cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
RNU4ATAC
Klinički značaj
Defekti ovog gena uzrok su nekoliko ljudskih nasljednih sindroma od kojih svi pokazuju autosomno recesivno nasljeđivanje. To uključuje Taybi-Linderov sindrom (mikrocefalni osteodisplazilku primarnu osteodisplazijsku patuljavoat tip 1 (MOPD1), Roifmanov sindrom i Lowry-Woodov sindrom.
Nova Vas
Hrvatska:
Slovenija:
Norepinefrin
Noradrenalin (NA) ili norepinefrin (NE) je organski spoj u porodici kateholamina, koji funkcionira u mozgu i tijelu kao hormon i neurotransmiter. Naziv "noradrenalin", izveden iz latinskih korijena što znači "pored / pored bubrega", češće se koristi u Velikoj Britaniji i većem dijelu ostalih evropskih zamalja, uključujući i Balkan. U Sjedinjenim Državama se obično preferira „norepinefrin“, izveden iz grčkih korijena koji imaju isto značenje. "Norepinefrin" je takođe međunarodno nevlasničko ime norepinefrin. Bez obzira koje se ime koristi za samu tvar, dijelovi tijela koji je stvaraju ili na nju utiču nazivaju se "noradrenergični" ili noradrenergni.
Opća funkcija norepinefrina je mobiliziranje mozga i tijela za djelovanje. Otpuštanje norepinefrina je najniže za vrijeme spavanja, povećava se tokom budnosti i dostiže mnogo više razine za vrijeme stresa ili opasnosti, u takozvanoj reakciji odgovor na borbu ili bijeg. U mozgu, norepinefrin povećava uzbuđenje i budnost, podstiče budnost, pojačava formiranje i pronalaženje pamćenja i usredotočuje pažnju; također povećava nemir i anksioznost. U ostatku tijela norepinefrin povećava broj otkucaja srca i krvni pritisak, aktivira oslobađanje glukoze iz zaliha energije, povećava protok krvi do skeletnih mišića, smanjuje protok krvi u gastrointestinalnom sistemu, te sprečava pržnjenje mokraćnog mjehura ipokretljivost u gastrointestinalnom sistemu.
Različiti medicinski važni lijekovi djeluju mijenjanjem djelovanja noradrenalinskih sistema. Noradrenalin se široko koristi kao lijek za ubrizgavanje u liječenju kritično niskog krvnog pritiska. Beta blokatori, koji suzbijaju neke od efekata noradrenalina, blokirajući njihove receptore, često se koriste za lečenje glaukoma, migrene i niza kardiovaskularnih problema. Alfa blokatori, koji suzbijaju različit skup efekata noradrenalina, koristi se za liječenje nekoliko kardiovaskularnih i psihijatrijskih stanja. Agonisti alfa-2 često imaju efekt sediranja i obično se koriste kao sredstva za poboljšanje anestezije u hirurgiji, kao i u liječenju zavisnosti od lijekova ili zavisnosti od alkohola. Mnogi važni psihijatrijski lijekovi vrše snažne efekte na noradrenalinske sisteme u mozgu, što rezultira nuspojavama koje mogu biti korisne ili štetne.
Struktura
Noradrenalin je kateholamin i fenetilamin. Njegova struktura razlikuje se od strukture epinefrina samo po tome što epinefrin ima metilnu grupu vezanu za njegov dušik, dok je u norepinefrinu metilna grupa zamijenjena atomom vodika. Prefiks nor- izveden je kao kratica riječi "normalno", koja se koristi za označavanje demetiliranog. spoja.
Biosinteza
Norepinefrin ae sintetizira iz aminokiseline tirozin nizom enzimskih koraka u srži nadbubrežne žlijezde i postganglijskim neuronima simpatičkog nervnog sistema. Dok se pretvorba tirozina u dopamin odvija pretežno u citoplazmi, pretvaranje dopamina u norepinefrin pomoću dopamin β-monooksigenaza odvija se pretežno unutar neurotransmiterske vezikule. Metabolički put je:
Stoga je direktni prekursor norepinefrina dopamin, koji se sintetizira posredno iz esencijalne aminokiseline fenilalanin ili neesencijalne aminokiseline tirozin. Ove aminokiseline nalaze se u gotovo svakom proteinu i kao takve obezbeđuju se unosom hrane koja sadrži proteine, a tirozin je najčešći.
Fenilalanin se pretvara u tirozin enzimom fenilalanin hidroksilaza, s molekulskim kisik]om (O2)i tetrahidrobiopterinom kao kofaktorom. Tirozin se pretvara u L-DOPA- enzimom tirozin hidroksilaza, sa tetrahidrobiopterinom, O2 i vjerovatno gvožđem (Fe2+) kao kofaktorima. L-DOPA se pretvara u dopamin enzimom aromatska L -aminokiselinska dekarboksilaza (poznata i kao DOPA dekarboksilaza), sa piridoksal-fosfatom kao kofaktorom. Dopamin se enzimom dopamin β-monooksigenaza (ranije poznat kao  dopamin β-hidroksilaza ) pretvara u norepinefrin s O2 i askorbinskom kiselinom kao kofaktorima.
Sam Norepinefrin može se dalje pretvoriti u epinefrin enzimom feniletanolamin  N -metiltransferaza sa S-adenozil- L -metioninom kao kofaktorom.
Degradacija
Kod sisara, norepinefrin se brzo razgrađuje do različitih metabolita. Početni korak u raspadu može katalizirati bilo koji od enzima monoamin-oksidaza (uglavnom monoamin-oksidaza A) ili COMT. Odatle se razlaganje može nastaviti raznim putevima. Glavni krajnji proizvodi su ili vanililmandelinska kiselina ili konjugirani oblik MHPG, za koje se smatra da su oba biološki neaktivni i izlučuju se mokračom. thumb|500px|center|Razlaganje roradrenalina. Metabolizirajući enzimi prikazani su u boksovim.
Skladištenjenje, oslobađanje i ponovno preuzimanje
thumb|right|400px| Prerada noradrelina u sinapsi. Nakon oslobađanja, može preuzimati preko presinapsnog terminala ili razgraditi enzimima. Unutar mozga, norepinefrin funkcionira kao neurotransmiter, a kontrolira ga skup mehanizama koji su zajednički svim monoaminskim neurotransmiterima. Nakon sinteze, norepinefrin se transportuje iz citosol u sinapsne vezikule vazikulskog transportema monoamina (VMAT). Norepinefrin se čuva u tim vezikulama sve dok se ne izbaci u sinapsni rascjep, obično nakon što potencijal djelovanja uzrokuje da vezikule izbace njihov sadržaj izravno u sinagopsku hemijsku sinapsu u procesu zvanom egzocitoza.
Jednom kada dođe u sinapsu, norepinefrin se veže i aktivira receptore. Nakon akcijskog potencijala, molekule norepinefrina brzo se nepovezuju sa njihovim receptorima. Zatim se apsorbiraju natrag u presinapsnu ćeliju, putem ponovnog preuzimanja posredovanog prvenstveno norepinefrin-transporterom (NET). Kada se vrati u citosol, norepinefrin se može razgraditi pomoću monoamin-oksidaze ili ih prepakivati u vezikule VMAT, čineći ga dostupnim za buduće oslobađanje.
Simpatički nervni sistem
thumb|400px|Shema simpatičkog nervnog sistema, sa simpatičkim [[ganglija i dijelovima tijela koje inervira.]] Norepinefrin/noradrenalin je glavni neurotransmiter simpatičkog nervnog sistema, a sastoji se od oko dvije desetine simpatičkih lanaca ganglija smještenih pored kičmene moždine, plus skup pršljenskih ganglija koji se nalazi u grudnom košu i trbuhu. Ove simpatičke ganglije povezane su s brojnim organima, uključujući oči, pljuvačne žlijezde, srce, pluća, jetru, žučni mjehur, želudac, crijeva, bubrege, mokraćni mjehur, reproduktivne organe, mišiće, kožu i nadbubrežne žlijezde. Simpatička aktivacija nadbubrežne žlezde uzrokuje da se dio zvani kora nadbubrežne žlijezde oslobađa noradrenalin (kao i epinefrin) u krvotok, odakle, funkcionirajući kao hormon, dobija daljnji pristup širokom rasponu tkiva.
Općenito govoreći, učinak noradrenalina na svaki ciljni organ je da modificira njegovo stanje tako što ga čini pogodnijim za aktivno kretanje tijela, često uz cijenu povećane potrošnje energije i povećanog trošenja i habanja. Ovo se može usporediti s acetilholinom posredovanim efektima parasimpatičkog nervnog sistema, koji većinu istih organa modificira u stanje pogodnije za odmor, oporavak i probavu hrane i obično manje skupo, u smislu potrošnje energije.
Simpatički efekti norepinefrina/noradrenalina uključuju:
Noradrenalin i ATP su simpatički koneurotransmiteri. Utvrđeno je da endokanabinoid, anandamid, kanabinoid Noradrenaline i WIN 55,212-,2 mogu izmijeniti cjelokupni odgovor na stimulaciju simpatičkog nerva i naznačiti da predspojni CB1 receptori posreduju jelovanja stimulacija – inhibicija. Stoga kanabinoidi inhibiraju i noradrenerginske i purinergičnske komponente simpatičke neurotransmisije.
Centralni nervni sistem
thumb|350px|Područja mozga koja sadrže noradrenergne neurone. Noradrenergni neuroni u mozgu tvore neurotransmiterski sistem koji, kada se aktivira, utiče na velike površine mozga. Efekti se manifestuju u budnosti, uzbuđenju i spremnosti za akciju.
Noradrenergnih neurona (tj. neuroni čiji je primarni neurotransmiter noradrenalin/norepinefrin) relativno je mali broj, a njihova ćelijska tijela su ograničena na nekoliko relativno malih područja mozga, ali šalju projekcije na mnoga druga područja mozga i vrše snažne efekte na njihove mete. Ove noradrenergične ćelijske grupe prvi put su mapirali Annica Dahlström i Kjell Fuxe, 1964., koji su im dodijelili oznake počevši sa slovom "A" (za "aminergično"). U njihovoj shemi područja A1 do A7 sadrže neurotransmiter noradrenalin (A8 do A14 sadrže dopamin). Noradrenergička ćelijska grupa A1 nalazi se u repnom ventrolateralnom dijelu medulena i ima ulogu u kontroli metabolizma tjelesnih tekućina. Noradrenergička ćelijska grupa A2 nalazi se u području mozga nazvanom solitarno jezgro; ove ćelije su bile aktivirane u različite reakcije, uključujući kontrolu unosa hrane i reakcije na stres. Ćelijske grupe A5 i A7 projiciraju se uglavnom na kičmenu moždinu.
Najvažniji izvor noradrenalina u mozgu je locus coeruleus LC), koji sadrži noradrenergičku ćelijsku grupu A6 i pridružuje se ćelijskoj grupi A4. Locus coeruleus je prilično mali u apsolutnom smislu – za primate se procenjuje da sadrže oko 15.000 neurona, manje od jednog miliona neurona u mozgu – ali šalje projekcije na svaki veći deo mozga, pa i na kičmenu moždinu.
Razina aktivnosti u locus coeruleus (LC) u velikoj mjeri povezana je s budnošću i brzinom reakcije. Njegova aktivnost je niska za vrijeme spavanja i pada na gotovo ništa tokom stanja REM (snova). Kreće se ka početnoj razini za vrijeme budnosti, ali se privremeno povećava kada je osoba pobuđena bilo kakvim podražajem koji privlači pažnju. Neprijatni podražaji kao što su bol, otežano disanje, distezija mokraćnog mjehura, vrućina ili hladnoća povećavaju porast. Izuzetno neugodna stanja poput intenzivnog straha ili intenzivnog bola povezana su s vrlo visokim nivoima njegove aktivnosti.
Noradrenalin koji oslobađa locus coeruleus (LC) utiče na funkciju mozga na više načina. Pojačava obradu senzornih ulaza, pojačava pažnju, pospješuje formiranje i pronalaženje dugotrajne i radne memorije i povećava sposobnost mozga da reagira na ulaze mijenjajući obrazac aktivnosti u predfrontalnom korteksu i drugim područjima. Kontrola razine uzbuđenja je dovoljno jaka da suzbijanje LC izazvano lijekovima ima snažan efekt sediranja.
Velika je sličnost između situacija koje aktiviraju locus coeruleus u mozgu i one koje aktiviraju simpatički živčani sistem na periferiji: locus coeruleus u osnovi mobilizira mozak za djelovanje dok simpatički sistem mobilizira tijelo. Tvrdi se da ova sličnost nastaje zato što su oba u velikoj mjeri pod kontrolom istih moždanih struktura, posebno dijela mozga nazvanog nucleus gigantocellularis.
Farmakologija
Veliki broj važnih lijekova ispoljava svoje djelovanje interakcijom s norepinefrinskim sistemima u mozgu ili tijelu. Njihove primjene uključuju liječenje kardiovaskularnih problema, šoka i raznih psihijatrijskih stanja. Ovi lijekovi se dijele na: simpatomimetički lijek koji oponašaju ili pojačavaju barem neke od učinaka norepinefrina koji oslobađa simpatički nervni sistem; simpatilitički lijekovi, nasuprot tome, blokiraju barem neke od efekata. Both of these are large groups with diverse uses, depending on exactly which effects are enhanced or blocked.
Sam Norepinefrin klasificiran je kao simpatomimetički lijek: njegovi učinci kada se daju intravenskim ubrizgavanjem povećavajući broj otkucaja srca i sile i sužavanje krvnih žila čine ga vrlo korisnim za liječenje hitnih slučajeva koji uključuju kritično nizak krvni prizisak. Proizvođasč Surviving Sepsis Campaign preporučio je norepinefrin kao sredstvo prve linije u liječenju sepsnog šoka koji ne reagira na oživljavanje tekućinom, dopunjen vazopresin om i epinefrinom. Upotreba dopamina ograničena je samo na vrlo odabrane pacijente.
Beta blokatori
Ovo su simpatilitski lijekovi koji blokiraju efekte adrenergičkih receptora, a imaju mali ili nikakav efekat na alfa receptore. Oni se ponekad koriste za liječenje visokog krvnog pritiska, pretkomorne fibrilacije i kongestivnog zatajenja srca, ali nedavni pregledi zaključuju da su druge vrste lijekova obično superiorni u te svrhe. Beta blokatori mogu biti održiv izbor za druga kardiovaskularna stanja, uključujući anginu i Marfanov sindrom. > Također se široko koriste za liječenje glaukoma, najčešće u obliku kapljica za oči. Zbog svojih učinaka u smanjenju simptoma anksioznosti i drhtavice, ponekad ih zabavljači, javni govornici i sportisti koriste za smanjenje anksioznosti, iako nisu medicinski odobreni u tu svrhu i zabranjeni su od strane Međunarodnog olimpijskog olimpijskog komiteta.
Međutim, korisnost beta blokatora ograničena je nizom ozbiljnih nuspojava, uključujući usporavanje otkucaja srca, pad krvnog pritiska, astmu i reaktivnu hipoglikemiju. Negativni efekti mogu biti posebno ozbiljnj kod ljudi koji pate od dijabetesa. .
Alfa blokatori
Ovo su simpatolitski lijekovi koji blokiraju efekte adrenergičkih alfa receptora, dok imaju mali ili nikakav učinak na beta receptore. Lijekovi koji pripadaju ovoj grupi mogu imati vrlo različite efekte, ovisno o tome blokiraju li primarno alfa-1 receptore, alfa-2 receptore ili oboje. Alfa-2 receptori, kako je opisano na drugom mjestu u ovom članku, često su locirani na samim neuronima koji oslobađaju norepinefrin i na njih imaju inhibitorne efekte; posljedično, blokada alfa-2 receptora obično rezultira povećanjem oslobađanja norepinefrina. Alpha-1 receptori obično se nalaze na ciljnim ćelijama i imaju pobudne efekte na njih; posljedično, blokada alfa-1 receptora obično rezultira blokiranjem nekih učinaka norepinefrina. Lijekovi poput fentolamina, koji djeluju na obje vrste receptora, mogu proizvesti složenu kombinaciju oba efekta. U većini slučajeva kada se termin "alfa blokator" upotrebljava bez kvalifikacije, odnosi se na selektivni antagonist alfa-1.
Selektivni alfa-1 blokatori imaju različite namene. Kako je jedan od njihovih efekata inhibiranje kontrakcije glatkog mišića u prostati, često se koriste za liječenje simptoma benigne hiperplazije prostate. Alfa-blokatori takođe pomažu ljudima da izbace bubrežne kamence. Njihovi efekti na centralni nervni sistem čine ih korisnim za liječenje generaliziranog anksioznog poremećaja, paničnog poremećaja i postraumatskog stresnog poremećaja. Međutim, mogu imati značajne nuspojave, uključujući pad krvnog pritiska.
Neki antidepresivi djeluju dijelom kao selektivni alfa-2 blokatori, ali najpoznatiji lijek u toj klasi je johimbin, koji se ekstrahira iz kore afričke stablašice Pausinystalia johimbe. Johimbin djeluje kao pojačavač muške potencije, ali njegova korisnost u tu svrhu je ograničena ozbiljnim nuspojavama uključujući anksioznost i nesanicu. Predoziranje može uzrokovati opasno povećanje krvnog pritiska. Johimbin je zabranjen u mnogim zemljama, a u Sjedinjenim Državama, zato što je ekstrahiran iz biljke, a ne hemijski sintetiziran, prodaje se iznad šanka (javno) kao dodatak prehrani.
Alpha-2 agonisti
To su simpatomimetski lijekovi koji aktiviraju alfa-2 receptore ili pojačavaju njihov efekat. Budući da su alfa-2 receptori inhibitorni i mnogi su locirani presinapsno na ćelijama koje oslobađaju norepinefrin, neto efekat ovih lijekova je obično smanjenje količine oslobođenog norepinefrina. Lijekovi iz ove skupine koji mogu ući u mozak često imaju snažne sedacijske efekte, uslijed inhibicijskog djelovanja na locus coeruleus. Naprimjer, klonidin se koristi za tretman anksioznih poremećaja i nesanice, kao i prethodni sedativ za pacijente koji treba da se podvrgnu operaciji. Ksilazin, još jedan lijek iz ove grupe, također je moćan sedativ i često se koristi u kombinaciji sa ketaminom, kao opći anestetik za veterinarsku hirurgiju,a u Sjedinjenim Državama nije odobren za upotrebu kod ljudi.
Bolesti i poremećaji
Brojni važni medicinski problemi uključuju disfunkciju norepinefrinog sistema u mozgu ili tijelu.
Simpatička hiperaktivacija
Hiperaktivacija simpatičkog nervnog sistema sama po sebi nije posebno prepoznato stanje, ali je sastavni dio niza drugih, kao i moguća posljedica uzimanja simpatikomimetskog lijeka. Izaziva izrazit skup simptoma, uključujući bolove, ubrzan rad srca, povišen krvni pritisak, znojenje, palpitacije, tjeskobu, glavobolju, bespomoćnost i pad glukoze u krvi. Ako se simpatička aktivnost povećava duže vrijeme, to može uzrokovati gubitak težine i druge promjene u tijelu povezane sa stresom.
Popis stanja koja mogu izazvati simpatičku hiperaktivaciju uključuje teške ozljede mozga, oštećenja kičmene moždine, otkazivanje srca, visok krvni pritisak, bolesti bubrega, i različiti tipovi stresa.
Feohromocitom
Feohromocitom je tumor rijetke vrste (srži nadbubrežne žlijezde), izazvan bilo genetičkim faktorima ili određenim vrstama karcinoma. Posljedica toga je masivno povećanje količine norepinefrina i epinefrina ispuštenog u krvotok. Najočitiji simptomi su znaci simpatičke hiperaktivacije, uključujući naročito porast krvnog pritiska koji može dostići fatalnu razinu. Najefikasnije liječenje je hirurško uklanjanje tumora.
Stres
Stres u fiziologiji znači svaku situaciju koja prijeti kontinuiranoj stabilnosti tijela i njegovih funkcija. Stres utiče na širok raspon tjelesnih sistema: dva najčešće aktivirana su hipotalamsko-hipofizno-adrenalna osovina i norepinefrinski sistem, uključujući i simpatički nervni sistem i locus coeruleus – centriranog sistema u mozgu. Stresori mnogih vrsta izazivaju porast noradrenergičke aktivnosti, koja mobilizira mozak i tijelo da odbije prijetnju. Hronični stres, ako se nastavi dugo, može oštetiti mnoge dijelove tijela. Značajan dio štete je posljedica dugotrajnog oslobađanja norepinefrina zbog njegove opće funkcije u usmjeravanju resursa dalje od održavanja, regeneracije i reprodukcije te prema sistemima koji su potrebni za aktivno kretanje. Posljedice mogu uključivati usporavanje rasta (kod djece), besanicu, gubitak libida, gastrointestinalne probleme, oslabljenu otpornost na bolesti, sporije stope zacjeljivanja ozljeda, depresiju i povećanu ranjivost na ovisnost.
ADHD
Poremećaj hiperaktivnosti i deficita pažnje je psihijatrijsko stanje koje uključuje probleme sa pažnjom, hiperaktivnost i impulzivnost. Najčešće se liječi upotrebom stimulanase kao što je metilfenidat (Ritalin), čiji je osnovni efekat povećanje razine dopamina u mozgu, ali lijekovi iz ove grupe uglavnom povećavaju razinu norepinefrina i bilo je teško utvrditi uključuju li ti postupci njihovu kliničku vrijednost. Postoje takođe značajni dokazi da mnogi ljudi s ADHD-om imaju biomarker za uključivanje izmenjene norepinefrine obrade. Nekoliko lijekova čiji su primarni učinci na norepinefrin, uključujući guanfacin, klonidin i atomoksetin, isprobani su kao tretmani za ADHD, a otkriveno je da imaju učinke uporedive s efektima stimulansa.
Autonomni poremćaj
Nekoliko stanja, uključujući Parkinsonovu bolest, dijabetes i takozvano čisto autonomno zatajenje, može prouzrokovati gubitak neurona koji izlučuju norepinefrin u simpatičkom nervnom sistemu. Simptomi su mnogobrojni, a najozbiljniji je smanjenje broja otkucaja srca i ekstremni pad krvnog pritiska u mirovanju, što onemogućuje teško pogođenim osobama da stoje duže od nekoliko sekundi bez nesvjestice. Liječenje može uključivati promjene prehrane ili lijekove.
Uporedna biologija i evolucija
thumb|right|280px|Hemijska struktura [[oktopamina, koji služi kao homolog norepinefrina u mnogim vrstama beskičmenjaka]] Za norepinefrin se navodi da postoji u velikom broju različitih životinjskih vrsta, uključujući protozoa, Placozoa i Cnidaria (meduze i srodne vrste), ali ne i kod Ctenophora, čiji se živčani sistem uveliko razlikuje od ostalih životinja. Obično je prisutan u deuterostomia (kičmenjaci itd.), ali u protostomia (artropodi, mehkušci, pljosnati crvi, nematode, anelide itd.) Zamjenjuje ga hobotopin, usko povezana hemikalija s blisko srodnim putem sinteze. U insekata, oktopamin ima alarmirajuće i aktivirajuće funkcije koje (barem otprilike) odgovaraju funkcijama norepinefrina u kičmenjaka. Utvrđeno je da je oktopamin evoluirao da zamijeni norepinefrin umjesto obrnuto; međutim, objavljeno je da nervni sistem amfioksusa (primitivni hordat) sadrži oktopamin, ali ne i norepinefrin, što predstavlja teškoće za tu hipotezu.
Russell Crowe
Russell Ira Crowe novozelandski je glumac i filmski producent. On je došao u međunarodnu pažnju sa svojom ulogom rimskog generala Maximusa Decimusa Meridiusa 2000. u historijskom epskom filmu Gladijator, u režiji Ridleyja Scotta, za koji je dobio Oskara za najboljeg glumca, te nagradu Udruženja televizijskih filmskih kritičara za najboljeg glumca. Crowe se pojavio u ulozi Jeffreyja Wiganda žestokog kritičara duhanske firme u filmu iz 1999. Probuđena savjest, za koji je dobio 5 nagrada kao najbolji glumac i 7 nominacija u istoj kategoriji. Godine 2001, Crowe je portretirao matematičara i nobelovca Johna F. Nasha u biografskom filmu Genijalni um za koji je dobio brojna priznanja, uključujući i nagradu BAFTA za najboljeg glumca u glavnoj ulozi, te Zlatni globus za najboljeg glumca u kategoriji drama.
Okrug Võrumaa
Okrug Võrumaa (estonski: Võru maakond ili Võrumaa) je jedan od 15 okruga Estonije.
Nalazi se na jugoistoku Estonije i graniči s okruzima Valgamaa na zapadu i Põlvamaa na sjeveru. Jedini je estonski okrug koji graniči sa dvije susjedne države: Latvijom na jugu i Rusijom na istoku.
Okrug se prostire na površini 2.305,44 km2 a prema podacima od 1. januara 2015. godine u okrugu je živjelo 33.172 stanovnika što predstavlja oko 2,5% ukupne populacije Estonije.
Glavni i najveći grad je Võru, po kojem je okrug i nazvan.
Historija
250px|mini|lijevo|Spomenik u gradu Rõugeu u čast [[Estonski rat za nezavisnost|Estonskog rata za nezavisnost]]
Okrug Võrumaa u svojim historijskim granicama (Võro: Vana Võromaa) se sastojao od 8 općina: Karula, Hargla, Urvaste, Rõuge, Kanepi, Põlva, Räpina i Vastseliina. Te općine se trenutno (usljed teritorijalne reorganizacije) nalaze u sastavu okruga Võrumaa i Põlvamaa sa dijelovima koji se protežu u okruge Valgamaa i Tartumaa.
Od 1944. do 1953. godine, na ovom prostoru su najaktivnije djelovale antisovjetske partizanske jedinice, tzv. Šumska braća.
Općine
Okrug Võrumaa se sastoji od 13 općina od kojih su 12 ruralne i jedna urbana, općina Võru. U okrugu se nalaze 2 grada i približno 570 sela.
FGFR1
Receptor 1 fibroblastnog faktora rasta (FGFR1), znan i kao receptor 1 osnovnog fibroblastnog faktora rasta, fms-srodna tirozin-kinaza-2/Pfeifferov sindrom i  CD331,  receptor tirozin-kinaze čiji su ligandi specifični članovi porodice faktora rasta fibroblasta. Pokazalo se da je FGFR1 povezan sa Pfeifferovim sindromom.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 822 aminokiseline, а molekulska težina  91.868 Da.
Ćelijska aktivacija
FGFR1, kada je vezan na odgovarajući FGF, izaziva ćelijske odgovore aktiviranjem signalnih puteva koji uključuju:
Aktivacija gama izoforme fosfolipaze C (PLCγ) (vidi PLCG1 i PLCG2 ilustrira jedan mehanizam pomoću kojeg FGFR1 aktivira ćelijskee stimulirajuće puteve. Nakon vezanja odgovarajućeg FGF -a i kasnije uparivanje sa drugi FGFR, FGFR1 postaje fosforiliran o partnerskim FGFR-om, na visoko konzerviranom tirozinskom ostatku (Y766) na svom C-terminalu. Ovo stvara vezivno ili "pristajuće" mjesto za regrutiranje PLCγ, preko tandema PLCγ nSH2 i cSH2 domena, a zatim fosforilirati PLCγ. Fosforilirajući PLCγ oslobođen je strukture autoinhibicije i postaje aktivan u metabolizmu obližnjeg fosfatidilinozitol 4,5-bisfosfata (PIP2), na dva sekundarna glasnika, inozitol 1,4,5-trisfosfata (IP3) i diaciglicerola (DAG). Ovi sekundarni glasnici nastavljaju mobilizirati druge ćelijske signale i aktivacijske ćelije: IP3 podiže citosolni Ca2+, a time i različite Ca2+-osjetljive elemente, dok DAG aktivira različite izoforme protein-kinaze C.
Nedavna publikacija o 2.5 Å kristalnoj strukturi PLCγ u kompleksu s FGFR1 kinazom (PDB: 3GQI) pruža nove uvide u razumijevanje molekulnog mehanizma regrutiranja FGFR1 PLCγ za njegove SH2 domene. Slika 1 krajnje desno prikazuje kompleks kinaze PLCγ-FGFR1 sa domenom c-SH2 obojenim u crveno, domenom n-SH2 u plavo, a međudomenski linker obojen žutom bojom. Struktura sadrži tipski SH2 domen, sa dva α-heliksa i tri antiparalelne β-sekvence u svakom SH2 domenu. U ovom kompleksu, fosforilirani tirozin (pY766) na C-terminalnom repu FGFR1-kinaze prvenstveno se veže za nSH2 domen PLCγ. Fosforilacija ostatka tirozina 766 na FGFR1-kinazi stvara vodikove veze s n-SH2 za stabilizaciju kompleksa. Vodikove veze u džepu za vezivanje pomažu u stabilizaciji kompleksa kinaze PLCγ-FGFR1. Molekula vode kako je prikazano posreduje u interakciji asparagina 647 (N647) i aspartata 768 (D768), kako bi se dodatno povećao afinitet vezanja kompleksa n-SH2 i FGFR1 kinaze. (Slika 2). Fosforilacija tirozina 653 i tirozina 654 u konformaciji aktivne kinaze uzrokuje veliku promjenu konformacije u segmentu aktivacije FGFR1-kinaze. Treonin 658 se za 24Å premješta iz neaktivnog oblika (slika 3.) u aktivirani oblik FGFR1 kinaze (slika 4.). Pokret uzrokuje otvaranje zatvorene konformacije u neaktivnom obliku, kako bi se omogućilo vezivanje podloge. Također omogućava otvorenu konformaciju da Mg2+ koordinira sa AMP-PCP (analog ATP-a). Osim toga, pY653 i pY654 u aktivnom obliku pomažu u održavanju otvorene konformacije kompleksa kinaze SH2 i FGFR1. Međutim, mehanizam pomoću kojeg fosforilacija na Y653 i Y654 pomaže pri regrutiranju SH2 domena u svoj C-terminalni rep, nakon fosforilacije Y766 ostaje nedokučiv. Slika 5 prikazuje preklopnu strukturu aktivnih i neaktivnih oblika FGFR1-kinaze. Slika 6 prikazuje tačkice i kontakte na fosforiliranim ostacima tirozina 653 i 654. Zelene tačke pokazuju vrlo povoljne kontakte između pY653 i pY654 sa okolnim ostacima. Crveni šiljci pokazuju nepovoljne kontakte u segmentu aktivacije. Slika se generira pomoću Molprobity ekstenzije na Pymol-u.
Regija tirozin-kinaze FGFR1 veže se za N-SH2 domen PLCγ, prvenstveno putem nabijenih aminokiselina. Ostatak arginina (R609) na domenu N-SH2 tvori solni most do aspartata 755 (D755) na domenu FGFR1. Parovi kiselinskih baza smješteni u sredini sučelja gotovo su međusobno paralelni, što ukazuje na vrlo povoljnu interakciju. N-SH2 domen ostvaruje dodatni polarni kontakt putem vodom posredovane interakcije koja se odvija između domena N-SH2 i regije kinaze FGFR1. Ostatak arginina 609 (R609) na FGFR1-kinazi također formira solni most prema aspartatnom ostatku (D594) na domenu N-SH2. Kiselo-bazni par međusobno djeluje i provodi reakciju redukcije-oksidacije koja stabilizira kompleks (slika 7). Prethodne studije su učinile da se razjasni afinitet vezivanja n-SH2 domena sa kompleksom kinaza-FGFR1, mutacijom ovih fenilalaninskih ili valinskih aminokiselina. Rezultati izotermne titracijske kalorimetrije ukazuju da se afinitet vezanja kompleksa smanjio za 3 do 6 puta, bez utjecaja na fosforilaciju ostataka tirozina.
Bakteriologija
Bakteriologija je nauka o  bakterijama. Odjeljak je mikrobiologije koji proučava identifikaciju, klasifikaciju i karakterizaciju bakrerijakih vrsta i nižih taksonomskih  kategorija. Osoba koja se bavi bakteriologijom zove se bakteriolog.
FGFR1
Inhibicija ćelija
Aktivacija FGFR1 inducirana FGF-om također stimulira aktivaciju klicnih proteina SPRY1, SPRY2, SPRY3 i/ili SPRY4 koji zauzvrat stupaju u interakciju s GRB2, SOS1, i/ili c-Raf za smanjenje ili inhibiranje daljnje stimulacije ćelija, aktiviranim FGFR1, kao i drugim receptorima tirozin-kinaze, kao što je receptor epidermnog faktora rasta. Ove interakcije služe kao negativna povratna sprega za ograničavanje opsega ćelijske aktivacije.
Bakteriologija
Bakteriologija i mikrobiologija
Zbog sličnosti istraživanja  nebakterijskih mikroorganizama, kao što su protozoe, gljivice i virusi, bitno je u mikrobiologiji znati diferncirati i  protozoologiju, mikologiju i graničnu virusologiju. Uočeno je da se ovi termini nerijetko zamjenjuju i brkaju. Međutim, bakteriologiju treba distancirati od ostalih nauka o mikroorganizmima.
FGFR1
Funkcija
genetički modificirani miševi, tako da nemaju funkcionalni gen "Fgfr1" (ortolog ljudskog gena "FGFR1") umiru u maternici prije 10,5 dana gestacije. Zameci pokazuju velike nedostatke u razvoju i organizaciji tkiva izvedenih iz mezoderma i mišićno-koštanog sistema. Čini se da je gen Fgfr1 kritičan za krnje strukture embriona i stvaranje mišićnog i koštanog tkiva, a time i za normalno formiranje udova, lobanje, vanjskog, srednjeg i unutršnjeg uha, neurvne cijevi, repa i donjih dijelova kičme, kao i normalan sluh.
Urođene bolesti
Nasljedne mutacije u genu FGFR1 povezane su s različitim urođenim malformacijama mišićno-skeletnog sistema. Intersticijska delecija na ljudskom hromosomu 8p12-p11, arginina dovodi do zaustavljanja nonsens mutacija na aminokiselini 622 FGFR1 (označena kao R622X) i brojnih drugih autosomno dominantnih inaktivirajućih mutacija u  FGFR1, odgovornih za ~ 10% slučajeva Kallmannovog sindroma. Ovaj sindrom je oblik hipogonadotropnog hipogonadizma, povezanog u različitom postotku slučajeva s anosmijom ili hiposmijom, rascjepom nepca i drugim kraniofacijalnim nedostacima i skolioza i druge mišićno-koštane malformacije. Aktivirajuća mutacija u FGFR1, naime, P232R (zamjena prolin-arginin u 232. aminokiselini proteina), odgovorna je za tip 1 ili klasični oblik Pfeifferovog sindroma, bolesti koju karakterizira kraniosinostoza i deformiteti srednjeg dijela lica. Mutacija supstitucije tirozina u cistein u 372. aminokiselini FGFR1 (Y372C) odgovorna je za neke slučajeve osteohofone displazije. Ova mutacija rezultira kraniostozom, mandibuldkim prognatizmom, hipertelorizmom, brahidaktilijom i fuzijom međufalangnog zgloba. Ostali nasljedni nedostaci povezani s mutacijama 'FGFR1 također uključuju mišićno-koštane malformacije: one uključuju Jackson-Weissov sindrom (zamjena prolinom arinina na aminokiselini 252), Antley-Bixlerov sindrom (izoleucin u treonin na aminokiselini 300 (I300T) i trigonocefalija (mutacija ista kao i ona za Antley-Bixlerov sindrom,  I300T).
Kanceri
Smatra se da postoje somatske mutacije i epigenetičke promjene u ekspresiji gena "FGFR1" i doprinose različitim tipovima karcinoma pluća, dojke, krvnim  i drugim tipovima raka.
Kanceri dojke
Povećanje broja kopija  FGFR1  se također javlja u ~10% rakova dojke pozitivnih na estrogeni receptor, posebno u obliku liumenskom podtipu B raka dojke. Prisustvo pojačanja  FGFR1  povezano je s rezistencijom na terapiju blokiranjem hormona i pokazalo se da je to loš prognostički faktor u bolesti.
Krvni kancer
U nekim rijetkim krvnim karcinomima, fuzija FGFR1 s raznim drugim genima zbog hromosomskih translokacija ili Intersticijska delecija stvaraju gene koji kodiraju himerne FGFR1 fuzijske proteine. Ovi proteini imaju kontinuirano aktivnu tirozin-kinazu izvedenu iz FGFR1 i na taj način kontinuirano stimuliraju rast i proliferaciju ćelija. Ove mutacije javljaju se u ranim fazama mijeloidnih i/ili llimfoidnih ćelijskih linija i uzrok su ili doprinose razvoju i progresiji određenih timova hemomalignosti koje imaju povećan broj eozinofila u cirkulirajućoj krvi, povećan broj eozinofila koštane srži i/ili infiltraciju eozinofila u tkiva. Ove neoplazme su se u početku smatrale eozinofilijama, hipereozinofilijama, mijeloidnim leukemijama, mijeloproliferativnim neoplazmama, mijeloidsnim sarkomima, limfoidnim leukemijama ili ne-Hodgkinovim limfomima. Na temelju povezanosti s eozinofilima, jedinstvenih genetičkih mutacija i poznate ili potencijalne osjetljivosti na terapiju inhibitorima tirozin-kinaze, sada se zajedno klasificiraju kao klonska eozinofilija. Ove mutacije opisane su povezivanjem hromosomskog lokusa za gen FGFR1, 8p11 (tj. kratkog kraka (p) ljudskog kromosoma 8, na poziciji 11, s drugim genom, poput MYO18A čiji lokacija je 17q11 (tj. dugi krak – q ljudskog hromosoma 17 na poziciji 11) da bi se dobio fuzioni gen označen kao t (8; 17) (p11; q11). Ove mutacije FGFR1, zajedno sa hromosomskom lokacijom FGFR1A partnerskog gena i obilježjem prerađenog  gena date su u sljedećoj tabeli.
Ovi kanceri se ponekad nazivaju 8p11 mijeloproliferativni sindromi, na osnovu hromosomske lokacije gena FGFR1. Translokacije koje uključuju ZMYM2 , CNTRL i FGFR1OP2 najčešći su oblici ovih 8p11 sindroma. Općenito, pacijenti s bilo kojom od ovih bolesti imaju prosječnu starost od 44 godine i pate od umora, noćnih znojenja, gubitka težine, groznice, limfadenopatije i povećanja jetre i/ili slezene. Obično pokazuju hematološke značajke mijeloproliferativnog sindroma s umjerenim do jako povišenim nivoima eozinofila u krvi i koštanoj srži. Međutim, pacijenti koji nose:
Za razliku od mnogih drugih mijeloidnih neoplazmi s eozinofilima, poput onih uzrokovanih fuzijskim genima receptor faktora rasta trombocita A ili receptor faktora rasta trombocita B, sindromi mijelodisplazije uzrokovani fuzijskim genima  FGFR1 općenito ne reagiraju na inhibitor tirozin-kinaze, agresivni su i brzo progresivni te zahtijevaju liječenje hemoterapijskim sredstvima nakon kojih slijedi transplantacija koštane srži, kako bi se poboljšalo preživljavanje. Inhibitor tirozin-kinaze Ponatinib korišten je kao monoterapija, a zatim se koristio u kombinaciji s intenzivnom hemoterapijom za liječenje mijelodisplazije uzrokovane fuzijskim genom FGFR1-BCR.
Fosfaturni mezenhimni tumor
Fosfaturni mezenhimni tumor karakterizira hipervaskularna proliferacija naizgled nemalignih vretenastih ćelija, povezanih s promjenjivom količinom 'mrljastog' kalcificiranog matriksa, ali mali podskup ovih tumora pokazuje maligne histološke značajke i može se ponašati u klinički modusu malignog oblika. U nizu od 15 pacijenata s ovom bolešću, kod devet pronađeni su tumori koji su imali fuziju između gena FGFR1 i FN1, koji se nalazi na ljudskom hromosomu 2, na poziciji q35. Fuzijski gen FGFR1-FN1 ponovno je identificiran u 16 od 39 (41%) pacijenata s fosfaturnim mezenhimskim tumorima. Uloga fuzijskog gena (2; 8) (35; 11)  FGFR1-FN1 u ovoj bolesti nije poznata.
Ostali tipovi kancera
Stečene abnormalnosti ako se gen  FGFR1  pronađe u: ~ 14% slučajeva karcinoma tranzicijskih ćelija mokraćnog mjehura (gotovo sve su amplifikacije); ~10% pločastih ćelija rakova glave i vrata  (~ 80% amplifikacija, 20% drugih mutacija), ~ 7% rakova endometrija  (pola amplifikacija, pola drugih vtipova mutacija),  ~ 6% rakova prostate  (pola amplifikacija, pola drugih mutacija), ~ 5% papilskog seroznog cistadenokarcinoma jajnika (skoro sve amplifikacije), ~ 5% kolorektumnskih karcinoma (~ 60 amplifikacija, 40% drugih mutacija), ~ 4% sarkoma (uglavnom amplifikacija), <3% glioblastoma (fuzija gena FGFR1 i TACC1 (8p11), < 3% rakova pljuvačnigh žlijezda (sve amplifikacije) i < 2%  nekih drugih tipova raka.
Inhibitori FGFR
Nedavni napredak u znanju o sistemu FGFR1 rezultirao je pokušajima da se otkriju terapijske dodirne tačke na putu za upotrebu u razvoju lijekova. Lijekovi usmjereni na FGFR imaju direktne i indirektne učinke protiv raka, jer su FGFR na ćelijama raka i endotelnim ćelijama uključeni u tumorigenezu, odnosno vaskulogenezu. FGFR terapeutici su aktivni jer FGF utiče na brojne morfologije karcinoma poput invazivnosti, peteljke i ćelijskog preživljavanja. Primarni među takvim lijekovima su antagonisti. Male molekule koji se uklapaju između džepova za vezanje ATP-a receptora tirozin-kinaznih domena. Za FGFR1 su već odobrene brojne takve male molekule za ciljanje strukture TKI ATP džepa. Ovo uključuje dovitinib i brivanib. Donja tabela daje IC50 (nanomolarno) spojeve malih molekula usmjerenih na FGFR.
Aberacija FGFR1 u raku dojke i pluća kao rezultat genetičke prekomjerne amplifikacije učinkovito se cilja pomoću dovitiniba, odnosno ponatiniba. Otpornost na lijekove je visoko relevantna tema u području razvoja lijekova za ciljeve FGFR -a. Inhibitori FGFR-a omogućavaju povećanje osjetljivosti tumora na uobičajene lijekove protiv raka, poput paklitaksela i etopozida u ćelijama raka čovjeka, čime se povećava antiapoptozni potencijal temeljen na aberantnoj aktivaciji FGFR-a. Štaviše, inhibicija signala FGF-a dramatično smanjuje revaskularizaciju, pogađajući jedno od obilježja karcinoma, angiogenezu i smanjuje tumorsko opterećenje u ljudskim tumorima koji ovise o autokrinoj signalizaciji FGF-a, zasnovanoj na regulaciji FGF2, nakon uobičajene terapije VEGFR-2 za rak dojke. Na taj način, FGFR1 može djelovati sinergijski s terapijama, kako bi se prekinulo ponovno kloniranje raka eliminacijom potencijalnih puteva budućeg recidiva.
Osim toga, predviđa se da će inhibitori FGFR-a biti efikasni na recidiviranim tumorima, zbog klonske evolucije manje subpopulacije aktivirane FGFR-om nakon terapije usmjerene na EGFR ili VEGFR. Budući da postoji više mehanizama djelovanja inhibitora FGFR-a kako bi se prevladala rezistencija na lijekove kod ljudi, terapija usmjerena na FGFR je obećavajuća strategija za liječenje otpornog karcinoma.
AZD4547 je prošao II fazu kliničkog ispitivanja (za rak želuca) i izviješteno je o nekim rezultatima.
Lucitanib je inhibitor FGFR1 i FGFR2 i prošao je klinička ispitivanja za uznapredovale solidne tumore.
Dovitinib (TKI258), inhibitor FGFR1, FGFR2 i FGFR3, imao je klinička ispitivanja na karcinomu dojke amplificiranim FGFR-om.
Interakcije
Pokazano je da receptor 1 za faktor rasta fibroblasta stupa u interakciju sa:
Margareta Blojiška
thumb|Margareta|150px|desno Margareta (francuski: Marguerite; o. 1170 - 12. juli 1230) bila je francuska plemkinja, grofica Bloisa suo jure 1218 - 1230.
Bila je kćerka plemića Teobalda V Dobrog (umro 1191) i njegove druge žene Alix, koja je bila kraljevna Francuske.
Margareta se udala za Huga od Oisyja, lorda od Montmiraila; Otona I Burgundskog; te Waltera od Avesnesa.
Otonu je rodila dvije kćerke, Ivanu I i Beatricu II, a trećem mužu Mariju Blojišku.
Bila je baka Agneze, Beatrice i Adelajde.
Sjeverni Mindanao
Sjeverni Mindanao (maranao: Pangotaraan Mindanao) je filipinska regija, poznata i pod rednim brojem regija X. Sastoji se od pet pokrajina: Bukidnon, Camiguin, Misamis Occidental, Misamis Oriental i Lanao del Norte i dva grada: Cagayan de Oro s 728.402 stanovnika i Iligan s 363.115, koji su regionalni centri, ali pripadaju pokrajinama.. Upravni centar regije je Cagayan de Oro. Pokrajina Lanao del Norte pripada ovoj regiji od septembra 2001. godine, a do tada je pripadala u regiju XII.
Geografija
Nalazi se na jugu Filipina, a najvećim dijelom na otoku Mindanao, te otočnom pokrajinom Camiguin, na istoimenom ostrvu. Na sjeveru regije prostire se More Mindanao, na istoku graniči s pokrajinom Caraga, na zapadu s Poluostrvom Zamboanga i na jugu s regijom Davao, SOCCSKSARGEN i Bangsamorom.
Klima
U svim pokrajinama regije, su tokom cijele godine česte kiše s nevremenom. Zbog bujne tropske vegetacije i mnogobrojnih prirodnih izvora, te visokih planina na otoku Mindanao, klima regije je prilično blaga. Iako se regija nalazi u tajfunskom području, koja obuhvata sjeverne dijelove Filipina, olujni vjetrovi su rijetki.
Administrativna podjela
Sjeverni Mindanao se sastoji od pet pokrajina, devet gradova, 84 općine i 2022 naselja
Demografija
Većina stanovništva se doselilo s obližnjih otoka Cebu i Panay. Osim njih tu su i potomci naroda Waray-waray, Hiligaynon, Zamboangueño, Tausug, Tagalog i Marano. Prvobitno stanovništvo narodi Bukidnons i Manobos žive uglavnom u brdovitim predjelima. Većinska religija je kršćanstvo, gdje na pripadnike Rimokatoličke crkve otpada oko 72%, a na protestante oko 14%. Druga po broju religija je islam s oko 8% stanovništva. Najčešći jezici su cebuano, maranao i manoto. Jezici tagalog i engleski prisutni su u školama, te se govore u čitavoj regiji. Po broju stanovnika regija Sjeverni Mindanao je osma na Filipinima i druga u arhipelagu Mindanao
Ekonomija
Zbog pokrivenosti regije gustim šumama, najrazvijenija grana privrede je drvna industrija, koja čini izvozno najvažniji privredni faktor. Ostale grane privrede su ribarstvo i prodaja ribljih proizvoda iz Mindanao mora. Regija je značajan proizvođač kukuruza i banana.
Obrazovanje
Najvažnije obrazovne ustanove su:
Turizam
Turističke atrakcije regije su:
Greda Sunjska
Greda Sunjska je naseljeno mjesto u sastavu općine Sunja, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Greda Sunjska je imala 366 stanovnika.
Napomena: ''Do 1900. iskazivano pod imenom Greda.''
Laž / Sviraj mi o njoj
Laž / Sviraj mi o njoj je singl ploča sarajevskog kantautora Kemala Montena. Objavila ga je 1972. godine nekadašnja izdavačka kuċa Jugoton iz Zagreba. Za naslovnu pjesmu "Laž" muziku je komponirao Kemal Monteno, koji je ujedno i pisac teksta. Pjevanje Kemala Montena pratio je Revijski orkestar Radiotelevizije Sarajevo pod dirigentskom palicom Esada Arnautalića i Vokalna grupa "4+5". Ova ljubavna pjesma komponirana je u stilu šlagera, a prvi put je izvedena te godine na festivalu Vaš šlager sezone. Na B strani singl ploče je pjesma pod nazivom "Sviraj mi o njoj" za koju je muziku i tekst napisao Kemal Monteno. Posebno je zanimljiv uvod na trubama, kojima se zatim pridružuju Obje antologijske pjesme na ovoj singl ploči postigle su veliki uspjeh kod tadašnje publike i postale su nezaobilazne pjesme na koncertima Kemala Montena. On je zahvaljujući svom prepoznatljivom glasu i pjevanju u stilu francuske šansone, te laganijem pop i šlager stilu, nastavio muzički pravac koji će slijediti tokom cijele njegove muzičke karijere. Sa ovim muzičkim izdanjem Kemal Monteno je zajedno sa Jadrankom Stojaković postao najznačajniji predstavnik ove vrste muzike na sarajevskoj pop rok sceni. Ilustraciju za omot singl ploče "Laž / Sviraj mi o njoj" uradio je Esad Bajramović, a dizajn Ivica Ivezić.
HRSP12
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 137 aminokiselina, а molekulska težina  14.494 Da.
HMBOX1
Protein sa homeoboksom 1, znan i kao protein 1 sa homeoboksnim vezanjem telomere (HOT1), je protein koji je kod ljudi kodiran genom HMBOX1. HMBOX1 directly binds to the double-stranded repeat sequence of telomeres.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 420 aminokiselina, а molekulska težina  47.278 Da.
Funkcija
HMBOX1 je prvobitno identificiran da se povezuje s telomernim hromatinom u ćelijama raka pozitivnim na telomerazu i ćelijama raka koje održavaju svoje telomere na osnovu alternativnog produženje telomera (ALT) pomoću obrnutog ChIP tehnika PICh (eng. skr. od proteomika izoliranih segmenata hromatina). Nakon toga je demonstrirano direktno vezivanje za telomernu DNK, preko kokristalnih struktura domen koji veže DNK HMBOX1 sa telomernom DNK. Eksperimenti s gubitkom i pojačanjem funkcije, klasificiraju HMBOX1 kao pozitivnog regulatora dužine telomera. HMBOX1 je prvobitno bio opisivan kao transkripcijski represor, na temelju testova reporteskih gena, ali pristupi cijelom genomu koji koriste RNK-seq i ChIP-seq ne vide takav učinak ili ga uopće nemaju, barem u nekoliko ćelijskih linija raka.
Federalni identitet
Menadžement
U informacionoj tehnologiji (IT), federalno upravljanje identitetom (FIdM) predstavlja uspostavljanje zajedničkog skupa pravila, praksi i protokola za upravljanje identitetom i povjerenjem u IT korisnike i uređaje širom organizacija.
Sistemi jedne zajedničke prijave (SSO) omogućavaju jedan proces autentifikacije korisnika u više IT sistema ili čak organizacija. SSO je podskup federativnog upravljanja identitetom, jer se odnosi samo na autentifikaciju i tehničku interoperabilnost.
Centralizirana rješenja za upravljanje identitetima kreirana su kako bi pomogla u rješavanju problema sigurnosti korisnika i podataka gdje su korisnik i sistemi kojima su pristupali bili u istoj mreži - ili barem isti "domen kontrole". Međutim, korisnici sve više pristupaju eksternim sistemima koji su fundamentalno izvan njihovog domena kontrole, a eksterni korisnici pristupaju internim sistemima. Sve češće odvajanje korisnika od sistema koji zahtijevaju pristup je neizbježan nusprodukt decentralizacije doveden integracijom Interneta u svaki aspekt kako privatnog tako i poslovnog života. Razvijanje izazova u upravljanju identitetima, a posebno izazovi koji se odnose na među-poslovni pristup, omogućili su novi pristup upravljanju identitetima, koji je sada poznat kao "federalni menadžment identiteta".
Federacija je omogućena kroz korištenje otvorenih industrijskih standarda i/ili otvoreno objavljenih specifikacija, tako da više strana može postići interoperabilnost za uobičajene slučajeve korištenja. Tipični slučajevi upotrebe uključuju stvari kao što su cross-domain, veb-zasnovana jedna zajednička prijava, rezervisanje korisničkih računa između domena, upravljanje višestrukim domenama i razmjena korisničkih atributa među domenama.
Upotreba standarda federacije identiteta može smanjiti troškove eliminacijom potrebe za skaliranjem jednokratnih ili vlasničkih rješenja. To može povećati sigurnost i manji rizik tako što omogućava organizaciji da jednom identificira i autentificira korisnika, a zatim koristi te podatke o identitetu na više sistema, uključujući i vanjske partnerske veb-lokacije. To može poboljšati poštovanje privatnosti tako što korisniku dozvoljava kontrolu nad dijeljenjem informacija ili ograničavanjem količine dijeljenih informacija. I na kraju, može drastično da poboljša iskustvo krajnjeg korisnika eliminišući potrebu za novom registracijom naloga putem automatskog "udruženog obezbeđivanja" ili potrebe za redundantnom prijavom preko jedne zajedničke prijave za cross-domain.
Udruženje identiteta može biti ostvareno neograničenim brojem načina, od kojih neki uključuju upotrebu formalnih Internet standarda, kao što je specifikacija OASIS Security Assertion Markup Language (SAML), a neki od njih mogu uključivati tehnologije otvorenog koda i/ili druge otvorene specifikacije (npr Informacione kartice, OpenID, Higginsov okvir poverenja ili Novellov Bandit projekat).
Tehnologije
Tehnologije koje se koriste za federalni identitet uključuju SAML (Security Markert Language Markup Language), OAuth, OpenID, sigurnosne žetone (Simple Web Tokens, JSON Web token, i SAML tvrdnje), Specifikacije veb poslužitelja i Windows Identity Foundation.
Sjedinjene Države
U Sjedinjenim Američkim Državama, Nacionalni institut za standarde i tehnologiju (NIST), preko Nacionalnog centra za izvrsnost u oblasti kibernetičke sigurnosti, zainteresovan je za ovu temu i učestvuje u novim standardima i učestvuje u istraživanju.
Federalni program upravljanja rizikom i autorizacijom (FedRAMP) je program koji pokriva cijelu državu i koji pruža standardizirani pristup procjeni, autorizaciji i stalnom nadzoru proizvoda i usluga u oblaku.
FedRAMP omogućava agencijama da se brzo prilagode od starog, nesigurnog naslijeđenog IT-a na omogućavanje, bezbijednost i isplativost IT-a zasnovanog na oblaku.
Svjetsko prvenstvo u atletici 2005 – skok s motkom (žene)
Takmičenje u skoku s motkom za žene na Svjetskom prvenstvu u atletici 2005. održano je 7. i 12. augusta na Olimpijskom stadionu u Helsinkiju.
Rekordi
Aktualni rekordi u skoku s motkom prije početka takmičenja prikazani su u tabeli.