cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Staroruski jezik
Historijski razvoj
Već u 11. stoljeću crkvenoslavenski jezik nije više samo crkveni jezik nego ulazi i u druge kulturne sfere. Neka po sadržaju svijetovna dijela bizantijske kulture pojavljuju se u prijevodu sa grčkog jezika na crkvenoslavenski (npr. Aleksandrida, Historija judejskog rata Josipa Flavija i dr.). U Rusiji su se tako u relativno kratkom vremenu počeli razvijati mnogi žanrovi bizantijske književnosti i nauke: crkveni tekstovi, žitija, apokrifi, hronike, historijska i prirodno-naučna literatura i dr. U Kijevskoj Rusiji stvaraju se i originalna književna dijela, čiji jezik pokazuje sintezu crkvenoslavenskih sa istočnoslavenskim elementima, u odnosu koji se menjao od dijela do dijela (npr. Slovo o Igorevom pohodu, Slovo o zakonu i blagodati, djela Vladimira Monomaha i dr.). U literaturi administrativno-pravne prirode (npr. Russkaя pravda) crkvenoslavenskih elemenata bilo je manje, dok je veoma velika unutrašnja jezička različitost karakteristična za ljetopise (zbog toga što su obuhvatali elemente raznih žanrova).
Katabolizam
Katabolizam (grč. κάτω - kato = naniže +  βάλλειν -ballein = baciti) je skup metaboličkih puteva koji razlažu  molekule  na manje jedinice koje su ili oksidirani da oslobode  energiju  ili se koriste u drugim anaboličkim reakcijama. Katabolizam razgrađuje velike molekule (kao što su polisaharidi lipidi, nukleinske kiseline i proteini) na manje jedinice (kao što je monosaharidi, masne kiseline, nukleotidi, i aminokiseline ). Kako se molekule kao što su polisaharidi, protein i nukleinske kiseline dugi lanci  malih monomernih jedinica ( mono  = jedan  + mer  = dio), velike molekule nazivaju se polimeri (poli = mnogi).
Mnoge od ovih kataboličkih hormona, u mišićnom tkivu, ispoljavaju  antikatabolicki efekt. Jedna studija je pokazala da je administracija epinefrin (adrenalin) imala antiproteolitičko efekt, a zapravo je potiskivala  a ne promovirala katabolizam. Druga studija je pokazala da kateholamin u cjelini (glavni su, epinefrin, norepinefrin i dopamin), znatno smanjuju stopu mišićnog katabolizma.
ABCA1
Transporter ABCA1 ATP-vezujuće kasete (član 1 potporodice ljudskih  transportera ABCA), poznat i kao regulatorni protein otpuštanja holesterola (CERP) je protein koji je kod ljudi kodiran genom ABCA1. Ovaj transporter je glavni regulator ćelijskog holesterola i homeostaze fosfolipida.
Tangerova bolest
Otkriveno je, u nekoliko grupa, 1998., da je mutacija proteina ABCA1 odgovorna za izazivanje Tangierove bolesti. Grupa Gerda Schmitza u Njemačkoj grupa  Michaela Haydena u  Britanskoj Kolumbiji koristili su standardne genetičke tehnike i DNK iz porodičnih rodoslova kako bi locirali mutaciju. Grupa Richarda Lawna iz CV Therapeutics-a u Palo Altu, Kalifornija, koristila je cDNK mikrosekvence, koje su u to vrijeme bili relativno nove, za procjenu profila ekspresije gena iz ćelijskih linija stvorenih od normalnih i pogođenih osoba. Pokazali su da su ćelijske linije pacijenata s Tangierovom bolešću imaale diferenciranu regulaciju gena ABCA1. Naknadnim sekvenciranjem gena identificirane su mutacije. Za ovo otkriće, grupa dobila nagradu Američkog udruženja za srce. Tangierova bolest identificirana je kod gotovo 100 pacijenata širom svijeta, koji su imali širok spektar biohemijskih i kliničkih fenotipova jer je identificirano preko 100 različitih mutacija u ABCA1 što je rezultiralo bolešću.
Funkcija
Protein povezan sa membranom, koji je kodiran ovim genom, član je natporodice transportera ATP-vezujuće kasete (ABC). ABC proteini prenose različite molekule kroz vanćelijske i unutarćelijske membrane. ABC geni podijeljeni su u sedam različitih potporodica (ABCA, MDR / TAP, MRP, ALD, OABP, GCN20, White). Ovaj protein je član potporodice ABCA. Njeni članovi  čine jedinu glavnu potporodicu ABC koja se nalazi isključivo u višećelijskim eukariotima. Sa holesterolom kao supstratom, ovaj protein funkcionira kao izlivna holesterolska pumpa u ćelijskomom putu uklanjanja lipida.
Iako kompletna 3D-struktura ABCA1 ostaje relativno nepoznata, postojala su izvjesna određenja C-kraja. C-kraj ABCA1 sadrži PDZ domen, odgovoran za posredovanje interakcija proteina i proteina, kao i motiv VFVNFA, bitan za aktivnost izliva lipida.
Fiziološka uloga
ABCA1 posreduje izlivu holesterola i fosfolipida u lipidno siromašne apolipoproteine (apoA1 i apoE) (obrnuti transport holesterola), koji zatim formiraju novonastali lipid visoke gustoće (HDL). Također posreduje u transportu lipida između Golgijevog aparata i ćelijske membrane. Budući da je ovaj protein potreban u cijelom tijelu, ispoljava se posvuda i pojavljuje kao protein od 220 kDa. Prisutan je u većim količinama u transportnim tkivima ili onim koja su uključena u promet lipida kao što su jetra, tanko crijevo i masno tkivo.
Faktori koji djeluju na ekspresiju ABCA1 transportera ili njegovu posttranslacijsku modifikaciju također su molekule koje su uključene u njegovu naknadnu funkciju poput masnih kiselina, holesterola, a također i citokina i cAMP-a. Adiponektin inducira reverzni transport holesterola, ovisnim putem o ABCA1. Izvešteno je i da drugi endogeni metaboliti koji su slabije povezani sa funkcijama ABCA1 utiču na ekspresiju ovog transportera, uključujući glukozu i bilirubin.
Interakcije između članova porodice apoliproteina i ABCA1 aktiviraju više signalnih puteva, uključujući puteve JAK-STAT, PKA i PKC.
