cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ekstremadura
Leonska Ekstremadura
Kraljevina Leon ponovo je osvojila dio teritorije Ekstremadure. Dana 17. januara 1213. Alfonso IX osvojio je Alcántaru, grad koji je pretvorio u sjedište "Vojnog reda San Juliána de Pereira", kasnije nazvanog Alkantarskim redom. Godine 1229. Alfonso IX zauzeo je Cáceres nakon nekoliko neuspjelih pokušaja, poput onog Ferdinanda II 1169. Dana 19. marta 1230. osvojio je Badajoz, a kasnije te godine i Méridu, grad vrlo važan za leonske monarhe jer je tu bilo sjedište vizigotske biskupije, koja je grad povezivaala sa starom mozarapskom crkvenom tradicijom. Dana 25. januara 1233. vojska predvođena Fernánom Ruizom osvojila je Trujillo od Almohada. Ova regija bila je poznata kao Leonska Ekstremadura do 1202, kada je Kraljevina Leon podijeljena u četiri regije: Leon, Galiciju, Asturiju i Ekstremaduru (leonsku). Od 1230. Badajoz, kao glavni grad drevnog kraljevstva, imao je vlastiti zbornik zakona i privilegiju da posjeduje veliku teritoriju, pa je u kraljevskim dokumentima bio poznat i kao "Kraljevstvo Badajoz". Godine 1258. to je uključivalo vijeća Badajoza, Cáceresa, Ciudad Rodriga, Galistea, Granadille, Jerez de los Caballerosa, Montemayora i Salvatierra de Tormesa.
Kastiljska Ekstremadura
mini|desno|[[Bedemi u Plasenciji iz 12. stoljeća]] Kraljevina Kastilja također je napredovala u rekonkvisti i 1186. kralj Alfons VIII osnovao je grad Plasenciju na prethodnom naselju kako bi osigurao posjede uz planinski lanac Sierra de Gredos te u Valle del Jerteu. Via de la Plata uspostavljena je kao granica između Leona i Kastilje. U toj kraljevini postojala je regija poznata kao Ekstremadura, Ekstremadure ili Kastiljske Ekstremadure, koja je obuhvatala ogromnu teritoriju, mnogo veću od današnje, od Ebra do Centralnog sistema. To područje uključivalo je 40 varoških zajednica, vikarije Serón i Monteagudo i biskupske varoši Osmu, Segoviju i Ávilu. Osim toga, regiji su pripadale teritorije biskupija Ávila, Segovia, Sigüenza i Plasencia, smještene južno od Centralnog sistema.
Provincija Ekstremadura
Spajanjem Leona i Kastilje u krunu Kastilje obje Ekstremadure postale su dio nove kraljevine. Na saboru u Toru 1371. Ekstremadura je priznata kao administrativna regija pod imenom "provincija Ekstremadura" do sabora u Segoviji 1390. Važno je napomenuti da su tokom tog vremena islam, judaizam i kršćanstvo mirno koegzistirali sve dok katolički kraljevi, nakon što su završili rekonkvistu 1492, za svoje vazale nisu odredili obavezni prelazak na kršćanstvo svih jevrejskih ili muslimanskih pojedinaca ili protjerivanje onih koji nisu prihvatali novu zvaničnu doktrinu. Po narodnom vjerovanju, u 14. stoljeću jednom seljaku ukazala se Gospa od Guadalupea, što je znatno utjecalo na religioznost ljudi u Ekstremaduri.
Geografija
Ekstremadura je smještena na Južnom platou (dijelu Centralnog platoa) između 37° 57' i 40° 85' sjeverne geografske širine i 4° 39' i 7° 33' zapadne geografske dužine. S površinom 41.635 km2 peta je najveća španska autonomna zajednica.
Topografija
Na sjeveru je planinski lanac Centralni sistem, u kojem je i najviši vrh Ekstremadure – Calvitero (2.401 m). Glavni ogranci Centralnog sistema u Ekstremaduri jesu Sierra de Gata i Sierra de Béjar.
U centru je Sierra de las Villuercas, čiji je najviši vrh Pico de las Villuercas (1.603 m). U ostale važnije planinske lance spadaju Sierra de Montánchez i Sierra de San Pedro, koje su dio većeg sistema, Toledskih planina.
Prema jugu se uzdiže Sierra Morena, koja razdvaja Ekstremaduru od Andaluzije svojim ogrankom Sierra de Tentudía, čiji je najviši vrh na teritoriji Ekstremadure Pico Tentudía (1.104 m).
Hidrografija
U Ekstremaduri postoje četiri hidrografska bazena:
Klima
U Ekstremaduri prevladava sredozemna klima, osim na sjeveru, gdje je kontinentalna, i zapadu, gdje utjecaj Atlantskog okeana čini klimu blažom.
Općenito je karakteriziraju vrlo vruća i suha ljeta, s velikim sušama, i duge i blage zime, usljed utjecaja okeana zbog blizine atlantskoj obali Portugala.
Temperature
Godišnja temperatura kreće se u rasponu od prosječne najniže 4 °C i prosječne najviše 33 °C. Na sjeveru su prosječne temperature niže nego na jugu; one postepeno rastu kako se ide južnije prema Sierra Moreni, gdje zatim opadaju usljed visine.
Tokom ljeta prosječna temperatura u julu viša je od 26 °C, dosežući ponekad i 40 °C. Zime su blage. Najniže temperature bilježe se u planinskim predjelima, s prosječnom temperaturom 7,5 °C. Snijeg uglavnom padne u januaru i februaru, a njegova prosječna visina iznosi 40 cm.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018. bilo je 21. po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje je održano u Rusiji od 14. juna do 15. jula 2018. godine. Šampionsku titulu osvojila je Francuska pobijedivši u finalnoj utakmici Hrvatsku. Bronzana medalja pripala je Belgiji. Na takmičenju su učestvovale 32 reprezentacije, te odigrano 64 utakmice gdje je postignuto 169 golova što je prosječno iznosilo 2.64 postignuta gola po utakmici. Najbolji strijelac turnira bio je reprezentativac Engleske Harry Kane sa šest postignutih golova.
Izbor domaćina
Napomena: Trebalo je imati apsolutnu većinu, što odgovara 12 glasova. Dok taj uvjet nije postignut, ispadao je po krugu kandidat sa najmanje glasova.
