cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dušik-monoksid
Hemija kompleksnih spojeva
U slučajevima zakrivljene M-NO konformacije, smatra se da je NO grupa donor jednog elektron a koristeći neutralno brojanje, odnosno donor dva elektrona koristeći ionsko brojanje. Neki smatraju ove komplekse derivatima NO+, koji su izoelektronski sa ugljik-monoksidom.
Dušik-monoksid može služiti i kao jednoelektronski pseudohalid. U takvim kompleksima, M-NO grupu karakterizira ugao između 120° i 140°. NO grupa može također služiti i kao most između metalnih atomskih centara kroz atom dušika u mnogo geometrijskih načina.
Mjerenje koncentracije
thumb|250px|Dušik-monoksid (bijelo) u ćelijama zimzelenog drveća, predstavljeno pomoću DAF-2 DA (diaminofluoroscein diacetata) Koncentracija dušik-monoksida se može odrediti koristeći jednostavnu reakciju hemiluminescencije pomoću ozona. Uzorak koji sadrži NO se pomiješa sa velikom količinom ozona. Dušik-monoksid reagira sa ozonom i daje kisik i dušik-dioksid. Ova reakcija proizvodi svjetlost (hemiluminescencija), a koja se može izmjeriti pomoću fotodetektora. Količina proizvedene svjetlosti je srazmjerna količini dušik-monoksida u uzorku.
Druge metode ispitivanje uključuju elektroanalizu (amperometrijski pristup), kada NO reagira sa elektrodom inducirajući promjenu u naponu ili jačini struje. Detekcija NO radikala u biološkim tkivima je djelimično otežana zbog kratkog poluvremena djelovanja i koncentracije ovih radikala u tkivima. Jedna od malobrojnih praktičnih metoda je takozvano hvatanje spina dušik-monoksida sa željezo-ditiokarbamat kompleksima i naknadno otkrivanje mononitrosil-željezo kompleksa sa EPR (elektron paramagnetnom rezonansom).
Grupa fluorescentnih indikatora boje također može poslužiti za dokazivanje prisustva dušik-monoksida. Oni su dostupni u acetiliranom obliku za mjerenja unutar ćelija. Najčešći spoj je 4,5-diaminofluorescein (DAF-2).
Rasprostranjenost
Iz termodinamičke perspektive, NO je nestabilan u odnosu na O2 i N2, iako je ova konverzija veoma spora na normalnim temperaturama (20 °C) i bez prisustva katalizatora. Pošto je toplota spajanja NO endotermna, njegova sinteza iz molekularnog dušika i kisika zahtijeva povišenu temperaturu iznad 1000 °C. Osnovni prirodni izvor dušik monoksida su munje. Korištenje motora sa unutrašnjim sagorijevanjem izrazito povećava prisustvo NO u okolini. Jedna od funkcija automobilskih katalizatora je da svedu ispuštanje NO u atmosferu na minimum putem njegove katalitičke reverzije u O2 i N2.
Dušik-monoksid u zraku može preći u dušičnu kiselinu, što dovodi do pojave kisele kiše. Međutim, on je važan i kao izvor hrane za biljke u obliku nitrata. Pored toga, NO i NO2 učestvuju u procesu uništavanja ozonskog omotača. Dušik-monoksid je široko rasprostranjena bioaktivna molekula.
Upotreba
Iako dušik-monoksid ima relativno mali broj neposrednih načina upotrebe, proizvodi se u velikim količinama kao međuproizvod u Ostwaldovom procesu za sintezu dušične kiseline iz amonijaka. Tokom 2005. godine samo u SAD proizvedeno je oko šest miliona metričkih tona dušične kiseline. Dušik-monoksid je pronašao upotrebu u industriji poluprovodnika za radne procese. Jedan od načina njegove upotrebe je korištenje zajedno sa dušik-oksidom za proizvodnju silikatnih oksinitridnih ulaza u CMOS uređajima. Dušik-monoksid se može koristiti za otkrivanje površinskih radikala na polimerima. Kaljenje površine radikala sa NO rezultira ugradnjom dušika, što se može izmjeriti pomoću fotoelektronske spektroskopije X-zracima.
Biološka uloga
Dušik-monoksid je jedan od malobrojnih poznatih signalnih molekula u gasovitom stanju. Pored toga, jedinstvena je u tome što je to radikalni gas. On je ključni biološki prijenosnik signala kod kičmenjaka i igra ulogu u raznim biološkim procesima. On je poznati bioproizvod kod gotovo svih vrsta organizama, uključujući bakterije, biljke, gljive i životinjske ćelije. Dušik-monoksid se ponekad izjednačava sa EDRF (engl. endothelium-derived relaxing factor, opuštajući faktor deriviran u endotelu), mada se naknadno otkrilo da je on samo primarni EDRF te da postoje i određeni sekundarni. On se endogeno sintetizira iz L-arginina, kisika i NADPH pomoću različitih enzima sintetaza dušik-monoksida (NOS). Redukcijom neorganskih nitrata se također može dobiti dušik-monoksid. Endotel (unutrašnje tkivo) krvnih sudova koristi NO za slanje signala okolnim glatkim mišićima da se opuste, što rezultira vazodilacijom (proširenjem krvnih sudova) i povećanjem protoka krvi kroz njih. Dušik-monoksid je izuzetno reaktivan (poluvrijeme života mu iznosi nekoliko sekundi), te se slobodno raspršava kroz membrane. Ove osobine čine NO idealnom za ulogu prolazne parakrine (između susjednih ćelija) i autokrine (unutar neke ćelije) signalne molekule.
Farmakokinetika
Dušik-monoksid se sistematski apsorbira nakon udisanja. Veći dio se prenosi preko pulmonarnog kapilarnog korita gdje se spaja na hemoglobin koji je od 60% do 100% zasićen kisikom. Nitrat se identificira uglavnom kao metabolit dušik-monoksida a izbacuje se putem mokraće, na šta se odnosi preko 70% inhaliranog NO. Nitrati se uklanjaju iz plazme preko bubrega brzinom koja dostiže brzinu glomerularnog filtriranja.
Bronisława Prašek-Całczyńska
Bronisława Prašek-Całczyńska, rođena Całczyńska [fonetski: Bronislava Prašek-Calčinjska] (Sanok, 1887. – Zagreb, 30. jula 1969.) bila je poljska doktorica.
Biografija
U početku je studirala medicinu na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Lavovu. 1912. godine diplomirala je medicinu na Univerzitetu u Beču, gdje je 22. decembra 1912. godine unaprijeđena u doktora opšte medicine. 1913. godine udala se za Čeha Emila Prašeka. 1915. godine sa suprugom otišla je u Sarajevo u kom je bila prvi pedijatar. Nakon rata, 1921. godine, odlazi u Zagreb, gdje je njenom suprugu ponuđen posao na lokalnom unvierzitetu. Tokom Drugog svjetskog rata njena kuća bila je sklonište vojnicima poljske jedinice pokreta otpora pod nazivom Armia Krajowa koji su završili u Hrvatskoj. Također je pomagala i Jevrejima, te je zahvaljujući tome dobila medalju Pravednika među narodima.
Umrla je 30. jula 1969. godine u Zagrebu gdje je sahranjena na lokalnom groblju Mirogoj. Njeni memoari objavljeni su u Hrvatskoj 1997. i 2005. godine. Odlukom tadašnjeg predsjednika Republike Poljske, Aleksandra Kwaśniewskog, 27. novembra 1998. godine posthumno joj je dodijeljen Oficirski krst Ordena za zasluge Republike Poljske za izvanrednu pomoć poljskim izbjeglicama tokom Drugog svjetskog rata.
Analecta Cisterciensia
Analecta Cisterciensia (skraćeno ACi) je višejezični naučni časopis posvećen istraživanju aktivnosti, historije i duhovnog nasljeđa cistercitskog reda.
Historija
Prvi primjerak časopisa objavljen je 1945. godine: do 1964. štampan je sporadično pod naslovom Analecta Sacri Ordinis Cisterciensis, a ubrzo nakon toga poprimio je oblik zbornika naučnih članaka koji izlazi jednom godišnje.
Od 1968. do 2007. časopis je uređivao Polikárp Zakar, svojevremeno vrhovni poglavar opatije Zirc i generalni opat cistercitskog reda. Za vrijeme njegovog mandata u časopisu su sve prisutniji članci o crkvenom pravu i historiji cistercita: danas časopis objavljuje članke o različitim temama vezanim za osnivanje, postojanje i djelovanje cistercita u prošlosti i sadašnjosti.
Od 2007. do 2020. glavni urednik časopisa bio je cistercit i historičar Alkuin Schachenmayr, koji je svojim stručnim znanjem i aktivnošću promovirao časopis u jednu od najznačajnijih publikacija o historiji cistercita.
Od 1. januara 2021. uređivanje časopisa povjereno je cistercitima opatije Heiligenkreuz pateru dr. Meinradu Tomannu i pateru dr. Mosesu Hamu, dr. Mirku Breitensteinu i dr. Joachimu Werzu iz Istraživačkog centra za komparativnu historiju crkvenih redova (, skraćeno "FOVOG") u Dresdenu i dr. Jörgu Sonntagu iz Istraživačkog centra »Istorija crkvenih redova od ranog novog vijeka« u gradu Rottenburg am Neckar.
Tuzlanski konvoj spasa
Tuzlanski konvoj spasa (u dokumentima MKSJ-a na engleskom: Convoy of Joy, u prevodu: Konvoj radosti) naziv je za humanitarni konvoj koji je 4. juna 1993. kroz srednju Bosnu prevozio pomoć do Tuzle.
Analecta Cisterciensia
Historija
Drugi cistercitski časopisi – na primjer Collectanea Cisterciensia, Cîteaux – Commentarii cistercienses, Cistercian Studies Quarterly, Cistercium, Cistercienser Chronik i Rivista Cistercense – objavljuju pretežno duhovne rasprave članova cistercitskog reda i članke autora koji se bave tematikom Srednjeg vijeka. "Analecta Cistercienia" uglavnom objavljuje članke i radove autora koji svojim izrazito naučno-istraživačkim prilozima tematiziraju sve aspekte postojanja i djelovanja cistercitskog reda.
Tuzlanski konvoj spasa
Konvoj je zaustavljen u selu Rankovići (općina Novi Travnik) kada je započela pljačka kada je ubijeno sedam vozača kamiona, dok se četiri učesnika konvoja nestala. Od nekih 450 kamiona do Tuzle je došlo 78.
Dva vojnika HVO-a koji su pucali na konvoj, ubili su britanski pripadnici UN-a koji su bili nadležni za sigurnost konvoja. Konvoj je potom ponovno zaustavljen u Vitezu gdje je pljačkanje nastavljeno. Odbrana u slučaju Kordić i Čerkez tvrdila je da čin pljačkanja konvoja nije bio organiziran, već spontana reakcija civilnog stanovništva koja je prerasla u anarhiju, dok su neki drugi očevici Posmatračke misije Evropske zajednice tvrdili da je napad na konvoj bio organiziran.
Sud Bosne i Hercegovine pokrenuo je istragu 3. septembra 2019, nakon što je nekoliko puta prebacivan na različita tužilaštva. Dana 2. novembra 2020. Tužiteljstvo Bosne i Hercegovine, u skladu s odredbama Državne strategije za rad na predmetima ratnih zločina, istragu je ustupilo na obradu u Tužilaštvu Srednjobosanskog kantona u Travniku.
NNMT
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 264 aminokiseline, а molekulska masa 29.574 Da.
Funkcija
Metilacija nikotinamida pomoću NNMT i SAM-e glavni je put razgradnje nikotinamida koji dovodi do izlučivanja urinom.
Klinički značaj
NNMT je visoko eksprimiran u ljudskoj jetri. N-metilacija je jedan od metoda pomoću kojeg se lijek i drugi ksenobiotski spojevi metaboliziraju putem jetre. NNMT  ekspresija u masnom tkivu je povezan sa gojaznošću i insulinskom rezistencijom. Nasuprot negativnim efektima povećanog NNMT-a u masnom tkivu, povećani NNMT u jetri povezan je s boljim metaboličkim profilom, smanjenjem serumskih triglicerida i slobodnih masnih kiselina. U masnom tkivu, NNMT može dovesti do iscrpljivanja metilacije, dok zbog mnogih enzima metilacije u jetri NNMT ima zanemariv učinak na njenu metilaciju. Ali u jetri, 1-metilnikotinamid koji proizvodi NNMT, razgradnja nikotinamida povećava sirtuin 1 (SIRT1), inhibiranjem razgradnje tog proteina. Pokazalo se da nadekspresija SIRT1 kod miševa smanjuje razinu insulina i glukozu natašte, kao i da povećava metabolizam i fizičku funkciju.
Gornja Prekopa
Gornja Prekopa je naseljeno mjesto u sastavu općine Kostanjevica na Krki, regija Posavska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Krško.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gornja Prekopa je imala 119 stanovnika.
NNMT
Klinički značaj
Obilna dostupnost nikotinamida dovodi do iscrpljivanja i nikotinamid-adenin dinukleotida (NAD+) i SAM-e, što rezultira jetrenim steatozama i fibrozama, uzrokujući napredovanje od nealkoholnu masnu bolest jetre (NAFLD) do bezalkoholnih steatohepatitisa (NASH).
Vjeruje se da ljudski embrionskim matičnim ćelijama ekspresija NNMT pomaže u održavanju ćelija u nevinom stanju.
Ekspresija NNMT je značajno povećano regulirana kod mnogih vrsta raka, uključujući rak gušterače, gdje nivoi NNMT enzima koreliraju s povećanim rizikom od smrti. Uzrok ovih korelacija nije utvrđen, ali može biti povezan s činjenicom da je enzim NNMT inhibitor popravka DNK. NNMT i 1-metilnikotinamid inhibiraju autofagiju u raku dojke, štiteći ćelije raka dojke od oksidativnog stresa. Predloženo je da je NNMT biomarker raka.
Druga nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine 2016/2017.
Druga nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine 2016/2017. je bila 13. po redu sezona Druge nogometne liga Federacije Bosne i Hercegovine. Liga je podjeljena u četiri regije:Sjever, Centar, Jug i Zapad.
Pobjednici svoji regija za sezonu 2016-17. su: Slaven (Sjever), TOŠK (Centar), Igman (Jug) i Iskra (Zapad).
Novi Farkašić
Novi Farkašić je naseljeno mjesto u sastavu grada Petrinje, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Petrinja.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Novi Farkašić je imao 81 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. podaci su sadržani u naselju Gornje Mokrice.''
Markovac (Višnjan)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Poreč.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Markovac je imao 163 stanovnika.
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Višnjan.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Markovac je imalo 156 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
TMPRSS11D
Serin 11D transmembranska proteaza,  jest enzim koji je kod ljudi kodiran genom TMPRSS11D  sa hromosoma 4.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 418 aminokiselina, а molekulska težina 46.263 Da.
Funkcija
Ovaj gen kodira tripsinu sličnu serin-proteazu koja se oslobađa iz submukozel serozne žlijezde na sluzničnu membranu. To je integralni membranski protein tipa II i ima 29-38% identiteta u sekvenci katalitske regije sa ljudskim hepsinom, enteropeptidazom, akrozinom, i mastocitnom triptazom. Nekatalitska regija ima malo sličnosti s drugim poznatim proteinima. Ovaj protein može imati određenu biološku ulogu u odbrambenom sistemu domaćina na sluzokožama, nezavisno ili u saradnji sa drugim supstancama u sluzokoži disajnih puteva ili bronhijskim sekretima.
Gornje Sitno
Gornje Sitno je naseljeno mjesto u sastavu grada Splita, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Split.
Stanovništvo
Napomena: ''Iskazuje se od 1981. kao samostalno naselje nastalo izdvajanjem dijela naselja Split. Od 1857. do 1948. također je iskazivano kao samostalno naselje. U 1857., 1869., 1890., 1921. i 1931. sadrži dio podataka za naselje Split, a u 1953. i 1961. dio podataka sadržan je u naselju Split. U 1991. smanjeno za dio naselja koji je pripojen naselju Žrnovnica. Taj dio naselja samo je u 1981. pripadao naselju Gornje Sitno, dok je ranije pripadao naselju Žrnovnica.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Gornje Sitno je imalo 297 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Podgorica (čvor)
Crna Gora:
Slovenija:
Mikroinjekcija
mini|200px|Postupak mikroinjektiranja thumb|Mikroinjekziranje fluorescentne boje u  pozicionirani niz  jaja Ciona intestinalis
Mikroinjekcija je staklena mikropipeta koja se upotrebljava za ubrizgavanje tečnih supstanci na mikroskopskoj ili graničnoj makroskopskoj  razini. Cilj su često žive ćelije, ali se također uključuju i međućelijski prostori. Mikroinjekcija je jednostavan mehanički proces koji obično uključuje invertni mikroskop s moći uvećanja od oko 200x (iako se ponekad izvodi pomoću seciranja pod stereo mikroskopom  na uvećanju 40-50x ili tradicionalnim optičkim  okomitim  mikroskopom slične snage). Ova tehnika se primjenjuje i za inokuliranje mikroskopski sitnih organizama u ciljani medij.
Za procese kao što su ćelijsko ili pronukleusno  injektiranje,  ciljne ćelije se nalaze ispod mikroskopa i dva mikromanipulatora, od kojih jedan drži kapaljku, a drugi mikrokapilarnu iglu,  obično promjera  između 0,5-5 μm (veći je ako se ubrizgavaju matične  ćelije u embrion), a koristi se da prodre  kroz  ćelijsku  membranu  i / ili jedarnu opnu. Na ovaj način se proces može se koristiti za unošenje vektora u određenu ćeliju. Mikroinjekcija se također može koristiti i u kloniranju organizama, u studijiama biologije ćelije i virusa i za liječenje muške subfertilnosti – intracitoplazmatskim  ubrizgavanjem sperme.
Osnovni tipovi
Postoje dva osnovna oblika mikroinjekcijskih sistema. Prvi se zove sistem stalnog protoka, a drugi je pulsirajuća  cirkulacija. U sistemu konstantnog protoka, koji  je relativno jednostavan i jeftin, iako nespretan i zastarjeli, konstantan protok uzorka se unosi  mikropipteom, a količina ubrizgavajućeg uzorka se određuje dužinom zadržavanja  igle u ćeliji. Obično zahtijeva reguliran izvor pritiska, držač kapilara  i  grubi ili fini mikromanipulator. Pulsirajuća cirkulacija, međutim, omogućava veću kontrolu i dosljednost  u doziranju uzorka koji se ubrizgava. Zbog mogućnosti  povećane kontrole nad iglom, postavljanja  i kretanja i pored povećane preciznosti u odnosu na obim unošene supstance, favorizira se tehniku pulsirajućeg  protoka (Ependorf ili druge sličnih mogućnosti).
Kamen (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Slovenija:
Wellstedia
Wellstedia je jedini i tipski rod zasebne potporodice Wellstedioideae, u  porodici Boraginaceae,  cvjetnica  iz  reda Boraginales,razred Magnoliopsida, divizija Tracheophyta.
Ovaj rod-potporodica ima nekoliko vrsta sa arealom Africi i Sokotri
Gradec (Krško)
Gradec je naseljeno mjesto u sastavu općine Krško, regija Posavska, Slovenija.
Wellstedia
Vrste
Prema Katalogu života, rod ima slijedeći kladogram:
Gradec (Krško)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Krško.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gradec je imao 17 stanovnika.
Genska porodica
Genska porodica je skup nekoliko sličnih gena, nastalih dupliranjem jednog izvornog gena, sa uglavnom sa sličnim biohemijskim funkcijama. Jedna od takvih porodica su geni za podjedinice ljudskog hemoglobina; deset gena nalazi se u dva klastera na različitim hromosomima, koji se nazivaju α-globin i β-globinski lokus. Smatra se da su ova dva genska klastera nastala kao rezultat duplikacije prekursorskog gena, prije otprilike 500 miliona godina.
Geni su kategorizirani u porodice na osnovu zajedničkih nukleotidnih ili proteinskih sekvenci. Kao rigorozniji test, može se koristiti tehnika filogenetske analize. Položaji egzona unutar kodirajuće sekvence mogu se koristiti za zaključivanje o zajedničkom pretka. Poznavanje proteinske sekvence kodirane genom može omogućiti primenu metoda koje pronalaze sličnosti među proteinskim sekvencama, sa više informacija nego sličnosti ili razlike među sekvencama DNK.
Ako geni iz genetske generacije kodiraju proteine, pojam  porodica proteina  često se koristi na analogan način kao  porodica gena .
Širenje ili skupljanje genskih porodica duž određene loze može biti rezultat slučaja ili rezultat prirodnaše selekcije. U praksi je često teško razlikovati ova dva slučaja. Nedavni rad koristi kombinaciju statističkih modela i algoritamskih tehnika za otkrivanje porodica gena koje su pod dejstvom prirodne selekcije. Komitete za gensku nomenklaturu HUGO (HGNC) stvara sheme nomenklature koristeći simbol "drške" (ili "korijen") za članove genetske porodice (prema homologiji ili funkciji), s hijerarhijskim sistemom numeriranja za razlikovanje pojedinih članova. Naprimjer, za porodicu peroksiredoksina,  PRDX  je korijenski simbol, a članovi porodice su PRDX1, PRDX2, PRDX3, PRDX4, PRDX5 i PRDX6.
Geografija Slovenije
Slovenija je država koja se nalazi u južnom dijelu Srednje Evrope, naslanja se na područje Alpa a na jugozapadu izlazi na Jadransko more. Alpski dio Slovenije koji obuhvata Julijske i Kamniško-Savinjske Alpe kao i planinski lanac Karavanke i Pohorsko gorje dominira sjevernom Slovenijom, duž njene granice prema Austriji. Slovenačka morska obala se proteže dužinom od oko 43 km, nalazi se na sjevernom Jadranu, između priobalnih dijelova Hrvatska i Italije.
Dio Slovenije južno od rijeke Save spada u Balkansko poluostrvo, tj. Balkan.
Termin Krš potiče od kraškog platoa jugozapadne Slovenije (slovenski: Kras), krečnjačke regije podzemnih rijeka, klisura i pećina koja se prostire između glavnog grada Ljubljane i Mediterana.
Lokacija
Slovenija se prostire na prostoru jugoistočne i srednje Evrope, gdje istočni dio Alpa graniči sa Jadranskim morem, između Austrije i Hrvatske. 15. meridijan istočne geografske dužine skoro da odgovara srednjoj liniji kojom se Slovenija proteže u pravcu zapad-istok.
Geografske koordinate i krajnje tačke
right|thumb|200px|Pogled na [[Bledsko jezero]] Krajnje geografske koordinate slovenije su:
Najniža tačka na teritoriji Slovenije je obala Jadranskog mora (0 metara n.v. - stanica za mjerenje plime u Kopru ) dok se najviša tačka nalazi u sjeverozapadnom dijelu države i čini je najviši vrh Triglava sa 2.864 m n.v.
Maksimalno rastojanje između krajnje sjeverne i južne tačke Slovenije iznosi 163 km dok je u pravcu sjever-jug to rastojanje 248 km.
Geometrijski centar Slovenije se nalazi na sljedećim koordinatama 46.11994°N, 14.81533°W.
Od 2016. podatak o referentnoj nultoj tačci Slovenije se uzima nivo mora stanice za mjerenje visine plime koja se nalazi u Kopru. Do tada se kao referenti podatak o nadmorskoj visini koristio podatak sa Sartorio mola italijanskog grada Trsta.
Površina
thumb|right|200px|Vrh [[Triglava, najviše planine u Sloveniji]] Slovenija zauzima površinu od 20.273 km² pri čemu:
Poređenja radi, Slovenija je površinom nešto manja od američke savezne države New Jersey.
Granice
Ukupne kopnena granica Slovenije iznosi 1.086 km od čega na granice prema susjednim državama otpada:
Dužina morske obale je 43,157 km (46,6 km ).
Cjelokupno slovenačko priobalje se nalazi unutar Tršćanskog zaliva sa sljedećim gradovima:
LRRC37A
Leucinom bogati protein sa ponavljanjem 37A je protein koji je kod ljudi kodiran genom LRRC37A. LRRC37A pripada porodici gena LRRC37, koja je nastala umnožavanjem gena. LRRC37 proteini imaju motive ponavljanja bogate leucinom (LRR) za koje se predviđa da posreduju u interakcijama protein-ligand (Giannuzzi et al., 2013).
Kloniranje i ekspresija
Analizom baze podataka i PCR-om ćelijske cDNK u HeLa, Giannuzzi et al. (2013) klonirani cjeloviti LRRC37A. Izvedeni protein od 1.700 aminokiselina ima izračunatu molekulsku masu od 188 kD. Sadrži N-terminalnu signalnu sekvencu, praćenu trima ponovljenim sekvencama, šest tandemskih vanćelijskih LRR motiva uz bok LRR N– i C-terminalnih domena, transmembranskog segmenta, uz kratki unutarćelijski C-terminalni rep. RT-PCR pomoću prajmera zasnovanih na konzerviranom području gena LRRC37 koji kodiraju motive LRR, pokazao je pretežnu ekspresiju gena u testisima, s umjerenom ekspresijom u timusu, malom mozgu i mozgu fetusa, a nižom ekspresijom u svim ostalim ispitivanim ljudskim tkivima. Otkrivena je opsežna alternativna prerada gena LRRC37, pri čemu je dominantan oblik LRRC37 pune dužine. RT-PCR HeLa ćelija, limfoblastoidnih ćelija, malog mozga i testisa otkrio je LRRC37A varijante prerade, za koje se predviđa da kodiraju izoforme sa 0 do 6 LRR motiva. Izuzimanje egzona 8 u nekim varijantama rezultira uklanjanjem domena zatvaranja LRR C-terminala i pomakom u ORF, uvođenjem stop kodona u egzon 9 koji uklanja transmembranski domen. Western blot i histohemijske analize i eksperimenti vremenskog traga transficiranih HeLa ćelija pokazali su da je LRRC37A označen epitopom prvo lokaliziran na Golgijevom aparatu, a zatim premješten kroz unutarćelijske vezikule u plazmamembranu. I lizati ćelija i kondicionirani mediji pokazali su dva glavna proteinska pojasa: LRRC37A s prividnom molekulskom masom iznad 260 kD. Giannuzzi et al. (2013) otkrili su da je prekomjerna ekspresija LRRC37A označenih epitopom u ćelijama HeLa, koje obično ne eksprimiraju nivoe LRRC37A koji se mogu detektirati, prouzrokovala deformaciju plazemamembrane i stvaranje izbočina nalik filopodijama, praćeno apoptozom.
Giannuzzi et al. (2013) utvrdili su da gen LRRC37A sadrži najmanje 14 egzona
Evolucija
Giannuzzi et al. (2013) izvijestili su da je ponavljana duplikacija segmenta predačkog hromosoma 17q koji sadrži gen LRRC37A4 (LRRC37A4P) dovelo do pojave 18 gena LRRC37 kod ljudi, sa retrokopijom na hromosomu 10 (LRRC37A6P). Samo su četiri kopije na hromosomu 17q kompletne i imaju netaknut ORF, uključujući LRRC37A. Preostale kopije imaju djelimične genske strukture i/ili poremećene ORF-ove, zbog početnog djelimičnog umnožavanja ili naknadnih promjena. Rod LRRC37A4 predaka pretrpio je najopsežniju promjenu u strukturi egzon–intron. Orangutani i drugi neljudski primati pokazuju slično složeno, ali neovisno, umnožavanje gena Lrrc37, s manje složenosti u genima pasa, goveda, miša i pacova. RT-PCR analiza otkrila je da je makak majmun ispoljio sličan obrazac ekspresije Lrrc37, ali manje složen od onog kod ljudi, sa najvećom ekspresijom Lrrc37 u sjemenicima i nižom ekspresijom u svim ostalim ispitivanim tkivima. Suprotno tome, mišji Lrrc37 je eksprimiran samo u testisima i nije imao alternativnu preradu. Giannuzzi et al. (2013) zaključili su da se porodica LRRC37 proširila u redu primata nakon divergencije ljudi od drugih vrsta sisara.
Šumeđe
mini|280px|Šumeđe, priroda Šumeđe je naseljeno mjesto u sastavu grada Orahovice, Virovitičko-podravska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Orahovica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Šumeđe je imalo 33 stanovnika.
Napomena: ''Od 1921. do 1981. iskazuje se pod imenom Sumeđe.''
Julija
mini|272x272piksel|Dijeljenje pokrajine Julije u [[20. vijek|XX. vijeku]] Pokrajina Julija - (Julijska pokrajina, regija), Giulia (tal.), Iulia,(lat. po gens Iulia, obitelj Julija Cezara), Julie (furl,), Julian March (engl.) povijesna pokrajina koja obuhvaća Istru, Kras, Tršćansko primorje i Rijeku.Za čitavu povijesnu pokrajinu Juliju spominje se i slov. naziv Julijska krajina (koji je uveo Josip Wilfan) te ital. naziv Venezia Giulia (uvedi ga Graziadei Ascoli pri formuliranju ital. iredentističkih težnji kako bi se istakla venecijanska, tj. ital. pripadnost Julije). Danas su ta dva naziva službeno zadržana za ital. administrativnu jedinicu autonomne pokrajine Furlanija-Julijska krajina Friuli-Venezia Giulia (koju čini manji dio Julije, Tršćanska i Gorička provincija).
Julija se prostire od južnog toka rijeke Soče (Isonzo) na zapadu do Rječine (Fiumara) na istoku, a obuhvaća područje Rijeke (Fiume) i Kastavštine (Castua), historijske Istre (s pripadajućim ostrvima Cres (Cherso), Lošinj (Lussino), Unije (Unie) i Susak (Sansego), Krasa (Carso), (tj. današnje Primorske i južnog dijela današnje Notranjske - Carinzia sud), Goriške provincije (Gorizia) i Trsta-Trieste. Sjeverna granica se poklapa sa sjevernom granicom pokrajne Kras iako kroz povijest toj su pokrajni prključivali i južne obronke Julijskih Alpa.
Porijeklo imena ove regije veže se uz Julijske Alpe jer u antičko doba i u Srednjem vijeku pod tim se nazivom nije podrazumijevalo samo Alpe u sjeverozapadnoj Sloveniji u današnjem smislu, već i mnogo južnije čitavo područje do Ćićarije i Učke. Tako u Kosmogoniji anonimnog autora iz Ravene iz VII. st. te u Geografiji Pre Guida iz VIII. st. pri opisu Julijskih Alpa na granici Italije (rim. Italija je bila do rijeke Raše u Istri) kažu: ...qui montes descendunt ad sinum maris Adriatici non longe a civitate Tarsatico provinciae Liburnie... dakle obronci Julijskih Alpa padaju do zaljeva Jadranskog mora (Kvarnerskog zaljeva) ne daleko od Trsata u provinciji Liburniji. Otud i srednjovjekovni naziv na lat. Julia Carsica ili Carsia Julia (Kraška Julija) kako bi se Juliju geografski razlikovalo od Juljskih Alpa.
Geografija
Julija obuhvaća površinu od oko 9.85o kv km, a planinski lanac Ćićarije ju dijeli na sjevernu Juliju koja obuhvaća krašku unutrašnjost, pokrajina Kras (Julia carsica: Gradiška, Goriška, Tršćanski kras, Brkini, Kraška notranjska, Klana i Kastavština) koja se na zapadu spušta u Tršćanski zaljev, a na istoku u Kvarnerski zaliv te južnu Juliju koja obuhvaća Istru - istarski poluotok s istarskim otocima Cres, Lošin j, Unije, Susak.
Danas je Julija transgranična regija, podijeljena između tri države, a administrativno pokriva Tršćansku i Goričku pokrajinu (pod Italijom), tzv. Primorska i dio Notranjske kraške (pod Slovenijom), Istarsku i dio tzv. Primorsko goranske županije (Rijeka, istočna Istra - sjev.ist. dio Istarskog poluotoka i istarski otoci).
Geomorfološke karakteristike
mini|257x257piksel|Pećina kod [[Materija (Hrpelje–Kozina)|Materije]] Sjeverni dio Julijske pokrajine, Kras (v.) s južnim graničnim planinskim lancem Ćićarijom prema Istri se nekad vodio pod obronke Julijskih Alpa, a suvremena sistematizacija ih svrstava u početak Dinarida. Na području Krasa istiću se svojom ljepotom mnogobrojne pećine od kojih su najveće i najpoznatije Postojnska jama, Škocjanska jama i spilje (Grotta Gigante, Sgoniko) iznad Trsta, kod Materije i Baredine u Istri. lijevo|mini|248x248piksel|Kraški rub - Istarski zid između bijele (vapnenačke) i žute (sive) Istre (fliš) Kraški rub ili Istarske stijene, je područje gdje se kraške (vapnenačke) planine Ćićarije strmo spuštaju u flišno područje (siva ili žuta Istra), a pruža se od doline Glinščice kraj Trsta, nad Črnim Kalom i Podpečom napred prema Gračišču i Sočergi, a završava sve do zapadnog obronka Učke. Na tom rubnom području erozija fliša je stvorila mnoge prirodne ljepote (slika lijevo).
Receptorska tirozin-kinaza
Receptorske tirozin kinaze (RTK) su visoki ligandi receptori ćelijske površine za mnoge polipeptidne faktore rasta, citokine i hormone. Od 90 jedinstvenih gena tirozin-kinaza identificiranih u ljudskom genomu, 58 kodira receptorske proteine tirozin-kinaze. Pokazalo se da su receptorske tirozin-kinaze ne samo ključni regulatori normalnih ćelijskih procesa, već i da imaju ključnu ulogu u razvoju i napredovanju mnogih tipova raka. Mutacije u receptorskim tirozin-kinazama dovode do aktivacije niza signalnih kaskada koje imaju brojne efekte na ekspresiju proteina. Receptorske tirozin-kinaze su dio veće porodice proteinskih tirozin-kinaza, koji obuhvata proteine receptorske tirozin-kinaze koji sadrže transmembranski domen, kao i nereceptorske tirozin-kinaze koje nemaju transmembranske domene.
Klase
Identificirano je otprilike 20 različitih klasa RTK.
Julija
Geomorfološke karakteristike
Crvena Istra je nazvana po karakterističnoj crvenoj zemlji (boksit) a prostire se u zapadnoj i južnoj Istri
Receptorska tirozin-kinaza
Struktura
Većina RTK su receptori sa jednom podjedinicom, ali neki postoje kao multimerni kompleksi, npr. insulinski receptor koji formira disulfidno povezane dimere u prisustvu hormona (insulina); štaviše, vezivanje liganda za vanćelijski domen inducira formiranje dimernog receptora. Svaki monomer ima jedan hidrofobnu transmembranski u rasponu domena, sastavljen od 25 do 38 aminokiselina, vanćelijski N-terminalni i unutarćelijski  C-terminalni region. Vanćelijski N-terminalni region pokazuje različite konzervirane elemente, uključujući domene slične imunoglobulinu (Ig) ili epidermni faktor rasta (EGF), ponavljanja fibronektina tipa III ili regije bogate cisteinom koji su karakteristični za svaku potporodicu RTK. Ovi domeni prvenstveno sadrže mjesto vezanja liganda, koje veže vanćelijske ligande, npr. određeni faktor rasta ili hormon. Unutarćelijski C-terminalni region pokazuje najviši nivo konzervaxcije i sadrži katalitske domene odgovorne za kinaznu aktivnost ovih receptora, koji katalizuju autofosforilaciju receptora i fosforilaciju tirozina RTK supstrata.
Julija
Geomorfološke karakteristike
Istarski otoci vapnenačkog su sastava osim pješćanog otoka Suska (Sansego).
IC 4779
IC 4779 (također poznat kao ESO 104-17 i PGC 62480) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 228 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Paun. Najveći prečnik je 0,90 (60 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (53 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 20. jula 1901. godine.
Receptorska tirozin-kinaza
Struktura
Kada se faktor rasta veže za vanćelijski domen RTK-a, njegova dimerizacija pokreće se sa drugim susjednim RTK-ovima. Dimerizacija dovodi do brze aktivacije domena citoplazmatske proteinske kinaze, a prvi supstrat za ove domene je sam receptor. Aktivirani receptor kao rezultat tada postaje autofosforiliran na višestrukim specifičnim i unutarćelijskim ostacima tirozina.
IC 4779
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Receptorska tirozin-kinaza
Transdukcija signala
Na različite načine, vezivanje vanćelijskog liganda će tipski uzrokovati ili stabilizirati dimerizaciju receptora. Ovo omogućava da tirozin u citoplazmatskom dijelu svakog receptora monomerskog bude "trans"-fosforiliran putem njegovog partnerskog receptora, propagirajući signal kroz plazmamembranu. Fosforilacija specifičnih ostataka tirozina unutar aktiviranog receptora stvara mjesta vezanja za SH2 domen (SH2) domen i fosfotirozin vezujući (PTB) domen proteina koji sadrže. Specifični proteini koji sadrže ove domene uključuju Src i fosfolipaza Cγ. Fosforilacija i aktivacija ova dva proteina na vezivanju receptora dovode do pokretanja puteva transdukcija signala. Drugi proteini koji stupaju u interakciju sa aktiviranim receptorom deluju kao adaptorni protein i nemaju sopstvenu unutrašnju enzimsku aktivnost. Ovi adapterski proteini povezuju RTK aktivaciju sa nizvodnim putevima transdukcija signala, kao što je kaskada signalizacije MAP kinaze. Primjer vitalnog puta transdukcije signala uključuje receptor tirozin-kinaze, c-met, koji je neophodan za preživljavanje i proliferaciju migrirajućih mioblasta tokom miogeneze. Nedostatak c-met remeti sekundarnu miogenezu i – kao u LBX1 – sprečava formiranje muskulature ekstremiteta. Ovo lokalno djelovanje FGF-a (faktora rasta fibroblasta) sa njihovim RTK -receptorima klasifikovano je kao parakrina signalizacija. Kako RTK receptori fosforiliraju višestruke tirozinske ostatke, mogu aktivirati višestruke puteva transdukcije signala.
Julija
Geomorfološke karakteristike
Rijeke. Reka-Timava je najduža rijeka na Krasu duga 89 km s podzemnim tokom, izvire ispod Snežnika (Monte Nevoso) u hrvatskom Krasu. ponornica je kod Škocjanske jame i nakon 39 km izlazi na istoku Sjeverne Italije u regiji Furlanija-Julijska krajina i u dužini od 2 km uvire u Tršćanski zaliv. Pored Kraške ponornice Pivke (29 km), slijede istarske rijeke Mirna (Quieto - 53 km), Dragonja (Dragogna - 29 km), Raša (Arsa - 23 km), Rižana (Risano) te donji tok rijeke Soče (Isono), Sve julijske rijeke i mnogi potoci (osim Soče) imaju tipičano mediteransko ljetno sušno razdoblje.
= Historija = Julija ima mnogo nalazišta iz paleolita gdje se ističe Romualdova pećina s primjerom pećinskog slikarstva. U neolitu je ovo područje gusto naseljeno (kašteljerska kultura), a oko 1100 pr.n.e. kod 2. velike indoevropske seobe Juliju naseljavaju Histri (Istra, zapadno od rijeke Raše sve do rijeke Timave), ilirska plemena Liburni (od rijeke Raše prema istoku) i Japodi (od Krasa i Snežnika do zapadne Bosne). Dolaskom Kelta na područje Japoda u V/IV. st. pr.n.e., oni se vode kao keltsko ilirsko pleme. Kelti su osvojili i sjevernu Istru, tako da se npr. Tergeste (Trst) i ostala predantička naselja smatraju histarsko-keltskim naseljema.
Receptorska tirozin-kinaza
Terapijski lijekovi
RTK su postale privlačna meta za terapiju lijekovima zbog njihove implikacije u nizu ćelijskih abnormalnosti, kao što su rak, degenerativne i kardiovaskularne bolesti. Američka agencija za hranu i lijekove (FDA) odobrila je nekoliko lijekova protiv kancera uzrokovanih aktiviranim RTK-ovima. Lijekovi su razvijeni da ciljaju vanćelijski ili katalitski domen, čime se inhibira vezivanje liganda, oligomerizacijom receptora. Herceptin, monoklonsko antitijelo koje je sposobno da se veže za vanćelijski domen RTK-a, korišteno je za liječenje prekomjerne ekspresije HER2 kod raka dojke.
Julija
Antika
Stari Grci (Argonauti) su dolazili na ovo područje o čemu svjedoči ne samo mitologija, a o stvaranju grčkih kolonija govore arheološki nalazi i neki toponimi kao Kalevoine na ulazu u Raški zaljev (na starogrč. uvala vina) i naselje Rakalj, naselja prije VI. vijeka pr.n.e. gdje etimolozi smeštaju grč. koloniju Heraclea, naselje prije VI. vijeka pr.n.e., a grčku koloniju u Osoru se smješta u IV. vijek pr.n.e..
Histri razvijaju visoku kulturu s glavnim gradom Nesactium (Vizače). 179. pr.n.e. Rimljani osvajaju Histre, a 129 pr.n.e pokoravaju Japode. a 29.pr.n.e. i Liburne. Istru do rijeke Raše pripajaju Italiji (Venetia et Histria kao decima regio Italiae), a središte je Aquileia, a Liburnia je provincija u sastavu rim. Illyricuma, a kasnije Dalmatiae. Rimljani uskoro osnivaju nova naselja koja spajaju cestom Via Flavia, koja je vodila kroz Juliju i to od Colnia Julia Tergestea (Trst) preko Parentiuma (Poreč) do Colonia Pietas Julia Pola (Pule) pa dalje Colonia Iulia Albona (Labina), Flanona (Plomin), Laurana (Lovran) do Tarsaticae (Rijeke). Druga važna rimska cesta kroz julijski Kras. vodila je ot Tergeste do Tarsaticae, a isto tako kroz tršćanski Kras do Postojnskih vrata, gdje se račvala za Tarsatiku i Emonu (Ljubljana). Privreda se bazirala uglavnom na stočarstvu u sjevernoj Juliji (Kras) i poljoprivredi u Istri (veliki izvoznik maslinovog ulja i pšenice) s mnogim većim posjedima (villa rustica). U gradovima je bio razvijeni mnogobrojni obrti. Nakon upada Marcomana i Kvada u II. st. iz Panonije kroz sjevernu Juliju, na podnožju istočnih Alpa gradi se fortifikaciona linija (utvrde i bedemi) - claustra Alpium Iuliarum.
Antička povijest i duhovni život Istre v. opširnije pod Autohtoni antički kultovi u Istri. mini|251x251piksel|Bizantska Euphrasiana (VI. Vijrk) u [[Poreču]] Kasnoantičko razdoblje (IV. i V. st.) karakterizira prevlast netolerantne kršćanske religije što, pored najezde barbara i stalnih nemira u rimskim građanskim borbama za vlast, dovodi do stagnacije i propadanja postignutih civilizacijskih tekovina. Grade se kršćanske bazilike: Tergeste, Parentium, Pola, Flanona, Tarsatica. Dok je Istra bila više pošteđena zbog prirodnog zaklona Ćićarije i Učke, u sjevernoj Juliji se vode ratne operacije u građanskom ratu između rimskih legija Licinija i Maksencija 310.. Konstansa i Maksencija 350., zatim prolaze Goti nakon bitke kod Hadrianopolisa 378. cestom Tarsatica - Aquilea, pa opet bitka između legija Theodosija i Eugenija 394. na Vipavi (bitka kod Frigidusa). 410. Vizigoti su ušli u čitavu Juliju, ali bez težih posljedica, a Atilni Huni su 452. poharali sjevernu Juliju. Takvi nemiri izazivaju migracije stanovništva iz sj. dijelova Rimskog carstva koji napućuju Istru, dok Kras postaje pust.
Srednji vijek
Nakon pada Zapadnog rimskog carstva 476. Julija je pod državom herkulskog kralja Odoakra, ali njega već 489. zamjenjuje Ostrogotski kralj Tedorik koji stvara Istočnogotsku državu sa sjedištem u Raveni. 537. Justinijan car Istočnog rimskog carstva pobjeđuje Ostrogote te J. 538. dolazi pod vlast Bizanta (Ravenatski egzarhat) gdje ostaje do 751. kada J. dolai pod vlast Longobarda.sve do 774. kada opet vlada Bizant do 788.g.
Za slavensko-avarske provale Slaveni u prvom valu na prelazu iz VI. u VII. vijeku naseljavaju sjeveroistočno područje Julije (istočni obronci Učke sve do porječja rijeke Raše - područje liburnske čakavštine (koja je najviše sačuvala karakteristike st.sl. jezika pa ga suvremena lingvistika svrstava u poseban južnoslavenski jezik). Kada Papa Gregor I. 600. g. žali da su Slaveni u Istri došli do pred vrata Italije upravo misli na ovo slav. pleme jer je rijeka Raša još iz rimskih vremena granica Italije. U ostalim područjima Julije nastavlja živjeti romansko stanovništvo, kao i na Cresu i Lošinju gdje su ostali većinsko stanovništvo s postepenim naseljavanjem Slavena na ostalo područje J. obavljano pod franačkom i mletačkom vlašću.
U kasnoj antici i u ranom Srednjem vijeku način života stanovništva Julije se promijenio. Dok se u sjevernom dijelu Julije broj stanovnika jako smanjio, Istra je postala prenapučena migracijskim priljevom pa se podižu novi gradovi kao Ruginium, Ursarium, Humagum, Emonia, Sipar... Pored toga napuštaju se rimski gradovi u dolinama i naseljavaju bivši histarski, liburnski i japodski kašteljeri (gradine) radi lakše obrane pa tako rim. Albona se premješta na brdo (labnski stari grad), rim. Flanona smještena na dnu Plominskog zaljeva seli se u gradinu (današnji Plomin), a isto i rim. Tarsatica na desnom ušću Rječine seli u gradinu na Trsatu). Isto tako se rim.ville rustike utvrđuju (npr. Castrum na Brionima)
788. Julija dolazi pod franačku vlast.koja uvodi svoj feudalni poredak i germanski feudalci postepeno naseljavaju Slavene sa sjevera i istoka na zemlju koju su oteli starosjediocima Julije. U trokutu Rovinj, Bale Vodnjan i na području Buja autohtono romansko stanovništvo do danas je sačuvalo svoj jezik koji spada u posebnu skupinu romanskih (latinskih) jeika pod imenom Istriotski ili Istroromanski jezik.
804. se na rijeci Rižani postiže sporazum imeđu starosjedilaca i germ. feudalaca, ali unatoč tome nastavljaju se sukobi između romanskih gradova i germ. feudalaca. Julija skupa s Furlanijom potpada pod Akvilejsku marku u okviru Bavarskog vojvodstva, da bi se 976, odcijepila od Bavarske i bila pripojena vojvodini Karantaniji (Kranjska - Carinzia). Slijed feudalna partikularizacija kada J. je u posjedu raznih feudalaca, od Akvilejskih patrijarha do raznih feudalaca germanskog porijekla, tako da J. nije jedinstveno područje, Devinski i Gorički knezovi u središnjoj Istri, zaleđu Trsta sve do Rijeke, Kranjski grofovi u južnom dijelu Notranjske, Istarska grofovija u središnjoj Istri te Merania od Plominskog zaljeva, Berseča do Kastva. Akvilejska patrijaršij postepeno gubi svoje posjede pred najezdom Venecije, ali čitava J. ostaje pod eklezijastičkom jurisdikcijom Akvilejske patrijaršije sve do poč. XVII. st.
Venecija u XIII i XIV. postepeno osvaja romanske gradove u zapadnoj i središnjoj Istri uz velik otpor tih gradova (naročito Pula i Motovun). Prva su im uporišta Rovinj i Kopar. Velik dio istarskog poluotoka kao i istarskih otoka na Kvarneru je u XV. i XVI. st. pod vlašću Venecije, a ostatak Julije (Trst od 1382. Goriška grofovija sve do Pazina od 1374. nekadašnja Meranija sa Mošćenicama, Veprincem i Kastvom, te područje J. od Postojne do sjeverne Istre (obronci Čičarije) te do Rijeke od 1466.) u posjedu je Habsburgovaca.
U prospeitetnijoj venecijanskoj Istri (ako izuzmemo Trst i Rijeku) funkcionirali su pazenatici. Kako bi cijeli prostor nadgledala i vojno povezala, posebno široki teritorij izvan jurisdikcije pojedinih gradova čiji statuti preciziraju ovlasti pojedinih komuna, stvara posebnu instituciju, pazenatik («societas Paysanatici terrarum», od venetske riječi pais, paiz - zemlja, kraj, predjel), mletačko izvangradsko područje. Na čelu pazenatika je kapetan (Capitaneus) postavljen od venecijanskog senata na godinu dana. Zadaci kapetana pazenatika, čije su naloge podeštati dužni izvršavati, isključivo su vojni koji će se s vremenom proširiti. Kapetan je dužan povremeno obilaziti vojne jedinice raspoređene na prostoru Istre (reklo bi se «otići u pazenatik»), ali se, u početku, ne smije miješati u unutrašnje poslove pojedinih komuna. Sam pazenatik funkcionira na način da Venecija osigurava plaću kapetana te troškove uzdržavanja 7 konja koje kapetan kao zapovjednik konjanice kapetanije mora imati: 1 prvoklasnog konja za sebe, 5 konja za borbu te 1 starijeg konja za trubača, 1 člana jedinice starijeg od 20 godine, 4 vješta konjanika i trubača. Konje je trebao osigurati svaki grad shodno svojoj veličini: Izola 10, Piran 20, Umag 4, Novigrad 4, Poreč 12, Rovin j 5, Motovun 8, Lovreč 5 te Pula 20. Budući da Bale (ni Pula) još nisu bile pod dominacijom Venecije za uzdržavanje vojske pazenatika nisu osiguravale konje već su plaćale 400 tzv. malih lira. Prvi kapetan pazenatika, izabran za godinu 1301./1302., bio je Marino Badoer koji je sjedište smjestio u Poreč a vojni garnizon u Lovreč. Zbog nespojivosti da kapetan pazenatika djeluje iz grada sa strogo utvrđenim Statutom, Poreč je ostao sjedište kapetana pazenatika tek do 1304. kad će biti preseljen u Lovreč gdje će ostati sve do premještanja pazenatika u Rašpor kod Buzeta 1394. godine. Naime, uviđajući da je skoro nemoguće efikasno vojno kontrolirati cijeli izvangradski teritorij mletačke Istre iz jednog mjesta, Venecija 1359. osniva i drugo sjedište pazenatika i smješta ga u Grožnjan. Godine 1394. Venecija je došla u posjed utvrde Rašpor kod Buzeta u koji je smjestila objedinjeni sutlovrečki i grožnjanski pazenatik. U Lovreču će i dalje ostati dio pazenatika i kapetan, ali s ovlastima znatno manjim od nekadašnjih. Definitivno će se pazenatik preseliti u Buzet, 1511. godine i tamo ostati sve do pada Venecije 1797. godine.
Novi vijek
XVI. i XVII. st. jedno je od najtežih razoblja stanovništvu Julije. postoje dvije Julije, jedna pod okoštalim feudalnim poretkom Austrije (čitav sjeverni dio J. i unutrašnjost istarskog poluotoka s Pazinom kao centrom) te venecijanska Julija (na ostalom istarskom području). Pored spomenutih epidemija kuge (u XVI. st. kuga je 16 puta harala), stanovništvo je bilo izloženo učestalim pljačkama razbojnika, pograničnim ratovanjima imeđu austrijskih i mltačkih feudalaca i stanovništva, sušama, a tu su još provale Turaka koji dolaze i na područje Julije (Klana) pa uskočko-mletački rat
U XVIII. st. i dalje je status quo iz prethodnog razdoblja s time da se posljedice slabljenja moći Republike Venecije sve više osijeća, a u austrijskom dijelu počinje jačanje morskih gradova Trst a i Rijeke:
1719. austrijski car Karlo VI daje julijskim lukama Trst u i Rijeci status slobodnih luka što doprinosi brzom razvoju ta dva grada.
Napoleonski ratovi krajem XVIII i poč. XIX st. dovode do objedinjavanja mletačkog (zapadni i juž. istararski poluotok i istar. otoci na Kvarneru) i austrijskog dijela Julije. Od 1809. do 1813, čitava J. je u sastavu francuske Ilirske provincije. Nakon poraza napoleonove vojske Austrija okupira Juliju i administrativno je organizira u Tršćanski governatorat (Governo di Trieste 1814-1816.) kojoj pridružuje i dio Hrvatskog primorja (otok Krk i obalu od Bakra do Crikvenice) čime stvara austrijsko primorje podijeljeno u 3 distrikta: Trst (zapadna i središnja Istra do Monfalcona), Gorica (Gradiška, Tolmin, Kanalska dolina i Brkini) i Rijeka (od Labina do Novog, istarski otoci i Krk, te dio Gorskog kotara Fužine i Čabar) sa glavnim gradom Trstom. 1816. Tršćanska gubernija se stavlja pod austrijsku Kraljevinu Iliriju u čijem sastavu ostaje čitava J. do 1849., osim Rijeke koja je od 1922. opet corpus separatum Ugarske sve do 1848. 1822. se Hrvatskoj vraća zapadni dio Hrvatskog primorja (od Rječine do Novog) koji od 1814. bio pod riječkim distriktom Governatorata iz Trst a.
1849. Od Tršćanske gubernije se formira nova jedinica u sastavu austrijske krune nazvana Austrijsko primorje (v.)