Izvješteno je da prekomjerna ekspresija ABCA1 izaziva rezistenciju na protivupalni diarilheptanoid antioksidans kurkumin. Smanjivanje regulacije ABCA1 u zastarjelim makrofagima narušava sposobnost ćelije da uklanja holesterol iz citoplazme, što dovodi do podsticanja patoloških zadebljanja/otvrdnjavanja krvnih sudova, koje imaju centralnu ulogu u uobičajenim starosnim bolestima poput ateroskleroze, raka i makulske degeneracije. Modeli nokaut-mišje AMD tretirani agonistima koji povećavaju ABCA1 u gubitku funkcije i dobicima od eksperimenata funkcije, pokazali su zaštitnu ulogu podizanja ABCA1 u regulaciji angiogeneze kod očnih bolesti. Podaci ljudima-pacijentima i kontroli korišteni su za demonstraciju analogije nalaza kod miša na ljudsku bolest.
Klinički značaj
Mutacije u ovom genu povezane su sa Tangierovom bolesti i porodičnim nedostatkom lipoproteina velike gustoće. Pokazalo se da je ABCA1 smanjen u Tangierovoj bolesti kod pacijenata koji imaju fiziološke nedostatke HDL-a. Ekspresija ABCA1 u leukocitima povećana je kod žena, u postmenopauzi, koje primaju hormonska nadomjesna terapija (HRP).
Interakcije
Pokazalo se da ABCA1 ima interakcija+e sa:
Strmec pri Leskovcu
Strmec pri Leskovcu je naseljeno mjesto u sastavu općine Videm, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ptuj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Strmec pri Leskovcu je imao 77 stanovnika.
Napomena: ''Do 1953. iskazivano pod imenom Strmec.''
Spisak gradova u Francuskoj
thumb|upright|[[Pariz, glavni grad Francuske]] thumb|upright|[[Marseille]] thumb|upright|[[Lyon]] thumb|upright|[[Toulouse]] thumb|upright|[[Nice]] thumb|upright|[[Nantes]] thumb|upright|[[Strasbourg]] thumb|upright|[[Montpellier]] thumb|upright|[[Bordeaux]] thumb|upright|[[Lille]]
thumb|upright|[[Rennes]] thumb|upright|[[Reims]] thumb|upright|[[Le Havre]] thumb|upright|[[Saint-Étienne]] thumb|upright|[[Toulon]] thumb|upright|[[Grenoble]] thumb|upright|[[Dijon]] thumb|upright|[[Angers]] thumb|upright|[[Villeurbanne]] thumb|upright|[[Saint-Denis, Réunion]]
U nastavku je dat prikaz gradova u Francuskoj (uključujući i gradove prekomorskih teritorija) koji imaju iznad 50.000 stanovnika.
Svetislav Pešić
Svetislav Pešić (28. august 1949. Novi Sad, FNR Jugoslavija) je nekadašnji košarkaš koji je igrao za reprezentaciju SFR Jugoslavije, i trenutni je proslavljeni srbijanski košarkaski trener.
Vrata (Fužine)
Vrata su naseljeno mjesto u sastavu općine Fužine, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Svetislav Pešić
Igračka karijera
Tokom svoje igračke karijere Svetislav Pešić je nastupao za KK Partizan (1967–1971) i KK Bosnu (1971–1979). Kao član Partizana osvojio je Kup Jugoslavije i Prvenstvo Jugoslavije 1978. godine dok je sa Bosnom 1979. godine osvojio Evropsko prvenstvo što mu je najveći uspjeh u igračkoj karijeri.
Nogometna reprezentacija Kolumbije
Nogometna reprezentacija Kolumbije predstavlja Kolumbiju na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je Nogometnog saveza Kolumbije.
Svetislav Pešić
Trenerska karijera
Tokom bogate trenerske karijere Pešić je vodio različite klubove kao i neke košarkaške reprezentacije. 2003. godine kao glavni trener FC Barcelone osvojio je trostruku krunu. 16. novembra 2010. imenovan je za glavnog trenera Power Electronicsa iz Valencije za ostatak sezone. U novembru 2012. godine imenovan je za glavnog trenera njemačkog tima Bayern München. 28. februara 2015. godine produžio je ugovor sa klubom do 2017. ali iz zdravstvenih razloga 24. jula 2016. napušta klub na vlastiti zahtjev.
Vrata (Fužine)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila su se u sastavu stare općine Delnice.
Nogometna reprezentacija Kolumbije
Trenutni sastav
Datum: 23. decembar 2013.
Vrata (Fužine)
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vrata je imalo 308 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Nogometna reprezentacija Kolumbije
Trenutni sastav
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"|
Darwen FC
Darwen Football Club je bivši nogometni klub iz Darwena, Engleska. Osnovan je 1870. godine. Bio je jedan od osnivača Football Alliance.
U Football Alliance je proveo dvije sezone. Oba puta je završio na šestom mjestu. Naredne sezone je nastupao u Football League. U sezoni 1892-93. postaje član Football League Second Division. 1900. godine ispada iz lige, te prelazi u Lancashire League. Prvak ove lige postaje 1902. godine.
Najveći uspjeh u FA kupu ostvaruje u sezoni 1880-81. kada je igrao polufinale protiv ekipe Old Carthusians. Poražen je sa 4-1. Za Darwen su igrala četiri igrača koji su bili članovi engleske nogometne reprezentacije: Thomas Brindle, Joseph Marsden, Thomas Marshall i Thurston Rostron. Klub je ugašen 2009. godine.
FC Red Bull Salzburg
FC Red Bull Salzburg je profesionalni nogometni klub iz Salzburga, Austrija. Takmiči se u Bundesligi Austrije.
Osnovan je 13. septembra 1933. godine pod imenom SV Austria Salzburg. 1978. mjenja se ime u SV Casino Salzburg, potom 1997. u SV Wüstenrot Salzburg. Dana 6. aprila 2005. kupila ih je kompanija Red Bull nakon čega ime mjenjaju u Red Bull Salzburg. Tek je 90-ih godina 20. vijeka klub postizao velike rezultate osvojivši 3 naslova prvaka Austrije, te izgubivši 1994. u finalu Kupa UEFA od milanskog Intera. U klubu su nekad nastupali veliki igrači kao Oliver Bierhoff, Thomas Häßler i Toni Polster.
Nogometna reprezentacija Kolumbije
Statistika igrača
Zadnja izmjena 22. decembar 2013. {{legend|#CFECEC|Aktivni reprezentativci|border=#AAAAAA}}
FC Red Bull Salzburg
Historija
Klub je osnovan 13. septembra 1933. godine. Prvobitno je nosio ime Austria Salzburg. Klub je prestao da postoji 1950. godine ali te iste godine je ponovo formiran. Zvanično ime kluba je prvi put promijenjeno 1978. u Casino Salzburg. Pod tim imenom su nastupali do 1997. kada ponovo mijenjaju ime u Vestenrot Salzburg. Kompanija Red Bull je klub preuzela 6. aprila 2005. Tada je po treći put promijenjeno ime kluba, ovoga puta u Red Bull Salzburg, kako se i danas zove.