Kvalificirane ekipe
thumb|center|695px|{{legend|#0000ff|Kvalifikovane ekipe za Svjetsko prvenstvo}} {{legend|#ffbf00|Ekipe nisu uspjele da se kvalifikuju na Svjetsko prvenstvo}} {{legend|#000000|Ekipe odstranjene sa turinira od strane FIFA-e prije igranja utakmica}} {{legend|#cccccc|Države nisu članice FIFA-e}}
Lokacije stadiona
FIFA je prvobitno objavila spisak 13 gradova i 16 stadiona u kojima će se održati prvenstvo. To su bili Kalinjingrad, Kazanj, Krasnodar, Moskva, Nižnji Novgorod, Rostov na Donu, Sankt Peterburg, Samara, Saransk, Soči, Volgograd, Jaroslavlj i Jekaterinburg. Međutim, u oktobru 2011, Rusija je objavila kako će smanjiti broj stadiona na četrnaest. Gradnju predviđenog stadiona za Moskovsku oblast je otkazala regionalna vlada, a preostalo mjesto se tražilo između stadiona Spartaka i stadiona Dinama.
Baze ekipa
32 reprezentacije će koristiti bazne kampove za svoj boravak i treninge prije i tokom svjetskog prvenstva. 9. februara 2018, FIFA je objavila lokacije baznih kampova svih učesnika prvenstva.
Pravila takmičenja
Pozicija reprezentacija u grupama određuje se na sljedeći način (član 32.5): 1. broj bodova računajući sve utakmice po grupama;
2. gol-razlika računajući sve utakmice po grupama:
3. broj postignutih golova u svim utakmicama po grupama; Ako dva ili više timova budu jednaki na osnovu gore navedenih kriterija, njihov plasman odrediće se na sljedeći način: 1. veći broj osvojenih bodova u odigranim utakmicama između ekipa koje su u pitanju;
2. bolja gol-razlika koja proizlazi iz odigranih utakmica između ekipa koje su u pitanju;
3. veći broj postignutih golova u odigranim utakmicama između ekipa koje su u pitanju;
4. "fair-play" bodovi:• žuti karton: minus 1 bod;
• crveni karton (dva žuta kartona): minus 3 boda;
• crveni karton: minus 4 boda;
• žuti + crveni karton: minus 5 bodova;
5. izvlačenje FIFA-inog organizacijskog odbora.
Marketing
150px|mini|desno|Zabivaka, maskota FIFA SP 2018.
IC 833
IC 833 (također poznat kao PGC 158287) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 815 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,30 (71 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (47 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 25. marta 1889. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Oda Nobunaga
desno|mini|Oda Nobunaga
Oda Nobunaga bio je jedan od najvećih vladara (Daimyo) u Sengoku eri (sengoku jidai 1467. - 1568.) u Japanu. Slomio je političku moć budista koji su u to vrijeme bili više ratnici, a ne svećenici. Uz revolucionarnu politiku, uništenje tadašnjeg autoriteta i korištenje, tada za Japan modernoga, oružja, uspio je ujediniti veći dio Japana, prije nego što je u Kjotu zbog ustanka (honnouji no hen) svog generala Akećija Micuhidea (Akechi Mitsuhide), okružen od "neprijatelja" počinio ritualno samoubistvo (seppuku).
Od rođenja do ujedinjenja Ovari provincije, 1534. do 1560.
Oda Nobunaga rođen je 23. juna 1534. u utvrdi Nagoja, kao drugo dijete vladara Ovari (Owari) provincije (danas Aići, Aichi), Oda Nobuhide. Njegovo ime u djetinjstvu bilo je Kipóši. Odmah poslije rođenja proglašen je vladarom utvrde i odgojen je od učitelja imenom Hirate Masahide, za razliku od svog mlađeg brata Nobujukija (Noboyuki) kojeg je odgojila majka. Njegova inicijacija (prijelaz iz djeteta u muškarca) bila je 1546. Od tada se zvao Kazusanosuke Nobunaga. 1548 oženio je kćer Saita Dosana, zvanu Nouhime. Njen otac je bio vladar provincije Mino (danas Gifu). To je bilo političko vjenčanje.
Smrt njegovog oca Nobuhide 1551., izazvala je svađu između Nobunage i njegovoga brata Nobujukija za prava vođe njihovog klana. Nobunaga je pobijedio i naslijedio očeva prava. Njegov kancelar Hirate Masahide, 1553 počinio je seppuku da bi opomenuo Nobunagu na njegovo djelo. Nobunagin nadimak je bio "praznoglavi" (utsuke ili utsukemono) zbog njegove odjeće, koja od ljudi tada nije bila prihvaćena. Iste se godine prvi put sastao sa svojim puncem Saitom Dosanom.
1555. osvojio je utvrdu Kijosu, važna stratešku točku u provinciji Ovari radi trgovine. Njegov punac Saito Dosan je 1556, ubijen od svoga sina, Saitoa Jošitacua (Saito Yoshitatsu). Nobunaga je 1559. posjetio Kjoto sa 500 pratioca i dobio je audienciju kod 13. Muromaci šoguna, Ašikage Jošiterua (''Ashikaga Yoshiteru). Iste je godine provincija Ovari ujedinjena od Nobunage.
Od Okehazame do pada Šogunata Ašikaga, 1560. do 1571.
1560 došlo je do bitke kod Okehacame (okehazama no tatakai). S gotovo 2000 vojnika pobijedio je Imagavu Jošimotoa (Imagawu Yoshimoto), jednog od generala u provincijama Mikava (Mikawa, danas istocni dio Aićia), Totoumi (danas zapadni dio Šicuoke, Shizuoka) i Suruga (danas istočni dio Šicuoke), koji je u provinciju Ovari upao sa 25.000 vojnika. 1561. umro je njegov šurjak Saito Jošitacu. Nobunaga je tada počeo osvajati zapadni dio provincije Mino. 1562. zaključio je takozvani "Kijosu savez" s Macudairom Motojasuom (Matsudaira Motoyasu, kasnije Tokugava Iejasu, Tokugawa Iyeasu, osnivač Tokugava ili Edo šogunata), generalom iz provincije Mikava. 1564 osvojio je i istočni dio provincije Mino. Šogun Ašikaga Jošiteru ubijen je 1565. 1567 osvojio je čitavu provinciju Mino. Iste se godine udala njegova sestra Ići (Ichi). Tim se vjenčanjem njegova obitelj povezala s generalom Acajem Nagamasaom (Azai Nagamasao), koji je vladao provincijom Omi (danas Šiga). Njegov prvi sin Nobutada oženio je jednu od kćeri Takeda obitelji, koja je tada vladala provincijama Kai (danas Jamanaši, Yamanashi) i Šinano (danas Nagano).
Zamoljen od Ašikage Jošiakija, koji je bio 15. i posljednji šogun Ašikaga šogunata, 1568. osvojio je Kjoto i pet drugih provincija u Kinki području. Portugalski je misionar Luis Frois 1569. dobio audienciju kod Nobunage i dozvolu da može ostati u Kjotu. Iste je godine Nobunaga osvojio provinciju Ise (danas Mie). 1570. Nobunaga je zatražio od Ašikage Jošiakia da odustane od nekih prava koje je kao šogun imao i pozvao je vladare (generale) provincija da se sastanu u Kjotu. Počeo je s osvajanjem provincije Vakasa (Wakasa, danas zapadni dio provincije Fukui), kojom je tada Asakura Jošikage (koji je odbio njegov zahtjev) vladao. To je izazvalo konflikt s Acajem Nagamasom (koji je bio oženjen s Nobunaginom sestrom), jer je obitelj Acai s obitelji Asakura već dugotrajno bila u savezu. U bitki kod Anegave (Anegawa no tatakai) Nobunaga je uz pomoć Tokugave Ijeasua uspieo razbiti taj pakt.
1572. došlo je do invazije sjevernog dijela provincije Omi. Prva bitka Nobutade. Takeda Šingen maršira u provinciju Totoumi. U bitki kod Mikatagahare, Takeda Šingen pobjeđuje Tokugavu Iejasua. Takeda Šingen umire 1573. Iste godine dogodila se buna šoguna Ašikage Yošiakija koja ne uspijeva i Nobunaga ga zato protjerava iz Kjota. S tim pada i Ašikaga šogunat. S padom šogunata počinje takozvana Acući Momojama era (na japanskom Azuchi-Momoyama jidai). Nobunaga poražava obitelji Acai i Asakura potpuno.
IC 2489
IC 2489 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Vodena zmija. Ovaj objekat je zapisao Edward Emerson Barnard.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Savez nezavisnih socijaldemokrata (skraćenica: SNSD) je parlamentarna politička stranka socijaldemokratske orijentacije u Bosni i Hercegovini.
Trenutni predsjednik stranke je Milorad Dodik, predsjednik entiteta Republika Srpska.
U okviru SNSD-a djeluje organizacija Mladih socijaldemokrata (MSD), kao i Aktiv žena socijaldemokrata.
SNSD je na 23. zasjedanju međunarodne grupacije socijaldemokratskih stranaka — Socijalističke internacionale, u Atini, 30. juna 2008. godine primljen u njeno puno članstvo, a dotada je bio konsultativni član. Isključen je 2012. godine uz navođenje prisustva retorike nacionalizma i ekstremizma u stranci, te izostanka napretka u djelovanju i retorici.
Ljuša (Šipovo)
Ljuša je naseljeno mjesto u općini Šipovo, Bosna i Hercegovina.
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Historija
SNSD je partija koja je izrasla iz Nezavisnog poslaničkog kluba, koji je kao takav od raspada Jugoslavije sve vrijeme rata u Bosni i Hercegovini djelovao u Narodnoj skupštini Republike Srpske. Lider stranke Milorad Dodik je u Skupštinu Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine izabran na listi Saveza reformskih snaga Jugoslavije Ante Markovića, na izborima u Jugoslaviji 1990. godine. Savez reformskih snaga Jugoslavije je po svojoj suštini bio tadašnji organizovani pokušaj demokratske tranzicije SFRJ u modernu evropsku i demokratsku državu svih naroda i republika koje su je konstituisale.
Inferius
Inferius (mn. Inferi) je, u seriji romana o Harry Potteru, mrtvo tijelo kojeg pomoću čarolije kontrolira crni mag. Inferius nije živ, već je samo truplo koje je začarano da bude marioneta vještice ili čarobnjaka.
Za razliku od duhova, inferi ne mogu razmišljati. Oni su stvoreni da bi vršili neku određenu dužnost koju im je odredio crni mag koji njima upravlja, kao na primjer inferi koji čuvaju horkruks Lorda Voldemorta u jednoj špilji na obali mora, i ostaju mirni sve dok se ne pruži prilika da izvrše svoj zadatak. Otporni su na većinu oblika magije, ali lako ih je prestrašiti i otjerati vatrom. Kad su ugroženi vraćaju se u svoje prvobitno stanje.
Postoje dvije osnovne razlike između duhova i inferija. Prva je već spomenuta činjenica da duhovi imaju svijest o sebi. Druga je, kako je Harry istaknuo, da su duhovi prozirni. Zbog toga su duhovi i inferi suprotnosti: duhovi imaju svijest o sebi, ali nemaju tijelo, a Inferi imaju tijelo, ali ne i svijest o sebi.
Inferi su samo jedna verzija zombija, a bliži su zombijima iz voodoo folklora nego onima koji se inače pojavljuju u filmovima.
Riječ Inferi je nadimak Hada, grčkog boga mrtvih; inferus u latinskom jeziku znači "ispod".
NGC 5566
NGC 5566 (također poznat kao Arp 286, IRAS 14178+0409, MCG 1-37-2, PGC 51233 i UGC 9175) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 69 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 6,60 (133 hiljade sg) a najmanji 2,3 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. aprila 1786. godine.
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Historija
Proglašenjem Skupštine srpskog naroda u Bosni i Hercegovini 24. oktobra 1991. godine, kasnije Narodne skupštine Republike Srpske, većina srpskih poslanika, pa tako i Milorad Dodik, napuštaju Skupštinu Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine.
Osnivanje stranke i prve godine djelovanja
Odmah nakon završetka rata u Bosni i Hercegovini, 1996. godine kreće se u formiranje političke partije iz Nezavisnog poslaničkog kluba. Osnivački sabor Nezavisnih socijademokrata, na kome su izabrani organi stranke održan je 10. marta 1996. godine. Za prvog predsjednika stranke izabran je Milorad Dodik, a za generalnog sekretara Nenad Baštinac. Do prvih opštih izbora 1996. godine stranka je formirala desetak opštinskih odbora u Republici Srpskoj. Na tim izborima, koje će i u budućim godinama da obilježi potpuna medijska kontrola vladajuće stranke u Republici Srpskoj SDS-a, SNSD postaje parlamentarna stranka i u Narodnoj skupštini Republike Srpske, i u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine.
Do sljedećih, lokalnih izbora 1997. godine formirano je dvadesetak opštinskih odbora, a na izbore je izašla samostalno u 24 opštine Republike Srpske, uglavnom u Krajini i Posavini. I pored navedenih okolnosti, koje su ometale slobodan rad stranke, SNSD pobeđuje u Laktašima i Srpcu, gde uspjeva da formira koalicionu Vladu sa nenacionalističkim strankama iz Republike Srpske, a u desetak drugih opština ima svoje predstavnike u lokalnoj skupštini.
Godine 1997. dolazi do rascjepa u SDS-u, u kojem Biljana Plavšić, predsjednica Republike Srpske napušta tu stranku i oštro je sumnjiči za kriminal. Biljana Plavšić u svojim nastojanjima da „otvori” Republiku Srpsku, i oslobodi je uticaja „paljanskog rukovodstva SDS-a” ima podršku zapada, ali i SNSD-a. Dolazi do raspuštanja Narodne skupštine Republike Srpske od strane predsjednice Republike Srpske i raspisivanja vanrednih parlamentarnih izbora koji su održani uporedo sa lokalnim izborima. SNSD dobija duplo veću podršku u odnosu na protekle izbore samo godinu dana ranije.
Ljuša (Šipovo)
Historija
Naselje Ljuša se do rata u Bosni i Hercegovini (1992-1995) u cjelini nalazilo u sastavu općine Donji Vakuf.
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Prva vlada Milorada Dodika (1998—2001)
Od 1998. godine SNSD politički djeluje u okviru koalicije „Sloga” sa novoosnovanim Srpskim narodnim savezom (SNS) Biljane Plavšić i Socijalističkom partijom Republike Srpske (SPRS) čiji lider je u to vrijeme bio Živko Radišić. Iste godine, 1998. održavaju se još jedni parlamentarni izbori. Na izborima za Narodnu skupštinu Republike Srpske, SNSD osvaja 6 poslaničkih mandata, a pobedu odnosi nacionalistička koalicija SDS-SRS RS, čiji je kandidat Nikola Poplašen pobijedio i u trci za predsjednika Republike Srpske.
Nakon što je 31. decembra 1998. prihvatio ponudu predsednika Republike Srpske Nikole Poplašena da bude mandatar za predsednika Vlada Republike Srpske, iz stranke je isključen Brano Miljuš, koji je formirao Stranku nezavisnih socijaldemokrata Republike Srpske, partiju koja je ubrzo ugašena.
Godine 1999. definiše teška politička sitacija u regionu (NATO bombardovanje SRJ) i unutrašnja politička situacija, blokada rada Vlade od strane Narodnu skupštinu Republike Srpske, izglasavanja nepovjerenja Vlade i smjena Nikole Poplašena sa mjesta predsjednika Republike Srpske od strane Visokog predstavnika Karlosa Vestendorpa. Uz značajnu podršku, međunarodnih institucija, Vlade na čelu sa Miloradom Dodikom još uvijek je odolijevala pritisku iz Narodne skupštine Republike Srpske.
Decembra 1999. godine u SNSD se utopila Socijalno-liberalna stranka Republike Srpske. U istoj godini vode se i pregovori sa Demokratskom strankom Republike Srpske o ujedinjenju, ali ubistvo njihovog lidera Ljubiše Savića Mauzera to prekida.
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
U martu i aprilu 2000. godine dolazi do raskola u Socijalističkoj partiji Republike Srpske, partnerskoj stranci SNSD u Koaliciji Sloga. Vođstvo Socijalističke partije odlučuje da napusti Koaliciju i pređe u otvoreno paktiranje sa SDS−om, zbog čega pet poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srpske, mnogi odbornici, aktivisti, članovi i čitavi odbori, napuštaju Socijalističku partiju i formiraju novu stranku: Demokratsku socijalističku partiju (DSP). Za predsjednika DSP−a izabran je Nebojša Radmanović. DSP se opredjeljuje za ostanak u čvrstoj vezi sa SNSD i vladom Milorada Dodika, a na izborima u novembru 2000. godine SNSD i DSP nastupaju zajedno sa kandidatima za predsjednika Republike Srpske i Narodnu skupštinu Republike Srpske. Za svega šest mjeseci DSP razvija mrežu od 43 odbora širom Republike Srpske i osvaja 4 mjesta u Narodnoj skupštini Republike Srpske. Nakon izbora, SNSD i DSP, zajedno djeluju kao opozicija novoj Vladi Republike Srpske koju formiraju SDS, PDP i SPRS.
Na opštim i lokalnim izborima 2000. godine stranka se pozicionirala u cijeloj Republici Srpskoj, istovremeno, SNSD je u Federaciji Bosne i Hercegovine, na lokalnim izborima učestvovala u dvadeset opština i osvojila devetnaest odborničkih mjesta. Stav stranke u tom periodu je da „ne učestvuje u vlasti sa ratnim ultranacionalnim, retrogradnim i izolacionističkim političkim faktorom i prihvata opozicionu ulogu u Narodnoj skupštini”.
Nakon lokalnih izbora 2000. u stranku se utapa i Demokratska stranka za Banjaluku i Krajinu Nikole Špirića.
Decembra 2001., Stranka nezavisnih socijaldemokrata i Demokratska socijalistička partija, odvojeni dio Socijalističke partije Republike Srpske potpisuju Platformu o udruživanju, kojom počinje proces ujedinjavanja ovih dviju stranaka na svim nivoima u Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD).
Nakon više mjeseci rada na terenu i ujedinjavanja nižih organizacionih oblika SNSD i DSP, 1. maja 2002. godine, održava se Sabor ujedinjenja u Banjaluci, na kojem Stranka nezavisnih socijaldemokrata i Demokratska socijalistička partija osnivaju Savez nezavisnih socijademokrata (SNSD), kao jedinstvenu i snažnu partiju socijaldemokratske orijentacije, najjaču opozicionu stranku u Republici Srpskoj. Za predsjednika SNSD, Sabor bira Milorada Dodika, a za predsjednika Izvršnog odbora SNSD, Nebojšu Radmanovića.
U maju 2002. godine SNSD-u se prisajedinila i Nova radnička stranka RS Vinka Đuragića.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Evropsko prvenstvo u košarci U-20, prethodno poznato kao Evropsko prvenstvo za muškarce do 22 godine', je košarkaško takmičenje osnovano 1992. godine. Do 2004. godine, održavano je svake godine, ali od 2004, održava se svake godine. Trenutni pobjednik je Srbija.
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
Nakon niza godina saradnje sa Socijalističkom Internacionalom i aplikacije za prijem SNSD, dobija i zvaničnu ferifikaciju pridruženog članstva u Internacionali, kao prva stranka iz Republike Srpske kojoj je to pošlo od ruke.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Od 2005. godine, turnir divizije B, drugi nivo Evropskog prvenstva u košarci U-20, se također organizuje. Od 2013. godine, tri najbolje plasirane ekipe svake godine su promovisane iz divizije B u prvenstvo divizije A naredne godine. Na ovaj način, tri najgore plasirane ekipa divizije A ispadaju u prvenstvo divizije B naredne godine.
NGC 2662
NGC 2662 (također poznat kao MCG -2-23-2 i PGC 24612) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 182 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,20 (63 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (58 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 16. marta 1836. godine.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Divizija A
Divizija A je najviši stepen U-20 prvenstva u organizaciji FIBA Evrope.
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
Na izborima, održanim 5. oktobar 2002. godine, SNSD osvaja najveći broj poslaničkih mjesta od svog nastanka. U Narodnoj skupštini Republike Srpske dobija 19 poslanika što je 23 %, u Parlament Bosne i Hercegovine ulaze 3 poslanika, a u Parlamentarnu skupštinu Federacije Bosne i Hercegovine 1 poslanik. SNSD dobija i 7 mjesta u Vijeću naroda Republike Srpske i 3 mjesta u Vijeću naroda Federacije Bosne i Hercegovine. Umjerenim političkim partijama ponuđeno je partnerstvo za formiranje nove Vlade, ali PDP odlučuje da ostane u paktu sa nacionalističkim strankama, pa SNSD prihvata ulogu najjače opozicione partije, ne samo u Republici Srpskoj, već na prostoru cijele Bosne i Hercegovine.
NGC 2662
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Divizija A
Ove ekipe su uvijek igrale u A diviziji, i nikada nisu ispale u B diviziju:
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
Stranka u ovom periodu pokreće akciju skupljanja potpisa pod nazivom „Vojsko, voljno!” čiji je cilj ukidanje regrutacije i profesionalizacija vojske, sa krajnjim ciljem potpune demilitarizacije zemlje.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Najbolji asistenti
Ovo je spisak svih najboljih asistenata
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
Početkom 2004. iz SNSD-a je isključen tadašnji poslanik u Narodnoj skupštini Republike Srpske Predrag Kovačević, koji je 5. februara 2004. formirao Demokratsku stranku Srpske.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Najbolji skakači
Ovo je lista svih najblojih skakača
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
Godine 2004, je bila godina lokalnih izbora u Bosni i Hercegovini, koji su održani 2. maja. SNSD se prijavljuje na izbore u 83 opštine u Bosni i Hercegovini, od čega 59 u Republici Srpskoj, 23 u Federaciji Bosne i Hercegovine i u Brčko distriktu. Kampanja za izbore vodi se pod sloganom „Dobro za sve”, javni skupovi održavaju se u avgustu i septembru, hiljade aktivista angažuju se na terenu za ostvarenje što boljeg rezultata.
S osvojenih oko 125.000 glasova, SNSD je, po prvi put, i zvanično najjača stranka u Republici Srpskoj, a druga po broju glasova u Bosni i Hercegovini. Osvojeno je 17 mjesta načelnika, od čega 15 u Republici Srpskoj, a 2 u Federaciji Bosne i Hercegovine. Broj odborničkih mjesta, u odnosu na prethodne lokalne izbore 2000. godine, višestruko je veći, a osvojena su u svim kandidovanim opštinama u Republici Srpskoj, te u 9 opština Federaciji Bosne i Hercegovine. Nakon konstituisanja skupština opština SNSD ima i 22 predsjednika opština, te veći broj zamjenika načelnika i potpredsjednika skupština opština.
Evropsko prvenstvo u košarci U-20
Divizija B
Divizija B je niži stepen U-20 prvenstva u organizaciji FIBA Evrope.
Rezultati
Napomena: Podebljane ekipe su u sljedećoj sezoni unaprijeđene u A diviziju
Savez nezavisnih socijaldemokrata
Opoziciono djelovanje (2001—2006)
Kraj 2004. godine obilježava ostavka republičke Vlade, na čelu sa Draganom Mikerevićem. Nakon neuspješnog dvogodišnjeg mandata, Vlade se povlači, a političke partije Republike Srpske postižu Sporazum o usaglašenom političkom djelovanju, s ciljem definisanja strateškog odnosa prema ustavnom uređenju i predstojećim reformama: policije i odbrane.
Opći izbori 2006. godine
Početkom 2006. godine, dotadašnji premijer Republike Srpske, Pero Bukejlović, podnosi ostavku. Deset dana nakon toga, 26. januara 2006. predsjednik Republike Srpske Dragan Čavić, zamolio je Milorada Dodika da formira novu vladu, u kojoj je 16 ministara: osam Srba, pet Bošnjaka i tri Hrvata. Parlament Republike Srpske podržao je imenovanje Dodika na mesto premijera 28. februara 2006.
SNSD je na opštim izborima u BiH 2006. ostvario najbolji rezultat:
Opšti izbori 2010. godine
Na Opštim izborima 2010. godine, Savez nezavisnih socijaldemokrata ponovio je rezultat iz 2006. godine, te je na svim nivoima porazio ujedinjenu opoziciju u koaliciji Zajedno za Srpsku (SDS−PDP−SRS RS).
Zajednički kandidat SNSD-DNS-SP za srpskog člana predsedništva Bosne i Hercegovine, Nebojša Radmanović, dobio je 295.629 glasova tj. 48,92 % od ukupnog broja važećih glasova. Najznačajniji protivnik, kandidat koalicije Zajedno za Srpsku, Mladen Ivanić, dobio je 285.951 glas, odnosno 47,31 % važećih glasova. Veliki broj nevažećih listića, i mala razlika između dva najznačajnija kandidata, rezultovali su pritužbom Mladena Ivanića i njegove partije PDP−a na neregularnost tokom brojanja glasačkih listića. Tačku na ovakve sumnje stavila je Centralna izborna komisija priznavajući rezultate izbora.
Milorad Dodik, zajednički kandidat SNSD-DNS-SP za predsjednika Republike Srpske ostvario je ubjedljivu pobedu dobivši podršku 50,52 % izašlih birača, tj. 319.618 važećih glasova. Kandidat koalicije Zajedno za Srpsku Ognjen Tadić dobio je podršku 227.239 birača tj. 35,92 %.
Na izborima za Narodnu skupštinu Republike Srpske stranka je osvojila 38 % važećih glasova izašlih birača (240.727 glasova) i dobila 37 poslaničkih mandata, što je stranci bilo dovoljno da u koaliciji sa DNS−om i SP−om sačuva skupštinsku većinu.
Na izborima za Parlamentarnu skupštinu Bosne i Hercegovine, stranka je, u Republici Srpskoj, osvojila 43,30 % glasova, odnosno 8 predstavnika.
Opšti izbori 2014. godine
Nakon Opštih izbora u Bosni i Hercegovini 2014., Savez nezavisnih socijaldemokrata je ostao najjača politička partija u Republici Srpskoj. U izbornu trku za pojedinačne funkcije ušao je u koaliciji sa DNS−om i SP−om a kandidat te koalicije za predsjednika Republike Srpske Milorad Dodik pobjedio je sa 303.496 glasova ili 45,38 % kandidata ujedinjene opozicije Ognjena Tadića koji je osvojio 296.021 ili 44,28 % Kandidat koalicije SNSD-DNS-SP za srpskog člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željka Cvijanović sa 310.867 glasova ili 47,63 % poražena je od kandidata Saveza za promjene Mladena Ivanića koji je osvojio 317.799 ili 48,69 %. U Narodnoj skupštini Republike Srpske SNSD je ostao najjači politički subjekt sa osvojenih 213.665 (32,28 %) glasova i 29 mandata. U nadmetanju za Parlamentarnu skupštinu Bosne i Hercegovine SNSD je takođe osvojio najviše glasova od političkih partija iz Republike Srpske 249.182 (38,48 %) i time dobio 6 mandata. Ovo je i jedina stranka iz RS koja je osvojila mandate u skupštini nekog kantona u FBiH, i to u Kantonu 10 sa osvojinih 3.503 ili 11,8 % SNSD je dobio 3 mandata i postao treći najsnažniji politički subjekt ovog kantona.
Opšti izbori 2018. godine
I nakon Opštih izbora održanih 2018. godine, Savez nezavisnih socijaldemokrata je i dalje ostao najjača politička partija u Republici Srpskoj, te je ostvario još bolje rezultate nego na izborima održanim 2014. godine. U izbornu trku za pojedinačne funkcije ušao je u koaliciji sa DNS−om, SP−om i Ujedinjenom Srpskom a kandidat te koalicije za predsjednika Republike Srpske Željka Cvijanović pobjedila je sa 319.699 glasova ili 47,04 % kandidata Savez za pobjedu Vukotu Govedaricu koji je osvojio 284.195 ili 41,82 % Kandidat koalicije SNSD−DNS−SP za srpskog člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine Milorad Dodik je osvojio rekordan broj glasova odnosno 368.210 glasova ili 53,88 % dok je kandidat Savez za pobjedu Mladen Ivanić osvojio 292.065 ili 42,74 %. U Narodnoj skupštini Republike Srpske SNSD je ostao najjači politički subjekt sa osvojenih 218.201 (31,87 %) glasova i 28 mandata. U nadmetanju za Parlamentarnu skupštinu BiH SNSD je osvojio ubjedljivo najviše glasova od političkih partija iz Republike Srpske 260.930 (39,10 %) i time dobio 6 mandata.
Gradski odbor SNSD Banja Luka
U organizacionoj strukturi partije njena kadrovski najjača te bazom najmnogoljudnija organizaciona jedinica jeste Gradski odbor SNSD Banja Luka. Gradski odbor SNSD Banja Luka krajem 2014. brojao je preko 17.000 članova. Od 2004. godine na svim narednim lokalnim izborima u Banjoj Luci SNSD bilježi rezultat najjačeg političkog subjekta u gradu i ima funkciju gradonačelnika Banja Luke. Na Gradskoj izbornoj konferenciji SNSD Banja Luka 2013. godine dobija novo rukovdstvo na čelu sa Igorom Radojičićem a dotadašnji predsjednik i aktuelni gradonačelnik Banje Luke Slobodan Gavranović postao je potpredsjednik Gradskog odbora SNSD. Na Opštima izborima u BiH 2018. godine SNSD u Banja Luci bilježi rezultat od 28.626 glasa.
Nosioci najviših funkcija u Gradskom odboru SNSD Banja Luka su:
Sokrat
Sokrat (4. juni 470 – 399. p. n. e) bio je grčki (atinski) filozof. Smatra se osnivačen zapadne filozofske tradicije i među prvim moralnim filozofima misaone tradicije. Sokrat je mišljenje iznosio u razgovorima sa omladinom na atinskim trgovima. Bio je zagonetna figura, nikada nije napisao nijedan tekst i poznat je uglavnom kroz posthumne izvještaje klasičnih pisaca, posebno njegovih učenika Platona i Ksenofonta. Ovi izvještaji su napisani kao dijalozi, u kojima Sokrat i njegovi sagovornici ispituju temu u stilu pitanja i odgovora; iznjedrile su književnu vrstu sokratskog dijaloga. Kontradiktorni prikazi Sokrata čine rekonstrukciju njegove filozofije gotovo nemogućem, što je situacija poznata kao Sokratov problem. Sokrat je bio polarizirajuća figura u atinskom društvu. 399. godine p. n. e. optužen je za bezbožništvo i kvarenje omladine. Nakon suđenja koje je trajalo jedan dan, osuđen je na smrt. Proveo je svoj posljednji dan u zatvoru, odbijajući ponude da mu se pomogne da pobjegne.
Platonovi dijalozi su među najsveobuhvatnijim prikazima Sokrata koji su preživjeli od antike. Oni demonstriraju sokratovski pristup područjima filozofije, uključujući epistemologiju i etiku. Platonski Sokrat daje svoje ime konceptu Sokratove metode, ali i sokratskoj ironiji. Sokratova metoda ispitivanja, ili elenchus, oblikuje se u dijalogu koristeći kratka pitanja i odgovore, oličen u onim platonskim tekstovima u kojima Sokrat i njegovi sagovornici ispituju različite aspekte nekog pitanja ili apstraktno značenje, obično u vezi s jednom od vrlina, i nalaze se u ćorsokaku, potpuno nesposobni da definišu šta misle da razumiju. Sokrat je poznat po tome što je proglasio svoje potpuno neznanje; govorio je da je jedino svjestan svog neznanja, nastojeći da implicira da je spoznaja našeg neznanja prvi korak u filozofiranju.
Sokrat je izvršio snažan uticaj na filozofe u kasnijoj antici, a nastavio je to činiti i u modernoj eri. Proučavali su ga srednjovjekovni i islamski učenjaci i igrao je važnu ulogu u mišljenju italijanske renesanse, posebno unutar humanističkog pokreta. Zanimanje za njega se nastavilo nesmanjeno, što se ogleda u djelima Sørena Kierkegaarda i Friedricha Nietzschea. Prikazi Sokrata u umjetnosti, književnosti i popularnoj kulturi učinili su ga široko poznatom figurom u zapadnoj filozofskoj tradiciji. Nije bio sofista - kritikuje njihov skepticizam.
Sokratove metode
Njegov najveći doprinos zapadnjačkoj misli su njegovi dijalozi, koje je puno koristio u istraživanju moralnih koncepta i prvi put su opisani u Platonovim dijalozima. Radi toga, Sokrat se smatra ocem i osnivačem etike ili moralne filozofije, i filozofije uopće. Aristotel je Sokrata proglasio pronalazačem metode definicije i indukcije, koje je on vidio kao esencijalne u naučnim metodama. Međutim, čudno, Aristotel je tvrdio da ova metoda nije pogodna za etiku.
Metod vođenja dijaloga ima dvije faze:
Vješt učitelj može podstaći učenika, pomoću ove metode, da misli za sebe. Ovo je jedina klasična metoda učenja za koju se zna da može stvoriti autonomnog mislioca. Ima nekoliko važnih principa ovog učenja:
Pošto diskusija nije dijalog, nije dobar način da se sprovede Sokratova metoda. Međutim, pomaže, čak i poželjno, ako je učitelj u mogućnosti da započne diskusiju sa grupom studenata. Ovo nije uvijek moguće kada učitelj treba da procijeni učenike, ali je poželjno pedagoški, jer ohrabruje učenike da razmišljaju umjesto da samo odgovaraju autoritetu.
Malo labavije, može se bilo koji proces temeljitog ispitivanja u dijalogu nazvati Sokratovom metodom.
Sokrat je koristio ovu metodu u istraživanju bitnih moralnih koncepta svog vremena kao što su vrline poštovanje, mudrost, umjerenost, hrabrost i pravda. Takva ispitivanja su osporavala moralna uvjerenja sagovornika, pokazivajući neadekvatnost i nekonzistentnost u njihovim vjerovanjima, i često se završavalo zbunjenošću ili aporiji. U takvim situacijama i Sokrat je priznavao svoje ne znanje, ali su drugi tvrdili da imaju znanje. Sokrat je vjerovao da ga njegovo priznavanje neznanja čini mudrijim od onih koji, iako neznalice, su tvrdili da imaju znanje. Iako, na prvi pogled izgleda paradoksalno (ili ironično), to je Sokratu dalo šansu da ispravi svoje greške tamo gdje su drugi mislili da su u pravu.
Život
mini|desno|Sokratova smrt Jacques-Louis David (1787) Sokrat nije ostavio pisana djela; upućivanje na izvršenje vojne obaveze se može pronaći u Historiji peloponeskog rata. Bio je izložen zlobnoj satiri u Aristofanovoj komediji Oblaci koja je prikazana kada je Sokrat bio u četrdesetim godinama. Prikazivan je i u drugim dramama, gdje je bio kritikovan radi "moralnih opasnosti za savremeno mišljenje i literaturu". Glavni historijski izvori o Sokratu su u pisanim djelima njegovih učenika, Ksenofona i Platona. Drugi važan izvor su Aristotelova pisanja o njemu.
Skulpture i biste prikazuju Sokrata kao ružnog čovjeka. Ovi portreti su nastali većinom prema Platonovim opisima, a ne prema direktnom posmatranju. Sokratov otac je bio Sofroniskus, kipar, a njegova majka Fenarete, babica. Bio je oženjen za Ksantife, koja mu je rodila tri sina. Prema kulturnim standardima vremena, ona je bila svadljiva žena. Sokrat je jednom prilikom rekao da bi on, nakon što je naučio živjeti sa svojom suprugom, mogao izdržati bilo koje ljudsko biće, isto kao što je dreseru konja lakše dresirati nekog drugog konja nakon što je bio sa divljim. Sokrat je volio ići u Simpozij, gdje je razgovarao i pio. On je bio legendarni pijanica, ostajao je trijezan čak i kada bi svi oko njega bili pijani do besvijesti. Doživio je i vojnu akciju boreći se u tri bitke. Znamo iz Platonovog Simpozija da je Sokrat bio odlikovan za hrabrost. Jednom prilikom je spasio život političaru Alkibidu. Tada je pokazao i svoju srčanost hodajući zimi bez cipela i kaputa.
Sokrat je živio na prijelazu sa vrhunca Atenske imperije do njenog pada nakon poraza protiv Sparte i njenih saveznika u Peloponeskom ratu. U tom vremenu kada se Atina oporavljala od ponižavajućeg poraza, Atenski javni sud je izabrao tri vodeće javne ličnosti da sude Sokratu za navodno nepoštovanje državnih bogova i za to što je iskvario Atensku omladinu. Proglasili su ga krivim, i osudili da ispije otrov.
Etičko učenje
Etičko učenje je, kao što je navedeno, centralni problem Sokratove filozofije. Sokrat je tvrdio da čovjeka ne određuje samo opažaj, nego prije svega um, osjećaj dužnosti, moral i savjest.
Za Sokrata je najviša vrlina znanje. Zbog toga Sokrat daje veliki značaj odgajanju omladine. Pored znanja važne vrline su: umjerenost, samosavladavanje, usavršavanje, poštovanje zakona i drugo.
NGC 4088
NGC 4088 (također poznat kao Arp 18, IRAS 12030+5049, MCG 9-20-89, PGC 38302 i UGC 7081) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 35 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 5,60 (57 hiljada sg) a najmanji 2,1 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. marta 1788. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Međunarodni aerodrom Stavanger
Međunarodni aerodrom Stavanger (nor.: Stavanger lufthavn, Sola) je međunarodni aerodrom lociran u općini Sola, Norveška
Nalazi se 11 km jugozapadno od Stavangera. Po veličini je treći najveći aerodrom u Norveškoj.
Kroz aerodrom je prošlo 3.271.852 putnika u 2006. Pet aviokompanija leti sa aerodroma na domaćim linijama za devet destinacija, dok devet aviokompanija nudi međunarodne letove za 17 destinacija. Najviše avio-saobraćaja dolazi sa letova za Oslo. Trenutno se na aerodromu u Stavangeru leti 25 puta dnevno za Oslo sa različitim aviokompanijama.
João Lourenço
João Manuel Gonçalves Lourenço rođen 5. marta 1954. godine u Lobitu, pokrajini Benguela je angolanski političar i bivši oficir. Od 2017. godine je predsjednik Angole. Kao general bio je potpredsjednik Narodnog pokreta za oslobođenje Angole MPLA.
NGC 7068
NGC 7068 (također poznat kao IRAS 21241+1158, MCG 2-54-27 i PGC 66765) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 238 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,70 (49 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 7. novembra 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5567
NGC 5567 (također poznat kao MCG 6-31-96 i PGC 51161) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 392 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 1,10 (125 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (103 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. aprila 1831. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Platon
mini|desno|Platon Platon bio je starogrčki filozof., rođen u Atini. Pripadao je ontološkom razdoblju antičke grčke filozofije, pripada objektivnom idealizam i idealistički je utopist. Osnovao je platonističku školu mišljenja i Akademiju, prvu visokoškolsku ustanovu na evropskom kontinentu.
Zajedno sa svojim učiteljem Sokratom i njegovim učenikom Aristotelom, Platon je centralna ličnost u historiji antičke grčke filozofije i zapadne i bliskoistočne filozofije koje su potekle od nje. Oblikovao je religiju i duhovnost. Takozvani neoplatonizam njegovog tumača Plotinusa imao je uticaj na kršćanstvo (preko crkvenih otaca poput Augustina) i na islamsku filozofiju (preko npr. Al-Farabija). U moderno doba, Friedrich Nietzsche dijagnosticirao je da zapadnjačka kultura raste u sjenci Platona (poznato nazivajući kršćanstvo "platonizmom za mase"), dok je Alfred North Whitehead rekao: "najsigurnija opća karakterizacija evropske filozofske tradicije je da se ona sastoji od niz fusnota Platona."
Platon je bio inovator pisanog dijaloga i dijalektičkih formi u filozofiji. Ukazao je na probleme za ono što su kasnije postale glavne oblasti teorijske i praktične filozofije. Njegov najpoznatiji doprinos je teorija oblika poznatih čistom razumu, u kojoj Platon predstavlja rješenje problema univerzalija, poznatog kao platonizam (također dvosmisleno nazvan ili platonski realizam ili platonski idealizam).
Smatra se da su najvažniji filozofski uticaji na Platona, pored Sokrata, bili Pitagora, Heraklit i Parmenid, iako je malo od djela njegovih prethodnika ostalo sačuvano i mnogo onoga što danas znamo o ovim figurama potiče od samog Platona. Za razliku od djela skoro svih njegovih savremenika, vjeruje se da je cjelokupno Platonovo djelo preživjelo netaknuto više od 2.400 godina. Iako je njihova popularnost oscilirala, Platonova djela su dosljedno čitana i proučavana.
Život
Platon (427-347. p. n. e.) rođen je u Atini u aristokratskoj porodici. Bio je, za to vrijeme, svestrano obrazovan. Pravo ime mu je Aristokle, a ime Platon dobio je po grčkoj riječi platis, što znači "širok, plećat". Kad je upoznao Sokrata, bio je očaran njegovom mudrošću i postao je njegov najbolji učenik i prijatelj osam godina (do Sokratove smrti). Nakon Sokratovog pogubljenja bio je razočaran u državu i nekoliko godina putovao je po Egiptu i južnoj Italiji. Godine 387. p. n. e. vraća se u Atinu i tu osniva svoju školu – Akademiju. Ona je dobila ime po mjestu gdje je Platon podučavao – u vrtu posvećenom mitskom heroju Akademu). To je vrijeme njegovog najplodnijeg rada kad je napisao svoja najznačajnija djela – dijaloge.
Postoje različiti podaci o tome koliko je sačuvanih dijaloga (35 i 13 pisama).
Razlika između Platonove i Aristotelove države
Platon je u svojoj Državi pokušao formulisati apsolutno najbolju državu, dok je Aristotel uočio da ne postoji apsolutno najbolja država već samo relativno najbolja država u odnosu na postojeće stanje. Platonova idealna država ima tri staleža (filozofi, vojnici, robovi), dok Aristotelova ima dva: upravljački stalež i stalež robova. Aristotel je pogrešno formulisao početnu premisu o robovima, a to je da su oni takvi po svojoj prirodi, dok su u stvarnosti oni takvi zato što ih takvima čini društvo. U samoj toj tvrdnji Aristotel je formulisao i rasnu teoriju društva.
Aristotel je bio realniji od Platona iz razloga što se zalagao za državu po uzoru na Atinu. On je proučavao postojeće ustave grčkih država i iz njih izvlačio zaključke. Aristotel je, također, državu prikazivao u organicističkom obliku.
Gnoseologija
mini|desno|300p|Platonova alegorija pećine Platonovo učenje o spoznaji se bazira na njegovom idealističkom tumačenju svijeta. Ona je, prije svega, racionalistička, jer svijet ideja jedino mišljenjem možemo spoznati. Materijalni svijet spoznajemo čulima, ali to nije prava spoznaja.
U teoriju spoznaje Platon uključuje i svoju "teoriju sjećanja". Govorio je da metodom dijalektike, dijaloga mi trebamo podstaći dušu na sjećanje svijeta ideja u kome je boravila prije ulaska u tijelo. Zbog toga u ovom svijetu mi ne spoznajemo ništa novo – to je samo sjećanje.
Također, tvrdio je da u materijalnom svijetu mi vidimo samo sjene svijeta ideja. To je Platon opisao u svojoj poznatoj slici pećine u djelu Država. Naime, Platon je opisao čovječanstvo kao grupu ljudi u mračnoj pećini. Iza njih je otvor iz kojeg dolazi svjetlost. Ta svjetlost baca sjenke prema zidu u koji ljudi gledaju. Kako napolju ljudi možda nose neke stvari (kutije, npr.), sjene koje su na zidu daju ljudima pogrešan utisak o vanjskom svijetu – ljudi s kockastim glavama (nepoznavanje svijeta ideja). Ponekad se neko iz grupe odvoji i izađe, međutim, jaka svjetlost ih zaslijepi (zbog tame u kojoj su živjeli) i oni u strahu trče nazad u pećinu.
Etika i politika
Tako je njegovo etičko učenje povezano s učenjem o idealnoj državi. Idealna država zasniva se na podjeli rada, zato ona treba imati tri staleža:
Staleži se ne trebaju miješati u poslove drugih staleža da bi se postigla maksimalna efikasnost. Država treba osigurati pravdu za sve i svoje građane učiti vrlini dobra.
Djela
Platonovo učenje možemo spoznati izvorno zahvaljujući tome što su njegova djela sačuvana u cjelini. Pisao je u obliku dijaloga, što djela čini zanimljivima, pa se i danas rado čitaju. Skoro u svim djelima javlja se Sokrat kao ličnost. Neki historičari dijele Platonova djela u tri faze (rani, srednji i pozni period):