (46 hiljada sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (37 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 7. marta 1791. godine.
FN SCAR
Opis puške
Operativci SOCOM-a tražili su veći kalibar, odnosno 7,62x51 mm, jer omogućava veću ubojnu moć na većoj udaljenosti. U slučaju djelovanja u urbanom okruženju jači kalibar isto tako ima određenih prednosti. Jačim je metkom lakše probiti prepreke kao što su zidovi i vrata, a i efikasniji je kada se gađaju vozila.
NGC 5588
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
FN SCAR
Opis puške
Sanduk puške je konstruisan iz dva dijela, gornjeg i donjeg, povezanih sa dva unakrsna klina. Gornji dio je napravljen od aluminija dok je donji od polimera. SCAR-L i SCAR-H koriste sličan gornji dio sanduka koji se razlikuje jedino u veličini otvora za izbacivanje čahura.
NGC 4106
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
FN SCAR
Opis puške
Na svakoj verziji pušaka SCAR biće integrisane višenamjenske MIL-STD 1913 šine (Picatiny) za fleksibilnu konfiguraciju oružja za različite misije. Sa gornje strane od prednjeg do zadnjeg nišana postavljena je Picatinny šina predviđena za postavlja-nje optičkog nišana, uređaja za noćno osmatranje ili kamera. Dodatne šine postavljene su sa bočnih strana i ispod prednjeg dijela puške. Sve navedene šine su dizajnirane kao integralni dio strukture puške poboljšavajući stabilnost pri pucanju tako što vrše izolaciju harmonijskih vibracija prouzrokovanih automatskom paljbom.
Kod SCAR pušaka kundak je i teleskopski i preklapajući. Teleskopsku osobinu ima radi prilagođavanja različitim konfiguracijama lične opreme vojnika, oklopa ili odjeće, što može zahtijevati promjene u položaju puške s obzirom na rastojanje između korisnikovog ramena i okidača. Preklapajući kundak je pogodniji, jer omogućava specijalcima da otvaraju vatru i ispod civilne odjeće kada je kundak sklopljen, kao i za borbu iz vozila, helikoptera, s padobranom i u sličnim situacijama. Korisnik ima mogućnost da prilagodi kundak svom tijelu i postigne najbolju vidljivost, bez obzira na to da li je optički nišan ugrađen ili nije.
Rukohvat puške razvijen je uz primjenu širokih antropometrijskih mjera za određivanje oblika i veličina najpogodnijih za vojnika. Raspoloživi adapteri omogućavaju vojniku da podesi rukohvat prema svojoj ruci. Redizajnirani rukohvat nudi bolje upravljanje i kontrolu. Regulator paljbe pomjera se od zakočenog položaja do poluautomatskog ili automatskog i nazad za samo 90° i podešen je za kako desnu tako i lijevu ruku (kod M4A1 regulator je potrebno rotirati 180° i nije podešen za obje ruke). Okvir sa municijom je podešen za korištenje s obje ruke i zaštićen je od slučajnog vađenja. Također, i ručica za punjenje se može jednostavno instalirati na jednoj ili drugoj strani jer ima predviđene otvore sa obje strane.
Firma FN Herstal razvila je i lanser granata za program SCAR. To je pojačani modularni bacač granata EGLM (Enhanced Gre-nade Launcher), koji se montira ispod cijevi, otvara se sa strane, omogućava punjenje dugih granata 40 mm, može da se rukuje i desnom i lijevom rukom. Raspoloživi kundak omogućava samostalno korištenje EGLM. Upravljanje vatrom je vrhunsko i ima laserski daljinomjer s ugrađenom automatskom elevacijom.
Korisnici
mini|desno|250px|Peruanski commandos naoružan SCAR-L puškom.
Spisak poljskih vladara
=Kneževi=
Pjastovići
= Vrhovni kneževi =
=Kraljevi=
Grbi Do
Grbi Do (ćir. Грби До) je naseljeno mjesto u sastavu grada Podgorice, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazio se u sastavu stare općine Podgorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Grbi Do je imao 6 stanovnika.
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Petrologija
Petrologija je grana geologije koja se bavi proučavanjem stijena i uslovima pod kojim stijene nastaju. Postoje tri grane petrologije, koje odgovaraju tipovima stijena: petrologija magmatskih, metamorfnih i sedimentnih stijena. Riječ petrologija dolazi od grčke riječi petra, što znači stijena. Riječ litologija je nekada približno bila sinonim petrografiji, ali danas je litologija petrološka disciplina koja se bavi opisivanjem makroskopskih uzoraka ili izdanaka stijena.