Odmah po promijeni uprave doveden je Giovanni Trapattoni na mjesto trenera a za njegovog pomoćnika je postavljen Lothar Matthäus. Ta promijena u stručnom štabu i dovođenje ovih zvučnih imena, imalo je za cilj, da navijačima predstavi velike ambicije novog rukovodstva.
Navijači su se žestoko protivili ovim promijenama i protestovali su punih pet mjeseci. Ovaj protest su podržale mnoge navijačke grupe širom Evrope. Nakon neuspjelih pregovora vođenih između vlasnika i navijača, većina navijača je prestala da bodri ovaj klub i osnovala je novi klub, SV Austria Salzburg.
Uspjesi
Bundesliga Austrije Kup Austrije Superkup Austrije Kup UEFA
Svetislav Pešić
Trenerska karijera
Osim klubova Pešić je predvodio jugoslovensku juniorsku nacionalnu reprezentaciju (iz koje će izrasti buduće međunarodne zvijezde Vlade Divac, Aleksandar Đorđević, Toni Kukoč i Dino Rađa) s kojom je osvojio zlatnu medalju na FIBA ​​Svjetskom juniorskom prvenstvu 1987. pobjedivši reprezentaciju SAD-a u dva navrata.
Uspjesi
Kao igrač:
Kao trener:
DDB1
ERCC4 jest protein koji je kod ljudi kodiran genom ERCC4 sa hromosoma 16. To je protein označen kao endonukleaza za popravak DNK XPF. Zajedno sa ERCC1, ERCC4 formira enzimski kompleks ERCC1-XPF koji učestvuje u popravcima DNK i DNK rekombinaciji.
Enzim nukleaza ERCC1-XPF siječe specifične strukture DNK. Mnogi aspekti ova dva genska proizvoda su ovdje opisani zajedno jer su oni partneri tokom popravka DNK. ERCC1-XPF nukleaza je esencijalna aktivnost na putu DNK popravka dekscizijom nukleotida (NER). ERCC1-XPF nukleaza također funkcionira na putevima za popravku prekid dvostrukog lanca u DNK, te u popravljanju oštećenja "poprečnog povezivanja" koje štetno povezuje dva lanca DNK.
Ćelije s onemogućujućim mutacijama u ERCC4 su osjetljivije nego normalno na određene agense koji oštećuju DNK, uključujući ultraljubičasto zračenje i na hemikalije koje uzrokuju umrežavanje između lanaca DNK. Genetički modificirani miševi sa onemogućujućim mutacijama u ERCC4 također imaju defekte u popravku DNK, praćene promjenama u fiziologiji izazvanim metaboličkim stresom koje rezultiraju preranim starenjem. Potpuna delecija ERCC4 nije kompatibilna sa održivošću miševa, a nisu pronađene ljudske individue s potpunom (homozigotnom) delecijom ERCC4. Rijetke osobe u ljudskoj populaciji imaju naslijeđene mutacije koje narušavaju funkciju ERCC4. Kada su normalni geni odsutni, ove mutacije mogu dovesti do ljudskih sindroma, uključujući xeroderma pigmentosum, Cockayneov sindrom i Fanconijevu anemiju.
ERCC1 i ERCC4 su imena ljudskih gena, a Ercc1 i Ercc4 su analogna imena gena sisara. Slični geni sa sličnim funkcijama nalaze se u svim eukariotskim organizmima.
Gen
Ljudski gen ERCC4 može ispraviti defekt popravka DNK u specifičnim mutantnim ćelijskim linijama osjetljivim na ultraljubičasto svjetlo (UV) izvedene iz ćelija jajnika kineskog hrčka. Izolirane su višestruke nezavisne komplementarne grupe ćelija jajnika kineskog hrčka (CHO), i ovaj gen je obnovio otpornost na UV zračenje na ćelije komplementarne grupe 4. Odražavajući ovaj metod genetičke komplementacije među vrstama, gen je nazvan "unakrsni komplementarni popravak ekscizije 4"
Ljudski "ERCC4" gen kodira XPF protein od 916 aminokiselina s molekulskom masom od oko 104.000 daltona.
Protein
Po jedna molekula ERCC1 i XPF se vežu zajedno, formirajući ERCC1-XPF heterodimer koji je aktivni nukleazni oblik enzima. U ERCC1–XPF heterodimeru, ERCC1 posreduje u interakcijama DNK- i protein-protein. XPF osigurava aktivno mjesto endonukleaze i uključen je u vezivanje DNK i dodatne interakcije protein-protein.
Većina ERCC1 proteina je povezana na nivou sekvence sa C-terminalom XPF proteina., ali ostaci u domenu nukleaze nisu prisutni. DNK-vezujući "heliks-ukosnica-heliks" domen na C-terminalu svakog proteina.
Po primarnoj sekvenci i strukturnoj sličnosti proteina, ERCC1-XPF nukleaza je član šire porodice strukturno specifičnih DNK-nukleaza koje se sastoje od po dvije podjedinice. Takve nukleaze uključuju, na primjer, nukleazu MUS81-EME1.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 916 aminokiselina, a molekulska težina  104.486 Da.
Strukturno-specifična nukleaza
ERCC1–XPF kompleks je strukturno specifična endonukleaza. ERCC1-XPF ne siječe DNK koja je isključivo jednolančana ili dvolančana, ali cijepa fosfodiestersku kičmu DNK, posebno na spojevima između dvolančane i jednolančane DNK. Uvodi rez u dvolančanu DNK na 5′ strani takvog spoja, udaljenog oko dva nukleotida (slika 2). Ova specifičnost strukture prvobitno je pokazana za RAD10-RAD1, ortologe kvasca ERCC1 i XPF.
Hidrofobni motivi heliks–ukosnica–heliks u C-terminalnim regijama ERCC1 i XPF međusobno djeluju kako bi promovirali dimerizaciju dva proteina. Nema katalitske aktivnosti u odsustvu dimerizacije. Zaista, iako je katalitski domen unutar XPF-a i ERCC1 je katalitski neaktivan, ERCC1 je neophodan za aktivnost kompleksa.
Predloženo je nekoliko modela za vezivanje ERCC1–XPF za DNK, na osnovu parcijalnih struktura relevantnih proteinskih fragmenata pri atomskoj rezoluciji. Vezivanje DNK posredovano domenima heliks-ukosnica-heliks domena ERCC1 i XPF pozicionira heterodimer na spoju između dvolančane i jednolančane DNK.
Popravak ekscizijom nukleotida (NER)
Tokom popravka ekscizijom nukleotida, nekoliko proteinskih kompleksa sarađuje kako bi prepoznali oštećenu DNK i lokalno odvojili spiralu DNK na kratku udaljenost s obje strane mjesta oštećenja DNK. ERCC1–XPF-nukleaza urezuje oštećeni lanac DNK na 5′ strani lezije. Tokom NER-a, ERCC1 protein stupa u interakciju sa XPA proteinom, kako bi koordinirao DNK i vezivanje proteina.
Popravak dvostrukog lanca DNK (DSB)
Ćelije sisara sa mutiranim ERCC1–XPF umjereno su osjetljivije od normalnih ćelija na agense (kao što je ionizirajuće zračenje) koji uzrokuju dvolančane lomove u DNK. Određeni putevi i popravke homologne rekombinacije i nehomolognog spajanja kraja oslanjaju se na funkciju ERCC1-XPF. Relevantna aktivnost ERCC1–XPF za oba tipa popravke dvolančanog prekida je sposobnost uklanjanja nehomolognih 3′ jednolančanih repova sa krajeva DNK prije ponovnog spajanja. Ova aktivnost je potrebna tokom podputa homologne rekombinacije jednolančanog izduživanja. Podrezivanje jednolančanih repova od 3’ je također potrebno u mehanički različitom podputu nehomolognog spajanja krajeva, neovisno o Ku-proteinima. Homologna integracija DNK, važna tehnika za genetičku manipulaciju, ovisi o funkciji ERCC1-XPF u ćeliji domaćinu.
Popravak međunitnih poprečnih veza
Ćelije sisara koje nose mutacije u ERCC1 ili XPF posebno su osjetljive na agense koji uzrokuju međulančane umrežavanje DNK (ICL) Međulančane umrežene veze blokiraju napredovanje replikacija DNK, a strukture na blokiranim viljuškama replikacije DNK obezbjeđuju supstrate za cijepanje pomoću ERCC1-XPF. Incizije se mogu napraviti sa obe strane ukrštene veze na jednom lancu DNK, kako bi se poprečna veza otkačila i započela popravka. Alternativno, dvolančani prekid može biti napravljen u DNK u blizini ICL-a, a naknadna popravkahomologne rekombinacije uključuje djelovanje ERCC1-XPF. Iako nije jedina uključena nukleaza, ERCC1–XPF je neophodan za popravak ICL-a tokom nekoliko faza ćelijskog ciklusa.
Xeroderma pigmentosum (XP)
Neke osobe s rijetkim nasljednim sindromom xeroderma pigmentosum imaju mutacije u ERCC4. Ovi pacijenti su klasifikovani kao XP komplementaciona grupa F (XP-F). Dijagnostičke karakteristike XP-a su suha ljuskava koža, abnormalna pigmentacija kože na područjima izloženim suncu i teška fotosenzibilnost, praćena velikim od 1.000 puta povećanim rizikom od razvoja karcinoma kože izazvanog UV-zračenjem.
Cockayneov sindrom (CS)
Mutacije u genu ERCC4 mogu rezultirati vrlo rijetkim XF-E sindromom. Ovi pacijenti imaju karakteristike XP i CS, kao i dodatne neurološke, hepatobilijarne, muskuloskeletne i hematopoetske simptome.
Fanconijeva anemija
Nekoliko ljudi sa simptomima Fanconijeve anemije(FA) ima uzročne mutacije u ERCC4 genu. Fanconijeva anemija je složena bolest koja uključuje glavne hematopoetske simptome. Karakteristična oznaka FA je preosjetljivost na agense koji uzrokuju umrežavanje međulančanih DNK. FA pacijenti sa ERCC4 mutacijama klasifikovani su kao pripadnici Fanconijeve anemije komplementarne grupe Q (FANCQ).
ERCC4 (XPF) u normalnom debelom crijevu
ERCC4 (XPF) je normalno eksprimiran na visokom nivou u ćeliji jedrima unutar unutrašnje površine debelog crijeva (pogledajte sliku, panel C). Unutrašnja površina debelog crijeva obložena je jednostavnim stubastim epitelom sa invaginacijama. Invaginacije se nazivaju crijevne žlijezde ili kripte debelog crijeva. Kripte debelog crijeva su oblikovane kao mikroskopske epruvete sa debelim zidovima sa centralnom rupom niz dužinu epruvete (kripta lumena). Kripte su dugačke oko 75 do 110 ćelija. Popravka DNK, koja uključuje visoku ekspresiju ERCC4 (XPF), PMS2 i ERCC1 proteina, izgleda da je vrlo aktivna u kriptama debelog crijeva u normalnom epitelu debelog crijeva koji nije neoplazijaski.
Ćelije se stvaraju u bazi kripte i migriraju prema gore duž ose kripte prije nego što se prebace u lumen debelog crijeva dan kasnije. U bazama kripti postoji 5 do 6 matičnih ćelija. Postoji oko 10 miliona kripti duž unutrašnje površine prosečnog ljudskog debelog crijeva. Ako matične ćelije u bazi kripte eksprimiraju ERCC4 (XPF), općenito će svih nekoliko hiljada ćelija kripte također eksprimirati ERCC4 (XPF). Ovo je naznačeno smeđom bojom koja se vidi imunobojanjem ERCC4 (XPF) u skoro svim ćelijama u kripti na panelu C slike u ovom odeljku. Slična ekspresija PMS2 i ERCC1 javlja se u hiljadama ćelija u svakoj normalnoj kripti debelog creva.
Odsječak tkiva na slici prikazanoj ovdje također je kontrabojenjem obojen hematoksilinom, kako bi se DNK u jedrima obojila u plavo-sivu boju. Ćelijska jedra u lamina propria, ćelije koje se nalaze ispod i okružuju epitelne kripte, hematoksilinom uglavnom pokazuju plavo-sivu boju i imaju malu ekspresiju PMS2, ERCC1 ili ERCC4 (XPF). Osim toga, ćelije na samim vrhovima kripti obojene na PMS2 (panel A) ili ERCC4 (XPF) (panel C) imaju niske razine ovih proteina za popravku DNK, tako da takve ćelije također pokazuju plavo-sivu boju DNK.
ERCC4 (XPF) nedostatak u epitelu debelom crijevu u blizini i unutar karcinoma
ERCC4 (XPF) je deficitaran u oko 55% karcinoma debelog crijeva i u oko 40% kripti debelog crijeva u epitelu unutar 10 cm u blizini karcinoma (u defektima polja iz kojih su karcinomi vjerovatno nastali). Kada je ERCC4 (XPF) smanjen u kriptama debelog crijeva u defektu polja, to je najčešće povezano sa smanjenom ekspresijom enzima za popravak DNK ERCC1 i PMS2, kao što je ilustrovano u slika u ovom odeljku. Čini se da su nedostaci ERCC1 (XPF) u epitelu debelog crijeva posljedica epigenetičkog potiskivanja. Nedostatak ERCC4 (XPF) bi doveo do smanjene popravke oštećenja DNK. Kao što ukazuju Harper i Elledge, defekti u sposobnosti pravilnog reagovanja i popravljanja oštećenja DNK leže u osnovi mnogih oblika raka. Česta epigenetička redukcija ERCC4 (XPF) kod defekta polja koji okružuju karcinom debelog crijeva, kao i kod karcinoma (zajedno sa epigenetičkim smanjenjem ERCC1 i PMS2) ukazuje da takva smanjenja često mogu imati centralnu ulogu u progresiji do raka debelog crijeva.
Velecvijetni naprstak
Velecvijetni naprstak ili velikocvjetni naprstak (lat. Digitalis grandiflora) je biljka cvjetnica iz porodice Plantaginaceae (prethodno  Scrophulariaceae).
mini|left|300px|Digitalis grandiflora (Bjelašnica, 2015) Desno: cvjetovi Lijevo: nezreli plodovi
Opis
To je zeljasta dvogodišnja ili višegodišnja biljka čija visina doseže  do oko 70–120 cm. Ima  sjajno zeleno lišće sa uočljivom nervaturom. Cvjetovi su blijedo žuti u obliku zvona, u nizu raspoređeni na stabljici, dugi 3 – 4 cm. Prema unutrašnjosti,  prošarani su smeđom mrežicom linija  obilježavanje u unutrašnjosti
Kao i ostali pripadnici roda Digitalis sadrži kardenolide, a svi dijelovi su joj otrovni. Listovi sadrže oko 0.2% glikozida digitoksin tipa i oko 0,1%  digoksinskog tipa. Ne koristi se u proizvodnji srčanih  glikozida.
Ekologija i rasprostranjenje
Digitalis grandiflora raste na planinama, na toplim žbunovitim padinama, čistinama i krčevinama. Može se naći i pored puteva i prokopa, na osunčanim pozicijama. Autohtona je u južnoj  Evropi (uključujući i Bosnu i Hercegovinu)  i  Aziji.
Uzgaja se u botaničkim vrtovima širom svijeta, a zbog dekorativnih cvjetova, širi se i u hortikulturi.
Ohonica
Ohonica je naseljeno mjesto u sastavu općine Borovnica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Vrhnika.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Ohonica je imala 91 stanovnika.
Napomena: ''U 1995. povećano za dio naselja Pristava.''
Ivanci (Moravske Toplice)
Ivanci su naseljeno mjesto u sastavu općine Moravske Toplice, regija Pomurska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Murska Sobota.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Ivanci su imali 243 stanovnika.
Banovina (čvor)
Hrvatska:
Puhovo (čvor)
Hrvatska:
Ivanjševci
mini|280px|Ivanjševci, drveni zvonik Ivanjševci su naseljeno mjesto u sastavu općine Moravske Toplice, regija Pomurska, Slovenija.
Puhovo (čvor)
Srbija:
Ivanjševci
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Murska Sobota.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Ivanjševci su imali 37 stanovnika.
Straža (Šentrupert)
mini|280px|Straža, stara seoska kuća Straža je naseljeno mjesto u sastavu općine Šentrupert, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Trebnje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Straža je imala 113 stanovnika.
Napomena: ''U 2009. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja Slovenska vas i Straža.''
Strmec pri Polenšaku
Strmec pri Polenšaku je naseljeno mjesto u sastavu općine Dornava, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ptuj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Strmec pri Polenšaku je imao 53 stanovnika.
Napomena: ''Do 1953. iskazivano pod imenom Strmec.''
Long Eaton Rangers FC
Long Eaton Rangers Football Club je bivši nogometni klub iz grada Long Eaton, Engleska. Osnovan je 1888. godine. Bio je jedan od osnivača Football Alliance.
Strnišče
Strnišče je naseljeno mjesto u sastavu općine Kidričevo, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Ptuj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Strnišče je imalo 110 stanovnika.
Napomena: ''U 1974. nastalo spajanjem izdvojenih dijelova iz naselja Kidričevo i Župečja vas.''
Padež (Vrhnika)
Padež je naseljeno mjesto u sastavu općine Vrhnika, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Vrhnika.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Padež je imao 33 stanovnika.
Napomena: ''U 2010. smanjeno za dio naselja koji je priključen naselju Kožljek (općina Cerknica, regija Primorsko-notranjska).''
Ivanovci (Moravske Toplice)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Murska Sobota.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Ivanovci su imali 135 stanovnika.
Nu Centauri
Zvjezdani sistem
Promjenjivog je sjaja, podvrste Mira Ceti. Njen sjaj se mijenja 3,31-3,34 mag u periodu od 2,62 dana. Sastoji se od nekoliko zvijezda. Primarna zvijezda ima jako ultraljubičasto zračenje, te se nalazi na rubu evolucije u supernovu. Tada je moguće da završi kao bijeli patuljak. Ima visoku rotaciju na ekvatoru od 78 km/s. Analiza zračenja otkriva tamniju sekundarnu zvijezdu, udaljenu 0,08 AJ (20% udaljenosti Merkur-Sunce).
Kinematika
Kreće se brzinom 21,8˙km/s u odnosu na Sunce. Pripada grupi zvijezda Gornji Centaurus Lupus.
Vodena biljka
mini|200px|Cvjetovi [[Nymphaea alba, vrste iz porodice Nymphaeaceae (vodeni ljiljani)]] Vodene biljke su biljke koje su prilagođene na život u vodenim sredinama (slane ili slatke vode). One su također naziva hidrofite ili hidrofora ili vodene makrofite. Ove biljke imaju posebne prilagodbe za život ako su potopljene u vodi, ili na površini vode. Najčešća adaptacija im je aerenhim (tkivo za skladištenje vazduha), ali su plutajuće i fino nareckani listovi također česti. Vodene biljke mogu rasti samo u vodi ili u tlu koji se stalno zasićeno vodom. One su stoga zajedničke komponenta vegetacije močvara.
Pregled
mini|200px|Vodeni ljiljan ima korijen koji urasta u dno, a sa listovima koji plutaju na površini vode Glavni faktor kontrole distribucije vodenih biljaka je dubina i trajanje poplava. Međutim, drugi faktori također mogu kontrolirati njihovo rasprostranjenje, brojnost i rast, uključujući i hranjive tvari, poremećaje od talasa, ispašu, i salinitet. Vodene vaskularne biljke (sa provodnim sudovima) su nastala u više navrata u različitim biljnim porodicama, a mogu biti paprati ili cvjetnice (uključujući i monokotijedone i dikotiledone). Morske alge nisu takve biljke, nego višećelijske morske biljke koje se obično ne uključuju među vodene biljke. Nekoliko vodenih biljaka su u mogućnosti da uspješno opstaju i u slatkim, i slanim i bočatnim vodama. Primjeri se mogu naći u rodovima kao što su Thalassia i Zostera. Iako se većina vodenih biljkaka može reproducirati do cvjetanja i ostavljanja sjemena, mnoge također imaju bespolno razmnožavanje, putem rizoma, gomolja, a i fragmenata općenito.
Jedna od najvećih vodenih biljaka u svijetu je amazonski lokvanj; jedan od najmanjih je minijaturno pačje sjeme. Mnoge male vodene životinje koriste biljke kao dom ili za zaštitu od predatora, ali u područjima s više vegetacije će vjerovatno imati više predatora. Neki drugi poznata primjera vodenih biljaka mogu uključivati plutajući srce, lokvanj, lotos, vodrni ljutić, vodeni zumbul i druge. Neki vodene biljke se koriste kao izvor hrane. Primjeri uključuju divlju rižu (Zizania), lokvanj (Trapa natans), kineski vodeni kesten (Eleocharis dulcis), indijski lotos (Nelumbo nucifera), vodeni špinat (Ipomoea aquatica), i potočarke (Rorippa potočarka-Aquaticum).
Morfološka klasifikacija
Mnoge klasifikakacije vodenih biljaka se zasnivaju na morfologiji. Jedan od primjera ima šest grupa, kako slijedi:
IPhone 11
iPhone 11 je pametni telefon koji dizajnira, razvija i prodaje Apple Inc. Trinaesta je generacija iPhonea i nasljednik iPhonea XR. Predstavio ga je Tim Cook 10. septembra 2019. u Cupertinu (Kalifornija) uz luksuzni model iPhone 11 Pro. Prednarudžbe su počele 13. septembra 2019, a telefon je zvanično pušten u prodaju 20. septembra 2019, dan nakon objave softvera iOS 13.
Najveće promjene u odnosu na iPhone XR jesu čip Apple A13 Bionic i ultraširokougaona kamera. Dok iPhone 11 Pro dolazi s punjačem Lightning na USB-C od 18W, iPhone 11 dolazi s istim punjačem od 5W koji je dolazio uz prošle modele, iako oba modela podržavaju brzo punjenje od 18W. Uređaj je dobio nadogradnju na iOS 14 17. septembra 2020.
Historija
Gotovo sve pojedinosti o telefonu isplivale su na internet prije zvanične objave, uključujući sve specifikacije i vanjski izgled uređaja. Ispostavilo se da je veći dio podataka bio tačan, poput činjenice da su kamere poboljšane i da je zadržan urez za prednju kameru koji se prvi put pojavio na iPhoneu X. Na zvaničnim pozivnicama koje su dobili novinari bio je naslikan stakleni šareni logotip Applea, što su pojedini kritičari povezali s mogućnosti pojave modelâ u novim bojama i novim dizajnom kamera.
Dizajn
Dostupan je u šest boja: crnoj, zelenoj, žutoj, ljubičastoj, bijeloj i posebnoj crvenoj za brend Product Red. Na vrhu ekrana nalazi se urez za sistem kamera TrueDepth i zvučnik, slično prethodniku. Kamere sa stražnje strane uređaja nisu u ravnini s kućištem, već su uzdignute i blic je iste veličine kao onaj u iPhoneu 11 Pro, s tim da iPhone 11 ima dvije kamera, a Pro tri. Kućište stražnjih kamera na iPhoneu 11 napravljeno je od mat stakla, a sam stražnji dio telefona od sjajnog stakla, dok je kod modela Pro obrnuto. Logotip Applea sad je centriran na stražnjoj strani uređaja i ispod nema teksta, što je promjena u odnosu na prethodne modele.
mini|Sve boje uređaja osim žute
mini|iPhone 11 u crvenoj boji za [[Product Red|Product (Red)]]
Hardver
iPhone 11, kao i iPhone 11 Pro, koristi Appleov procesor A13 Bionic koji sadrži neuronski pogon treće generacije. Dostupni su modeli sa skladišnim prostorom od 64, 128 i 256GB, a svaki ima 4GB RAM-a. Otporan je na vodu, prašinu, prljavštinu (oznaka IP68) i može biti pod vodom na dubini od dva metra do 30 minuta. Međutim, garancija ne pokriva oštećenja tekućinom. Oba telefona, poput prošlih modela, nemaju 3,5 milimetarski priključak za slušalice i dolaze sa žičanom verzijom slušalica EarPods koje se priključuju preko ulaza Lightning. To je prvi pametni telefon s ultraširokopojasnim hardverom (pruža ga čip Apple U1).
Puhovo (Dugo Selo)
Puhovo je naseljeno mjesto u sastavu grada Dugog Sela, Zagrebačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Dugo Selo.
IPhone 11
Kamera
Straga se nalaze kamere od 12MP: ultraširokougaona s otvorom blende ƒ/2,4, vidnim poljem od 120° i dvostrukim optičkim smanjivanjem, kao i širokougaona s otvorom blende ƒ/1,8. Najveća rezolucija koju uređaj podržava za videosnimanje jest 4K pri 60fps, a može snimati usporene videozapise u rezoluciji 1080p do 240fps. Podržana je i mogućnost fokusiranja zvuka na područje koje je izabrano tokom snimanja. Jedino širokougaona kamera ima optičku stabilizaciju slike. Podržan je i portretni režim sa šest svjetlosnih efekata kao i napredni bokeh i kontrola dubine. Kad je noć, telefon se automatski prebacuje u noćni režim slikanja, što proizvodi svjetlije fotografije s manje šuma u slabo osvijetljenim okruženjima. Aplikacija za kameru iznova je dizajnirana i ima nove mogućnosti, kao što je traka za brzi prelaz s objektiva na objektiv i opcija "QuickTake" koja korisniku omogućuje da, držeći prstom na dugme za slikanje, snimi videozapis. Apple je također najavio mogućnost "Deep Fusion" koja koristi umjetnu inteligenciju i mašinsko učenje za obradu slika; postala je dostupna 29. oktobra 2019. u sklopu softverskog ažuriranja na iOS 13.2.
Birmingham St George's FC
Birmingham St George's Football Club je bivši nogometni klub iz Birminghama, Engleska.
Historija
Nastao je 1888. godine nakon što je klub Mitchells St George's promijenio ime u Birmingham St George's. Do promjene imena Mitchells St George's je odigrao tri utakmice u okviru FA kupa. Birmingham St George's je jedan od osnivača Football Alliance. U Alliance ligi je odigrao sve tri sezone. Najbolji plasman je ostvario u sezoni 1890-91. osvajanjem četvrtog mjesta. U FA kupu je igrao četiri sezone. 1892. godine je imao finansijske probleme, što je uzrokovalo gašenje kluba.
IPhone 11
Softver
Predinstalirana verzija softvera jest iOS 13, koji sadrži Siri, Face ID (pomoću kamere TrueDepth), Apple Pay i podršku za Apple Card. Na uređaj se može instalirati iOS 14.
Prijem
Naišao je na pretežno pozitivnu reakciju. Pohvaljene su performanse, baterija i kamere, dok je ekran kritiziran. Kritičari su također naglasili da je urez na vrhu ekrana prevelik za telefon objavljen 2019. godine. Prema izvještaju Counterpoint Researcha postao je drugi najprodavaniji model širom svijeta u 2019, i to za nešto manje od četiri mjeseca od puštanja u prodaju.
Puhovo (Dugo Selo)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Puhovo je imalo 710 stanovnika.
IC 3942
IC 3942 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 21. marta 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pako
mini|280px|Pako, rimokatolička crkva "Sv. Miklavž" Pako je naseljeno mjesto u sastavu općine Borovnica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Vrhnika.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Pako je imalo 169 stanovnika.
Football League Championship 2016/2017.
Football League Championship 2016/2017. je bila 13. sezona Championshipa. Sezona je trajala od 6. augusta 2016. godine do 6. maja 2017. godine.
Klubovi
Ukupno 24 tima su učestvovala u Championshipu 2016/17, uključujući 18 ekipu iz prethodne sezone 2015-16, tri prvoplasirane ekipe iz prethodne sezone League One, te tri posljednjeplasirane ekipe iz Premijer lige.
Najbolji strijelci
Ažurirano do utakmica odigranih dana 8. maj 2017.
Svetinci
Svetinci su naseljeno mjesto u sastavu općine Destrnik, regija Podravska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Ptuj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Svetinci su imali 155 stanovnika.
Čatrnja (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Banovina (Fužine)
Banovina je bivše naseljeno mjesto u sastavu općine Fužine, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Delnice. Na popisu stanovništva 2011. godine, naselje je ukinuto i pripojeno naselju.
Pirovište
Pirovište je bivše naseljeno mjesto u sastavu općine Fužine, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Delnice. Na popisu stanovništva 2011. godine, naselje je ukinuto i pripojeno naselju.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Pirovište je imalo 62 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Burić Selo
Burić Selo je naseljeno mjesto u sastavu općine Krnjak, Karlovačka županija, Republika Hrvatska.
Studenec (Trebnje)
Studenec (njem. Bründl) je naseljeno mjesto u sastavu općine Trebnje, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Arheološko područje Lištani
Arheološko nalazište Lištani nalazi se u naselju Lištanima, Livno, Bosna i Hercegovina. Nalazište je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Istraživano je u nekoliko navrata, a svi rezultati nisu još objavljeni.
Studenec (Trebnje)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Trebnje.
Burić Selo
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Karlovac.
Arheološko područje Lištani
Historija
Područje Livanjskog polja od bronzanog doba naseljavalo je ilirsko pleme Dalmati. U doba Rimljana kroz polje je prolazio put Salona - Servicijum (Bosanska Gradiška). U Lištanima je bila putna stanica Pelva, a predpostavlja se da je prerasla u rimski municipij.
Studenec (Trebnje)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Studenec je imao 126 stanovnika.
Napomena: ''U 2016. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja Gorenja Nemška vas, Rožni Vrh i Studenec.''
Burić Selo
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Burić Selo je imalo 29 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Burić Selo je imalo 79 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
SLITRK5
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 958 aminokiselina, a molekulska težina   107.486 Da. .
C: Cistein D: Asparaginska kiselina E: Glutaminska kiselina F: Fenilalanin G: Glicin H: Histidin I: Izoleucin K: Lizin L: Leucin M: Metionin N: Asparagin
P: Prolin Q: Glutamin R: Arginin S: Serin T: Treonin V: Valin W: Triptofan Y: Tirozin
Funkcija
Članovi porodice SLITRK, poput SLITRK5, integralni su membranski proteini s dva N-terminalna ponavljajuća domena (LRR) bogata leucinom, sličnea onima SLIT proteina (vidi SLIT1; MIM 603742). Većina SLITRK-ova, uključujući SLITRK5, također imaju C-terminalne regije koje dijele homologiju s receptorima za neurotropine (vidi NTRK1; MIM 191315). SLITRK se eksprimiraju pretežno u neuronskim tkivima i imaju aktivnost moduliranja neurita (Aruga et al., 2003). [Dobavljač OMIM] (Aruga et al., 2003).[supplied by OMIM]
Divizia Națională
Prva liga Moldavije (rum.: Super Liga) jest profesionalna moldavska nogometna liga, te predstavlja najviši rang u moldavskom nogometu. Osnovana je 1992. godine. Sezona traje od jula do maja. Trenutni prvak Moldavije je Milsami Orhei koji je sa 16 titula najuspješniji tim lige.
Format takmičenja
U ligi se takmiči 8 klubova. Igra se četverokružnim ligaškim sistemom. Na kraju sezone posljednjeplasirana ekipa ispda u niži rang. Pobjednik lige naredne sezone igra u drugom kolu kvalifikacija za Ligu prvaka, dok ekipe koje završe na drugom i trećem mjestu ostvaruju plasman u Evropsku ligu.
Finale FIFA Svjetskog klupskog prvenstva 2013.
Finale FIFA svjetskog klupskog prvenstva 2013. je bila završna nogometna utakmica FIFA Svjetskog klupskog prvenstva 2013, odigranog u Maroku. To je bilo 10. finale FIFA Svjetskog klupskog koju je organizirala FIFA i koji se igrao između klubova iz svake od 6 kontinentalnih konfederacija koji su u prethodnoj sezoni osvojili kontinentalnu Ligu prvaka, kao i prvak zemlje domaćina.
Finalna utakmica odigrana je 21. decembra 2013. između šampiona UEFA Lige prvaka, Bayerna, i domaćina turnira, aktuelnog šampiona Maroka, Raja Casablanke. Rezultatom 2-0 Bayern je prvi put u svojoj historiji osvojio šampionsku titulu svjetskog klupskog prvenstva.
Pčelarenje na drvetu
Pčelarenje na drvetu je dobivanje pčelinjih proizvoda korištenjem košnica na drveću, bez ometanja prirodnog životnog ciklusa pčela. Uzgoj divljih pčela i briga o njima u košnicama na drveću ili u košnicama koje se nalaze u šumskim područjima zahtjeva posebna znanja, vještine, prakse, tradicije, i rituale.
Historija
U starijem kamenom dobu, kada je čovjek bio lovac/sakupljač, bavio se i lovom na divlje košnice sa medom. Pčele su se nalazile u šumama, u svojim odabranim šupljinama. I danas neke ljudske kulture nastavljaju takve tradicije, kao što je potraga za košnicama u planinama Nepala, u Indiji i Bangladešu.
Kada je čovjek počeo držati medonosne pčele i baviti se pčelarstvom nije dokumentovano ni pisanim izvorima ni arheološkim nalazima. Zbog toga se početak „pripitomljavanja“ pčela u vrijeme neolita smješta u dosta širok okvir, otprilike prije 10.000 do 4.400 godina.
Srednji vijek
Pčelarenje u drvetu je tokom starog i srednjeg vijeka bilo vezano za evropske zemlje i to najviše za Poljsku i Njemačku. Mnogi sačuvani alati, čak i iz petog vijeka govore o tome da je ovaj način gajenja pčela bio zastupljen u pomenutim zemljama. Monasi iz Istočne Evrope prvi pisani zapis o pčelarenju u drvetu ostavili su 900. godine, a ukaz nemačkog cara Otona I iz 940. godine dozvoljavao je razvoj ovog zanata u današnjoj Grinevaldskoj šumi u Berlinu. Poslednji pčelar u drvetu u Njemačkoj (zeidler), zajedno sa svojim pčelama, nestao je oko 1550. godine. U Poljskoj se tradicija pčelarenja u drvetu očuvala sve do 1930-ih godina, a poslednji pčelar umro je 1967, a sa njim se ovaj stari zanat u Evropi sasvim ugasio.
Ruski i poljski pčelari su među najvećim i najuspješnijim pčelarima, mnogi od njih broje svoje kolonije stotinama, a neki čak i hiljadama. Oni su, sa velikom praktičnom mudrošću, što je moguće bliže oponašali uslove pod kojima su pčele stvarale med u prirodnim uslovima, bez ljudskog uticaja.
Savremeno doba
Godine 2002, naučnici Hartmut Jungius i Pžemislav Navrocki, u ruskoj republici Baškiriji, otkrili su da se pčelarenje u drvetu još njeguje u svojoj tradicionalnoj formi. Ova oblast se nalazi između rijeke Volge i južnog Urala, zauzima plodnu i šumovitu oblast Ruske Federacije. U njoj se danas može pronaći oko 700 košnica u drvetu od kojih se 30 odsto godišnje samostalno nastanjuje.
Podstaknuti novim otkrićem i željom da se populacija pčela obnovi i osnaži prirodni pčelari širom svijeta, usvojili su ovaj metod pčelarstva i po ugledu na svoje uralske kolege počeli na farmama, u prirodnom okruženju da prave košnice u drvetu koristeći izdubljena debla koja postavljaju na stabla ili na zemlju. Ova košnica ima za cilj da imitira prirodnu košnicu i po položaju i načinu tretiranja joj je najbliža.
Pčelarenje u Gruziji
Među onima koji se intenzivno bave ovim načinom proizvodnje meda su stanovnici zapadne Gruzije, blizu granice Gruzije i Turske. Njihov med nosi naziv jara med, a dobiva se iz košnica postavljenim na drveće ili na skoro nepristupačnim liticama, što sa sobom nosi i opasnost za život. Uz košnice je postavljena ograda od zvečećih metalnih ostataka i medvjeđih kostiju kako bi se zaplašili medvjedi.
Jara košnice izrađuju se izdubljivanjem trupca lipe. Ovo drvo je posebno cijenjeno jer je njegova drvna građa lagana i lahko obradiva. Trupci se potom postavljaju tamo gdje ih pčele mogu naći, obično duboko u šumi. Izrezbareni trupci su identični prirodnom staništu šupljih stabala divljih pčela. Pčele unutar jara trupaca stvaraju vlastito saće od nule, za razliku od umjetnih košnica koje prave pčelari. Kavkaske sive planinske medonosne pčele poželjne su širom svijeta jer mogu izdržati niske temperature, a imaju i dugačak jezik kojim uzimaju ostatak nektara koje ne uspiju sakupiti druge pčele. Ova vrsta pčela je relativno poslušna, ali njihov ubod može biti bolan.
Osim što jedu svježi med, neki seljani od sakupljenog meda pripremaju i žestoku ali pitku medovaču. Procjenjuje se da se godišnje proizvede oko šest tona jara meda. Trenutno je aktivno više od dvadesetak jara pčelara. Pčelari se rukovode filozofijom:
Prirodno pčelarstvo
U dugoj historiji pčelarenja jedan od načina dobijanja meda je i držanje pčela i košnica na drveću. Pčele u košnicama na drveću se češće roje, što je osnovna pčelinja reprodukcija njihove zajednicea i to je sastavni dio onoga što pčelu čini pčelom. Šupljo drveće je obično mnogo deblje od standardne savremene košnice, i kao takvo, bolje podnosi ekstremne vrućine i hladnoće. Pčele u šupljinama drveća normalno ne grade svoje paralelno saće na dnu šupljine, tako da se na dnu šupljine formira vlažno područje krhotina koje se sastoji od organskih hranljivih materija, piljevine i živih organizama.
Neki ključni načini upravljanja pčelarstvom na drvetu, na osnovu onoga što se smatra prirodnim uslovima pčelama koje žive na drveću su:
Nematerijalna kulturna baština
Pčelarstvo na drvetu Poljske i Bjelorusije u ovim državama ima status istorijske i kulturne vrijednosti gdje ova drevna tradicija držanja pčela postavljenim visoko u drveću seže u 5.-6. stoljeće, opstaje do danas. U Poljskoj je jedno vrijeme bila prekinuta da bi se u XXI vijeku obnovila.
Kultura pčelarenja na drvetu se nalazi na UNESCO-voj Reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa čovječanstva kao zajednički element nematerijalnog kulturnog nasleđa u Bjelorusiji i Poljskoj. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog nasleđa na zasjedanju koje je održano 2020. god.