cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drugi pretkutnjak (gornja vilica)
Proksimalni aspekt
Bukalni profil proksimalnih površina je konveksan, sa visinom konture u cervikalnoj trećini, a oralni je također u cijelosti ispupčen i maksimum konveksiteta se nalazi u srednjoj trećini krune. Na okluzalnom profilu jasno se uočavaju bukalna i palatinalna kvržica, koje su skoro podjednake visine. Od vrhova kvržica ka centralnoj fisuri polaze triangularni grebenovi i spajaju se pod uglom od 45º. Proksimalne granice unutrašnjeg okluzalnog polja grade mezijalni i distalni marginalni greben. Od vrha kvržica u mezio-distalnom pravcu polaze mezijalni i distalni kvržični greben i oni se spajaju sa ivičnim, gradeći pri tome odgovarajuće uglove.
Okluzalni aspekt
Grizna površina ima sličan raspored kvržica i fisura kao kod prvog pretkutnjaka.
Spoljašnje okluzalno polje
Kontura spoljašnjeg okluzalnog polja je ovalna, mezijalni i distalni uglovi su jače zaobljeni, a proksimalni profili su skoro paralelni. Takođe, bukalni kvržični grebeni i lobusi su slabije izraženi.
Unutrašnje okluzalno polje
Od vrha bukalne kvržice polaze četiri grebena: bukalni (koji se pruža u spoljašnje okluzalno polje, prema bukalnoj površini), palatinalni ili oralni (koji se pruža ka centralnoj brazdi, a naziva se i triangularni) i mezijalni i distalni kvržični greben (koji se pružaju ka odgovarajućim marginalnim grebenovima). Bukalna kvržica ima i četiri kose površine: meziobukalna, distobukalna, meziolingvalna i distolingvalna. Posljednje dvije su tzv. funkcionalne kosine.
Na palatinalnoj kvržici također se nalaze slični detalji kao na bukalnoj, a nazivi su im u skladu sa njihovim pravcem pružanja. Ove kvržice su skoro podjednake visine.
Proksimalni grebenovi čine bočne granice unutrašnjeg okluzalnog polja.
Glavni dio fisurnog kompleksa čini centralna razvojna brazda (lat. fissura centralis) koja se pruža mezio-distalno i razdvaja triangularne grebene kvržica i proksimalno se uliva u triangularne jame. U dubini svake jame nalazi se jamica (lat. fossula mesialis et distalis) iz koje izviru bukalna i lingvalna brazda i pružaju se ka temenima odgovarajućih uglova. Za razliku od prvog premolara, centralna fisura ovog zuba je kraća i ima nepravilniji oblik i pravac pružanja, a također je često odsutna meziomarginalna brazda.
Vrat zuba
Vrat zuba (lat. collum dentis) se nalazi u predijelu caklinsko-cementnog spoja i ima istu konturu kao i kod prednjih zuba. U ovom predijelu nalazi se cervikalna linija, koja je konveksna na sve četiri površine krune.
Korijen zuba
Korijen gornjeg drugog pretkutnjaka je jednokrak i kupastog je oblika. U cijelosti je nagnut distalno (pravilan znak korijena), a ponekad i oralno. Na presijeku je ovalnog oblika sa većim buko-oralnim promijerom. Duž mezijalne i distalne strane korijena pružaju se jasno izražene uzdužne brazde.
Varijacije
Gornji drugi premolar pokazuje širok opseg varijacija, koje se odnose na
NGC 568
NGC 568 (također poznat kao ESO 353-3, IC 1709, MCG -6-4-37 i PGC 5468) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 261 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kipar. Najveći prečnik je 2,20 (167 hiljada sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (99 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 29. novembra 1837. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Seča
mini|280px|Seča, "škver" na kanalu Sv. Jerneja Seča je naseljeno mjesto u sastavu općine Piran, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Piran.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Seča je imala 1.210 stanovnika.
Napomena: ''Do 1958. iskazivano pod imenom Sveti Jernej. U 1995. smanjeno za dio naselja koji je priključen naselju Lucija.''
Barba Žvane
Film je diplomski rad studenata beogradske Visoke filmske škole, a snimila ga je novosadska filmska kuća Zvezda film. Vjekoslav Afrić je bio direktor te filmske škole. Film tematizira hrvatske krajeve, a govori o hrabrom istarskom starcu-rodoljubu, koji pomaže partizanima.
Radnja filma
Da bi pomogli izgladnjelim partizanima u Gorskom kotaru, seljaci Istre šalju im po Barba Žvanu deset grla stoke. Pošto se lukavstvima izvukao iz opasnih situacija, Žvane stiže u Kotar i pridružuje se partizanima. Godine 1945. Istra je slobodna, a na čelu partizanske kolone ulazi pobjedonosno u svoje selo i - Barba Žvane.
NGC 6706
NGC 6706 (također poznat kao ESO 104-24 i PGC 62596) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 178 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Paun. Najveći prečnik je 1,50 (78 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (36 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. juna 1836. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2270
NGC 2270 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Jednorog. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 26. decembra 1786. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Aladža džamija
Aladža džamija (Šarena džamija, džamija Hasana Nezira) zgrađena je 1549. godine u Foči.
Aladža džamija je prva džamija u Bosni i Hercegovini izgrađena u klasičnom osmanskom stilu od strane bliski saradnik Mimar Sinana. Spada u kategoriju većih džamija, a njen največi značaj je u tome što su sve kasnije džamije građene po uzoru na nju.
Aladža džamija predstavlja jedno od najznačajnijih graditeljskih ostvarenja u BiH. To je jedan od najproporcioniranijih objekata, sa izvorno sačuvanom unutarnjom dekoracije sve do njenog rušenja 1992. godine. U sastavu kompleksa nalazili su se džamija, turbe, šadrvan, grobni sarkofazi i nišani. Komisija za zaštitu nacionalnbih spomenika Bosne i Hercegovine 2004. godine proglasila je mjesto i ostatke građevinske cjeline Aladža (Hasan Nezirove) džamije u Foči nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
Rušenje
Aladža džamiju su do temelja srušile srpske vlasti u augustu 1992. godine.
Rekonstrukcija
Na osnovi dosadašnjih istraživanja Komisije za očuvanje nacionalinih spomenika Bosne i Hercegovine, ostaci Aladža džamije nađeni su na dvije lokacije.
Jedna se nalazi 200 m južno od željeznog mosta preko rijeke Drine. Prekrivena je debelim nanosima zemlje, šuta i otpada i zauzima površinu od oko 800 m2. Na tom prostoru, ispod šuta, otpada i ostataka nacionalnog spomenika, nađena su tijela ubijenih Fočaka. Na tom prostoru su nađeni profilirani ulomci za koje je utvrđeno da se radi o dijelovima trijema i dijelovima kamenih stubova koji su pripadali sofama Aladža džamije. Ostali fragmenti se naziru ispod površine zemlje, na kosini prema rijeci Drini i trenutno ih nije moguće u potpunosti istražiti.
Druga lokacija se nalazi 300 metara sjeverno od željeznog mosta preko rijeke Drine, udaljena oko 500 metara od prve lokacije, i prema procjenama Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika i Federalne komisije za traženje nestalih, njena površina je oko 1000 m2. U nekoliko sondi koje su otvorene nađen je veliki broj fragmenata za koje je utvrđeno da pripadaju munari i mihrabu Aladža džamije. Svaki od ovih ulomaka predstavlja nacionalni spomenik prema odluci Komisije, odnosno spomenik od najvišeg značaja za Bosnu i Hercegovinu.
Zapanjujuća je ljepota i preciznost ulomaka i stiče se dojam da se Aladža džamija samo dekomponirala, da se rastavila u one fragmente od kojih je i zidana. Radi se o materijalu izuzetne čvrstoće i izuzetno obrađenog koji je, i pored toga što je srušen eksplozivom i što je teškim mašinama prevežen na lokaciju, još uvijek sačuvao preciznost, ljepotu i izuzetnu vrijednost. Na drvenim fragmentima koji se mogu uočiti na toj lokaciji vidljivi su tragovi gorenja i oni nisu upotrebljivi, ali predstavljaju dragocjen dokumentacioni materijal.
Aladža džamija predstavlja jednu od najbolje istraženih džamija u Bosni i Hercegovini. Još uvijek su sačuvani snimci dekoracija koje su također činile izuzetnu vrijednost ovog objekta, izuzetnu vrijednost kaligrafskih ispisa koji su se u trijemu pojavljivali kroz cijelu trajnost njenog postojanja. Oni su sačuvani u zapisima, u mjeri 1:1.
Andrej Andrejević, stručnjak iz Beograda, profesor historije umjetnosti, napisao je knjigu u kojoj su sačuvani svi podaci i snimci Aladža džamije, uključujući i detaljne crteže svakog od detalja. Ovo je jedan od objekata za koji rekonstrukcija, ni na koji način, nije dovedena u pitanje. Radi se o objektu izuzetne vrijednosti prema svim međunarodnim poveljama, objektu koji je potpuno dokumentiran i koji je u fragmentima pronađen.
Problem s kojim je Komisija sad suočena, ilustrira na određen način stanje koje zahtjeva poduzimanje narednog koraka, u davanju dodatnih ovlasti Komisiji da bi mogla implementirati Aneks 8 Dejtonskog sporazuma kao dio Civilnog dijela mirovnog sporazuma. Ove fragmente je prvo potrebno izvaditi, i za to je potrebna radna snaga, mehanizacija i prisutnost stručnjaka koji će izvršiti rekognosciranje, obilježavanje i evidentiranje. Nakon toga ih je potrebno odložiti na mjesto na kome će biti čuvani, na kome neće biti izloženi bilo kakvim uticajima koji će proizvesti njihovo daljnje uništavanje do ponovne ugradnje u dobro koje će biti rekonstruirano. Komisija ne raspolaže sredstvima za djelovanje u ovakvim slučajevima, ni mehanizacijom, ni radnom snagom, jedino raspolaže stručnjacima.
Federalna komisija za traženje nestalih je u ovom času spriječena da nastavi svoj rad i očekuju da ostaci džamije budu uklonjeni na odgovarajući način sa tijela kako bi oni nastavili dalje svoje istraživanje.
Aktivnosti Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
Komisija je uputila zahtjeve i Vijeću ministara, Predsjedništvu, OHR-u i entitetskim vladama za preduzimanje mjera zaštite fragmenata. Vlada Republike Srpske je izravno odgovorna za poduzimanje finansijskih, tehničkih, znanstvenih i svih drugih mjera za zaštitu ovog nacionalnog spomenika. S obzirom na nedostatak sredstava za zaštitu naslijeđa u budžetu Vlade Republike Srpske, Komisija smatra da je neophodno da Predsjedništvo Bosne i Hercegovine, Vijeće ministara i entitetske vlade osiguraju potrebne finansijske i tehničke uvjete da se ovi fragmenti smjeste na odgovarajuće mjesto.
Komisija je predlažila da se širi prostor Aladža džamije ogradi metalnom ogradom koja će spriječiti ulazak neovlaštenih lica na taj prostor, da taj prostor bude pod policijskim nadzorom i da se podignu odgovarajuće nadstrešnice gdje bi se složili fragmenti munare zidova. Najvrijedniji fragmenti mihraba, trijema, portala i mimbera se trebaju prebaciti u Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine. Nakon toga treba osigurati mjere da se svaki pojedinačni fragment snimi, da se identificira njegovo mjesto, da se izvrši prebrojavanje i numerisanje fragmenata i da se oni zaštite od bilo kakve vrste uništenja ili otuđenja.
Donji Orahovac (Trebinje)
Donji Orahovac je naseljeno mjesto u gradu Trebinju, Bosna i Hercegovina.
Arnaudija džamija
O vremenu njene izgradnje obavještavao je natpis uklesan u kamenoj ploči nad ulazom. Natpis iznad ulaza u unutrašnjost džamije u prevodu glasi:
Uvrštena je na listu spomenika svjetske baštine pri UNESCO-u.
Arhitektura džamije i drugih objekata u njenom kompleksu
Džamija Arnaudija bila je izgrađena je u klasičnom osmanlijskom stilu kao i Ferhadija džamija u Banjoj Luci. Imale je neke sličnosti sa Ferhadija džamijom u Banjoj Luci. Arnaudija džamija pripadala je svojim stilskim i tipološkim karakteristikama grupi jednoprostornih džamija sa kupolom i tri kupolice. Isticala se svojim skladnim proporcijama i harmonijom oblika, konstruktivnim rješenjem sa trompama, te masivnim osmerostranim kamenim turbetom (u turbe je bio ulaz i iz same džamije, i zbog toga je spadala u grobne džamije) sa kupolom uz korpus džamije, kao i malom munarom u ogradi, akšamluk-munaricom ili ezan-tasom koja je činila ljupki detalj čitavog kompleksa. Stara česma (nasuprot munarici) iz koje već godinama voda ne teče, na ulazu u džamijsko dvorište, nije služila samo vjernicima već i stanovnicima cijele mahale. Za kamenu česmu kod ove džamije, stručnjaci kažu da "oblikom, proporcijama i tehnikom rada, ukazuje na veliki uspon građevne umjetnosti u ovim stranama u minulim vjekovima" i drže da je podignuta u isto vrijeme kad i Arnaudija i da su je gradili isti neimari. Turbe, munaricu i česmu su napravili isti majstori koji su sagradili džamiju. Česma, munarica, dvije kapije i haremski zid su bili napravljeni od pravilnih kamenih klesanaca. Zidovi džamije i munara džamije su bili od pravilnih klesanaca kamena ledena sedra. Kupola džamije i trompe su bili napravljeni od tugle (turska cigla). Mihrab i minber bili su slični mihrabu i minberu Ferhadije džamije u Banjoj Luci.
U turbetu su bila dva drvena sarkofaga prekrivena zelenom čohom. Tu su počivali osnivač džamije Hasan-efendija i njegova žena.
Rušenje
Tokom rata u Bosni i Hercegovini više je puta oštećena. Džamija je s turbetom i vitkom kamenom munarom uz njega porušena miniranjem za vrijeme policijskog sata između 6. i 7. maja 1993. u 3 sata ujutro, iste noći kada je porušena i najpoznatija banjalučka džamija Ferhadija, a potom su joj ostaci razvezeni na razna mjesta izvan grada. Stara akšamluk-munarica preživjela je rušenje Arnaudije, i u prethodnim danima nakon miniranja džamije je razorena. Rušenje Arnaudije još uvijek nije zvanično istraženo.
Godine 1998. porušena je i stara džamijska česma i jedna kapija, te jedan zid džamijskog kompleksa.
Rekonstrukcija
U junu 2003. godine počela je i odrađena je obnova kompleksa Arnaudija džamije što je podrazumijevalo čišćenje terena, radove na obezbjeđenju gradilišta, infrastrukture, te početak zidanja kamenog zida i saniranje postojećeg. Također je obnovljena stara džamijska česma i kapija.
Predstavnici banjalučkih firmi "Inžinjering" i "Komotin", su izvođači, odnosno saizvođači radova.
U drugoj fazi predviđeno je da se izgradi sama džamija i turbe, koje se nalazilo uz munaru. Za izgradnju ovog objekta, čiji će izgled biti identičan starom, dobijena je potrebna urbanistička saglasnost i sva druga dokumentacija.
Mujo Hrnjica
mini|Mujo Hrnjica Mujo Hrnjica (? Udbina, - Petrova gora, ?), junak narodnih junak Bošnjaka i često otpjevani lik u mnogim pričama i pjesmama.
Biografija
Rođen početkom 17. stoljeća, oko 1600. godine. Prema jednim izvorima, pravog imena Mustafa Turcalović, rođen od oca Turčina, osmanskog trgovca rodom iz turske pokrajine Erzurum, a mati je bila sestra Hurem Age Kozlice, tada ajana Udbine. Imao je braću Halila i Omera. Otac je iz Azije došao skupa s Fadil-pašom, koji je bio odreden na muhafizluk kasabe Knina. U djetinjstvu su ostali bez oca koji je poginuo četujući u jednoj bitci, pa ih je othranio dajdža. U Lici su se često žalili na njih kad su postali zreli i nisu ih podnosili. Morali su odseliti. Ujak Hurem-aga ih preko Plješivice poveo kroz Petrovo Selo, a od tamo preko rijeke Korane. Stigli su u tvrđavu Šturlic a od onamo zaputili su se u cazinski kadiluk u jedan džemat u njegovoj okolici zvani Peci, u naselje Vidovska, danas zvano "Hurem-agina voda". Kad su prešli preko rijeke, odveo ih je u Veliku Kladušu gdje ih je ostavio. Dajdža se vratio u Liku. Da bi došli do hrane Mujo je otišao do Banje Luke kupiti kravu. Banjolučkim stranama u to vrijeme harao je izvjesni harambaša. Prema predaji Hrnjica je tad prvi put dokazao junaštvo ubivši harambašu i družinu mu, zbog čega je Hrnjica postavljen (vjerojatno ga je postavio valija Memi-beg-zade Sarhos Ibrahim-paša) za nadzornika bosanske Krajine. U epskim pjesmama Hrnjici pomažu brat Halil i pobratim Budalina Tale. Četovao u okolnim krajevima Hrvatske: od sjeverozapadne Hrvatske do Like i Dalmacije. U narodnoj predaji gorska vila podojila je mlijekom Mujagu, od čega je zadobio nadnaravnu snagu i junaštvo, a Halila rosom pored rijeke Kladušnice, od čega je dobio ljepotu. U predaji je gorska vila branila s Krajišnicima Ljute Krajine kladušku kulu i grad od napada osvajača i tako u svijesti naroda njegovom zaštitnicom, zbog čega se stari grad naziva vilinskim, kao i onaj u obližnjem Vrnograču. Živa predaja Male Kladuše kaže da se na stijeni Ploča (narodno ime za potkovicu) iznad Kladušnice, može vidjeti otisak potkovice Mujinog konja Đogata. Mujin "brat po mlijeku" bio je Meho Katarica, u zbilji potajice najveći neprijatelj (jer ga je uhvatio sa svojom ženom). Iz razgovora s Mujom doznao je zašto iz toliko bojeva izlazi neranjen. Hrnjica mu je rekao da mu olovo ne može ništa, nego jedino "zrno od dva dirhema zlata". Katarica je u klancu na planini Risnu, koji vodi ka tvrđavi Podzvizdu, na predjelu na samoj granici Bosne, u cazinskom kadiluku napravio zasjedu Hrnjici i upucao ga zlatnim metcima iz puške] ("napunjenom sedam drama žute madžarije"). Ni nakon što je pogođen u pleća, nije odmah poginuo, nego je na nogama ostao još tjedan dana i dotukao ga je tek Jovan harambaša.
Historijski pak podaci spominju carski katul ferman. Zapovijed je glasila pogubiti šestoricu najuglednijih Krajišnika zato što su oslobodili nekog kršćanskog zarobljenika Petra Jankovića za svojih osam sužanja (zarobljenika) i 12.000 groša. Većina povijesnih predaja kaže da su ta šestorica bili Omer kapetan, Omer-aga, krupski dizdar, Nasuh-aga, Husein-aga i Mujo Hrnjica (Bašagić). Tadašnji vezir Ćuprilić samo je prividno izvršio zapovijed i umjesto pravih pogubio je njihove fizičke dvojnike, braću Ferizoviće. U narodnoj pjesmi, sukob Krajišnika opisan je kao kleveta i izdaju aga prema braći Hrnjicama. U legendama Hrnjica je jahao na letećem konju, voda iz Hrnjičina bunara čini čovjeka zauvijek vezanim za taj grad. U Cazinskoj krajini bio je pojam jakosti i hrabrosti pa su djeci nadjevali ime Mujo da bi bila takva. Historijski izvori spominju ga s bratom Halilom oko 1637. kao zapovjednika osmanske posade u Velikoj Kladuši.
Poginuo je u četovanju u Principovini. U historijskoj predaji poginuo je u boju kod Banje Luke 1637. godine, isto kad i Tale Ličanin.
Sečovlje
mini|280px|Sečovlje, aerodrom "Portorož" Sečovlje su naseljeno mjesto u sastavu općine Piran, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Piran.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Sečovlje su imale 773 stanovnika.
Napomena: ''U 2018. izvršena je izmjena granice i površine naselja Sečovlje, što je posljedica usklađivanja državne granice između Slovenije i Hrvatske.''
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima 2014.
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima 2014. održano je u češkom Harrachovu od 13. do 16. marta na letaonici Čerťák. Ovo je Harrachovu bilo četvrto domaćinstvo svjetskog prvenstva nakon 1983, 1992. i 2002. Pojedinačnu titulu branio je Robert Kranjec, a ekipnu Austrija.
Harrachov je za domaćina prvenstva izabran na 47. međunarodnom skijaškom kongresu u Antalyji 3. juna 2010.
Raspored takmičenja
* - otkazano zbog jakog vjetra
Pojedinačno
Zbog jakog vjetra otkazane su 3. i 4. serija koje su trebale biti održane u subotu te su medalje dodijeljene po plasmanu nakon 2. serije.
Strunjan
mini|280px|Strunjan, pogled na Rt Madonu Strunjan je naseljeno mjesto u sastavu općine Piran, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima 2014.
Pojedinačno
''Petak, 14. 3. 2014.''
Strunjan
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Piran.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2020, Strunjan je imao 652 stanovnika.
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima 2014.
Ekipno
Vjetar je nastavio puhati i u nedjelju i dosezao je brzinu i do 70 km/h tako da je i ekipno takmičenje moralo biti otkazano, što je prvi put u historiji svjetskih prvenstava.
Lični rekordi
Ispod su lični rekordi ostvareni na ovom prvenstvu:
Svetozar Koljević
Svetozar Koljević (9. septembra 1930, Banja Luka, Vrbaska banovina, Kraljevina Jugoslavija – 29. maj 2016.) je jugoslavenski, bosanskohercegovački i srpski književnik, historičar književnosti, prevodilac, umirovljeni profesor, član Srpske akademije nauka i u umjetnosti, i Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske.
Biografija
Rođen je 1930. u Banjoj Luci. Brat je Nikole Koljevića. Magistrirao je u Cambridgeu 1957, a doktorirao na Filozofskom fakultetu u Zagrebu 1959. godine. Stručnjak je u oblasti historije engleske književnosti. Od 1971. do 1992. je radio kao redovni profesor Filozofskog fakulteta u Sarajevu, nakon čega napušta Sarajevo. U oktobru 1992, postaje profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu. Član SANU van radnog sastava je postao 12. decembra 1985, dopisni član 1. decembra 1992, a redoviti član 23. oktobra 1997. godine. Iste godine je postao član predsjedništva SANU, i potpredsjednik Ogranka SANU u Novom Sadu. Redovni član Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske je postao 27. juna 1997. godine.
Porodica Agnelli
Porodica Agnelli je poznata italijanska porodica. Poznati članovi porodice:
Kim
Kim (lat.Carum carvi) jedan je od najstarijih poznatih začina iz porodice apiaceae. Plodovi kima nađeni su u iskopinama iz 3000-te godine p. n. e., a u pisanim spomenicima pominje ga Karlo Veliki.
Rasprostranjenost
Kim se najviše gaji u zemljama bivšeg SSSR i u Evropi (Holandija i skandinavske zemlje). Porijeklom je iz Male Azije.
Upotreba
Kim je klasičan začin teškoj hrani: jelima od krompira, mahunastog povrća, kupusa i dodatak je pecivu. Listovi kima imaju okus peršuna i kopera, pa je izvrstan dodatak supama i salatama. Korijen se može kuhati, kao svako drugo povrće. Plodovi su omiljeni naročito u jevrejskoj, sjeverno i istočno evropskoj kuhinji, kao začin pecivima od raži, gulašu, siru, kolačima, jabukama i rakiji. Ni nakon dužeg vremena plodovi kima ne gube na kvalitetu i aromi. Od kima se prave i likeri i rakije.
Hemijski sastav
Kim sadrži eterična ulja, višemasne kiseline i vitamin C.
Narodno vjerovanje
Kim pospješuje apetit, olakšava varenje, nadutost i pomaže kod grčeva u trbuhu. Ulje kima koristi se za ublažavanje glavobolje, migrena i loše probave.
Urbana ekologija
Urbana ekologija je jedna od osnovnih disciplina urbanizma, kao interdisciplinarne djelatnosti. Ona se bavi proučavanjem stanja naselja kao životne sredine u odnosu na 3 osnovna ekološka elementa: tlo, vodu i zrak, izučavanjem različitih poremećaja prirodnih procesa i mogućnostima sanacije takvih problema.
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.
Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008. bilo je prvenstvo koje je održano zajedno za muškarce i za žene od 8. do 17. februara 2008. u švedskom Östersundu. U muškoj konkurenciji ovo je bilo 42. po redu, a u ženskoj 24. prvenstvo. Ukupno je održano pet utrka za koju se dodjeljene medalje: pojedinačne utrke u obje konkurencije, sprint,  utrke štafeta 4 × 6 km u ženskoj i 4 × 7,5 km u muškoj konkurenciji, utrke u potjeri u muškoj konkurenciji na 12,5 km, i u ženskoj na 10 km, utrka u masovnom startu na 15 km za muškarce i 12,5 km za žene. Ove godine je održano po četvrti put takmičenje u mješovitoj štafeti na 2x6 km/2x7,5 km.
Države učesnice
U svakoj disciplini mogu biti prijavljena četiri takmičara iz svake zemlje, dok branioci naslova nastupaju pod posebnim statusom i oni ne potpadaju pod pravilo od četiri takmičara. Za reprezentaciju Bosne i Hercegovine takmičili su se Aleksandra Vasiljević i Nemanja Košarac.
Napomene
<references group="N"/> <references group="lower-alpha"/>
Vanjski linkovi
* Svi rezultati Svjetskih prvenstava u biatlonu
Nagrada za životno djelo Društva književnika Vojvodine
Nagrada za životno djelo Društva književnika Vojvodine je prestižna jugoslovenska i srbijanska književna nagrada koja se dodjeljuje od 1980. godine u Novom Sadu.
Odluku o dodjeli nagrade donosi žiri. 21. aprila 2004. godine se donijelo odluku da se nagrada za životno djelo dodjeljuje svake neparne godine i to članovima Društva književnika Vojvodine starijim od 60 godina.
Nagrada "Svetozar Ćorović"
Nagrada "Svetozar Ćorović" ili Ćorovićeva nagrada je bosanskohercegovačka književna nagrada koja se dodijeljuje svake godine od 1997. na Ćorovićev susretima pisaca "Srpska proza ​​danas". Ćorovićevi susreti pisaca se održavaju u Bileći. U isto vrijeme se tradicionalno u Gacku održava znanstveni skup srpskog historičara, gdje se dodjeljuje nagrada "Vladimir Ćorović". Susreti se održavaju na Malu Gospojinu 20. septembra, i to je nagrada za najbolju knjigu proze objavljenu na srpskom jeziku. Nagrada se dodjeljuje u čast bosanskohercegovačkog književnika Svetozara Ćorovića
Historija
Ćorovićevi susreti pisaca "Srpski proza ​​danas" su ustanovljeni 1997. godine.
IC 476
IC 476 (također poznat kao MCG 5-19-6 i PGC 21796) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 219 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Blizanci. Najveći prečnik je 0,50 (32 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (19 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 30. januara 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Hodgkinov limfom
Hodgkinov limfom (Morbus Hodgkin) ili (u transkripciji) Hodžkinova bolest ili limforetikulom je maligno oboljenje limfocitnog tkiva koja j obilježena bujanjem ćelija poznatih kao Rid-Sternbergove ćelije, što izaziva bezbolno progresivno uvećanja limfnog tkiva, osobito limfnih žlijezda. Ovo je najčešća forma malignog limfoma, sa oko 40% svih malignih limfoma. Prvi celovitiji opis ove bolesti dao je Thomas Hodgkin, 1832.
Etiologija i klasifikacija
Glavni uzrok Hodgkinovog limfoma nije poznat. Pretpostavlja se da nastaje u interakciji nasljednih i okolinskih faktora. Ispitivanja pokazuju da ova bolest u dečjem i mladalačkom dobu uglavnom izaziva virus, a da se sa starenjem javlja kao posljedica somatskih mutacija i slabljenja imunskog sistema.
Kod oko 90% bolesnika, Hodgkinova bolest počinje u jednoj od limfnih žlezda, a u preostalih 10% slučajeva u nekom od ostalih organa. Vratne limfne žlijezde najčešće su pozicije prve lokalizacije. Klinički se kategorizira, kako slijedi:
Znaci i simptomi
Obilježavajući znaci u kliničkoj slici bolesnika su uvećani limfni čvorovi bez posebnih simptoma. Većina bolesnika ima povećane vratne limfne čvorove, kao i čvorove vrata i grudnog koša, što može izazvati kašljanje. U zavisnosti od napretka bolesti, mogu se javiti i drugi simptomi, kao što su povišena telesna temperatura, noćno znojenje, gubitak tjelesne težine i svrab.
Odsustvo sistemskih znakova se označava velikim A, a prisustvo velikim B. Odsustvo bioloških abnormalnosti (ubrzana sedimentacija, hipoferemija i sl.) obilježava kao a, a prisustvo ovih poremećaja sa b.
Dijagnoza
Veličinu svih žlijezda prikazuje kompjuterizovana tomografija trbuha, kao i stanje unutrašnjih organa. Nuklearna magnentna rezonanca je osetljivija od kompjuterizovane tomografije; dobija se više detalja o žljezdama i organima, a svakako je manja mogućnost oštećenja, bez zračenja organizma. Laboratorijska ispitivanja obuhvataju analizu krvne slike i utvrđivanje mogućih promjena u njoj. Također je neophodno histološko ispitivanje koštane srži u cilju potvrđivanja ili isključivanja postojanja Hodgkinovog limfoma. Radioizotopska ispitivanja poduzimaju se u slučajevima kad postoje promjene u koštanom sistemu, slezeni i jetri.
Liječenje i prognoza
Zavisno od kliničkog stadija i dijagnosticiranog patohistološkog tipa, tok bolesti može varirati. Hodgkinov limfom je izlječiv radioterapijom, kombiniranom hemoterapijom ili kombinacijom i jednog i drugog, u 50-80% slučajeva. Uobičajno je da se stadiji I i II tretiraju radioterapijski, a stadiji III i IV idu na hemoterapiju; u zavisnosti od slučaja može se primijeniti i kombinacija radio- i hemoterapije.
Kao značajni faktori za prognozu toka bolesti navode se klinički stadij, spol, životna dob, prisustvo velike tumorske mase i sl. Zabilježeno je da znatno bolju prognozu imaju bolesnici u ranim kliničkim stadijima (I-II A), uz to osobe ženskog spola, mlađe od 30 godina, kao i bolesnici koji nemaju veliku tumorsku masu. Pošto je kod bolesnika sa Hodgkinovom bolešću poremećen ćelijski imunitet, ovi bolesnici češće od ostalih obolijevaju od tuberkuloze, različitih oportunističkih infekcija itd.
Učestalost
Svi limfomi zajedno čine oko 3-6% svih malignih tumora. Sa pojedinim oblicima leukemija, oni čine grupu limfoproliferativnih oboljenja. Na 100.000 osoba, njihova učestalosti je oko 3,3 kod muškarca i 2,3 kod žena. U Južnoj Americi i tropskoj Africi bolest se javlja isključivo u dečjem i ranom pubertetskom dobu, a poslije 20. godine života, naglo se smanjuje i iščezava. Nasuprot tome, u Japanu se Hodgkinova bolest obično javlja tek poslije 30. godine, a sa starenjem učestalost bolesti sew stalno povećava. U SAD i Evropi postoje dva dobna skoka frekvencije ove bolesti: oko 28. i 60. godine života.
NGC 3737
NGC 3737 (također poznat kao MCG 9-19-128, PGC 35840 i UGC 6563) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 267 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,80 (62 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (54 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 14. aprila 1789. godine.
Registarske oznake za vozila u Hrvatskoj
mini|298x298px|Registarska oznaka sa službenim europskim logom i oznakom HR mini|desno|300px|Stara registarska oznaka za vozilo u [[Zagrebu]] mini|desno|300px|Registarska oznaka za vozila hrvatske vojske mini|desno|300px|Registarska oznaka za policijski motocikl Na registarskim pločicama za cestovna vozila (automobile, kamione, autobuse, radna vozila i radne mašine, motocikle) iz Hrvatske postoje ove oznake :
Torpedo
Torpedo je podvodno navođeno ili nenevođeno sredstvo namijenjeno uništavanju brodova i drugih plovila. Riječ potiče od latinske riječi torpere, koja znači paralizirati, osakatiti. Ispaljuje se iz brodova, podmornica, aviona, obalnih utvrđenja, helikoptera i drugih platforma.
mini|250px|Torpedo na francuskoj podmornici Do Prvog svjetskog rata izraz se upotrebljavao za sva bojna sredstva, koja su bila namijenjena pomorskomu ratovanju, kasnije su se ta sredstva posebno katalogizirala.
Historija
Prva torpeda su u stvari bile pomorske mine, koje su brodovi vukli za sobom na dugim teglenicama i detonirali ih kad su se našle ispod trupa neprijateljskog broda. Kasnije, u američkom građanskom ratu takve mine su postavljali na duge štapove ispred pramca broda i detonirali ih kad priđu neprijateljskom brodu.
Torpedo oblika i ustroja kakvog danas poznajemo izumio je hrvatski penzionirani oficir Austro ugarske ratne mornarice, Ivan Lupis, 1860. godine. Predstavljen je javnosti iste godine u Rijeci, dok je demonstracija rada bila 1866. godine. Prva tvornica koja je proizvodila torpeda bila je izgrađena u Rijeci, a osnovao ju je engleski industrijalac Robert Whitehead za potrebe Austro-ugarske ratne mornarice. Torpedo je tada bio poznat kao Minenschiff (doslovno brod-mina).
Projektil je imao konačnu brzinu od 6 čvorova, maksimalni doseg od oko 900 m. Pogon mu je omogućavao komprimirani zrak u trupu, koji je pogonio vijak smješten na kraju trupa preko motora s unutrašnjim sagorijevanjem. Bojna glava je bila napunjena s gloksilinom. 1881. godine tvornica je počela izvoziti torpeda u druge zemlje.
1891. godine Whitehead je otvorio novu tvornicu torpeda u Engleskoj, koja je počela proizvoditi prva navodeća torpeda koja je usmjeravao žiroskop namješten na trupu.
Prva brod, potopljen pomoću ovakvog torpeda, bila je Blanco Encalada, koju je u čileanskom građanskom ratu, 23. aprila 1891. godine, potopio torpedni čamac Lynch.
Pred Prvi svjetski rat torpedo je postao osnovno oružje podmornica, njegov razvoj je brzo napredovao. Pojavila su se prva radio navođena torpeda, i prva samonavodeća torpeda koja je usmjeravao zvuk što ga proizvode brodski motori.
Do prije Drugog svjetskog rata razvoj torpeda je skoro sasvim prestao, međutim za vrijeme rata razvoj se nastavio. Bitnih inovacija u samoj organizaciji nije bilo. Japanci su izumili torpedo, koji umjesto kompresovanog zraka upotrebljava kompresovani čisti kisik. Povećao se domet torpeda, tačnost, brzina i destruktivna moć, drugačijim smjesama eksploziva u glavi torpeda.
Pogonska sredstva kod torpeda
Postoji više načina poganjanja vijaka torpeda:
Način vođenja
Razlikujemo navođena torpeda i nenavođena torpeda. Navođeni se navode pomoću magnetskog polja, zvuka, radio valova, sonara i drugih sredstava.
Luigi Delneri
Godine 2004. otišao je iz Chieva u Porto, koji je tada bio aktualni osvajač Lige prvaka, ali je otpušten nakon samo nekoliko sedmica bez ijedne takmičarske utakmice. Potom je vodio nekoliko italijanskih klubova, uključujući jednu sezonu u Juventusu, nakon što je prethodno sa Sampdorijom osvojio četvrto mjesto 2010.
Mažuran
Majoran, poznat i pod nazivima mažuran, majorana, majuran, mažurana, spada u porodicu Lamiaceae i začinska je biljka.
Karakteristike
Majoran raste na sunčanom mjestu. Cvate od juna do septembra i bolje ga je brati prije nego procvate.
Jednogodišnje biljke su aromom bogatije od višegodišnjih.
Rasprostranjenost
Majoran dolazi iz male Azije. Kako je omiljen začin, danas se ne uzgaja samo u Sredozemlju, nego i srednjoj i istočnoj Evropi.
Upotreba
Majoran je jak začin, zbog visokog procenta eteričnih ulja koja sadrži. Listovi su, svježi ili osušeni, dodatak supama, jelima od krompira, umacima, kobasicama, mahunstom povrću itd.
Hemijski sastav
mini|250px|Suhi majoran kao začin Majoran sadrži velik procenat eteričnih ulja, koja mu daju specifičnu aromu. Sadrži i flevonoide, gorke tvari, glykoside i askorbinsku kiselinu.
Narodno vjerovanje
Afrodita, boginja ljubavi i ljepote, opisuje majoran kao simbol zadovoljstva. U Grčkoj je bio običaj mladencima objesiti majoranom nanizan lančić oko vrata. Hymenaios, grčki bog braka, predstavljan je sa vjencem majorana. Majoranova mast trošila se protiv grčeva i prehlade dojenčadi. U obliku obloga koristi se protiv zglobobolje i rana. Kao čaj protiv prehlade i za dojilje.
Vodozemci
Vodozemci ili amfibije su četveronožni i ektotermni kičmenjaci i čine vrstu slatkovodnih i kopnenih kičmenjaka. Njihovo naučno ime je izvedeno od grčkog "amphi bios" (dvostruki život). To ime se zasniva na činjenici da većina vodozemaca stadij larve proživljavaju u vodi, a nakon metamorfoze mogu živjeti na kopnu, ali provode cijeli život u blizini vode. Nastanjuju širok spektar staništa, pri čemu većina vrsta živi u kopnenim, fosorskim, arborealnim ili slatkovodnim vodenim ekosistemima, ali neke vrste su razvile adaptacije ponašanja kako bi to zaobišle. Mnogi su prvenstveno noćne životinje kako bi se zaštitili od mogućih grabežljivaca, ali i da bi smanjili gubitak vode preko kože.
Mladi uglavnom prolaze kroz metamorfozu od larve sa škrgama u odraslu formu koja diše zrak plućima. Vodozemci koriste svoju kožu kao sekundarnu respiratornu površinu, a neki mali kopneni daždevnjaci i žabe nemaju pluća i u potpunosti se oslanjaju na svoju kožu. Površno su slični reptilima poput guštera, ali, zajedno sa sisarima i pticama su amnioti i ne zahtijevaju vodena tijela u kojima se razmnožavaju. Sa svojim složenim reproduktivnim potrebama i propusnom kožom, vodozemci su često ekološki indikatori; u posljednjim decenijama došlo je do dramatičnog pada populacija vodozemaca za mnoge vrste širom svijeta.
Najraniji vodozemci evoluirali su u devonskom periodu od sarcopterygijskih riba s plućima i koštanim perajama, osobinama koje su bile od pomoći pri prilagođavanju na kopno. Diverzificirali su se i postali dominantni tokom perioda karbona i perma, ali su ih kasnije istisnuli gmizavci i drugi kičmenjaci. Porijeklo modernih vodozemaca koji pripadaju Lissamphibia, koji su se prvi put pojavili tokom ranog trijasa, prije oko 250 miliona godina, dugo je bilo sporno. Međutim, konsenzus u nastajanju je da oni vjerovatno potiču od temnospondila, najraznovrsnije grupe prahistorijskih vodozemaca, tokom permskog perioda.
Tri moderna reda vodozemaca su Anura (žabe), Urodela (daždevnjaci) i Apoda (cecilije). Četvrta grupa, Albanerpetontidae, izumrla je prije oko 2 miliona godina. Broj poznatih vrsta vodozemaca je oko 8.000, od kojih su skoro 90% žabe. Najmanji vodozemac (i kralježnjak) na svijetu je žaba iz Nove Gvineje (Paedophryne amauensis) sa dužinom od samo 7,7 mm. Najveći živi vodozemac je 1,8 m južnokineski džinovski daždevnjak (Andrias sligoi), ali on je manji od prahistorijskih temnospondila kao što je Mastodonsaurus koji je mogao doseći i do 6 metara u dužinu. Proučavanje vodozemaca naziva se batrahologija, dok se proučavanje gmazova i vodozemaca naziva herpetologija.
Anatomija
Vodozemci imaju četiri uda, ali kod manjeg broja pripadnika ove vrste neki udovi su se izgubili. Na prednjim nogama u pravilu imaju četiri, a na zadnjim pet prstiju. Imaju pljosnate lobanje i često reducirane kosti. Tako većina nema rebra. Izraženost pršljenova kičme često služi kao način za određivanje porijekla pojedine vrste. Koža je tanka i gola, ali zato puna žljezda i pigmentnih ćelija. Koža ima važnu ulogu u disanju i razmjeni tjelesnih tekućina. Kao larve, vodozemci imaju škrge, a u odraslom obliku vrlo jednostavna pluća, ali i koža i usta im pomažu pri disanju i kod razmjene plinova. Vodozemci su hladnokrvne životinje pa se prilagođavaju temperaturi okoline. Srce im se sastoji od dvije predkomore, i jedne komore. Crijevni, urinarni i spolni otvor završavaju u kloaki.
Podjela
Djele se na tri osnovne grupe:
Evolucija vodozemaca
mini|desno|Proterogyrinus, izumrli predstavnik vodozemaca Većina naučnika koja se bavi pitanjem evolucije o vodozemcima, tvrde da su svi današnji vodozemci nastali od stegocefala, jednog od izumrlih primitivnih vodozemaca. Za prvobitnog vodozemca kaže se da je bila riba koja je hodala. Smatra se da su stegocefali nastali od riba šakoperki i od stegocefala današnji vodozemci, a riba resoperki više i nema. Međutim, 1958. godine na istočnoj obali Indije otkrivena je zadnja živuća vrsta riba resoperki, pod imenom latimerija. Sve ostale vrste riba resoperki su izumrle prije 80 miliona godina.
Aerodinamika
mini|150px|desno|Aerodinamički tunel mini|150px|desno|[[Podmornica]] mini|150px|desno|Aerodinamičke površine [[Krilo zrakoplova|krila]] Aerodinamika je nauka koja proučava djelovanje zraka, tekućina i plinova na tijela koja se kroz njih kreću i sile koje se pri tome razvijaju. Rješavanje aerodinamičkih problema uključuje poznavanje i izračun mehanike fluida kao što su brzina, pritisak, gustoća i temperatura u prostoru i vremenu. Razumijevanje vrste strujanja omogućuje izračunavanje sila i momenata sila koje djeluju na izložena tijela.
Aerodinamiku možemo podijeliti na teorijsku i eksperimentalnu.
Aerodinamička istraživanja se osim u avijaciji provode u automobilskoj industriji, koriste je jedriličari za predviđanje nastanka sila i momenata sila za uspješno jedrenje i građevinski inženjeri prilikom projektovanja visokih građevina i mostova.
Nasuh-pašin sporazum
Nasuh-pašin sporazum (perzijski: عهدنامه نصوح پاشا, turski: Nasuh Paşa Antlaşması ) bio je sporazum između Osmanlijskog Carstva i Safavidskog Carstva nakon rata 1603-1612, potpisan je 20. novembra 1612. godine u Istanbulu. Glavni uslovi sporazuma uključivali su vraćanje persijske vrhovne vlasti nad cijelim Kavkazom.
Pozadina
Šah Abas Veliki morao je da ustupi ogromna područja u sjeverozapadnom Iranu i Kavkazu Osmanlijskom Carstvu Carigradskim sporazumom 1590. Nakon što je riješio probleme u zemlji, Abas I. je planirao da povrati izgubljene teritorije. Čekao je pogodan trenutak za napad i šansu je vidio 1603. godine kada je 14-godišnji sultan Ahmed I stupio na osmanlijski prijesto. Osmanlijsko Carstvo je vodilo dug i skup rat protiv Svetog Rimskog Carstva, tzv. Dugi rat (1593–1606), a došlo je i do niza pobuna u Anadoliji pod nazivom Čelali pobune.
Rat
Abas I. i njegov general Allahverdi Kan u iznenadnom napadu počeli su da vraćaju teritorije izgubljene 1590. Iako je Osmanlijsko Carstvo bilo u stanju da podigne vojsku protiv Perzije, dvojica zapovednika (serdara) Čigalazade Jusuf Sinan paša (1605) i Kujudži Murat-paša (1611) su umrli u Diyarbakiru, zimskom logoru vojske (prirodnim uzrokom), a osmanlijska vojska je patila od nedostatka sposobnog zapovjedništva. Konačno, veliki vezir Nasuh-paša koji je postao veliki vezir 1611. godine, pristao je da potpiše sporazum.
Posljedice
Ovo je prvi sporazum u osmanlijskoj historiji kojim je carstvo pristalo na gubitak teritorije. Prvi sporazum u Evropi u kojem je carstvo pristalo da izgubi teritoriju bio bi Karlovački mir iz 1699. godine. S druge strane, ovaj sporazum je bio veliki uspjeh za Abasa jer je sporazumom povećao svoje kraljevstvo i vratio prestiž Safavida. Međutim, Abas je odbio da oda počast, te je rat obnovljen 1615. godine.
