cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bangkok
Demografija
Gustoća stanovništva po km2 iznosi oko 5.270 stanovnika. Za usporedbu, gustoća stanovništva u Sarajevu je oko 2.060 stanovnika po km2. Bangkok je daleko najveći i najmnogoljudniji grad u Tajlandu. On je 2009. godine imao 18 puta više stanovnika od grada Samut Prakan, drugog po broju stanovnika u Tajlandu (446.375 stanovnika), a metropolska regija Bangkoka (BMR) je imala čak 64 puta više stanovnika od područja Udon Thani (228.738 stanovnika), koji je drugi po naseljenosti u državi.
Pošto su u glavnom gradu Tajlanda koncentrisane sve važne političke i ekonomske institucije, te se tu donose i najvažnije odluke za državu, Bangkok se smatra primarnim gradom. Bruto domaći proizvod po glavi stanovnika u Bangkoku 2006. godine je bio deset puta viši od najsiromašnije pokrajine u državi (Bangkok 319.322 bahta, provincija Mae Hong Son 33.231 bahta). Dok se regija glavnog grada ekonomski razvija, od tog razvoja veliki dijelovi zemlje ne profitiraju ili su zabilježili čak i smanjenje BDP. Zbog ovih razlika, Bangkok je u posljednjih nekoliko desetljeća zabilježio ogroman prirast zbog doseljavanja iz provincije.
Politika
thumb|lijevo|Stara zgrada parlamenta Tajlanda Današnje područje Bangkoka nastalo je 1972. godine spajanjem stare provincije Bangkok (zvanično Phra Nakhon) i provincije Thonburi, koja je obuhvatala područja današnjeg grada zapadno od rijeke Chao Phraya. Bangkok je zasebna upravna oblast. Za razliku od drugih 76 tajlandskih provincija (changwat), njen guverner se bira na direktnim izborima. Izbori za guvernera po pravilu se održavaju svake četiri godine. Guverner predstavlja lokalnu vlast glavnog grada (administraciju Metropolske regije Bangkok). On je također odgovoran i za javni prijevoz, ulice, urbano planiranje grada, izgradnju stambenih naselja, upravljanje otpadom, zaštitu okoline i javni red i mir.
Od 2009. godine guverner Bangkoka je Sukhumbhand Paribatra iz Demokratske stranke Tajlanda. Izabran je u drugi mandat u martu 2013. godine sa 46,2% glasova, a protivkandidat mu je bio Pongsapat Pongcharoen iz stranke Pheu-Taj, koji je osvojio 39,7% glasova.
Znamenitosti
thumb|lijevo|Hram [[Wat Phra Sri Mahathat, Bang Khen, sjeverni Bangkok]] U gradu se nalazi preko 400 vatova (budističkih hramova). Jedan od najznačajnijih je hram Wat Phra Kaeo (Wat Phra Sri Rattana Satsadaram), u kojem se nalazi kip Smaragdni Buda, vrlo cijenjen i poštovan širom zemlje.
Zajedno sa Velikom palačom, hramom Wat Pho (Wat Phra Chetuphon), jednim od najvećih i najstarijih hramova u Bangkoku kao i hramom Wat Mahathat, te jednim od najvećih budističkih univerziteta jugoistočne Azije Univerzitet Mahachulalongkornrajavidyalaya, hram Wat Phra Kaeo na ostrvu „Ko Rattanakosin“ (Ko = ostrvo), čine historijski centar grada. U Bangkoku se nalazi u tajlandski nacionalni muzej, nacionalna galerija, nacionalna biblioteka Tajlanda i nacionalno pozorište Bangkok.
Saobraćaj
Grad je jedan od najvažnijih čvorišnih tačaka putne i željezničke mreže Tajlanda.
Avio-saobraćaj
Bangkok je sjedište jednog od najvažnijih međunarodnih aerodroma u jugoistočnoj Aziji. Do septembra 2006. to je bio Međunarodni aerodrom Bangkok (Don Mueang), oko 22 kilometra sjeverno do centra grada. Međutim, otvaranje aerodroma Suvarnabhumi, koji se nalazi oko 30 km istočno od grada u općini Bang Phli, provincija Samut Prakan, sa kapacitetom od 45 miliona putnika godišnje, bilo je 28. septembra 2006. godine. Novi aerodrom Suvarnabhumi ima aerodromski kod BKK koji je preuzeo od starog aerodroma Don Mueang, a do starog aerodroma se može doći još samo preko čarter letova i privatnim avionima. Aerodrom BKK imao je 2011. godine oko 47,5 miliona putnika. Put od aerodroma Suvarnabhumi do centra Bangkoka traje taksijem od 30 do 60 minuta, ali se zbog ekstremnih saobraćajnih gužvi taj put može potrajati i do 3 sata. Od 2010. Suvarnabhumi je sa centrom grada povezan i sa regionalnom željezničkom linijom (SARL).
Željeznički
Prva željeznička linija u Tajlandu otvorena je od Bangkoka do Pak Nama 11. aprila 1893. godine. Jedno engleska kompanija je 21. decembra 1900. otvorila i željezničku liniju od Bangkoka preko Ayutthaya do Khorata, da bi 19. juna 1903. otvorena linija Bangkok-Ratchaburi-Petchaburi.
Sport
Na dva velika i većem broju malehnih stadiona, razbacanih širom Bangkoka postoji mogućnost praćenja tajlandskog nacionalnog sporta muay Thai, bolje poznatog pod imenom tajlandski boks, sa svim pratećim ritualima vezanim za njega. Na stadionu Lumpini kao i na stadionu Ratchadamnoen mogu se vidjeli neki od najboljih boraca u Tajlandu. Borbe se održavaju cijele sedmice naizmjenično na oba stadiona. Osim borbi u ringu, odvijaju se i dodatne zabavne aktivnosti kao što su klađenje na ishod borbi i muzički sadržaji (sviraju tradicionalne grupe (pri phat) zasnovane na instrumentu pii odnosno tajlandskoj oboi).
Sveta Helena
Sveta Helena je naziv za ostrvo i administrativnu jedinicu u južnom Atlantskom okeanu, 2800 km zapadno od obale Angole, te za britansku prekomorsku teritoriju koji pored ostrva Sveta Helena uključuje i ostrva Ascension i Tristan da Cunha.
Bangkok
Sport
Drugi omiljeni sport je tradicionalni „sepak takraw“. To je jedna vrsta igre sa loptom načinjenom od pletene španske trske (ratan), pri kojoj igrač mora što je duže moguće držati loptu u zraku pomoću svih dijelova tijela osim ruku. Profesionalne ekipe igraju jedna protiv druge na polju Sanam Luang ispred Velike palače.
