cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Računarstvo
Historija
mini| [[Diferencijalna mašina: računanje rješenja za polinomsku funkciju ]]
Početak računarstva
Računarstvo je nastalo u 19. vijeku razmišljanjem Charlesa Babbagea, koji je zamislio mašinu koja bi uzimala podatke, obrađivala ih na neki način i prikazivala rezultate korisniku. Mašinu je zamislio kao mehanički stroj, iako računari danas ne rade na tom principu, postoji povezanost modernih računara s njegovim pionirskim idejama.
Prvi funkcionalni računar, u današnjem smislu, napravio je njemački izumitelj Konrad Zuse 1941. godine. Programski kod mašina je primala putem bušenih kartica i imala samo ograničenu mogućnost programiranja. Računar je radio pomoću električnih releja i imao je odvojenu radnu memoriju i ulazno/izlazni sistem. U to vrijeme računari su bili ogromni, veličine jedne prosječne kuće, te su se najčešće koristili za vojne svrhe. Za grafički prikaz hronologije računarstva pogledati: Hronologija historije računarstva.mini|Niz servera iz 2006.
Podjela po generacijama
Računari se po historijskom razvoju, također, dijele na generacije, shodno tehnološkom napretku. Svaku noviju generaciju obilježava bitno manje zauzimanje prostora i veća brzina izvršavanja, bolja pouzdanost i slično.
Definicije
Udruženje za računarske mašine (, skraćeno ACM) definiše pet pod disciplina računarstva:
Računar
Računar je mašina koja rukuje podacima po uputstvu skupa naredbi koji nazivamo računarski program. Program ima izvršnu formu koju računar koristi za izravno izvršavanje naredbi. Isti program u svom ljudski čitljivom izvornom kodu omogućuje programeru da napravi redoslijed koraka koji nazivamo algoritam.
Izvršni proces obavlja naredbe u računarskom programu. Naredbe izražavaju računanja koje računar obavlja, koje potom pokreću niz radnji.
Računarski softver i hardver
Računarski softver jest skup računarskih programa i srodnih podataka koji pružaju naredbe računaru šta i kako treba da uradi određeni zadatak. Softver se odnosi na jedan ili više računarskih programa i podataka koji se čuvaju u pohrani računara za neke svrhe. Programski softver obavlja funkciju programa direktnim davanjem instrukcija za hardver računara ili služi kao ulaz za neki drugi dio softvera.
Aplikativni softver
Aplikativni softver jest računarski softver napravljen za obavljanje određenih zadataka. Primjeri uključuju poslovni softver, računovodstveni softver, uredske pakete, grafički softver i softvere za reproduciranje medija (kao što su slike, zvuk, filmovi). Aplikacije mogu doći u paketu sa računarom i njegovim sistemskim softverom ili se mogu dobaviti odvojeno.
Aplikativni softver nije isto što i sistemski softver, koji upravlja upravlja hardverskim mogućnostima računara i služi aplikativnom softveru.
Sistemski softver
Sistemski softver jest računarski softver napravljen za upravljanje i kontrolu računarskog hardvera i za pružanje platforme za pokretanje aplikativnog softvera. Uključuje operativne sisteme, uslužni softver, upravljačke programe uređaja, prozorske sisteme i firmver. Razvojni alati kao što su kompajleri, linkeri i debuggeri svrstavaju se u sistemski softver.
Računarska mreža
Računarska mreža jest skup međusobno povezanih hardverskih uređaja i računara komunikacijskim kanalima koji omogućavaju razmjenu resursa i informacija.
Mreže se mogu podijeliti na više načina, kao što su vrsta medija korištena za prenos podataka, vrsta komunikacijskog protokola koji se koristi, veličina mreže, topologija i organizacijski opseg.
Komunikacijski protokoli određuju pravila i formate podataka za razmjenu informacija u računarskoj mreži i daju osnovu za mrežno programiranje. Poznati komunikacijski protokoli su Ethernet, hardverski standard koji je sveprisutan u lokalnim mrežama i Internet Protocol Suite koji određuje skup protokola za mrežno umrežavanje.
Umrežavanje računara ponekad se smatra poddisciplinama elektrotehnike, telekomunikacija, računarske nauke, informatičke tehnologije ili računarskog inženjerstva, jer se oslanja na teorijsku i praktičnu primjenu ovih disciplina.
Internet
Internet je svjetski sistem međusobno povezanih računarskih mreža koji koriste standardni paket internetskih protokola (TCP/IP) za serviranje milijardi korisnika koji se sastoji od miliona privatnih, javnih, akademskih, poslovnih i vladinih mreža od lokalnog do svjetskog opsega, koje su povezane nizom elektronskih, bežičnih i optičkih mrežnih tehnologija. Internet sadrži veliku paletu informativnih resursa i usluga, poput međusobno povezanih hipertekst dokumenata na World Wide Webu i infrastrukture e-pošte.
Računarsko programiranje
Programiranje računara je proces pisanja, testiranja, uklanjanja greški i održavanja izvornog koda i dokumentacije računarskih programa. Izvorni kod napisan je programskim jezikom, koji kao umjetni jezik je često restriktivan i zahtjevniji od prirodnih jezika, ali je lako razumljiv računaru. Svrha programiranja je ostvariti željeno ponašanje računara.
Računarski programer
Računarski programer ili koder je osoba koja piše računarski softver. Pojam računarski programer može se odnositi na stručnjaka za jedno područje računarskog programiranja ili na stručnjaka koji piše kod za mnoge vrste softvera. Izraz programer može se koristiti za označavanje softverskog programera, softverskog inženjera, računarskog naučnika ili softverskog analitičara. Obično ljudi u ovim profesijama posjeduju i druge softverske inženjerske vještine, osim programiranja.
Softverska industrija
Softverska industrija uključuje firme koje se bave razvojem, održavanjem i objavom softvera. Ova industrija također uključuje softverske usluge, kao što su obuka, dokumentacija i savjetovanje.
Računarski inženjering
Računarski inženjering je disciplina koja objedinjuje nekoliko područja elektrotehnike i računarske nauke potrebnih za razvoj računarskog hardvera i softvera. Računarski inženjeri su obično obučeni u poljima elektronskog inženjerstva (ili elektrotehnike), dizajna softvera i hardversko-softverske integracije. Računarski inženjeri uključeni su u brojne hardverske i softverske aspekte računarstva, od dizajna pojedinačnih mikroprocesora, ličnih računara i superračunara.
Softverski inženjering
Softverski inženjering je primjena sistematskog, discipliniranog, mjerljivog pristupa dizajnu, razvoju, radu i održavanju softvera, odnosno primjena inženjeringa na softver. Razvoj softvera je dosta korišteniji i općenitiji pojam koji nužno ne uključuje inženjersku paradigmu. Prihvaćeni pojmovi softverskog inženjeringa kao inženjerske discipline navedeni su Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK) koji je postao međunarodno prihvaćen standard ISO/IEC TR 19759: 2015.
Računarska nauka
Discipline nauke se dijele na praktične tehnike za njegovu primjenu i primjenu u računarskim sistemima i čisto teorijska područja. Neki, poput teorije kompleksnosti računanja, koji proučava osnovna svojstva računskih problema, vrlo su apstraktni, dok drugi, poput računarske grafike, naglašavaju aplikacije u stvarnom svijetu. Na primjer, teorija programskih jezika proučava pristupe opisu računanja, dok sama studija računarskog programiranja istražuje različite aspekte upotrebe programskih jezika i složenih sistema. Interakcija između čovjeka i računara fokusira se na izazove u korištenju računara i računanja koji će biti pristupačni i upotrebljivi ljudima.
Informacioni sistemi
Informacioni sistemi su integrirani skup komponenti za sakupljanje, čuvanje, obradu i prenošenje informacija.
Ova disciplina spaja poslovanje i računarske nauke koristeći teoretske temelje informacija i računanja kako bi proučavali različite poslovne modele i srodne algoritmičke procese u okviru računarske nauke.
NGC 1790
NGC 1790 je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Kočijaš. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 16. februara 1831. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Računarstvo
Informaciona tehnologija
Informaciona tehnologija (IT) jest primjena računara i telekomunikacijske opreme za pohranu, dohvaćanje, prenos i manipulaciju podacima, često u kontekstu poslovanja ili poduzetne aktivnosti. Izraz se uobičajeno koristi kao sinonim za računare i računarske mreže, ali obuhvaća i druge tehnologije distribucije informacija kao što su televizija i telefoni. Srodne industrije informacionoj tehnologiji su industrije računarskog hardvera, softvera, elektronike, poluprovodnika, interneta, telekomunikacijske opreme, e-trgovine i računarskih usluga.
Sistemska administracija
Sistemski administrator je osoba zaposlena za održavanje i upravljanje računarskim sistemom ili mrežom. Dužnosti administratora sistema su opsežne i mogu se značajno razlikovati od jedne do druge organizacije. Sistemski administratori su obično zaduženi za instaliranje, podršku i održavanje servera ili drugih računarskih sistema, te planiraju lii odgovaraju na prekide u radu i druge probleme. Ostale dužnosti mogu uključivati pisanje skripti ili osnovno programiranje, upravljanje projektima vezanim za računarske sisteme, nadgledanje ili obučavanje računarskih operatora ili savjetovanje za računarske probleme izvan znanja osoblja tehničke podrške.
Istraživanje i nove tehnologije
DNK računarstvo i kvantno računarstvo područja su aktivnog istraživanja i hardvera i softvera. Potencijalna infrastruktura za buduće tehnologije uključuje DNK origami na fotolitografiji i kvantne antene za prenos informacija između ionskih zamki.
Još jedna grana istraživanja je spintronika. Ta tehnologija možda bude u mogućnosti ponuditi računarsku snagu i pohranu bez stvaranja toplote. Neka istraživanja idu u pravcu hibridnih čipova koja bi mogla spojiti fotoniku i spintroniku.
Računarstvo u oblaku
Računarstvo u oblaku omogućava korištenje računarskih resursa, poput server ili aplikacija. Obično se nudi kao usluga što ga čini primjerom softvera kao usluge, platforme kao usluge i infrastrukture kao usluge ovisno o tome koja se funkcionalnost nudi. Ključne karakteristike uključuju pristup na zahtjev, široki pristup mreži i mogućnost brzog skaliranja resursa.
Kvantno računarstvo
Kvantno računarstvo područje je istraživanja koje okuplja discipline računarske nauke, teoriju informacija i kvantnu fiziku. Ideja da je informacija osnovni dio fizike relativno je nova, ali čini se da postoji čvrsta veza između teorije informacija i kvantne mehanike. Dok je tradicionalno računarstvo bazirano na binarnom sistemu jedinica i nula, kvantno računanje koristi kubite.
Hematurija
mini|desno|250px|Istaložena krv u mokraći nakon centrifugiranja Hematurija je naziv za prisustvo crvenih krvnih zrnaca u mokraći. Razlikuju se makrohematurija i mikrohematurija. Hematurija je najčešće znak prisustva kamenca ili tumora ili nekog drugog poremećaja u ureterima, mokraćnoj bešici, prostati, uretri i bubrezima. Također se može javiti i prilikom udarca u predjelu abdomena. Ako se pored eritrocita nađu i leukociti to je najčešće znak prisustva infekcije.
Za razliku od hematurije, hemoglobinurija je naziv za prisustvo hemoglobina u mokraći.
Srednji Bušević (Krupa na Uni)
Srednji Bušević je naseljeno mjesto u općini Krupa na Uni, Bosna i Hercegovina.
Ivan Barbalić
Ivan Barbalić je bosanskohercegovački diplomat, bio je predstavnik Bosne i Hercegovine pri Ujedinjenim nacijama. Završio je fakultet u SAD, na Univerzitetu u Bridgeportu, Connecticut, a u Sarajevu interdisciplinarni postdiplomski studij o ljudskim pravima.. Za dužnost trajnog predstavnika predložio ga je Željko Komšić a postavilo Predsjedništvo Bosne i Hercegovine.
IC 1618
IC 1618 (također poznat kao PGC 3899 i UGC 671) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 217 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,20 (76 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (32 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Hermann Albert Kobold 2. decembra 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dido (pjevačica)
Dido Florian Cloud De Bounevialle O'Malley Armstrong, profesionalno poznata kao Dido (rođena 25. decembra 1971) jest britanska pop-pjevačica.
Periferni nervni sistem
Periferni nervni sistem (lat. Systema Nervorum Periphericum) neodvojivi je dio živčanog sistema kojeg čine živci i gangliji smješteni izvan centralnog nervnog sistema - CNS, a predstavlja vezu mozga (u širem smislu riječi) i kičmene moždine sa ostatkom tijela.
Dido (pjevačica)
Biografija
Svoje neformalno ime Dido, dobila je po mitskoj kraljici Kartage. Pohađala je osnovnu školu Thornhill, zatim City of London Girls' i školu Westminster.
Periferni nervni sistem
Čine ga 31 par moždinskih ili spinalnih živaca (porijeklom iz kičmene moždine) i 12 pari moždanih, kapitalnih ili kranijalnih živaca (izlaze iz glave - lat. caput, odnosno lobanje - lat. cranium, pa otud toliko sinonima za ovaj pojam; porijeklom su iz ostalih dijelova centralnog nervnog sistema). Pored toga, pridruženi su mu nervi, stabla i gangliji koji pripadaju autonomnom nervnom sistemu.
Dido (pjevačica)
Biografija
U februaru 2011. godine, na svojoj zvaničnoj web stranici objavila je da je trudna sa svojim mužem Rohanom. U julu 2011. rodila je sina Stanleya. Živi sa mužem i sinom u sjevernom dijelu Londona.
Periferni nervni sistem
Podijeljen je na:
Navedena podjela je isključivo funkcionalna, a kako je nervni sistem jedna dobro uvezana cjelina, anatomski se ne mogu razlikovati vlakna autonomnih i somatskih nerava. Somatski nervni sistem nam omogućava da svojevoljno pokrećemo poprečnoprugastu muskulaturu i svjesno doživljavamo osjete kakvi su bol, dodir, temperatura. Autonomni nervni sistem kontroliše rad organa i na njegov rad ne možemo uticati (osim u rijetkim slučajevima) niti njegove osjete svjesno doživljavati.
Somatski nervni sistem
Somatski dio perifernog nervnog sistema zadužen je za motoričku inervaciju poprečnoprugastih mišića, koji su pod kontrolom naše volje i za osjetnu ili senzibilnu inervaciju kože i organa za propriocepciju. U svrhu razlikovanja putanje kojom se impuls kreće iz CNS-a, mogu se razlikovati aferentna ili dovodna vlakna, koja prenose različite osjete sa kože (temperatura, bol, dodir) do određenih centara unutar centralnog nervnog sistema, pa se prema tome nazivaju i osjetna, te eferentna ili odvodna vlakna koja odvode odgovarajući motorički odgovor od CNS-a do efektora, odnosno poprečnoprugastog mišića.
Spinalni živci (lat. Nervi Spinales) koji polaze iz kičmene moždine (ili u nju ulaze) glavni su nosioci ovog dijela perifernog nervnog sistema. Jedan spinalni živac je funkcionalno uglavnom mješovit, što znači da sadrži i aferentna i eferentna vlakna. Motorna (eferentna) vlakna polaze iz prednjeg roga kičmene moždine, osjetna (aferentna) vlakna ulaze "prekopčana" preko spinalnog ganglija u stražnji rog kičmene moždine. Oba vlakna se udružuju i čine jedan spinalni nerv, koji se podijeli na četiri grane:
Prednje grane spinalnih živaca se udružuju se u spletove (lat. plexus), daju novoformirane živce, sastavljene od vlakana koji potiču sa različitih segmenata kičmene moždine, a uloga im je u inervaciji mišića i kože prednjeg i bočnih dijelova tijela.
Spletovi su: vratni ili cervikalni (lat. plexus cervicalis C1-C4); brahijalni ili splet ruke (lat. plexus brachialis C5-Th1), slabinski ili lumbalni (lat. plexus lumbalis L1-L4), krstačni ili sakralni splet (lat. plexus sacralis L4-S3), stidni ili pudendalni splet (lat. plexus pudendus S2-S4), te trtični splet (lat. plexus coccygeus S4-Co), ujedno i najmanji splet, kojeg novija nomenklatura pominje kao nerv.
U grudnom dijelu prednje grane ne udružuju se u spletove, nego kao međurebarni nervi (lat. nervi intercostales) prolaze ispod odgovarajuće rebra.
Stražnje grane spinalnih živaca inerviraju mišiće i kožu leđa. Znatno su kraće od svojih prednjih parica.
Komunikacijske grane uspostavljaju vezu između simpatičkog dijela autonomnog nervnog sistema, odnosno njegovog stabla (lat. truncus symphaticus) sa kičmenom moždinom.
Meningeusne grane zadužne su za osjetnu inervaciju ovojnica u unutrašnjosti kanala kičmenog stuba, u kojem je smještena kičmena moždina (let. medulla spinalis)
Spinalni nervi su organizovani u grupe na osnovu dijela kičmenog stuba iz koje polaze, pa tako postoje:
NGC 7737
NGC 7737 (također poznat kao MCG 4-55-48, PGC 72182 i UGC 12745) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 351 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,90 (92 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (41 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 3. oktobra 1886. godine.
Periferni nervni sistem
Somatski nervni sistem
Kranijalni živci polaze iz dijelova centralnog nervnog sistema koji (skoro u cijelosti) isključuju kičmenu moždinu i kroz neki od otvora na lubanji izlaze na površinu tijela dajući odgovarajuće grane. Funkcionalno, sadrže sve tipove nervnih vlakana (opšta i specijalna): motorna, senzibilna i visceralna. Označavaju se rednim brojevima gledano s prednjeg dijela lobanje natrag (od rostralno prema kaudalno).
NGC 7737
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Periferni nervni sistem
Autonomni nervni sistem
Dio je perifernog nervnog sistema na koji možemo rijetko ili nikako imati oticaj sopstvenom voljom. Zadužen je za kontrolu rada organa i njihovih sistema. Njegova se vlakna distribuiraju kroz spinalne, kranijalne ili nerve koje polaze od autonomnih stabala. Autonomnom nervnom sistemu pripada veliki broj ganglija - nakupina neurona (živčanih ćelija) izvan centralnog nervnog sistema.
Ferdinand Fellner
mini|desno|Pozorište Etablissement Ronacher u Beču Ferdinand Fellner (mlađi) (Beč, * 19. aprila, 1847, Beč, 22. marta, 1916.) bio je austrijski arhitekt.
Periferni nervni sistem
Autonomni nervni sistem
Podjela na simpatički i parasimpatički sistem je utvrđena na osnovu funkcije, uz pomoć imunocitohemijskih metoda. Naime, određeni neurotransmiteri su specifični za svaki od ovih sistema.
Ferdinand Fellner
Biografija
Ferdinand je sin graditelja i arhitekta Ferdinanda Fellnera (starijeg). Studirao je na bečkoj Technischen Hochschule, ali je studij prekinuo i počeo raditi u očevom ateljeu. 1870. napravio je svoj prvi samostalni projekt za pozorišnu zgradu Interimstheater u Brnu. Nakon očeve smrti, vodio je njegov atelier i započete poslove poput bečkog Stadttheatera, koji je 1884. izgorio.
1873. osnovao je sa svojim školskim drugom Hermannom Helmerom zajednički arhitektonski studio Büro Fellner & Helmer, koji je postao najznačajniji projektantski studio za pozorišne zgrade (i druge zgrade javnog značaja) u Austro-Ugarskoj monarhiji. Tome je umnogome pomoglo prijateljstvo Fellnera s Heinrichom Laubeom kasnijim direktorom bečkog Burgtheatera. Uvijek je angažirao najpoznatije umjetnike za opremu enterijera, poput Gustava Klimta. Njegov najpoznatiji rad je Bečki Volkstheater. 1903. postao je šef k.u.k. Višeg ureda za planiranje. Ferdinad Fellner je za Hrvatsku značajan jer je zajedno sa svojim partnerom Helmerom napravio najznačajnije pozorišne zgrade u Zagrebu, Rijeci i Varaždinu.
Značajna djela
mini|desno|Pozorište u Odesi projekt Ferdinanda Fellnera
Katedrala u Gurku
Kripta sa svojih 100 stupaca je najstariji dio katedrale. Godine 1774. u katedralu su iz obližnjeg benediktinskog samostana prenešene moći sv. Eme, ali samo na kratko razdoblje. Katedrala se diči sa dva tornja visine 60 metara koji se primjete iz velike udaljenosti.
Kodomen
U matematici, kodomen ili područje vrijednosti funkcije f : X → Y je skup Y. Domen funkcije f je skup X''. Slika funkcije f je skup f(X) definisan sa {f(x) : x ∈ X}. Iz ovih definicija slijedi da je slika funkcije f uvijek podskup kodomena od f.
Primjer
Zorni prikaz razlike između kodomena i slike se može pronaći razmatranjem matrice linearne transformacije. Dogovor je da je domen linearne transformacije povezan sa matricom \R^n, a njen kodomen je \R^m, pri čemu je matrica tipa m \times n (ima m redova i n kolona). Ali bi slika (skup brojeva dobiven množenjem udesno svake vektor-kolone matrice dužine n) mogla biti znatno manja. Naprimjer, ako matrica sadrži samo nule, tada je bez obzira na veličinu njena slika samo vektor 0. Dimenzija rezultirajućeg vektora je m. Ovo je važan zaključak, s obzirom da je dovoljno promijeniti samo jedan broj u matrici da njena slika ne bude nula.
Drugi primjer: Neka je funkcija f funkcija nad realnim brojevima:
definisana sa
Kodomen funkcije f jest R, ali očito f(x) nikad ne poprima negativne vrijednosti, te je stoga slika u biti skup R0+—nenegativnih realnih brojeva, tj. interval [0,∞) :
Iako f i g imaju isti krajnji učinak na dati broj, one nisu, u modernom shvaćanju, jednake funkcije, pošto imaju različite kodomene.
Da bismo pobliže vidjeli zašto, pretpostavimo da imamo definisanu drugu funkciju,
Moramo definirati domen, te funkcije kao :
Sada definišimo kompozicije
Prva kompozicija nema smisla. Pretpostavimo da ne znamo koja je slika funkcije f - samo znamo da može poprimiti vrijednosti iz \mathbb{R}. Ali tad dolazi do problema, pošto drugi korijen nije definisan za negativne brojeve. Sad imamo moguću kontradikciju.
Ovakva je situacija nejasna, i u formalnom bi se radu trebala izbjegavati. Kompozicija funkcija stoga zahtijeva po definiciji da kodomen (ne slika, koja je pak posljedica funkcije i stoga neodređena na razini kompozicije) funkcije na desnoj strani bude jednaka domenu funkcije na lijevoj strani.
Kodomen može uticati na surjektivnost funkcije, tj g je surjekcija, dok f nije. Kodomen ne utiče na injektivnost funkcije.
NGC 3281D
NGC 3281D (također poznat kao ESO 375-68, MCG -6-23-55 i PGC 31273) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 122 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zračna pumpa. Najveći prečnik je 2,00 (71 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (14 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Minimundus
230px|desno|mini|Model [[Bazilika sv. Petra|Bazilike sv. Petra]] Minimundus je park minijaturnih građevina u Klagenfurtu u Austriji. Nalazi se na jezeru Wörthersee Sadrži preko 150 minijaturnih modela arhitekture iz cijelog svijeta, napravljenih u mjerilu 1:25.
Od otvaranja 1958. godine, više od 15 miliona posjetitelja posjetilo je 26.000 m2 parka. Prihod ide ustanovi za pomoć djeci "Rettet das Kind", koja je vlasnik parka.
Neki od izloženih modela:
Postoji i zvjezdarnica. Većina modela su prenosivi i ponekad se iznajmljuju sličnim parkovima minijatura.
Godine 2005., drugi park je otvoren u Meckenbeurenu u Njemačkoj blizu Bodenskog jezera.
Timo Glock
Timo Glock (Lindenfels, Hessen, 18. mart 1982.) je njemački vozač Formule 1.
Potpuni popis rezultata u F1
(key) (Utrke u boldu označuju najbolju startnu poziciju) (Utrke u italicu označuju najbrži krug utrke) * Sezona u toku † Pola boda za utrke koje su prekinute prije prelaska 75% dužine utrke.
Cistinurija
mini|desno|300px|Hemijska struktura cistina Cistinurija je genetski poremećaj metabolizma koji dovodi do povećanog izlučivanja aminokiseline cistina, kao i strukturno sličnih aminokiselina arginina, lizina i histidina preko urina. Ona se nasljeđuje autosomalno recesivno i spada u poremećaje transporta aminokiselina. Mutacije na SLC3A1 i SLC7A9 genima (leže na hromozomu 2 odnosno 19) izazivaju cistinuriju, ovi geni su odgovorni za kodiranje dvaju podjedinica cistin prenosnika. Kod oboljelih nedostaje ovaj transmembranozni transportni protein u epitelnim ćelijama tankog crijeva i proksimalnog bubrežnog tubulusa koji reapsorbuje cistin i gore navedene aminokiseline iz primarne mokraće. Posljedica toga je povećano izlučivanje cistina i do 20-30 puta, dok mu koncentracija u krvi ostaje ista.
Epidemiologija
Cistinurija spada sa zastupljenošću od 1:7000 u najčešće naslijedne bolesti i najčešći je poremećaj transporta aminokiselina.
Klinika
Cistin kao jedina od dvaju dibaznih aminokiselina pokazuje slabu rastvorljivost pri normalnoj pH-vrijednosti urina. Pri koncentraciji od ≥300 mg/l dolazi do pojave heksagonalnih kristala u bubrezima, ureterima i mokraćnoj bešici tzv. cistinski kamen. Cistinski kamen čini oko 1% svih vrsta kamena koji se javljaju u mokraćnim putevima. Cistinski kamen se javlja kod oko 50% oboljelih a u 75% je bilateralan. Simptomi nefrolitijaze ili urolitijaze su bolovi u području bubrega koji se šire u abdomen. Hematurija (pojava krvi u urinu) može također biti popratna pojava, može doći i do infekcije mokraćovoda i drugih komplikacija.
Dijagnoza
Što se tiče dijagnostike posmatra se pojava karakterističnih aminokiselina u urinu. Definitivno se otkriva molekularno genetičkim ispitivanjem. Često se bolest otkriva nakon pojave kamena, jer se prethodno javlja asimptomatično. Za otkrivanje urolitijaze koriste se također sonografija, te pregled urina i urogram.
Terapija
Akutna terapija kod pojave manjeg kamena je liza lijekovima D-penicillamin i α- mercaptopropionylglycin uz povećano uzimanje tekućine, diureza i alkalizacija urina. Inače se u zavisnosti od veličine kamena koristi čitava paleta urološko-interventnih metoda (ekstrakorporalna litotripsija udarnim talasima, PNL = prekutana nefrolitolpaksija, otvorena operacija između ostalih). Prava terapija odnosi se na prevenciju hroničnog rezidivnog kamena, koji može izazvati hronične infekcije mokraćnih puteva, insuficijenciju bubrega i druge komplikacije. Za to je potrebna konstantno uzimanje većih količina tekućine da bi dnevni volumen urina bio ≥3l. Da bi se spriječila noćna agregacija cistinskih kristala trebalo bi uzimati tekućine pred i tokom noći. Pošto je cistin pri pH vrijednosti od 7.5 do 8.0 u vodi dobro rastvorljiv trebalo bi alkalizati urin uzimanjem sode bikarbone. Mogu se također koristiti i D-penicillamin i α- mercaptopropionylglycin jer sa cistinom grade lakše rastvorljive disulfide. Kao dopuna terapiji dobra je i dijeta siromašna cistinom i metioninom.
NGC 4807
NGC 4807 (također poznat kao MCG 5-31-6, PGC 44037 i UGC 8049) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 321 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 1,00 (93 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (75 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 23. aprila 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Helen Mirren
Dama Helen Mirren britanska je pozorišna, filmska i televizijska glumica.
Rođena je kao Ilena Vasiljevna Mironova. Njen otac, Vasilij Mironov, bio je Rus, a majka, Kathleen Rogers, Britanka. Njen otac je anglizirao prezime svoje porodice 1950-ih. Njeno ime anglizirano je u Helen.
Mirren se, nakon 12 godina zajedničkog života, 31. decembra 1997. udala za američkog režisera Taylora Hackforda. To je njen prvi brak, a njegov treći. Mirren nema svoje djece i kaže da nema majčinskih instinkta, ali ima dva pastorka.
5. decembra 2003. Mirren je postala član Reda Britanske imperije i otada nosi prefiks "Dama". Učlanio ju je Charles, princ od Velsa.
Vektorski proizvod
U matematici, vektorski proizvod je binarna operacija na dva vektora u trodimenzionalnom Euklidovom prostoru koja rezultira drugim vektorom koji je okomit na ravan koji sadrži dva početna vektora. Algebra definisana vektorskim proizvodom niti je asocijativna niti komutativna. U suprotnosti je sa skalarnim proizvodom koji daje skalarni rezultat. U mnogim inženjerskim i fizikalnim problemima, zgodno je biti u mogućnosti konstruisati okomiti vektor sa dva postojeća vektora, što nam upravo omogućava vektorski proizvod. Vektorski proizvod poznat je i po nazivu Gibbsov vektorski proizvod.
Vektorski proizvod nije definisan osim u tri ili sedam dimenzija. Kao i skalarni proizvod, zavisi od metrike Euklidovog prostora. Za razliku od skalarnog proizvoda, on također zavisi od odabira orijentacije. Određena obilježja vektorskog proizvoda mogu se uopćiti na ostale situacije. Za proizvoljan odabir orijentacije, vektorski proizvod se ne treba smatrati kao vektor, nego kao pseudovektor. Za proizvoljne odabire metrike, te u proizvoljnim dimenzijama, vektorski proizvod može se uopćiti preko vanjskog proizvoda vektora. mini|desno|Ilustracija vektorskog proizvoda preko koordinatnom sistemu orjentisanom prema desnoj ruci.
Definicija
desno|mini|Određivanje pravca vektorskog proizvoda pomoću [[pravilo desne šake|pravila desne šake.]] Vektorski proizvod dva vektora a i b ima oznaku a × b. U fizici, ponekad se označava kao a ∧ b (matematičari ne koriste ovu oznaku, kako bi se izbjegla zabuna sa vanjskim proizvodom).
U trodimenzionalnom Euklidovom prostoru, sa koordinatim sistemom orjentisanim prema desnoj ruci, a × b je definisan kao vektor c koji je okomit na oba vektora a i b, sa pravcem određenim preko pravilom desne šake, a intenziteta jednakog površini paralelograma kojeg vektori a i b tvore.
Vektorski proizvod je definisan preko formule
gdje je θ mjera manjeg ugla između a i b (0° ≤ θ ≤ 180°), a i b su intenziteti vektora a i b, a je jedinični vektor okomit na ravan koja sadrži a i b. Ako su vektori a i b kolinearni (ako je ugao θ između njih ili 0° ili 180°), preko gornje formule, vektorski proizvod vektora a ib je nulti vektor 0.
Pravac vektora je dat preko pravila desne šake, gdje kažiprst pokazuje pravac prvog vektora a', a srednji prost pokazuje pravac vektora b. Tada, vektor izlazi iz palca (pogledajte sliku desno). Iz ovog pravila vidimo da je vektorski proizvod antikomutativan, tj., b × a = - (a × b). Ako prvo osmjerimo kažiprst u pravcu vektora b, a zatim usmjerimo srednji prst u pravcu vektora a, palac će biti okrenut u suprotnom pravcu, mijenjajući znak proizvoda vektora.
Koordinatne oznake
Jedinični vektori i, j i k iz datom ortogonalnog koordinatnog sistema zadovoljavaju slijedeće jednakosti:
Zajedno sa antisimetričnosti i bilinearnosti vektorskog proizvoda, ova tri identiteta su dovoljna kako bi se odredio vektorski proizvod bilo koja dva vektora. Također, slijedeći identiteti, također, važe
Sa ovim pravilima, koordinate vektorskog proizvoda dva vektora mogu se lahko izračunati, bez određivanja ikakvih uglova: Neka je
i
Vektorski proizvod može se izračunati preko distributivnog vektorskog množenja:
Ova jednačina je suma devet jednostavnih vektorskih proizvoda. Nakon što se sve izmnoži korišteći osnovne relacije vektorskog proizvoda između jediničnih vektora i, j i k, definisanih iznad,
Ova jednačina može se faktorisana u oblik
Geometrijsko značenje
desno|mini|Slika 1: Površina paralelograma kao vektorski proizvod. mini|250px|Slika 2: Zapremina paralelopipeda dobija se mješovitim proizvodom (kombinacija vektorskog i skalarnog proizvoda) tri vektora; isprekidane linije pokazuju projekciju c na a × b, te projekciju b × c na a, prvi korak u računanju skalarnog proizvoda. Intenzitet vektorskog proizvoda može se interpretirati kao pozitivna površina paralelograma sa a ib kao njegovim stranicama (pogledajte Sliku 1):
Također, moguće je izračunati zapreminu V paralelepipeda, koji ima vektore a, b i c kao svoje stranice, korištenjem kombinacije vektorskog i skalarnog proizvoda, koji se naziva mješoviti proizvod (pogledajte Sliku 2):
Slika 2 pokazuje da se ova zapremina može izračunati na dva načina, pokazujući geometrijski da ovaj identitet važi i kada se redoslijed operacija promijeni. To jest, vrijedi da je:
Algebarske osobine
Vektorski proizvod je antikomutativan,
distributivan kod sabiranja,
i kompatibilan sa skalarnim množenjem, tako da je
Nije asocijativan, ali zadovoljava Jacobijev identitet:
Vektorski proizvod ne podliježe osobini poništavanja:
Međutim, ako su i a · b = a · c i a × b = a × c, tada se može zaključiti da je b = c. Uistinu, tako da je b - c i paralelno i okomito na nenulti vektor a. Ovo je jedino moguće ako je b - c = 0.
Distributivnost, linearnost i Jacobijev identitet pokazuju da R3 zajedno sa sabiranjem vektora i vektorskim proizvodom formira Lieovu algebru.
Dva vektora a and b, različita od nule, su paralelna ako i samo ako je a × b = 0.
1Lib1Ref
mini|Mem "Be Like Bill" #1Lib1Ref|261x261piksel #1Lib1Ref (poznat na nekim romanskim jezicima kao #1Bib1Ref) jest Wikipedijska kampanja koja poziva svakog bibliotekara na Zemlji da učestvuje u projektu online enciklopedije, posebno poboljšavajući članke dodavanjem referenci.
Prva kampanja #1Lib1Ref poklopila se sa 15. godišnjicom osnivanja Wikipedije u januaru 2016.
Prema premisi One Librarian, One Reference, organizatori su procijenili da bi se, ako svaki biblotekar/ka na planeti odvoji 15 minuta vremena dodajući citat, riješio zaostatak Wikipedije na engleskom jeziku odnosno 350.000 upozorenja da je potreban citat.
Srednji Dubovik (Krupa na Uni)
Srednji Dubovik je naseljeno mjesto u općini Krupa na Uni, Bosna i Hercegovina.
1Lib1Ref
Prvi događaj trajao je od 15. do 23. januara 2016, te je korišten hashtag #1lib1ref na raznim platformama društvenih medija.
Rezultati prve kampanje
Prva kampanja završena je sa 1.232 revizije na 879 stranica; učestvovalo je 327 korisnika na devet jezika, koristeći hashtag #1lib1ref u sažetku izmjene. Ovi brojevi vjerovatno potcjenjuju ukupan uticaj, s obzirom na to da je zapaženo da mnogi učesnici izostavljaju hashtag iz sažetaka. Na Twitteru je preko 630 korisnika u više od 1.100 tvitova upotrijebilo hashtag #1lib1ref.
Kampanja je koja je pokrenuta kao godišnja proslava Wikipedijinog rođendana, u narednim se godinama proširila i postala događaj koji traje tri sedmice. Kampanja 1Lib1Ref dio je strategije širenja Fondacije Wikimedia pod nazivom GLAM za uključivanje bibliotekara u poboljšanje Wikipedije, a i drugih Wikimedijinih projekata.
NGC 6219
NGC 6219 (također poznat kao MCG 2-43-1 i PGC 58944) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 435 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 0,70 (89 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (89 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 10. juna 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Tiloza
thumb|right|Presjek drveta [[Carpinus betulus na kojem se vidi tamno područje koje je posljedica tiloze, odgovorne za gljivičnu infekciju]] Tiloza je rastezanje ćelije biljnog parenhima poput mjehura u lumen susjednih sudova. Izraz tiloza sažima fiziološki proces i rezultirajuću okluziju u ksilemu drvenastih biljaka kao odgovor na povredu ili kao zaštitu od propadanja u srži drveta.
To je ključni proces u vidu jednog od obrazaca raspadanja drveća (CODIT) i drugih drvenastih biljaka
Anatomija
Promatrane u presjeku pod mikroskopom, tiloze se pojavljuju kao ispupčenja slična balonu koja potiču iz aksijalnih paratrahealnih parenhimskih ćelija u ksilemskom provodnom sudu kroz jame koje ih povezuju. U nekim vrstama može postojati jasna barijera između tiloza koje izviru iz jama u sudove, dok se u drugim slučajevima teško mogu razlikovati.
Uloga u kompartmenizaciji
Tiloza u sudovima cvjetnica suzbija aksijalno širenje gljivičnih hifa i drugih patogena usporavajući njihovo vertikalno širenje s fizičkom barijerom. Sličan proces se događa u golosjemenjačama, jer blokiraju pristup traheidama zatvaranjem jama koji ih spajaju jednu s drugom. Blokirani sudovi također pružaju zaštitu protiv radijalnog širenja patogena, ograničavajući njihovo horizontalno širenje kroz stabljiku biljke. Zaštita je jača na granicama na kojima se godišnji prstenovi sastaju. Na efikasnost vertikalnih i horizontalnih barijera utiče brzina kojom ih tiloze uspostavljaju, što je obično brže u zdravijim biljkama.
Uloga u formiranju srcolikog drveta
Kako drvo raste, njegov kambij dodaje godišnji prirast (ili prsten) novog drveta, a kod mnogih vrsta drveća, starije drvo prema središtu drveta postaje manje važno za fiziološke procese poput transporta vode i hranjivih materija i pretvara se u srcoliko drvo. Ono nema aktivnu odbranu od infekcije, ali je zaštićeno od infekcija i propadanja blokadom sudova ksilema, tilozama i različitim tvarima kao što su gume, smola i voskovi koji sadrže visoke koncentracije isparivih organskih spojeva kao što su terpeni, koji su toksični za larve insekata i patogene stabala poput bakterija i gljivica. Te proizvode stvara kambij i transportira u središte stanične strukture stabljike, nazvane medularne zrake koje zrače iz središta stabljike, a zatim unose žive aksijalne paratrahealne ćelije parenhima. Kako drvo raste, sadržaj ćelije parenhima prodire u mrtve sudove kroz jamu koja povezuje to dvoje. Zatim ćelija parenhima odumire, onda kad se njegov sadržaj degradira u prazan prostor suhog provodnog suda, a jako djelotvorne tvari koje inhibiraju raspad, osobito tanin, nastaju i apsorbiraju susjedne zidove sudova.
Prašuma Sinharaja
mini|Prospekt Rainforest Ecolodge Sinharaja je tropska nizinska kišna šuma - prašuma na jugozapadu Šri Lanke.
Nacionalni park Sinharaja je od 1988. dio spiska UNESCO-ovog spiska svjetske baštine i posljednje je veliko, povezano šumsko područje na ostrvu. Poznato je po ogromnoj biološkoj raznovrsnosti i brojnim endemskim vrstama.
Ova prašuma je velika 6.092 hektara, a nalazi se između 300 i 1170 metara nadmorske visine.
Ludovik Njemački
Ludovik II (810 - 28. august 876.), poznatiji kao Ludovik Njemački, je bio unuk Karla Velikog i treći sin franačkog kralja Ludovika Pobožnog i njegove prve supruge Ermengarde od Hesbaye. Dobio je nadimak Njemački poslije smrti jer je vladao teritorijom koja je pripadala bivšoj Germaniji. Kako bi učvrstio vlast, pratio je praksu cara Karla darivajući članove porodice koji su zatim služili kao lokalni guverneri. Vladao je iz Regensburga, starog glavnog grada Germanije. Kada je njegov otac Ludovik I podijelio carstvo 840. godine, on je postao kralj Istočne Franačke od potpisivanja Verdenskog ugovora 843. do svoje smrti.
Podjela carstva i pobune
Treći sin cara Ludovika I Pobožnog i unuk Karla Velikog. Otac mu je prilikom prve podjele države godine 817. dao kao potkraljevstvo Bavarsku i zemlje koje su s njom graničile na istoku. Ludvig je od 825. vladao u tim zemljama gotovo kao samostalan vladar i sam se prozvao kraljem Bavaraca. Kada se caru Ludoviku iz njegovog drugog braka rodio najmlađi sin Karlo i on zato iznova podijelio državu oduzevši neka područja svojim starijim sinova, to je prouzrokovalo sukob braće Lotara i Pipina s ocem u koji se Ludovik Njemački ispočetka nije miješao. Međutim 833. godine Ludovik Njemački se pridružio braći u pobuni protiv oca. Svrgnuvši oca trojica braće međusobno su podijelili državu. Već sljedeće godine Ludovik Njemački je, nezadovoljan zbog vrlo lošeg postupanja Lotareva prema ocu, otpao od braće i vratio oca na vlast.
Kada je 839. godine Pipin umro, Ludovik Pobožni iznova je podijelio državu zaobišavši pritom Ludovika Njemačkog, zbog čega se on 840. godine pobunio protiv oca, ali je ovaj 20. juna iste godine iznenada umro. Najstariji sin Lotar sada je cijelu državu svojatao za sebe zbog čega je izbio građanski rat među braćom. Lotar je, nekoliko puta poražen od braće, bio prisiljen na sklapanje Verdunskog ugovora 843. godine kojim je Franačka država definitivno podijeljena. Ludovik Njemački je pritom dobio istočne dijelove države i još k tome Mainz, Speyer i Worms.
Ludovik se pokazao uspješnim i sposobnim vladarom. Uspio je državu održati na okupu i ona je tako, unatoč nekim kasnijim diobama, postala jezgra iz koje je nastala današnja Njemačka. Na jugoistoku je Ludvig često morao odbijati napade Bugara, a ratovao je i protiv Čeha, Lužičkih Srba i Moravaca. Najteže borbe morao je voditi protiv Normana koji su stalno provaljivali u rajnsko područje i Friziju.
Godine 870. Ludovik Njemački je dobio polovicu Lotaringije. Nakon smrti cara Ludovika II Ludvig je kao stariji brat imao pravo na carsku krunu, ali ga je mlađi brat Karlo Ćelavi pretekao i sam postao carem. Ludovik Njemački mu se zato osvetio pustošećim upadom u njegovu državu Zapadnu Franačku (Francusku).
Ludovik Njemački je sa svojom suprugom Hemmom imao tri sina: Karlomana, Ludviga Mlađeg i Karla. Među njima je još 865. podijelio državu tako da je Karloman dobio Bavarsku, Ludvig Frankoniju i Sasku, a Karlo Alemaniju.
Ludovik Njemački je umro 28. augusta 876. u Frankfurtu na Majni. Budući da je bio prvi kralj Istočne Franačke iz koje je nastala Njemačka, njemačka historiografija 19. vijeka dodala mu je pridjev Njemački s kojim je ušao u historijske knjige i udžbenike.
Hermann Bollé
Hermann Bollé (Köln, 18. septembar 1845. – Zagreb, 17. juli 1926.), bio je austrijski arhitekt.
Biografija
Nakon završene graditeljske obrtne škole, stupa u atelijer arhitekta H. Wiethasea, gdje se bavio nacrtima crkava i crkvene opreme. Od 1872. studirao je arhitekturu na bečkoj Akademiji i istovremeno radio u atelijeru poznatog austrijskog arhitekta Friedricha von Schmidta.
Boravak u Hrvatskoj
Godine 1875-76. boravio je u Italiji gdje je upoznao biskupa Josipa Jurja Strossmayera i Isu Kršnjavog, što je njegov životni put skrenulo u Hrvatsku. Već 1876. godine dolazi u Đakovo gdje je Friedrich von Schmidt nakon smrti arhitekta K. Rösnera, preuzeo poslove na završavanju gradnje đakovačke katedrale Sv. Petra. Bollé će isprva samo razrađivati Schmidtove projekte za đakovačku katedralu, da bi se vremenom osamostalio i dio projekta za Đakovo izveo posve sam. Iste godine kada dolazi prvi puta u Đakovo započinje s nadziranjem restauracije zagrebačke crkve Sv. Marka po Schmidtovim planovima koji mu povjerava gradnju zgrade Akademije i obnovu zagrebačke katedrale, pa se Bollé 1878. za stalno nastanjuje u Zagrebu. Odmah dobiva narudžbe s raznih strana te započinje intenzivnu arhitektonsku, društveno-kulturnu i pedagošku djelatnost.
U historijskim stilovima restaurirao je i izgradio je u Hrvatskoj brojne objekte (zgrade Muzeja za umjetnost i obrt i Obrtne škole; kompleks groblja Mirogoj u Zagrebu). U duhu romantizma obnavlja i restaurira hodočasnički kompleks u Mariji Bistrici, katedralu i nadbiskupski dvor, te više Kaptolskih kurija u Zagrebu. Po njegovim nacrtima izvedeni su i detalji zagrebačke urbane opreme, a učestvovao je u svim važnim pitanjima urbanističkog oblikovanja Zagreba. Gotovo je nepregledan broj njegovih ostvarenja i projekata na području primijenjenih umjetnosti, od namještaja, do pozorišnih kostima i inscenacija, vitraja, nakita, posuđa, svjetiljaka i dr.
Gradio ili sudjelovao u gradnji
mini|Zagrebačka katedrala mini|Mirogojske arkade mini|Muzej za umjetnost i obrt mini|Đakovačka katedrala mini|Križevačka katedrala mini|Meteorološki stub na [[Zrinjevac|Zrinjevcu]]
Eritreja
Eritreja (Ge'ez:, Arapski: إرتريا Iritriya), službeni naziv Država Eritreja, je država u istočnoj Africi sa glavnim gradom Asmarom. Graniči se s Etiopijom na jugu, Sudanom na zapadu i Džibutijem na jugoistoku, dok na sjeveroistoku i istoku izlazi na Crveno more. Zemlja ima ukupnu površinu od približno 117.600 km2 (45.406 kvadratnih milja) jer uključuje arhipelag Dahlak i nekoliko ostrva Haniš. Eritreja je multietnička država sa 6,5 miliona stanovnika i devet priznatih etničkih grupa koji govore devet različitih jezika. Najrasprostranjeniji jezici su tigrinjski, afarski, bedavijetski, bilenski, kunamski, nara, arapski, saho i engleski. Većina stanovništva su hrišćani i muslimani, dok se mala manjina drži tradicionalnih vjera.
Veći dio teritorije današnje Eritreje i sjeverne Etiopije je pokrivala hrišćanska Kraljevina Aksum koja je osnovana tokom prvog stoljeća p.n.e. Tokom srednjeg vijeka veći dio Eritreje je bio dio Kraljevine Habesha, dok je manji dio bio dio Hamasina. Stvaranje današnje Eritreje je rezultat inkorporacije nekoliko nezavisnih kraljevina (na primjer Kraljevine Habesha i sultanata Ausa) koje je zauzela Kraljevina Italija formirajući italijansku Eritreju. Nakon poraza italijanske kolonijalne vojske 1942. godine, Eritrejom je upravljala britanska vojna uprava do 1952. godine kada je Generalna skupština UN-a ujedinila sa Etiopijom. Nakon što je vlada Etiopije poništila eritrejski parlament i formalno anektirala Eritreju 1962. godine, eritrejski oslobodilački front je pokrenuo eritrejski rat za nezavisnost do proglašenja nezavisnosti 1993. godine.
Eritreja je unitarna jednopartijska predsjednička republika u kojoj nikada nisu održani nacionalni zakonodavni i predsjednički izbori. Prema podacima Human Rights Watcha, zaštita ljudskih prava u Eritreji je među najgorima na svijetu. Međutim, Eritrejska vlada je odbacila ove navode kao politički motivirane. Sloboda štampe u Eritreji je izuzetno ograničena, pošto sve medijske publikacije i pristup snažno kontrolira vlada. Eritreja je članica Afričke unije, Ujedinjenih nacija, Međuvladine uprave za razvoj i država posmatrač u Arapskoj ligi zajedno sa Brazilom i Venecuelom.
Etimologija
Ime Eritreja izvedeno je iz grčkog imena za Crveno more. Ἐρυθρὰ Θάλασσα – ErItra Talasa, po korijenu ἐρυθρός – eritros = crven. Prvi put je formalno usvojeno 1890., formiranjem Italijanske Eritreje. Ime se zadržano tokom naknadnih uprava: britanske vojne uprave, a zadržala ga i Federacija Etiopije i Eritreje; ponovno je potvrđeno Eritrejskim referendumom o nezavisnosti, 1993. i Ustavom iz 1997. Vjeruje se da je dio Danakilske depresije u Eritreji također bio glavno područje ljudske evolucije i da može sadržavati druge tragove evolucije hominida Homo erectus do anatomski modernih ljudi.
Geografija
mini|250px|Eritreja mini|260px| Satelitska fotografija Eritreje, 2003.
Teritorija Eritreje sastoji se od tri vrste pejzaža: uz obalu Crvenog mora proteže se uska traka suhog područja pustinje koju većinom karakterizira zaslanjeno zemljište. Najveći dio zemlje je centralno uzvišenje (na kojem su smješteni najviši vrhovi) s plodnim tlima i relativno obilnim oborinama (gotovo 900 mm/godišnje). Istočni dio je pak suha visoravan sa malo kiše. Jugoistočno od granice s Etiopijom teritorij se spušta do klisura Denakila (najniža tačka je 116 m ispod razine mora), koja je dio ogromne istočnoafričke doline Veliki reascjep, geološke pukotine koja se proteže od Crvenog mora do jezera Tanjganjika.
Eritreja je u suptropskoj klimatskoj zonu. Klimatski uslovi ovise o nadmorskoj visini mjesta. Regija oko glavnog grada smještena na nadmorskoj visini od 2.300 m ima prosječnu temperaturu od 16 °C i oko 500 mm padavina godišnje. U Masavou, na obali Crvenog mora, prosječna dnevna  temperatura je 30 °C (ovdje izmjerena najviša srednja temperatura na svijetu), uz  godišnji prosjek padavina od oko 200 mm. Temperaturni i kišni odnosi u zapadnim visoravnima slični su onima na obali. Klimu odlikuju dvija glavna godišnje doba – period kiše od juna do avgusta i period suše tokom ostatka godine.