cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zapadna Virginia
Geologija i teren
Na istočnoj državnoj granici s Virginijom visoki vrhovi područja Nacionalne šume Monongahela čine svojevrsno ostrvo hladnije klime i ekosistema, sličnih onima u sjevernoj Novoj Engleskoj i istočnoj Kanadi. Najviša tačka države je vrh Spruce Knob sa 1.482 m, prekriven crnogoričnom šumom gustih smrča na visinama iznad 1200 m. Spruce Knob leži unutar Nacionalne šume Monongahela i dio je Nacionalnog rekreacijskog područja Spruce Knob-Seneca Rocks. Unutar te zaštićene šume također se nalazi i šest područja divljine. Izvan šume prema jugu nalazi se New River Gorge, kanjon dubok 300 m, koji je izdubila rijeka New River.
Druga zaštićena područja, između ostalih, su: Nacionalni Apalački panoramski put, Nacionalna panoramska rijeka Bluestone, Nacionalno zaštićeno divlje područje Canaan Valley, Nacionalni historijski park "Chesapeake and Ohio Canal", Nacionalna šuma "George Washington" i drugi. Flora i fauna Zapadne Virginije je veoma raznovrsna. Gotovo sva država nalazi se unutar ekoregije Apalačkih miješanih mezofitskih šuma, dok više planine duž istočne granice i u području Pannhandle leže unutar Apalačkih-Blue Ridge šuma. Prirodna vegetacija većine države čine uglavnom mješovite šume hrasta, kestena, bukve, breze i bijelog bora, a duž većine rijeka mogu se naći vrba i zapadni (američki) plantan (Platanus occidentalis).
Bogamber
Bogamber je bosanskohercegovačka thrash metal grupa. Formirana je u Tuzli 1996. godine.
Zapadna Virginia
Klima
Prema podjeli po zonama otpornosti biljaka na zimu, Zapadna Virginia se općenito nalazi između zone 5b (u centralnom gorju Apalača) do zone 7a u najtoplijim i najnižim dijelovima. U istočnoj Panhandle (dršci tave) i dolini rijeke Ohio, temperature su dovoljno visoke da tamo mogu rasti u suptropske biljke poput južne magnolije (Mangolia gradiflora), Albizia julibrissin, američke slatke gume i čak neke vrste palmi ili mali sabal (Sabal minor). Međutim, ove biljke ne uspijevaju dobro u drugim, višim i hladnijim dijelovima države.
Prosječne januarske temperature kreću se u rasponu od −4 °C u blizini rijeke Cheat do 5 °C duž dijelova granice sa Kentuckyjem. Julski prosječni raspon se kreće od 19 °C duž sjevernog rukavca rijeke Potomac do 24 °C u zapadnim dijelovima države. U planinama je mnogo hladnije od nizinskih dijelova države. Najviša zabilježena temperatura u Zapadnoj Virginiji bila je 44 °C kod Martinsburga 10. jula 1936. a najniža je zabilježena kod Lewisburga 30. decembra 1917. gdje je izmjereno −38 °C. Godišnja količina padavina kreće se od 810 mm u nižim, istočnim dijelovima zemlje do 1400 mm u višim dijelovima planinskog lanca Allegheny. Više od polovine padavina dešava se od aprila do septembra. Gusta magla je uobičajena u mnogim dolinama u području Kanawha, naročito doliini Tygart. Zapadna Virginia se smatra jednom u najoblačnijih saveznih država u SAD, a gradovi Elkins i Beckley su na 9. i 10. mjestu u SAD, respektivno, po broju oblačnih dana godišnje (preko 210). Gradić Snowshoe je jedan od najkišovitih gradova u SAD sa preko 200 dana sa kišom ili snijegom. Snijeg pada obično nekoliko dana u nižim predjelima, a može padati i nekoliko sedmica u višim planinskim područjima. U Charlestonu godišnje padne oko 86 cm snijega, iako je na zimu 1995/96. palo tri puta više snijega u brojnim gradovima u državi, što čini rekord po sniježnim padavinama. Prosječno u gorju Allegheny padne i do 460 cm snijega godišnje. Tornada nisu česta pa se Zapadna Virginia smatra najmanje ugrožnenom tornadima istočno od Stjenjaka.
Stanovništvo
thumb|230px|Karta gustoće naseljenosti Zapadne Virginije
Popisni biro SAD procjenjuje da je na dan 1. jula 2014. Zapadna Virginia imala 1.850.326 stanovnika, što je smanjenje od 0,14% u odnosu na popis iz 2010. godine. Centar populacije Zapadne Virginije nalazi se u okrugu Braxton, u gradiću Gassaway. Prema Gallupovom-Hathaway indeksu kvaliteta života iz 2012. Zapadna Virginia je zauzela najlošije 50. mjesto u SAD, gdje je u dvije katergorije (emocionalno i psihičko zdravlje) svrstana najslabije od svih saveznih država.
Na popisu 2010. rasni sastav stanovništva ove savezne države bio je:
Iste godine, oko 1,2% stanovništva Zapadne Virginije bili su latinoamerikanci, hispanskog ili španskog porijekla (svih rasa). Prema procjenama iz 2012. Zapadna Virginia imala je približno 1.855.413 stanovnika, što predstavlja povećanje za samo 49 stanovnika u odnosu na prethodnu godinu i povećanje od 2.414 stanovnika ili 0,13% u odnosu na 2000. godinu. Ovo povećanje uključuje prirodno smanjenje u odnosu na posljednji popis od 3.296 stanovnika (tj. 108.292 rođenja minus 111.588 umrli) te povećanje po osnovu neto migracije u državu od 14.209 stanovnika. Među svim saveznim državama Juga, Zapadna Virginia ima najmanji broj stanovnika. Useljavanje stanovnika porijeklom izvan SAD rezultiralo je neto povećanjem stanovništva za 3.691 osobu, a migracije unutar SAD neto povećanjem od 10.518 stanovnika.
Samo 1,1% stanovnika Zapadne Virginije je rođeno izvan SAD, što je najmanje među svih 50 država u SAD. Ona također ima i najnižu udio stanovnika koji ne pričaju engleski kod kuće (2,7%). Pet najvećih grupa stanovništva po porijeklu su Nijemci (18,9%), Irci (15,1%), etnički Amerikanci (12,9%), Englezi (11,8%) i Italijani (4,7%). Na popisu stanovništva 2000. 18,7% građana se izjasnilo kao Amerikanci po svojoj etničkoj pripadnosti, većina njih su uglavnom škotsko-irskog ili engleskog porijekla. Veliki broj građana njemačkog porijekla žive u sjeveroistočnim okruzima države. Osobe koje su engleskog porijekla žive u gotovo svim okruzima. Mnogi Zapadnovirdžinci koji se identificiraju kao Amerikanci irskog porijekla vjerovatno vode porijeklo od škotsko-irskih protestanata.
Oko 5,6% stanovništva Zapadne Virginije je mlađe od 5 godine, 22,3% je ispod 18 godina, dok je 15,3% stanovništva starije od 65 godine. Žene čine oko 51,4% stanovnika.
Religija
Nedavno je obavljeno nekoliko anketa i istraživanja o religiji, kao što je to bile anketa Američkog religijskog identiteta (ARIS) 2008. i Pew foruma o religiji i javnom životu 2010. godine. Pew anketa daje mogućnost greške od oko 6,5% više ili manje, dok ARIS anketa navodi da su "procjene subjekat greške velikog uzorka u državama sa malim brojem stanovnika". Osobina religije među Apalačkim zajednicama je veliki broj nezavisnih, nesvrstanih crkava, koje "ostaju nezabilježene i nepobrojane na bilo kom popisu crkvenog života u SAD". Ponekad to vodi do mišljenja da su ove zajednice "nekrštene".
Najveća denominacija 2010. bila je Ujedinjena metodistička crkva sa 136 hiljada članova u 1.200 zajednica (kongregacija). Druga najveća protestantska crkva bile su Američke baptističke crkve u SAD sa 88.000 članova u 381 zajednici. Južna baptistička crkva ima 44.000 članova u 287 zajednici. Crkve Krista imaju 22 hiljade članova, dok Prezbiterijanska crkva ima 200 zajednica sa 20 hiljada članova.
Administrativna podjela
Zapadna Virginia se sastoji od 55 okruga. 50 od njih je već bilo formirano prije 1861. i konvencije u Wheelingu, dok je pet okruga formirano kasnije, nakon proglašenja savezne države 1863. godine. U to vrijeme dva najistočna okruga, Berkeley i Jefferson, odbili su pristupiti novoformiranoj saveznoj državi, pa je američki Kongres u martu 1866. proglasio zajednički mandat za njihovo priključenje Zapadnoj Virginiji.
Privreda
Kada bi Zapadna Virginia bila nezavisna država, njena privreda bi nominalno bila 62. najveća ekonomija svijeta, iza Iraka a ispred Kube, prema projekcijama Svjetske banke 2009. godine. Također, prema procjenama MMF iz 2009. bila bi 64. najveća ekonomija svijeta, iza Iraka a ispred Libije. Država ima procijenjeni nominalni BDP u 2009. od 63,34 milijarde dolara prema izvještaju Biroa za ekonomske analize iz novembra 2010, dok joj je realni BDP iznsop 55,04 milijarde dolara. Realni rast BDP u saveznoj državi 2009. godine iznosio je 0,7%, što je sedmi najveći rast od svih saveznih država. Zapadna Virginia je jedna od samo deset saveznih država koje su 2009. zabilježile ekonomski rast.
Iako je na saveznom nivou dohodak po stanovniku pao za 2,6% u 2009, u Zapadnoj Virginiji je on porastao za 1,8%. Tokom 2010tih, izvoz iz Zapadne Virginije je dostigao 3 milijarde US$, što je rast od 39,5% u odnosu isti period prethodnih godina te je iznad nacionalnog prosjeka od 15,7%.
Grad Morgantown je 2010. uvršten u Forbesovu listu kao 10. najbolji mali grad u SAD za pokretanje biznisa. Taj grad je također i sjedište Univerziteta, koji je prema izvještaju U.S News & World 2011. bio 98. najbolji javni univerzitet u SAD. Odnos broja odraslih stanovnika ove savezne države koji imaju fakultetsku diplomu je najniži u SAD sa 17,3%.
Turizam
Savezna država ima okolinu koja oslikava njenu umjerenu topografiju. Turističke atrakcije su, između ostalih, most New River Gorge (jedno od samo dva mjesta u SAD gdje postoji eksplicitna dozvola za BASE skokove, kada se treće subote u oktobru održava Dan mosta), Nacionalni historijski park Harpers Ferry i mnogi državni parkovi. Hotel i resort The Greenbrier, napravljeni 1778. se već dugo smatraju vrhunskim hotelom koji često posjećuju brojne svjetske vođe i američki predsjednici. U Zapadnoj Virginiji se nalazi i teleskop Green Bank u nacionalnoj radioastronomskoj opservatoriji. Glavni objekat Države bolnice Weston napravljena je od ručno obrađenog kamena pješčara i najveća je zgrada te vrste u Sjevernoj Americi, te druga po veličini u svijetu, odmah iza moskovskog Kremlja.
Resursi
Jedan od osnovnih resursa privrede Zapadne Virginije je ugalj. Prema podacima EIA (Energetska informativna administracija), Zapadna Virginia je drugi najveći proizvođač uglja, odmah iza Wyominga. Osim toga, ovdje se proizvode i veće količine prirodnog gasa i manja količina nafte (7,5 miliona barela godišnje ). Zapadna Virginia se nalazi u samom središtu velikog polja prirodnog gasa Marcellus Shale, koji se proteže od sjevera Tennesseeja do New Yorka u sredini Apalačije. Gotovo sva električna energija u Zapadnoj Virginiji proizvodi se u termoelektranama. Ona proizvodi viškove struje i predvodnik SAD u neto izvozu struje između država.
Stočarstvo je također rasprostranjeno, ali u ograničenom obimu zbog planinskog terena u većem dijelu savezne države. Osim toga, u Zapadnoj Virginiji se proizvodi i mnogo drveta, jer je vrlo bogata listopadnim šumama. Najviše ima drveta hrasta, javora, trešnje, topole i drugih.
Politika
Glavni grad i sjedište vlade Zapadne Virginije je grad Charleston, smješten u jugozapadnom području zemlje.
Zakonodavna vlast
Zakonodavna skupština Zapadne Virginije je dvodomna. Sastoji se iz Skupštine zastupnika i Senata. To je građanska zakonodavna skupština, što znači da mjesto u skupštini nije profesionalno zanimanje (s punim radnim vremenom), već pozicija plaćena po provedenom vremenu na poslu. Zbog toga, skupštinski delegati obično rade puno radno vrijeme u svojim zajednicama gdje žive.
Obično, zakonodavna skupština je u zasijedanju 60 dana između januara i početka aprila. Posljednji dan redovne sjednice završava često završava u haosu i donošenju zakona u posljednji tren kako bi se ispoštovao ustavom određeni rok prije ponoći tog dana. U ostatku godine, održavaju se vanredne mjesečne sjednice kojima se vrše pripreme za redovnu sjednicu. Zastupnici se ponekad sastaju na posebnoj sjednici kada je takvu sjednicu sazove guverner.
Izvršna vlast
Guverner Zapadne Virginije polaže zakletvu u januaru naredne godine nakon izbora, koji se održavaju svake četiri godine, istovremeno sa izborima za Predsjednika SAD. Guverner može služiti dva uzastopna mandata ali mora imati pauzu prije nego što bude izabran za treći mandat.