Petrologija se koristi klasičnim područjem mineralogije, petrografije, optičke mineralogije i hemijske analize za opisivanje sastava i građe stijena. Moderni petrolozi također uključuju principe geohemije i geofizike kroz proučavanja geohemijskih trendova i ciklusa te koriste termodinamičke podatke i eksperimente za bolje razumijevanje porijekla stijena.
Jasenik (Konjic)
Jasenik je naseljeno mjesto u općini Konjic, Bosna i Hercegovina. Naselje Jasenik se nalazi na krajnjoj sjevernoj periferiji općine Konjic u podnožju Zec planine. Jasenik se u prvim izvorima iz osmanlijskog perioda spominje pod imenom Sirjani Brezik.
Franjo Bosanac
Franjo Bosanac (lat. Franciscus Bossinensis, c. 1485 - 1535) bio je renesansni kompozitor za solo lutnju, a komponirao je i djela za glas i lutnju kao prateći muzički instrument. Jedan je od ranih kompozitora venecijanske muzike za lutnju, te preteča ranobarokne monodije (solo-pjevanja sa ili bez instrumentalne pratnje) i prvi kompozitor izvornih kompozicija za lutnju, čime zauzima mjesto u svjetskoj historiji muzike.
Pretpostavlja se da je rođen u Srebreniku), Bosna i Hercegovina krajem 15. vijeka. Radio je i živio u Veneciji (Italija) u poznatoj izdavačkoj kući Ottaviano Petrucci. Naučio je koristiti muzički notni zapis prepisujući kompozicije poznatih kompozitora tog vremena. Tada počinje komponovati i stiče svoje mjesto kao kompozitor u vrijeme humanizma i renesanse. Izdao je dvije muzičke zbirke (koje sadrže 126 frottola i 46 ricercara). Umro je 1535. godine u Veneciji.
Objavio je dvije knjige tabulatura za lutnju. Prva knjiga pod nazivom "Tablatura za tenor i kontrabas sa sopranom u figurativnom pjevanju za sviranje na lutnji i pjevanje, I. knjiga" (ital, Tenori e contrabassi intabulati col sopran in canto figurato per cantar e sonar col lauto, Libro Primo). Štampana je 27. marta 1509. godine u Mletačkoj Republici kod Ottavija Petruccija, a druga je pod istim nazivom (kao Libro Secundo), štampana 10. maja 1511. u Fossombroneu, također kod Petruccija. Glavni dio ovih knjiga sadrži italijanske frottole obrađene za jedan pjevački glas uz pratnju lutnje i niz ricercara. Prva knjiga sadrži 46 frottola i 26 ricercara, dok II. knjiga sadrži 56 frottola i 20 ricercara).
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022 jeste 22. po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje se održava u Kataru od 20. novembra do 18. decembra. Ovo je prvo svjetsko prvenstvo koje se održava u arapskom svijetu i drugo svjetsko prvenstvo ukupno odigrano u Aziji nakon Svjetskog prvenstva 2002. u Južnoj Koreji i Japanu. Uz to, ovo je zadnji turnir u kojem se takmiči 32 reprezentacije, jer će se broj timova povećati na 48 na Svjetskom prvenstvu 2026. u Sjedinjenim Državama, Meksiku i Kanadi.
Izbor domaćina
Napomena: Trebalo je imati apsolutnu većinu, odnosno 12 glasova. Dok taj uvjet nije zadovoljen, po krugu je ispadao kandidat s najmanje glasova.
Kvalifikovane ekipe
AFC (6)
CAF (5)
Proizvod rastvorljivosti
mini|desno|220px|Rastvorljivost u zavisnosti od temperature, za pojedine soli. Proizvod rastvorljivosti Ksp (engl. constant: solubility product) je konstanta koja izražava produkt koncentracija iona u zasićenom rastvoru teško rastvorljive supstance. Npr. rastvaranjem CaSO4 u vodi, mala količina supstance će se rastvoriti i disocirati:
Christoph Willibald Gluck
Christoph Willibald Gluck (Erasbach, 2. juli 1714. - Beč, Novembar 1787.), njemački kompozitor i dirigent. Bio je operski kompozitor koji se iskušao u gotovo svim operskim žanrovima njegovog vremena. Ostao je najpoznatiji po njegovim prvim "reformskim operama" (Orfej i Euridika i Alceste) i raspravama koje su one izazvale. Njegova muzička djela, a posebno njegove "reformske opere", nastavile su da utiču na kompozitore u nekoliko narednih generacija. Njegov poznati student, Antonio Salieri, koristio je svoje muzičko znanje naučeno od Glucka u svojim dobro primljenim operama. Salieri je bio mentor poznatim kompozitorima kao što su Ludwig van Beethoven, Franz Schubert i Franz Liszt, a time je muzička ostavština Christoha Wilibalda Glucka još značajnija.
Italija
thumb|200px|lijevo|Christoph Willibald Gluck, litografija F. E. Fellera. Godine 1737. Gluck dolazi u Milano gdje je 4 godine učio kompoziciju kod italijanskog orguljaša i kompozitora Giovannija Battiste Sammartinija. Od njega je naučio novi italijanski stil u instrumentalnoj muzici. To su vjerovatno bile njegovih 6 trio sonata od kojih se svaka sastojala od 2 stavka sa menuetom kao završnim stavkom. Ova djela su štampana i objavljena u Londonu 1746. godine. Treba napomenuti da Sammartini nije bio samo kompozitor opere, već i duhovne muzike i simfonija. Međutim, kako je operska scena u Milanu bila u stalnom razvoju, Gluck je uspio napraviti saradnju sa jednom operskom kućom - Regio Ducal Teatro - gdje je 26. decembra 1741. god. izvedena njegova prva opera Artaserse. To je bio njegov prvi pravi uspjeh. Baš tom operom je otvoren Milanski Karneval 1741. godine i za naredna četiri Karnevala napisao je po jednu operu, a u mnogima se pojavljivao kastrati Giovanni Carestini. Gluck je takodjer pisao i opere za druge gradove u sjevernoj Italiji - Torino i Veneciju - gdje je 1744. izvedena opera Ipermestra. Skoro sve opere iz ovog razdoblja Gluck je napisao na Metastasijeve tekstove (libreta) uprkos tome što se pjesniku nije sviđao Gluckov muzički stil.
Putovanja: 1745. - 1752.
Godine 1745. Gluck do tada poznat kao operski kompozitor, bio je pozvan u Englesku na nagovor Lorda od Middlesexa koji je bio direktor italijanske opere u Londonskom Kraljevskom Pozorištu. Cilj je bio da se oslabi operska programska premoć Georga Friedricha Händela na operske posjetioce u Londonu. Gluck je prihvatio ovu ponudu da bude kompozitor u Londonu. Dvije londonske opere "Pad divova" (ital.La caduta de'giganti) i Artamene'' izvedene su 1746. godine i sadržale su dosta posuđenih detalja iz prethodnih radova. U Londonu je takodjer napisao i šest trio-sonata, a bio je stalno izložen muzici Georga Friedricha Händela koja je imala veliki uticaj na Gluckov stil. Godine 1747. napisao je opere "La caduta de'giganti" i "Artamene" koja je doživjela veliki uspjeh. Nakon što je napustio Englesku (vjerovatno 1746.) Gluck je došao u kontakt s dvije putujuće operske kompanije, od kojih je jedna 29. juna 1747. izvodila svoju opersku serenadu "Vjenčanje Herkula i Hebe" (ital. "Le Nozze d'Ercole e d'Ebe") u dvorcu Pillnitz, u blizini Dresdena, povodom dvostrukog kraljevskog vjenčanja koje će ujediniti kraljevske porodice Bavarske i Saksonije. Početkom 1748. godine Gluck se vratio u Beč, gdje je na radio na operi "Semiramide riconosciuta" Pietra Metastasia, sa kojom, je 14. maja 1748. godine na inicijativu carice Marije Terezije otvoren Burgtheater. To se pokazalo kao sjajan uspjeh za kompozitora, iako je pisac libreta Metastasio smatrao muziku za ovu operu potpuno neprikladnom. Iste godine je kao dirigent putujuće operske trupe "Pietro i Angelo Mingotti" putovao preko Hamburga u Kopenhagen, gdje je komponovao operu "La-Serenade Contesa dei Numi" povodom proslave rođenja nasljednika na danski tron Kristijana VII. Ovo muzičko djelo u nekim aspektima najavljuje njegove kasnije operske reforme.
1750. godine Gluck je opet u Pragu, gdje ostaje naredne dvije godine. Za Praški karneval 1750. godine piše operu "Ezio" (na Metastasijev tekst), a naredne godine piše operu "Issipile." Zajedno sa svojom suprugom u ljeto 1752. godine odlazi u Napulj, gdje je komponovao muziku za operu "La clemenza di Tito" na tekst Metastazija.
