cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suha (Škofja Loka)
Stanovništvo
Napomena: ''U 1984. i 1985. smanjeno za dijelove naselja koji su priključeni naselju Škofja Loka.''
TMBIM1
Protein 1 sa transmembranskim inhibitornim motivom BAX jest protein koji je kod ljudi  kodiran genom TMBIM1  sa  hromosoma 2.
Amiokiselininska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 311 aminokiselina, a molekulska težina 34.607 Da.
Borislav Vujadinović
Borislav Vujadinović rođen 9. septembra 1959. u Nevesinju je nekadašnji jugoslavenski i olimpijac i član bob-reprezentacije, Zimskih olimpijskih igara Sarajevo 1984, na Calgary 1988 i  na  Albertville 1992.
Valična vas
Valična vas je naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Valična vas je imala 75 stanovnika.
Studor
mini|280px|Studor, seoske kuće Studor je naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Studor je imao 29 stanovnika.
Minsk
Minsk jeste glavni i najveći grad Bjelorusije. U Minsku je također i sjedište Zajednice nezavisnih država. Kao glavni grad, Minsk ima poseban administrativni status, a uz to je i sjedište istoimene oblasti. Leži na rijekama Svislaču i Njemigi. Grad se prostire na 348 km2 i ima nešto manje od 2 miliona stanovnika.
Historija
Tačno vrijeme osnivanja grada je nepoznato, iako se grad prvi puta spominje u ljetopisu iz 1067. u kojem se opisuju međusobni sukobi kneževa tadašnje Kijevske. Iste je godine Minsk osvojila i spalila vojska kijevskog kneza Izjaslava i njegovih saveznika. Prvobitni i najstariji naziv grada glasio je Menesk, Mjensk, Mensk. Porijeklo imena je nejasno, a postavljeno je svega nekoliko teorija. Jedna grupa historičara ipak smatra da ime grada potječe od rijeke Menke koja teče dvadesetak kilometara od današnjeg središta grada, dok drugi ime grada dovode u vezu sa starom slavenskom riječju “mjena” (bosanski: razmjena - Mjensk mjesto gdje se odvija razmjena) jer je grad ležao na raskrižju trgovačkih puteva a upravo se tu obavljala trgovina i razmjena robom. Negdje od 17. vijeka pod utjecajem poljskog jezika riječ Mensk preoblikovala se u sadašnji oblik. Simboli Minska kroz historiju
Važne godine u historiji Minska
Klima
Minsk ima vlažnu kontinentalnu klimu. Vremenske prilike veoma su promjenjive. Prosječna temperatura u januaru iznosi −4,5 °C, dok je prosječna temperatura u julu 18,5 °C. Najniža zabilježena temperatura je iznosila −39,1 °C, 17. januara 1940. A najviša temperatura je zabilježena 2015. kada je iznosila 35,8 °C. Prosječna godišnja količina padavina je 690 mm.
Administrativne podjele
mini|desno||400px|Administrativna podjela Minsk je podjeljen na 9 reona (okruga):
Lokalni prijevoz
mini|desno||200px|Tramvaj u Minsku Minsk ima dobro razvijen javni prijevoz. Putnicima je na raspolaganju 8 tramvajskih linija, preko 70 trolejbuskih linija i više od 100 autobuskih linija. Tramvaji su bili prvi javni prijevoz koji se koristio u Minsku (od 1892. konjski tramvaj, a od 1929. električni). Autobusi se koriste od 1924, a trolejbusi od 1952.
Javnim prijevozom upravlja Minsktrans, koji je u državnom vlasništvu. Od 2008. koriste 1420 autobusa, 1010 trolejbusa i 153 tramvaja.
Metro
Minsk je jedini grad u Bjelorusiji koji ima metro. Izgradnja je počela 1977, a otvoren je 1984 godine. 2013. metro u Minsku imao je 29 stanica i 38,3 km pruge.
Aerodrom
Međunarodni aerodrom Minsk nalazi se 42 km od grada. Otvoren je 1982. Danas je to moderan aerodrom s letovima za Evropu i Bliski Istok.
Obrazovanje
Minsk je glavni obrazovni centar Bjelorusije. Ima oko 500 obdaništa, 258 škola, 29 institucija visokog obrazovanja, uključujući i 12 nacionalnih univerziteta.
Kultura i religija
Minsk je glavni kulturni centar Bjelorusije. Prva pozorišta i biblioteke osnovane su sredinom 19. vijeka. Grad trenutno ima 11 pozorišta i 16 muzeja. Pored toga, u gradu postoji 20 kina i 139 biblioteka.
Turizam
Minsk je veoma popularna turistička destinacija. U Minsku postoji više od 400 turističkih agencija.
Kotezi (Vrgorac)
Kotezi su naseljeno mjesto u sastavu grada Vrgorca, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Vrgorac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Kotezi su imali 259 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. podaci su sadržani u naselju Vrgorac. U 1857., 1890., 1921. i 1931. sadrži podatke za bivše naselje Sršenik koje je u 1910. i 1948. iskazivano kao naselje.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kotezi je imalo 309 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Velika Dobrava
mini|280px|Velika Dobrava, rimokatolička crkva "Sv. Jakob" Velika Dobrava je naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velika Dobrava je imala 131 stanovnika.
Husein Đozo
Husein Đozo (Bare kod Goražda, 1912 – Sarajevo, 1982) bio je islamski teolog, islamski aktivista te predsjednik udruženja Ilmije u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji.
Obrazovanje
Rođen je 1912. godine u selu Bare kod Goražda. Od 1923. pohađa medresu Mehmed-paše Kukavice u Foči, a potom od 1925. godine Merhemića medresu u Sarajevu. U ovo vrijeme istovremeno je učio i u Atmejdan medresi u Sarajevu. Godine 1928. upisuje se u Šerijatsku sudačku školu u Sarajevu koju završava 1933 godine. 1934 godine odlazi u Egipat i školuje se u Kairu, na Al-Azhar univerzitetu gdje završava Šerijatsko pravni fakultet 1939.