Sudska vlast
Zapadna Virginia je jedna od 19 saveznih država u kojoj nema smrtne kazne i jedina je država u jugoistočnom dijelu SAD koja je ukinula tu kaznu. U svrhu sudova opće nadležnosti, država je podijeljena na 31 sudski okrug. Svaki sudski okrug sačinjen je iz jednog ili više administrativnih okruga. Sudije okruga se biraju na općim stranačkim izborima i imaju mandat od osam godina.
Najviša sudska instanca u Zapadnoj Virginiji je Vrhovni žalbeni sud. Taj sud jedan od najzaposlenijih sudova takve vrste u SAD. Zapadna Virginia je jedna od 11 saveznih država koja ima samo jedan sud za žalbe. Državni ustav omogućava osnivanje nižih sudova za žalbe, ali Zakonodavna skupština nije formirala nijedan takav sud. Vrhovni sud ima pet sudaca, izabranih na izborima na mandat od 12 godina.
Saobraćaj
Autoputevi sačinjavaju glavnu "kičmu" saobraćajnog sistema Zapadne Virginije, koja raspolaže sa oko 60.000 km javnih puteva. Brojni aerodromi, željeznice i rijeke upotpunjavaju komercijalne načine saobraćaja u saveznoj državi. Komercijalni letovi koriste aerodrome u Charlestonu, Huntingtonu, Morgantownu, Beckleyu, Lewisburgu, Clarksburgu i Parkersburgu. Svi aerodromi osim Charlestona i Huntingtona posluju u sklopu programa Američkog ministarstva saobraćaja. Gradovi Charleston, Huntington, Beckley, Wheeling, Morgantown, Clarksburg, Parkersburg i Fairmont imaju javni autobuski sistem prevoz, dok gradovi Huntington i Charleston imaju zajedničke sisteme kojima su međusobno povezani na dnevnoj bazi.
Univerzitet Zapadne Virginije u Morgantownu razvio je PRT sistem (brzi privatni sistem prevoza), što je jedini takav javni sistem prevoza u ovoj saveznoj državi. Sistem su razvili Boeing, Fakultet inženjeringa pri Univerzitetu Zapadne Virginije te Savezno ministarstvo saobraćaja SAD, prema modelu lahko transporta niskog kapaciteta pogodnog za manje gradove. Rekreacijski i turistički transport u državi uključuje staze za pješačenje, željezničke linije, off-road staze, rijeke pogodne za rafting, te dvije turističke željezničke linije, Panoramska željeznica Cass i Panoramska željeznica Potomac Eagle.
Kultura
Kulturni centar Zapadne Virginije nalazi se u Charlestonu i najznačajniji je organizator i koordinator mnogih muzičkih i kulturnih dešavanja u ovoj saveznoj državi.
Sport
Zapadna Virginia dom je nekoliko manjih profesionalnih sportskih klubova koji se bave bejzbolom, američkim nogometom, nogometom, košarkom i drugim sportovima. Među većim klubovima su West Virginia Mountaineers i Marshall Thundering Herd, koji imaju svoje ogranke u američkom nogometu i košarci. West Virginia Power je bejzbolski tim koji se trenutno takmiči u Maloj bejzbolskoj ligi (Minor League Baseball). West Virginia Wild takmiči se u nižim košarkaškim ligama, dok su Wheeling Nailers hokejaški klub, također u nižoj ligi. U Zapadnoj Virginiji rođen je i Jerry West, jedan od najboljih košarkaša u historiji NBA lige.
NGC 3482
NGC 3482 (također poznat kao ESO 264-56 i PGC 33025) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 134 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Jedro. Najveći prečnik je 1,90 (74 hiljade sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (54 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. marta 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pokupsko
Pokupsko je naseljeno mjesto i općina u Hrvatskoj, u Zagrebačkoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare zagrebačke prigradske općine Velika Gorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Pokupsko je imala 2.224 stanovnika, od čega u samom Pokupskom 235.
Općina Pokupsko
Napomena: Nastala iz stare općine Grad Zagreb.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Pokupsko je imalo 289 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
NGC 4991
NGC 4991 (također poznat kao PGC 45604) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 784 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,60 (137 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (91 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 30. aprila 1864. godine.
Nijemi svjedok
Nijemi svjedok ( ili Poirot Loses a Client) jest kriminalistički roman Agathe Christie iz 1937. s Herculeom Poirotom i Satnikom Hastingsom u glavnim ulogama.
Radnja
Simpatični foksterijer Bob prilično je napastan kad mu se posjetilac sviđa ili kad mu želi nešto reći. Od prvog dana takav je prema Herculeu Poirotu, koji je sa svojim vjernim Hastingsom u posjetu na imanju gospođe Emily Arundel, Bobove vlasnice. Emily ima dvije nećakinje i nećaka, koji ne skrivaju da očekuju bogato nasljedstvo poslije njene smrti. Charles, koji se bavi utrkama čamcem, čini se najnestrpljiviji. Njegova sestra Theresa jedva čeka novac kojim bi popravila kuću, a nećakinja Bella, udata za ljekara Grka treba novac kako se sa porodicom ne bi morala seliti u Grčku, jer je njen muž u Engleskoj izgubio posao. Kad gospođa Emily doživi nesreću, nikome to nije sumnjivo, osim Poirotu. Međutim, Bob je jedini koji zna istinu. A kad stara gospođa umre od trovanja, Poirot se okrivljuje što nije spriječio zločin. Bob je ponovno jedini koji zna istinu, a Poirot je jedini koji će razumjeti njegov jezik. Osim nećaka, motiv za ubistvo možda imaju i družbenica Wilhelmina, te dr. Grainger, koji gospođu Arundel liječi od jetrenih tegoba.
Azija (mitologija)
Azija (grč. Ασια) je u grčkoj mitologiji Okeanida.
Azijini roditelji su Okean i njegova sestra Tetija. Ona je žena svog ujaka Japeta, majka Atlanta, koji drži nebo na svojim leđima, Prometeja, stvoritelja ljudi, Epimeteja, stvoritelja životinja i Menojtija, kojeg je Zeus bacio u podzemlje.
Herodot spominje da je kontinent Azija nazvan po njoj.
Sonja Šiljak-Yakovlev
Sonja Šiljak-Yakovlev, (Vršac, 8. septembar 1946.) je renomirana bosanskohercegovačka i svjetska naučnica iz oblasti evolucijske sistematike biljaka, profesor emeritus i naučni savjetnik Nacionalnog centra za naučna istraživanja Francuske (CNRS) Paris-Sud, počasni doktor nauka Univerziteta u Sarajevu. Njena taksonomska skraćenica je Šiljak-Yak. Vidi:Spisak botaničara po autorskim skraćenicama
Biografija
Sonja Yakovlev rođena je 8. septembra 1946. godine u Vršcu, SR Srbija, (SAP Vojvodina); od drugog mjeseca života, ranu mladost, uključujući i početak naučne karijere, provela je u Sarajevu (Bosna i Hercegovina).
Prof. dr. Šiljak-Yakovlev je 1970. godine, nakon završetka dodiplomskog studija na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Sarajevu, svoj naučnoistraživački put započela petogodišnjim angažmanom na Biološkom institutu Univerziteta u Sarajevu (1971–1976). Nakon okončanja doktorskog studija 1986, na Univerzitetu Paris-Sud, i sticanja diplome doktora nauka iz oblasti evolucijske sistematike biljaka nastavlja graditi akademsku karijeru u realizaciji naučnih i nastavnih aktivnosti na Univerzitetu Paris-Sud (Faculté des Sciences d'Orsay), Paris VI (Pierre et Marie Curie) i Paris XIII (Bobigny).
Njena karijera primarno je obilježena dugogodišnjim istraživačkim radom i vođenjem istraživačkog tima "Evolucija i organizacija genoma" u okviru Laboratorije za evoluciju, ekologiju i sistematiku, kao i Odjela za Evoluciju skrivenosjemenjača na Faculté des Sciences d'Orsay. Naučni opus prof dr. Sonje Šiljak-Yakovlev je u osnovi fokusiran na oblasti koje istražuju evoluciju hromosoma i organizaciju genoma, citogenetiku i evoluciju biljaka, biodiverzitet, endemizam, te sistematiku i evoluciju biljaka. Njena istraživački pažnja je direktno vezan za evoluciju odabranih kompleksa viših biljaka sa citogenetičkim pristupom, kao i istraživanje nekoliko nivoa njihove intregracije: hromosomski, nuklearni, ćelijski, individualni, populacioni i specijski. Ova istraživanja su našla aplikaciju u različitim biološkim disciplinama (evolucijska sistematika, genetika, bioraznolikost), a bazirana su na studijama evolucije veličine genoma, broja hromosoma, molekulskee strukture hromosoma, heterohromatina i repetitivnih sekvenci, kao i organizaciji ribosomnih gena.
Iz navedenih oblasti publicirala je do sada preko 200 originalnih naučnih radova, te ostvarila preko 250 učešća na međunarodnim konferencijama. Objavila je u koautorstvu šest knjiga (te adaptirala i revidirala prevod s francuskog naučne knjige na bosanski jezik) i dvije naučne internet baze podataka. Stalni je član uredništva i recenzentskog sastava preko trideset referentnih naučnih časopisa. Prema društvenoj mreži naučne zajednice ResearchGate, broj citiranja (10. novembra 2019.) joj je 4217; h-index = 38; i10-indeks = 99, po čemu je nakcitiraniji/ja botaničar/ka u Regionu.
Prof. dr. Sonja Šiljak-Yakovlev održala je brojna predavanja po pozivu iz oblasti citogenetike, kariosistematike i palinologije na Univerzitetima u: Alžiru (Univ. Constantin i Oran), Belgiji (Univ. Libre de Bruxel), Brazilu (Univ. Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre), Grčkoj (Univ. Patras), Italiji (Univ. Djenova), Maroku (Univ. Raba), Španiji (Univ. Barcelona, Valencija i Vigo), Švicarskoj (Univ. Nechatel), Tunisu (Univ. Sfax), Ostrva Reunion i Tahitija i dr. Također, gotovo ustaljenja gostujuća predavanja iz oblasti "Organizacije genoma i njegove evolucije" održava na postdiplomskom studiju (DEA) Univerziteta Pierre et Marie Curie Paris VI, postdiplomskom i doktorskom studiju Prirodno-matematičkog fakulteta u Sarajevu i Beogradu, te Univerzitetu St. Joseph u Bejrutu (Liban).
Pod supervizijom dr. Sonje Šiljak-Yakovlev, kao mentora, odbranjene su brojne doktorske i magistarske disertacije (preko 25 doktorskih i 14 magistarskih). Doktorandi koje je mentorirala prof. Šiljak-Yakovlev su pored francuskih studenata, uglavnom dolazili sa matičnih Univerziteta širom Evrope, Latinske Amerike, frankofonskih zemalja Azije i Afrike, te područja bivše Jugoslavije.
Učesnik je i voditelj brojnih međunarodnih projekata (preko 50) koji su za primarni cilj imali edukaciju mladih naučnika i širenje spoznaja iz njenih primarnih istraživačkih oblasti. Osnovni pravci njenih istraživačkih, projektnih aktivnosti posljednju deceniju vezani su za multidisciplinarni projekat "Towards a genome size and chromosome number database of Balkan flora" u okviru kojeg je istražen veliki broj rodova viših biljaka. Paralelno, sličan projekat je realizirala sa naučnicima sa Univerziteta St. Joseph u Bejrutu koji je za cilj imao multidisciplinarna istraživanja flore Libanona. Krajnji rezultat dugogodišnjih istraživanja u sklopu ovog projekta pored niza naučnih radova je objavljena i danas izuzetno citirana internetska baza (www.lebanon-flora.org). Navedena dva projekta su danas dobila svoju punu afirmaciju kroz međunarodnu saradnju koja obuhvata zemlje Mediterana (Alžir, Bosnu i Hercegovinu, Hrvatsku, Francusku, Grčku, Italiju, Libanon, Maroko, Španiju, Tunis i dr.) i kroz koju se već nekoliko godina realiizira zajednički program proučavanja veličine genoma koji obuhvata najveći dio Mediterana.
Dr. Šiljak-Yakovlev je svojim zalaganjima izuzetno je doprinijela dugogodišnjoj promociji i razvoju Univerziteta u Sarajevu zbog čega je 15. decembra 2016. godine promovirana u počasnog doktora nauka Univerziteta u Sarajevu. Naime, njenim pionirskim i kontinuiranim djelovanjem, posljednje četiri decenije, dala je izuzetan doprinos širenju spoznaja u svjetskoj naučnoj javnosti o značaju, posebnosti i bogatstvu biljnog svijeta Bosne i Hercegovine i Balkana kao značajne komponente evropskog prirodnog naslijeđa. U velikom broju njenih objavljenih naučnih radova upravo su istraživani rijetki i endemični predstavnici rodova: Centaurea, Narcissus, Crepis, Reichardia, Picea, Pinus, Ramonda, Lilium i mnogi drugi. Pored samostalnog istraživačkog rada, veliki broj ovih radova objavljen je i u koautorstvu sa naučnim radnicima Univerziteta u Sarajevu i to sa Prirodno-matematičkog fakulteta (Odsjek za biologiju i Katedra za organsku hemiju i biohemiju Odsjeka za hemiju), Šumarskog fakulteta, kao i naučnim radnicima Odjeljenja za prirodne nauke Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine.
