cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Srpska Despotovina
Građanski rat u Despotiji
Krajem 1403. ili početkom slijedeće godine Stefan je krenuo u napad na Brankoviće. Prije oktobra 1404. godine izmirio se sa Vukom. Protjerao je osmanlijske posade iz zemlje i ugušio sve ustanke. Izgleda da se krajem 1404. godine pomirio sa Brankovićima. Protiv tosmanlijkske vlasti je 1404. godine podignut ustanak u Bugarskoj pod vođstvom Konstantina i Fružina, sinova bugarskih careva, koji su uživali podršku ugarskog kralja. U Despotovini je četovao neki Karaljuk (Novak). Osmanlijska vojska napada grad Temsko kod Pirota, a zatim, uz despotovu dozvolu, prolazi dolinom Toplice i Laba u oblast Brankovića i dalje, ka Ovčem polju. Stefan nije želio da narušava mir te je Karaljukov plijen vratio sultanu. Zemlja je ulazila u period mira. Stefan je poveljom iz 1405. godine potvrdio Dubrovčanima povlastice ranijih srpskih vladara. Ovo je prva povelja o srpsko-dubrovačkim odnosima poslije 1387. godine. Jačanje Srbije izazvalo je zabrinutost u Veneciji za posjede u Zetskom primorju. Ljudi su tamo trpjeli razne zloupotrebe mletačkih vlasti. U Skadru su sužavana prava pravoslavne crkve. Zemlja je oduzimana Srbima i davana Mlečanima. To je dovelo do ustanka u skadarskoj oblasti. Balša III je brzo zaposjeo većinu mletačkih gradova, sem Lješa. Prvi skadarski rat trajao je od 1405. do 1412. godine. Mletački kapetan Marin Karavel uspio je da juna 1405. obnovi mletačku vlast u Skadru. Pregovarao je sa većima u Ulcinju, Baru i Budvi. Balša je nadjačan kada je izgubio Drivast. On se za pomoć obraća Sulejmanu Čelebiji. Pritekao mu je i Vuk Lazarević. Mletačka novcem pridobija saveznike. Prvi pregovori otpočeli su 1406. godine, a Stefan je, sa Marom Branković i Nikitom Topijom, nudio da posreduje u sklapanju mira. Pregovori su okončani tek 1408. godine sklapanjem mirovnog sporazuma. Međutim, njegove odredbe nisu poštovane. Mlečani 1409. godine pregovaraju sa Kotoranima da se Kotor stavi pod vrhovnu vlast Venecije. Ranije predloge su odbijali kako ne bi došli u sukob sa Bosnom. Iste godine pristali su da plaćaju Sulejmanu harač za gradove u Zeti i sjevernoj Albaniji. Kupili su i prava na Dalmaciju od Ladislava Napuljskog.
Tokom života kneginje Milice nije bilo ozbiljnijih sukoba između Stefana Lazarevića i njegovog brata Vuka. Milica je umrla novembra 1405. godine. Krajem 1408. izbilo je otvoreno neprijateljstvo među braćom, koje su Osmanlije podsticali. Njihove čete su ranijih godina harale po Srbiji. Posebno jak bio je napad januara 1407. godine u paraćinskom kraju. Turcima je prišao Vuk koji se, izgleda, nije slagao sa bratovljevom prougarskom politikom. Sigismund je 1408. godine ustanovio viteški Zmajev red u Ugarskoj. Uz članove porodica Gorjanski, Celjski i Morovićki, među najznačajnijim pripadnicima bio je i Stefan. On je u Budimu imenovan na prvom mjestu u redu. Krajem 1408. godine Vuk je otišao Sulejmanu i dobio vojsku sa kojom je početkom 1409. godine napao Srbiju. Turke je predvodio Evrenos, a bilo ih je oko 30.000. Rat je posebno pogodio Prištinu. Stefanu je u pomoć pritekao Sigismund koji je na proljeće u Srbiju uputio Pipa Spana, a početkom maja je i sam došao. Najžešći napad bio je na ljeto kada Osmanlije prodiru do Beograda. Stefan se povukao u Beograd gde je odbio da se preda, ali je otpočeo pregovore sa bratom. Izgleda da je Vuk tada dobio južni dio zemlje. Zajedno sa Brankovićima, priznao je vrhovnu vlast Sulejmana.
Stefan je stao na stranu Sulejmanovog brata Muse koji je pridobio i vlaškog vojvodu i bugarske ustanike. Pregovore je vodio vojvoda Vitko. Musa je ozbiljno ugrozio Sulejmana. Zauzeo je 1410. godine Galipolje. Sulejmana je podržao bizantijski car Manojlo II, Vuk Lazarević, Mlečani i Brankovići. Odlučujuća bitka vođena je 1410. godine kod rta Kosmidiona na Zlatnom Rogu. Musa je poražen. Despot Stefan se sklonio u Carigrad gde ga je Manojlo II primio i potvrdio mu znake despotskog dostojanstva. Sa njim je bio i kesar Uglješa. Preko Crnog mora i Vlaške vratio se u Srbiju. Pokušaj Vuka Lazarevića i Lazara Brankovića da zauzmu prijestolje tokom Stefanovog odsustva spriječio je Musa koji ih je zarobio. Najpre je pogubio Vuka Lazarevića, a potom i Lazara Brankovića. Musa je potom ponovo poražen od Sulejmana, te se morao skloniti kod Stefana. Stefan je dobio Musinu saglasnost da zauzme zemlje Brankovića. Sulejman je 1411. godine ubijen od strane Musinih ljudi. Musa je preuzeo vlast u evropskom dijelu Osmanlijskog carstva. Ubrzo je promijenio politiku. Počeo je svoje saveznike da pretvara u neprijatelje. Stefanovim poslanicima prijećeno je u Carigradu i raskid je bio neizbježan. Stefan je sa vojskom napao pirotski kraj te mu je Musa ponudio pregovore. U Musinoj vojsci koja je opsjedala Selimvriju (današnji Silivri) nalazio se Đurađ Branković. On je pokušao da stupi u veze sa ujakom i da se vrati u Srbiju. Protiv Muse se okreću i skopski sandžakbeg i krajišnici, kao i bizantijski car. Pružili su podršku njegovom bratu Mehmedu I. Pred kraj 1411. godine u borbu je stupila i srpska vojska. Musa je početkom 1412. godine prodro u Despotovinu i opustošio oblast kesara Uglješe Vlatkovića. Napao je i Novo Brdo, ali se povukao pred Stefanom.
Stanje u Srbiji bilo je mirno već na proljeće te je Stefan mogao da ode u Budim na veliki skup evropskih vladara i vlastele u čast Sigismundovog izmirenja sa poljskim vladarem. Bili su tu i Stefan Ostoja, Sandalj Hranić, Hrvoje Vukčić. Stefan je dobio grad Srebrenicu što je ogromno povećalo njegove prihode. U jesen te godine u Srbiju se iz Soluna vratio Đurađ Branković. Pregovori sa Stefanom okončani su uspješno. Izvori bilježe da ga je Stefan prihvatio kao sina, a nešto kasnije ga odredio za nasljednika.
Stefan je kao nagradu za pomoć u ratu dobio od Mehmed I grad Koprijan kod Niša i pokrajinu Znepolje (kod današnje srpsko-bugarske granice). Prihvatio je vazalne obaveze. U Zeti se Prvi skadarski rat bližio kraju. Dogovori iz 1409. godine o prelasku Kotora pod vrhovnu vlast Mletačke nisu prihvaćeni u Veneciji koja nije želela da se zamjeri Sandalju Hraniću. Nudila je posredovanje u pregovorima Kotora i bosanskog vojvode. Ugarska se takođe protivila širenju Mlečana na jadranskoj obali. Sandalj se 1411. godine oženio Jelenom, majkom Balše III i sestrom despota Stefana Lazarevića. Sigismund je 1411. godine napao Mletačku republiku i ugrozio samu Veneciju koja je primorana da privede kraju rat u Zeti. U sklapanju mira posredovao je vojvoda Hranić. Tokom pregovora Balša napada i osvaja Bar. U skladu sa mirovnim sporazumom sklopljenim novembra 1412. godine Balša je dobio Budvu, Bar i Ulcinj. Sandalj Hranić je slijedeće godine primorao Kotor da mu ustupi deo prihoda od trgovine solju.
Pripajanje Zete
250px|mini|desno|Bitke Balše III Balšića Izbijanje novog rata između Ugarske i Mletačke navelo je Balšu III da takođe zarati sa Mlečanima pokušavajući da ih istjera iz Zete. Drugi skadarski rat izbio je 1419. godine odlukom Balše III da pohapse sve Mlečane u Zeti. Balša napada Skadar i Drivast. U ovom ratu Mlečani se služe diplomatskim sredstvima i novcem. Ucjenili su Balšinu glavu na 8000 dukata. Balša u međuvremenu zauzima Drivast. Mlečani su u ovom ratu za saveznike potražili i Osmanlije. Sporazum je sklopljen 6. novembra 1419. godine u Carigradu. Mlečani bi plaćali Osmanlijama danak za Skadar, Drivast i Lješ, a Osmanlije bi branili njihove gradove od Balše. Balša više nije smio da preduzima pohode protiv mletačkih gradova. Kotorani su u takvoj situaciji ponovo obnovili pregovore o stavljanju grada pod vlast Venecije. Venecija je 1420. godine prihvatila prijedlog i obavezala se da će poštovati Kotorski statut. U duždevoj palati je 15. marta sačinjen ugovor. Kapetan Jadranskog mora, Pjetro Loredan, je jula iste godine u Kotoru prisustvovao svečanosti u čast predaje grada. Istovremeno je doturio pojačanja mletačkoj posadi u Skadru. Balša i Đuraševići su 1420-21. godine opustošili okolinu Kotora. Seljaci u Grblju digli su ustanak protiv kotorske vlastele i pregovori su ponovo otpočeli.
Balša III od 1419. godine vodi Drugi skadarski rat protiv Mletačke republike u namjeri da iskoristi njen rat protiv Sigismunda. Mlečani osvajaju Trogir, Brač, Hvar, Vis i Korčulu. Na obali je držala Skadar, Drivast, Lješ i Sveti Srđ na Bojani. Od 1420. godine u njenom sastavu je i Kotor, nekada najjača luka države Nemanjića. Kotor će pod vlašću Venecije biti sve do ukidanja Mletačke republike 1797. godine. Kapetan Jadranskog mora, Pjetro Loredan, osvojio je 1420. godine Budvu i predao je Kotoranima na upravu. Kotor se pridružio Mlečanima u ratu protiv Balše III. Zauzeo je Svetomiholjsku metohiju i Lušticu. Njeni stanovnici bježe u Srpsku despotovinu. Tokom ratnih operacija Balša je teško obolio. Imao je samo dve kćerke; sin mu je umro 1415. godine. Mlečani su nagađali da bi državu mogao ostaviti rođaku Stefanu Balšiću Maramonte. On je bio nestalan čovjek; stalno je mijenjao gospodare, a kasnije je stupio i u mletačku službu. Balša je riješio da državu ostavi svome ujaku, Stefanu Lazareviću. Otišao je u Srbiju i tamo proveo ostatak života na Stefanovom dvoru. Umro je 28. aprila 1421. godine. Despot ga je ožalio i svečano sahranio. Pripajanjem Zete konačno su ujedinjene oblasti Lazarevića, Brankovića i Balšića. Borbe nastupile nakon smrti cara Dušana konačno su završene. Sve zemlje bile su u rukama jednog gospodara. Na vijest o smrti Balše Mletačka je započela sa osvajanjem njegovih gradova. Prvi se predao Drivast, samo 12 dana nakon Balšine smrti, a pet dana kasnije i Ulcinj. Stanovništvo Drivasta oslobođeno je nameta za dvije, a Ulcinja za tri godine. Poništene su Balšine povelje i vraćeno je stanje od 1405. godine, ali učesnici Drugog skadarskog rata na Balšinoj strani nisu proganjani. Mlečani su Ulcinj držali punih 150 godina, do 1571. godine. Uskoro se Veneciji potčinio i Bar. Mletačka je zauzela sve Balšine gradove. Novonastale okolnosti iskoristili su i Đuraševići koji su se znatno proširili u Gornjoj Zeti. Balšina udovica Bolja, kćerka Koje Zakarije, pobjegla je kod roditelja u Danj. Đuraševići su Stefana Lazarevića priznali za naslјednika Balšića. Đurađ i Aleksa Đurašević postali su njegove vojvode. Nije ga uznemiravao ni Sandalj Hranić (koji je polagao prava na Kotor) jer je bio oženjen njegovom sestrom Jelenom. Postojala su dva gospodara Zete, Mletačka republika i srpski despot. U Turskoj je 1421. godine došlo do smјene na prestolu. Na stranu novog sultana Murata II (1421—1451) stao je i despot Stefan koji je zato mogao da priprema vojsku za rat protiv Mletačke. U Primorje je stigao aуgusta 1421. godine i odmah uputio dvojicu poslanika u Veneciju. Njegovi zahtevi su odbijeni.
Stefan je najprije zauzeo gradove kojima je vladao Balša. Do novembra je zauzeo Drivast, Ulcinj i Bar, te je u Baru za upravnika Zete postavio vojvodu Mazareka. Potom je sklopio šestomjesečno primirje i vratio se u Srbiju. Protiv mletačke uprave počela je da se buni i vlastela iz Skadra. Obje strane su poštovale primirje koje je isteklo 15. maja 1422. godine. Diplomatska misija vojvode Vitka u Veneciji izdejstvovala je ustupke Venecije koja Stefanu priznaje osvajanje Bara, Drivasta i ubiranje skadarske provizije. Vitko se složio da Mletačkoj ostane Skadar. Oko ostalog se nisu složili, te je rat nastavljen. Mazarek podiže utvrđenja duž Bojane kojima je kontrolisao plovidbu rijekom i onemogućio trgovinu Skadru. Despotova vojska opsjela je grad. Njegova vojska je doživela neuspjeh. Despot je izgubio dio Zabojane. Kapetan Francesco Bembo je novcem na stranu Mletačke privukao Paštroviće. Stefan Lazarević je ratovanje u Zeti prepustio svome sestriću Đurđu Brankoviću. Na ljeto 1423. godine Đurađ je sa 8000 konjanika pred Skadrom. Republika je bila spremna na pregovore. Sa Francescom Bembom Đurađ se sastao kod Svetog Srđa gdje je sklopljen Skadarski mir. Veneciji je ostao Kotor, Ulcinj i Skadar; Srbima Bar, Drivast, a obećana im je Budva i skadarska provizija. Predviđena je razmjena zarobljenika. Mirom su zadovoljene obe strane, ali Zeta nije bila spokojna. Bilo je spornih pitanja: oblast sjeverno od Skadra, Luštica, grbljanske solane i Ratačka opatija. Takođe, srpska strana tražila je Paštroviće. Vojvoda Nikola je na ljeto 1425. godine u Veneciji gdje pregovara sa Republikom. Mlečani nisu željeli plaćati danak za Kotor koga su ranije davali Balšićima, odugovlačili su sa predajom Budve i nisu se slagali sa predajom Paštrovića. Konačan mir sklopljen je 1426. godine u Vučitrnu. Republika nije bila dužna da plaća danak za Kotor, dobila je Paštroviće, Grbalj, 100 kuća Andrije Humoja u skadarskom distriktu, kotorske solane, utvrđene prelaze na Bojani. Despotovina je dobila solane Balšića, opatiju Svetog Nikole na Bojani, Budvu i Ratačku opatiju. Posljednje obaveze izvršene su 1434. godine. Regulisano je pitanje trgovine solju u Budvi. Sporazumom je određeno da se ubuduće u Budvi može prodavati so despota i njegovih podanika, proizvedena na njihovoj teritoriji.
Tako je u sastav srpske države ponovo ušla obala od Kotora do Bojane, sem Ulcinja i Paštrovića. Stefanov vojvoda Altoman stalno je boravio u Baru. Brdoviti kraj iza Kotora i Budve u kome su živeli Đuraševići je takođe bio u sastavu Despotovine. Stefan je pokušao da svoju sestru Jelenu Balšić Hranić izmiri sa Mlečanima, a Sandalj Hranić se 1423. godine odrekao prava na Kotor.
Kraj vladavine
Nakon Sigismundovog pohoda u oblasti Kladova 1419. godine sklopljen je petogodišnji ugarsko-turski mir. Stefan je tokom vladavine sultana Mehmeda I bio u dobrim odnosima sa Osmanlijma i nastojao je da se mir održi. Sumnje, međutim, nije bilo da će se rat nastaviti o čemu svjedoče i reforme Stefana Lazarevića u pogledu uvođenja petnika i vlasti. Najveće tvrđave u Srbiji izgrađene su u vrijeme Stefana Lazarevića. Ističu se bedemi Beograda i Manasije. Mehmeda je 1421. godine naslijedio sin Murat II (1421—51). Protiv njega je ustao samozvanac Mustafa koga je podržavao i bizantijski car. Mustafa je izaslanike poslao i Stefanu, ali ih je ovaj pohapsio i poslao Muratu. Mustafa je 1422. godine stradao u bici kod Jedrena. U istočnim pokrajinama Turske protiv Murata je ustao mlađi brat, takođe Mustafa. Bizantija je podržala i njega te je Murat 1422. godine opsjeo Carigrad. Bizantijska prijestolnica izdržala je opsadu kao mnogo puta do tada. Mustafa je ubijen u Maloj Aziji 1423. godine. Srbija je u ovim ratovima ostala po strani. Murat je prihvatio položaj Despotovine iz vremena svoga oca. Despot je istovremeno bio u dobrim odnosima i sa ugarskim kraljem Sigismundom. Srpski odredi učestvuju, pod komandom tamiškog župana Pipa od Ozore, u Husitskim ratovima u Češkoj (1421—23). Stefan je 1423. godine pratio ugarskog kralja u Kežmark gde je ovaj pregovarao sa poljskim kraljem Vladislavom II i litvanskim knezom Vitoldom. Bizantijski car Jovan VIII je krajem novembra 1423. godine krenuo na Zapad da traži pomoć za borbu protiv Osmanlija. Najprije je posjetio Veneciju, a potom i kralja Sigismunda. Tada je na Sigismundovom dvoru bio i Stefan. Na dvor je stigao i Muratov poslanik te je produžen mir između Osmanlija i Ugarske, kog se Osmanlije, nisu držali već su smijenili vlaškog vojvodu Dana II svojim štićenikom. Odnosi između Stefana i Murata se kvare. Stefan oprema zemlju oružjem i sprema se za rat. Naredio je da svaki Dubrovčanin u Novom Brdu mora biti naoružan samostrijelom. Turski poslanik nije primljen. Rat je postao neizbježan u jesen 1425. godine. Murat je prodro u Srbiju; preko Niša u Pomoravlje do Kruševca. Ugarski kralj poslao je Srbima Pipa Spana. Nakon pregovora sa Stefanom, Turci se povlače. Despot je vojsku sada pokrenuo na Bosnu. Kralj Tvrtko II je iskoristio turski napad na jesen 1425. godine da zauzme Srebrenicu. Pred despotom je pobjegao u Srebrenik koji je bombardovan. Stefan je, prema Konstantinu Filozofu, prodro duboko u bosanske zemlje. Zaplijenjeni su topovi Dinjičića, a najveći je odnesen u Beograd.
Pred kraj života Stefan je obolio, a nije imao djece. Zbog toga je sazvao sabor u Srebrenici kod Stragara (rudnički kraj) u duhu nemanjićkih tradicija. Tamo je pozvao sve prisutne da Đurđa prihvate za njegovog nasljednika, a od Đurđa je tražio da slijedi njegovu spoljnu politiku. U Tati je Stefan 1426. godine vodio pregovore sa Sigismundom koji je Đurđa prihvatio za nasljednika i despota uz uslov da se Ugarima vrate Beograd i Golubac, Mačva i krajevi zapadno od Drine.
Početkom 1425. godine Murat II je napao Srbiju. Meta je bilo Novo Brdo koje je izdržalo višemjesečnu opsadu. U času despotove smrti Osmanlije su se nalazili u blizini Resave (Konstantin Filozof). Dolazi do nereda u Srebrenici. Stefanov nadzornik bačen je sa palate (upravne zgrade) i ubijen. Stefan je sa vojskom krvavo ugušio pobunu. Pobio je mnogo ljudi, uključujući i Dubrovčane. Sredinom juna 1427. godine dubrovačka vlada je prekinula trgovačke odnose sa Srbijom. Izbio je i sukob između despota i gospodara Danja, Koje Zakarije, iz nepoznatih razloga. Ishod ovog sukoba nije poznat. Sredinom 1427. godine, dok su turske čete bile u Šumadiji, 19. jula umro je Stefan Lazarević u mjestu Glavica (okolina današnjeg Kragujevca) od srčane kapi. Sahranjen je u svojoj zadužbini, manastiru Manasiji.
Mir sa Osmanlijama
Granice Đurđeve države bile su znatno sužene. Turci su držali Golubac, timočku oblast do Knjaževca i Niša, oblasti Vranja i Preševa. Novi srpski despot držao je Resavu, Ravanicu i Novo Brdo, Prištinu, Peć, Prizren i druga obližnja mesta, u Zeti Podgoricu, Medun, oblasti Vasojevića i Pipera, Budvu i Bar, najznačajnije mjesto u Đurđevoj Zeti. Despotovina se graničila sa zemljom vojvode Sandalja Hranića. Pripala joj je i Srebrenica, a Đurađ joj je poslije nekoliko godina priključio i Teočak i Zvornik te se nazvao "gospodarom cele Usore". Granica sa Turcima bila je na rijeci Moravi. Turci su držali Kruševac u kome se pominje Sinan-beg. Kod Stalaća su imali 80 do 100 brodića za prebacivanje vojske; flota je bila pod komandom Sinan-bega, a čuvalo ju je 300 ljudi. Na Dunavu sultan je imao 100 lađa za borbu protiv Ugara. .
Kanare
Mahala je ime najvjerovatnije dobila od turske riječi kanara što znači klaonica. Do prvih godina poslije Drugog svjetskog rata, Kanare su bile poznate kao mjesto na kojem su se prodavali tovari drva koja su donosili mještani okolnih sela (Snagovo, Liplje, Samari, Kula Grad). Do 1930. postojao je i bordel čiji je vlasnik bio Pero Obradović. Poslije Drugog svjetskog rata, kroz Kanare je prolazila Ulica 19. februar.
IC 5116
IC 5116 (također poznat kao ESO 75-18, IRAS 21325-7112 i PGC 67055) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 175 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Indijanac. Najveći prečnik je 1,60 (81 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 28. septembra 1900. godine.
Kanare
U periodu između svjetskih ratova i neposredno nakon toga, na Kanarama i Fetiji živjele su porodice: Abazovići, Ajanovići, Baroni, Begići, Blagojevići, Čauševići, Čekići, Čumavići, Derviševići, Edrenići, Ekmečići, Ferhatovići, Hadžigrahići, Hadžiomerovići, Hadžiosmanovići, Karaosmanovići, Jukići, Kavazbašići, Kavazovići (ranije Straševići), Kurići, Levi, Loze, Manojlovići, Mekići, Mešanovići, Mustafići, Navalići, Obradovići, Ostojići, Paševići, Prpe, Prcelji, Raketići, Sarajlići, Skibari, Spreme, Stefanovići, Stočevići, Sultanovići, Šahbegovići, Tirići, Topčići i dr.
IC 5116
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Vucelići
Vucelići su bivše naseljeno mjesto u sastavu grada Ogulina, Karlovačka županija, Republika Hrvatska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Ogulin. Na popisu stanovništva 2001. godine, naselje je ukinuto i pripojeno naselju Gornje Dubrave.
Stanovništvo
Napomena: ''U 2001. pripojeno naselju Gornje Dubrave. Vidi napomenu pod Gornje Dubrave.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vucelići je imalo 28 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Saponin
Saponini (saponin glikozidi) su posebna grupa glikozida koji u svom sastavu, pored šećera imaju i triterpenske ili steroidne spojeve, a njihove otopine pri miješanju ili mućenju  stvaraju pjenu. Po toj osobini su i imenovani, u 19. stoljeću.
Od saponina se prave pjenasti rastvori za gašenje požara, preparati za pranje osjetljivih tkanina, kao što su svila i vuna, a i  kao i šamponi, losioni i drugi slični kozmetički proizvodi. U biljkama se nalaze u sadržaju ćelijskog soka, najviše podzemnih organa, plodova i sjemenima, iako ima i biljaka kod kojih se nalaze u čitavom organizmu.
Prema nešećernom sastojku, zvanom sapogenol, dijele se u dve grupe:
Krzysztof Wielicki
Krzysztof Jerzy Wielicki  (5. januar 1950.) je poljski alpinista i smatra se najvećim penjačem u historiji Poljske. On je peti čovjek koji osvojio sve vrhove preko 8000 metara i prvi koji se popeo na Mount Everest, Kangchenjunga i Lhotse u zimskim uslovima.
Anemična galaksija
desno|mini|321x321piksel| [[NGC 4921, tipična anemična galaksija. ]] desno|mini|321x321piksel| [[Messier 90|NGC 4569 je također primjer anemične galaksije. ]] Anemična galaksija je vrsta spiralne galaksije koju karakteriše nizak kontrast između spiralnih krakova i diska.
Taj termin je 1976. sačinio kanadski astronom Sidney van den Bergh da klasificira galaksije koje su prelazni oblik između spiralnih galaksija bogatih plinom, spiralnih galaksija koje stvaraju zvijezde, i neaktivnih lentikularnih galaksija sa malo gasa.
Krzysztof Wielicki
Rođen je 5. januara 1950. u Szklarka Przygodzicka, Poljska. Na Univerzitetu u Vroclavu završio je studije elektronike.
Anemična galaksija
Anemične galaksije ne pokazuju samo spiralne krakove niskog kontrasta, već i nizak sadržaj i gustoću neutralnog vodika (sirovinu potrebnu za formiranje zvijezda ), crveniju boju od normalne spirale, manje H II područja, i tako nisku aktivnost formiranja zvijezde.
Reference
<references group="" responsive="">
Krzysztof Wielicki
Penjačka karijera
Počeo je penjati u maju 1970. godine 1972, završio je prvi alpinistički kurs u zimskom kampu kod Wande Rutkiewicz. Slijedeće godine boravio je u međunarodnom kampu u Dolomitima. Zajedno sa Bogdanom Nowaczykom, izveo je prvi kompletan uspon preko rute Italiano-Francese na Punta Civetta. Kasnije je penjao u Kavkazu, Hindukušu i Pamiru.
Vrhovi preko 8000 m.
Vielicki je peti čovjek na svijetu koji se ispenjao sve vrhove preko 8000 m.
Godine 2002-2003 organizovao je poljsku ekspediciju na K2 koja se nije popela na vrh. Zbog vremenskih neprilika bezuspješna je bila i ekspedicija na Nanga Parbat (2006-2007. god.). Godine 2013, vodio je ekspediciju na Broad Peak u zimskim uslovima. Petog marta, Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski osvojili su vrh u najboljem vremenu za zimske uslove. Berbeka i Kowalski poginuli su prilikom silaska. I ekspedicija na K2 2018. god, koju je vodio Wielicki bila je neuspješna.
Robidnica
Robidnica je naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Robidnica je imala 18 stanovnika.
CDIPT
CDP–diacilglicerol–inozitol 3–fosfatidiltransferaza jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom CDIPT.
Proizvodi razgradnje fosfatidilinozitola su sveprisutni drugi glasnici, koji funkcionišu nizvodno od višestruko vezanih G-proteinskih receptora i tirozin-kinaza koji reguliraju rast ćelija, metabolizam kalcija  i aktivnost protein-kinaza C. Dva enzima, CDP-diacilglicerol sintaza i fosfatidilinositol sintaza, uključeni su u biosintezu fosfatidilinozitola. Fosfatidilinozitol sintaza, član porodice CDP-alkohol fosfatidil transferaza klase I, integralni je membranski protein koji se nalazi na citoplazmatskoj strani endoplazmatskog retikuluma i Golgijevog aparata.
Aminokielinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 213  aminokiselina, a molekulska težina   23.539 Da
C: Cistein D: Asparaginska kiselina E: Glutaminska kiselina F: Fenilalanin G: Glicin H: Histidin I: Izoleucin K: Lizin L: Leucin M: Metionin N: Asparagin P: Prolin Q: Glutamin R: Arginin S: Serin T: Treonin V: Valin W: Triptofan Y: Tirozin
Kompleksna vrsta
mini|desno|300px|Rod [[leptira Heliconius obuhvata neke ekstremno različite vrste koje je teško razdvojiti]] Kompleksna vrsta – u biologiji  – grupa je blisko srodnih vrsta veoma sličnog ispoljavanja, tako da je međusobno razgraničenje obično sasvim nejasno. Termin se ponekad upotrebljava i kao sinonim za mnogo preciznije kategorije, kao što su: Kao neformalni laksonomski rangovi, u upotrebi su termini:
Kompleksna vrsta je u većini slučajeva monofiletska grupa  sa zajedničkim pretkom, iako postoje i  izuzeci. To se može ispoljiti u ranoj fazi nakon specijacije, ali može također su kod  dugo razdvojenih vrsta bez evolucijske divergncije  morfoloških razlika. U evoluciji složenih vrste komponentni faktor  može biti i  hibridna specijacija Kompleksi vrsta postoje u svim grupama organizama. Mogu prepoznati rigoroznim proučavanjem razlika između pojedinih vrsta, korištenjem sitnih  morfoloških detalja, ispitivanjem [reproduktivne izolacije ili  analizom DNK, kao što su metodi molekulske filogenetike i DNK bar-kodiranja. Postojanje izuzetno sličnih vrsta može izazvati lokalnu i globalnu raznolikost vrsta koju ne treba potcijeniti. Prepoznavanje sličnih, ali različitih vrsta je važno za prevenciju bolesti, dezinsekciju, deratizaciju i konzervacijsku biologiju, npr.
Kompleksom vrstom  se obično smatra grupa bliskih, ali različitih vrsta. Očito, pojam je usko vezan za definiciju vrsta, čime podržava i definiciju pojma koncept vrste. Nakon
Više ograničenja upotrebe odnosi termin  zatvorene vrste, između kojih je  ranije bilo hibridizacije  ili se dešava, što dovodi do pojave  srednjih oblika i nejasne granice vrste. Ili vrste sa podvrstama između kojih je nejasna granica razdvajanja.
Taksonomske odrednice
U kodeksima botaničke i zoološke  i  bakteriološke nomenklature nema  definirane taksonomskie pozicije koja definira status na razini između roda, podroda i vrste, iako su  dodatni  nivoi  dozvoljeni u botaničkom kôdu, da bi se izbjegla moguča konfuzija. Definiranje grupe vrsta  je  ponekad dogovorno, kao neformalni način podpodjele dobro definiranih rodova sa velikim brojem vrsta.
Termin superspecijes se ponekad koristi kao neformalni rang koji se odnosi na složene vrste, prilikom  određivanja  "predstavnika" vrste. Bilo je prijedloga koje su popularizirali Bernhard Rensch, a kasnije Ernst Mayr, sa zahtjevom da početne vrste formiraju superspecijes koja mora  imati alopatrijsku specijaciju. Za komponentu vrsta superspecies, predloženo je  ime alospecijes .
Agregatna vrsta se isto tako koristi za istu pojavu, uz prethodnu kolektivnu vrstu, uveo je Adolf Engler,  na početku 20. stoljeća, uključujući i alternativu u smislu konspecijes Ovo je posebno primijenjeno na taksone u kojima preovladavaju poliploidija i apomiksija, kao na primjer  na Ranunculus auricomus agg. Komponente jedne agregatne vrste se nazivaju segregati ili mikrospecijesi.
Kada se pretpostavlja da jedna vrsta zapravo predstavljaju složenu vrstu, to se često iskazuje skraćenicom "agg." (za "agregat"). Druga mogućnost je korištenje sensu lato , skraćeno sl.
Kao jedan od ilustrativnih primjere kompleksne vrste može poslužiti niz (pretežno bosanskohercegovačkih populacija vodenih moljaca (tulara): Drusus grupa bosnicus.
Identifikacija
Razlikovanje bliskih vrste unutar kompleksa  često zahtijeva proučavanje vrlo malih razlika. Morfološke razlike mogu biti veoma sitne i vidljive samo pomoću prilagođenih metoda, kao što je mikroskopija. Međutim, različite vrste mogu ponekad nemati morfološke razlike. U tim slučajevima, prepoznaju se drugim pristupima, npr. prema filogenetskim, etološkim, fiziološkim ili kariološkim  i citotaksonomskim podacim. Kao primjer, oglašavanje ptica ukazuje na vrste, iako se morfološki slabo razlikovati. Testovi parenja testovi su uobičajeni i najpouzdaniji načini razlikovanja vrsta unutar neke složene grupe, kao što su  dvije vrste gljivica potvrđene  reproduktivnom izolacijom.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Hrašćina)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Hrašćina je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 28 km2 imala 1.617 stanovnika, što predstavlja 1,22 % od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,04 % od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Hrašćini je 58 stanovnika/km2.
Primera división
Primera división (Prva liga na španskom) može se odnositi na više nogometnih liga:
Pakrac
mini|280px|Pakrac, pogled na dio grada uz rijeku Pakru Pakrac je grad u Hrvatskoj, u Požeško-slavonskoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Pakrac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, grad Pakrac je imao 8.460 stanovnika, od čega u samom Pakracu 4.842.
Grad Pakrac
Napomena: Nastao iz stare općine Pakrac.
Pakrac (naseljeno mjesto)
Napomena: ''U 1991. smanjeno za dio područja naselja koji je pripojen naselju Prekopakra. Do 1981. sadrži dio podataka za naselje Prekopakra.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Pakrac je imalo 8.197 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Lastavice
Lastavice su porodica ptica koja pripada redu vrapčarki (Passeriformes), a koja se sastoji od dvije potporodice: Pseudochelidoninae i Hirundininae. Vrste koje nastanjuju područja umjerene klime, sele se za vrijeme zime u Afriku, južno od Sahare, kada populacije insekata jako opadnu. Vraćaju se u rano proljeće, po čemu su nazvane vjesnici proljeća. Tropske vrste uglavnom ne migriraju, ali ima nekih koje prave kraće selidbe.
Rasprostranjenost
Lastavice nastanjuju sve kontinente osim Antarktika. Smatra se da potječu iz Afrike, jer tamo živi najviše vrsta. Također se pojavljuju na mnogim ostrvima. Mnoge vrste imaju veliku rasprostranjenost poput obične lastavice, koja se razmnožava na većini sjeverne hemisfere i zimuje na većini južne. Na području Bosne i Hercegovine najprisutnija je vrsta - Hirundo rustica - lastavica pokućarka. Tijelo joj je s gornje strane metalno tamnoplave boje, na trbuhu bijelo, slabe ružičaste nijanse.
Prilagodile su se mnogim staništima: oko vode, na travnjacima, savanama, močvarama, šumama i šikarama, na farmama i gradovima, od nivoa mora do alpskih područja.
Osobine
Sve lastavice imaju sličan oblik tijela. Prilagodile su se lovljenju u letu razvivši vitko tijelo sa dugim šiljatim krilima. Oblik repa im je vrlo specifičan i po njemu su dobili ime razni predmeti. Sve to im omogućava vrlo efikasan let, sa lakim manevriranjem i jedrenjem i pojačanu izdržljivost. Obično lete prosječnom brzinom od 30–40 km na sat, a tokom leta mogu da piju vodu. Love insekte nad vegetacijom ili nad vodom. Navečer, lastavice se znaju skupljati oko vode da bi se kupale. Na kratko zarone u vodu i brzo izađu, otresajući krila u letu.
Kljun joj je kratak, širok i oštar. Zbog kratkih i relativno slabih nogu se vrlo rijetko kreće po tlu. Duljina tijela je do 20 centimetara.
Gnijezdi se 2-3 puta. Gnijezdo pravi u obliku posude, otvoreno sa gornje strane, u potkrovljima i drugim skrovitim mjestima. Ženka liježe 4-6 jaja i na njima leži i mužjak. Jaja su bijele boje sa tamno sivim ili crvenosmeđim mrljama. O mladima se brinu oba roditelja, a osamostaljuju se nakon 19-23 dana.
Gornje Zagorje
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Ogulin.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gornje Zagorje je imalo 297 stanovnika.
Napomena: ''U 1857. dio podataka sadržan je u naselju Donje Zagorje. Od 1890. iskazivano kao naselje.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Gornje Zagorje je imalo 415 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 5117
IC 5117 je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Labud. Prvo otkriće je napravio Williamina Paton Stevens Fleming 1905. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Rovte v Selški dolini
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Rovte v Selški dolini su imale 53 stanovnika.
IC 3489
IC 3489 (također poznat kao IRAS 12307+1231, MCG 2-32-130 i PGC 41683) je galaksija koja je udaljena oko 361 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,60 (63 hiljade sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (63 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 10. maja 1904. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 15 km
Rezultati
Početak utrke je bio u 14:30. <BR>( Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu (UTC+1) )
Blazar
alt=A blazar.|mini| Umjetnički prikaz blazara. Blazar je aktivna galaktička jezgra (AGN) sa relativističkim mlazom (mlazom koji se sastoji od jonizovane materije koji putuje skoro brzinom svjetlosti ) koji je usmjeren prema Zemlji. Relativističko zračenje elektromagnetne radijacije iz mlaza čini blazare mnogo svjetlijim nego što bi to bilo ako bi mlaz bio usmjeren u pravcu udaljenom od Zemlje. Blazari su moćni izvori emisije u elektromagnetnom spektru i posmatrani su kao izvori fotona gama zračenja visoke energije. Blazari su veoma promjenjljivi izvori, koji često prolaze kroz brze i dramatične fluktuacije osvjetljenosti u kratkim vremenskim intervalima (sati do nekoliko dana). Neki blazarski mlazovi pokazuju očigledno superluminalno kretanje, što je još jedna posljedica materijala u mlazu koji putuje prema posmatraču skoro brzinom svjetlosti. mini| [[Sloan Digital Sky Survey slika blazara Markariana 501, koji ilustrira sjajnu jezgru i eliptičnu galaksiju. ]]
Napomene
<references group="" responsive="">
Membranski transportni protein
Membranski transportni proteini (transporter) su membranski protein uključeni u kretanje iona, malih molekula i makromolekula, poput drugih proteina, kroz biološku membranu. Transportni proteini su integralni transmembranski proteini; to jest oni trajno postoje unutar i prekrivaju membranu preko koje prenose supstance. Proteini mogu pomoći u kretanju supstanci putem olakšane difuzije ili aktivnog transporta. Dvije glavne vrste proteina koje su uključene u takav transport široko su kategorizirane kao „kanali“ ili „nosači“. nosači rastvorenih supstanci i atipski SLC su sekundarno aktivni ili olakšavajući transporteri kod ljudi. Skupno, membranski transporteri i kanali su transportni. Transportomi upravljaju ćelijskim prilivom i odlivom, ne samo iona i hranljivih sastojaka već i lijekova.
LOC642658
Osnovni skleraksni transkripcijski faktor heliks-petlja-heliks je protein koji je kod ljudi kodiran genom SCXB.
Membranski transportni protein
Razlika između kanala i nosača
Nosač nije istovremeno otvoren i za vanćelijsko i za unutarćelijsko okruženje. Otvoren je njegov ili I unutrašnji ulaz vanjski ulaz. Suprotno tome, kanal može biti otvoren za oba okruženja istovremeno, omogućavajući molekulama da neprekidno difundiraj. Nosači imaju mjesta vezanja, ali pore i kanali nemaju. Nosač nije istovremeno otvoren i za vanćelijsko i za unutarćelijsko okruženje. Ili su njegova unutarnja vrata otvorena, ili su vanjska vrata otvorena. Nosači imaju mjesta vezivanja, ali pore i kanali nemaju. Kada se kanal otvori, milioni iona mogu proći kroz membranu u sekundi, ali u isto vrijeme kroz molekulu obično prođe samo 100 do 1.000 molekula nosača. Svaki protein-nosač dizajniran je da prepozna samo jednu supstancu ili jednu grupu vrlo sličnih supstanci. Istraživanje je povezalo nedostatke specifičnih proteina-nosača sa određenim bolestima.
Aktivni transport
Aktivni transport je kretanje supstance kroz membranu u odnosu na njen gradijent koncentracije. To j obično nastaje zbog akumuliranja visokih koncentracija molekula koje su potrebne ćeliji, poput glukoze ili aminokiselina. Ako se u procesu koristi hemijska energija, poput adenozin-trifosfata (ATP), naziva se primarni aktivni transport. Sekundarni aktivni transport uključuje upotrebu elektrohemijskog gradijenta i ne koristi energiju proizvedenu u ćeliji. Za razliku od proteina, u kanalu koji samo pasivno transportuju supstance kroz membrane, nosači proteina mogu prenositi ione i molekule pasivno olakšanom difuzijom ili sekundarnim aktivnim transportom. Protein-nosač potreban je za premještanje čestica iz područja niske u područja visoke koncentracije. Ovi proteini nosači imaju receptore koji se vežu za određenu molekulsu (supstrat) kojem je potreban transport. Molekula ili ion (supstrat) koji se transportiraju moraju se prvo vezati na mjestu vezanja na molekuli nosača, s određenim afinitetom vezanja. Nakon vezanja, i dok je mjesto vezanja okrenuto na isti način, nosač će zahvatiti ili začepiti (uzeti i zadržati) supstrat u svojoj molekulskoj strukturi i izazvati unutrašnju translokaciju tako da je otvor u proteinu sada okrenut prema drugoj strani plazmamembrane. The carrier protein substrate is released at that site, according to its binding affinity there.
Olakšana difuzija
Olakšana difuzija omogućava prolaz molekula ili iona kroz biološku membranu putem specifičnih transportnnih proteina i ne zahtjeva unos energije. Olakšana difuzija koristi se posebno u slučaju velikih polarnih molekula i nabijenih iona; kad se takvi ioni otope u vodi, ne mogu slobodno difundirati kroz ćelijske membrane zbog hidrofobne prirode repova masnih kiselina iz fosfolipida koji čine dvoslojeve. Tip proteina nosača koji se koriste u olakšanoj difuziji malo se razlikuje od onih u aktivnom transportu. Oni su još uvijek transmembranski proteinski nosači, ali to su zatvoreni transmembranski kanali, što znači da se interno ne translociraju, niti im je potreban ATP da funkcioniraju. Supstrat se uzima s jedne strane zatvorenog nosača i bez upotrebe ATP-a pušta se u ćeliju. Mogu se koristiti kao potencijalni biomarkeri..
Obrnuta difuzija
Obrnuti transport, ili obrnuti transporter, pojava je kod koje se supstrati membranskog transportnog proteina pomiču u suprotnom smjeru od njihovog tipskog kretanja transportera. Reverzija transportera događa se obično kada protein membranskog transporta fosforilira određena protein kinaza – enzim koji proteinima dodaje fosfatnu grupu.
Tipovi
(Grupirani po kategorijama bazi podataka klasifikacije transportera)
1: Kanali / pore
Olakšana difuzija se javlja u i iz ćelijske membrane kroz kanal pore i nosače /portere.
Kanali su ili u otvorenom ili u zatvorenom stanju. Kada se kanal otvori laganim konformacijskim prekidačem, otvoren je istovremeno za oba okruženja (vanćelijso i unutarćelijsko) Pore su kontinuirano otvorene za oba ova okruženja, jer ne prolaze kroz konformacijske promjene. Uvijek su otvorene i aktivne.
2: Elektrohemijski transporteri na potencijalni pogon
Nazivaju se i proteini nosači ili sekundarni nosači. Eksicatijski transporter aminokiselina (EAAT)
4: Grupa translokatora
Grupa translokatora pružaju poseban mehanizam za fosforilaciju šećera dok se transportuju u bakterije (translokacija PEP grupe)
5: Nosači elektrona
Transmembranski nosači elektronskog prijenosa u membrani uključuju dvoelektronske nosače, poput oksidoreduktaza disulfidne veze (DsbB i DsbD u E. coli), kao i jednoelektronske nosače poput NADPH oksidaza. Često se ovi redoks proteini ne smatraju transportnim proteinima.
Primjeri
Svaki protein-nosač, posebno unutar iste ćelijske membrane, specifičan je za jednu vrstu ili porodicu molekula. Naprimjer, GLUT1 je imenovani protein-nosač koji se nalazi u gotovo svim memorijama životinjskih ćelija koji transportuje glukozu kroz dvosloj. Ostali specifični proteini-nosači također pomažu tijelu da funkcionira na važne načine. Citohromi djeluju u lancu prijenosa elektrona kao proteini nosači elektrona.
Rudno
Srbija:
Membranski transportni protein
Reference
Anderle, P., Barbacioru,C., Bussey, K., Dai, Z., Huang, Y., Papp, A., Reinhold, W., Sadee, W., Shankavaram, U., & Weinstein, J. (2004). Membrane Transporters and Channels: Role of the Transportome in Cancer Chemosensitivity and Chemoresistance. Cancer Research, 54, 4294-4301.
Oktopamin (neurotransmiter)
Oktopamin (molekulska formula C8H11NO2), također poznat kao para-oktopamini i drugim nazivima) je organski hemijski spoj usko povezana s norepinefrinom, a sintetizirana biološki, homolognim putem. Ime potiče od činjenice da je prvi put identificiran u žlijezdama hobotnica.
Kod mnogih vrsta beskičmenjaka, oktopamin je važan neurotransmiter i hormon. U protostomijskim člankonožaca, mehkušaca i nekoliko vrsta glista – zamjenjuje norefinefrin i obavlja funkcije naizgled slične onima norepinefrina kod sisara, opisane kao mobiliziranje za djelovanje tijela i nervnog sistema. U sisara, oktokamin se nalazi samo u tragovima, a za njega nije utvrđena nijedna biološka funkcija. Također se prirodno nalazi u brojnim biljkama, uključujući gorku narandžu. Octopamin se prodaje pod trgovačkim imenima kao što su Epirenor, Norden i Norfen koji se koriste kao simpatomimetički lijek, dostupan na recept.
Ćelijski efekti
Oktopamin ima efekte vezanjem i aktiviranjem receptora smještenih na površini ćelija. Ovi receptori uglavnom su proučavani kod insekata, gdje ih možemo podijeliti u tri vrste:
Kod kičmenjaka nisu utvrđeni receptori za oktopamin. Oktopamin se slabo veže na receptore za norepinefrin i epinefrin, ali nije jasno da li to ima bilo kakav funkcilski značaj. Snažeje se veže za receptor povezan sa aminom (TAAR), posebno TAAR1.
Beskičmenjaci
Oktopamin prvi je otkrio italijanski naučnik Vittorio Erspamer, 1948 u pljuvačnim žlijezdama hobotnice i otada je otkriveno da djeluje kao neurotransmiter, neurohormon i neuromodulator u beskičmenjaka. Iako je Erspamer otkrio pojavu u prirodi i nazvao je oktopamin,  zapravo je postojao dugi niz godina kao farmaceutski proizvod. It is widely used in energy-demanding behaviors by all insects, crustaceans (crabs, lobsters, crayfish), and spiders. Such behaviors include flying, egg-laying, and jumping.
Kod insekata, oktopamin djeluje kao ekvivalent norepinefrina i uključen je u regulaciju agresije kod beskičmnjaka, s različitim učincima na različite vrste. Studije su pokazale da smanjenje neurotransmitera oktopamina i sprečavanje kodiranja tiramin-beta kidroksilaze (enzim koji pretvara tiramin u oktopamin) smanjuje agresiju u rodu Drosophila, bez uticaja na druga ponašanja.
Kod insekata, oktopamin oslobađa određeni broj neurona, ali djeluje široko na čitav centralnii mozak, na sve čulne organe i na nekoliko neuronskih tkiva. U toraksnim ganglijama, oktopamin se primarno oslobađa DUM (dorzalno neparni medijan) i VUM (medijalno neparni medijan) neurona, koji oslobađaju oktopamin na nervne, mišićne i periferne mete. Ovi neuroni su važni za posredovanje energetski zahtjevnih motornih ponašanja, kao što su skakanje i bježanje. Naprimjer, skakalni DUM neuron oslobađa oktopamin na mišiće ekstenzora tibije kako bi povećao mišićnu napetost i povećao brzinu opuštanja. Ove akcije promoviraju efikasnu kontrakciju mišića nogu za skakanje. Tokom leta, neuroni DUM su također aktivni i oslobađaju oktopamin po tijelu radi sinhronizacije energetskog metabolizma, disanja, mišićne aktivnosti i aktivnosti interneurona u letu.
Rudno (Železniki)
Rudno je naseljeno mjesto u sastavu općine Železniki, regija Gorenjska, Slovenija.
Oktopamin (neurotransmiter)
Beskičmenjaci
Kod medonosne pčele i voćnih mušoca, oktopamin ima veliku ulogu u učenju i pamćenju. U svjetlaca, oslobađanje oktopamina dovodi do stvaranja svjetlosti u lanterni (svjetlećem organu).
Rudno (Železniki)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Oktopamin (neurotransmiter)
Beskičmenjaci
U jastoga, oktopamin u određenoj mjeri usmjerava i koordinira neurohormon u centralnom živčanom sistemu, te je primijećeno da unošenje oktopamina u jastoga i rakove rezultira proširenjem udova i trbuha.
Rudno (Železniki)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Rudno je imalo 240 stanovnika.
Oktopamin (neurotransmiter)
Beskičmenjaci
Heberlein et al. proveli su ispitivanja tolerancije voćnii mušica na alkohol; otkrili su da mutacija koja je uzrokovala deficit oktopamina uzrokuje i nižu toleranciju na alkohol.
Osa smaragdnog ogrtača ujeda domaćina zbog svojih larvi u glavnoj gangliji (mozgu). Otrov blokira oktopaminske receptore a žohar ne pokazuje normalne reakcije bijega, preuveličavajući se. Postaje poslušan i osa ga vodi do larve povlačenjem za antene poput povodca.
Kičmenjaci
U kičmenjaka oktopamin zamjenjuje norepinefrin u simpatičkim neuronima s hroničnom primjenom inhibitorom monoamnnskih oksidaza. Možda je odgovoran za zajedničku nuspojavu ortostatske hipotenzije s ovim agensima,iako postoje i dokazi da je ona zapravo posredovana povećanim nivoima N-acetilserotonina.
Jednoistraživanje pokazalo je da bi oktopamin mogao biti važan amin koji utiče na terapeutske učinke inhibitora poput inhibitora monoamin-oksidaze, pogotovo zato što je primijećeno veliko povećanje razine oktopamina kada su životinje tretirane ovim inhibitorom. Okopamin je pozitivno identificiran u uzorcima mokrče sisara, kao što su ljudi, pacovi i kunići tretirani inhibitorom monoamin-oksidaza. Vrlo male količine oktopamina pronađene su i u određenim životinjskim tkivima. Uočeno je da u kunićevom tijelu srce i bubrezi održavaju najviše koncentracije oktopamina. Otkriveno je da se oktopamin 93% eluira urinom u roku od 24 sata od njegovog stvaranja u tijelu kao nusprodukt Iproniazida kod kunića.
Farmakologija
Kod sisara, oktopamin može mobilizirati oslobađanje masti iz adipocita (masnih ćelijaa), što je dovelo do njegove promocije na internetu kao sredstva za mršavljenje. Međutim, oslobođena masnoća će vjerovatno biti brzo prenesena u druge ćelije, a nema dokaza da oktopamin olakšava gubitak kilograma. Oktopamin također može značajno povećati krvni pritisak u kombinaciji sa drugim stimulansima, kao u nekim dodaci za mršavljenje. .
Svjetska antidoping agencija oktoktomin je proglasila kao zabranjenu supstanca za upotrebu u nadmetanju, kao "specifični stimulans"  ;  na listi zabranjenih je od 2019. godine.
Sisari
Oktopamin je jedan od četiri primarna endogene antagobista receptora 1 za amin 1.
Beskičmenjaci
Oktopamin se veže za svoje receptore vezane na G-protein spregnuti receptor (GPCR) i inicira put transdukcije ćelijskog signala. Definirane su najmanje tri grupe oktopaminskih GPCR-a. OctαR (oktopamin 1 receptori) su bliže α-adrenergičkim receptorima, dok su OctβR (oktopamin 2 receptori) usko povezani sa β-adrenergičkim receptorima. Okopaminski / tiraminski receptori (uključujući Oct-TyrR) mogu vezati oba liganda i ispoljititi specifično vezanje za agonist. Oct-TyrR je naveden u genskim grupama