Vabriga
Vabriga (ital. Abrega) je naseljeno mjesto u sastavu općine Tar-Vabriga, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Husein Đozo
Služba u SS-u
Tokom Drugog svjetskog rata, kao član Glavnog odbora "El-Hidaje" potpisao je rezoluciju kojom se osuđuje ustaška politika. Godine 1943. godine odlazi u redove 13. divizije Handžar koju je organizovao Waffen SS i služi kao imam 28-e regimente, a povremeno i kao divizijski imam. Otvoreno piše pismu Himmleru gdje navodi spremnost mnogih vojnika da polože život za Adolfa Hitlera: "Smatram svojom dužnosti izraziti zahvalnost Rajhfireru u ime divizijskih imama i stotina i hiljada siromašnih u Bosni. Spremni smo položiti naše živote u borbi za velikog vođu Adolfa Hitlera i Novu Evropu." Zbog učešća u diviziji biva osuđen na pet godina zatvora i gubitak građanskih prava.
Kozica
Bosna i Hercegovina:
Vabriga
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Poreč.
Husein Đozo
Period nakon rata
Od 1950-60. Đozo radi prvo u Tvornici kožnih prerađevina, a zatim u Upravi gradskih puteva, a potom i kao viši knjigovođa u firmi "Metal" u Sarajevu. Godine 1960. počinje raditi u Vrhovnom islamskom starješinstvu gdje ostaje sve do smrti 1982. Tokom šezdesetih i ranih sedamdesetih godina 20. stoljeća Đozo honorarno radi i kao profesor Gazi Husrev-begove medrese gdje predaje ahlak, akaid, fikh, hadis, retoriku, usuli fikh, tefsir i vaz. 1964. godine Đozo je izabran za predsjednika Udruženja ilmijje u Socijalističkoj Republici Bosni i Hercegovini. 1970. godine pokreće list "Preporod" čiji je glavni i odgovorni urednik do 1972. godine. U periodu od 1976-1979. godine Đozo je iznova odgovorni urednik "Preporoda". Sa otvaranjem Islamskog teološkog fakulteta 1977. godine Đozo je redovni profesor na predmetu tumačenja Kur'ana. Pokrenuo je rubriku "Pitanja i odgovoru" u tadašnjem ”Glasniku”. Đozo je radio i na drugim projektima, poput tefsira Kur'ana. Piše o mnogim stvarima kao što su prava žena, kamate, odijevanje muslimana, novotarija, sekte u islamu itd.
Smrt
Umro je 30. maja 1982. godine, u Sarajevu, u 70. godini. Fakultet islamskih nauka mu je u povodu njegove smrti posvetio prvi Zbornik radova.
Kozica
Makedonija:
Vabriga
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Vabriga je imala 433 stanovnika.
Crveni Grm
Crveni Grm je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Vabriga
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vabriga je imalo 391 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Suša (Gorenja vas–Poljane)
Suša je naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Suša je imala 47 stanovnika.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Podgora)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Podgora je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 79,95 km2 imala 2.518 stanovnika, što predstavlja 0,55% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,06% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Podgori je 31 stanovnika/km2.
Velika Loka
Slovenija:
IC 5129
IC 5129 (također poznat kao ESO 108-3 i PGC 67363) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 757 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Indijanac. Najveći prečnik je 0,70 (154 hiljade sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (132 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 22. augusta 1900. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Tar (čvor)
Hrvatska:
Donja Šumetlica
Donja Šumetlica je naseljeno mjesto u sastavu grada Pakraca, Požeško-slavonska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Pakrac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Donja Šumetlica je imala 6 stanovnika.
Napomena: ''Naselja Donja Šumetlica i Gornja Šumetlica u 1869. i 1880. zajedno su iskazana u bivšem naselju Šumetlica. Podaci za to bivše naselje sadržani su u naselju Gornja Šumetlica.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Donja Šumetlica je imalo 65 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Velika Ilova Gora
mini|280px|Velika Ilova Gora, rimokatolička crkva "Sv. Trojica" Velika Ilova Gora je naseljeno mjesto u sastavu općine Grosuplje, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velika Ilova Gora je imala 68 stanovnika.
William Kaelin Jr.
William G. Kaelin mlađi (rođen 23. novembra 1957.) američki je ljekar-naučnik i nobelovac. Profesor je medicine na Univerzitetu Harvard i Institutu za rak Dana-Farber. Njegova laboratorija proučava proteine supresore tumora. 2016. godine Kaelin je dobio nagradu Albert Lasker za osnovna medicinska istraživanja i nagradu AACR princeze Takamatsu. Također je osvojio Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu 2019. godine zajedno s Peterom J. Ratcliffeom i Greggom L. Semenzom.
Kaelin je rođen u New Yorku 23. novembra 1957. Kaelin je diplomirao matematiku i hemiju na Univerzitetu Duke i oostao doktor medicine, diplomiravši 1982. godine. Boravio je na internoj medicini na Medicinskom fakultetu Johns Hopkins i kao stipendista izučavao onkologiju na Dana-Farber Institute of Cancer (DFCI). Nakon što je kao dodiplomac odlučio da to njegovo istraživanje nije njegova jača strana, u DFCI je istraživao u laboratoriju Davida Livingstona, gdje je postigao uspjeh u proučavanju retinoblastoma. 1992. godine osnovao je vlastiti laboratorij u DFCI-u, blizu Livingstona, gdje je istraživao nasljedne oblike raka poput von Hippel-Lindauove bolesti. Profesor je na Medicinskom fakultetu Harvarda 2002. godine. mini|Ilustracija kako ćelije osjećaju i prilagođavaju se dostupnosti kisika
Aluminij Mostar
Aluminij Mostar je dioničko društvo za proizvodnju aluminija s glavnim sjedištem u Mostaru (kotlina Bišće polje). Upošljavalo je nešto više od 900 radnika.