Sveta Helena
Historija
Nenaseljeno ostrvo otkrio je 1502. Portugalac Joao da Nova Castella. Ostrvo je "ponovo otkrio" 1588. britanski pomorac Thomas Cavendish. Ostrvo su 1633. prisvojili Holanđani. Kasnije je ono dospjelo pod upravu Britanske Istočnoindijske kompanije od 1673. pa do 1834, osim tokom Napoleonovog progonstva (1815-1821) kada je bilo podređeno britanskoj vladi. Od 1834. bilo je britanska zavisna teritorija sa statusom kolonije. Unutrašnju autonomiju ima od 1966. godine.
Bangkok
Gradovi partneri
Bangkok ima sklopljenu saradnju sa sljedećim gradovima-parnerima:
Sveta Helena
Geografija
Sveta Helena je usamljeno ostrvo vulkanskog porijekla, dugačko 18 km i široko deset km. Većinom je brdovito s duboko urezanim dolinama i strmim obalama. Klima je tropsko okeanska s malim godišnjim i dnevnim kolebanjem temperature. Uz obalu je skromna vegetacija, u unutrašnjosti su uglavnom pašnjaci, a u višim predjelima lisnate šume.
Privreda
Ostrvo nema većih prirodnih bogastava te zavisi od britanske pomoći. Malobrojno stanovništvo bavi se poljoprivredom. Od 1970-ih godina razvilo se savremeno ribarstvo, zbog mnogo ribe u okolnim morima.
Stanovništvo
Stanovnici su potomci britanskih doseljenika koje je ondje naselila Britanska Istočnoindijska kompanija. Kasnije su dovođeni robovi iz Afrike te Indijci i Kinezi.
Spisak djela Georga Friedricha Händela
Ispod je popis muzičkih djela Georga Friedericha Händela sa kataloškim HWV brojem uz navedeno mjesto prve izvedbe, datuma izvedbe i pisca teksta (libretista).
Transformirajući faktor rasta beta
Transformirajući faktor rasta beta (TGF-β) je multifunkcionalni citokin koji pripada natporodici transformirajućih faktora rasta koja uključuje tri različite sisarske izoforme (TGF-β 1 do 3, HGNC simbola TGFB1, TGFB2, TGFB3) i mnogi drugi signalni proteini]. TGFB proteine proizvode sve loze bijelih krvnih zrnaca.
Aktivirani TGF-β kompleksi sa drugim faktorima da formiraju kompleks serin/treonin specifična kinaza koji se vezuje za TGF-β receptore. TGF-β receptori sastoje se od receptorskih podjedinica tipa 1 i tipa 2. Nakon vezivanja TGF-β, receptorska kinaza tipa 2 fosforilira i aktivira receptorsku kinazu tipa 1 koja aktivira signalnu kaskadu. Ovo dovodi do aktivacije različitih nizvodnih supstrata i regulatornih proteina, izazivajući transkripciju različitih ciljnih gena koji funkcionišu u diferencijaciji, hemotaksijama, proliferaciji i aktivaciji mnogih imunskih ćelija.
TGF-β luče mnogi tipovi ćelija, uključujući makrofage, u latentnom obliku u kojem je kompleksiran sa dva druga polipeptida, latentni TGF-beta vezujući protein (LTBP) i peptid povezan sa latencijom (LAP). Serumske proteinaze kao što je plazmin katalizuju oslobađanje aktivnog TGF-β iz kompleksa. Ovo se često dešava na površini makrofaga gde je latentni TGF-β kompleks vezan za CD36 preko svog liganda, trombospondina-1 (TSP-1). Upalni stimulansi koji aktiviraju makrofage pojačavaju oslobađanje aktivnog TGF-β podsticanjem aktivacije plazmina. Makrofagi također mogu endocitozirati IgG-vezane latentne TGF-β komplekse koje luče plazmaćelije, a zatim oslobađaju aktivni TGF-β u vcanćelijsku tekućinu. Među njegovim ključnim funkcijama je regulacija upalnih procesa, posebno u crijevima. TGF-β također ima ključnu ulogu u diferencijaciji matičnih ćelija, kao i regulaciji i diferencijaciji T-ćelija.
Zbog svoje uloge u regulaciji i diferencijaciji imunoskih i matičnih ćelija, on je visoko istražen citokin u oblastima raka, autoimunskih i zaraznih bolesti.
Natporodica TGF-β uključuje endogene proteine koji inhibiraju rast; povećanje ekspresije TGF-β često korelira sa malignošću mnogih karcinoma i defektom u odgovoru inhibicije ćelijskog rasta na TGF-β. Njegove imunosupresivne funkcije tada postaju dominantne, doprinoseći onkogenezi. Disregulacija njegovih imunosupresivnih funkcija je također implicirana u patogenezi autoimunskih bolesti, iako je njihov učinak posredovan okruženjem drugih prisutnih citokina.
Struktura
Primarna tri sisarska tipa su:
Četvrti član, TGF beta 4, identifikovan je kod ptica – TGRB4 (sinonimi: faktor beta-4 povezan s krvarenjem endometrija (EBAF), lefti preprotein, LEFTA, lijevo-desni determinacioni faktor 2, LEFTYA: lijevo-desni determinacioni faktor A, transformacijski faktor rasta Beta-4, protein leLEFTY-2; protein lijevo-desno, -A    ).
Četvrti član potporodice, TGFB4, identifikovan je kod ptica, a peti, TGFB5, samo kod žaba.
Peptidne strukture izoformi TGF-β su veoma slične (homologije reda 70-80%). Svi su kodirani kao veliki proteinski prekursor; TGF-β1 sadrži 390 aminokiselina, a TGF-β2 i TGF-β3 sadrže po 412 aminokiselina. Svaki od njih ima N-terminal signalni peptid od 20–30 aminokiselina koje su im potrebne za sekreciju iz ćelije, pro-regija zvana peptid povezan sa latencijom (LAP – alias: Pro-TGF beta 1, LAP/ TGF beta 1) i region od 112–114 aminokiselina C-terminal koji postaje zrela TGF-β molekula nakon njegovog oslobađanja iz pro-regije proteolitskkim cijepanjem. Zreli TGF-β protein se dimerizira, kako bi proizveo aktivni protein od 25 KDa s mnogo konzerviranih strukturnih motiva. TGF-β ima devet cisteinskih ostataka koji su konzervirani u svojoj porodici. Osam formira disulfidne veze unutar proteina, kako bi stvorio strukturu cisteinskog čvora karakterističnu za natporodicu TGF-β. Deveti cistein formira disulfidnu vezu sa devetim cisteinom drugog TGF-β proteina kako bi proizveo dimer. Smatra se da mnogi drugi konzervirani ostaci u TGF-β formiraju sekundarnu strukturu putem hidrofobne interakcije. Područje između petog i šestog konzerviranog cisteina sadrži najdivergentnije područje TGF-β proteina koje je izloženo na površini proteina i uključeno je u vezivanje receptora i specifičnost TGF-β.