Beč
1752. godine Gluck se nastanio u Beču, gdje je ubrzo pronašao pokrovitelja u carskom feldmaršalu Princu Josephu Friedrichu von Sachsen-Hildburghausenu kod koga prvo postaje koncertmajstor u njegovom orkestru, a zatim i kapelmajstor. Imao je uspješne nastupe njegovih simfonija i arija na koncertima koji su se održavali svake sedmice u kneževoj palati. Posebno dobar dojam ostavio je sa svojom operskom serenadom "Kineskinja" (ital. Le Cinesi), koja je izvedena Sep 24, 1754. godine u prisustvu cara i carice na veličanstvenoj proslavi u dvorcu Schlosshof. Ovaj uspjeh je možda doprinio odluci direktora dvorskog pozorišta da povjeri ulogu komponovanja "pozorišne i akademske muzike" za kraljevski dvor Christophu Willibaldu Glucku. 5. maja 1755. godine, Gluk je napisao opersku serenadu "La Danza" koja je izvedena za rođendan Leopolda II u carskom dvorcu Laxenburg, u blizini Beča. Nakon toga je 8. decembra iste godine izvedena njegova opera "Opravdana nevinost" (ital. L'innocenza giustificata). Tokom posjete Rimu 1756. godine izvedena je njegova opera "Antigona", a nakon toga papa Benedikt XIV. proglašava Glucka vitezom Reda zlatne mamuze. Nakon povratka u Beč počeo je da komponuje muziku za niz francuskih vodvilja, komedija uvezenih iz Pariza. Komedija pod nazivom "Tircis et Doristée" iz 1756. godine je možda bio prvi pokušaj u ovom žanru. U ovim pariskim komedijama dijalog je izgovaran ili pjevan na način uličnih pjesama. Gluck se potom okreće ka komičnoj operi i piše Don Juan u saradnji sa koreografom Gasparom Angolinijem.
Vrhunac Gluckove komične opere je izvedba "Neočekivani gost" (franc. La rencontre imprévue), 7. januara 1746. godine u Beču. U ovoj operi nije više bilo vodviljskih elemenata, a krajnji rezultat je bilo tipično djelo komične opere (opéra comique).
Proizvod rastvorljivosti
Konstanta ravnoteže ove reakcije je:
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.
Kvalifikovane ekipe
CONCACAF (4)
Proizvod rastvorljivosti
Koncentracija CaSO4 je konstantna, jer se radi o čistoj čvrstoj supstanci, pa izraz postaje:
Ova konstanta se naziva proizvod rastvorljivosti Ksp:
Christoph Willibald Gluck
Reforma opere
thumb|200px|desno|Originalni notni zapis početka arije "Misero e che farò" iz opere Alceste. U predgovoru za operu "Alceste" koju je potpisao kompozitor, stoji kao manifest operske reforme čiji ciljevi su "jednostavnost, istinitost i prirodnost" u radnji, jeziku, muzičkoj recitaciji i obliku. U njemu se posebno odbacuju suvišna ukrašavanja u stilu opere serie libretiste Metastazija. Umjesto radnji u starom stilu, trebala bi da bude jednostavna, istinita i prirodna akcija u tradiciji klasične drame i umjesto dvorskih konvencija, trebalo bi da bude čisto ljudski element. Refren, zasnovan na klasičnom obrazcu trebao bi da ima jednaku važnost sa glavnim likovima akcije, učestvujući neposredno u dramatičnim događajima. Funkcija muzike bi bila, prema riječima u predgovoru za operu "Alceste": U to vrijeme komična opera je izgubila svoju nekadašnju svježinu, a šale u njoj su postale "istrošene" ili dosadne. Gluck je želio vratiti operu svojim prvobitnim vrijednostima pa tako vratiti u središte pažnje ljudsku dramu i strasti, te vratiti normalan odnos izmedju riječi i muzike. Prvi rezultat njegovog novog razmišljanja jeste balet Don Juan koji je premijerno izveden 17. oktobra 1761. godine.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.
Kvalifikovane ekipe
CONMEBOL (4)
Christoph Willibald Gluck
Reforma opere
5. oktobra 1762. godine premijerno je izvedena opera "Orfej i Euridika" (Orfeo ed Euridice), prva reformistička opera koja je doživjela veliki uspjeh kod publike. Tekst je napisao Ranieri d´ Calzibigi, plesove je aranžirao Gasparo Angiolini, a glavnu ulogu je tumačio kastrati Gaetano Guadagni - sve su to osobe koje su snažno podržavale Gluckove reformističke ideje. Novine u ovoj operi su uvrštavanje hora i baleta, nedostatak pisanja virtuoznih pjevačkih dionica i veće objedinjavanje pojedinačnih pjesama u operi. Nakon smrti Franje I supruga Marija Terezija, kraljica Ugarske je zatvorila pozorišta gdje su se izvodile opere. Gluck i Calzibigi su počeli raditi na drugoj od njihovih reformskih opera, "Alceste" koja se bavi temama bračne predanosti i tuge i time je izgledalo kao da je pravljeno po mjeri carice. Ova opera je premijerno izvedena 15. oktobra 1767. godine. Sljedeća opera napravljena u zajedničkoj saradnji je bila "Paris i Helena" (Paride ed Elena) iz 1770. godine koja nije dobro prošla kod publike.
Pariz
Iako se Gluck nikada nije trajno preselio u Pariz, on je ipak često posjećivao ovaj grad tokom 1770-ih. Uskoro počinje polahko da širi svoje ideje i po Francuskoj. Prije svoje prve posjete 1773. godine obećao je Pariskoj operi (sa kojom potpisuje ugovor na mjesto upravnika 1770. godine) šest novih radova. Prvi od njih je bila opera "Ifigenija na Aulidi" (Iphigénie en Aulide), koja je bila premijerno izvedena 19. aprila 1774. godine. Ova opera je u Parizu pokrenula debatu oko relativno dobrih mjerila tradicionalne francuske ozbiljne opere u odnosu na novu vrstu opere pod italijanskim uticajem. Oni koji su se protivili tadašnjem stavu Christopha Willibalda Glucka su pozvali Niccolo Piccinnija da bi on pokazao kakva bi opera zapravo trebala biti. Tada se pojavljuju dvije grupe pristalica opere - Glukisti (oni koji su podržavali Glucka) i Pičinisti (oni koji su bili uz Piccinnija). Sukob koji je dostigao svoj vrhunac 1777. godine nikad nije doveo do međusobnih polemika između Glucka ili Piccinnija ili njihovog aktivnog učešća u sporu. Tokom prvog izvođenja opere "Armide" 23 septembra 1777. godine sukob operskih pozorišta dostigao je svoj vrhunac, ali ubrzo nakon izvedbe Piccinnijeve opere "Roland" 27. januara 1778. godine, njihov međusobni sukob je opet popustio. Gluck se povukao u Beč, a posljednja posjeta Parizu je počela krajem 1778. godine, gdje je stigao sa svoja dva najnovija završena dramatska djela, "Ifigenija na Tauridi" (Iphigénie en Tauride) (1779.) i "Echo et Narcisse" (1779.). Izvedba Iphigénie 18. maja 1779. godine je bila njegov najveći uspjeh u Parizu, ali druga opera "Echo et Narcisse" (koja je prvi put izvedena 24 septembra 1779. godine) je imala slab prijem kod publike. Gluck koji je pretrpio moždani udar za vrijeme probe opere "Écho et Narcisse", napustio je Pariz zadnji put početkom oktobra 1779. godine.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.
Kvalifikovane ekipe
OFC (0)
Christoph Willibald Gluck
Posljednje godine
Gluck je proveo posljednjih osam godina svog života u Beču, a brigu o njegovom zdravlju je vodila njegova supruga. On je i dalje neumorno radio. U Beču je Gluk napisao još nekoliko djela od manje važnosti. 1781. godine je izvedena opera Ifigenija na Tauridi na njemačkom jeziku, koja je prvi put izvedena u Beču, 23. oktobra 1781. godine povodom posjete ruskog velikog vojvode Pavla Petroviča, kasnije cara Pavla I. U poznoj dobi svog života Gluck se ponovo susreo sa Mozartom, nakon već jednog ranijeg susreta u Parizu. Sastali su se u nekoliko navrata, ali se blisko prijateljstvo između njih nikada nije razvilo. 15. novembra 1787. godine je doživio drugi srčani udar i nekoliko dana kasnije je preminuo. Dva dana kasnije, bio je sahranjen na glavnom groblju u Beču uz opštu žalost građana ovog grada.
Stil i utjecaj
Jedan od velikih majstora opere 18. vijeka, Gluck je bio poznat po svom elegantnom objedinjavanju francuske i italijanske operske tradicije, najbolje predstavljene kroz izuzetna djela kao što su "Orfej i Euridika" i "Alceste." Godine 1762., Gluck je napisao operu "Orfeo i Euridika", najavljujući novu eru u historiji opere. Kombinirajući klasične ideale ljepote i jednostavnosti s urođenim osjećajem dramatskog zamaha, raskinuo je sa mnogim formalnim konvencijama baroka postavljajući standard za cijelu generaciju operskih kompozitora. Na mnogo načina opera u 19. vijeku je imala svoju koncepciju u radovima Christopha Willibalda Glucka. Njegovi radovi se smatraju osnovnim doprinosom muzičkoj drami, a njegove ideje su postepeno prihvaćene, prvo od strane samog Nicollo Piccinnija, a kasnije i Luigija Cherubinija, koji je bio veoma uspješan kao operski kompozitor 1790-ih. i početkom 1800-ih. U 19. vijeku pristup Christopha Willibalda Glucka operi je usvojio Gaspare Spontini, koji je sa svoje strane utjecao na Hectora Berlioza kao operskog kompozitora.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.
Kvalifikovane ekipe
UEFA (13)
Avdo Hasanbegović
Avdo Hasanbegović (1888–1945) bio je podban Drinske banovine i kasniji ministar bez portfelja u sastavu tri vlade Kraljevine Jugoslavije.
Život
Rođen je u Avtovcu 1888. Otac mu se zvao Šaćir i bio je porijeklom iz Gacka u Hercegovini. Studirao je pravo na Bečkom i Zagrebačkom univerzitetu gdje je i doktorirao. U Zagrebu je od 14. novembra 1912. kao student prava izabran za potpredsjednika Srpskog akademnskog potpornog društva. U Prvom svjetskom ratu Avdo je sa 26 godina mobilisan u austrougarsku vojsku i poslan na Galicijski front. Tamo je sa nekoliko bosanskih mladića, prešao na rusku stranu. Ubrzo su vrbovani i mobilisani 1916. godine u srpsku dobrovoljačku jedinicu u Odesi. Avdo se sa jos osmoricom bošnjačkih mladića brzo istakao, pa su njih devetorica unaprijeeni u srpske oficire. Sa sobom povukli još Bošnjaka, pa je obrazovana posebna muslimanska četa s preko 200 Bošnjaka.
Poslije rata, zajedno s Šerifom Arnautovicem, radi kao glavni urednik radikalski nastrojenog muslimanskog časopisa Domovina. Ove novine izlazile su u Sarajevu od 1920. do 1922. Avdo brzo napreduje u karijeri, pa već 1922. stupa u državnu službu kao pravni referent, zatim kao načelnik odjeljenja socijalne politike. Početkom 1924. radio je na formiranju nove muslimanske političke stranke koja bi bila konkurent Spahinoj JMO. Poslije formiranja banovina, oktobra 1929. godine Hasanbegović je bio postavljen za podbana Drinske banovine u Sarajevu, a u septembru 1931. godine imenovan je za ministra bez portfelja u Živkovićevoj vladi.
Nakon sto je Živkovićeva vlada sprovela izbore 6. novembra 1931. godine, Avdo Hasanbegovic je izabran za narodnog poslanika Jugoslavenske nacionalne stranke (JNS) za Tuzlanski srez, a zauzimao je i mjesto potpredsjednika narodne skupštine. Funkciju poslanika ove stranke je vršio od 1931. do 1935. godine kada pada Živkoviceva vlada. Nakon toga Hasanbegović odlazi u Beograd, gdje ostaje sve do svoje smrti 1945. godine.
Bio jedan od potpisnika Sarajevske rezolucije o autonomiji BiH iz 1939. godine, u vrijeme kada su Hrvat Vlatko Maček i Srbin Dragiša Cvetković već odlučili da podjele BiH. Bio je predsjednik Gajreta od 1923. godine do 1941. Avdo je za svog Života učinio veoma mnogo na društvenom i kulturno-prosvjetnom radu u korist muslimana BiH, a posebna mu je zasluga školovanje preko 1500 đaka i studenata, koji su prešli kroz sedam Gajretovih internata. Gajret je školovao gradsku i seosku muslimansku sirotinju. Umro je 1945. u Beogradu.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.
Sudije
Stéphanie Frappart iz Francuske, Salima Mukansanga iz Ruande i Yoshimi Yamashita iz Japana postale su prve sutkinje koje su odabrane da sude na muškom Svjetskom prvenstvu. Pridružit će im se tri pomoćne sutkinje, također prvi put u historiji. Frappart je sudila finale Svjetskog prvenstva u nogometu za žene 2019. Gambijskom sudiji Bakaryju Gassami i argentinskom pomoćnom sudiji Juanu Pablu Belattiju ovo će biti treće svjetsko prvenstvo. Belatti je bio pomoćni sudija u finalu prethodnog prvenstva. Među ostalim sudijama kojima ovo nije prvo svjetsko prvenstvo jesu César Arturo Ramos iz Meksika i Janny Sikazwe iz Zambije te iranski pomoćni sudija Mohammadreza Mansouri.
Finale
mini|desno|240px|Prizor sa utakmice Argentina - Meksiko
Lista strijelaca
U 64 odigrane utakmice postignuta su 172 gola, što je u prosjeku 2,69 golova po utakmici.
1 autogol
Izvor: FIFA
NGC 2684
NGC 2684 (također poznat kao IRAS 08514+4921, MCG 8-16-35, PGC 25024 i UGC 4662) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 131 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,90 (34 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. marta 1788. godine.
Azija
Azija, kao dio Evroazije sa površinom od oko 44,6145 miliona km2, zauzima oko trećine ukupnog kopna na Zemlji i po površini je najveći kontinent na planeti. U njoj živi preko 4 milijarde ljudi, što je oko 50% ukupnog broja stanovnika na svijetu, te je ovaj kontinent i najnaseljeniji. U historiji ljudske civilizacije, Azija je vrlo rano postala važna za čovječanstvo. Tamo su nastale prve poznate države, a već oko 900 p.n.e. i prva velika carstva poput Asirskog ili nešto kasnije i Ahemendiskog carstva.
Azija je kontinent superlativa, između ostalog tamo se nalazi:
Azija je kontinent sa najrazličitijom vegetacijom koja se kreće od stalno zaleđene zemlje (permafrosta) u Sibiru do džungli u jugoistočnoj Aziji. Pored ekstremnih klimatskih uslova u tundrama, pustinjama i tropskim kišnim šumama, u njoj se nalaze i sve ostale poznate vegetacijske zone. Druga specifičnost Azije je da se u njoj nalazi najveći broj međukontinentalnih država na svijetu, bilo da se radi o azijskom dijelu tih država ili teritorijama azijskih država koje se prostiru na drugim kontinentima (npr. Rusija, Kazahstan, Egipat, Turska i dr.)
NGC 7085
NGC 7085 (također poznat kao MCG 1-55-1 i PGC 66926) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 393 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 1,20 (137 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (80 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 3. augusta 1864. godine.
Azija
Geografija
thumb|Satelitska slika Azije
Azija je najveći kontinent na Zemlji. Sa oko 44,614 miliona kvadratnih kilometara površine (bez Rusije 31,7 milion km2) obuhvata oko jedne trećine ukupne površine kopna. Zajedno sa Evropom, Azija se smatra i dijelom nadkontinenta zvanog Evroazija. Kontinentalna masa Azije nalazi se u potpunosti na istočnoj hemisferi i sjeverno od ekvatora sa izuzetkom Čukotskog poluostrva u istočnom Sibiru koje se nalazi istočno od datumske granice, kao i jugoistočnih ostrva u Malajskom arhipelagu, koji se nalaze na južnoj Zemljinoj polulopti.
NGC 7085
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Azija
Položaj
Azija na sjeveru izlazi na Arktički okean, na istoku na Tihi okean a na jugu na Indijski okean. Na zapadu, razgraničenje prema Evropi nije geografski niti geološki jasno i nedvosmisleno određeno. Najčešća definicija granice prema Evropi od sjevera ka jugu je: planina Ural i istoimena rijeka, Kaspijsko jezero odnosno Kumsko-manička depresija, planina Kavkaz, južna obala Crnog mora kao i moreuzi Bosfor, Mramorno more i Dardaneli. Od Barencovog mora na sjeveru do Crnog mora ova zamišljena granica duga je oko 2.700 km.
Podjela
thumb|Regije Azije:{{legend|#0000E0|Sjeverna Azija}}{{legend|#E000E0|Centralna Azija}}{{legend|#00E000|Prednja Azija (zapadna Azija)}}{{legend|#E00000|Južna Azija}}{{legend|#FFFF20|Istočna Azija}}{{legend|#FFC000|Jugoistočna Azija}} Sljedeću podjelu na regije Azije (regionalna podjela), između ostalih, koristi i Direkcija Ujedinjenih naroda za statistiku (UNSD):
U mnogim publikacijama definicije granica ovih regija nisu strogo određene, te one variraju u zavisnosti od cilja, teme i pozadine. Ranije je naprimjer Afganistan uvrštavan u centralnu Aziju, danas ga obuhvataju u područje južne Azije. Osim toga, postoje i neke alternativne odnosno dodatne podjele kao što je naprimjer sjeveroistočna Azija.
Flora i fauna
thumb| Područje [[tundra|tundre koje naseljavaju narodi Neneta u donjem toku rijeke Jenisej]] Najvažnije vegetacijske zone ili ekozone u Aziji (od sjevera prema jugu) su:
Historija
Azija je kolijevka brojnih kultura kao što su naprimjer stara Kina, Japan, Indija, Iran kao i Babilon i Asirija u prednjoj Aziji. Sve takozvane svjetske religije nastale su na tlu Azije. Aziju i Evropu veže duga tradicija osvajačkih ratova (naprimjer pohodi Aleksandra Velikog, perzijski ratovi, križarski ratovi, upadi Huna i osvajanja Osmanlija), kao i istraživačka putovanja (kao što su činili Marko Polo ili Sven Hedin), te važne trgovačke veze poput Puta svile.
Azija se uvijek odlikovala velikim carstvima i nije bila tako rascjepkana kao Evropa. Kineska kultura je ostavila trag u cijelom današnjem svijetu, a naročito u Istočnoj Aziji. Iz nje su potekli papir, štampanje knjiga, kompas, svila, kineski porcelan i mnoge druge stvari. Iz Indije proširio se budizam. Sjeverna Azija (naročito Sibir) dugo vremena je ostala gotovo nenaseljena, tek širenjem Ruskog carstva prema istoku, tamo su počeli rasti veliki gradovi. Centralna Azija je tradicionalno domovina stepskih naroda (naprimjer Mongola), koji su u historiji predstavljali i opasnost po Evropu. Bliski Istok je od 7. vijeka obilježen islamom, a kasnije je imao značajan uticaj na sjevernu Afriku.
Stanovništvo
Razvoj broja stanovnika Azije (u milijardama, bez Rusije, sa Turskom)
U Aziji živi oko četiri milijarde ljudi, što odgovara otprilike 60% od ukupnog svjetskog stanovništva. Samo u Indiji kao i u Kini živi po jedna milijarda ljudi. Dok su nasuprot njih veliki dijelovi Rusije i Mongolije gotovo nenaseljeni, druge države se bore sa stalnim i brzim porastom stanovništva.
Zdravlje
thumb|lijevo|Karta svijeta na temu prosječne starosti stanovništva (stanje: 2005) thumb|Područja sa rizikom od malarije sa hemoprofilaktičnim preporukama DTG-a thumb|Rasprostranjenost HIV-a Zdravlje i očekivana starost su u korelaciji sa dobrobiti nacije i njenih stanovnika. Viši životni standardi po pravilu znače i više resursa za vlastito kao i za zdravlje naroda. Stanovnici Makaoa, Singapura, Hong Konga i Japana imaju najduži prosječni životni vijek na nivou svih Azijata. Stanovnici Saudijske Arabije, Arapskih Emirata, Bruneja, Kine, Malezije, Tajlanda, Filipina i Indonezije po dužini očekivanog prosječnog životnog vijeka nalaze se oko svjetskog prosjeka. Najkraći očekivani životni vijek u Aziji imaju stanovnici Indije, Bangladeša, Mjanmara, Kambodže, Laosa, Butana i Afganistana.
Malarija u južnoj i jugoistočnoj Aziji je vrlo rasprostranjena. Protiv nje, ni danas nema nijednog poznatog načina cijepljenja. Njeno širenje moguće je usporiti jedino zaštitom od insektata pomoću spreja i sličnih insekticida, međutim za većinu pogođenog stanovništva takva sredstva su nedostupna zbog visokih cijena.
Sida je također vrlo rasprostranjena. Naročito velik broj zaraženih HIV-virusom živi u Rusiji, Indiji, Nepalu, Mjanmaru, Tajlandu, Kambodži, Vijetnamu i Maleziji. Nasuprot njih, u Japanu, Mongoliji, Šri Lanki, Bangladešu, Butanu, Afganistanu, Turkmenistanu, Saudijskoj Arabiji, Ujedinjenim Arapskim Emiratima i državama Bliskog Istoka ima relativno mali broj ljudi oboljelih od side. Međutim, ove podatke treba uzeti sa rezervom, jer je stopa zaraženosti HIV-om izračunata kao prosjek za cijelu državu, ali u velikim gradovima ovaj broj može biti znatno viši.
Jezici
U Aziji se govori nekoliko stotina zasebnih jezika. Među najvažnije porodice jezika i grupe jezike spadaju:
Privreda
thumb|lijevo|Najsiromašnije države svijeta Prema podjeli na sjevernu Aziju (Rusiju), zapadnu Aziju (Z), centralnu Aziju (C), južnu Aziju (J), jugoistočnu Aziju (JI) i istočnu Aziju (I), stanje je sljedeće:
Industrijske nacije
thumb|lijevo|[[Shinkansen]] thumb|Stanica Dorasan na granici između [[Sjeverna Koreja|Sjeverne i Južne Koreje 2003.]] Bruto nacionalni proizvod mjeren na bazi kursa valute, Japan je najveća privreda Azije i druga u svijetu. U Aziji, nakon Japana slijedi Kina, Južna Koreja i Indija. Privreda Japana je već desetljećima najjača privreda Azije. Dok se u Japanu od 1990tih ekonomska situacija pogoršala, u istom periodu su Kina i Indija, na globalnom nivou, iskazale rast privrede od više od 10 odnosno 7% na godišnjem nivou. Međutim, još uvijek je Japan vodeća privredna zemlja Azije i (pored Rusije koja većim dijelom pripada Evropi) jedina država na kontinentu članica G8 vodećih industrijskih zemalja svijeta. Svedeno na paritet kupovne moći, Kina i Indija danas imaju veći bruto nacionalni proizvod od Japana.