Postrojenja
Postoje tri postrojenja: Anoda, Ljevaonica u Elektroliza (ukupno 256 ćelija). Pogoni imaju kapacitet za proizvodnju oko 200.000 tona aluminija za anode.
Kozica (Vrgorac)
mini|280px|tabla na ulazu u Kozicu Kozica je naseljeno mjesto u sastavu grada Vrgorca, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Aluminij Mostar
Nekretnine
U posjedu Aluminij d.d. bio je i Samački hotel u Mostaru, no 31. decembra 1999 izknjižen je kao ratna šteta. Kasnije je Agencija za privatizaciju Bosne i Hercegovine hotel prodala preduzeću Aluminij d.o.o.
Kozica (Vrgorac)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Vrgorac. U Kozici je 2. oktobra 1944. godine osnovana 11. dalmatinska udarna brigada Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Kozica je imala 34 stanovnika.
Aluminij Mostar
Sastav dioničara
2006 godine 44% dionica je pripadalo Federacija BiH, 44% prijašnjim i sadašnjim radnicima a ostalih 12% fond iz Hrvatske. 88% dionica je. u sklopu privatizacije BiH preduzeća, iste godine ponuđeno na prodaju.
FK Sutjeska Foča
Fudbalski klub Sutjeska Foča je nogometni klub iz Foče, Bosna i Hercegovina. Takmiči se u Prvoj ligi Republike Srpske.
Kozica (Vrgorac)
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kozica je imalo 196 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Aluminij Mostar
Proizvodi
Aluminij se dobija iz rude boksita (glinica) posredstvom elektrolize.Sljedeće proizvode odnosno poluproizvode nudi Aluminij Mostar d.d. :
FK Sutjeska Foča
Historija
Prema biljeleškama hroničara, prva fudbalska lopta u Foču je stigla 1913. godine, a nju je, prema rečima mještana, doneo Vasilije Sunara, tadašnji đak sarajevske Gimnazije, rodom iz Foče. S obzirom da je u to vreme fudbal bio relativno nepoznat sport, loptom su se uglavnom zanimali studenti i đaci, bez određenih pravila igre. Tek nakon završetka Prvog svjetskog rata, u Foči se 1920. osnivaju prvi fudbalski klubovi, Graničar i Sloga. Ovi klubovi su se fuzionisali 1925, a dve godine kasnije osnovan je fudbalski klub Jugović. Međutim i ovaj klub se 1930. spojio sa Graničarom. Graničar u narednom periodu postaje jedan od najaktivnijih klubova u Podrinju. Stadion Graničara nalazio se na mjestu današnjeg gradskog stadiona.
Aluminij Mostar
Historija
Prvi korak učinjen je stvaranjem preduzeća za istraživanje, iskopavanje kao i prevoz boksitne rude. Rad preduzeća odvijao se u sklopu Energoinvesta iz Sarajeva. 1974 postignuta je uska saradnja s francuskom kompanijom Pechiney. Otvara se Tvornica glinice u Mostaru. 1977 spajaju se rudnik i tvornica. 1990 preduzeće pod imenom Aluminij Mostar izdvaja iz Energoinvesta i postaje samostalno. Tokom rata u BiH načinjena je znatna šteta na pogonima i zgradama Aluminija od strane JNA, koja po navodima preduzeća, iznosila oko 140 miliona eura.Jedno vrijeme preduzeće je bilo i zauzeto od JNA i srpsko-crnogorskih paravojnih formacija. 11. juna 1992 HVO i HV u sklopu vojne akcije Lipanjske zore preuzimaju kontrolu na pogonima. 14. augusta 1997 ponovo počinje rad preduzeća.
FK Sutjeska Foča
Historija
Godine 1946, nakon završetka Drugog svjetskog rata, u Foči je osnovan novi fudbalski klub, Sutjeska. Ime ovog kluba nastalo je prema bitci koja se 1943. vodila u dolini ove rijeke, u kojoj su brojni igrači Graničara izgubili živote u borbama protiv sila osovine. Klub je u početku opstajao u teškim uslovima, jer nije bilo dovoljno sredstava za putovanja i nabavku opreme. Najveći uspeh u svojoj historiji, klub je doživeo krajem 70-ih, odnosno početkom 80-ih godina XX veka, kada se plasirao u republičku ligu. Međutim, nekoliko godina kasnije, klub doživljava sunovrat i nastavlja da se takmiči u međuopštinskoj ligi Sarajeva sve do početka ratnog stanja u Bosni i Hercegovini. Te godine rad kluba je obustavljen, da bi sredinom naredne bio ponovo pokrenut na inicijativu lokalnih enzuzijasta. Iste godine Sutjeska je bila učesnik prvog fudbalskog kupa na prostoru Republike Srpske.
Aluminij Mostar
Historija
Nekoliko minuta prije ponoći 9.7.2019. Aluminiju je zbog nagomilanih dugovanja i nemogućnosti pronalaženja novog dobavljača električne energije, isključen dotok struje. Naglo isključenje sa elektro mreže je bilo pogubno za Elektrolizu, a procjena štete tek slijedi.
FK Sutjeska Foča
Historija
Sutjeska je u sezoni 1995/96. završila na drugom mestu Druge lige Republike Srpske — grupa „Istočno Sarajevo“. Nakon poraza u Sarajevu, Sutjeska je u Foči pobedila Željezničar rezultatom 7:3 i tako bila bolja u baražu za popunu tadašnje Prve lige Republike Srpske — grupa „istok“. Nakon godinu dana provedenih u ovom takmičenju, Sutjeska ponovo ispada u niži rang. U Prvu ligu Republike Srpske, Sutjeska se vratila u sezoni 2007/08. i od tada je redovan učesnik ovog takmičenja.
Navijači
Pristalice Sutjeske nazivaju se „Haveri“.
Dole (Ljubuški)
Dole je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
316201 Malala
Asteroid je oko 4 km u prečniku i dio je glavnog asteroidnog pojasa.
Grab (Ljubuški)
Grab je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Konjščina)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Konjščina je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 45 km2 imala 3.790 stanovnika, što predstavlja 2,85 % od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,09 % od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Konjščini je 84 stanovnika/km2.
Sveta Barbara (čvor)
Slovenija:
IC 3500
IC 3500 (također poznat kao PGC 41751) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 281 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,60 (49 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (33 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 10. maja 1904. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
TNRC15
Protein 2 sa PERQ aminokiselinski bogatim domenom GYF jest protein koji je kod ljudi  kodiran genom GIGYF2 sa  hromosoma 2.
Amiokiselininska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 1.299 aminokiselina, a molekulska težina 150.070 Da.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Podbablje)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Podbablje je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 41,76 km2 imala 4.680 stanovnika, što predstavlja 1,03% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,11% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Podbablju je 112 stanovnika/km2.
Grahovljani
Hrvatska:
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Hum na Sutli)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Hum na Sutli je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 37 km2 imala 5.060 stanovnika, što predstavlja 3,81% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,11% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Humu na Sutli je 137 stanovnika/km2.
Geografija i kartografija u srednjovjekovnom islamu
Geografija i kartografija u srednjovjekovnom islamu se bazirala na helenističkoj geografiji a dostigla je svoj vrhunac za vrijeme geografa Muhammeda El-Idrisija tokom 12. vijeka.
Historija
Nakon pojave islama i početaka izučavanja geografije u islamskom svijetu početkom 8. vijeka, ova naučna disciplina je bila pod pokroviteljstvom Abasidskih halifa iz Bagdada. Brojni su islamski učenjaci koji su doprinjeli njenom razvoju od kojih su najistaknutiji: Muhammed el-Hvarizmi, Ahmed el-Belhi (osnivač "Belhi škole") i Ebu Rahim Muhammed el-Biruni.
Islamski kartografi su naslijedili Ptolemejev Almagest i Geografiju u 9. vijeku. Ova grčka djela stimulisala su interesovanje za geografiju rane islamske geografe (posebno za rječnike geografskih imena) ali ih tadašnji geografi nisu slijepo slijedili. Umjesto toga, arapska i perzijska kartografija slijedila je El Hvarizmija u usvajanju pravougaone projekcije, pri tome prebacujući Ptolemejev glavni (nulti) meridijan geografskog koordinatnog sistema nekoliko stepeni istočno i modifikujući mnoge Ptolemejeve geografske koordinate.
Proučavajući grčke spise direktno, bez prevođenja na latinski, arapski i perzijski geografi nisu koristili evropski stil T i O geografskih mapa.
Muslimanski naučnici su u velikoj mjeri dali svoj doprinos u razvoju geografije i općenito spoznaje o planeti Zemlji.
U 11. vijeku karahanidsko turski učenjak Mahmud el-Kašgari bio je prvi koji je nacrtao islamsku verziju mape svijeta, ucrtavši na njoj gradove i mjesta turkijskih naroda srednje i unutrašnje Azije. On je jezero Issyk-Kul (u današnjem Kirgistanu) prikazao kao centar svijeta.
Uticaj
Ovi srednjovjekovni doprinosi islamskih učenjaka uticali su na razvoj kineske geografije pod Mongolskom dinastijom. Ovi uticaji su također bili osnova kartografskog rada osmanlijskog kartografa Piri Reisa.
Fena
Federalna novinska agencija, skraćeno FENA, je novinska agencija u Bosni i Hercegovini sa sjedištem u Sarajevu.
FENA svakog dana u prosjeku objavi oko 250 vijesti na službenim jezicima u BiH i engleskom jeziku, sa pratećim foto i video sadržajem.
FENA je članica Evropskog saveza novinskih agencija – EANA, organizacije koja okuplja vodeće agencije iz Evrope, po jednu iz svake države.
FENA je također članica Asocijacije balkanskih novinskih agencija (ABNA), Asocijacije mediteranskih novinskih agencija (AMAN) i Vijeća za štampu u Bosni i Hercegovini.
Svi značajniji mediji u Bosni i Hercegovini su korisnici (pretplatnici) servisa Agencije.
Historija
Federalna novinska agencija FENA osnovana je Uredbom Vlade Federacije BiH 19. oktobra 2000. godine.
Agencija je pravna sljednica državne agencija Republike Bosne i Hercegovine BiH Press osnovane 1992. godine i novinske agencije HABENA iz Mostara.
Djelatnost
Od početka 2019. godine pokrenuti su novi projekti i kreirane prateće internetske stranice: privredni servis FENA.BIZ (https://fena.biz/) i servis na engleskom jeziku FENA.NEWS (https://fena.news/)
Vanjski linkovi
Službeni sajt Agencije
Good Old-Fashioned Lover Boy
"Good Old-Fashioned Lover Boy" je pjesma britanske rock grupe "Queen". Treći je singl i osma pjesma sa njihovog petog studijskog albuma A Day at the Races.
Tekst pjesme je napisao Freddie Mercury, a objavljena je 20. maja 1977.
Izvođenje uživo
Izvođenje pjesme uživo je donekle pomjereno za potrebe emitovanja BBC-jeve emisije Top of the Pops. U toj TV-verziji pjesme, bubnjar Roger Taylor preuzima vokale Mikea Stonea sa zvanične verzije singla. Također je izvođena od koncertne turneje A Day at the Races Tour do turneje News of the World Tour. Izvedena je poslije pjesme "Killer Queen", gdje nakon dva stiha slijedi horska dionica.
Zvorničko polje
Tilčada je dio Polja koji se prostirao od Hoče na jugu do Sapne na sjeveru i između Drine i puta Zvornik - Kozluk. Kroz Tilčadu je od davnina vodio kolski put, od kojeg su se odvajali putići na obje strane. Jedini građevinski objekat u Tilčadi bila je kuća na imanju Mehmeda ef. Hadžića.
U ljetnim danima, zvornički čobani su u Beksuji svako jutro sakupljali krave koje bi potom u karavanima odveli na ispašu u Polje. Postojali su i poljari, koji bi obilazili polja pazeći da se usjevima ne nanese šteta od ljudi i stoke.
Do kraja 1950-ih i početka 1960-ih, Zvorničko polje postepeno nestaje i pretvara se u industrijsku zonu. 1957. je izgrađena ciglana u sastavu preduzeća "Novi izvor", 1962. Fabrika šperploče, a 1970-ih i 1980-ih Fabrika gumenih proizvoda "Fagum", Tvornica obuće "Standard", Fabrika odijela "Alhos", Transportno preduzeće "Drina-trans", Fabrika glinice "Birač", Tvornica mehaničkog veza "Vezionica", Metalno-montažno preduzeće "Univerzal", Distributivni centar, "Zvornik-putevi", pekara, mlin i dr. Betonski most za drumski saobraćaj podignut je 1973, a za željeznički 1991. Početkom 1970-ih izgrađen je novi asfaltni put Zvornik - Tuzla, a asfaltiran je i put Zvornik - Kozluk. U ovom periodu čitav prostor nekadašnjeg Zvorničkog polja počinje se nazivati Karakajem.
Velika Loka (Grosuplje)
Velika Loka je naseljeno mjesto u sastavu općine Grosuplje, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velika Loka je imala 293 stanovnika.
Sveta Barbara (Škofja Loka)
mini|280px|Sveta Barbara, rimokatolička crkva "Sv. Barbara" Sveta Barbara je naseljeno mjesto u sastavu općine Škofja Loka, regija Gorenjska, Slovenija.
IC 5130
IC 5130 (također poznat kao ESO 48-8, IRAS 21456-7413 i PGC 67445) je galaksija koja je udaljena oko 363 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Indijanac. Najveći prečnik je 1,90 (201 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (63 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 28. septembra 1900. godine.
Sveta Barbara (Škofja Loka)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Škofja Loka.
IC 5130
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sveta Barbara (Škofja Loka)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sveta Barbara je imala 139 stanovnika.
Podostrog II
mini|280px|Podostrog II, pogled na Budvu i more u suton Podostrog II (ćir. Подострог II) je naseljeno mjesto u sastavu općine Budva, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazio se u sastavu stare općine Budva. Kao samostalno naselje Podostrog II postoji od popisa 2011. godine. Nastalo je podjelom bivšeg naselja Podostrog na dva nova naselja Podostrog I i Podostrog II.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Podostrog II je imao 177 stanovnika.
Napomena: ''Pred popis 2011. nastalo podjelom bivšeg naselja Podostrog na dva nova naselja Podostrog I i Podostrog II. Podaci od 1948–2003 su sadržani u bivšem naselju Podostrog.''
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Raniji popisi
Za popise 1991. i 2003. pogledati pod Podostrog.
Velika Račna
mini|280px|Velika Račna, rimokatolička crkva "Marijino Vnebovzetje" Velika Račna je naseljeno mjesto u sastavu općine Grosuplje, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velika Račna je imala 242 stanovnika.
Napomena: ''U 2011. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja Mala Račna i Velika Račna.''
Ibrahim Biogradlić
Ibrahim Biogradlić (8. mart 1931, Sarajevo - 20. februar 2015, Sarajevo) je bio bosanskohercegovački nogometaš. Nastupao je za FK Sarajevo u periodu od 1951. do 1967. godine ostvarivši 378 službenih nastupa i postigavši 31 pogodak pri čemu je rekorder po broju nastupa za ovaj klub. Ostvario je i jedan nastup za Nogometnu reprezentaciju Jugoslavije na Olimpijskim igrama održanim 1956. u australijskom Melbourneu, osvojivši srebrnu medalju.
Preminuo je u Sarajevu 20. februara 2015. godine, nakon duge bolesti.
Juniorska karijera
Od 1946. nastupa za juniorski tim kluba Torpedo, kluba koji će poslije promijeniti naziv u FK Sarajevo. Već kao omladinac nameće se kao vođa tima te tako u novembru 1950. godine upisuje svoj prvi nastup u dresu Sarajeva i to u okviru Kup takmičenja gdje je Sarajevo igralo protiv Rabotnika i Tekstilca
Seniorska karijera
Već u idućoj sezoni 1951. nastupa za seniorski tim Sarajeva i upisuje ukupno 4 nastupa. Naredne sezone (1952) postaje standardni prvotimac pri čemu uglavnom igra na poziciji desnog beka. U toj sezoni u kojoj se Sarajevo borilo za opstanak, upisao je 12 nastupa a sljedeće sezeone 1952/53. upisuje 27 nastupa, (zajedno sa Kup utakmicama) i postiže 5 golova.
Usljed dobrih nastupa u te dvije sezona dobija poziv od selektora mlade reprezentacije Jugoslavije i ostvaruje 5 reprezentativnih nastupa.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Jesenje)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Jesenje je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 24 km2 imala 1.560 stanovnika, što predstavlja 1,17% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,04% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Jesenju je 65 stanovnika/km2.
Ibrahim Biogradlić
Seniorska karijera
Iako je tokom igračke karijere imao mnogo ponuda da pređe u drugi klub, Biogradlić je do kraja ostao vjeran FK Sarajevu. Najbliži odlasku iz kluba bio je u ljeto 1964. godine, kada je nakon sjajnih partija u Rapan kupu, zajedno sa Hasetom bio na pragu odlaska u holandski De Volewijckers, ali su ipak obojica na kraju ostali na Koševu.
Sveti Duh (Škofja Loka)
mini|280px|Sveti Duh, rimokatolička crkva "Sv. Duh" Sveti Duh je naseljeno mjesto u sastavu općine Škofja Loka, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sveti Duh je imao 1.066 stanovnika.
Gradska (Ljubuški)
Gradska je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Handball-Bundesliga 2017/2018.
Handball-Bundesliga 2017/2018. je bila 53. sezona rukometne Bundeslige. Sezona je počela 23. augusta 2017. godine, a završila je 3. juna 2018. godine.
U ligi se takmičilo ukupno 18 klubova. Za razliku od prošle sezone u takmičenju učestvuju TuS Nettelstedt-Lübbecke, TV Hüttenberg i TSG Friesenheim koji su ostvarili plasaman iz 2. Bundeslige.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Otok, Splitsko-dalmatinska županija)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Otok je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 95 km2 imala 5.474 stanovnika, što predstavlja 1,20% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,13% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Otoku je 58 stanovnika/km2.
Velika Stara vas
Velika Stara vas je naseljeno mjesto u sastavu općine Grosuplje, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velika Stara vas je imala 137 stanovnika.
Napomena: ''U 1992. smanjeno za dio naselja koji je proglašen za novo samostalno naselje Gradišče.''
Heckler & Koch AG36
Heckler & Koch AG36 je podcijevni bacač granata namijenjen za automatski pušku HK G36, a proizvodi ga poznata njemačka kompanija Heckler & Koch.
AG 36 je originalno bio namijenjen kao dodatno oružje za jurišne puške XM8 i FN SCAR. AG36 je uvršten u program njemačke vojske "Pješadinac budućnosti" (IdZ). Ovaj bacač granata je jedan od najperspektivnijih podcijevnih bacača granata u svijetu našao se u upotrebi u armijama i specijalnim snagama Njemačke, Velike Britanije, Latvije, Holandije, Turske, Španije, Portugala.
Baiba Bendika
Baiba Bendika, rođena 27. juna 1991. u Cēsisu je latvijska biatlonka.
Olimpijske igre
Bendika je nastupila dva puta na Zimskim olimpijskim igrama: prvi put u južnokorejskom Pjongčangu 2018, i najbolji joj je rezulat bilo 33-e mjesto u potjeri, a drugi put na ZOI 2022:
Svjetska prvenstva
Na Svjetskim prvenstvima u biatlonu, Baiba Bendika je nastupila 9 puta u periodu 2011-2023. godine.
IC 3501
IC 3501 (također poznat kao MCG 2-32-139 i PGC 41754) je patuljasta eliptična galaksija koja je udaljena oko 76 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,70 (15 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (15 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Isaac Roberts 29. aprila 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Jo Nesbø
Jo Nesbø (29. mart 1960. Oslo) norveški je pisac, muzičar, bivši ekonomist i novinar. Od marta 2014. godine, u Norveškoj je prodato više od 3 miliona primjeraka njegovih romana a djela su mu prevedena na više od 40 svjetskih jezika sa prodatih 30 miliona primjeraka širom svijeta. Nesbø je prvenstveno poznat po svojim kriminalističkim romanima o inspektoru Harryju Holeu, ali je i pored pisanja poznat kao glavni vokal i tekstopisac norveške rok grupe Di Derre. 2007. godine Nesbø je objavio i svoju prvu dječiju knjigu, Doctor Proctor's Fart Powder. Na osnovu njegovog romana Lovci na glave, 2011. godine je snimljen istoimeni film.
Biografija
Jo Nesbø je rođen u Oslu ali je odrastao u Moldeu. Nakon što je diplomirao na Norveškoj školi ekonomije (Norges Handelshøyskole) u Bergenu radio je kao nezavisni novinar i berzovni mešetar prije karijere pisca kriminalističkih romana.
FK Haugesund
FK Haugesund (norveški: Fotballklubben Haugesund) je nogometni iz Haugesunda, Norveška. Takmiči se u prvom rangu norveškog nogometa.
Klub je osnovan 1993. godine nakon spajanja dva kluba Djerv 1919 i SK Haugar. U prvoj Norveškoj ligi je nastupao: 1997., 1998., 2000., 2010., 2011., 2012., 2013. i 2014. godine. 2007. godine je stigao do finala kupa Norveške, međutim poražen je od Lillestroma sa 2-0.
Historija
Nakon nekoliko godina provedenih u nižim ligama, 2010. godine FK Haugesund se vraća u prvu ligu Norveške. U sezoni 2013. osvaja treće mjesto i tako po prvi put u svojoj historiji uspjeva izboriti nastup na nekom od evropskih takmičenja.
Svoj prvi evropski nastup i to u prvom kolu kvalifikacija Evropske lige imao je 3. jula 2014. godine protiv Airbusa iz Velsa. U pvom meču su odigrali 1-1, dok su u revanšu bilo bolji sa 2-1.
Alexander Calvert
Alexander Calvert je kanadski glumac. Najpoznatiji je po svojoj ulozi Jacka na CW u Lovci na natprirodno.
Rani život
Rođen je u Vancouveru. Calvert je studirao glazbeno kazalište i hip hop ples do 15. godine, kada se počeo zanimati za glumu.
Karijera
Pojavio se u nekoliko filmova i televizjskih serija. Neke od njih su Nickelodeon: Vojska, Da budeš debela poput mene i u Mrtvoj zoni je glumio. Također je tumačio ulogu Justina u filmu Kickin 'It Old Skool. Dana 17. jula 2015. godine, najavljeno je da je Calvert izabran za ulogu Lonniea Machina za 4. sezonu serije Strijele, koja se emitirala na The CW. 2017. Godine Calvert je dobio ulogu Jacka, koji tumači sina od Lucifera u sreriji Lovci na natprirodno. Prvi put se pojavio u finalu 12. sezone, a u 13. 14. i 15. sezoni bio je glavna uloga.
Gradišče (Grosuplje)
Gradišče su naseljeno mjesto u sastavu općine Grosuplje, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Grosuplje. Kao samostalno naseljeno mjesto Gradišče postoje od 1992. godine. Nastalo je izdvajanjem dijela iz naselja Velika Stara vas.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gradišče su imale 42 stanovnika.
Sveti Tomaž (Škofja Loka)
mini|280px|Sveti Tomaž, rimokatolička crkva "Sv. Tomaž" Sveti Tomaž je naseljeno mjesto u sastavu općine Škofja Loka, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sveti Tomaž je imao 53 stanovnika.
Napomena: ''Od 1955. do 2000. iskazivano pod imenom Tomaž nad Praprotnem.''
Đurđevac (čvor)
Hrvatska:
Srbija:
Greda (Ljubuški)
Greda je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Slavonski kulen
200px|mini|desno|Slavonski kulen Slavonski kulen (takođe kulin) je vrsta dimljene kobasice rasprostranjena u Hrvatskoj. Porijeklo imena je od dijela Hrvatske Slavonije.
Recept
Kulen se proizvodi od rezane ili krupno mljevene svinjetine sa dodacima soli, slatke paprike, ljute paprike i bijelog luka. U proizvodnji kulena obično se ne dodaje slanina u nadjev, meso ne smije biti premasno, ali treba sadržavati dovoljno proraštenog masnog tkiva, što kulen čini sočnim. Ako se pak dodaje slanina, dodaje se do 10% tvrde leđne slanine i slanine podgrline i nikada se ne miješa meso svinja različitih dobnih kategorija. Za kulen se odabiru prvenstveno leđni dijelovi mesa, a tek zatim but, plećka ili vrat. Iz mesa se pažljivo uklone naslage masnog tkiva, krvnih žila i tvorevina vezivnog tkiva. Kulen je obično težine od 700-1000 grama.
Varijante
Varijanta slavonskog kulena je baranjski kulen. Kulen se takođe proizvodi i u Srbiji, gdje se naziva sremski kulen.
Nematerijalna kulturna baština
Tradicionalno pripravljanje slavonskog kulena, proglašeno je 13. septembra 2007. Nematerijalnom kulturnom baštinom Hrvatske.
Lipoprotein lipaza
Lipoprotein-lipaza (LPL) je enzim koji je kod ljudi kodiran genom LPL. Čan je porodice lipaznih gena, koja uključuje gušteračnu, jetrenu i endotelnu lipazu. Topiv je u vodi a hidrolizita trigliceride u lipoproteine, poput onih koji se nalaze u hilomikronima i lipoproteinima vrlo niske gustoće (VLDL), u dvije slobodne masne kiseline i jednu monoacilglicerol molekulu. Također je uključen u podstcanje ćelijske apsorpcije hilomikronskih ostataka, lipoproteina bogatih olesterolom i slobodnih masnih kiselina. LPL zahtijeva ApoC-II kao kofaktor.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 455 aminokiselina, а molekulska težina  53.162 Da.
Struktura
Prijavljene su kristalne strukture LPL kompleksa sa GPIHBP1. LPL se sastoji od dvije različite regije: većeg N-terminalnog domena koji sadrži lipolizno aktivno mjesto i manji C-terminalni domen. Ove dvije regije povezane su peptidnim linkerom. N-krajnji domen ima α/β hidrolazno savijanje, koje je globulasta struktura sa centralnim β listom okruženim α heliksima. C-terminalni domen je β sendvič, formiran od dva β sloja i podsjeća na izduženi cilindar.
Sinteza
Ukratko, LPL se luče parenhimske ćelije srca, mišića i masnog tkiva, kao glikozilirani homodimer, nakon čega se translocira kroz vanćelijski matriks i, preko endotelnih ćelija, u lumen kapilara. Nakon translacije, novosintetizirani protein se glikozilira u endoplazmatskom retikulumu. Mjesta glikozilacija LPL-a su Asn-43, Asn-257 i Asn-359. Glukozidaze zatim uklanjaju terminalne ostatke glukoze; nekad se vjerovalo da je ovo podrezivanje glukoze odgovorno za konformacijske promjene potrebne da LPL formira homodimere i postane katalitski aktivan. U Golgijevom aparatu, oligosaharidi se dalje mijenjaju, kako bi rezultirali ili dva složena lanca, ili dva složena i jednim lancem sa visokom manozom. In the final protein, carbohydrates account for about 12% of the molecular mass (55-58 kDa).
Prije nego što se LPL može izlučiti iz ćrlija, potrebna je homodimerizacija. Nakon sekrecije, LPL se prenosi kroz endotelne ćelije i uvodi u lumen kapilara, pomoću proteina glikozilfosfatidilinositolskog usidrenog proteina velike gustoće koji veže lipoprotein 1.
Mehanizam
Aktivno mjesto LPL-a sastoji se od konzervirane trijade Ser-132, Asp-156 i His-241. Ostala važna područja N-terminalnog domena za katalizu uključuju oksijanionsku rupu (Trp-55, Leu-133), područje poklopca (ostaci 216-239), kao i petlju β5 (ostaci 54-64 ). Mjesto vezivanja ApoC-II još je nepoznato, ali se predviđa da su za nastanak ove interakcije potrebni ostaci i na N- i na C-terminalnim domenama. C-terminalni domen daje specifičnost LPL supstrata; ima veći afinitet za velike lipoproteine bogate triacilgliceridima od lipoproteina bogatih holesterolom. C-terminalni domen je također važan za vezivanje za receptore LDL. I N- i C-terminalni domeni sadrže heparinska mjesta vezivanja, distalno od mjesta vezivanja lipida; LPL stoga služi kao most između ćelijske površine i lipoproteina. Važno je da vezanje LPL-a na ćelijskuu površinu ili receptore ne ovisi o njegovoj katalitskoj aktivnosti.
LPL nekovalentni homodimer ima raspored monomera od glave do repa. Ser /Asp /His trijada je u hidrofobnom utoru koji je poklopcem blokiran od rastvarača. Nakon vezivanja za ApoC-II i lipida u lipoprotein, C-terminalni domen predstavlja lipidni supstrat u području kapaka. Lipid stupa u interakciju i s pokrovom i sa hidrofobnim žlijebom na aktivnom mjestu; ovo uzrokuje pomicanje poklopca, pružajući pristup aktivnom mjestu. Petlja β5 se presavija natrag u jezgo proteina, dovodeći jedan od elektrofila oksijanionske rupe u položaj za lipolizu. Glicerolska okosnica lipida tada može ući aktivno mjesto i hidrolizirati se.
Za svaki LPL dimer mogu se vezati po dvije molekule ApoC-II. Procjenjuje se da na jedan lipoprotein može istovremeno djelovati do četrdeset LPL dimera. Što se tiče kinetike, vjeruje se da je puštanje proizvoda u promet u koraka ograničavanja brzine reakcije.
Funkcija
LPL gen kodira lipoprotein-lipazu koja se eksprimira u srcu, mišićima i masnom tkivu. LPL funkcionira kao homodimer i ima dvostruke funkcije triglicerid-hidrolaze i ligand/premošćujućeg faktora za receptorski posredovanu apsorpciju lipoproteina. Putem katalize, VLDL se pretvara u IDL, a zatim u LDL. Teške mutacije koje uzrokuju nedostatak LPL rezultiraju hiperlipoproteinemijom tipa I, dok su manje ekstremne mutacije u LPL povezane s mnogim poremećajima metabolizma lipoproteina.
Regulacija
LPL se kontrolira transkripcijski i posttranskripcijski. Cirkadijski sat može biti važan u kontroli nivoa Lpl-ove iRNK u perifernim tkivima.
LPL izozimi se različito reguliraju, ovisno o tkivu. Naprimjer, poznato je da insulin aktivira LPL u adipocitima i njegovo postavljanje u endotel kapilara. Nasuprot tome, pokazalo se da insulin smanjuje ekspresiju mišićnih LPL. Umjesto toga, mišićne i miokardne LPL aktiviraju glukagon i adrenalin. Ovo pomaže objašnjnu zašto se tokom posta aktivnost LPL povećava u mišićnom tkivu, a smanjuje u masnom tkivu, dok se nakon obroka događa suprotno.
U skladu s tim, makronutrijenti u prehrani različito utiču na aktivnost LPL masti i mišića. Nakon 16 dana na dijeti s visokim udjelom ugljikohidrata ili s visokim udjelom masti, aktivnost LPL značajno se povećala u oba tkiva, šestr sati nakon obroka bilo kojeg sastava, ali došlo je i do značajno većeg porasta LPL u masnom tkivu, kao odgovor na dijetu s visokim udjelom ugljikohidrata u odnosu na ishranu bogatu mastima. Nije bilo razlike između učinaka dviju dijeta na osjetljivost na insulin ili aktivnost LPL natašte u bilo kojem tkivu.
Koncentracija LPL prikazana na površini endotelnih ćelija ne može se regulirati endotelnim ćelijama, jer niti sintetiziraju niti razgrađuju LPL. Umjesto toga, do ove regulacije dolazi upravljanjem protokom LPL-a koji stiže na lipolitsko mjesto i reguliranjem aktivnosti LPL-a prisutnog na endotelu. Ključni protein uključen u kontrolu aktivnosti LPL je ANGPTL4, koji služi kao lokalni inhibitor LPL. Indukcija ANGPTL4 objašnjava inhibiciju aktivnosti LPL -a u bijelom masnom tkivu tokom gladovanja. Sve veći dokazi impliciraju ANGPTL4 u fiziološkoj regulaciji aktivnosti LPL u različitim tkivima.
Klinički značaj
Nedostatak lipoprotein lipaze dovodi do hipertrigliceridemije (povišenih nivoa triglicerida u krvotoku). U miševa je pokazano da prekomjerna ekspresija LPL uzrokuje otpornost na insulin, i podstiče gojaznost.
Odgovor na visoku razinu LPL masnog tkiva pri dijeti bogatoj ugljikohidratima može predisponirati povećanje masnoće. Jedno istraživanje pokazalo je da su ispitanici dobili više tjelesne masti u sljedeće četiri godine ako su, nakon dijete s visokim udjelom ugljikohidrata i obroka bogatog ugljikohidratima, odgovorili povećanjem aktivnosti LPL masnog tkiva po adipocitu ili smanjenjem koštanog tkiva mišićna LPL aktivnost po gramu tkiva.
Pokazalo se da je ekspresija LPL prognostički prediktor u hroničnu limfocitnu leukemiju. Čini se da u ovom krvnom poremećaju LPL daje masne kiseline, kao izvor energije malignim ćelijama. Stoga se povišeni nivoi LPL-ove iRNK ili proteina smatraju pokazateljima loše prognoze.
Interakcije
Pokazalo se da lipoprotein-lipaza stupa u interakciju sa LRP1. Također je ligand za α2M, GP330 i VLDL receptore. Pokazalo se da je LPL ligand za LRP2, iako sa manjim afinitetom nego za druge receptore; međutim, većina degradacije VLDL-a ovisne o LPL-u može se pripisati putu LRP2. U svakom slučaju, LPL služi kao most između receptora i lipoproteina. Dok je LPL aktiviran pomoću ApoC-II, on je inhibiran ApoCIII-om.
U ostalim organizmima
LPL gen je visoko konzerviran kod kičmenjaka. Lipoprotein-lipaza je uključena u transport lipida u posteljicu živih guštera (Pseudemoia entrecasteauxii).
Dragović
Hrvatska:
Donji Grahovljani
Donji Grahovljani su naseljeno mjesto u sastavu grada Pakraca, Požeško-slavonska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Pakrac.
Stanovništvo
Napomena: ''Naselja Donji Grahovljani, Gornji Grahovljani i Srednji Grahovljani iskazuju se pod tim imenom od 1948. Do 1931. iskazivano je bivše naselje Grahovljani, za koje u navedenom razdoblju sadrži podatke. U 1991. povećano za dio nenaseljenog područja naselja Barica (općina Sirač, Bjelovarsko-bilogorska županija).''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Donji Grahovljani je imalo 188 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Popis 1910.
Napomena: Iskazano zajedno sa naseljima Gornji Grahovljani i Srednji Grahovljani.
Velike Češnjice
Velike Češnjice su naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velike Češnjice su imale 220 stanovnika.
Grljevići
Grljevići je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Podostrog
mini|280px|Podostrog, srpskopravoslavni manastir "Podostrog" Podostrog (ćir. Подострог) je bivše naseljeno mjesto u sastavu općine Budva, Crna Gora.