Aktivacija
Iako je TGF-β važan u regulaciji ključnih ćelijskih aktivnosti, do sada je poznato samo nekoliko puteva aktiviranja TGF-β, a potpuni mehanizam iza predloženih puteva aktivacije još nije dobro shvaćen. Neki od poznatih puteva aktivacije su specifični za ćelije ili tkiva, dok se neki vide u više tipova ćelija i tkiva. Proteaze, integrini, pH i reaktivne vrste kisika su samo neki od sada poznatih faktora koji mogu aktivirati TGF-β, kao što je objašnjeno u nastavku. Dobro je poznato da poremećaji ovih faktora aktiviranja mogu dovesti do neregulisanih nivoa signalizacije TGF-β koji mogu uzrokovati nekoliko komplikacija uključujući upalu, autoimunske poremećaje, fibrozu, rak i katarakt. U većini slučajeva, aktivirani TGF-β ligand će pokrenuti TGF-β signalnu kaskadu, sve dok su TGF-β receptori I i II dostupni za vezivanje. To je zbog visokog afiniteta između TGF-β i njegovih receptora, što sugerira zašto TGF-β signalizacija regrutuje sistem latencije da posreduje u njegovoj signalizaciji.
Kanonska signalizacija: SMAD put
Smadovi su klasa unutarćelijskih signalnih proteina i faktora transkripcije za porodicu TGF-β signalnih molekula. Ovaj put konceptno liči na Jak-STAT signalni put transdukcije karakteriziran aktivacijom citokinskih receptora koji su uključeni, naprimjer, u put prebacivanja izotipa B-ćelija. Kao što je prethodno rečeno, vezivanjem TGF-β liganda za TGF-β receptor, kinaza receptora tipa 2 fosforilira i aktivira kinazu receptora tipa 1, koja aktivira signalnu kaskadu. U slučaju Smada, receptor-aktivirani Smadovi se fosforiliraju pomoću TGF-β receptorske kinaze tipa 1, i idu u kompleks s drugim Smadima, koji su u stanju da se translociraju u ćelijsko jedro da izazovu transkripciju različitih efektora.
Tačnije, aktivirani TGF-β kompleksi vezuju se za tip 2 domena TGF-β receptora, koji zatim regrutuje i fosforilira receptor tipa 1. Receptor tipa 1 zatim regrutuje i fosforilira receptorom regulisan SMAD (R-SMAD). R-SMAD se zatim vezuje za zajednički SMAD (koSMAD), SMAD4 i formira heterodimerni kompleks. Ovaj kompleks zatim ulazi u ćelijsko jedro gdje djeluje kao faktor transkripcije za različite gene, uključujući i one za aktiviranje puta mitogen-aktivirane protein kinaze 8, koji pokreće apoptoze. SMAD put je reguliran inhibicijom povratne sprege. SMAD6 i SMAD7 mogu blokirati receptore tipa I. There is also substantial evidence that TGF-β-dependent signaling via the SMAD-3 pathway is responsible for many of the inhibitory functions of TGF-β discussed in later sections and thus it is implicated in oncogenesis.
Smadovi nisu jedini TGF-β-regulisani signalni putevi. Ne-Smad signalni proteini mogu pokrenuti paralelnu signalizaciju koja na kraju sarađuje sa Smads-ima ili preslušavati s drugim glavnim signalnim putevima. Među njima, porodica protein-kinaze aktivirane mitogenom (MAPK) koja uključuje vanćelijski regulirane kinaze (ERK1 i 2), Jun N-terminalne kinaze (JNKs) i p38 MAPK igraju važnu ulogu u TGF-β signalizaciji. ERK 1 i 2 se aktiviraju putem Raf-Ras-MEK1/2 puta izazvanog mitogenim stimulansima kao što je epidermni faktor rasta, whereas the JNK and p38 MAPK are activated by the MAPK kinase, activated themselves by the TGF-β-activated kinase-1 (TAK1) upon stress stimuli.
Apoptoza pomoću DAXX puta
TGF-β inducira apoptoze, ili programiranu ćelijsku smrt, u ljudskim limfocitima i hepatocitima. Važnost ove funkcije je jasna kod miševa s nedostatkom TGF-β koji doživljavaju hiperproliferaciju i nereguliranu autoimunost. U odvojenom apoptotskom putu od asocijacije proteina 6 asociranog na DEAD (DAXX) sa njegovim receptorom Fas, postoje dokazi o povezanosti i vezivanju između DAXX i TGF-β receptora tipa 2 kinaze, pri čemu se DAXX vezuje za C-terminalni region TGF-β receptora tipa 2. Tačan molekulski mehanizam nije poznat, ali kao opći pregled, DAXX se zatim fosforilira pomoću proteinske kinaze 2 (HIPK2) u interakciji s homeodomenom, koja zatim aktivira kinazu 1 koja inducira signal apoptoze (ASK1), koja se nastavlja da aktivira Jun amino-terminalne kinaze (JNK) put i time apoptozu kao što se vidi na lijevom panelu susjedne slike.
Inhibitori TGFβ receptora
RepSox je selektivni inhibitor TGFβRI/ALK5, inhibitor koji koči vezivanje ATP-a za TGFβRI i naknadnu fosforilaciju TGFβRI, čime inhibira TGF-β signalizaciju. Also SB-431542 i A83-01 inhibit TGFβRI/ALK5 and the type I receptor ALK4/7. Galunisertib je selektivni i moćni inhibitor TGFβRI kinaze.
T-limfociti
TGF-β1 ima ulogu u indukciji iz CD4+ T ćelija obje inducirane Treg ćelije (iTreg ćelije), koje imaju regulatornu funkciju i Th17 ćelije, koje luče proupalne citokine.
Sam TGF-β1 ubrzava ekspresiju FOXP3 i Treg diferencijacije iz aktiviranih T-pomoćnih ćelija, a mehanizam za ovu diferencijaciju je nepoznat kako za indukovane T-regulatorne ćelije, tako i za prirodne T-regulatorne ćelije. U modelima miševa, efekat TGF-β1 izgleda da zavisi od starosti.
Istraživanja pokazuju da neutralizacija TGF-β1 in vitro inhibira diferencijaciju pomoćnih T ćelija u Th17 ćelije. Uloga TGF-β1 u stvaranju Th17 ćelija je u suprotnosti sa njegovom dominantnom konceptom kao antiupalnog citokina; međutim, zajednički zahtjev između upalnih i protivupalnih imunskih ćelija sugerira da neravnoteža između ova dva tipa ćelija može biti važna veza za autoimunost. Koaktivacija IL-6 iz aktivirane dendritske ćelije, koji služi za aktiviranje faktora transkripcije STAT3, potreban je pored TGF-β1 za diferencijaciju Th17 ćelija. Međutim, molekulski mehanizam diferencijacije Th17 nije dobro shvaćen. Budući da se Th17 ćelije diferenciraju od Th1 i Th2 linija po tome što se pokazalo da su sposobne za regulatorne funkcije, ovo je dodatni dokaz regulatorne funkcije TGF-β1 u imunoskom sistemu.
B-limfociti
TGF-β ima uglavnom inhibitorne efekte na B-limfocite. TGF-β inhibira proliferaciju B-ćelija. Tačan mehanizam nije poznat, ali postoje dokazi da TGF-β inhibira B ćelijsku ]proliferaciju, indukujući faktor transkripcije Id3, izazivajući ekspresiju inhibitora kinaze zavisne od ciklina 21 (regulator progresije ćelijskog ciklusa u G1 i S fazi) i potiskivanje drugih ključnih regulatornih gena kao što su c-myc i ATM. CD40, ključna površinska molekula u aktivaciji urođenog imunoskog odgovora, može inducirati ekspresiju Smad7 da preokrene inhibiciju rasta B-ćelija izazvanu TGF-β. TGF-β također blokira aktivaciju B-ćelija i promoviše promjenu klase IgA u ljudskim i mišjim B-ćelijama i inače ima inhibitornu funkciju za proizvodnju antitijela.
TGF-β također inducira apoptoze nezrelih B ćelija u mirovanju; mehanizam je nepoznat, ali se može preklapati s njegovim putem protiv proliferacije. Pokazalo se da TGF-β snižava c-myc kao što to čini u inhibiciji proliferacije B-ćelija. Također je poznato da indukuje NF-κB inhibitor IKBa, inhibirajući aktivaciju NF-κB. NF-κB je faktor transkripcije koji reguliše proizvodnju citokina poput IL-1, TNF-a i defenzina, iako njegova funkcija u apoptozi može biti odvojena od ove funkcije.
Makrofagi
Opći konsenzus u literaturi je da TGF-β stimulira monocite u mirovanju i inhibira aktivirane makrofage. Za monocite, pokazalo se da TGF-β funkcionira kao hemoatraktant, kao i kao regulator upalnog odgovora. Međutim, pokazalo se da TGF-β smanjuje proizvodnju upalnih citokina u monocitima i makrofagima, vjerovatno već spomenutom inhibicijom NF-κB. This contradiction may be due to the fact that the effect of TGF-β has been shown to be highly context-dependent.
Smatra se da TGF-β ima ulogu u alternativnoj aktivaciji makrofaga koja se vidi kod mršavih miševa, a ovi makrofagi održavaju protivupalni fenotip. Ovaj fenotip se gubi kod gojaznih miševa, koji ne samo da imaju više makrofaga od mršavih miševa, već i klasično aktiviranih makrofaga koji oslobađaju TNF-α i druge proupalne citokine koji doprinose hronično proupalnom miljeu.
Ćelijski ciklus
TGF-β ima ključnu ulogu u regulaciji ćelijskog ciklusa tako što blokira napredak kroz G1 fazu. TGF-β izaziva sintezu proteina p15 i p21, koji blokiraju ciklin:CDK kompleks odgovoran za fosforilaciju retinoblastomskog proteina (Rb). Dakle, TGF-β blokira napredovanje kroz G1 fazu ciklusa. In doing so, TGF-β suppresses expression of c-myc, a gene which is involved in G1 cell cycle progression.
Kancer
U normalnim ćelijama, TGF-β, djelujući putem svog signalnog puta, zaustavlja ćelijski ciklus u fazi G1 kako bi zaustavio proliferaciju, inducirao diferencijaciju ili promovirao apoptozu. U mnogim ćelijama raka, dijelovi TGF-β signalnog puta su mutirani, a TGF-β više ne kontrolira ćeliju. Ove ćelije raka se razmnožavaju. Okolne stromne ćelije (fibroblasti) također proliferiraju. Obje ćelije povećavaju proizvodnju TGF-β. Ovaj TGF-β djeluje na okolne stromne ćelije, imunske ćelije, endotelne ćelije i ćelije glatkih mišića. Uzrokuje imunosupresiju i angiogenezu, što rak čini invazivnijim. TGF-β1 je ukljujlčen u proces aktivacije jetrenih zvezdastih ćelija (HSC) pri čemu je veličina fibroze jetre proporcionalna povećanju nivoa TGF β. Studije su pokazale da je ACTA2 povezan s TGF β, putem koji poboljšava kontraktilna svojstva HSC-a, što dovodi do fibroze jetre. TGF-β također pretvara efektorske T-ćelije, koje normalno napadaju rak sa upalnom (imunskom) reakcijom, u regulatorne (supresorske) T-ćelije, koje isključuju iupalnu reakciju.
Nadalje, protein viljuškaste kutije 3 (FOXP3) kao faktor transkripcije je esencijalni molekulski marker regulatornih Treg ćelija. Polimorfizam FOXP3 (rs3761548) može biti uključen u progresiju raka poput raka želuca putem utjecaja na funkciju Tregs i lučenje imunomodulatornih citokina kao što su IL-10, IL-35 i TGF-β.
Tuberkuloza
Pokazalo se da infekcija Mycobacterium tuberculosis ili tuberkuloza dovodi do povećanja nivoa aktivnog TGF-β u plućima. Zbog širokog spektra supresivnih efekata TGF-β na imunske ćelije, kompjutersko modeliranje je predvidjelo da blokada TGF-β može poboljšati imunski odgovor i ishod infekcije. Istraživanja na životinjskim modelima su dalje pokazala da TGF-β narušava imunski odgovor, a eliminacija TGF-β signalizacije rezultira i pojačanim odgovorom T-ćelija i manjim bakterijskim opterećenjem. Stoga, terapije koje blokiraju TGF-β mogu imati potencijal da poboljšaju terapiju za tuberkulozu.
Bolesti srca
Jedna studija na životinjama sugerira da holesterol potiskuje reakciju kardiovaskularnih ćelija na TGF-β i njegove zaštitne kvalitete, čime se omogućava razvoj ateroskleroze i srčane bolesti, dok statini, lijekovi koji snižavaju nivo holesterola, mogu poboljšati odgovor kardiovaskularnih ćelija na zaštitna dejstva TGF-β.
Marfanov sindrom
TGF-β signalizacija također vjerovatno ima glavnu ulogu u patogenezi Marfanovog sindroma, bolest koju karakterizira nesrazmjerna visina, arahnodaktilija, ektopija lentis i srčane komplikacije kao što su prolaps mitralnog zaliska i povećanje aorte koje povećavaju vjerovatnoću disekcije aorte. Dok je osnovni defekt Marfanovog sindroma pogrešna sinteza glikoproteina fibrilina I, obično važne komponente elastičnih vlakana, pokazalo se da se fenotip Marfanovog sindroma može ublažiti dodavanjem antagonista TGF-β kod oboljelih miševa. Ovo sugerira da, iako se simptomi Marfanovog sindroma mogu činiti u skladu s poremećajem vezivnog tkiva, mehanizam je vjerojatnije povezan sa smanjenom sekvestracijom TGF-β fibrilinom.
Loeys–Dietzov sindrom
TGF-β signalizacija je također poremećena kod Loeys-Dietz sindrom koji je uzrokovan mutacijama u TGF-β receptoru.
Gojaznost i dijabetes
TGF-β/SMAD3 signalni put je važan u regulaciji glukoze i energetske homeostaze i može imati ulogu u dijabetesnoj nefropatiji.
Kao što je gore navedeno, gubitak TGF-β signalizacije kod gojaznosti je jedan od faktora koji doprinose upalnom miljeu koji se stvara u slučaju gojaznosti.
Multipla skleroza
Indukovane T-regulatorne ćelije (iTreg), stimulisane TGF-β u prisustvu IL-2, potisnule su razvoj eksperimentalnog autoimunskog encefalomijelitisa (EAE), životinjskog modela multiple skleroze (MS) putem FOXP3 i IL-10 posredovanog odgovora. Ovo sugerira moguću ulogu TGF-β i iTreg u regulaciji i liječenju MS.
Uočeni su sniženi nivoi TGF-β kod pacijenata sa dijagnozom multiple skleroze. Its role in multiple sclerosis can be explained due to TGF-β role in regulating apoptosis of Th17 cells. Kada se nivoi TGF-β smanje, nisu u stanju da induciraju apoptoze Th17 ćelija. Th17 ćelije luče TNF-α, koji indukuje demijelinizaciju oligodendroglija preko TNF receptora 1. Smanjeni nivoi TGF-β dovode do povećanja Th17 ćelija, a potom i do povećanja nivoa TNFα. Kao rezultat, dolazi do demijelinizacije neurona. Također je zapaženo da TGF-β inducira rast oligodendrocita (mijelinski omotač ćelija koje proizvode). Dakle, smanjeni nivoi TGF-β tokom MS-a mogu takođe sprečiti remijelinizaciju neurona.
Američka Samoa
Američka Samoa je američka prekomorska teritorija koji se nalazi u južnom Tihom okeanu.
Historija
Prvo naseljavanje ostrva datira, vjerovatno, još u vrijeme oko 1000. p. n. e. Evropljani su prvi put stigli na ostrvo tokom 18. vijeka. Nakon niza međunarodnih prijepora tokom 19. vijeka, 1899. arhipelag Samoa je međunarodnim ugovorom podijeljen između Njemačke i SAD-a.
1929. Američka Samoa je postala zavisno područje SAD-a.
Promet
Značajnije morske luke za međunarodni promet su Pago Pago i Ta'u.
Jezici
Na Američkoj Samoi postoje svega 2 jezika, službeni engleski 1250 (1970. popis) i samoanski 56.700 (1999.).
Krčevine (Ilijaš)
Krčevine su naseljeno mjesto u općini Ilijaš, Bosna i Hercegovina.
Leopold III, kralj Belgijanaca
Leopold III (francuski: Léopold Philippe Charles Albert Meinrad Hubertus Marie Miguel, holandski: Leopold Phillips Karel Albert Meinrad Hubertus Maria Miguel, njemački: Leopold Philipp Karl Albert Meinrad Hubertus Maria Miguel; 3. novembar 1901. - 25. septembar 1983.) je bio kralj Belgije od 1934. do 1951. godine, kada je abdicirao u korist nasljednika, svoga sina Baldovina.
Postao je kralj poslije smrti svoga oca, kralja Alberta I, u alpinističkoj nesreći. Poslije njemačke okupacije Belgije u Drugom svjetskom ratu odbio je da ode u izbjeglištvo sa belgijskom vladom. Nijemci su ga internirali u dvorac Laken, a 1944. godine su ga prebacili u Austriju. Oslobođen je u maju 1945. godine. Poslije rata, parlament ga je optužio da se za vrijeme rata ponašao ravnodušno prema okupatorima. Postaknuti narodnim protestom, parlamentarci su ga proglasili nedostojnim da bude kralj. Živio je u egzilu u Švicarskoj do 1950. godine kada je referendumom odlučeno da mu se dozvoli povratak. Kriza kraljevine se nastavila. Protiv kralja su bili radnici ljevičari iz industrijske Valonije. Kralj je abdicirao 16. jula 1951. godine u korist dvadesetogodišnjeg sina Baldovina, koji je postao kralj Baldovin I. Leopold je uticao na vladanje svog sina sve do njegove ženidbe 1960. godine. Poslije toga živio je u dvorcu Arzentej baveći se naukom i putovanjima.
Porodica
Bio je sin belgijskog kralja Alberta I i bavarske vojvotkinje Elizabete. Učestvovao je u Prvom svjetskom ratu. Oženio je švedsku princezu Astrid 1926. godine. S njom je imao kćerku, luksemburšku veliku vojvotkinju Josephine-Charlotte, i dva sina, belgijske kraljeve Baldovina i Alberta II.
Vladavina
Postao je kralj nakon smrti svoga oca u alpinističkoj nesreći 17. februara 1934. godine, odnosno 23. februara kada je položio zakletvu kao kralj. Dana 29. augusta 1935. godine, dok se sa suprugom vozio obalama jezera Lucerne, Leopold je izgubio kontrolu nad vozilom koje je sletjelo u jezero. U nesreći je poginula kraljica Astrid, tada trudna četvrti put. Šest godina kasnije tajno je, a kasnije i javno, oženio Britanku Lilian Baels, kojoj je bila uskraćena titula kraljice. Iz ovog braka, koji je kralja koštao popularnosti u narodu, rođen je jedan sin, princ Aleksandar, i dvije kćerke, princeze Marie Christine i Marie Esmeralda.
Drugi svjetski i posljedice
Poslije njemačke okupacije Belgije u Drugom svjetskom ratu 1940. odbio je otići u izbjeglištvo s belgijskom vladom. Nijemci su ga zatvorili u dvorac Laeken, a 1944. su ga s cijelom porodicom prebacili u Njemačku, pa u Austriju. Oslobođeni su u maju 1945. Poslije rata, parlament ga je optužio da se za vrijeme rata ponašao ravnodušno prema okupatorima. Potaknuti narodnim protestom, zastupnici su ga proglasili nedostojnim belgijske krune. Živio je u egzilu u Švicarskoj od 1945. do 1950. godine, kada je referendumom odlučeno da mu se dozvoli povratak. Kriza kraljevine se nastavila. Protiv kralja su bili radnici ljevičari iz industrijske Valonije.
Nakon abdikacije
Kralj je abdicirao 16. jula a 1951. u korist dvadesetogodišnjeg sina Baldvina. Leopold i Lilian su savjetovali Baldovina sve do njegove ženidbe 1960. godine Fabiolom de Mora y Aragon. Poslije toga živio je u dvorcu Aržentej baveći se naukom i putovanjima.
Sahranjen je kraljevskoj grobnici Crkve naše Gospe u Laekenu, pored prve supruge. Njegova udovica je umrla 2002. godine, nadživjevši kralja Baldovina, a sahranjena je u dvorištu iste crkve.
IC 1673
IC 1673 (također poznat kao PGC 4855) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 234 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,30 (20 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 17. novembra 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Albert I, kralj Belgijanaca
Albert I (Albert Léopold Clement Marie Meinrad; 8. april 1875 - 17. februar 1934) bio je treći belgijski kralj. Vladao je od 1909. do 1934.
Bio je drugi sin i najmlađe dijete princa Filipa, grofa od Flandrije, sina kralja Leopolda I i princeze Marije od Hohenzollern-Sigmaringena. U trenutku rođenja bio je tek četvrti u nizu nasljednika belgijske krune; njegov amidža, kralj Leopold II, imao je sina Leopolda, a sam Albert starijeg brata Baldovina. Međutim, Leopoldu II je umro sin, a Albertu stariji brat - od 1891. bilo je očito da će jednog dana vladati Belgijom.
Oženio se 1900. godine vojvotkinjom Elizabetom od Bavarske. Život su proveli kao veoma bliski supružnici, koji su godinama razmjenjivali ljubavna pisma. Oboje su bili intelektualci, prijatelji poznatih naučnika, filozofa i umjetnika. Bili su omiljeni među Albertovim podanicima, za razliku od Leopolda II. Imali su dva sina, belgijskog kralja Leopolda III i princa Karla, te jednu kćerku, italijansku kraljicu Mariju Josipu. Kralj je bio pobožni rimokatolik.
Odbio je dopustiti prolaz njemačkih trupa kroz Belgiju, striktno se držeći belgijske neutralnosti pred Prvi svjetski rat. Kada su Nijemci okupirali gotovo cijelu Belgiju, kralj je predvodio svoju vojsku u izbjeglištvu. Kraljica je radila kao medicinska sestra. Pokušao je tajno sklopiti separatni mir s Njemačkom, uz povratak na stanje prije rata, ali ova inicijativa nije uspjela. Na kraju rata, trijumfalno se s porodicom vratio u Brisel. Odrekao se titula saksonskog vojvode i princa od Saskokoburga i Gote u svoje ime i ime svojih potomaka, kako bi se distancirao od svojih njemačkih korijena.
Poginuo je nesretnim slučajem planinareći u Ardenima, blizu Namira, 1934. godine. Naslijedio ga je sin, kralj Leopold III.
Kobaška džamija
Kobaška džamija ili Hudar efendije džamija nalazi se u Kobašu u općini Srbac. Kobaš leži na desnoj obali Save pod Motajicom. Udaljen je 20 km od Srpca. Ime je dobio po kobašima, majstorima koji su pravili kobe ili lađe, u kojima se plovilo rijekama. Nastao je još u srednjem vijeku na mjestu sela zvanom Giletići.
Historija
Stara Kobaška džamija izgrađena je 1780. godine. Bila je to jednoprostorna džamija sa drvenom munarom i četvorovodnim krovom, dimenzija 14,0 x 9,0 m. Bila je u funkciji do 1993. godine kada je zapaljena i uništena.
Opis nove džamije
Nova džamija u Kobašu je sa većim gabaritima i novim arhitektonskim rješenjem. Vanjske gabaritne dimenzije su 14,00 x 9,00 m. Visina centralnog prostora za molitvu od poda do plafona iznosi 5,60 m, a njegova površina je 84,84 m2. Krov džamije je sa jednom velikom i tri male betonske kupole koje su prekrivene bakrenim limom. Na fasadama su prozorski otvori postavljeni u dva reda, s tim da su prozori u prvom redu pravougaoni, a oni u drugom redu se završavaju lukom.
Harem džamije
U haremu se nalazi nekoliko stotina nišana koji su uglavnom novijeg datuma. Pedesetak starijih nišana izrađeni su od kamena sličnog teneliji, kojeg nema u ovim krajevima. Pretpostavlja se da je kamen za ove nišane dovučen rijekom Savom iz nekog udaljenijeg kamenoloma. U haremu ima još i dvadesetak nišana starijeg datuma koji su u obliku jednostavnih kamenih ploča pobodenih u zemlju. Samo jedna od tih ploča ima urezanu godinu na sebi koja je ujedno i najstarija godina na nišanima u haremu. Harem je proglašen za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Tekstovi tariha su na a arapskom ili turskom jeziku. Stil pisma je između nesha i sulusa.
Manastir Lomnica
mini|desno| Manastir Lovnica Manastir Lomnica, Srpske pravoslavne crkve, Eparhija zvorničko-tuzlanska, je na području općine Šekovići, Bosna i Hercegovina. U dijelu literature nosi naziv – Lovnica. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine
Lokacija
Manastir Lomnica sa manastirskom crkvom posvećenom svetom Georgiju, nalazi se u Donjem Birču, oblasti uz srednji tok rijeke Drinjače. Manastir je od centra opštine Šekovići udaljen oko 2,5 km prema istoku.
Historija
Na zidovima crkve nalaze se mnogobrojni natpisi iz historije manastira.
Ni u Prvom ni u Drugom svjetskom ratu crkva nije doživjela veća razaranja. U toku II svjetskog rata zapaljena je zgrada konaka, kojoj je izgorio krov. U neposrednoj blizini manastira nalazila se partizanska bolnica koja je počela sa radom septembra 1941. godine i u kojoj su bili smješteni lakši ranjenici i bolesnici (do maja 1942. nije imala svog liječnika). Početkom 1943. godine imala je stotinu ležaja smještenih u manastiru, a dio ranjenika i bolesnika bio je smješten u okolna sela Mihajlovići, Marjanovići, Petrovići, dok su zarazni bolesnici bili smješteni u odjeljenju ove bolnice u Ašćerićima od decembra 1942. godine
Opis
Crkva sv. Georgija manastira Lomnice pripada tipu jednobrodnih crkava sa poluobličastim svodovima u unutrašnjosti. Vanjske dimenzije crkve iznose 15,00 x 7,00 metara, dok su unutrašnje 8,50 x 5,50 metara. Sastoji se od priprate, naosa i oltarskog prostora. Lomnička crkva posjeduje najbolje sačuvano zidno slikarstvo nastalo u periodu XVI vijeka zapadno od Drine. Pećki monah Longin bio je jedan od najtalentovanijih i najobrazovanijih slikara na ovim prostorima u vremenu poslije 1557. godine. Longin je u manastiru Lomnica naslikao kompletan ikonostas od 30 ikona među kojima su dvije prijestone, koje se po dimenzijama ubrajaju u red najvećih ikona na drvetu sačuvanih u bivšoj Jugoslaviji.
Druga grupa slikara koja je živopisala lomničku crkvu, radila je tokom 1608. i 1609. Godine. Svakako najznačajniji predmeti umjetničkog zanatstva iz Lomnice su dva intarzijom ukrašena pijevnička stola.
NGC 1821
NGC 1821 (također poznat kao IRAS 05095-1511, MCG -3-14-7 i PGC 16898) je nepravilna galaksija koja je udaljena oko 166 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zec. Najveći prečnik je 1,20 (58 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (39 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 26. decembra 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Réunion
Historija
Arapski mornari su zvali ostrvo Dina Morgabin (Zapadno ostrvo). Prvi Evropljani koji su došli na ostrvo su bili Portugalci, koji su ga našli nenaseljenog 1513. godine i nazvali ga Santa Apollonia. Francuzi su prvi put stupili na ostrvo 1638. godine, a 1642. godine Jacques Pronis ga je proglasio francuskim teritorijem kada je na njega prebacio tucet francuskih zatvorenika sa Madagaskara. Zatvorenici su kasnije vraćeni u Francusku, a 1649. godine kralj Luj XIII. je nazvao ostrvo Île Bourbon. Ostrvo je ime Réunion dobilo 1793 godine, padom kraljevstva u Francuskoj. 1801. godine za vrijeme Napoleona, ostrvo je preimenovano u Île Bonaparte. Ostrvo su 1810. godine oteli Britanci (koji su ga opet zvali Bourbon), da bi ga 1815. godine opet vratili Francuzima. Kada je vladavina Bourbona konačno pala u Francuskoj 1848. godine, ostrvo je ponovno preimenovano u Réunion. Ostrvo je postalo veoma strateški važno od 1869. godine, kada je prokopan Sueski kanal. Réunion je postao prekomorski departman Francuske 19. marta 1946. godine. Ultraperiferna regija Evropske Unije je postao 1997. godine. Internetski nastavak mu je .re
Zastava
mini|250px|Državne zastave ispred sjedišta [[UN-a]] mini|200px|Zastava sportskog kluba Zastava je komad platna, koja se najčešće viori sa motki ili koplju, generalno korištena za identifikaciju i signalizaciju. Najčešće služe kao simbol države.
Svaka država ima svoju zastavu, a svaka zastava svoju historiju. Slavne ratne zastave, koje su prošle kroz mnoge bojeve, čuvaju se u historijskim i vojnim muzejima. Pojedine pokrajine, gradovi, vojne jedinice, organizacije, društva, ustanove i sl. mogu imati svoje zastave. Zastava je najčešće komad jednobojne ili višebojne tkanine, katkad i s ukrasnim znakovima. Pričvršćuje se na uspravan stijeg (motku ili koplje). U svečanim vojnim i drugim povorkama zastave nose stjegonoše. Malene zastavice u određenim bojama upotrebljavaju se u vojsci, pomorstvu, sportu itd.
Nastanak zastava
Zastave su nastale još u starom vijeku. Tada vojnici nisu imali posebnih uniformi. U borbama nije bilo lako prepoznati svoje vojnike od neprijateljskih. Tada su se vojnici počeli skupljati oko svojih zastava, a one su im pokazivale i smjer kretanja vojske.
Vogošća
Vogošća je naseljeno mjesto i jedna od devet općina Kantona Sarajevo. Do 1995. godine Vogošća je bila gradska općina Sarajeva.
Vogošća se nalazi u slivu rijeke Bosne, na prostoru između Sarajevskog i Visočkog polja. Ona zahvata slivove rječica Vogošće i Ljubine, desnih pritoka Bosne. Teritorija obuhvata dvije stare seoske općine - Gornju i Donju Vogošću i proteže se od samog ruba Sarajevskog polja do ušća Misoče u rijeku Bosnu u Ilijašu.
Današnje naselje Vogošća naglo se razvilo nakon završetka Drugog svjetskog rata, zahvaljujući prije svega izgradnji vojno-industrijskog kompleksa preduzeća "Pretis".
Geografija
Općina Vogošća pokriva 72 km2, i udaljena je 6 km od centra Sarajeva, 70 km od Zenice i 100 km od Tuzle kao najvećih potrošačkih centara u zemlji. Posjeduje komunikacijske veze, magistralni put Bosanski Brod–Sarajevo-Metković, magistralnu željezničku prugu Vinkovci (Hrvatska)–Sarajevo–Ploče (Jadransko more). Područje ima razvijenu infrastrukturu, elektroenergetske medije, ugalj, prirodni gas, prirodne resurse plodne doline rijeke Bosne itd. Optimalna je naseljenost, i zastupljen je visok stepen kvalifikacija svih profila radnika.
Stanovništvo
Po službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Vogošća (u to vrijeme jedna od 5 prigradskih općina Grada Sarajeva) imala je 24.647 stanovnika, raspoređenih u 21 naselju.
Gradske mjesne zajednice
obuhvataju naseljena mjesta: Kremeš, Krivoglavci, Uglješići i Vogošća.
Privreda
1980-ih godina općina Vogošća zabilježila je stabilan i dinamičan razvoj i bila je prepoznatljiva po vrlo visokom nivou razvijenosti u oblasti industrije. Vogošća je bila poznata kao druga općina u bivšoj Jugoslaviji po razvijenosti tj. nivou nacionalnog dohotka po glavi stanovnika. Takvom stanju u najvećoj mjeri doprinio je razvoj vojne, automobilske industrije i industrije valjčanih ležaja koji se odvijao u saradnji sa VW iz Njemačke i SKF–Göteborg iz Švedske. U privrednoj strukturi šire regije rudarstvo i industrija predstavljaju dominirajuće oblasti u privređivanju. Saradnja općine Vogošća sa drugim zemljama u predratnom periodu bila je na visokom nivou. Pored razvijene infrastrukture, lokalnog i međugradskog saobraćaja Vogošća ima razvijenu telekomunikacijsku i PTT mrežu sa vlastitom centralom od 12000 brojeva, te vlastiti RTV Servis sa predajnikom.
Sport
Značajniji sportski kolektivi u Vogošći su:
Krsto I Frankopan Ozaljski
mini|Bista kneza Krste Frankopana na trgu [[Zrinjevac u Zagrebu]] Krsto I Frankopan Ozaljski (Modruš (?), 1482 – Martijanec kod Ludbrega, 27. septembra 1527) bio je hrvatski ban i vojskovođa, član plemićke porodice Frankopan.
Biografija
Knez Krsto Frankopan Ozaljski (prema nekim izvorima Brinjski) bio je sin kneza Bernardina Frankopana i princeze Lujze Aragonske, porijeklom iz Aragonskog Kraljevstva (danas dio Španije). Imao je osmero braće i sestara, među kojima stariju sestru Beatricu, koja se 1496. udala za mladog hrvatskog bana Ivaniša Korvina, vanbračnog sina bivšeg hrvatsko-ugarskog kralja Matije Korvina.
Od 1505. godine bio je u vojnoj službi cara Maksimilijana I Habsburškog, gdje se istaknuo kao vojskovođa. Od njega je za nagradu 1510. dobio Novigrad u Istri te neke posjede grada Postojne, a imenovan je carskim savjetnikom, te kapetanom Postojne i Krasa.
Godine 1512. ratovao je s ocem protiv Mlečana u pokušaju da oslobodi nekadašnji porodični posjed, ostrvo Krk. Tokom 1513. i 1514. oduzeo je Mlečanima gradove Monfalcone, Cividale del Friuli i Udine, te gotovo cijelu Furlaniju, koje je uskoro izgubio. U razdoblju 1514–1519. bio je u mletačkom zarobljeništvu, a poslije bjekstva iz zatvora ponovo je u vojnoj službi Habsburgovaca. Godine 1520. car Karlo V potvrdio mu je posjede i imenovao ga vojnim komandantom Istre.
U junu 1525. uspio je s približno 4.000 pješaka i 2.000 konjanika probiti blokadu, koju su Osmanije postavili oko opkoljenog Jajca, i braniocima dopremiti hranu, oružje i drugu pomoć. Bio je veoma angažovan u odbrani Hrvatske od turskih napada, na što mu je hrvatsko-ugarski kralj Ludovik II dodijelio naslov branitelja Kraljevine Hrvatske, Dalmacije i Slavonije.
Kad mu je kralj odbio vratiti Senj i imenovati ga hrvatskim banom, što je zatražio Hrvatski sabor 1525, Krsto je na zasjedanju Sabora u Križevcima, sazvanog zbog nezadovoljstva hrvatskog plemstva nedovoljnim kraljevim angažmanom u odbrani zemlje, 25. januara 1526. predložio Habsburgovce za nove vladare Hrvatske. To se ipak odmah nije dogodilo, nego nešto kasnije.
U proljeće 1526. otputovao je u Njemačku, iz koje se vratio tek u kasno ljeto, kada se proširila vijest o dolasku velike osmanlijske vojske predvođene samim sultanom Sulejmanom. U sudbonosnoj bitki na Mohačkom polju 29. augusta 1526. Krsto nije učestvovao, jer je tek sakupljao vojsku u Hrvatskoj, kako bi pomogao kralju Ludoviku. Kralj ga je namjeravao postaviti za glavnokomandujućeg vojskovođu čitave svoje vojske stacionirane kod Mohača, ali je Ugarsko ratno vijeće zaključilo da se ipak ne čeka Krstin dolazak, nego da se odmah započne sa bitkom.
Poslije poraza hrvatsko-ugarske vojske na Mohačkom polju i smrti Ludovika II, hrvatsko plemstvo imenovalo je Krstu na Saboru u Koprivnici 23. septembra "upravnikom i vrhovnim braniocem" (lat. nostro governator et defensor generale).
Prilikom nesuglasica koje su se pojavile među hrvatskim plemstvom oko izbora novog hrvatskog kralja (pa je dio plemstva na saboru u Cetingradu izabrao Ferdinanda Habsburškog), Krsto se priklonio dijelu (pretežno slavonskog) plemstva čiji je izbor bio Ivan Zapolja. U međusobnim oružanim sukobima između pristaša dvaju kraljeva, hrabri je vojskovođa smrtno ranjen od topovske kugle kod opsade Varaždina 26. septembra 1527. i umro dan kasnije u nedalekom dvorcu Martijanec kod Ludbrega.
Bozorg Alavi
Biografija
Rođen je u Teheranu u Iranu pod imenom Seyyed Mojtaba Alavi. Otac mu je bio politički aktivista koji je učestvovao u ustavnoj revoluciji 1906. i objavljivao list Kaveh.
Nakon završene škole u Teheranu poslali su njega i njegovog brata u Berlin na studij. Vratio se u Iran 1927. i tu je podučavao njemački jezik. Sprijateljio se sa Sadegh Hedayatom i uključio se u političke skupove zbog čega je 1937. završio u zatvoru. Iako je tvrdio da nije bio politički aktivista nego da je samo prisustvovao sastancima obrazovanih ljudi koji su između ostalog čitali komunistička djela, bio je osuđen na 7 godina, ali pušten nakon 4 godine zatvora. Nakon puštanja objavio je dvije knjige na tu tematiku i osnovao komunističku partiju poznatu kao Tudeh Partija. Kada je ponovo došlo do promjene političke vlasti i hapšenja mnogih političkih aktivista, Alavi se zadesio u Njemačkoj. Radio je kao profesor na Univerzitetu. Ostao je tu i nakon što mu je bilo omogućeno da se vrati u svoju zemlju, koju je nakon toga samo posjećivao. Umro je 1997. u Berlinu.
Leopold II, kralj Belgijanaca
Bio je drugi sin kralja Leopolda I, koga je naslijedio 1865. godine, i francuske princeze Ludovike Orleanske, kćerke francuskog kralja Luja-Filipa.
U Belgiji je za vrijeme njegove vladavine izgrađeno dosta reprezentativnih građevina u Briselu, Ostendeu i Antwerpenu. I pored toga, bio je vrlo nepopularan među svojim podanicima.
Slobodna Država Kongo
Najviše je poznat kao osnivač i vlasnik Slobodne Države Kongo, njegovog ličnog poslovnog projekta. Ova država je obuhvaćala prostor današnje Demokratske Republike Kongo. Eksploatacija gume i slonovače u Kongu su zasnivala na prisilnom radu što je kao posljedicu imalo smrt desetak miliona Kongoanaca. Henry Morton Stanley, istraživač Afrike, bio je Leopoldov prijatelj.
Bračni život
Oženio se austrijskom nadvojvotkinjom Marijom Henrikom, 22. augusta 1853. S njom je imao tri kćeri, princezu Ludoviku Mariju, austrougarsku krunsku princezu Stefanu i princezu Klementinu, te jednog sina, princa Leopolda, koji je umro sa 10 godina. Leopoldov brak je bio nesretan zbog razlika u karakteru kralja i kraljice; nakon posljednjeg pokušaja da dobiju sina, koji je rezultovao rođenjem još jedne kćerke, par se rastao. Imao je još dva vanbračna sina sa francuskom prostitutkom, Blanche Delacroix, s kojom je sklopio vjerski, ali zakonski nevažeći brak pet dana prije svoje smrt.
Naslijedio ga je bratov sin, Albert I.
Brankov most
Brankov most (Most bratstva i jedinstva) premošćava rijeku Savu i spaja Novi Beograd s centrom Beograda. Po obimu saobraćaja drugi je most po važnosti u Beogradu (poslije Gazele).
Most kralja Aleksandra
1930. raspisan je javni konkurs za izgradnju drumskog mosta preko Save u Beogradu, a posao je ustupljen inozemnoj firmi iz Oberhausena. Dotad je preko Save u Beogradu postojao samo željeznički most, sagrađen još 1884.
Pošto je položaj mosta definiran u pristanišnoj zoni, a da bi se omogućilo nesmetano okretanje brodova, zahtijevan je uvjet da se Sava premosti jednim otvorom od 250 m, s tim da visina plovnog gabarita ispod mosta bude 12 m. Građenje je počelo jula 1930, a most je pušten u saobraćaj decembra 1934. Ukupna dužina mosta iznosila je 474 m (7.7 + 75 + 261 +75 + 9 + 47, počevši od novobeogradske strane). Glavna mostovska konstrukcija, raspona 75 + 261 + 75 m, izvedena je kao viseći most po ugledu na viseći most preko Rajne u Kölnu. Ovaj most, nazvan Most kralja Aleksandra, porušen je u ratnim razaranjima (Drugi svjetski rat), te je služio relativno kratko.
Most je u ovom periodu nosio i nezvanični naziv – Zemunski most.