cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Platon
Djela
Rani period:
Srednji period:
Kasni period:
Djelo Sokratova odbrana opisuje Sokratovu kritiku tadašnje države i njegov odnos prema smrti. Ovo djelo dramatizirano je kao pozorišni komad.
Goblini (Harry Potter)
U svijetu Harry Pottera, goblini su malena stvorenja koja vode banku Gringotts. Malo je toga poznato o goblinima općenito, ali u opisima iz knjiga imaju pametna lica te veoma duge prste i stopala. Čini se da su goblini veoma pohlepni, a Hagrid je komentirao da bi onaj ko pokuša opljačkati Gringotts dok god ga vode goblini morao biti lud.
Međutim, čini se i da gobline ugnjetava Ministarstvo magije. Oni su stvorenja koja teško uspijevaju postići koncenzus i kroz historiju vezanu s čarobnjacima su dizali mnoge bune. Velika se većina buna odigrala u 17. vijeku, a u Harry Potteru i Redu feniksa je komentirano da bi Voldemort zasigurno pridobio gobline na svoju stranu kad bi im ponudio slobodu koja im je vijekovima bila uskraćivana (iako se to možda neće dogoditi zato što su smrtonoše ubijali gobline tokom Prvog Rata). Njihovo vođenje Gringottsa moglo bi biti dio filozofije Ministarstva magije da se potencijalno opasna stvorenja postavi na mjesta na kojima rade najbolje. Još jedan primjer te filozofije su dementori koji su prije početka Drugog rata radili u Azkabanu.
Jezik kojeg govore goblini zove se globogoblinski koji je jedan od mnogih jezika koje je govorio Barty Crouch. Ludo Bagman je u Harry Potteru i Plamenom peharu imao problema s goblinima zbog plačanja dugova. Goblini s kojima je imao problema bili su vrlo uporni u pokušajima da dobiju svoj novac natrag.
Postoje samo dva goblina modernog vremena koji su do sada imenovani u knjigama. Jedan od njih je Griphook koji je Hagrida i Harryja odveo do njihovih trezora u Harry Potteru i Kamenu mudraca. Bill Weasley je također spomenuo goblina imenom Ragnok.
Goblini iz historije:
Magical creatures in Harry Potter Magiske vesener i Harry Potter-bøkene
IC 834
IC 834 (također poznat kao MCG 5-31-11 i PGC 44138) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 298 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,50 (43 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (26 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Rudolf Ferdinand Spitaler 24. februara 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Asimetrično plačno lice
Asimetrično plačno lice (ACF), također zvano djelimična jednostrana pareza lica i hipoplazija mišića depresora angula oris, je manja kongenitalna anomalija uzrokovana agenezom ili hipoplazijom mišića musculus depressor anguli oris, jednog od mišića koji kontroliraju pokrete donje usne. Ova jednostrana slabost lica se prvi put uočava kada beba plače ili se smije, zahvatajući samo jedan ugao usana i javlja se na lijevoj strani u skoro 80% slučajeva. Samo se rijetko povezuje s drugim urođenim defektima.
Kada je hipoplazija mišića depresor anguli oris povezana s urođenim srčanim defektima, koristi se termin 'Caylerov kardiofacijalni sindrom'.
Caylerov sindrom je dio sindroma delecije 22q11.2.
Karakterizirao ga je Cayler 1969. godine.
Asurbanipal
Asurbanipal ili Ašurbanipal (685. p. n. e. – 627. p. n. e.), sin kralja Asarhadona, bio je posljednji veliki vladar Novog Asirskog Carstva. Poznat je po tome što je ustanovio prvu sistematski organiziranu biblioteku na Drevnom Bliskom Istoku, Asurbanipalovu biblioteku, čiji je jedan dio dan-danas očuvan.
U Bibliji se naziva As(e)nappar ili Osnapper (Ezra 4:10). Rimski historičar Justin je za njega naveo da je Sardanapal.
Porijeklo i rani život
Asurbanipalovo ime (Aššur-bani-apli) na akadskom znači "Ašur je napravio sina". Asurbanipal se rodio kao mlađi sin kralja Asarhadona, a poznata su imena još petero braće i sestara.
Asarhadonov prijestonasljednik je bio Asurbanipalov stariji brat Sin-iddin-apli. Dok se stariji sin pripremao za preuzimanje vlasti, mlađi je provodio vrijeme vježbajući lov, ratne vještine, konjaništvo i vožnju dvokolice. Asurbanipal je, međutim, pokazao i zanimanje za vjerske obrede, matematiku, ali i sumerske tekstove. Naučivši da koristi klinopis postao je prvi i jedini asirski vladar koji je znao čitati i pisati.
Godine 672. p. n. e. Sin-iddin-apli je umro. Prema nasljednom redu je novi prijestonasljednik trebao postati Shamash-shum-ukkin, ali je utjecajna kraljica-majka Zakutu (isto tako poznata i kao Naq'ia) smatrala da Asarhadona ipak treba naslijediti Asurbanipal. Starijem bratu je, pak, prepuštena uprava nad Babilonom gdje je interese svog oca i Asirije trebao zastupati kao vazalni kralj.
Kao prijestonasljednik, Asurbanipal je brzo počeo pomagati ocu u upravljanju državom, a iz tog perioda su sačuvani njegovi detaljni izvještaji.
Godine 669. p. n. e. Asarhadon je preminuo u Harranu pripremajući se za gušenje pobune u Egiptu. Vlast je privremeno preuzela Zakutu te uvjerila vodeće asirske plemiće i vojne komandante da se ne suprostavljaju Asurbanipalu, odnosno da ne podrže moguću pobunu Shamash-shum-ukkina. Nekoliko mjeseci kasnije, Asurbanipal je okrunjen za asirskog kralja.
Vladavina
Na samom početku vladavine Asurbanipalu je prioritet bio Egipat, podijeljen na sjeverni asirski dio pod vlašću vazalnog kralja Nehoa I i južni nubijski dio pod vlašću egipatsko-nubijskog kralja Taharke. Taharka je stalno potpirivao pobune među lokalnim velmožama, nastojeći se vratiti na vlast, odakle je otjeran od strane Asurbanipalovog oca. Godine 668. p. n. e. Asurbanipalove snage su porazile Taharku i otjerale ga iz Delte.
Godine 664. p. n. e. Taharkin nasljednik Tantmani je prodro u Donji Egipat i ubio Nehoa. Asurbanipalova je reakcija je bila munjevita - njegova je vojska porazila Nubijce, osvojila i opustošila Tebu, a nubijski vladari više nisu poduzimali pohode na Egipat. Za vladara je imenovan Nehov sin Psametih I. Međutim, samo četiri godine kasnije Egipćani su se pobunili protiv Asiraca, a 654. p. n. e. su iz Egipta protjerani posljednji asirski garnizoni. Usprkos tome, između dvije države su se nastavili trgovinski odnosi.
Na sjeverozapadu države je Asurbanipal imao, prema Herodotu, ispočetka dobre odnose s lidijskim kraljem Gigom, te je asirska vojska Lidijcima pomagala u borbi protiv Kimerijaca. Međutim, kada je Gig sklopio savez sa pobunjenim Psametihom, Asurbanipal je odlučio prekinuti savez i ostaviti Lidiju na milost i nemilost Kimerijcima. Tu je politiku promijenio tek nakon Gigove smrti.
Zapadni dio Carstva je Asurbanipal podvrgnuo svojoj vlasti zahvaljujući uspješnoj opsadi Tira. Kao i prethodni asirski vladari, Asurbanipal je bio sklon velikoj okrutnosti prema pobunjenim gradovima i pokrajinama, ali i korištenju propagande i hvaljenju vlastitim zvjerstvima kako bi obeshrabrio sve potencijalne buntovnike. Sudbina Tira je, barem privremeno, podanike u Siriji i Palestini odvratila od ustanka protiv Asirije.
Obračuni s Babilonom i Elamom
Daleko ozbiljniji problem za Asurbanipala je bio njegov stariji brat u Babilonu. Asurbanipal je nastojao upravnim mjerama ograničiti njegovu vlast - guverneri Ura i primorskih gradova uz Perzijski zaljev su odgovarali direktno njemu, a ne Shamash-shum-ukkinu kao nominalnom kralju Babilona. Asurbanipal je također nastojao spriječiti Elamsko Carstvo da podrži brata u eventualnom ustanku. Kada je 653. p. n. e. godine elamski uzurpator Tept-Humban nakratko prodro na asirsku teritoriju, Asurbanipal ga je porazio, ali je odbio poslati vojsku da za kaznu pohara Elam, nastojeći stvoriti dobre odnose s legitimnim elamskim prinčevima.
Shamash-shum-ukkin je, međutim, već duže vrijeme kao vladar Babilona godinama bio izložen utjecaju svojih podanika, kod kojih je tinjala mržnja prema asirskim tlačiteljima. Godine 652. p. n. e. je Asurbanipalovu politiku prema Elamu shvatio kao znak slabosti, te se proglasio samostalnim kraljem a Asurbanipala posprdno nazvao svojim vazalom. Za Asurbanipala je to bio znak da hitno uguši pobunu te spriječi veliki savez Babilona, Elama, Egipta, Lidije, odnosno medijskih i arapskih plemena.
Asirci su ponovno opsjeli Babilon te ga zauzeli 648. p. n. e. Shamash-shum-ukkin je prije toga zapalio svoju palatu, a potom u njoj izgorio. Asurbanipal, za razliku od svog djeda Sanheriba pokoreni grad nije razorio, ali je u njemu izveo masovni pokolj stanovništva. Nakon toga je Asurbanipal naredio da se poprave zgrade oštećene prilikom borbi i lokalnog velmožu Kandalanua postavio za potkralja.
Konačni obračun s Elamom je došao 639. p. n. e. kada je prikupljena gotova sva asirska vojska te poslana protiv istočnog susjeda. Susa je opustošena, Elam kao država prestao postojati, a njegovo stanovništvo je odvedeno u roblje. To je bio posljednji i najveći trijumf Asurbanipala koji je u Ninivi tjerao četiri zarobljena kralja da vuku njegova kola.
Posljednje godine
Prema postojećim podacima, posljednja decenija Asurbanipalove vladavine je protekla u relativnom miru. Nedostatak vojnih pohoda se djelimično tumači time da su najopasniji protivnici Asirije barem privremeno umireni, ali također i umorom vladara i iscrpljenošću njegove vojske.
S druge strane, relativno mali broj službenih zapisa iz tog perioda je doveo do špekulacija kako je Asirija tada zapala u ozbiljnu krizu. Tako se, zapravo, s potpunom pouzdanošću ne zna kada je zapravo Asurbanipal umro. Uz najčešće korišteni datum 627. p. n. e. se spominje i 631. p. n. e. kao vrijeme kada je njegov sin Ashur-etil-ilani preuzeo vlast. Dio asirologa smatra kako je Asurbanipal svog sina postavio kao suvladara, nastojeći spriječiti građanski rat koji bi izbio nakon njegove smrti.
Ti napori, međutim, nisu urodili plodom i Asirsko Carstvo su odmah nakon Asurbanipalove smrti pogodile provale nomadskih barbara, međusobni sukobi i pobuna u Babilonu koja će za jednu generaciju dovesti do potpunog nestanka asirske države.
Biblioteka
Potkraj 19. vijeka u Ninivi pronađeno je više od 20.000 glinenih pločica s klinastim pismom koje se danas čuvaju u Britanskom muzeju u Londonu.
Asurbanipalov lik u kulturi
Asurbanipal je u grčkim, a kasnije rimskim izvorima bio poznat pod nazivom Sardanapal. U njima su historijske podatke zamijenili mitovi i legende, pa je veliki kralj postao dekadentni, ženskasti i hedonizmu skloni vladar kojeg su neprijatelji bili opsjeli u Ninivi, a koji je zarobljavanje izbjegao samoubistvom.
Lik Sardanapala je posebno uticao na evropske romantičare početkom 19. vijeka, pa mu je Lord Byron posvetio dramu, a po njenim motivima Eugene Delacroix naslikao Sardanapolovu smrt, jednu od najdramatičnijih i najpoznatijih slika u historiji likovne umjetnosti.
Među savremenim Asircima je Asurbanipal postalo popularno muško ime.
Felix Felicis
Felix Felicis je ime napitka iz knjige Harry Potter i Princ miješane krvi koji onome ko ga popije osigurava sreću na neko vrijeme. Ime, kao i mnogi drugi nazivi u romanima o Harry Potteru, dolazi iz latinskog jezika, a doslovno prevedeno bi značilo "sretan od sretnih".
Napitak
Najbolje je napitak konzumirati vrlo rijetko i na žličicu. Prekomjerna doza napitka izaziva "nepromišljenost, lakomislenost i opasan višak samopouzdanja" što je objasnio profesor Slughorn, a u prevelikim količinama napitak može postati otrov. Felix Felicis se ne smije uzimati ni prije bilo kakvih takmičenja, odnosno prije izbora, sportskih natjecanja, ispita itd.
Harry Potter i Princ miješane krvi
Harry se kasnije pretvara da je podvalio napitak Ronu Weasleyu prije metlobojske utakmice kako bi mislio da ima više sreće. Harry koristi četvrt napitka kako bi uvjerio Horacea Slughorna da mu da sjećanje koje je potrebno Harryju i Albusu Dumbledoreu. Prije odlaska u potragu za horkruksom s Dumbledoreom, Harry daje ostatak napitka Ginny Weasley, Hermioni Granger i Ronu Weasleyu kako bi imali sreće pri susretu s Dracom Malfoyem. To se pokazalo pametnom odlukom zato što su susreli s nekoliko smrtonoša, a pritom nisu ozbiljno ozlijeđeni.
Eliksiry w cyklu Harry Potter pt:Anexo:Lista de poções da série Harry Potter
Seid Zenunović
Seid Zenunović (Koraj, 1875 – Koraj, 1932) bosanskohercegovački je alhamijado književnik.
NGC 2663
NGC 2663 (također poznat kao ESO 371-14, MCG -6-20-1 i PGC 24590) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 97 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kompas. Najveći prečnik je 3,50 (98 hiljada sg) a najmanji 2,4 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 8. februara 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 2490
IC 2490 (također poznat kao MCG 5-23-10, PGC 27121 i UGC 5087) je galaksija koja je udaljena oko 338 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,50 (147 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (98 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 1. maja 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4089
NGC 4089 (također poznat kao MCG 4-29-17 i PGC 38298) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 334 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,80 (78 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (78 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 4. maja 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1314
NGC 1314 (također poznat kao MCG -1-9-33 i PGC 12650) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 181 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,50 (79 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (74 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 18. januara 1887. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Englesko-zanzibarski rat
mini|300p|Sultanova palača nakon bombardiranja Englesko-zanzibarski rat vodio se između Ujedinjenog Kraljevstva i Zanzibara 27. augusta 1896. Trajao je samo 45 minuta i najkraći je rat u dosadašnjoj pisanoj historiji.
Rat je izbio nakon što je sultan Hamad bin Thuwaini, koji je sarađivao s britanskim kolonijalnim vlastima, umro 25. augusta 1896. godine, a njegov nećak Khalid bin Bargash preuzeo vlast državnim udarom. Britanci su na tom položaju željeli Hamuda bin Muhammeda, jer su vjerovali da će s njime lakše sarađivati, pa su zato Bargashu dostavili ultimatum o abdikaciji. Na to je on okupio vojsku od oko 2.800 ljudi i uzeo sultanovu naoružanu jahtu usidrenu u luci. Dok su njegovi ljudi postavljali odbranu oko palače, Britanci su u luci pokrenuli pet ratnih brodova, a na kopno su poslali odrede marinaca koji su trebali pružiti podršku lojalističkoj zanzibarskoj vojsci od 900 ljudi.
Iako je sultan u posljednjim trenucima pokušao pregovarati o miru preko američkih predstavnika na ostrvu, nakon isteka ultimatuma, u devet sati ujutro, Britanci su iz bojnih brodova otvorili vatru prema sultanovoj palači. Sultanova jahta je potopljena, a palača se počela urušavati izazivajući tako i ljudske žrtve. Bargash je pobjegao u njemački konzulat gdje mu je dan azil. Paljba je prestala nakon 45 minuta.
Britanci su zahtijevali izručivanje sultana, ali on je 2. oktobra pobjegao s ostrva. Živio je u Dar es Salaamu (Tanzanija) dok nije uhvaćen 1916. Kasnije je oslobođen i dozvoljeno mu je živjeti u Mombasi gdje je umro 1927 godine.
Aurori
U seriji romana o Harry Potteru aurori su članovi elitnog odreda pri Odjelu magičnog pravosuđa u britanskom Ministarstvu magije koji pronalaze i hvataju crne magove, a posebno sljedbenike Lorda Voldemorta, smrtonoše.
Obuka
Veoma je teško zadovoljiti sve zahtjeve potrebne za početak obuke za aurora, a još je teže proći obuku s visokim ocjenama. Kandidati prvo moraju proći obuku iz naprednih magični dvoboja i moraju imati odlične ocjene iz traženih područja prije nego što započnu strogu obuku za aurore (koja obično traje tri godine). Neki posao aurora smatraju glamuroznim zato što on uključuje veliku količinu opasnosti, a i teško se pridružiti redovima aurora. Harry Potter se na svojoj četvrtoj godini počeo zanimati za posao aurora.
Profesorica Minerva McGonagall tvrdi da je prije početka obuke potrebno barem pet O.Č.I. (od kojih ni jedna ocjena ne smije biti ispod "iznad očekivanja") iz predmeta Čarobni napici, Obrana od mračnih sila, Preobrazba, Čarolije i Travarstvo. Tada kandidati za aurore moraju proći cijeli niz testova koji pokazuju kako bi reagirali pod pritiskom. Kandidati također moraju imati veoma razvijene odbrambene vještine. Neke od disciplina koje je potrebno proći tokom obuke su "skrivanje i prerušavanje" te "tajnost i traganje". Profesorica McGonagall je, iziritirana uvjeravanjem Dolores Umbridge kako Harry nikad neće postati auror, rekla da će mu pružiti svu moguću pomoć i držati mu dodatane časove kako bi on postao auror.
Borba protiv Voldemorta
U ratu nakon Voldemortovog prvog uspona, aurori su dobili dopuštenje da se koriste Neoprostivim kletvama protiv osoba za koje se sumnja da su smrtonoše ili kriminalci. To znači da su dobili dozvolu za ubijanje, mučenje i kontrolu drugih osoba. Nije sasvim jasno jesu li u Drugom ratu dobili iste ovlasti, ali je vrlo vjerovatno da jesu. Aurore Ministarstvo magije koristi i kao špijune u raznim organizacijama crnih magova.
Zarobljene crne magove obično šalju u Azkaban, ali dvoboj s crnim magom često se može pretvoriti i u borbu do smrti.
U rijetkim prilikama aurori čuvaju važne osobe ili ljude koji su u velikoj opasnosti, ali ih štiti Ministarstvo magije. Ministarstvo ih je u Harry Potteru i Princu miješane krvi zadužilo za zaštitu Harry Pottera i Hogwartsa. Rrije toga, u Harry Potteru i Redu feniksa, za Harryjevu zaštitu bili su zaduženi članovi Reda feniksa i aurori koji su bili dio Predstraže.
U Drugom je ratu bivši auror, Rufus Scrimgeour, koji je bio šef Odjela za aurore izabran za novog Ministra magije zato što je čarobnjačka zajednica imala više povjerenja u njega nego u njegovog prethodnika, Corneliusa Fudgea. Ipak, najpoznatiji auror modernog vremena je Alastor Moody koji se vratio iz mirovine kako bi se pridružio Redu feniksa.
Poznati aurori
Aurori poznati iz serije romana su:
Ministry of Magic Ministerstwo Magii
Dučići (Podgorica)
Dučići (ćir. Дучићи) su naseljeno mjesto u sastavu grada Podgorice, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazili su se u sastavu stare općine Podgorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Dučići su imali 34 stanovnika.
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Infekcija
Infekcija  je invazija tijela stranog organizma koji uzrokuje bolest tkiva domaćina, uzrokujući njihovo umnožavanje i reakciju domaćina tkiva ovih organizama i na otrove koje oni proizvode. Infektivne bolesti su poznate i kao prenosive bolesti ili zarazne bolesti, tj. bolesti koje nastaju putem infekcija.
Prema tome, pojam infekcija (zaraza) podrazumijeva štetan prodor i multiplikaciju nekog biološkog agensa (mikroorganizma) u tijelu domaćina. Makroorganizmi su višećelijske biljke, životinje i ljudi.
Porijeklo riječi je od lat. infiere - umrljati, pokvariti i još od antičkih vremena je korištena pri opisivanju bolesti. Pojam je u upotrebi otprilike od 14. stoljeća, epidemija kuge i primjene karantene.
Uzroci
Infekcije su uzrokovane infektivnim agensima, uključujući viruse, viroide, prione, patogene bakterije, protozoe, nematode, kao što su parazitske oble gliste i trihina, insekti, kao što su zglavkari, grinje, buhe i uši, gljivice, lišaji i drugi makroparaziti, kao što su pljosnati crvi i drugi helminti.
Domaćini se bore sa infekcijama koristeći svoj imuni sistem. Sisarski domaćini reagiraju na infekcije urođenim odgovorima, koji često uključuju upale, a zatim je adaptivni odgovor.
mini|desno|Bakterije kolere
Patogenima se obično smatraju mikroskopski organizmi i, pored gore navedenih, tu su i razne vrste parazita i gljivica. Medicina infektivnih bolesti se bavi izučavanjem patogena i infekcija.
Dakle, infekcije su uzrok zaraznih bolesti ali svaka infekcija neće uvijek izazvati bolest. Više je faktora koju imaju utjecaj na to:
Dakle, bitni su faktori poput načina ulaska mikroorganizma u tijelu domaćina, početni broj mikroorganizama i njihova moć. Npr. stafilokoke su obično bezazalene kada se nalaze na koži ali ako dopru u sterilna područja unutar organizma kao što su zglobovi ili trbušna maramica tada uzrokuju velike probleme domaćinu.
Karakteristike makroorganizma - domaćina i njegovog imunog sistema:
Ovdje možemo ubrojati klimatske uslove ali i socio-ekonomske uslove u kojima živi napadnuti organizam (i patogen).
mini|desno|Herpes simplex
Podjela infekcija prema simptomima:
Samo ovaj posljednji tip se računa kao zarazna bolest.
Infekcije prema uzroku
I bakterijske i virusne infekcije mogu uzrokovati slične simptome u koje se mogu ubrojati osjećaj slabosti, povišena tjelesna temperatura i drhtanje. Ponekad je i medicinskom osoblju tešku utvrditi šta je uzrok odredene infekcije. Veoma je važno uočiti razliku između infekcija prema njihovom uzroku kako bi se odredio adekvatan tretman i terapija. Virusne infekcije se ne mogu izliječiti primjenom antibiotika.
Kolonizacija
Pod kolonizacijom ovdje podrazumijevamo naseljavanje i opstanak mikroorganizama u tijelu domaćina. Svi makroorganizmi ili višećelijski organizmi su u određenoj mjeri kolonizirani od strane vanjskih organizama i u većini slučajeva njihovo prisustvo nije štetno ili je čak i korisno za domaćina. Ovdje se mogu spomenuti anaerobne (nije im potreban kisik za život) bakterije koje koloniziraju crijeva sisara i stafilokoke koje žive na koži. Nijedan od ovih primjera ne predstavlja infekciju. Ali, razlika između kolonizacije i infekcije je samo stvar okolnosti. Nepatogeni organizmi u određenim uslovima mogu postati patogeni. S druge strane, čak i najzarazniji patogeni ne mogu izazavati infekciju ako nisu ispunjeni potrebni uslovi. Neki od primjera su i bakterije Corynebacteria i viridans streptococci koje spriječavaju prodor i kolonizaciju patogenih bakterija i tako ostvaruju simbiotički odnos sa domaćinom, sprječavajući infekcije i pospješujući zarastanje rana.
Reakcija imunog sistema na infekciju
mini|desno|Gangrena prstiju uzrokovana kugom
Reakcije mogu biti različite i u mnogome zavise od toga da li je organizam inficiran datim mikroorganizmom: Obično se nakon primarne infekcije razvije imunitet na dati patogen. Kada taj isti patogen ponovo (u određenom vremenskom okviru) dospije u imunizirani organizam, neće doći do pojave bolesti.
Primarna infekcija
Kada dati mikroorganizam po prvi put napadne makroorganizam, imuni sistem se suočava sa problemom sa kojim se nikada ranije nije sreo. Tada se pokreću:
Ovaj proces traje prilično dugo; od nekoliko dana do nekoliko sedmica. Ako je napadač veoma zarazan i štetan, žrtva može izgubiti život prije nego što razvije adekvatnu odbranu. Ako ipak preživi do formiranja potrebnih antitijela imuni sistem će ga izliječiti. Dakle, primarne infekcije mogu biti kritične.
Ponovljene infekcije
Infekcija mikroorganizmom od koga se makroorganizam već jednom odbranio biće tek malo ili nimalo primijećena. Antitijela koja još patroliraju naokolo (odnosno uskladištena u limfnim čvorovima) već za par sati identificiraju uljeza te ga specijalizirane ćelije uništavaju i razgrađuju prije nego uspiju nanijeti štetu. Ovako se u stvari stiče imunitet.
Prevencija i liječenje infekcija
mini|desno|Vakcinacija protiv gripe mini|desno|Virus gripe mini|desno|Vakcinacija protiv poliomijelitisa
Prevencija i liječenje infekcija je hiljadama godina bilo neriješeno pitanje za ljudski rod pa i za savremenu medicinu. Tek nekoliko generacija unazad počinje stvarno razumijevanje mehanizama nastanka, djelovanja i širenja infekcija i tek od skora imamo na raspolaganju metode i lijekove protiv mnogih bolesti koje su u prošlosti mučile čovjeka (kuga, boginje, tetanus, malarija, itd.). I ovdje je bitno naglasiti važnost higijene, kako lične tako i higijene stanovanja, življenja i okoline. Nažalost, u zaostalim dijelovima svijeta blagodati medicine nisu svima dostupne.
Jedno zdravo životno okruženje podrazumijevalo bi sljedeće:
Moderna medicina na raspolaganju ima brojna sredstva i metode sprečavanja odnosno liječenja infekcija:
Pasivna vakcinacija
Majčino mlijeko sadrži antitijela stvorena u tijelu majke prirodnim, imunim putem i putem vakcinacije. Dojenje predstavlja odličnu zaštitu od mnogih infekcija. Majčino mlijeko, dakle, sadrži širok spektar pasivnih "vakcina".
Međutim, pasivne vakcinacije antitijelima garantiraju imunitet tek tokom nekoliko sedmica. Pošto se ne formiraju ćelije sa sjećanjem imunitet nestaje sa razgradnjom antitijela.
Epidemiologija
thumb|upright=1.1|Korigirana starost pri invalidnosti na 100.000 stanovnika u [[2004. {{legend|#b3b3b3|Nema podataka}} {{legend|#ffff65|≤250}} {{legend|#fff200|250-500}} {{legend|#ffdc00|500-1000}} {{legend|#ffc600|1000-2000}} {{legend|#ffb000|2000-3000}} {{legend|#ff9a00|3000-4000}} {{legend|#ff8400|4000-5000}} {{legend|#ff6e00|5000-6250}} {{legend|#ff5800|6250-12500}} {{legend|#ff4200|12500-25000}} {{legend|#ff2c00|25000-50000}} {{legend|#cb0000|≥50000}} ]]
U 2010, oko 10 miliona ljudi je umrlo od infekcijskih bolesti.
Svjetska zdravstvena organizacija prikuplja podatke o globalnoj smrtnosti po kodiranim kategorijama Međunarodnoj klasifikacije bolesti (MKB, eng. ICD). Sljedeća tabela donosi vrh top-liste smrtnosti od infekcijskih bolestiu 2002, upoređenu sa podacima iz 1993. godine.
Prva tri pojedinačna agensa (bolesti ubica), su HIV/AIDS, tuberkuloza i malarija. Dok se broj smrtnih slučajeva zbog skoro svake bolest smanjuje, smrtnost zbog HIV-a/AIDS-a se povećala četiri puta. Dječje bolesti uključuju pertusis, poliomijelitis, difteriju, boginje i tetanus. Kod djeca također veliki postotak smrtnosti je zbog bolesti donjih respiratornih putva i dijareje. U 2012. godini, oko 3,1 miliona ljudi je umrlo zbog infekcija donjih disajnih puteva, što ih čini četvrtim vodećim uzrokom smrti u svijetu.
Prvenstvo Azerbejdžana u šahu
Prvenstvo Azerbejdžana u šahu (azerbejdžanski: Azərbaycan Şahmat Çempionatı), su šahovski turniri koji se održavaju od 1995. godine. Od osamostaljenja Azerbejdžana 1992. godine održava se u pravilu svake godine, ali uz česte iznimke, s čestim promjenama sistema natjecanja i kvalitetom turnira. Organizira ga Azerbejdžanski šahovski savez.
Tri problema ekonomske organizacije
Poznavanje ekonomije treba društvenim učesnicima pružiti adekvatne odgovore na raznovrsna pitanja egzistencije u sadašnjosti i budućnosti. Tri temeljna pitanja u ekonomskoj nauci na koja svaki ekonomski sistem mora odgovoriti, da bi zadovoljio neograničene potrebe u uslovima ograničenih resursa su:
Kvadrat
Kvadrat je poseban pravilni četverostrani pravougaonik, romb, deltoid, paralelogram, i jednakokraki trapezoid/trapezium.
Tri problema ekonomske organizacije
1. Šta proizvoditi? - koje materijalno dobro ili uslugu proizvoditi, i u kojim količinama? Postoji nebrojeno načina da se zadovolje potrebe. Broj poznatih dobara raste svakim danom. Svakoj društvenoj zajednici neophodna su dobra poput hrane i pića, odjeće, ogrijeva, stambene infrastrukture itd.
Kvadrat
mini|Kvadrat, dijagonale i pravi uglovi
Tri problema ekonomske organizacije
2. Kako proizvoditi? - broj proizvodnih tehnika je velik. Koju kombinaciju kapitala, ljudskog rada i sredstava za rad treba koristiti u izradi neophodnih dobara? Neka dobra zahtijevaju veće učešće ljudskih resursa, dok je za neka potrebna visokosofisticirana tehnologija.
Kvadrat
Formule
Obim kvadrata se izračunava formulom O=4*a
Standardne koordinate
Koordinate tjemena kvadrata čiji se "centar" (presjek njegovih dijagonala) nalazi u koordinatnom početku i čija je stranica a=2 su (±1,±1), dok se koordinate ostalih tačaka imaju vrijednost od -1 do 1 (npr. tačka A (x,y) -1<x<1 i -1<y<1).
Tri problema ekonomske organizacije
Odgovori na ova pitanja određuju ekonomski sistem jedne zajednice.
Kvadrat
Osobine
Svaki ugao je pravi, od 90°.
Dijagonale kvadrata su jednake. Naime, ako su dijagonale romba jednake, taj romb je ustvari kvadrat.
Dijagonala kvadrata je √2, (1,4142135623 ~ 1,41) puta duža od stranice kvadrata. d=a√2 Ova vrijednost je poznata kao Pitagorina konstanta, je prvi broj koji je prozvan iracionalnim. Ako je neka figura i pravougaonik i romb, onda je sigurno kvadrat.
Druge činjenice
Ako je krug opisan oko kvadrata, površina kruga je π/2 (oko 1,57) puta veća od površine kvadrata.
Ako je krug upisan u kvadrat, površina kruga je π/4 (oko 0,79) puta manja od površine kvadrata.
Kvadrat ima veću površinu nego bilo koji pravilni mnogougao sa istim obimom.
Kvadrat je jedan od tri pravilna mnogougla koji se mogu uklapati jedni u druge u ravni (druge dvije figure su jednakostranični trougao i pravilni šestougao). Ovo je posljedica činjenice da su uglovi od 90° djelioci 360°
Kvadrat je veoma simetrična figura. Postoje četiri ose simetrije, rotaciona simetrija kroz 90°, 180° i 270°.
Neeuklidska geometrija
U sferičnoj geometriji, kvadrat je mnogougao čija su tjemena veliki polulukovi jednakih distanci, koji se sijeku pod jednakim uglovima. Za razliku od planimetrijskog kvadrata, uglovi takvog kvadrata su veći od pravog ugla.
Envera Selimović
Envera Selimović je bosanskohercegovačka novinarka. Diplomirala je politologiju na Fakultetu političkih nauka u Sarajevu. Po završetku studija radila je kao novinar-volonter na Televiziji Sarajevo. Nakon toga se zaposlila na Radiju 202, a zatim na prvom programu Radija Sarajevo.
1992. godine, vratila se na televiziju i skoro tri godine radila kao urednica i voditeljica centralne informativno-političke emisije - dnevnika. Od kraja 1994 godine, radila je kao šef dopisništva Televizije BiH u New Yorku i Washingtonu.
Kao stipendista američke vlade magistrirala je međunarodnu politiku na The Paul H. Nitze School of Advanced International Studies - SAIS (Visoka škola za međunarodne odnose) na Johns Hopkins University u Washingtonu.
U Sarajevo se vratila krajem 1999. godine, gdje je više od tri godine na Televiziji Bosne i Hercegovine radila emisiju pod nazivom Intervju, koja je ostala zapamćena po ekskluzivnim i veoma oštrim intervjuima sa tadašnjim najpoznatijim državnicima iz zemlje, regiona, ali i cijelog svijeta. U emisiji je također ugostila brojne prominentne intelektualce i filozofe.
U martu 2003. godine odlazi u Tbilisi da obavlja posao glasnogovornice Misije Ujedinjenih nacija u Gruziji. Tu je ostala do oktobra 2006 godine, kada biva upućena na novu dužnost u Baku, gdje je generalni sekretar Ujedinjenih nacija, Kofi Annan, imenovao za predstavnicu Odjela za informiranje u uredu UN-a u Azerbejdžanu (UN DPI Azerbaijan ).
Proglašena je najboljom bh. novinarkom 2001 godine.
Tau Geminorum
Tau Geminorum (τ Gem, τ Geminorum) je zvijezda u sazviježđu Blizanci. Tau Gemirorum ima prividni sjaj od 4.41 i spada u narandžaste divove. 2004 otkriveno je da se radi o dvostrukoj zvijezdi. Njen pratilac je smeđi patuljak (Tau Geminorum b) koji ima 18.5 Jupiterovih masa. Kruži oko primarne zvijezde u orbiti od 305 dana.
Envera Selimović
Tečno govori engleski i ruski jezik.
NGC 5568
NGC 5568 (također poznat kao MCG 6-31-98 i PGC 51168) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 390 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,80 (91 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (68 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 27. maja 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ultras Zrinjski
Klub navijača „Ultras-Zrinjski“ (najprije Zrinjevci) osnovan je u martu 1998 godine, kad je po Zakonu o udruživanju građana upisan u Registar udruženja građana pri Hercegovačko-neretvanskom kantonu, a kao neregistrovana navijačka grupa postoje od 1994 godine.
Na osnivačkoj skupštini usvojeni su Statut i program rada koji donose ciljeve rada, sadržaj rada, težišne zadatke kluba navijača koji zastupa interese svojih članova – navijača Zrinjskog.
Prostorije kluba, caffe bar i fan shop Kluba navijača „Ultras-Zrinjski“ Mostar, otvorene su početkom marta 2006. godine. Prostorije su otvorene i namijenjene druženju Ultrasa te svih navijača i simpatizera Zrinjskog svakodnevno, a posebno su posjećene uoči i nakon utakmica Zrinjskog. Svake sedmice održavaju se redovni sastanci „Ultrasa“.
NGC 4090
NGC 4090 (također poznat kao IRAS 12028+2035, MCG 4-29-15, PGC 38288 i UGC 7077) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 337 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 1,20 (118 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (49 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 2. maja 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 7069
NGC 7069 (također poznat kao MCG 0-54-19, PGC 66807 i UGC 11747) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 427 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodolija. Najveći prečnik je 1,30 (161 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (99 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 12. oktobra 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 2491
IC 2491 (također poznat kao MCG 6-21-53, PGC 27254 i UGC 5104) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 377 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali lav. Najveći prečnik je 1,10 (121 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (88 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 14. maja 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2664
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 835
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1315
NGC 1315 (također poznat kao ESO 548-3, MCG -4-9-2 i PGC 12671) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 74 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,60 (35 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (30 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. novembra 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5569
NGC 5569 (također poznat kao Arp 286, MCG 1-37-3, PGC 51241 i UGC 9176) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 82 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,70 (40 hiljada sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio George Johnstone Stoney 26. aprila 1849. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Duga (Podgorica)
Duga (ćir. Дуга) je naseljeno mjesto u sastavu grada Podgorice, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazila se u sastavu stare općine Podgorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Duga je imala 29 stanovnika.
Napomena: Ranije iskazivano pod imenom Vir Duga, te povećano za naselja Moračica, Pavličići i Potkrš koja su ukinuta.
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Novac u knjigama o Harryju Potteru
Hagrid u prvoj knjizi tvrdi da je lako razumjeti taj sistem, iako je odnos vrijednosti u sistemu pomalo čudan. U većini svjetskih novčanih sistema postoje dvije vrste novaca iste valute od kojih je jedna sto puta veća od druge (1€ = 100¢, 1$ = 100¢, 1KM = 100 KF itd.), dok u svijetu Harry Pottera postoje tri vrste novaca iste valute. Zbog autoričine sklonosti satiri može se zaključiti da je taj novčani sistem zapravo oblikovan kao parodija na stari britanski sistem, gdje je jedna funta imala 20 šilinga, a jedan šiling 12 penija.
Pretpostavke o vrijednosti
J. K. Rowling je u intervjuu za Comic Relief izjavila da jedan galeon vrijedi "otprilike pet funti". Međutim, vjerojatnije je da autorica vrijednosti čarobnjačkog novca nije promislila u detalje ili da bitno drugačija socijalna struktura čarobnjačke zajednice (uključujući i nepostojanje masovne proizvodnje) znači i bitno drugačije cijene za slične predmete koji postoje i u 'bezjačkom' svijetu.
U knjizi Čudesne zvijeri i gdje ih pronaći dobijamo dvije informacije koje bi mogle pomoći u usporedbi vrijednosti galeona i novca iz stvarnog svijeta. Kao prvo, da je u dobrotvorne svrhe prikupljeno 174 miliona funti što je jednako 34,000,872 galeona, 14 srpova i 7 knutova (iznos je u Metloboju kroz vijekove zaokružen na 34 miliona galeona). Također je navedeno da je cijena knjige 2.50 funti (oko 7.50 konvertibilnih maraka) odnosno 14 srpova i 3 knuta.
Prva informacija govori da jedan galeon vrijedi oko 5.12 funti (oko 16 konvertibilnih maraka), ali druga informacija govori da jedan galeon vrijedi otprilike 3.01 funti (oko 9 konvertibilnih maraka). Prva bi informacija trebala biti tačnija dok druga nije nužno toliko precizna (možda čarobnjaci moraju platiti više za knjigu od bezjaka):
Banke
Jedina banka koja se spominje u Harryju Potteru je Gringotts koju vode goblini. Ta se banka nalazi u Zakutnoj ulici u Londonu. Hagrid tvrdi da čarobnjaci imaju "samo jednu" banku. Postoji mogućnost da Gringotts ima podružnice u drugim državama, vjerovatno barem u Egiptu gdje je prije dolaska u Londonsku podružnicu radio Ronov stariji brat Bill.
Dizajn kovanica
Na svakom galeonu postoji serijski broj iz kojeg se može saznati koji ga je goblin iskovao. U Harry Potteru i Redu feniksa Hermiona je začarala lažne galeone da pokazuju datum i vrijeme sljedećeg sastanka Dumbledoreove armije umjesto serijskog broja.
Iako su kovanice korištene u filmovima okrugle, u knjigama su možda drugačije dizajnirane. Također, ništa nije rečeno o veličini i težini kovanica, iako se u Harry Potteru i Plamenom peharu jedan bezjak žalio na dvojicu ljudi koji su mu pokušali platiti zlatnim novčičima samo malo manjima od tačka. Moguće je da je taj bezjak pretjerivao zato što bi kovanice te veličine bile ne samo jako teške, nego bi i vrijedile znatno više od pretpostavljene vrijednosti galeona.
Harry Potter universe
Henry Cavendish
Henry Cavendish bio je britanski naučnik, otkrivač elementa vodika, koji je nazvao zapaljivim zrakom.
Unuk Drugog Grofa od Devonshirea, polazio je Cambridge od 1749. do 1753, no napustio ga je bez diplome. Naslijedio je veliku količinu novca što mu je omogućilo fondove za naučna istraživanja, od kojih je većina neobjavljena za njegova života. Bio je "zaražen" povučenošću, pa je dobio nadimak "graničio s bolešću".
NGC 2665
NGC 2665 (također poznat kao ESO 563-19, IRAS 08437-1907, MCG -3-23-4, PGC 24634 i UGCA 144) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 80 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 2,00 (46 hiljada sg) a najmanji 1,5 uglovnih minuta (35 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Frank Muller 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Demografija Konjica
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Konjic imala je 43.878 stanovnika, raspoređenih u 151 naselju.
Popis 1991.
ukupno: 43.878
Popis 1981.
ukupno: 43.677
Popis 1971.
ukupno: 40.879
Robert Boyle
Robert Boyle (Lismore, Irska, 25. januar 1627. − London, 30. decembar 1691.) bio je engleski hemičar.
Prvi je uočio razliku između elemenata i spojeva, postavio zakon o zavisnosti obima plina o pritisku (Boyle-Mariotteov zakon), izolirao metilni alkohol i aceton. Svojom knjigom "The Sceptical Chemist" mnogo je pridonio razvoju hemije.
Finski zaliv
Geografske karakteristike
Zaliv ima površinu od 30.000 km2, a dužina mu je 400 km, s različitim širinama: od 73 km, pa sve do 130 km, na ulazu u zaliv. Geografske koordinate su mu 59.9°N, 25.76667°W. Relativno je plitak, a dubina mu se smanjuje od ulaza prema kontinentu; najveća promjena dešava se u blizini estonskog grada Narva-Jõesuu, zbog čega se to i naziva Narvinim zidom. Prosječna dubina je 38, a maksimalna doseže do 100 m. Dubina Nevskog zaliva manja je od 6 m, zbog čega je na dnu iskopan kanal zbog sigurnosti plovidbe. Zbog velikog dotoka slatke vode, naročito iz Neve (2/3 ukupnog dotoka), voda u zalivu ima vrlo nizak salinitet - između 0.2 i 5.8 ‰ na površini te 0.3–8.5 ‰ blizu dna. Prosječna temperatura vode iznosi blizu 0 °C zimi; ljeti je 15–17 °C na površini i 2–3 °C na dnu. Zaliv je obično zaleđen od kraja novembra do kraja aprila; zamrzavanje počinje na istoku i postepeno se pomjera ka zapadu. Potpuna zaleđenost dešava se obično krajem januara, a u blažim zimama moguće je da do nje i ne dođe. Vrlo su česti snažni zapadni vjetrovi koji uzrokuju valove, uzburkanost vode i plavljenja.
mini|desno|310px|Finski zaliv na karti Sjeverna obala zaliva visoka je i krivudava, s obiljem malih zaliva i hridi; ima samo nekoliko malo većih zaliva (Vyborg) i poluotoka (Hanko i Porkkala). Obala je većinom strma; ima dosta pješčanih dina s ponekim borovim stablima. Južna obala je ravna i plitka, ali cijelom njenom dužinom proteže se tzv. Baltički klint (erozijski krečnjački odroni i nanosi), čija visina doseže do 55 m. . Na istoku se zaliv završava Nevskim zalivom, a na zapadu se spaja s Baltičkim morem.
Počevši od 1700. godine, Rusija je u zalivu izgradila 19 vještačkih otoka s tvrđavama. Svrha im je bila zaštita od napada s mora, a njihovu izgradnju podstakao je Veliki sjeverni rat (1700-1721). Neke od njih jesu Fort Alexander, Krasnaja Gorka, Ino, Totleben, Kronšlot i druge.
Geološka historija
U paleozoiku, prije 300-400 miliona godina, čitavu teritoriju današnjeg Finskog zaliva prekrivalo je more. Današnji njegov reljef nastao je kao rezultat aktivnosti ledenjaka. Njegovo povlačenje formiralo je Litorinsko more čiji je nivo vode bio 7-9 metara viši od današnjeg nivoa Baltičkog mora. Prije nekih 4.000 godina more se povuklo, a sprudovi u zalivu postali su otoci. Poslije je uzdizanje Baltičkog štita ukosilo površinu zaliva; iz ovog razloga njegove sjeverne obale značajno su više od južnih.
Flora i fauna
Većina obalskog područja nalazi se pod tajgom, koja se satoji od šume, livada i močvara. Glavno šumsko drveće su bor, jela, breza, vrba, glog, jasika, crna i siva joha. Vegetacija močvarnih područja sastoji se većinom od rogozi i trske, kao i od vodenih biljaka poput bijelog i žutog lokvanja i tanke šaši (Carex acuta). U vodene biljke u plitkim dijelovima spadaju one iz porodice Ruppiaceae te bodljikava najada (Najas marina).
Ekologija
Ekološko stanje Finskog zaliva, Nevskog zaliva i rijeke Neve nije zadovoljavajuće. Postoji značajna zagađenost ionima žive i bakra, organohlorinskim pesticidima, fenolima, naftnim derivatima i policikličnim aromatskim ugljikovodicima. Čišćenje otpadnih voda u St. Peterburgu počelo je 1979. i do 1997. pročišćeno je oko 74% otpadnih voda. Ovaj postotak porastao je na 85% 2005, 91,7% 2008. i očekuje se da će doseći 100% do 2011, uporedo sa završetkom radova na proširenju glavnog kanalizacijskog postrojenja. Međutim, 2008. godine Savezna služba St. Peterburga objavila je da nijedna petersburška plaža nije pogodna za plivanje.
Ulov ribe smanjio se 10 puta između 1989. i 2005. Osim zagađenja, drugi razlog za to jesu hidraulični i građevinski radovi. Naprimjer, izgradnja novih luka u Ust-Lugi i Visotsku te na otoku Vasilijevski negativno je utjecala na mriješćenje riba. Vađenje šljunka i pijeska u Nevskom zalivu uništilo je mjesta mriješćenja (evropskog) gavuna.
Izgradnja petersburške brane smanjila je razmjenu vode u istočnom dijelu Nevskog zaliva za 10-20%, što je povećalo nivo zagađenja zaliva. Najveće promjene dešavaju se u krugu od 5 km od brane. Neki plitki dijelovi između St. Peterburga i brane pretvaraju se u močvare. Preplavljivanje vodom i truhljenje biljnog svijeta može na kraju dovesti do eutrofikacije ili tzv. cvjetanja vode u tom području. Također je zabrinjavajuće i povećanje (broja) naftnih luka u zalivu i izgradnja centra za obradu korištenog goriva iz nuklearne elektrane Lenjingrad.
Kronštatska luka trenutno služi kao tranzitna tačka za uvoz radioaktivnog otpada u Rusiju preko Baltičkog mora. Otpad, koji većinom čini korišteni uranov heksafluorid (UF6), transportira se dalje preko St. Peterburga u Novouralsk, Angarsk i druge gradove istočne Rusije. Ova tranzitna tačka bit će premještena iz St. Peterburga u Ust-Lugu u okviru Zone sigurnosti granice Rusije, po odluci ruske vlade iz 2003 (Odluka br. 1491-r od 14. 10. 2003). Ovaj korak trebao bi smanjiti ekološke rizike za St. Peterburg.
Prije 1700. godine
Na obale zaliva kasnije su došli ugro-finski narodi. Estonci (ili Čudi) naselili su područje današnje Estonije, Voti su živjeli na jugu, a Ižori južno od Neve. Karelska plemena nastanila su se zapadno od jezera Ladoga. U 8-9. stoljeću na obale Neve i zaliva doselili su se Istočni Slaveni, a najviše Ilmenski Slaveni i Kriviči. Bavili su se tzv. "posijeci-i-spali" poljoprivredom, stočarstvom, lovom i ribolovom. Od 8. do 13. stoljeća Finski zaliv i Neva bili su dio vodenog puta iz Skandinavije kroz Istočnu Evropu do Bizantijskog carstva.
Od 9. stoljeća istočne obale zaliva pripadale su Velikom Novgorodu i zvale su se Vodskaja Pjatina. Kao rezultat Bitke kod Lyndanissea (blizu današnjeg Tallinna) iz 1219. godine sjeverna Estonija postala je dio Danske (tzv. Danska Estonija). U 12. stoljeću grad Reval (lat. Revalia, rus. Колывань) osnovan je na mjestu današnjeg Tallinna. Kao rezultat Jurjevskog noćnog ustanka iz 1343. sjevernu Estoniju zauzeli su vitezovi Teutonskog reda, a kasnije ju je Danska prodala (1346). Godine 1559, tokom Livonskog rata, biskup Ösela i Wieka u tzv. Terra Mariani ili Staroj Livoniji (današnji okruzi Saare i Lääne u Estoniji) prodao je zemlju kralju Friedrichu II Danskom za 30.000 talira. Kralj je dao teritoriju svom mlađem bratu Magnusu koji je 1560. godine s vojskom došao u mjesto Saaremaa. Cijelo to područje postalo je danski posjed 1573. i tako je bilo sve do 1645, kad je "prebačeno" u vlasništvo Švedske.