Također, dala je izniman doprinos u dugoročnom obrazovanju i napredovanju nastavnog i naučnog kadra Univerziteta u Sarajevu i to uposlenika Prirodno-matematičkog, Šumarskog fakulteta te Insituta za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB). Osnivač je Laboratorije za istraživanje i zaštitu endemskih resursa na Prirodno-matematičkom fakultetu u Sarajevu, te je bila direktno angažirana u opremanju laboratorija Šumarskog fakulteta, kao i laboratorija Instituta za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Također je pružila aktivnu podršku u razvoju Prirodnjačkog odjeljenja Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine. Voditelj je i učesnik brojnih naučnoistraživačkih projekta sa međunarodnim i lokalnim finansiranjem koji su direktno doprinijeli afirmaciji sarajevskog Univerziteta. Učesnica je organiziranja naučnih skupova u Bosni i Hercegovini te je pomagala učešće bh. istraživača na brojnim naučnim skupovima u drugim zemljama.
Potkoljenica
right|thumb|400px|’’’Potkoljenice’’’[[sisara imaju raszličite funkcije, ali homologni plan građe.]]
Potkoljenica je prednji dio udova: (ruku, nogu ili sličnih dodataka kod kopnenih životinja. Umjesto tih, za četveronošce upotrebljava se termin prednje noge. Podlaktica je, međutim, dio ruke između lakatnog zgloba i korijena šake. Prednji udovu svih kičmenjaka Prednji su homologni, što znači da su svi evoluirali iz iste strukture. Naprimjer, peraja kornjače ili na delfina, ljudske ruke, prednje noge konja, i krila i šišmiša i ptica. Ipak, krila šišmiša su sastavljena uglavnom od tanke membranske kože podržane na pet prstiju, a krila ptica se sastoje uglavnom od perja podržanog na smanjenom broju prstiju; postoje samo daleke homologije između ptica i šišmiša, sa mnogo bližeim homologijama između bilo kojeg para vrsta ptica, ili bilo kojeg para vrsta šišmiša. Oni su8 su na kraju homologni, bez obzira na velike međusobne razlike.
Potkoljenične kosti čovjeka
Osnovu potkoljenice čovjeka čine dvije kosti: cjevanica i lisna kost, te splet mišića i tetiva. Proreže se od koljenskog do gležanjskog zgloba.
Bočni dio
Fibulski mišići:
Katedrala u Concepciónu (Čile)
desno|mini|250px|Katedrala u Concepciónu -36.82753°N, -73.05131°W Katedrala u Concepciónu (španski: Catedral de Concepción) je rimokatolička katedrala u Concepciónu. Sagrađena je na gradu Concepciónu u Čileu. Katedrala je građena 1940-1964. u neoromanskom stilu. Katedrala se odlikuje simetričnošću i arhitektonskih elemenata. Visoka је 22 metara. Sjedište je Concepcióne biskupije.
Atomska teorija
right|thumb|200px|Trenutni teoretski model atoma uključuje gusto jezgro okruženo vjerovatnim "oblakom" elektrona Atom je građen od jezgra i omotača. Jezgro je centralni dio atoma, a čine ga pozitivno naelektrisane čestice protoni i neutralne čestice neutroni. Omotač predstavljaju negativno naelektrisane čestice elektroni. Protoni, neutroni i elektroni imaju zajednički naziv subatomske čestice. Nakon otkrića subatomskih čestica postavljeno je više teorija koje su pokušale opisati atom. Većina njih je napuštena a neke kao što je Bohrova se još uvijek koriste za opisivanje određenih pojava. Prema savremenom modelu atoma elektroni se opisuju kao talasi. Zbog izražene dualne prirode elektrona na njegovo kretanje nije moguće primijeniti zakone klasične mehanike. Položaj elektrona nije moguće tačno odrediti već se može govoriti samo o mogućnosti nalaženja elektrona u nekom prostoru.
Thomsonov model atoma
Krajem 19. vijeka je već postojao značajan broj eksperimentalnih podataka koji su potvrđivali složenu građu atoma. Na osnovu molekularno-kinetičke teorije određene su dimenzije atoma. Ispitivanjem električnog pražnjenja u gasovima, elektrolize, katodnih i kanalnih zraka dokazano je postojanje negativno naelektrisanih čestica. U isto vrijeme je dokazano da je masa elektrona mnogo manja od ukupne mase atoma. Na osnovu ovih saznanja, kao i pokušaja da objasni rezultate vlastitih eksperimenata William Thomson je predložio, a J.J. Thomson razradio prvi atomski model. U osnovi je to statički model prema kojem je atom sfera poluprečnika oko 10−10m, homogeno ispunjena pozitivno naelektrisanom materijom u koju su usađeni negativni elektroni. Slikovito se Thomsonov model može predstaviti kao lubenica, pri čemu masa lubenice predstavlja pozitivno naelektrisanje a košpice predstavljaju elektrone. Ovaj model je omogućavao kvalitativni opis fenomena kao što su pražnjenje u gasovima i elektroliza ali nije mogao objasniti emisiju svjetlosti.
Rutherfordov model atoma
Rutherfordov je atom planetarni sustav u kojem elektroni kruže oko jezge. Pritom na međudjelovanje elektrona i jezge djeluje centripetalna sila, koja je u ovom slučaju Coulombova sila.
NGC 286
NGC 286 (također poznat kao MCG -2-3-34 i PGC 3142) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 500 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,30 (189 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (131 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 2. oktobra 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kur'an
Kur'an (, fonetski: ) jest sveta knjiga islama. Muslimani vjeruju da je Kur'an Božija knjiga koja je objavljena njegovom posljednjem poslaniku Muhammedu. Period objave počeo je Muhammedovim poslanstvom i trajao je neposredno do pred kraj njegova života, od 610. do 632. godine. Taj period od 23 godine dijeli se na period od 13 godina objave u Meki i 10 u Medini. U zavisnosti gdje je objavljivan, Kur'anski dijelovi, tj. sure, dijele se na mekanske i medinske.
Muslimani Kur'an, koji je posljednja objava i objava koja upotpunjuje prethodne, smatraju najvećom mudžizom Muhammeda.
Druga imena Kur'ana
U samom Kur'anu, Kur'an je nazvan različitim nazivima. Prema mnogim autoritetima samo pet od tih naziva su vlastita imena a ostali nazivi su atributi odnosno svojstva Kur'ana. Postoje i mišljena da Kur'an ima i više od pet vlastitih kao i brojna izvedena imena. Tih 5 vlastitih imena su:
Osim ovih imena, neki islamski učenjaci navode još neka imena koja su u Kur'anu spomenuta, ali ne kao prava imena, već kao atributi Kur'ana. Od tih imena su: "Nur" (svjetlo), "Mev'iza" (savjet), "Burhān" (jasni dokaz), "Hudā" (uputstvo), "Bejjān" (jasno tumačenje), "Hakīm" (Mudri) itd.
Format Kur'ana
Kur'an se sastoji od 114 sura s ukupno 6.236 ajeta (prema kufanskom brojanju, koje je najraširenije; tačan broj ajeta je različit, ne zbog sadržaja, nego zbog različitih metoda njihovog brojanja). Svaka sura, osim sure Et-Tevba, počinje Bismillom ("U ime Allaha, Sveopćeg dobročinitelja, Milostivog, Samilosnog"). Muslimani obično povezuju sure ne s njihovim brojevima, nego s arapskim imenima koja su na neki način izvedena iz dane sure.
Sure u Kur'anu nisu poredane po hronološkom redu objavljivanja. Nakon kratkog uvoda, Kur'an se nastavlja najdužom surom, a završava kraćima.
Jezik Kur'ana
desno|mini|200p|Prva sura u Kur'anu ([[El-Fatiha)]]
Kur'an je jedna od prvih pisanih knjiga u Arabiji. Napisan je u ranoj formi klasičnog arapskog jezika. Postoji nekoliko ostalih primjera arapskog iz tog vremena.
Muslimani smatraju Kur'an velikim i značajnim, između ostalog, i zbog njegove poezije i literarne dotjeranosti, kao i da je ta njegova literarna perfekcija dokaz njegovog božanskog porijekla. Budući da je ta perfekcija vidljiva samo za govornike arapskog jezika, stoji kao još jedan razlog zašto se samo originalni arapski tekst smatra kao pravi Kur'an. Prijevodi su smatrani manje sjajnima, prije kao interpretacije Božijih poruka nego same direktne poruke od Boga. Tradicionalno upravljanje prijevodima i publikacijama Kur'ana daje upute da, kad je knjiga izdana, ona ne može imati jednostavni naslov "Kur'an". Naslov uvijek mora sadržavati odredbeni pridjev (sprečavajući konfuziju s ostalim "recitacijama", u arapskom smislu), pa zbog toga najviše izdanja Kur'ana nose naslove poput Sveti Kur'an, Plemeniti Kur'an i sl.
Svaki priznati učenjak islamske škole trebao bi biti u mogućnosti da u najmanju ruku čita i razumije Kur'an u njegovoj originalnoj formi. Mnogi muslimani, djeca i odrasli, uključujući i one koji uopće ne razumiju arapski jezik, uče Kur'an djelomično ili u cjelini, u originalnom obliku, jer je to zaista potrebno radi obavljanja namaza (molitve).
Objava Kur'ana
Objava je počela u mjesecu ramazanu. Muhammed je, kao i obično, meditirao u pećini Hira kad mu se melek Džibril ukazao i obratio riječima: "Čitaj u ime Gospodara svoga koji stvara!" Tada je Muhammed odgovorio da ne zna čitati, ali je Džibril nekoliko puta ponovio "Čitaj!" To je bio Muhammedov prvi susret sa Džibrilom. Objava Kur'ana u potpunosti trajala je 23 godine. Jedan dio objavljen je u Mekki, dok je drugi dio objavljen u Medini. U početku su ga ljudi učili napamet, a kasnije su ga počeli i zapisivati. Noć kad je Allah dupotpunio Kur'an zove se Lejletul kadr (Noć određenja).
Skupljanje Kur'ana u knjigu
desno|mini|250px|Kur'an iz [[9. vijek|9. stoljeća, za koji se tvrdi da je original trećeg halife Osmana iz 7. vijeka. Neki demantiraju tu tvrdnju i navode da je to nemoguće jer je pisan kufanskim stilom.]]
Kur'an je zabilježen na dva načina: usmenim i pismenim putem.
Među ashabima je bilo mnogo hafiza. Iz vremena Poslanika kao hafizi se navode: Ubejj ibn Ka'b, Muaz ibn Džebel, Zejd ibn Sabit, Ebu-Derda, Abdulah ibn Mes'ud i drugi.
Poslanik je uvijek davao prednost onima koji su Kur’an znali napamet. U hadisu se navodi da je "u bici na Tebuku bajraktar plemena Benu Nedždžar bio Ammar ibn Hazm. Poslanik je od njega uzeo zastavu i predao je Zejdu ibn Sabitu. Tada je Ammar upitao Poslanika: 'Allahov Poslaniče, da nije do tebe stiglo nešto ružno o meni?' 'Ne', reče Allahov Poslanik, 'Kur'an ima prednost,' a Zejd ibn Sabit je hafiz Kur'ana'."
Poslanik je imao oko 40 ljudi koji su zapisivali objavu po njegovom diktiranju, onako kako je njemu diktirao Džibril. Zabranjivao je da se bilo šta drugo bilježi od njega osim Kur'ana. Ako bi neko nešto zabilježio osim Kur’ana, Poslanik je insistirao da se to pobriše.
U vremenu Ebu-Bekra došlo je do sukoba između muslimana i lažnog poslanika Musejleme, u kojem je poginulo oko 70 hafiza i Ebu-Bekr je naredio da se ono što su dotadašnji hafizi znali (bilo ih je mnogo) uskladi i zapiše u jednu knjigu. Taj zadatak je povjeren Zejdu ibn Sabitu. On je to uradio i Kur'an je tako zapisan i pohranjen kod Ebu-Bekra, zatim poslije njegove smrti kod Omera, a onda kod njegove kćerke Hafse. Poslije je taj Kur’an prepisivan, a zatim štampan. Potrebno je navesti da je kroz cijeli taj period bio ogroman broj hafiza.
Prijevodi Kur'ana
mini|Naslovnica prvog prijevoda Kur'ana na [[njemački jezik (1772)]]
Prijevod Kur'ana je uvijek bio problematičan i težak posao. S obzirom na to da muslimani Kur'an smatraju nadnaravnim i božanskim, mnogi smatraju da je Kur'an zapravo i nemoguće prevesti na drugi jezik. Arapski jezik ima polisemičnu prirodu i značajno se mijenja u odnosu na kontekst, što prijevod čini mnogo težim.
Bez obzira na to, prijevodi približnog značenja postoje na skoro svim jezicima svijeta. Prvi prijevod Kur'ana (sura El-Fatiha) na strani jezik uradio je poznati ashab Selman el-Farisi u 7. vijeku. Prvi potpuni prijevod Kur'ana bio je na perzijski jezik u 9. vijeku.
Islamska tradicija navodi da su neki ajeti prevođeni za vrijeme Poslanika, i to za vrijeme hidžre u Abesiniju. Ti prijevodi su predočeni vladaru Abesinije (današnje Etiopije) Nedžašiji i Bizantije Herakliju.
mini|lijevo|33. i 34. ajet sure [[Ja-Sin u prijevodu na kineski jezik]] 1936. godine bila su poznata 102 prijevoda na strane jezike.
Robert Keton (1110? – 1160?), srednjovjekovni teolog, astrolog i arabist, prvi je preveo Kur'an na zapadne jezike (latinski) Pisac Aleksandar Ros prvi je preveo Kur'an na engleski 1649. godine, i to s francuskog, od franuskog prevodioca Andre du Ryera, koji je Kur'an preveo 1647.
Prvi prijevod na neki od jezika na Balkanu štampan je u Beogradu 1895. Njegov autor bio je ljekar Mićo Ljubibratić.
1936. u Sarajevu se pojavio "Kur'an Časni" u prijevodu Džemaludina Čauševića i Muhameda Pandže. Ovaj prijevod je izašao i 1969, kao i više puta poslije. 1937. izašao je u Mostaru prijevod Kur'ana Alija Rize Karabega.
Devedesetih godina prošlog vijeka prijevod Kur'ana s komentarom načinio je i Mustafa Mlivo, a potom i dr. Enes Karić.
Što se tiče prijevoda Kur'ana na Brajevom pismu od 2001. godine postoji na bosanskom jeziku. Do sada je na Brajevom pismu u dva navrata štampan prijevod Kur'ana, kojeg je preveo na bosanski jezik Besim Korkut. Prvi put je izvršeno štampanje 2001. godine. Drugi put prijevod Kur'ana na Brajevom pismu izašao je 2011. godine.
Odnos prema Kur'anu
Muslimani naspram Kur'ana imaju velike obaveze, i to savladavanje čitanja Kur'ana na arapskom jeziku, podučavanje djece njemu, nastojanje da se uči napamet i bez grešaka. Već je naveden hadis: "Najbolji među vama su oni koji uče Kur'an i druge podučavaju njemu."
Ono što se traži od muslimana je da uloži maksimalan trud u učenju Kur'ana i nije dovoljno da se ograniči samo na suhoparno izgovaranje harfova, ako je u mogućnosti da se usavrši u tome i da ga izgovara (uči) na najispravniji mogući način. Poslanik obećao je dvostruku nagradu čovjeku koji uči Kur'an, a teško mu je da pravilno izgovara sve njegove riječi, pa kaže: "Onaj koji uči Kur'an mučeći se imat će dvostruku nagradu." Ovo važi samo za one koji nisu u mogućnosti potpuno pravilno učiti Kur'an. Međutim, oni koji mogu naći učitelja, koji će ih ispravno podučiti i u mogućnosti su savladati materiju, obavezni su to uraditi. Kaže Poslanik : "Onaj koji je vješt u učenju Kur'ana bit će sa cijenjenim i plemenitim Allahovim izaslanicima (melecima na Sudnjem danu)." Važno je spomenuti da onaj koji nije kadar usavršiti svoje učenje ne smije zanemariti učenje Kur'ana, nego je obavezan da ga uči onako kako je u mogućnosti. Allah dž.š. kaže: "Allah ne opterećuje nikoga preko njegovih mogućnosti." (El-Bekara, 268).
Narodi spomenuti u Kur'anu
U Kur'anu se između kazivanja o vjeri i obavezama i pravima ljudi govori i o mnogim drugim stvarima. Jedan važan aspekt kazivanja u Kur'anu jest svakako kazivanje o narodima, pogotovo o onima koji su živjeli prije objave islama i čiji način života služe budućim narodima uglavnom kao pouka. Također, govori se i o plemenima, grupama ljudi kao i narodima koji su živjeli u aktuelnom momentu. Najveća pažnja data je narodima iz kojih su poticali neki od poslanika a ti narodi su osim eksplicitnog spominjanja spominju upravo i kao narodi nekog od poslanika. Primjer takvog spominjanja su Nuhov, Ibrahimov kao i narodi drugih poslanika. Osim toga, narodi pojedinih poslanika se spominju eksplicitno kao što su narodi: Ad (poslanika Huda), Semud (poslanika Saliha), stanovnici Medjena ili Ejke (Šuajbov narod) i dr. Osim toga spominju se i drugi narodi i grupe ljudi po različitim osnovama kao što su: Arapi, Jevreji, kršćani, Sabejci, ehlikitabije, nevjernici, licemjeri i drugi.
Karakteristični počeci pojedinih sura
Jedna od posebnosti Kur'ana kao knjige su i karakteristični počeci pojedinih sura. Takvih sura je ukupno 29. Te sure su specifične po tome što započinju sa odvojenim harfovima (kojih može biti od jednog do pet) koji se prilikom učenja zasebno izgovaraju, kao samostalni harfovi. Iako postoje različita objašnjenja značenja ovih harfova, opća je saglasnost da je ljudima njihovo pravo značenje nepoznato i da u stvari predstavljaju Kur'ansku nadnaravnost. Ukupno je 15 različitih karakterističnih početaka od čega su četiri sure nazvano prema tim počecima: Ta-Ha, Ja-sin, Sad i Kaf.
Zanimljivosti
U Kur'anu se između ostalih zanimljivosti na više mjesta spominju termini sa suprotnim značenjem a nadnaravnost Kur'ana se između ostalog ogleda i u tome da su ti termini spomenuti isti broj puta. Neki od tih termina su:
Artemis program
mini|Artemis program Program Artemis jeste program ljudskih letova u svemir kojeg vodi NASA sa više međunarodnih i američkih domaćih partnera. Primarni cilj Artemisa jeste da do 2025. godine vrati ljude na Mjesec, tačnije na južni pol Mjeseca. Ako bude uspješan, uključit će prvu misiju sletanja na Mjesec s posadom od Apolla 17 1972. godine, što je bio posljednji let na Mjesec u programu Apollo.
Program Artemis počeo je u decembru 2017. kao dio uzastopnih napora da se revitalizuje američki svemirski program. NASA-in kratkoročni cilj programa je spuštanje prve žene i prve obojene osobe na Mjesec; srednjoročni ciljevi uključuju uspostavljanje međunarodnog ekspedicijskog tima i održivo ljudsko prisustvo na Mjesecu. Dugoročni ciljevi za Artemis su postavljanje temelja za vađenje lunarnih resursa i konačno izvodljivost misija posade na Mars i dalje.
Program Artemis uglavnom sprovode NASA i američki izvođači komercijalnih letova u svemir, u partnerstvu sa Evropskom svemirskom agencijom i svemirskim agencijama nekoliko drugih zemalja. Druge zemlje su pozvane da se pridruže programu potpisivanjem vladajućih Artemisovih sporazuma, koji su ostali otvoreni za potpisivanje od oktobra 2020. mini| Planirane misije programa Artemis Program Artemis je organizovan oko serije misija Space Launch System-a (SLS). Ove svemirske misije će biti sve složenije i planirano je da se odvijaju u intervalima od godinu dana ili više. NASA i njeni partneri su planirali Artemis I preko Artemis IV misije; kasnije su predložene i misije Artemis. Svaka SLS misija je usmjerena na lansiranje SLS boostera koji nosi svemirsku letjelicu Orion. Misije po Artemidi II će zavisiti od misija podrške koje su pokrenule druge organizacije i svemirske letjelice za funkcije podrške. desno|mini| Modeli prva tri komercijalna robotska landera odabrana za [[Komercijalne usluge lunarnog tereta|CLPS . Slijeva: Peregrine Astrobotic Technology-ija, Nova-C  Intuitive Machines-a i Z-01  OrbitBeyond-a.]] alt=Diagram of four versions of the Space Launch System rocket|desno|mini| Planirana evolucija [[Space Launch System|Space Launch System-a, primarnog lansirnog vozila za Orion]] desno|mini| SLS za [[Artemis 1 na svom mobilnom lanseru, sprema se za mokru generalnu probu prije lansiranja]]
Artemis tim 1
Potpredsjednik Mike Pence je 9. decembra 2020. godine najavio prvu grupu od 18 astronauta (svi Amerikanci, uključujući 9 muškaraca i 9 žena različitih porijekla), 1. Artemis tim, koji bi mogli biti odabrani za astronaute ranih misija programa Artemis:
Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1994.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994. bilo je 15. po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje se održalo u Sjedinjenim Američkim Državama. Na prvenstvu su učestvovale 24 reprezentacije. Starost nogometaša na listi navedena je za prvi dan svjetskog prvenstva.
Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 1921.
Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini je izvršen 1921. godine. Po popisu stanovništva na površini od 51.200 km2 1921. godine u BiH živjelo je 1.890.440 stanovnika.
Programi letova sa ljudskim posadama
Programe letova u svemir provodilo je, započinjalo ili planiralo više zemalja i kompanija. Sve do 21. vijeka, programe za letove ljudi u svemir su sponzorisale isključivo vlade, bilo preko vojnih ili civilnih svemirskih agencija. Sa lansiranjem privatno finansiranog SpaceShipOne -a 2004. godine, stigla je nova kategorija programa za letove ljudi - komercijalni ljudski svemirski letovi. Do jula 2021., tri zemlje (Sovjetski Savez/Rusija, Sjedinjene Američke Države i Kina) i jedna privatna kompanija (SpaceX) lansirale su ljude u Zemljinu orbitu, a dvije privatne kompanije (Scaled Composites i Blue Origin) su lansirale ljude na suborbitalnu putanju. Kriteriji za ono što čini ljudski svemirski let variraju. Fédération Aéronautique Internationale definiše let u svemir kao svaki let preko 100 kilometara. U Sjedinjenim Državama profesionalni, vojni i komercijalni astronauti koji putuju iznad visine od 80 kilometara nagrađeni su značkom astronauta Sjedinjenih Država. mini|300x300piksel| Model svemirskog broda Vostok sa trećim stepenom lansera lijevo|mini| Mercury kapsula sa tornjem za bijeg
Spisak staza Formule 1
Ovo je spisak staza na kojima su se vozile utrke (Velike nagrade) Formule 1 od 1950. do 2005.
Izotop
Izotopi su atomi istog elementa koji imaju isti broj protona i elektrona, a različit broj neutrona,imaju ista hemijska ali različita fizička svojstva. Oni stoje na istom mjestu (grčki. ισο [izo] – isti, τόπος [top] – mjesto) u periodnom sistemu elemenata, ali na različitim mjestima na karti nukleotida. Izotopi nekog hemijskog elementa imaju isti atomski broj, a različit maseni broj.
Pojam izotop je prvi upotrijebio Frederick Soddy, engleski naučnik, koji je za svoj rad i istraživanje u oblasti izotopa i radioaktivnih elemenata dobio Nobelovu nagradu za hemiju 1921. godine.
U pravilu, svaki prirodni element ima jedan ili više stabilnih izotopa, dok su mu ostali radioaktivni, a samim tim i nestabilni, te se prije ili kasnije raspadaju. Također, postoje hemijski elementi kod kojih su svi izotopi nestabilni, poput uranijuma, plutonijuma i drugih elemenata.
Kostenik
Kostenik je naseljeno mjesto u općini Novo Goražde, Bosna i Hercegovina.
NGC 1997
NGC 1997 (također poznat kao ESO 86-SC1) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. novembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 1880
IC 1880 (također poznat kao MCG -2-8-49 i PGC 11656) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 479 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,60 (223 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (153 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Herbert Alonzo Howe 30. januara 1900. godine.
Donje Bare
Tokom zimskog perioda jezero u potpunosti bude okovano ledom. U jezero se ubacuje kalifornijska pastrmka. Voda je čista i bistra. Pune ga izvori koji izviru na zapadnoj obali. Dno mu ima tamnoplavu boju. Oko jezera su livade i šume, krajolik alpskih pašnjaka, prekrivenih planinskom travom, išaran klekovinom i drugim vrstama bora, a u nižim predjelima bukovinom.
Bludenz (okrug)
Okrug Bludenz nalazi se u austrijskoj pokrajini Vorarlberg.
Upravna podjela
mini|400px|Općine u okrugu Bludenz Okrug se sastoji od ukupno 29 općina. Od toga je jedan grad i dvije općine sa statusom Markt. Broj stanovnika u pojedinoj općini nalazi se u zagradi.
Drenova (jezero)
Drenova je jezero u Bosni i Hercegovini i nalazi se na području općine Prnjavor. Udaljeno je 10-ak km od grada i nalazi se u mjesnom području Drenove i Donjih Vijačana.
Geografija Azerbejdžana
Azerbejdžan je najveća država u regionu južnog Kavkaza i nalazi se na prijelazu između Jugozapadne Azije i istočne Evrope, te se može smatrati evroazijskom zemljom. mini|lijevo|280px|Topografska karta Azerbejdžana Državna teritorija prostire se između 38° i 42° sjeverne geografske širine i 44° i 51° istočne geografske dužine, na površini od 86.600 km². Prostire se u pravcu sjever-jug u dužini od 400 km, a od zapada ka istoku u širini od oko 500 km.
Ukupna dužina međunarodnih granica iznosi 2.648 km. Na sjeveru graniči s Rusijom (Dagestan - 390 km), na sjeverozapadu sa Gruzijom (480 km), na zapadu je Armenija (1.007 km), na jugu Iran (765 km) i na krajnjem sjeverozapadu Nahičevana je međunarodna granica s Turskom (15 km). Na istoku Azerbejdžan izlazi na obale Kaspijskog jezera, a dužina obale je 456 km.
Kontinentalna je država jer nema izlaz na more ili okean.
U fizičko-geografskom smislu Azerbejdžan se može podijeliti na tri cjeline: