cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plivanje
Slobodni stil
Iako je riječ o disciplini koja u osnovi pokriva bilo koji stil, u praksi je to najčešće kraul. Razlog je taj što je kraul najbrži stil kojim se ostvaruju i najbrža vremena na svim dionicama iako plivač na natjecanju u ovoj disciplini može, ako želi, plivati i neki od drugih stilova. Zbog brzine se svi natjecatelji odlučuju za kraul. Kod kraula se izvode naizmjenični zamasi lijevom i desnom rukom, a plivač je u položaju licem prema dolje paralelno s površinom vode. U isto vrijeme, naizmjeničnim udarcima nogama sinkroniziranim sa zamasima ruku kretanje se podržava i pospješuje. Plivač pritom najčešće udah izvodi zakretajući glavu udesno ili ulijevo između dva zamaha rukom i uzme zrak, dok izdah obavlja u vodi.Plivački stil kraul (crawl) popularizirao je, iako ga, naravno nije "izumio", američki plivač, Havajac Duke Paoa Kahanamoku, trostruki Olimpijski pobjednik Igara 1912. i 1920. godine. On je, također, "otac" još jednog popularnog sporta: surfanja.
Prsni stil
Kod ovog stila izvode se pokreti objema rukama prema naprijed.Pokreti nogu su sinkronizirani s pokretima ruku, no za razliku od ostalih stilova noge također rade zajedno, u pokretu koji podsjeća na žablje plivanje. Ovo je najstariji i najsporiji stil plivanja koji zahtijeva veliku snagu nogu.Faze rada ruku 1.Propulzivna faza – ruke iz plutajućeg položaja izvode srcoliko, polukružno kretanje, potpuno simetrično i istovremeno prema dolje, u stranu i pozadi – ne prelazeći ravan ramena. Slijedi pokret šakama u smislu zgrtanja vode pod stomak. 2.Pripremna faza – šake iz zgrtanja prolaze ispod brade sastavljene i opružene prema naprijed. 3.Faza plutanja – ruke su opružene i sastavljene i zauzimaju hidrodinamičan oblik i izvjesno vrijeme miruju.
Delfin
Vrlo moderan stil plivanja kod kojeg je osnovni zahtjev da ruke rade sinkronizirano. Općenito se ovaj stil smatra tehnički najzahtjevnijim i najtežim za izvođenje, te zahtijeva osim snage ramena i veliku snagu leđa i nogu. Nastao je modifikacijom prsne tehnike, a počeo se plivati 1940. godine u Americi.Delfin je 1952. odvojen od prsnog plivanja i nominiran je kao samostalna tehnika, te uveden u program Olimpijskih igara.
Plivačka odijela
Tzv. fast skin plivačka odijela izrađena su po uzoru na strukturu ajkuline kože, tako da je do krajnosti smanjen otpor vode. Odijelo je izgrađeno tako da od plivačevog vrata pa do ručnih i nožnih zglobova pokriva cijelo tijelo. Ovo doprinosi i tome da mišići plivača ostaju zagrijani prije i za vrijeme utrke. Neki plivački analitičari predviđaju da će koristenja ovakvih odijela poboljšati vremena za pet desetinki sekunde na 100 m.
Ova odijala su postala ponovo zabranjena 2010. godine.
Plivanje na olimpijadama
Plivanje je olimpijski sport od prve olimpijade.Osnovna podjela plivačkih takmičenja je pojedinačno plivanje,te štafete. Dalje je podjela prema stilu plivanja: slobodni stil, leđno, prsno, delfin,te mješovito,kod kojeg plivač pliva sve četiri discipline u jednoj trci. Dionice na kojima se održavaju olimpijska natjecanja uvijek se mjere u metrima,iako se u SAD,dosta natjecanja odvija i na dionicama mjerenim u jardima.Olimpijci se takmiče na olimpijskom bazenu.Olimpijski bazen je dug 50 m,širok 25 m i ima deset staza(za plivačka takmičenja najčesće se koristi 8 staza).Postoje i mali bazeni koji su dugi 25 m.
Na plivačkim takmičenjima plivači se takmiče na sljedećim dionicama:
Na olipijadama plivači se ne takmiče na 800 m slobodno,50 m prsno,50 m leđno i na 50 m delfin(100 m mješovito se ne može plivati na olimpijskom bazenu),te na štafete 4x50 m slobodno i 4x50 m mješovito.
Također pogledajte
Swem in Suid-Afrika سباحة Плуване Natació Plavání Nofio Svømning Schwimmsport Κολύμβηση Swimming Naĝado Natación Ujumine Igeriketa fa:شنا Uinti Natation Natación שחייה Plivanje Natasyon Úszás Berenang Sund (hreyfing) Nuoto 水泳 수영 Natatio Plaukimas Renang Zwemmen Svømming Pływanie Natação Плавание Natari Plivanje Swim Пливање Simning การว่ายน้ำ Yüzme Bơi lội 游泳 游水
Harmonijski oscilator
Harmonijsko osciliranje je osciliranje kod kojeg je sila F, koja uzrokuje osciliranje, proporcionalna elongaciji osciliranja. Tijelo (sistem) koji izvodi harmonijsko osciliranje zove se harmonijski oscilator i definiše se formulom:
k je koeficijent elastičnosti, a Y je elongacija. Minus u formuli upućuje na to da je sila povratna, tj. orijentacija vektora sile suprotna je orijentaciji vektora elongacije.
Pod harmonijskim osciliranjem ili kretanjem, smatra se kretanje kod kojeg je vremenska zavisnost položaja tijela sinusoidalna, dakle matematički se opisuje s funkcijom sinus (sin).
Inače, harmonijsko osciliranje je karakteristično za kretanje pod uticajem sile koja je proporcionalna pomaku od položaja ravnoteže (i u smjeru prema tom položaju). Takav sistem se još naziva u harmonijski oscilator.
Općenitija klasa kretanja su tzv. periodična kretanja, gdje je položaj čestice dan s periodičnom ovisnošću o vremenu, koja nije nužno sinusoidalna. Recimo, periodično skakanje kuglice po podlozi (bez gubitka energije) nije moguće opisati samo pomoću funkcije sinus.
Periodična kretanja se matematički mogu opisati pomoću zbira beskonačno mnogo sinusoidalnih funkcija različitih frekvencija. Dakle, pomoću beskonačno mnogo običnih harmoničkih oscilatora. Grana matematike koja se bavi analiziranjem općenitih periodičnih pojava naziva se Fourierova (ili harmonijska) analiza, a njen otkrivač je J. B. J. Fourier (1768.-1830. godine).
U fizici se s periodičnim pojavama susrećemo vrlo često. Kretanje tijela na opruzi, male oscilacije matematičkog i fizikalnog klatna, kruženje tijela po kružnici, kretanje nabijene čestice u magetnom polju (ciklotron)i mnoge druge, su primjeri periodičnog kretanja. Harmonijska analiza se često koristi za opisivanje svjetlosti, budući se pokazalo da se svaki foton može shvatiti kao "mali" harmonijski oscilator.
Hercegovački pašaluk
mini|Zastava Hercegovačkog pašaluka Hercegovački pašaluk je bio osmanlijska provincija od 1833. do 1851. i od 1875. do 1877. godine. Do 1833. godine je bio u sastavu Bosanskog pašaluka kao Hercegovački sandžak.
Hercegovački ejalet (1833. - 1851.)
mini|Hercegovački ejalet 1850-tih godina Do 1833. godine je bio u sastavu Bosanskog pašaluka kao Hercegovački sandžak. Za svoje usluge u borbi za autonomiju Bosne Ali-aga Rizvanbegović je nagrađen izdavanjem Hercegovine u poseban pašaluk. Ali-paša Rizvanbegović je bio jedini vezir ovog ejaleta. Nakon njegove smrti 1851., Hercegovački ejalet je ukinut i njegova teritorija je spojena opet Bosanskim pašalukom, time formirajući novi entitet - Bosnu i Hercegovinu.
Hercegovački pašaluk se sastojao iz slijedećih oblasti: Prijepolje, Taslidža sa Kolašinom i Šaranci sa Drobnjakom, Čajniče, Nevesinje, Nikšić, Ljubinje-Trebinje, Stolac, Počitelj, Blagaj, Mostar, Duvno i polovina Konjica koja je sa južne strane Neretve.
IC 367
IC 367 (također poznat kao MCG -2-12-1 i PGC 14917) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 424 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,40 (173 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (86 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 7. decembra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Erica Durance
desno|mini|250p|Erica Durance Erica Durance (rođena 21. juna 1978. godine) je kanadska glumica. Rođena je u Calgaryju, u Alberti, a odrasla je u Three Hillsu, u Alberti.
2004. godine bila je gost na TV emisiji The Chris Isaak Show, te na serijama Tru Calling, Andromeda, Stargate SG-1 i The Collector. Međutim, najpoznatija je po ulozi u serije WB-a, Smallville, gdje tumači lik Lois Lane. Pojavljivala se kao gost u četvrtoj sezoni serije (2004-2005), da bi se pridružila regularnoj ekipi u petoj sezoni (2005-2006).
U januaru 2005. godine, Erica se udala za glumca Davida Palffyja. Par živi u Vancouveru.
Sremska Mitrovica
mini|desno|Mitrovačka Gimnazija Sremska Mitrovica (hrvatski: Srijemska Mitrovica, mađarski: Szávaszentdemeter, njemački: Syrmisch-Mitrowitz) je grad u Vojvodini, u Srbiji, i sjedište istoimene općine. U starom vijeku bila je poznatija kao Sirmium, jedna od četiri prijestolnice velikog Rimskog Carstva.
Geografski položaj
Sremska Mitrovica se nalazi u Srijemu, na sjevernoj obali rijeke Save. Grad je smješten oko 70 km zapadno od Beograda i 50 km južno od Novog Sada. S druge strane rijeke se nalazi znatno manja Mačvanska Mitrovica.
Historija
Sremska Mitrovica je jedan od najstarijih gradova u Evropi. Najstariji otkriveni tragovi organiziranog života datiraju od prije sedam hiljada godina.
Krajem prvog vijeka prije nove ere Rimljani su osvojili Sirmium. U prvom vijeku nove ere Sirmium je postao grad najvišeg ranga, "kolonija rimskih građana", i dobio vrlo važan strateški značaj. Sredinom 3. vijeka Sirmium je postao središte čitave Panonije. U njemu ili u okolini su rođeni carevi Decije, Aurelijan, Prob i Maksimijan, koji su bili romanizirani Iliri starosjedioci. U doba tetrarhije (od 393. godine) Sirmium je bio jedna od četiri prijestolnice Rimskog Carstva, uz Milano, Trier i Nikomediju. Čuveni rimski historičar Amijan Marcelin nazvao je Sirmium "slavnom i mnogoljudnom majkom gradova". Grad je bio metropola Panonije i Ilirika, ranohrišćanski centar s brojnim biskupima i mučenicima. U doba najvećeg procvata, u 3. i 4. vijeku, u gradu je radila kovnica zlatnog i srebrenog novca, raskošna carska palata s vodovodom, termama, hipodromom, teatrom, amfiteatrom, forumom i drugim važnim građevinama. Do sada je otkriveno osam ranohrišćanskih hramova, a najpoznatiji su oni posvećeni Sv. Irineju, Sv. Dimitriju i Sv. Sinerotu. Na jednom od savskih mostova su 304. godine pogubljeni prvi episkop Sirmiuma Irinej i njegov đakon Dimitrije.
Poslije Milanskog edikta 313. godine, Sirmium je postao važno hrišćansko središte. Tokom 4. vijeka tu je održano nekoliko općerimskih crkvenih sabora na kojima su donesene poznate Sirmiumske formule. Krajem 4. vijeka grad su osvojili Istočni Goti, a 441. je nestao u hunskom pokolju i požaru. 582. godine grad se predao Avarima, a preživjeli stanovnici su emigrirali sve do Dalmacije (tragovi su pronađeni u Solinu). 1180. godine grad je pripojen Ugarskoj.
Bizant ga je više puta bezuspješno pokušavao osvojiti. Na ruševinama Sirmiuma je izrastao novi srednjovjekovni grad, Grad Sv. Dimitrija, odnosno Dimitrovica, prema sv. Dimitriju, zaštitniku grada.
1526. grad su osvojili Turci, a 1688. je u Srijem ušla austrijska vojska.
Potpuno razoreni grad je poslije mnogo borbe ušao u Habsburšku monarhiju. Mitrovica je obnovljena i postala je važno vojno i građansko naselje u Vojnoj granici (Vojnoj krajini), a kasnije i slobodni kraljevski grad. Kasnijom upravnom reorganizacijom ušla je u sastav Kraljevine Hrvatske i Slavonije u čijem sastavu je ostala do 1918-45.
Daljim razvojem, Sremska Mitrovica je postala jedan od najznačajnijih gradova Srijema.
Vjera
U gradu, kao i općini, većina stanovništva pripada srpskoj pravoslavnoj crkvi. U Sremskoj Mitrovici živi i značajnija zajednica grkokatolika, uglavnom Rusina, ali ima i nešto Ukrajinaca i nešto Hrvata (do 1500).
Administracija
Sremska Mitrovica je sjedište Sremskog okruga. Najpoznatija ustanova je sremskomitrovački zatvor (Kazneno-popravni dom), koji je korišten za zarobljene hrvatske vojnike i hrvatske civile za vrijeme rata u Hrvatskoj.
Lasersko graviranje
Lasersko graviranje upotrebljava se za osjetljive polimere, nove metalne legure i posebno dizajnirane materijale. Lasersko graviranje je tehnika kojom se pomoću laserske zrake svjetlosti u tvrde materijale poput drva, plastike, stakla, ili metala utiskuje neki uzorak ili slika.
Materijali koji se mogu urezivati
Za lasersko graviranje mogu se koristiti razni materijali.
Drvo
Lasersko urezivanje na drvu je jedna od prvih tehnika koja se upotrebljavala u povijesti. Za urezivanje u drvo potreban je laser snage manje od 10 watti, što ovisi o vrsti lasera koji se koristi. Ova tehnika daje dobre rezultate na tvrdom drvu poput oraha, mahagonija i javora.
Plastika
Lasersko graviranje na akrilnoj plastici obično vrlo dobro uspijeva. Oblik se dizajnira sa stražnje strane plastike. Mnoge vrste plastike imaju tendenciju da se rastope počinjanja graviranja. Površina plastike se može izobličiti na rubovima gdje se urezuje simbol. Ponekad je to i prihvatljivo. Naprimjer, otisnuti datumi na bocama gaziranih pića ne moraju biti oštri niti pravilni. Za naličje ploče razvijeni su posebni postupci laserskog označavanja koji upotrebljavaju silikate ili druge materijale koji provode višak toplote od materijala prije nego se plastika deformira.
Graviranje na ostalim vrstama plastike može biti uspješno, ali se prije samog graviranja preporučuje eksperimentiranje na uzorku materijala. Bakelit se laserski lahko gravira. Plastike koje imaju veliko širenje, kao pjene i vinili, ipak se koriste uglavnom za isprobavanje, a ne za graviranje. Plastika koja sadrži hlor (poput vinila, PVC-a) ispušta korozivni plin hlora prilikom laserskog graviranja, koji u kombinaciji sa vodikom u zraku koji isparava tokom postupka proizvodi solnu kiselinu koja može oštetiti laser u postupku graviranja. Uretanska i silikona plastika obično se ne koriste za graviranje, osim u slučajevima kada su ispunjene celulozom, kamenom ili nekim drugim stabilnim izolatorom materijala.
Nehrđajući čelik
Najbolji tradicionalni materijali za graviranje postali su najlošiji za lasersko graviranje. Ovaj problem se riješio izumom lasera koji ima kraće talasne dužine od tradicionalnih, 10.640 nm talasne dužine lasera CO2. Sada metali mogu biti jednostavno ugravirani pomoću komercijalnih sistema.
Obloženi metali
Lasersko graviranje metalnih ploča radi se na onima koje su izrađene od fino poliranog metala, koji je obložen bojom. Pri snazi od 10-30 watta postižu se vrlo dobri rezultati graviranja na obloženim metalima. Vrlo često se ovi ugravirani materijali prodaju sa srebrnim premazom od čelika sa slovima na crnoj ili tamno-emajliranoj podlozi. Danas je dostupan širok izbor ugraviranih obloženih materijala.
Anodizirani aluminij obično se urezuje i gravira sa CO2 laserskim mašinama. Snagom lasera od 40 watta impresivni detalji i motivi se vrlo lahko mogu ugravirati. Iako se može gravirati raznim bojama, graviranje crnom bojom na anodiziranom aluminiju daje nabolji kontrast boje. Za razliku od većine materijala koji se koriste za graviranje, anodizirani aluminij ne ostavlja za sobom dim ili ostatke materijala.
Danas postoje posebni sprejevi koji se koriste prilikom laserskog graviranja metala, a posjeduju svojstvo da se sjedinjuju sa podlogom i vide na laserskom svjetlu, kako bi se graviranje izvršilo na što precizniji način. Ovi sprejevi se također mogu koristiti i za graviranje drugih optički nevidljivih ili reflektirajućih tvari, poput stakla, a dostupni su i u različitim bojama.
Kamen i staklo
Graviranje kamena i stakla vrlo je jednostavno, jer se za graviranje ovih materijala ne upotrebljava plin. To ih čini boljim izborom u odnosu na druge materijale koji se koriste za graviranje, osobito za pjeskarenje ili rezanje materijala vodom ili dijamantom. Kada laser pogodi kamen ili staklo on ga lomi. Utori na površini ovih materijala koji nastaju graviranjem kada se zagrijavaju vrlo brzo mogu stvoriti mikroskopske neravnine na površini, jer se zagrijani komad širi u odnosu na površinu. Dakle, laseri se koriste za rezanje stakla, a ukoliko su snaga i brzina lasera dobro prilagođene, mogu se postići izvrsni rezultati. Prilikom graviranja stakla potrebo je izbjegavati popunjavanje pukotina, jer rezultati mogu postati neujednačeni.
Način rada lasera koji se koristi za graviranje
Laserska mašina za graviranje može se podijeliti na tri dijela: laser, kontroler i plohu. Laser je poput olovke; zrake koje proizlaze iz njega omogućuju regulatoru da ispisuje znakove na površinu. Kontroler kontrolira smjer, intenzitet, brzinu kretanja, te širenje laserskih zraka koje se usmjeravaju prema površini. Ploha određuje na koju površinu laser može djelovati.
Postoje tri glavna načina graviranja. Prvi i najčešći je graviranje pomoću XY stola, gdje ploha miruje, a laserko oko se kreće u X i Y pravcima, usmjeravajući pritom lasersku zraku na željeni objekt. Drugi način rada je putem cilindričnog ili ravnog dodatka koji je montiran oko cilindra, kako bi laser učinkovito proizveo fine spirale i uključivanjem i isključivanjem pulsirao, te na taj način proizveo željenu sliku. U trećem postupku, laser i obratnik su stacionirani tako da je laserska zraka pomaknuta iznad površine objekta.
Mjesto na kojem laserska zraka dotiče površinu treba biti u ravnini laserskog optičkog sistema. Ova tačka je mala, možda i manja od djelića milimetra (zavisno od optičke talasne dužine). Samo područje unutar ovog žarišta je značajno, kada laserski snop prelazi preko površine. Energija lasera mijenja površinu materijala. To se može napraviti na dva načina, tako da se površina zagrije, a materijal potom ispari, ili na način da se matrerijal lomi rezanjem i oljušti s površine.
Podgrad (Ilirska Bistrica)
Podgrad je naseljeno mjesto na Krasu  u sastavu općine Ilirska Bistrica, regija Primorsko-notranjska, Slovenija.
Geografija
Podgrad se nalazi u dolini Matersko podolje. Čini ga stari, gušće sagrađen dio na padini flišne uzvisine Grmada (667 m) i krečnjačkog brda na kojem se nalazi stari grad (674 m), ruševine Novog Gradu iz XIII. vijeka, te novije niže naselje (543 m n/v) na putu Rijeka - Trst. Od Rijeke je udaljen 33 km, od Trsta 38 km, a od Ilirske Bistrice 13 km. Od graničnog prelaza prema Hrvatskoj Pasjaka udaljen je 7 km.
Veći vrhovi: Drenovnik 712 m, Kovačev Stržen 623 m, Gola gorica 574 m i Grmada 677 m.
Historija
Ovo područje je u željezno doba nastavalo keltsko-ilirsko pleme Japodi. U antičko doba Rimljeni na cesti Tergeste (Trst) - Tarsatica (Rijeka) grade utvrdu Castrum Novum za koji znamo zahvaljujući što ga je 44. g. citirao car Klaudije.
U ranom srednjem vijeku smjenjuje se Odoakar, Ostrogoti, kralj Teodorik te Bizant sve do 788. kada nastaje Franačka (v. Julija Historijs). Germanski feudalci Podgrad nazivaju Neuhaus, dok su ga Slaveni nazivali Novigrad, a kasnie Podgrad. U XI. vijeku je na brdu (670 m) izgrađen kaštel (Stari Grad), a prvi put se spominje 1281. Nakon što su se smjenjivali razni vlasnici 1426. grof Henrik IV. prodaje feud opštini Trst za 2.000 dukata. Venecija se zanima za Podgrad, a Turci više puta napadaju Kaštel. Zahvaljujući miru u Wormsu 1521. Podgrad se vraća Austriji. Kaštel je demoliran 1550. po naredbi cara iritiranog namjerama da se Kaštel proda Veneciji. Kaštel je 1619. za vrijeme Uskočkog rata obnovljen. Napušt je od plemstva u XIX. vijeku pa ga Austrijanci ponovno rekonstruiraju. mini|282x282piksel|Razglednica Podgrada iz 1948.
Administrativna podjela
Do 1046. taj dio Krasa je spadao u Kranjsku grofoviju kada Henrik III, čitav Kras stavlja pod Istarsku marku. Otud i italijanski naziv Castelnuovo d'Istria. Kasnije kod formiranja Austrijskog primorja 1849. općina Pograd je u sastavu Markgrofovije Istre. Kada veći dio Julije dolazi pod Kraljevinu Italiju. Općina Podgrad je najprije u okrugu Volosko-Opatija pa u koparskom okrugu Istarske provincije, da bi 1928. bila odvojena od Istre i pripojena u Kvarnersku provinciju.
Općina Podgrad je 1936. imala 7.186 stanovnika. Sam Podgrad je imao 566 stanovnika, ali je općina obuhvaćala velik dio Južnog ili Ćićarijskog krasa, od Obrova do Žejane (602 stanovnika), Velih Muna (641) i Malih Muna (498), koji su nakon 1945. pripali SR Hrvatskoj. Od 1945. Podgrad je, kao i veći dio Krasa koji je potpao pod SR Sloveniju, u sastavu pokrajine Notranjske u statističkoj Notranjsko kraškoj regiji. Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ilirska Bistrica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Podgrad je imao 614 stanovnika.
Sport
Od sportova je u mjestu aktivan fudbalski klub Plama Podgrad. Postojeće fudbalsko igralište je 2006. godine pokriveno umjetnom travom uz financijsku pomoć UEFA-e.
NGC 2145
NGC 2145 (također poznat kao ESO 57-SC52) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Sto. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 12. novembra 1836. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Blejska Dobrava
mini|280px|Blejski Vintgar Blejska Dobrava je naseljeno mjesto u sastavu općine Jesenice, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Jesenice.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Blejska Dobrava je imala 962 stanovnika.
Bazilisk (mitologija)
mini|Bazilisk Bazilisk (grčki: βασιλεύς - kralj) se u grčkom i evropskom carstvu životinja spominje kao kralj reptila. Govori se da ubija pogledom. U djelu Naturalis Historia autora pod imenom Pinije Stariji, Bazilisk je mala zmija koja je toliko otrovna da ostavlja trag otrova za sobom, a pogled joj je jednako smrtonosan. Bazilisk kao mitološko biće spada u kategoriju legendarnih zvijeri.
NGC 3637
NGC 3637 (također poznat kao MCG -2-29-20 i PGC 34731) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 85 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pehar. Najveći prečnik je 1,80 (44 hiljade sg) a najmanji 1,7 uglovnih minuta (42 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 4. marta 1786. godine.
Granulociti
Tipovi
Postoje četiri tipa granulocita (puni naziv polimorfonuklearni granulociti):
Osim mastocita, njihova imena su izvedena iz obilježavajućih obojenja; naprimjer, najrasprostranjeniji granulocit je neutrofilni granulocit, koji ima neutralno obojene citoplazmatskih granula.
Neutrofili
Neutrofili se obično nalaze u krvotoku i najrasprostranjeniji su tip fagocita, čineći 60% do 65% ukupnih bijelih krvnih zrnaca u cirkulaciji, i sastoje se od dvije podskupine: neutrofilnih ubica i neutrofilnih kagera. Jedan litar ljudske krvi sadrži oko pet milijardi (5x109) neutrofila, koji su promjera oko 12–15 mikrometara. Nakon što neutrofili prime odgovarajuće signale, treba im oko trideset minuta da napuste krv i dođu do mjesta infekcije. Neutrofili se ne vraćaju u krv; pretvaraju se u gnojne ćelije i umiru. Zreli neutrofili su manji od monocita i imaju segmentirani jedra sa nekoliko odjeljaka (dva do pet segmenata); svaki odjeljak je povezan hromatinski nitima. Neutrofili obično ne izlaze iz koštane srži do zrelosti, ali tokom infekcije oslobađaju se prekursori neutrofila zvani mijelociti i promijelociti.
Neutrofili imaju tri strategije za direktan napad na mikroorganizme: fagocitoza (gutanje), oslobađanje topivih antimikrobnih sredstava (uključujući proteinske granule) i stvaranje neutrofilnih vanćelijskih zamki (NET)). Neutrofili su prirodni namjenski fagociti: oni su žestoki brzojedi i brzo gutaju uljeze presvučene antitelima i komplementima, kao i oštećenim ćelijama ili ćelijskim ostacima. Unutarćelijske granule ljudskog neutrofila odavno su prepoznate po svojim svojstvima uništavanja proteina i baktericidnim svojstvima. Neutrofili mogu lučiti proizvode koji stimuliraju monocite i makrofaga; ove sekrecije povećavaju fagocitozu i stvaranje reaktivnih spojeva kisika koji su uključeni u unutarćelijsko ubijanje.
Neutrofili imaju dva tipa granula; primarne (azurofilne) granule (nalaze se u mladim ćelijama) i sekundarne (specifične) granule (koje se nalaze u zrelijim ćelijama). Primarne granule sadrže kationske proteine i defenzin koji se koriste za ubijanje bakterija, proteolitskim enzimima i katepsinom-G za razgradnju (bakterijskih) proteina, lizozimom za razgradnju bakterijskih ćelijskih zidova i mijeloperoksidazama (koriste se za stvaranje otrovnih supstanci koje ubijaju bakterije). Pored toga, sekreti iz primarnih granula neutrofila stimuliraju fagocitozu IgG-om presvučenih antitijela bakterija. Sekundarne granule sadrže spojeve koji su uključeni u stvaranje toksičnih spojeva kisika, lizozima i laktoferina (koji se koriste za uzimanje esencijalnog gvožđa iz bakterija). Neutrofilne vanćelijske zamke (NET-ovi) sastoje se od mreže vlakana koja se sastoje od hromatina i serin-proteaza, a koja vanćelijski hvataju i ubijaju mikrobe. Hvatanje bakterija posebno je važna uloga NET-ova u sepsi, gdje NET-ovi nastaju u krvnim sudovima.
Eozinofili
Eozinofili takođe imaju jedra u obliku bubrežnih režnjeva (dva do četiri). Broj granula u eozinofilu može varirati jer imaju tendenciju da degranuliraju dok su u krvotoku. Eozinofili imaju presudnu ulogu u ubijanju parazita (npr. utrobnih nematoda), jer njihove granule sadrže jedinstveni, toksični osnovni protein i kationinski protein (npr. katepsinske ); receptore koji se vežu za IgE i koriste se za pomoć u ovj aktivnosti. Te ćelije također imaju ograničenu sposobnost da učestvuju u fagocitozi, oni su namjenske ćelije koje prezentiraju antigen, reguliraju druge funkcije imunskih ćelija (npr. funkcije CD4 + T-ćelija, dendritzskih ćelija, B-ćelija, mastocita, neutrofila  i bazofila), uključene su u destrukciju  tumorskih ćelija, i promoviraju obnavljanje oštećenog tkiva. A polypeptide called interleukin-5 interacts with eosinophils and causes them to grow and differentiate; this polypeptide is produced by basophils and by T-helper 2 cells (TH2).
Bazofili
Bazofili su jedan od najmanje zastupljenih tipova ćelija u koštanoj srži i krvi (javljaju se u manje od dva posto svih ćelija). Poput neutrofila i eozinofila, imaju režnjeve jedra; međutim, oni imaju samo dva režnja, a hromatinski filamenti koji ih povezuju nisu baš vidljivi. Bazofili imaju receptore koji se mogu vezati za IgE, IgG, komplement i histamin. Citoplazma bazofila sadrži različitu količinu granula; ove granule su obično dovoljno brojne da djelimično sakriju jedro. Sadržaj bazofila obiluje histaminom, heparinom, hondroitin-sulfatom, peroksidazama, faktorom koji aktivira trombocite i drugim supstancama.
Kada se infekcija dogodi, zreli bazofili će se osloboditi iz koštane srži i putovati do mjesta infekcije. Kad se bazofili ozlijede, oslobodit će histamin, što doprinosi upalnom odgovoru koji pomaže u borbi protiv napadajućih organizama. Histamin uzrokuje širenje i povećanu propusnost kapilara blizu bazofila. Ozlijeđeni bazofili i drugi leukociti oslobodit će drugu supstancu zvanu prostaglandin koja doprinosi povećanom protoku krvi na mjestu infekcije. Oba ova mehanizma omogućavaju dostavu elemenata za zgrušavanje krvi u zaraženo područje (ovo započinje proces oporavka i blokira putovanje mikroba u druge dijelove tijela). Povećana propusnost upaljenog tkiva takođe omogućava veću migraciju fagocita na mesto infekcije, tako da mogu pojesti mikrobe.
Mastociti
Mastociti su tip granulocita koji su prisutni u tkivima; posreduju u odbrani domaćina od patogena (npr. parazita) i alergijskih reakcija, posebno anafilaksija. Mastociti su također uključeni u posredovanje upala i autoimunosti, kao i posredovanje i regulaciju odgovora neuroimunskog sistema.
Razviće
Granulociti su izvedeni iz matičnih ćelija koje su u koštanoj srži. Diferencijacija ovih matičnih ćelija od pluripotentnih hematopoetskih matičnih ćelija u granulocite naziva se granulopoeza. U ovom procesu diferencijacije postoji više intermedijarnih tipova ćelija, uključujući mijeloblaste i promijelocite.
Sadržaj granula
Primjeri toksičnih materijala koji se proizvode ili oslobađaju degranulacijama granulocita prilikom gutanja mikroorganizama su:
Klinički značaj
Granulocitopenija je abnormalno niska koncentracija granulocita u krvi. Ovo stanje smanjuje otpornost tijela na mnoge infekcije. Usko povezani pojmovi uključuju agranulocitozu (etimološki, "uopće nema granulocita"; klinički, nivoi granulocita manji od 5% od normalnih) i neutropeniju (nedostatak neutrofilnih granulocita. Granulociti u cirkulaciji žive samo jedan do dva dana (četiri dana u slezeni ili drugom tkivu), pa bi transfuzija granulocita kao terapijska strategija donijela vrlo kratkotrajnu korist. Pored toga, s takvim postupkom povezano je mnogo komplikacija.
Obično postoji hemotaksijski defekt granulocita u osoba koje pate od dijabetes melitus tip 1.
Istraživanje sugerira da je davanje transfuzija granulocita za sprečavanje infekcija smanjilo broj ljudi koji su imali bakterijsku ili gljivičnu infekciju u krvi. Daljnja istraživanja pokazuju da sudionici koji primaju terapijske transfuzije granulocita ne pokazuju razliku u kliničkom preokretu istovremene infekcije.
Vanjski linkovi
MB_cgi
Dračevice
Dračevice su naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
Goranci (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Peptični ulkus
Peptični ulkus ili stomačni čir je čir koji je nastao zbog djelovanja probavnih sokova želuca i javlja se u želucu, dvanaestopalačnom crijevu i jednjaku. Simptomatologija oboljenja želuca je raznovrsna, često može biti identična sa onom koju daju drugi intraabdominalni organi. Bol koji primaju nervni završeci u želucu se reprezentira u epigastriju. Na ovom mjestu se također prezentira i bol koja nastaje u bilijarnom traktu i gušterači. Bol iza grudne kosti može biti izazvan i gastroezofagealnim refluksom i često pacijent dolazi zbog sumnje na postojanje koronarne bolesti. Bol kod duodenalnog ulkusa najčešće se javlja kada je želudac prazan, a to je oko ponoći, kasno ujutro i poslijepodne. Noćni bol nastupa zbog povećane količine kiseline u praznom želucu. Simptomi se javljaju hronično i periodično. Sezonsko javljanje tegoba (jesen i proljeće) u predjelima sa četiri godišnja doba dobro je poznato. Veliki stresovi mogu provocirati tegobe.
Etiologija
mini|desno|Helicobacter pylori Drugi važan uzrok nastanka ulkusne bolesti je smanjen protok krvi kroz želudac što dovodi do slabljenja prirodnih mehanizama odbrane. Naučnici traže razlog zbog čega stres izaziva ulceracije. Poznato je da opekotine i povrede glave dovode do pojave stres ulkusa. Također se javlja kod pacijenata koji su na mehaničkoj ventilaciji.
Ekspertni panel od strane Academy of Behavioral Medicine je zaključio da ulkus nije čisto infektivna bolest i da neki psihološki faktori imaju ulogu u nastanku bolesti. Naučnici ispituju kako stres poptpomaže razvoj H. pylori infekcije. Na primjer, Helicobacter pylori se brzo množi u kiseloj sredini a sam stres povećava lučenje kiseline. Ovo je potvrđeno ispitivanjem na miševima koje je pokazalo da sresno izlaganje hladnoj vodi uz infekciju sa Helicobacter pylori dovodi do razvoja peptičnog ulkusa.
Simptomi
Klinički znaci koji prate aktivni duodenalni ulkus su najčešće “ulkusni bol”. To je kompleks simptoma. Ulkusni bol je najčešće umjeren, lokalizira se u epigastrijumu i širi se udesno. Treba utvrditi sljedeće: mjesto, kvalitet i širenje bola, vrijeme nastajanja, vezu bola sa ishranom i šta utiče na umirenje bola. Za opisivanje bolova koriste se mnogi termini. Najčešće se javlja pritisak, grč i nelagodnost. Važno je razlikovati bol od osjećaja nelagodnosti. Bol se pojasno širi. Kada ulkus penetrira u pankreas, bol se širi u pravcu torakalne kičme od osmog do desetog kralješka. Kod penetrantnog ulkusa, kod nekih bolesnika, bol u krstima može biti jedini simptom. Bol je izraženiji pri gladovanju i popušta poslije jela, što bolesnici brzo uoče i često jedu. Brzo unošenje jako hladne ili jako vruće hrane može provocirati bol. Bolesnici izbjegavaju uzimanje aspirina, jer to može dovesti do pojačanja bola. Bilo koje sredstvo koje razblažuje kiselinu doprinosi popuštanju bolova. Pijenje vode dovodi do brzog ublažavanja simptoma, ali efekat je jako kratak.
U slučaju da postoji krvarenje iz čira javlja se hematemeza (povraćanje krvi)koja može biti crvena kod jačih krvarenja ili kao talog crne kafe. Pod dejstvom želudačnog soka krv vrlo brzo dobije crnu boju. Kada ova krv prođe kroz probavni trakt stolice postanu katranasto crne. Ovo se naziva melena.
Tipovi ulkusne bolesti
mini|Benigni čir želuca u antrumu.
Pod ulkusom želuca podrazumeva se ulkus u antrumu, fundusu i u predjelu kardije. Iako se hronični ulkus može javiti na bilo kom delu želudačne mukoze, predilekciono mjesto javljanja je antrum želuca. Tip I je najčešći tip hroničnog ulkusa želuca i čini 55–60% svih ulkusa želuca u većini značajnih serija u literaturi. Bolesnici su u prosjeku 10 godina stariji od bolesnika sa duodenalnim ulkusom. Važno je da ovi bolesnici nemaju anamnestičke podatke, radiografski i endoskopski nalaz da su ikada bolovali od duodenalnog ulkusa. Sekrecija želudačne kiseline kod njih je normalna ili nešto snižena.
Tip II želudačnog ulkusa najčešće se javlja poslije nastanka duodenalnog ulkusa (ili postoji ožiljak od duodenalnog ulkusa) ili oba ulkusa postoje zajedno. Ulkus se najčešće nalazi neposredno uz pilorus (prepilorični ulkus). Učestalost ovog tipa je oko 20 – 25% svih ulkusa želuca. Sekretorni status ovih bolesnika sličan je statusu bolesnika sa duodenalnim ulkusom.
Tip III želudačnog ulkusa javlja se u antrumu i čini oko 20% svih ulkusa. Etiopatogenetski vezan je za hronično uzimanje nesteroidnih antiinflamatornih lijekova.
Tip IV se nalazi visoko na maloj krivini neposredno uz kardiju (subkardijalni ili jukstakardijalni ulkusi). Duodenalni ulkus se obično javlja u početnom dijelu dvanaestopalačnog crijeva (bulbus duodeni).
Dijagnostika
Dijagnoza se najčešće postavlja rendgenskim pregledom gastroduodenuma sa kontrastom ili gastroduodenoskopijom gdje nalazimo dvije abnormalnosti koje nam ukazuju na postojanje duodenalnog ulkusa: ulkusni krater (niša) i deformacija duodenuma. Endoskopskim pregledom mogućno je vidjeti ulkus i uzeti biopsiju ako je potrebno. Ezofagogastroduodenoskopija (EGD), je endoskopska metoda, poznata i kao gastroskopija koja se koristi kod sumnje na postojanje ulkusne bolesti. Direktnom vizuelizacijom se vidi stepen ulkusne bolesti i postojanje pratećih stanja.Za praćenje toka liječenja i terapije održavanja endoskopija je metoda izbora. Od svakog ulkusa želuca se uzima bioptički uzorak da bi se isključilo postojanje malignog čira želuca. Tokom terapije koja smanjuje kiselost želuca može doći do cijeljenja i malignog ulkusa. Stoga se preporučuju da se napravi kontrolna gastroskopija sa biopsijom nakon osam sedmica. . Maligni ulkusi na dvanaestopalačnom crijevu su veoma rijetki.
Epidemiologija
mini|Incidenca peptičnog ulkusa u svijetu u 2004. Rizik za nastanak čira u toku života iznosi oko 10%.
U zapadnim zemljama prevalencija infekcije sa Helicobacter pylori procenztualno odgovara dobi pacijenta (za 20 godina 20%, 30 godina 30 % itd...)Prevalenca je veća u zemljama trećeg svijeta. Prenosi se hranom, kontaminiranom vodom i preko pljuvačke (ljubljenje, korištenje zajedničkog pribora za jelo. Manji dio slučajeva razvija ulkus dok ostali imaju blaže tegobe i gastritis.
Komplikacije
Najteže komplikacije peptičnog ulkusa su perforacija i krvarenje. .
Krvarenje se obično javlja na stražnjem zidu želuca i dvanaestopalačnog crijeva jer se tu nalaze veliki krvni sudovi. U tom slučaju može doći do pojave hemoragičnog šoka koji može imati i smrtan ishod ukoliko se blagovremeno ne interveniše.
Perforacija nastaje obično na prednjem zidu i sadržaj crijeva se izlije u trbušnu duplju gdje najprije izaziva sterilnu upalu peritoneuma (peritonitis) koja se kasnije komplicira sekundarnom infekcijom. Kliničku sliku ove komplikacije karakterizira naglo nastala bol koju pacijenti opisuju kao "ubod noža". Zbog peritonitisa čitav trbuh je bolno osjetljiv na dodir (palpacija). Ovo stanje se naziva akutni abdomen.
Tretman komplikacija
Postoje dva načina: konzervativni i hirurški
Konzervativni tretman
Vrijednosti sekrecije želudačne kiseline kod bolesnika sa želudačnim ulkusom pokazuju normalne ili nešto niže vrijednosti od normale. Duodenalni ulkus dobro reagira na medikamentozno liječenje a terapija brzo dovodi do nestanka simptoma. Želudačni ulkus ne reaguje na medikamentoznu terapiju tako dobro kao što je to slučaj kod dvanaesterca. Stoga je potrebno operativno liječenje u određenom broju slučajeva. Terapija medikamentima je veoma uspješna u posljednje vrijeme. Jeftini i efikasni su H2 blokatori kao što su ranitidin i cimetidin. Blokatori histaminskih 2 receptora (H2 blokeri) smanjuju kiselost tako što blokiraju H2receptore odgovorne za sekreciju kiseline.
U novije vrijeme su zamijenjeni sa blokatorima protonske pumpe koji dovode do još bolje supresije lučenja kiseline. Blokatori protonske pumpe predstavljaju danas najvažniju grupu lijekova za tretman ulkusne bolesti. Omeprazol je najpotentniji i najspecifičniji inhibitor sekrecije želudačne kiseline i ima najduže djelovanje. Ovde se ne govori o poluživotu lijeka u cirkulaciji, jer zbog specifičnog mehanizma djelovanja i akumulacije u sekretornim kanalićima u parijetalnoj ćeliji, maksimalni efekat omeprazol postiže kada ga praktično više nema u cirkulaciji. Inhibicija sekrecije kiseline je preko 90% u toku 24 časa sa jednom pojedinačnom dozom. Pantoprazol se može davati i intravenski te je pogodan u slučajevima kada pacijent krvari jer ne može dobivati oralne preparate.
Sukralfat je aluminijeva so sukroze oktasulfata. Mehanizam djelovanja nije u potpunosti poznat, iako se zna da pojačava mukoznu barijeru. Oblaže defekte mukoze, vezuje žučne kiseline i pepsin i pospješuje sintezu prostaglandina.
Ukoliko ne postoji perforacija čira ili krvarenje koristi se samo konzervativna metoda.Cilj terapije je da se izvrši eradikacija bakterije Helicobacter pylori i smanji kiselost u cilju lakšeg cijeljenja čira. Antibiotici kao ampicilin i klaritromicin u kombinaciji sa metronidazolom su antimikrobici koji se najčešće koriste. Trojna terapija kombinira antimikrobike sa blokatorima protonske pumpe.
Hirurški tretman
Ulkusna bolest sada ne predstavlja razlog za hirurgiju želuca kao što je to ranije bio slučaj jer je upotreba savremenih lijekova uveliko smanjila potrebu za ovom operativnom procedurom. Liječi se uglavnom akutna egzarcerbacija i remisije bolesti, daje se terapija održavanja u cilju sprječavanja ponovnog nastanka bolesti Za hirurga je najvažnije liječenje komplikacija kao što su krvarenje i perforacija ulkusa. Otprilike 15% bolesnika koji boluju od duodenalnog ulkusa se operira, a čak do 50% hospitaliziranih pacijenata zahtjeva operaciju. Međutim, jedno od urgentnih stanja sa kojim se često susrećemo u hirurgiji je perforacija želuca ili dvanaesterca ili profuzno krvarenje iz grizilice koje često zahtjeva hitnu hiruršku intervenciju.U slučaju perforacije indiciran je hitan tretman da bi se začepila rupa i izlazak probavnih sokova u trbušnu duplju. Rupa se zašije i daju se već navedeni lijekovi.
Ranije su rađene resekcije želuca koje se rijetko rade sada zahvaljujući potentnim lijekovima koji mogu izlječiti ulkusnu bolest. Procedura može biti urađena i laparoskopski sa posebnim instrumentima koji se ubacuju kroz troakare (metalne ili plastične cijevi) u trbuh. Elektivne operacije čiji je cilj liječenje ulkusa su sada izuzetno rijetke. Najčešći razlozi za ovakve operacije su bulbostenoza i sumnja na postojanje malignog oboljenja. U tom slučaju se rade klasične resekcije kao što su Billroth I and Billroth II. Vagotomija se u zadnje vrijeme vrlo rijetko koristi. Danas se hirurški tretman ulkusne bolesti uglavnom bazira na liječenju komplikacija hronične ulkusne bolesti. Pacijenti najčešće dolaze zbog jake boli sa kliničkom slikom akutnog abdomena sa kratkom anamnezom, često bez prethodne boli koja bi dovela pacijenta ranije ljekaru ili bez jasne anamneze koja bi upućivala na postojanje ulkusne bolesti. UZ nalaz može pokazati slobodnu tečnost u trbušnoj duplji a na nativnim snimcima abdomena se mogu vidjeti srpaste nakupine zraka koje jasno ukazuju da se radi o perforaciji šupljeg organa. Uobičajeno je da se defekt na mjestu ulkusa zatvori endoskopski ili otvorenom metodom. Krvarenje je drugi najvažniji razlog za hiruršku intervenciju. Obično se zašije krvareći krvni sud koji je obično lociran na stražnjoj strani.
Wien-Umgebung
Okrug Wien-Umgebung nalazi se u središnjem dijelu austrijske savezne pokrajine Donje Austrije. Okrug je podijeljen na tri nepovezana dijela, koja se nalaze u okolini glavnog grada Austrije Beča
Upravna podjela
Okrug se sastoji od ukupno 21 općine (–2016). Od toga su pet gradova i 8 općina sa statusom Markt. Broj stanovnika u pojedinoj općini nalazi se u zagradi.
mini|800px|Općine u okrugu Wien-Umgebung (–2016)
IC 955
IC 955 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Kentaur. Ovaj objekat je zapisao N. M. Parrish 3. marta 1889. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Porođaj
mini|Novorođenče sa pupkovinom spremnom za presijecanje. Porođaj predstavlja prekid trudnoće nakon 28 sedmica. Prema definiciji WHO (svjetske zdravstvene organizacije) normalna trudnoća traje 37 do 42 sedmice. Porođaj koji nastupi prije 37 sedmice zove se prijevremeni porođaj, a onaj koji nastupi nakon 42 sedmice graviditeta je prolongirana trudnoća, odnosno prenešena. Normalan porođaj podrazumjeva fiziološka zbivanja kojim se završava rađanje zrelog ploda, posteljice i plodnih ovojaka. U porođajnom procesu učestvuju tri glavna faktora i utiču na njegov tok. Porođajni objekt predstavljaju plod, posteljica, plodovi ovojci i amnionska rečnost. Porođajne puteve predstavlja porođajni kanal kojim prolaze plod i posteljica. Porođajne snage mogu biti prirodne i vještačke koje primjenjuje akušer. Prirodne porođajne snage su naponi i materične kontrakcije.
Uzroci nastanka porođaja
Smatra se da do porođaja dolazi zbog promjena u odnosu estrogena i progestrona koje luči poglavito posteljica. Ta pomjena odnosa uzrokuje stvaranje tvari ponajviše prostaglandina koji potiču tijelo na porođaj. Za klinički početak porođaja se uzimaju redovni, bolni trudovi. Dijagnoza porođaja se postavlja na osnovu bolnih kontrakcija i dilatacije(opuštanje, širenje) cerviksa i nestanka unutrarnjeg cervikalnog ušća, krvave sluzi i prsnuća vodenjaka.
Porođajne dobi
Prema klasičnim shvatanjima porođaj se dijeli na četiri porođajne dobi:
Prvo porođajno doba
Nastaje izravnjavanjem grlića i dilatacijom cerviksa. Počinje sa kontrakcijama, a završava dilatacijom spoljnjeg ušća materice. Pred kraj ovog porođajnog doba dolazi do pucanja vodenjaka. Vodenjak može prsnuti i prije vremena.
Prema ranijoj literaturi porođaj prvorotki traje od 12 do 16h, a višerotki 8 do 12. Prema novijim autorima, zbog takozvanog dirigovanog porođaja, porođaj traje nešto kraće, prvorotki oko 13 a višerotki 8h. Naravno, ovi vremenski intervali ne mogu se uzeti kao pravilo jer porod može da traje i kraće. Ušće je pri prelasku u drugo porođajno doba otvoreno 8cm.
Drugo porođajno doba
Počinje od maksimalne dilatacije spoljnjeg ušća i završava istiskivanjem ploda. Drugo porođajno doba ne smije trajati duže od 2h. Pred sam kraj drugog porođajnog doba radi se epiziotomija. Po izlasku djeteta iz porođajnog kanala dijete se odiže u vis da bi se iz disajnih puteva izbacila plodova voda i sluz. Potom se dijete polegne na ravnu podlogu i izvrši se aspiracija usta, ždrijela i nosa. Novorođenčetu se ukapa u oči 1% rastvora srebronitrata i radi se gruba obrada pupkovine. Sa kože djeteta se ovlaš obriše sirasti maz kojim je prekrivena. U porođajnoj sali se pored ovog uradi i takozvani Apgar test. Po urađenim postupcima poželjno je dijete dati majci na dojenje.
Treće porođajno doba
Počinje sa izlaskom ploda i plodove vode. U ovom dobu dolazi do istiskivanja posteljice i plodnih ovojaka. Po istiskivanju ploda posteljica počinje da se oblubljuje usljed skupljanja materice. Ovo, treće porođajno doba traje oko pola sata, ali se ne smije dopustiti da traje duže od 2 sata. U tom slučaju se posteljica mora odlubiti ručno. Po izlasku se posteljica obavezno pregleda sa obje strane. Posebno se mora obratiti pažnja na to da li nedostaju dijelovi ovojci posteljice ili kotiledoni, jer ukoliko se ne odstrane mogu izazvati infekciju i smrt porodilje usred sepse.
Četvrto porođajno doba
Počinje poslije izlaska posteljice i plodovih ovajaka. Traje dva sata i predstavlja doba smirivanja uterinih kontrakcija i hemostaze.
Liga prvaka u odbojci za žene
Liga prvaka u odbojci za žene je sportsko takmičenje koje se održava svake godine.
Dobrava
Slovenija:
Breg (Žirovnica)
mini|280px|Breg, most preko [[Sava Dolinka|Save Dolinke]] Breg je naseljeno mjesto u sastavu općine Žirovnica, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Jesenice.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Breg je imao 670 stanovnika.
Hercegovački sandžak
mini|desno|200px|Hercegovački sandžak oko 1593. do 1606. godine Hercegovački sandžak bio je jedan od sandžaka u Osmanlijskom Carstvu, od 16. januara 1470. do 1833, kad je formiran Hercegovački ejalet.
Osnivanje Hercegovačkog sandžaka (1463-1470)
Osnivanje ovog sandžaka počelo je 1463. s turskim napadom. U julu 1465. osmanlijska vojska, pod zapovjedništvom sandžak-bega Isa-bega Ishakovića i njegovih vojskovođa Ismaila i Ahmeda, nastavila je ofanzivu protiv Hercegovine. Oni su brzo došli do dubrovačke granice i zauzeli Mileševac, Samobor, Prilep, a onda i ostali gradovi na istoku. Poslije toga su se oni počeli primicati Primorju. Već 12. septembra 1465. Lug je bio pod turskom vlašću. Istog mjeseca zauzeti su Ljubomir, Popovo, Žurovići i Pocrnje. Krajem oktobra i u novembru pali su Uskoplje, Bijela, Zupci, Gacko i Kuti. Jedino su se neki utvrđeni gradovi mogli malo duže održati, u prvom redu Ključ i Mićevac. Ključ je između 3. juna 1466. i maja 1468. osvojio vojskovođa Ahmed. Poslije 3. juna 1466. godine pao je i Blagaj sa sjevernom Hercegovinom. Nakon toga je posljednji herceg od sv. Save, Vlatko, osim Novog i Risna u Dračevici, držao samo "jedan uzan i prilično neobrađen pojas zemljišta od Boke do ušća Neretve, koji je kako-tako odvajao dubrovačku teritoriju od neposredne turske oblasti". Ostale dijelove njegove očevine držali su knez Vladislav, Mlečani i Mađari. Kao saveznici i zaštitnici novog hercega Vlatka, Mlečani su zadržali Imotsku krajinu i Makarsko primorje, koje su osvojili u oktobru 1465.
Do formiranja sandžaka osvojeni gradovi i zemlje pretvoreni su u jedan vilajet (tada je vilajet bio manja administrativna jedinica) i pripojeni susjednom Bosanskom sandžaku. Nahijama su upravljale vojskovođe Isa-bega Ishakovića.
Rumelijski ejalet (1470-1580)
16. januara 1470. osnovan je Hercegovački sandžak, koji je ušao u sastav Rumelijskog ejaleta. Prvi sandžak-beg bio je Hamza-beg, koji je vladao do 1474.