NGC 569
NGC 569 (također poznat kao IRAS 01264+1052, MCG 2-4-53, PGC 5548 i UGC 1063) je galaksija koja je udaljena oko 266 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,00 (77 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (39 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 1. oktobra 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kapar
Kapar ( fra. câpre, gr. kápparis) su pupoljci cvijeta biljke, koja je poznata još u antičko doba kao dodatak jelima, ljekovita biljka i afrodizijak.
Karakteristike
Pupoljci cvijeta veličine zrna graška rastu na dršcima iz listovitih grančica. Nježni bijelo-ljubičasti cvjetovi otvaraju se samo jednom, kratko između jutra i podneva.
Rasprostranjenost
Grmovi kapara, zavisno od vrste, uspjevaju na suhom tlu ili u plitkoj, morskoj vodi. Uspjeva u južnoj Evropi, gotovo u cijelom Sredozemlju.
Upotreba
Još zatvoreni pupoljci beru se ručno u rano proljeće i sirovi nisu jestivi. Tek nakon jednodnevnog sušenja i potapanja u morsku vodu, slanu otopinu, sirće ili ulje, spremni su za upotrebu. Pritom nastaju kiselina kaprin i senfolglykosid, koji kaparima daju njihov pikantan okus. Kapari trebaju biti zatvoreni, maslinasti do plavo-zeleni i što manji. Tada su najboljeg okusa, ali su zbog teže berbe i skuplji. Naročito cijenjeni su kapari iz Francuske. Koriste se kao prilog, potopljeni u sirće ili ulje. Na ostrvu Santorini su kiseli i slani listovi kapara specijalitet. U italijanskoj i španskoj kuhinji su neizostavan dodatak. Toplim jelima dodaju se tek na kraju. Kod nas su poznati kao dodatak slanim sardelama i tatar odresku.
Narodno vjerovanje
U Starom testamentu kralj Salomon koristi cvijet kapara kao sliku prolaznosti svijeta.
NGC 5243
NGC 5243 (također poznat kao IRAS 13340+3836, MCG 7-28-36, PGC 48011 i UGC 8592) je galaksija koja je udaljena oko 193 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 1,50 (84 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 17. marta 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2271
NGC 2271 (također poznat kao ESO 490-34, MCG -4-16-17 i PGC 19476) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 119 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki pas. Najveći prečnik je 2,10 (73 hiljade sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (49 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 23. januara 1835. godine.
Vlasac
Vlasac (lat. Allium schoenoprasum L ) je začinska biljka iz porodice lukovica.
Karakteristike
Vlasac je otporna biljka, koja naraste do 50 cm visine. Korijen je duguljasta lukovica. Dugi izdanci su uski, okrugli, cjevasti listovi, zelene ili zeleno-sive boje. Između maja i augusta na vrhovima narastu brojni, gusti, ljubičasti cvjetovi. Latice su zvjezdasto raspoređene i jednake su dužine, prečnika do 5 cm.
Rasprostranjenost
Pretpostavlja se da je vlasac prvobitno rastao na alpskim brdima. Danas se može naći u brežuljkastim krajevima sa toplom klimom alpske i arktičke Evrope, Azije i sjeverne Amerike. Za rast treba usitnjeno, hranjivo i vlažno tlo. Danas se uglavnom uzgaja u staklenicima.
Upotreba
Vlasac se upotrebljava još od ranog srednjeg vijeka. Postoje različite vrste biljke, u zavisnosti od njene visine i debljine listova. Ima i vrsta koje cvjetaju bijelim cvijetom. Svjež ili zamrznut, rijeđe sušen, sitno nasjeckan, dodatak je supama ili salatama. Dugi listovi se sjeku, a novi rastu cijele godine. Uzgaja se i kao ukrasna biljka. Ljekovita svojstva vlasca nisu poznata.
Hemijski sastav
Vlasac sadrži vitamin C i vitamin A. Okus dolazi od dipropyldisulfida, metylpentyldisulfida i pentylhydrosulfida.
Društvo književnika Vojvodine
Društvo književnika Vojvodine (skraćeno DKV) (srp. Друштво књижевника Војводине, mađ. Vajdasági írók egyesűlete, rum. Asociaţia Scriitorilor din Voivodina, slk. Spolok spisovateľov Voivodiny, rsn. Дружтво писательох Войводини) je umjetničko udruženje iz autonomne pokrajine Vojvodine, Republika Srbija. Asocijacija je vojvođanskih pisaca, a obuhvata pisce koji pišu na svim službenim jezicima AP Vojvodine.
Historija
Društvo ima u svom sastavu i oko sedamdesetak književnih prevoditelja. Sekcija vojvođanskih pisaca se izdvojila iz Udruženja književnika Srbije 1966. godine, a 1976. je formirano Društvo književnika i književnih prevoditelja Vojvodine (srp. Društvo književnika i književnih prevodilaca Vojvodine). Sjedište Društva je u ulici Braće Ribnikar 5, Novi Sad.
Društvo je za svog višedesetljetnog djelovanja organizirao značajne književne manifestacije (Književna kolonija u Čortanovcima, književni karavani, književne večeri, književne promocije, Kongres pisaca Jugoslavije). Društva je pokrenulo, izdavalo ili suizdavalo mnoge književne publikacije.
Društvo književnika Vojvodine izdaje na srpskom ugledni časopis Zlatna greda (2001). Časopis se bavi književnošću, umjetnošću i književnom teorijom. Glavni i odgovorni urednik Zlatne grede je Jovan Zivlak.
Međunarodni novosadski književni festival osnovan je 2006. i predstavlja značajne autore iz zemlje i svijeta. Održava se svake godine zadnjeg tjedna u kolovozu.
Od 2008. organizira manifestacije povodom Svjetskog dana poezije.
Nagrade
Osim glavnih nagrada, od 2003. godine dodjeljuju se periodično, od dvije do četiri godine i nagrade na jeziku manjina.
Dračevo (Trebinje)
Dračevo je naseljeno mjesto u gradu Trebinju, Bosna i Hercegovina.
Historija
U srednjem vijeku Dračevo je pripadalo župi Popovo. Spominje se u dokumentu iz februara 1421. godine. Tada je podignuta tužba protiv više ljudi zbog pljačke jednog vola i dvije krave izvršene u Dračevu u Popovu (in Papaua in villa dicta Draçeua), a ta stoka je bila na čuvanju kod Boljina Mildražića iz Dračeva (Boglino Mildrasich de Draceua).
U naselju su dva nacionalna spomenika: