cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Endometrijska hiperplazija
Endometrijska hiperplazija ili hiperplazija endometrija (grč. ένδον - endo - u zatvorenom prostoru + μήτρα - metrium = maternica + ΰπερ - hyper = više, toga + πλασις - plasos = formiranje) je promjena prekomjernih ćelijskih dioba u endometriju ili unutrašnjoj oblozi od maternice.
Većina slučajeva hiperplazije endometrija je rezultat visokih nivoa estrogena, u kombinaciji sa nedovoljnim nivoima progesteronu sličnih hormona koji obično suzbijaju proliferativne efekate estrogena u ovom tkivu. Ovo se može javiti u velikom broju stanja, uključujući gojaznost, sindromom policističnih jajnika, tumore koje izaziva estrogen (npr. granulozni tumor) i određene formulacije estrogena zamjenske terapije. Ova bolest je značajan faktor rizika za razvoj ili čak istovremeno prisustvo karcinoma endometrija, tako da je pažljivo praćenje i liječenje žena s ovim poremećajem od suštinskog značaja.
Klasifikacija
U patologiji je prepoznatljivo nekoliko patohistoloških podtipova hiperplazije endometrija, sa različitim terapijama i implikacijama prognoze. Za klasifikaciju hiperplaziju endometrija najčešće se koristi sistem Svjetske zdravstvene organizacije, koji poznaje četiri kategorije:
Dijagnoza
Dijagnoza hiperplazije endometrija može se obaviti biopsijom endometrija koja se obavlja u ordinacijskoj pretrazi ili putem kiretaže šupljine maternice (postupak kojim se kiretom struže sluznica maternice sa svim materijalom koji se nalazi u šupljini maternice). Tako se dobije tkivo endometrija za patohistološku analizu. Prethodni snimak stanja može biti na osnovu odgovora na pitanje o nenormalnim krvarenjima maternice ili prisustvu atipskih žljezdanih ćelija na PAPA testu.
Liječenje
Tretman hiperplazije endometrija je individualiziran, a može uključivati hormonsku terapiju, kao što su ciklična ili kontinuirana progestinska terapija ili histerektomija (operativno odstranjivanje).
Presjeka (Višegrad)
Presjeka je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
252. slavna brdska brigada
2. tuzlanska brigada TO formirana je 22. maja 1992. godine u Lipnici kod Tuzle. Pripadala je 2. korpusu Armije RBiH. Tokom rata nazivala se još i 2. motorizovana brigada i 2. brdska brigada. Do 15. septembra 1992. godine brigadom je komandovao Ibrahim Mujezinović, a zatim ga je naslijedio Ramiz Vilić. Brigada je već u julu 1992. godine imala preko 2.000 boraca. Zbog svog ratnog dobrinosa dobila je počasni naziv "slavna" 15. aprila 1993.
Sabahčić
thumb|200px|Convolvulus tricolor: (Ilustracija iz [[1787.)]] Sabahčić ili sabaščić (lat. Convolvulus tricolor L. ) je zeljasta biljka iz porodice Convolvulaceae.
252. slavna brdska brigada
Ratni put
Brigada je nakon formiranja bila angažovana u odbrani Tuzle od napada sa Majevice. U sadjejstvu sa drugim jedinicama, u drugoj polovini juna 1992. godine borci 2. tuzlanske su uspostavili liniju odbrane: Bučje-Nahvioci-Miladići. Brigada se istakla u odbrani Rudnika soli Tetima, kojeg su srpske snage pokušavale zauzeti napadajući pravcem Lopare-Gornja Tuzla-Tuzla. Brigada je tada već imala više bestrzajnih topova te minobacača kalibra 60 i 80 mm. U junu 1992. godine jedan bataljon je učestovao u borbama oko Donje i Gornje Smoluće. Osim odbrane Tuzle od napada iz pravca Majevice, 2. tuzlanska brigada je bila angažovana i na drugim ratištima. Pogotovo je značajan njen doprinos u odbrani Gradačca. Njeni pripadnici odlazili su i na brčansko, teočansko, olovsko, visočko i vozućko ratište. Alija Izetbegović je 13. oktobra 1992. godine posjetio borce 2. tuzlanske brigade na njihovim položajima na Majevici i pri tom izrazio zadovoljstvo zatečenim stanjem.
Sabahčić
Cvijetovi se otvaraju tokom dana i u predvečerje (heliotropizam), pa otuda im i popularno ime Belle de Jour (španski), Belle de jour (francuski) ili Morning Glory (engleski), te sabahčić bosanski.
Opis
Izvorna forma je je mala biljka plavih cvjetova u obliku lijevka. Listovi su cjeloviti, u nizu i istanjeni u baznom dijelu, da se umetanjem (insercijom) mogu prihvatiti za stabljiku. Podvrsta ''Convolvulus tricolor L. subsp. pentapetaloides'' (L.) O.Bolòs et J.Vigo razlikuje od tipske podvrste po tome što ima manje cvjetove (7–10 mm) u obliku čaše, kao i kapsulu koja je malo ili nimalo dlakava.
Postoji veliki broj sorti (kultivara) konvolvulusa, čiji se tonovi cvijeta kreću u rasponu od crvene, bijele i ružičaste – do ljubičaste i plave, uključujući i njihove razne kombinacija. Neke od njih imaju slijedeće boje cvjetova:
Genetika
mini|320px|[[Alelogen za crvenu boju cvijeta sabahčića (Convolvulus tricolor) je dominantan u odnosu na (recesivni) alel za bijeli cvijet. P = Parentalna (roditeljska generacija) F1 i F2 = Prva i druga filijalna (potomačka) generacija]]
Boja cvijeta sabahčića se smatra monogenskim svojstvom, što je potvrđeno i u nizu eksperimentalnih istraživanja. Neki rani udžbenici iz oblasti genetike često su to ilustrirali rezultatima ukrštanja bjelocvjetnih i crvenocvjetnih kultivara, kojima je dokazana nepotpuna dominantnost gena za crvenu boju, u odnosu na recesivni za bijelu boju.
Kultiviranje i upotreba
thumb|300px|"Ljepotica dana" – sorta iz [[Lisabona, Portugal]] Zbog ljepote cvjetova koristi se kao ukrasna biljka.
U zasadima poloprivrednih kultura je vrlo jednostavan za prekrivanje zemljišta, a kao ukras e uzgaja u saksijama, kutijama balkonskim kontejnerima ili na terasama itd. Sije se direktno u zemlju, početkom aprila (proljeće) ili kada su prošli svi mrazevi (u hladnim i toplim područjima Sjeverne Amerike to se može učiniti prije). Sjeme isklija za jednu do dvije sedmice, a klica ima dva listića. Također dobar način razmnožavanja je vegetativno, putem reznica.
Cvjetanje je bogatije na sunčanim ili djelimično poluzasjenjenim pozicijama. Ne voli vlažna ili poplavna tla, koja podstiču rast gljivica, od kojih biljka može oboliti i uginuti.
U područjima vruće, suptropske i tropske klime, s blagim zimama, ovo je višegodišnja biljka, a u hladnim ili područjima sa dugim zimama je jednogodišnja biljka, a ako to nije u plasteniku ili ispod nastršnicam ugiba zbog niske temperature (oko 10 °C ili manje).
Mnogi iuklanjaju izblijedjele cvjetove, čime izbjegavaju proizvodnju sjemena, jer ono troši mnogo energije, a time se dobija obilnije cvjetanje.
Rasprostranjenje i ekologija
Convolvulus tricolor je endem Mediterana. U izobilju ova biljka raste u Andaluziji, a posebno u Costa del Sol. U ostale dijelove svijeta su unesene razne sorte njenih kultiviranih varijenti. Razne varijante ove biljke rastu na obrađivanom zemljištu, kao što su oranice, voćnjaci bašte, avlije i ostali prostori oko pomoćnih domaćinskih objekata.
Taksonomija
Convolvulus tricolor je prvi opisao Carl von Linne.
Pretiša
Pretiša je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
Sabahčić
Taksonomija
Etimologija: Ime roda Convolvulus dolazi od latinskih riječi convolvere = zahvatiti, obuhvatiti + "tricolor" = trobojka/trobojac.
Evropsko prvenstvo u futsalu 2016.
Evropsko prvenstvo u futsalu 2016. je bilo 10. po redu Evropsko prvenstvo u futsalu koje se održalo u Srbiji od 2. do 13. februara 2016. godine. Evropsko prvenstvo se odigralo u organizaciji UEFA-e. Domaćinstvo Evropskog prvenstva je dodijeljeno Srbiji 20. marta 2012. U konkurenciji odabira domaćina su bili još Makedonija i Bugarska.
Na Evropskom prvenstvu u futsalu 2016. učestvovalo je 12 ekipa gdje je domaćin imao obezbjeđeno mjesto na prvenstvu bez učešća u kvalifikacijama. Sve utakmice prvenstva su odigrane u Beograd areni.
Grad domaćin
Sve utakmice Evropskog prvenstva su se odigrale u dvorani Kombank aena u Beogradu. Za vrijeme prvenstva zbog sponzorskih razloga Kombank arena je preimenovana u "Beograd arena".
Nokaut faza takmičenja
U slučaju neriješenog rezultata u regularnom dijelu utakmice u nokaut fazi takmičenja, igraju se dva produžetka po pet minuta. Ako i nakon produžetaka ne bude odlučen pobjednik izvodili bi se kazneni udarci. Izuzetak je utakmica za treće mjesto gdje u slučaju neriješenog rezultata u regularnom dijelu utakmice, kazneni udarci bi se izvodili bez igranja produžetaka.
Lista strijelaca
Na Evropskom prvenstvu u futsalu 2016. odigrano je 20 utakmica te postignuto 129 golova što je u prosjeku iznosilo 6.45 postignutih golova po utakmici. Ukupno se 64 igrača upisalo u listu strijelaca.
Očura (čvor)
Hrvatska:
Ajla Tomljanović
Ajla Tomljanović (rođena 7. maja 1993) profesionalna je hrvatsko-australijska teniserka, bivši svjetski broj 4 u juniorskoj konkurenciji. S Christinom McHale osvojila je Australian Open u konkurenciji ženskih juniorskih parova 2009, a do prve ITF-titule došla je u januaru 2010.
Lični život
Ajla je kći Emine i Ratka Tomljanovića, nekadašnjeg kapitena hrvatske rukometne reprezentacije. Ima stariju sestru Hanu, koja je također teniserka i koja je igrala za Univezitet Virginije. Ljubiteljica je košarke. Tenis je počela igrati u dobi od 7 godina, a njen trener je Fernando Martínez. Prethodno su joj treneri bili John Evert i njen otac.
Profesionalna karijera
lijevo|170px|mini|Tomljanović na [[Australian Open 2014 – ženski singl|Australian Openu 2014.]] Svoj prvi profesionalni ITF-turnir igrala je u Mexico Cityju u oktobru 2008. Došla je do polufinala, u kojem ju je porazila Estefania Craciún u 3 seta. Zatim se kvalificirala za još jedan ITF-turnir u istom gradu, ali je izgubila u 2. kolu od Karoline Kosińske. U januaru 2009. kvalificirala se za ITF-turnir u Boca Ratonu (Florida), gdje ju je u 2. kolu savladala Heidi El Tabakh 1–6, 6–4, 6–3. Nakon toga je dobila pozivnicu organizatora za vrlo jaki turnir u Indian Wellsu, ali je i tu izgubila na startu od Angele Haynes. Zatim je napravila niz od 3 uzastopna poraza u 2. kolima na ITF-turnirima u Reddingu, Ospreyu i Makarskoj; redom su je pobijedile Rika Fujiwara, Katerina Kramperová i Ana Savić. Na ITF-turniru u Zagrebu izgubila je u 1. kolu od Tereze Hladikove 10. maja 2009. u Zagrebu je osvojila svoju prvu ITF-titulu u parovima, a partnerica joj je bila njena zemljakinja Petra Martić.
Veći dio sezone 2012. propustila je zbog mononukleoze. Ipak, savladala je bolest i naredne godine vratila se tenisu, ostvarivši dotad najbolji rezultat u karijeri plasmanom u 4. kolo turnira u Miamiju, jednog od najjačih u kalendaru, na kojem je pobijedila Kazahstanku Kseniju Pervak, Njemice Juliju Görges i Andreu Petković, da bi je u 4. kolu zaustavila Belgijanka Kirsten Flipkens 7–66, 4–6, 3–6. Time je počela povratak među prvih 100 na WTA-listi.
2014.
Tokom predsezone Tomljanović je počela raditi s trenerom Davidom Taylorom, bivšim selektorom Fed Cup reprezentacija Australije, koji je upravo prekinuo saradnju sa Samanthom Stosur. Na Pattaya Openu izgubila je u 1. kolu od kvalifikantice Ale Kudrjavceve (4–6, 5–7).
Najveći uspjeh dosad ostvarila je na Roland Garrosu plasmanom u osminu finala. Prvo je na startu savladala osvajačicu ovog turnira 2010, Italijanku Francesku Schiavone. Sljedeća je bila 32. nositeljica, Ruskinja Jelena Vesnina, koju je savladala u 2 seta, da bi u 3. kolu ostvarila najveću pobjedu u dosadašnjoj karijeri, protiv 3. nositeljice, Poljakinje Agnieszka Radwańske, također bez izgubljenog seta (6–4, 6–4). Ipak, u 4. kolu nadigrala ju je Carla Suárez Navarro 3–6, 3–6.
U julu 2014. otkriveno je da je odlučila uzeti australijsko državljanstvo i da će na US Openu nastupati pod australijskom zastavom. Kao razlog za ovu promjenu navela je bolje uvjete u Nacionalnom teniskom centru u Melbourne Parku.
Otkopi
Otkopi su naseljeno mjesto u sastavu općine Končanica, Bjelovarsko-bilogorska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Daruvar.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Otkopi su imali 71 stanovnika.
Napomena: ''Iskazuje se kao naselje od 1890., a do 1931. kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Otkopi je imalo 120 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Raonići
Raonići su naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
U Geminorum
U Geminorum (U Gem) je zvijezda u sazviježđu Blizanci. Ima prividan sjaj od 14.0 a udaljena je 400 sg od Sunca. Sastoji se od dvije zvijezde. Crveni patuljak (donator) i bijeli patuljak imaju orbitalni period od 4 sata i 11 minuta. Ona je zvijezda podvrste patuljastih nova U Gem. Ima nepravilnu promjenu sjaja.
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 1980 - grupa 7
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 1980 - grupa 7 bila je jedna od sedam grupa u sklopu kvalifikacija za Evropsko prvenstvo 1980. U grupi su bile četiri reprezentacije, a primijenjen je Bergerov sistem takmičenja. Zapadna Njemačka, kao prvoplasirana u grupi, kvalificirala se za prvenstvo.
Utakmice
*Vrijeme odigravanja utakmica su prikazana po lokalnom vremenu mjesta gdje su utakmice igrane.
U Geminorum
Nastanak
Materija zvijezda donatora (en. donor star) se, pod utjecajem gravitacije, odlaže u akrecioni disk pri čemu nastaje i tzv. vruća tačka (en. hot spot). Obe zvijezde, akrecioni disk i vruća tačka predstavljaju izvor svjetlosti.
Sljedeći modeli služe kao objašnjenje efekta:
Imsovac
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Daruvar.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Imsovac je imao 200 stanovnika.
Napomena: ''Do 1900. iskazivano pod imenom Imsovo Selo, a od 1910. do 1971. pod imenom Imsovci.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Imsovac je imalo 309 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Repuševići
Repuševići su naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
UEFA Liga prvaka 1999/00 - prva grupna faza
UEFA Liga prvaka 1999/00 - prva grupna faza je bilo nogometno takmičenje igrano u sklopu Lige prvaka 1999/00. Takmičenje grupne faze Lige prvaka 1999/00. igrano je od 14. septembra do 3. novembra 1999. godine. 32 ekipe bile su podijeljene u osam grupa po četiri ekipe gdje su ekipe u svakoj grupi igrali jedni protiv drugih na domaćem i gostujućem terenu, što znači da je svaka ekipa igrala ukupno šest utakmica u grupnoj fazi takmičenja. Za svaku pobjedu, timovi su dobili tri boda, dok su za neriješen rezultat osvajali po jedan. Na kraju grupne faze, proplasirane i drugoplasirane ekipe iz svih grupa plasirale su se u drugu grupnu fazu Lige prvaka.
Od 32 ekipe učesnika prve grupne faze Lige prvaka 1999/00. jedanaest je bilo debitanata: AIK, Boavista, Bordeaux, Chelsea, Fiorentina, Hertha BSC, Lazio, Maribor, Molde, Valencia i Willem II.
Pravila takmičenja
Na kraju prve grupne faze, prvoplasirane i drugoplasirane ekipe iz svih grupa plasirale su se u drugu grupnu fazu Lige prvaka, dok su trećeplasirane ekipe osigurale učešće u trećem krugu Kupa UEFA 1999/00. U slučaju da dva ili više timova ima isti broj bodova na kraju grupne faze takmičenja, ekipe su raspoređene na tabeli po sljedećim kriterijima:
IC 4252
IC 4252 (također poznat kao ESO 509-13, MCG -4-32-18 i PGC 47150) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 626 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,30 (237 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (127 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dubai Tennis Championships
Dubai Tennis Championships (zvanično: Dubai Duty Free Tennis Championships) profesionalni je teniski turnir za muškarce i žene u vlasništvu kompanije Dubai Duty Free. Igra se svake godine krajem februara na tvrdoj podlozi na terenima Teniskog centra "Aviation Club". Održava se pod pokroviteljstvom Mohammeda bin Rashida Al Maktouma, potpredsjednika i premijera Ujedinjenih Arapskih Emirata i vladara emirata Dubai.
Godine 2001. ATP je promovirao ovaj turnir iz kategorije ATP 250 u prestižniju kategoriju ATP 500 (pobjednik dobija 500 bodova na ATP-listi).
Pobjednici
mini|desno|150px|[[Roger Federer (pobjednik 2003–2005, 2007, 2012, 2014, 2015, 2019, finalist 2006, 2011) drži sve rekorde u Dubaiju: najviše titula (8), najviše finala (10) i najviše uzastopnih titula (tri; dijeli s Novakom Đokovićem).]] mini|desno|150px|[[Novak Đoković (pobjednik 2009–11, 2013, finalist 2015) dijeli rekord s najviše uzastopnih titula s Federerom.]]
Žene
mini|desno|150px|[[Justine Henin (2003–04, 2006–07) osvojila je rekordne 4 pojedinačne titule u Dubaiju.]]
Muški parovi
mini|desno|150px|[[Mahesh Bhupathi (1998, 2004, 2008, 2012–13) osvojio je 5 titula u parovima na ovom turniru, svaki put sa drugim partnerom.]]
Ženski parovi
mini|desno|150px|[[Liezel Huber (2007–09, 2011–12) najuspješnija je igračica u ženskim parovima na ovom turniru s osvojenih 5 titula.]]
Prisoje (Višegrad)
Prisoje su naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
Snašići
Snašići (ital. Torre Annunziata) su naseljeno mjesto u sastavu općine Sveta Nedelja, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Labin.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Snašići su imali 79 stanovnika.
Napomena: ''Od 1880. do 1900. iskazivano pod imenom Dubrova. U 1857., 1869. i od 1910. do 1948. podaci su sadržani u naselju Cere.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Snašići je imalo 50 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Chérifien
Chérifien (ar.: النشيد الوطني المغربي) jeste himna Kraljevine Maroko, koja je usvojena i prije no što je država 1956. stekla nezavisnost. Muziku je komponirao Leo Morgan, a konačni tekst na arapskom napisao je Ali Squalli Houssaini 1970.
Rijeka (Višegrad)
Rijeka je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
Jazvenik
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Tvrđava Strač
Objekti su imali ogromne profile željezne konstrukcije od kojih je veliki dio poslije Drugog svjetskog rata u obnovi i izgradnji zemlje sa kule skinut i pretopljen. Ovaj fortifikacioni objekat bio je naoružan sa dvije haubice 100 milimetara od sedam kilometara dometa i sa dva topa za ličnu odbranu, te sa 24 mitraljeza i 12 reflektora. Na vrhu ovog objekta su četiri čelične kupole, napola zidane a napola gotovo uklesane u kamen. Kupole su teške oko 25 tona, od kojih su dvije bile osmatračnice, a dvije su služile za haubice. One su izvučene, "Poršeovim" traktorom, a ne volovskim zapregama kako se mislilo.
Istraživanje je potvrdilo i da su u unutrašnjosti objekta vojnici imali agregat na dizel gorivo, ali i žičaru koja se koristila prilikom gradnje objekta, o čemu svjedoče podaci iz Beča koje će trebati potvrditi.
Gušće
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Sisak.
Tvrđava Strač
Danas je veći dio objekta Strača, koji je imao od 50 do 60 prostorija za smještaj vojske, urušen sam od sebe, a jedan dio je još očuvan pa je ono što se vidi najviše ruševina, osim jedne očuvane prostorije sa protivmitraljeskim štitom.
Gušće
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gušće je imalo 385 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Gušće je imalo 609 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 4253
IC 4253 (također poznat kao ESO 444-42, MCG -5-32-22 i PGC 47161) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 466 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,40 (190 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (81 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Tvrđava Strač
Austrijski stručnjaci, preračunavajući ondašnje krune u današnju valutu euro, izračunali su da je gradnja ove tvrđave na Straču koštala 60 miliona evra.
Ovo mjesto ima ogromni turistički potencijal. Problem je što se još ne zna ko je legitimni vlasnik Strača – država, grad, neko drugo pravno ili fizičko lice.
Prema odluci Ministarstva kulture BiH tvrđava Strač iznad Trebinja nije zaštićeno kulturno dobro.
Štrmac
Štrmac (do 1991. godine Strmac, ital. Stermazio) je naseljeno mjesto u sastavu općine Sveta Nedelja, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Hrastelnica
Hrastelnica je naseljeno mjesto u sastavu grada Siska, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Hrastelnica je imala 897 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Hrastelnica je imalo 1.006 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Štrmac
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Labin.
Veternica
Hrvatska:
Štrmac
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Štrmac je imao 439 stanovnika.
Veternica
Srbija:
Štrmac
Stanovništvo
Napomena: ''Do 1991. iskazivano pod imenom Strmac. U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Nedešćina.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Strmac je imalo 447 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Rodić Brdo
Rodić Brdo je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
IC 4254
IC 4254 (također poznat kao ESO 509-17 i PGC 47176) je galaksija koja je udaljena oko 106 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 0,60 (19 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (15 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Stražanac
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Daruvar.
Stanovništvo
Napomena: Iskazuje se kao naselje od 1921.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Stražanac je imalo 185 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Popis 1910.
Stražanac se kao samostalno naselje iskazuje od 1921. godine, te nema podataka sa popisa stanovništva 1910. godine.
Japan na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.
Japan na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljalo je 48 sportista u 22 discipline. Ukupno su osvojili tri medalje: jednu srebrnu i dvije bronzane.
Medalje
* – Prikazuje da se atletičar takmičio u kvalifikacijama te na taj način dobio medalju.
Muškarci
* – Prikazuje da se atletičar takmičio u kvalifikacijama.
Šuplja Lipa
Šuplja Lipa je naseljeno mjesto u sastavu općine Končanica, Bjelovarsko-bilogorska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Daruvar.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Šuplja Lipa je imala 186 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. podaci su sadržani u naselju Batinjani (općina Đulovac). Do 1931. iskazivano kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Šuplja Lipa je imalo 283 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Očura (Novi Golubovec)
Očura je naseljeno mjesto u sastavu općine Novi Golubovec, Krapinsko-zagorska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Zlatar–Bistrica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Očura je imala 77 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Očura je imalo 79 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Velika Veternička
Velika Veternička je naseljeno mjesto u sastavu općine Novi Golubovec, Krapinsko-zagorska županija, Republika Hrvatska.
Lily of the Valley
"Lily of the Valley" je singl britanske rock grupe "Queen". Pjesma je uvrštena na njihov treći album Sheer Heart Attack iz 1974. godine i jedna je od nekoliko balada s albuma. Pjesma je 1975. godine objavljena kao singl, za područje UK zajedno sa pjesmom i Now I'm Here a za područje SAD-a sa pjesmom Keep Yourself Alive.
Velika Veternička
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Zlatar–Bistrica.
Lily of the Valley
Dio teksta pjesme se referira na pjesmu Seven Seas of Rhye sa albuma Queen II, u dijelu gdje se kaže messenger from Seven Seas has flown, to tell the King of Rhye he's lost his throne.
Velika Veternička
Stanovništvo
Napomena: ''U 1880. podaci su sadržani u naselju Veternica.''
Lily of the Valley
Obrade
Pjesmu Lily of the Valley 1980tih je obradila grupa Game Theory, čiji je frontmen Scott Miller izveo verziju koja se pojavljuje kao bonus track na njihovom Real Nighttim iz 1985. godine, produciranom od strane Mitcha Eastera.
Velika Veternička
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Velika Veternička je imalo 391 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Lily of the Valley
Obrade
Pjesmu je također obradila grupa Dream Theater, a zajedno sa pjesmama "Tenement Funster" i "Flick of the Wrist", našla se na bonus disku njihovog albuma Black Clouds & Silver Linings.
Druga obrada iste pjesme našla se na Jim Stevensovom albumu Connective Energies, objavljenom 27. januara 2017.
Magistralni put M15
Magistralna cesta M15 je magistralna cesta u Bosni i Hercegovini koji povezuje Kozarsku Dubicu i Posušje, preko Prijedora, Mrkonjić Grada, Glamoča, Livna i Tomislavgrada. Cesta je duga 270 km i u Tomislavgradu i Posušju se nadovezuje na magistralnu cestu M6.1.
Oznaka
Broj 15 magistralne ceste je broj iz nomenklature cesta Jugoslavije iz 1987. godine. Od 15. novembra 2014. godine, odlukom Vlade Federacije Bosne i Hercegovine, dijelovi ove magistralne ceste će se preimenovati u magistralne ceste M103, M104, M206 i M221 te u regionalnu cestu R160
Jazvenik (Sisak)
Jazvenik (češ. Jazvenik) je naseljeno mjesto u sastavu grada Siska, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Jazvenik je imao 146 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Jazvenik je imalo 177 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Rača (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Gruzija:
Sveti Martin (Sveta Nedelja)
Sveti Martin (do 2001. godine Martinski, ital. Vettua San Martino) je naseljeno mjesto u sastavu općine Sveta Nedelja, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Labin.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sveti Martin je imao 188 stanovnika.
Rača (čvor)
Slovenija:
Saba (sura)
Sura Saba (arapski: سورة سبأ) je 34. sura svete muslimanske knjige Kur'ana. Sastoji se od 54 ajeta i ubraja se u mekanske sure, sure objavljene u Meki. U suri se između ostalog kazuje o poslanicima Davudu i Sulejman, kao i o Sabejcima, tj. njihovom kraljevstvu Saba, po čemu je sura i nazvana.
Sveti Martin (Sveta Nedelja)
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Martinski je imalo 201 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Rača (čvor)
Srbija:
Veternica (Novi Golubovec)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Zlatar–Bistrica.
ATP Marseille
ATP Marseille ili Open 13 profesionalni je muški teniski turnir iz kategorije ATP 250 (pobjednik dobija 250 bodova na ATP-ovoj rang-listi). Igra se u dvorani Dom sportova na tvrdoj podlozi. Održava se svake godine u februaru. Broj 13 je INSEE kod za departman Bouches-du-Rhône, čiji je Marseille glavni grad.
Historija
Prvo izdanje održano je 1993. Projekt je pokrenuo bivši teniser i stanovnik Marseillea, Jean-François Caujolle, koji je i do danas ostao direktor turnira.
Prva dva izdanja osvojio je Švicarac Marc Rosset, da bi 2000. došao i do treće titule. To je pošlo za rukom još Šveđaninu Thomasu Enqvistu, koji je pobijedio 1997, 1998. i 2002, i Francuzu Jo-Wilfriedu Tsongi (2009, 2013, 2017).
Veternica (Novi Golubovec)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Veternica je imala 169 stanovnika.
Napomena: ''U 1880. sadrži podatke za naselje Velika Veternička.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Veternica je imalo 212 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Centralna banka Španije
Centralna banka Španije (Banka Španije, sp. Banco de España ) je glavna bankarska institucija u Španiji osnovana 2. juna 1782. Članica je sistema Evropskih centralnih banaka.
Historija
Osnovana je, pod nazivom Banco Nacional de San Carlos, 2. juna 1782 na inicijativu kralja Karla III. Projekat osnivanja dostavio je Vojvoda od Cabarrúsa premijeru koji je bio Vojvoda od Floricablanca. Izdaju se prve novčanice pod nazivom garancije Banco de San Carlos, koje u početku nisu prihvaćene u javnosti. Zadaci banke su bili: finansijska podrška države, otkup javnih obveznica (vales reales) i njihovu konvertibilnosti u novac, nabavka vojske, kreditiranje javne potrošnje i industrije. Gledajući tadašnje vrijeme radilo se o modernoj instituciji. U periodu 1829.-1844. postojala je i Banco de Isabel II kao paralelna institucija. Peseta se uvodi 1868., koju je činilo 100 centi, kao osnovna monetarna jedinica. Prve kovanice se izdaju u 1869. Zakonskim dekretom, koji donosi ministar finansija José de Echegaray, od 19. marta 1874. omogućava se komercijanim bankama da djeluju kao podružnice centralne banke čime se smanjuje i njen monopol. 29. decembra 1921. donosi se Zakon o bankama (sp. Ley Cambó) koji reguliše obim finansijskog tržišta između centralne banke i komercijalnih banaka.
Španski građanski rat
Tokom građanskog rata (1936.-1939.) centralna banka bile je podijeljena na dvije, jedna pod kontrolom Republikanske a druga pod kontrolom Nacionalističke vojske. Peseta je također postojala kao dvije različite valute. Rezerve zlata, koje su prebačene u Moskvu, služile su za finansiranje rata. Ministar finansija José Larraz je nakon okončanja rata rekonstruisao banku.
Nakon rata
Naacionalizacija banke uvodi se 1962. Do 1969. nije imala kontrolu nad inostranim novčanim transakcijama. Kraljevskim dekretom banka od 1971. dobija nadzor nad štedionicama. Od 1980. banka dobija veću autonomiju Od 28. aprila 1998. banka je integrisana u Evropski sistem centralnih banaka. Zajedno sa 10 drugih zemalja EZ Španija uvodi euro.
Saba (sura)
Sadržaj
U 10. i 11. ajetu se kazuje o poslaniku Davudu i blagosti koja mu je ukazana. Osim toga, u istom ajetu se spominje i mudžiza koja mu je data i po kojoj je poznat a to je da je bio u mogućnosti da gvožđe obrađuje golim rukama. O tome se kaže:
U naredna dva ajeta se kazuje o poslaniku Sulejmanu, sinu Davudovu:
Rohci
Rohci su naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
Saba (sura)
Sadržaj
Osim toga, u nastavku se govori o stanovnicima Sabe, kojima je blagodat ne Zemlji data, i vrtovi zdesna i slijeva, iz kojih su se hranili. Međutim, Sabeji su postali nezahvalni, usljed čega su kažnjeni vodenom bujicom koja im je blagorodne vrtove zamijenila vrtovima s gorkim plodovima.
U ostatku sure se govori o Sudnjem danu, Iblisu i onima koji su zavedeni i mušrici bili.
Vanjski linkovi
✅
IC 4255
IC 4255 (također poznat kao ESO 509-20, MCG -4-32-20 i PGC 47209) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 468 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 0,90 (123 hiljade sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (82 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Male Drage
Male Drage su naseljeno mjesto u sastavu općine Brod Moravice, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Delnice.
Magistralni put M14.2
Magistralna cesta M14.2 je magistralna cesta u Bosni i Hercegovini koji povezuje Bosanska Krupu i magistralnu cestu M14 i Bosansko Grahovo, preko Bosanskog Petrovca i Drvara. Cesta je duga 130 km i na graničnom prijelazu GP Bosansko Grahovo se nadovezuje na hrvatsku magistralnu cestu D30 i na magistralnu cestu M6.1
Peš
Peš (lat. Cottus gobio) ili evropski peš je slatkovodna riba iz porodice Cottidae, koja je široko rasprostranjena u Evropi, uglavnom u rijekama.
To je mala pridnena riba koja živi u hladnim, bistrim, brzo tekućim malim potocima i rijekama srednje veličine. Javlja se i na šljunkovitim obalama hladnih jezera. Osim toga, uspijeva i u razrijeđenim slanim vodama sjevernog Baltičkog Mora.
Opis
thumb|right|Evropski peš na poštanskoj markici. Evropski peš ima veliku široku glavu i sužavajuće tijelo, velika peraja i zaobljen rep. Oči mu se nalaze u blizini vrha glave. Za razliku od ostalih slatkovodnih srodnih vrsta koje se nalaze u Sjevernoj Evropi. Sličan je alpskoj vrsti Cottus poecilopus, uz razliku da su zrake njegovog karličnog peraja slične dužine dok su prvi i posljednji zraci duži kod alpskog peša. Može se razlikovati od "rogatog" peša po tome što se leđna i analna peraja prekidaju blizu repa čineći kratku repnu (kaudalnu) peteljku. Kada počiva na dnu, grudna peraja izboče se i nalikuju krilima. Evropski peš obično je dug oko 6 – 8 cm, te ima dugu i svijetlo-smeđe prošaranu tamniju boju. Karlične peraje su ujednačene boje i nemaju pruge alpskih peševa.
Hromosomska garnitura peša iz bosanskohercegovačkih voda sadrži 48 hromosoma (2n=48).
Biologija
U ishrani peša preovladavaju bentoski insekti, rakovi i drugi beskičmenjaci. Mrijesti se u proljeće. Mužjak iskopa plitku jamicu, u koju, u serijama ostavlja jaja nekoliko ženki. Mužjak čuva gnijezdo narednih mjesec dana, koliko je potrebno za izlijeganja mladih.
Rasprostranjenost i taksonomija
thumb|250px|Rasprostranjenost kompleksa oblika Cottus gobio. Evropski peš nije jednoobrazni takson, već se sastoji od morfološki i genetski raznolikih podjedinica. Neki od njih već dugo se tretiraju kao zasebne podvrste ili vrste sa posebnim imenom, dok se u praksi oni i dalje uglavnom označavaju pod pojmom Cottus gobio. U 2005. godini, Jörg Freyhof i drugi predložili su podjelu evropskih Cottus gobio u četrnaest različitih vrsta, od kojih je šest ranije opisanih i osam koje su odnedavno opisane i imenovane.
Rutenovići
Rutenovići su naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
Rijad Gvozden
Rijad Gvozden (rođen 12. marta 1988) bosanskohercegovački je pozorišni i filmski glumac.
Biografija
Godine 2007. upisuje Akademiju scenskih umjetnosti u Sarajevu. Nakon završenog studija ostvaruje prvu ulogu na filmu Prtljag čiju režiju potpisuje režiser Danis Tanović. .
March On, Bahamaland
March On, Bahamaland (bos. Marširajte, Bahami) je državna himna Bahama. Napisao i komponovao ju je Timothy Gibson te je prihvaćena 1973. godine.
Trihom
mini|180px|Trihomi na konoplji ([[Cannabis) su bogati kanabinoidima.]] mini|180px|Trihomi na površini lista pomoćnice Solanum scabrum mini|180px|Trihomi na peteljci lista Solanum quitoense desno |mini|180px|[[Epiderma Arabidopsis thaliana, sa trihomima.]] Trihomi ( grč. τρίχωμα - trikhōma = dlaka), su vanjske  izrasline ili dodaci na biljkama, algama, lišajima i određenim protistima. Raznolike su strukture i funkcije. Primjeri su obične dlake i dlačice, žljezdanih dlake, vage, i papile. Pokrivenost bilo kojom formom dlaka na biljnim organima se označava kao indument (omotač), a za površinu koja ih ima se kaže da je pubescentna, tj. dlakava.
Fair Antigua, We Salute Thee
"Fair Antigua, We Salute Thee" ("Prekrasna Antigva, pozdravljamo te!") jest državna himna Antigve i Barbuda. Napisao ju je Novelle Hamilton Richards a komponovao ju je Walter Garnet Picart Chambers. Usvojena je nakon proglašavanja nezavisnosti države 1981. "God Save the King" i dalje je kraljevska himna.
Trihom
Trihomi algi
Određene, obično filamentozne (nitaste), alge imaju vršnu izduženu dlaku nalik na strukturu zvanu  trihom. Isti termin se primjenjuje na takve strukture i za neke cijanobakterije, kao što su one iz rodova  Spirulina i Oscillatoria. Cijanobakterija može imati izvučene  trihome, kao Oscillatoria ili omotane, kao kod Calothrix Ove strukture igraju važnu ulogu u sprečavanju  erozije tla, a posebno u hladnim pustinjskim klimatima. Filamentozne spirale formiraju  uporne ljepljive mreže koje pomažeu u održavanju strukture tla.
Ostale biljke
Trihomi kod svih biljaka su izdanci epidermnog tkiva,  vrlo različitih oblika, a mogu biti  žljezdani ili ne. U zrelosti mogu biti živi ili mrtvi, a imaju dovoljno konstantan oblik u različitim vrstama  organizama, što ih čini vrlo vrijednim indikatorima u identifikaciji biljaka. < Trihomi mogu biti jednoćelijski ili višećelijski. Ponekad nisu jako izraženi, pa u epidermnim ćelijama izgledaju više kao grudvice (papilozne ćelije). Uobičajene su na površinama mnogih mesnatih i sličnih listova.
Trihomi mogu biti različitih svojstava, ali se obično svrstavaju u dvije skupine:
Nežljezdani trihomi
mini|220px|right|Primjer nežljezdanijh trihoma Oenothera erythrosepala Nežljezdani trihomi mogu imati nekoliko funkcija:
Nežljezdani trihomi se može se podijeliti u nekoliko grupa:
Ona zrači skup ćelija oko perimetra. Ovim trihomima obiluje maslinovo  lišće.
Žljezdani trihomi
Žljezdani trihomi su oni sa sekretornim  ćelijama. Kutikula je tanka, spečena na svim ćelijama  i mogu se odvojiti od zida jer ispod sebe imaju visoku koncentraciju pektina, što ih odvaja od slabijeg  zida.
Rujišta (Višegrad)
Rujišta su naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
Klobučak
Klobučak je naseljeno mjesto u sastavu grada Siska, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Klobučak je imao 69 stanovnika.
Napomena: Iskazuje se kao naselje od 1948.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Klobučak je imalo 120 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Popis 1910.
Klobučak se kao samostalno naselje iskazuje od 1948. godine, te nema podataka sa popisa stanovništva 1910. godine.
Rzav (Višegrad)
Rzav je naseljeno mjesto u općini Višegrad, Bosna i Hercegovina.
ATP 500
ATP World Tour 500 series (prethodno poznato kao Grand Prix Super Series, ATP International Series Gold i Championship Series) je treća najveća serija teniskih turnira za muškarce nakon četiri Grand Slam turnira, i ATP Masters 1000.
Serija uključuje 13 turnira, a pojedinačni pobjednik dobiva 500 ranking poena – po čemu je serija i dobila ime. Turniri imaju različite žrijebove od 32, 48 ili 56 pojedinačnih igrača, te 16 ili 24 parova. Vodeći igrači su obavezni da učestvuju u najmanje četiri ATP 500 turnira, uključujući najmanje jedan nakon US Opena; ukoliko odigraju manje od četiri, ili ne odigraju ni jedan turnir nakon US Opena dobit će "nulu" na njohovon svjetskom rankingu za svaki neodigrani turnir.
Rafael Nadal drži rekord serije po broju osvojenih singl titula (15), dok Nenad Zimonjić drži rekord za njaviše dubl titula (12). Juan Martin del Potro, Boris Becker i Stefan Edberg drže rekord za najviše titula osvojenih tokom jende kalednarske godine (4).
Titlule prvaka (od 2009)
Singl
Dubl
Aktivni igrači bold.
Kratečko
Kratečko je naseljeno mjesto u sastavu grada Siska, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Kratečko je imalo 199 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kratečko je imalo 282 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Nogometne utakmice Jugoslavija – Španija
Prvi međusobni susret Jugoslavija i Španija su odigrale 24. aprila 1932. godine u Oviedu odigravši prijateljsku utakmicu. Ucjelokupnoj historiji Jugoslavija i Španija su odigrale 16 utakmica u kojim je Španija bila uspješnija ostvarivši sedam pobjeda. Jugoslavija je pobjede zabilježila u pet utakmica dok su četiri utakmice završene neriješenim rezultatima. Posljednju utakmicu pomenute reprezentacije su odigrale u Italiji na Svjetskom prvenstvu odigravši utakmicu osmine finala. Jugoslavija je nakon produžetaka zabilježila pobjedu rezultatom 2-1 a oba gola za Jugoslaviju je postigao Dragan Stojković.
Land of the Free
Land of the Free (bos. Zemlja slobodnih) je državna himna Beliza. Tekst je napisao Samuel Alfred Haynes a muziku je komponovao Selwyn Walford Young 1963. godine. Službeno je prihvaćena 1981. godine.
Bitka kod Kane
Bitka kod Kane se odigrala u doba drugog punskog rata godine 216. p. n. e. između rimske vojske pod konzulima Gajem Terencijem Varonom i Lucijem Emilijem Paulom na jednoj, te kartaginske vojske pod Hanibalom na drugoj strani. U njoj je Hanibal, usprkos brojčane inferiornosti, a koristeći taktiku dvostrukog obuhvata, gotovo potpuno uništio rimsku vojsku te Rimljanima nanio najteži poraz u njihovoj cijeloj historiji.
Bitka kod Kane se često navodi kao najblistavije dostignuće Hanibalove vojne karijere, te je stekla status jedne od najpoznatijih bitaka antike i vojne historije uopće. Iako se navodi kao jedan od najboljih primjera ratne vještine i ideal uništavajuće bitke kome su težili vojskovođe u sljedeća dva milenijuma, u strateškom smislu nije postigla svoj cilj, odnosno dovela do kartaginske pobjede u ratu. Suvremeni historičari su u posljednje vrijeme počeli iznositi određene sumnje u njen tradicionalni prikaz i tumačenja.
Uvod
Prije samog početka rata Hanibal je zaključio kako Kartagina nema šanse za pobjedu ukoliko ne anulira ono što je predstavljalo glavnu rimsku prednost - veći broj ljudi i hrane, odnosno resursa koje je Rimu davala Italija. Rat se, stoga, morao voditi u samoj Italiji, a Hanibal je, kako bi izbjegao nadmoćnu rimsku mornaricu, osmislio plan prema kome se ona morala napasti preko kopna, odnosno smjelim manevrom kartaginske vojske iz Španije, pri čemu su prijeđeni Pirineji i Alpe. Taj je manevar potpuno iznenadio Rimljane, a još više Hanibalov vojnički talent izbrušen stalnim ratovanjem u Španiji pod komandom svog oca, iskusnog komandanta Hamilkara. Već krajem 218. pne. Hanibal se našao u Cisalpinskoj Galiji gdje je u bitci kod Trebije Rimljanima nanio ozbiljni poraz. Nekoliko mjeseci kasnije Hanibal je prodro u samu Italiju, a vojska popularnog i iskusnog rimskog konzula Gaja Flaminija je upala u klopku te je gotovo potpuno uništena u bitci kod Trazimenskog jezera.
Pripreme za bitku
Da bi stekli takvu nadmoć, Rimljani su prvih nekoliko mjeseci 216. pne. proveli sakupljajući vojsku čija je veličina bila bez presedana. Ranije su se rimske vojske obično sastojale od dvije legije pod komandom jednog konzula. Ovaj su put Rimljani odlučili prvo formirati konzulske vojske od četiri umjesto dvije legije, a potom ih spojiti u jednu. Rimljani su također svaku legiju popunili s 20 % više ljudstva, a također su bespoštedno regrutirali i svoje saveznike. Vojska se tako sastojala od osam ojačanih legija, koje su, zajedno sa savezničkim kontingentima brojale oko 86.400 ljudi. Pitanje ko će od dvojice konzula komandirati vojskom je rješeno odlukom da se konzuli na mjestu komandanta izmjenjuju svaki dan.
Povod za pokretanje te vojske je bila Hanibalova ofenziva na jug Italije započeta u proljeće 216. pne. Hanibal je pri tome zauzeo strateški važno skladište oružja i opreme kod Kane. Rimska vojska je sredinom ljeta krenula povratiti to skladište, te je nakon dvodnevnog marša opazila Hanibalovu vojsku na lijevoj obali rijeke Aufid u Apuliji. Ulogorila se oko 10 km od Hanibala. Isti dan je došlo prve veće čarke prilikom neuspjelog pokušaja Kartaginjana da Rimljanima postave zasjedu. Rimljani su taj pokušaj glatko odbili, što im je prilično pojačalo moral, ali istovremeno i izazvalo preveliko samopouzdanje.
Paulo je odlučio vojsku rasporediti tako da dvije trećine budu na lijevoj, a trećina na desnoj obali Aufida. Isti dan je Hanibal pokušao isprovocirati Paula na bitku, ali je on to odbio. Hanibal je, s druge strane, znao da će sljedećeg dana komandu nad rimskom vojskom imati nestrpljivi i svojeglavi Varon, te da je daleko vjerojatnije kako će taj izazov biti prihvaćen, što se na kraju i dogodilo.
Snage i borbeni raspored
thumb|desno|250px|Početni raspored i prva faza bitke
Rimske su snage 2. augusta - na dan bitke - prema antičkim izvorima, bile raspoređene u dvije veće grupe. Prva, koja se rasporedila na lijevoj obali rijeke radi bitke, je brojala 80.000 pješaka, 2.400 rimskih i 4.000 savezničkih konjanika. U dva logora, od kojih je jedan bio na desnoj obali rijeke, nalazilo se 2600 teških i 7400 lakih pješaka.
Kartaginska vojska je, pak, bila brojčano slabija i daleko heterogenija. Prema antičkim izvorima ju je činilo 40.000 teških pješaka, 6.000 lakih pješaka i 10.000 konjanika (4000 Numiđana, 2000 Španaca, 2000 Gala i 450 Libijaca). Uz njih je Hanibal raspolagao i sa oko 8.000 čarkaša, među kojima su bili najpoznatiji balearski praćkaši.
Varon, koji je odlučio primiti bitku suprotno upozorenju svog kolege Paula, svoju je vojsku rasporedio na tradicionalan način - pješadija se našla u centru, a krila je čuvala konjica. Varonova varijacija u odnosu na tadašnju taktiku je bila ta da je frontu rimske vojske učinio jednakom kartaginskom, odnosno da je postavio svoje snage u dubinu umjesto širinu. Varonov plan je bio da, koristeći brojčanu nadmoć, jednostavno razbije kartaginski centar, odnosno odbaci ga na rijeku Aufid bez ikakve odstupnice. Varon se u tome vodio iskustvom bitke na Trebiji, gdje su se rimski legionari, koristeći veću dubinu svog rasporeda, uspjeli probiti iz Hanibalovog obruča.
Hanibal je, pak, napravio borbeni raspored koji je maksimalno nastojao iskoristiti prednosti i mane njegove heterogene vojske, ali i položaja. U centar je postavio svoje najslabije snage - ibersku, galsku i keltibersku pješadiju - dok je na krila, isto kao i Rimljani, postavio konjicu; njen veći dio (6500 pod Hazdrubalom) je bio na lijevom, a 3500 numiđanskih konjanika pod Hanonom na desnom krilu. Hanibalove najelitnije i najprekaljenije trupe - afrička pješadija - su također postavljeni na krilima. Hanibal je također svoje trupe postavio u obliku polukruga, tako da njegove najslabije snage u centru budu najistaknutije. Kartaginskom centru je naređeno da na početku bitke ne pruža snažan otpor, odnosno da se povlači, nastojeći nagnati Rimljane na što brže napredovanje, koje bi ranjivima učinilo njihova krila.
Hanibal se za bitku odlučio upravo na obali Aufida zato što je njegova vojska bila okrenuta na zapadu, pa bi ujutro Rimljanima - koji su napredovali na istok - sunce udaralo u oči. Istovremeno je sa jugoistoka puhao i vjetar koji je bacao Rimljanima prašinu u oči.
Tok bitke
thumb|desno|250px|Uništenje rimske vojske