cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Makedonska umjetnost (bizantijska)
Izrada mozaika
thumb|300px|lijevo|Mozački prikaz Hrista Pantokratora na središnjoj kupoli manastira Dafne, Grčka Tokom ovog perioda došlo je do ponovne izgradnje crkvenih objekata, a bizantijski crkveni mozaički stil je standardiziran. Mozaičari iz 11. vijeka gledali su s ponovnim zanimanjem na modele iz prošlosti, proučavajući klasičnu umjetnost i umjetnost Justinijanove ere. Svoje kompozicije zamišljali su više u smislu intelektualnog, a ne fizičkog ideala. Iako su predstavljali ljudske figure i narativne teme, neki umjetnici uklonili su sve nepotrebne detalje, usredsređujući se na bitne elemente scene kako bi prenijeli njeno raspoloženje i poruku. Činilo se da su drugi umjetnici bili zaokupljeni prikazom anegdotskih detalja, tako da bi dobro proporcionalne figure odjevene u odjeću koja definira formu mogle imati i draperije s uzorcima geometrijskih nabora i nazubljenim, lelujavim krajevima koji nemaju veze s gravitacijom. Umjesto da modeliraju oblike sa suptilnim tonalnim gradacijama, umjetnici su se često oslanjali na snažne kombinacije svijetlih i tamnih područja. Umjetnost mozaika bila je područje u kojem je sličnost svjetovne i religiozne umjetnosti najočitija. Mozaici koji su ukrašavali carsku spavaću sobu na mnogo načina podsjećaju na mozaike koji su se u to vrijeme nalazili u crkvama. Teme su bile raspoređene u istim konfiguracijama - figure koje stoje uspravno u mirnim položajima, oko jednog ili dva druga lika. Unatoč ikonoklastičkom prekidu figurativnog prikaza, bizantijsko slikarstvo i izrada mozaika u to vrijeme još uvijek su bili prožeti idejama jedinstva i simetrije koje su dominirale još od 6. vijeka.
Najvažnija djela mogu se vidjeti posebno u manastirima kao naprimjer, ukrasi u katolikonu, manastirske crkve Hosios Lukas. Unutrašnjost kupole manastirske crkve prekriven je mozaicima na kojima dominira lik Hrista u sredini. Oko središnjeg područja su Bogorodica, sveti Ivan Krstitelj i četiri arhanđela, a ispod njih nalazi se šesnaest proroka. Nekoliko glavnih tema prikazuju cikluse poput: pranja stopala, raspeća i vaskrsenja. Na svodovima kupole i apsida, duž duljine zidova, nalaze se ogromni ukrasni mozaici. Pozadina je zlatna ili tamnoplava, na kojima se pojavljuju velike figure veličanstvenog karaktera. Često su prikazane četiri scene iz evanđelja: navještenje, božić, obrezanje i krštenje. Umjetnički, radi se o sirovom i ponekad nespretnom konceptu, koji se zahvaljujući blijedoj inkarnaciji očituje u shemama. Tipično za makedonsku umjetnost jesu grč i stres u mišićima, koji ukazuju na patnju. Na nekim mjestima mozaici evociraju depresiju s ciljem poboljšanja svečanosti prostora.
Važno i dobro očuvano djelo iz bizantijske historije i umjetnosti je manastir Nea Moni (Novi manastir) na grčkom ostrvu Hios, koji je 1042. godine osnovao bizantijski car Konstantin IX Monomah na mjestu gdje su tri pustinjaka navodno pronašla ikonu Djevice Marije. Mozaici u manastiru relativno su dobro očuvani, ukrašavaju zidove i stropove, brod i svetište, a nije sačuvan samo dio mozaika na kupoli. Izrađeni su od prirodnog kamena i stakla. Ikonografski, temelje se na stilu bazilike Nea eklezija, ali nose i obilježja škole iz Kapadokije. Krajem 11. vijeka središte izrade mozaika postalo je manastir Dafne blizu Atine, gdje su u kupoli crkve prikazani važni mozaici: navještenje, božić, krštenje, preobraženje i raspeće. Međutim, uređenje manastira Dafne pripada umjetnosti dinastije Komnena. Važno je naglasiti veliku estetsku vrijednost mozaika iz tog vremena, koja odgovara idealu ljepote i ne manje važnom idealnom obliku religiozne misli: skladna ravnoteža s jedne strane, te simbol Kraljevstva Božijeg s druge. Sjajno zlato ogromnih praznih prostora koji okružuju likove na mozaicima u velikoj mjeri doprinose uspjehu bizantijskih umjetnika u postizanju ovog dvostrukog cilja.
Slikarstvo
thumb|lijevo|200px|Manastir [[Hosios Lukas iz 11. vijeka u Grčkoj, predstavlja jedan od najznačajnijih primjera bizantijske umjetnosti i arhitekture tokom vladavine makedonske dinastije.]] Kada je ukinuta zabrana religioznih slika, došlo je do podsticanja religioznog slikarstva u Bizantijskom Carstvu. Pojavio se stil slikanja koji je bio suptilan spoj slikovnog, klasičnog helenističkog i nešto kasnije, apstraktnijeg i formalističkog bizantijskog stila. Najočuvaniji primjeri su u manastiru Hosios Lukas u kopnenom dijelu Grčke i katolikon manastira Nea Moni na ostrvu Hios.
Mnogi historičari umjetnosti povezuju vrlo slobodno oslikane freske u Castelsepriju u Italiji sa umjetnošću Konstantinopolja iz istog perioda. Došlo je do oživljavanja interesa za teme iz grčko-rimske baštine (od kojih iluminirani manuskript Pariski psaltir predstavlja važno svjedočanstvo) i koristile su se za prefinjenije tehnike prilikom predstavljanja ljudskih likova. Također, postojao je i naturalistički stil, pri čemu su korištene i složenije tehnike iz grčke i rimske umjetnosti pomiješane sa hrišćanskim temama tokom izrade raznih umjetničkih djela. Postoji nekolicina sačuvanih građevina iz tog perioda. Pretpostavlja se da je zavjetna crkva Bogorodice Bazilija I na ostrvu Faros (sada nepostojeća) služila kao model za većinu krsno-kupolastih (grčki krst) svetilišta iz tog vremena, među kojima je i manastirska crkva Hosios Lukas u Grčkoj (približno 1000. n.e.), Nea Moni na Hiosu (projekat Konstantina IX Monomaha) i manastir Dafne u blizini Atine (približno 1050. n.e.).
Ikone
Relativno popularne slike u Bizantijskom Carstvu bile su ikone Bogorodice. Dvije najutjecajnije slike u bizantijskoj umjetnosti prikazane su na dvostrukoj ikoni. S prednje strane nalazi se Bogorodica Hodegetrija (slika desno) koja gestikulira prema djetetu Hristu kao putu ka spasenju (pogledati galeriju). Nekoliko istočnih i zapadnih hramova čuvaju slike Bogorodice izvorno zasnovane na štovanom modelu koji je bio predmet legende: vjerovalo se da ju je iz života naslikao sveti Luka, zaštitnik slikara i ikonografa i donio u Konstantinopolj iz Jerusalema u 5. vijeku. Hodočasnici su posjećivali Manastir Hodegon kako bi poštovali originalnu ikonu koja je defilovala nedjeljno ulicama prijestonice. Široko kopirana, jedna je od najčešćih slikarskih prikaza Bogorodice. S druge strane je Hristova ikona nakon Raspeća, pripremljena za sahranu s rukama na bokovima, najranija je poznata panel ikona Ožalošćenog čovjeka, ime preuzeto iz starozavjetnog opisa Mesije: "Preziran je i odbačen od ljudi, čovjek tuge, upoznat s tugom (Izaija 53: 3)." Nazvana Akra Tapaneiosis (bos. Krajnje poniženje) u Grčkoj pravoslavnoj crkvi, tema je potekla iz Bizanta u 11. vijeku kao odgovor na liturgijske promjene i postala je široko rasprostranjena na srednjovjekovnom Zapadu. Ova vrsta ikona često je bila prekrivena malim slojevima od složenog srebra ili zlata, koje simuliraju odjeću i prekrivaju veći dio slike. Zbog čestih popravki, mnoge ikone ne mogu se sa sigurnošću pripisati prije 13. vijeka. U crkvama manastira na Svetoj gori još su sačuvane slike Bogorodice kojima se pripisuju vrlo rana datiranja, a brojne ikone iz ovog perioda sačuvane su do danas u manastiru svete Katarine na Sinaju u Egiptu. U srednjem bizantijskom periodu povećala se i popularnost ikonostasa koji je razdvajao brod hrama od narteksa i arkade.
Vjerovatno negdje u 10. ili 11. vijeku nastao je tehnički običaj slikanja sa sitnim kamenjem. U tu svrhu korišteni su ulomci kamena ili stakla koji su se držali zajedno s bijelim voskom. Bilo je to odstupanje od pravila ikonografije i mozaika, jer je izgubio njihov istinski duhovni karakter i isticala se umjetnička vrijednost. Međutim, ove minijature često su bile tražene, a neke i dalje ostaju u riznici institucija istočnih crkava, naprimjer, u "Manastiru Vatoped" nalazi se rijedak komad s prikazom raspeća. U riznici katedrale u Firenci sačuvana su dva primjerka koji prikazuju bogojavljenje, rođenje Isusa Hrista, Isusa u hramu, Hristovo krštenje, Isusovo preobraženje, Lazarevo uskrsnuće, Isusov ulazak u Jerusalem, razapinjanje, Hristovo spuštanje u pakao, uzašašće, duhovi i smrt Djevice Marije.
Keramički oblici ikona i ikone od kovanog gvožđa također su predstavljali posebne oblike ikona. Postoji čitav niz kompozicija čije je proučavanje zanimljivo u smislu razvoja bizantijske ikonografije. Muzej Louvre prikazuje mali ikonski mozaik žanra Preobraženja, dok druga dva pripadaju zbirci Basilewsky i pokazuju lica svetog Samuela i svetog Teodora.
Bizantijska iluminacija
thumb|300px|desno|David svira harfu, detalj iz Pariskog psaltira
Početkom 9. vijeka prijelaz od pisanja do kurzivnog pisanja doveo je do umnožavanja kopiranih knjiga, pri čemu su bila kopirana djela i iz ozbiljne literature. Enciklopedijski duh utjecao je i na bizantijsku književnu umjetnost: tako je patrijarh Focije I u svojoj biblioteci sastavio 279 tekstova o radovima, koji se odnose na drevne, religiozne i svjetovne tekstove. Bila je to najznačajnija poznata zbirka knjiga i vjerovatno je pripadala biskupskoj (patrijaršijskoj) biblioteci, a ne njegovoj vlastitoj zbirci. Danas nije poznato je li neka od tih knjiga sadržavala iluminacije. Platon, grčki dramatičari, drevni historičari i crkveni očevi su poštovani, kako se razvijao žanr pisanja grčkog romana i historijskih knjiga.
Za razliku od situacije na zapadu, prije 13. vijeka, u Bizantijskom Carstvu središta umjetničke aktivnosti nisu bila smještena u gradovima, već u manastirima. Uloga pojedinih bizantijskih samostana nije bila manje važna i po pitanju iluminiranih rukopisa, o čemu imamo informacije iz rijetkih izvora u kojima se navode uglavnom samostani osnovani u samom Konstantinopolju. Ti samostani u prijestonici carstva bili su brojni i uživali su obilato pokroviteljstvo, a najvažniji među njima uživali su bogato kraljevsko pokroviteljstvo. Članovi vladajuće dinastije i najznačajnijih bizantijskih porodica često su dolazili tamo provesti kraj svog života. Zbog svega toga, teško bi bilo razlikovati umjetnost koja se praktikovala u tim samostanima i vjersku umjetnost proizvedenu izvan njihovih zidina.
Psaltiri, tekstovi u kojima su grupisani psalmi, često su bili ilustrirani, a postoje dvije vrste: samostanski, s mnogim malim rubnim ilustracijama, i aristokratski, poput Pariskog psaltira (10. vijek), koji se čuva u Nacionalnoj biblioteci Francuske. Pariski psaltir predstavlja jedno od programskih djela iz bizantijskog perioda s početka 10. vijeka. Poput ranijih Rabbula evanđelja, i na Pariskom psaltiru (psaltir: tumačenje psalma) nalaze se scene postavljene u okvire na stranicama bez teksta. Knjiga je velikog formata ukrašena mnogim živopisnim i šarenim ilustracijama uokvirene okvirnim ornamentima koji se drugdje ne ponavljaju. Glavne likove u djelu uglavnom prate alegorijske figure drevnih žena (a ponekad i muškaraca) koje simboliziraju kvalitete poput mudrosti ili moći ili su nositelji druge simbolike. Rad sadrži 449 stranica sa 14 iluminacija na svakoj cijeloj stranici, što je samo dio originalnog skupa. Prva slika posvećena je Davidu, kralju Izraela, tradicionalnom autoru starozavjetne knjige psalma. Kao izvorni materijal za ovaj psaltir, iluminatori su se okrenuli ranijim klasičnim ilustracijama. Idealizirane, masivne, trodimenzionalne figure obitavaju u pozadinskom prostoru s bujnim lišćem i vijugavim potokom koji kao da su izravno prevezeni iz rimskog "svetog krajolika". Arhitektura grada i memorijalni stupac vezan vrpcom potječu iz konvencija grčke i rimske pogrebne umjetnosti, a na drevni način ilustrator je personificirao apstraktne ideje i pejzažne značajke, koristeći umjetničku tehniku poznatu kao alegorija. Ženska figura boginje Melodije ležerno se naslanja na Davidovo rame. Njena figura je čvrsta i graciozna, a njena haljina ostavlja ruke i dio grudi izložene pogledu. Glava joj je nagnuta na pola i nježni osmijeh oživljava ljepotu njenog lica. Na istoj slici, druga žena (možda šumska nimfa Eho) izviruje iza stuba. Mladić koji se naslanja u donjem prednjem planu personifikacija je Betlehememske gore, kako saznajemo iz njegovog natpisa. Pas koji pazi na ovce i koze, dok njegov gospodar svira harfu, sugerira na klasičnog junaka Orfeja, koji muzikom očarava divlje životinje. Okolni krajolik je hladan i sjenovit. Predmet je daleko od vrsnih kompozicija koje su se često ponavljale u bizantijskoj umjetnosti, a čini se da je umjetnik pokušao ukloniti sve što nalikuje veličanstvu, dajući prednost etičnosti u potrazi za milošću života samo u nadnaravnom. Bez znanja o sadržaju rukopisa, malo ko bi pretpostavio da je u njemu prikazan biblijski prizor. Ostali važni naslikani prizori su: Jona, Izaija, prolazak Jevreja preko Crvenog mora, Anina molitva, Mojsije s deset zapovijedi i drugi prizori s Davidom. Suptilno modeliranje obrazaca, integracija figura u trodimenzionalni prostor i upotreba atmosferske perspektive pojačavaju klasični ukus slike. Kao i uvijek, stil umjetničkih djela iz ovog perioda obilježavaju drevni utjecaji, kao što je ikonografija: veliki značaj se daje alegorijama, poput "Noći i zore" koji okružuju Izaiju u "Izaijinom proročanstvu".
Sačuvano klasificirano iluminirano djelo je i Biblija kraljice Kristine koja se čuva u Vatikanu. Narudžbu za izradu ovog djela dala je Patricia Lev preko "sakealaria" (dvorski blagajnik) 940. godine. Klijent je prikazan na naslovnici nudeći svoj žrtveni dar Djevici Mariji, koja ga lijevom rukom predaje Hristu. Ova knjiga dimenzija 41 x 27 cm mogla je biti poseban dar Manastiru Svetog Nikole, jer se svetac s druge strane posvete, uzdiže nad Leovim bratom Konstantinom, osnivačem manastira, i opatom manastira Makarijem, klečeći pred nogama sveca. Položaj klečanja (proskineza) može se naći u bizantijskoj umjetnosti u različitim varijantama. U klasičnoj rimskoj umjetnosti ono obično karakterizira poraženog i poniženog neprijatelja, ali u 9. i 10. stoljeću izražava ili pokajanje (naprimjer, prikaz na mozaiku iznad carskog ulaza u Haja Sofiju, gdje car Lav VI kleči pred Isusom) ili, što je češće, kao dokaz vjere donatora. U sličnom stilu je i Vatikanski psaltir kao i različiti savremeni evangelistički tekstovi.
Zanimljiv je i rukopis grčkog mjesecoslova (meneologij) cara Bazilija II. koji se čuva u Vatikanu, a izrađen je oko 986. godine. Djelo ima više od 400 iluminacija, a sve imaju zlatnu pozadinu. Ovaj iluminirani rukopis radilo je osam slikara i svaki od njih potpisao je svoje radove: Menas, Pantaleon, Juraj, dvojica braće Blaherniti, Nestor, Šimon i Michajlo mlađi. Prikazane su različite teme prisutne prilikom proslavljanja godišnje liturgije. Neke scene prikazuju epizode Novog zavjeta, druge molitve mučenika ili svetaca. Rukopis bi se mogao nazvati i kratkim pregledom bizantijske vjerske umjetnosti s kraja 10. vijeka. Figure su frontalne, priroda šematska, dekorativnost djela naznačena je uklanjanjem trodimenzionalnosti arhitektonskih elemenata u pozadini. Likovi su obojeni suhim bojama i čini se da su isprepleteni zlatnim nitima, što bi trebalo evocirati rad s emajlom. Mnoga druga rijetka djela nastala su u 11. vijeku, poput Evanđelja iz Nacionalne biblioteke u Parizu, Psaltir iz Britanskog muzeja ili propovijed svetog Jovana Zlatoustog, sastavljena za cara Nikefora III. Likovi u njemu imaju bogatu odjeću, ovdje se ne poštuje oblikovnost, ali je dekorativnost produbljena. Likovi su u potpunosti dvodimenzionalni, sa izrazitim ivicama. Djelo nosi nekoliko orijentalnih obilježja (npr. uvećane figure monarha u usporedbi s drugima ili ljepota lica). Drugi rukopis iz 11. vijeka, koji sadrži propovijedi u slavu Bogorodice, sadrži brojne iluminacije s prirodnim motivima, gdje su prikazane životinje i ptice u prirodi na zlatnoj pozadini. Međutim, u prikazu ljudskog lika, prikaz je bio previše nespretan ili netačan, nisu primijećene proporcije tijela zbog želje za elegancijom manirizma. Tijela su bila duguljasta i uska. Sve ovo navodi nas na zaključak da je bizantijska ikonografija već bila razvijena u to vrijeme kao oko 15. stoljeća, pa su tako temelji njenog stvaralaštva već tada bili postavljeni i dostigli svoj prvi vrhunac.
Među prototipima svetaca zastupljenih u rukopisima iz ovog razdoblja primjetan je trend u smjeru bizantijske umjetnosti, jer se može reći da neke figure i dalje (ili opet) potječu iz antike, dok su druge monaške prirode. Prvi tip su sveti ratnici, a obično su prikazani kao grčki ratnici. Zahvaljujući svojim redovnim značajkama i elegantnim, fleksibilnim tijelima, oni nalikuju mladim sportašima sa Panatenejskog festivala. Nasuprot njima su Inasketski sveci koji sa svojim sumornim i udovima prikazanim pod oštrim uglovima, sirovim i ukočenim crtama podsjećaju da je ovozemaljska ljepota osuđena među crkvenim ocima. Ipak, sveti ratnici i asketski sveci često se Intérieur de Limbourg.jpg jedni pored drugih, kao što je to slučaj, naprimjer u mjesecoslovu Bazilija II., odnosno na zidovima bizantijskih i postbizantijskih hramova. Time se potvrđuje raznolikost i suprotnost elemenata koji čine bizantijsku umjetnost predstavljajući njenu snaga i upornost drevnih koncepta kalokagatije i religiozni utjecaj monaške misli.
NGC 1128-2
NGC 1128-2 (također poznat kao MCG 1-8-27 i PGC 11188) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 328 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,50 (48 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (48 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pisac
Pisac je osoba koja koristi pisane riječi u različitim stilovima i tehnikama da prenese svoje ideje. Pisci proizvode različite oblike književne umjetnosti i kreativnog pisanja kao što su: romani, kratke priče, poezija, drame, scenarije i eseji, kao i različiti izvještaji i novinski članci koji mogu biti od interesa za javnost. Tekstovi pisaca se objavljuju u raznim medijima. Kvalifikovani pisci koji mogu da koriste jezik da dobro izraze ideje, često značajno doprinose kulturnom sadržaju društva. Naziv "pisac" se koristi i na drugim mjestima u umjetnosti, kao što je tekstopisac, ali i kao samostalni "pisac" što se obično odnosi na stvaraštvo pisanog jezika. Neki pisci rade koristeći materijal iz usmene predaje.
Pisci mogu da proizvode materijal koristeći brojne žanrove, fikciju ili non-fikciju. Drugi pisci koriste više medija kao na primjer, grafiku ili ilustraciju kako bi poboljšali komunikaciju svojih ideja. U novije doba stvorena je potražnja kod čitalaca iz civilnih i vladinih čitalaštva za nedjeljne tehničke pisce, čije vještine stvaraju razumljiva, interpretativna dokumenta praktične ili naučne prirode. Neki pisci mogu koristiti slike (crtanje, slikanje, grafiku) ili multimediju da bi pojačali svoje pisanje. U rijetkim slučajevima, kreativni pisci su u stanju da komuniciraju svoje ideje kroz muziku i riječi.
Osim što stvaraju sopstvene pisane radove, pisci često pišu o tome kako pišu (to jest, proces koji koriste), zašto pišu (to jest, njihovu motivaciju), i komentarišu rad drugih pisaca (kritike). Pisci se mogu baviti pisanjem profesionalno ili amaterski. Mogu biti plaćeni ili unaprijed (ili prilikom prihvatanja), ili tek nakon objavljivanja njihovog rada. Plaćanje je samo jedna od motivacija pisaca i mnogi nikada nisu plaćeni za svoj rad.
Pojam pisac se često koristi kao sinonim za autora, iako ovaj drugi naziv ima nešto šire značenje i koristi se za prenošenje pravne odgovornosti za djelo, čak i ako je njegov sastav anoniman, nepoznat ili napisan u saradnji sa drugim piscima.
Ali-paša Hekimoglu
Ali-paša Hekimoglu (Istanbul, 4. juna 1689 – Kutahija, Anatolija, 14. augusta 1758) bio je osmanski državnik i vojskovođa koji je tri puta služio kao veliki vezir Osmanskog carstva.
Biografija
Rođen je 4. juna 1689. godine u Istanbulu. Sin je Nuh efendije poznatog liječnika (hekima), rodom iz Venecije, koji je obavljao dužnost glavnog operatora za vrijeme vladavine sultana Sulejmana II (1687 – 1691) i Ahmeda II (1691 – 1695), a za vrijeme sultana Mustafe II (1695 – 1703) bio je glavni liječnik Rumelijskog ejaleta i lični sultanov doktor. Njegovo prezime “Hekimoglu” na turskom znači “sin liječnika”.
Na dvoru sultana Ahmeda III obavljao je niže funkcije, a 1713. godine postavljen za vojvodu u sandžaku Zili – ejalet Sivas. Godine 1719. imenovan za beglerbega i pašu, a tri godina kasnije postaje namjesnik u Adani. Tokom namjesnikovanja u Adani uspješno je porazio ustanke nomadskih plemena. Godine 1724. postavljen na položaj namjesnika u Halepu u Siriji i učestvuje u ratu protiv Perzije. Nakon uspješnih borbi dobija rang vezira te namjesnika u Anadolu. Kasnije je sudjelovao u novom vojnom pohodu na istoku gdje nanosi poraz perzijskoj vojsci od 50 000 ljudi. Poslije toga bio je namjesnik provincije Zor na Eufratu i Dijabekiru. Godine 1730. učestvuje u novom ratu protiv Perzije na istočnom frontu gdje ponovo nanosi velik poraz perzijskoj vojsci. U martu 1732. godine Ali-paša Hekimoglu je naslijedio Topal Osman-pašu na položaju velikog vezira. Tokom svoga vezirovanja poboljšao je novčani sistem carstva, smijenio slabašne komandante, smirio situaciju sa neprijateljskom Rusijom ali i nastavio rat protiv Perzije. Nakon što je proglašen glavnim krivcem zbog poraza od Perzijanaca smijenjen je sa mjesta velikog vezira. Godine 1736. imenovan je za bosanskog namjesnika.
Naredne godine austrijska vojska je pripremila vojni pohod na Bosnu. Pošto Ali-paša nije dobio traženu vojnu pomoć od velikog vezira Ahmed-paše, on je naredio opću mobilizaciju Bošnjaka bez znanja sultana. Austrijska vojska predvođena princom Josipom Fridrichom Sachsen-Hildburghausenom napala je Bosanski ejalet sa četiri vojske: na Ostrovicu, Bužim, Banja Luku i Zvornik. Vojska pod zapovjedništvom pukovnika Raunaha, koja je napala Ostrovicu 8. juna 1737. godine je ubrzo poražena od bosanske vojske. Nakon što je austrijska vojska opsjela Zvornik 12. jula, Ali-paša posla vojsku sarajevskih janjičara na Zvornik gdje je odnijela pobjedu nad Austrijancima.
Poslije toga je glavna vojska od oko 20.000 boraca sa princom Hildburghausenom na čelu je započela ofanzivu prema Banjoj Luci sredinom jula. Do glavnog okršaja desilo se u Banjoj Luci 4. augusta 1737. godine između bosanske vojske s Ali pašom Hekimoglijem na komandi i austrijske vojske s Hildburhausenom na čelu. Nakon dvosatne borbe Bošnjaci su izvojevali pobjedu.
Tokom njegovog drugog mandata kao veliki vezir Osmanskog carstva (21. april 1742. – 23. septembar 1743.), najvažniji problem je bio novi rat protiv Perzije, koji je još vodio Nadir Šah iz dinastije Afšarid. Međutim, sultan je odbio Ali-pašin plan kampanje i otpustio ga, optužujući ga da nije preduzeo odgovarajuće mjere na istočnom frontu. Nakon drugog mandata, imenovan je za guvernera provincije Lezbosa, Krita, Trikale (u Grčkoj), Očakiva (u Ukrajini), Vidina (u Bugarskoj) i Trabzona (u Anadoliji) i Bosne.
Njegov treći mandat bio je vrlo kratak (15. februar 1755. – 18. maj 1755.). Novi sultan Osman III bio je pod uticajem dvorskih kurtizana. Kada je Ali-paša odbio da posluša sultanovu naredbu da pogubi mladog princa, sultan ga je zatvorio. Uspio je izbjeći pogubljenje.
Nakon što je bio zatvoren u Kızkulesi (Djevojačkoj kuli) na Bosforu, prvo je prognan u Mağusu (Famagusta) na Kiparu, a zatim na ostrvo Rodos. Pomilovan je 1756. i po drugi put imenovan za osmanskog guvernera Egipta. Dana 17. oktobra 1757. godine, po četvrti put, imenovan je za guvernera Anadolije. Umro je 13. augusta 1758. godine u 71. godini života. Sahranjen je u maloj monumentalnoj grobnici u blizini džamije Hekimoğlu Ali Paşa u kompleksu vjerskih objekata koji je dao da se izgradi u naselju Davutpaşa u Istanbulu.
NGC 3914
NGC 3914 (također poznat kao IRAS 11479+0650, MCG 1-30-17, PGC 37014 i UGC 6809) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 281 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,10 (90 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (49 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. aprila 1784. godine.
Evropsko prvenstvo u nogometu
Evropsko prvenstvo u nogometu je glavno nogometno takmičenje država članica UEFA-e. Održava se svake četiri godine od 1960. Izvorno se zvao Kup evropskih nacija (engleski: European Nations Cup), a takmičenje je od 1968. godine promijenilo naziv u Evropsko prvenstvo u nogometu (engleski: European Football Championship).
Košarkaška reprezentacija Argentine
Košarkaška reprezentacija Argentine, zvanično nazvana na španskom jeziku El Alma Argentina (bosanski: Argentinska duša), predstavlja Argentinu u međunarodnoj muškoj košarci, a kontrolira je Argentinski košarkaški savez.
Evropsko prvenstvo u nogometu
Broj učesnika se mijenjao, do 1976. godine samo četiri učesnika su ulazila na završni turnir. Od 1980. godine, učestvuje osam ekipa, a od 1996. godine šesnaest ekipa učestvuje na završnom turniru. Na Evropskom prvenstvu 2016. koje će se održati u Francuskoj po prvi put u historiji će učestvovati 24 ekipe.
Košarkaška reprezentacija Argentine
Argentina je jedina reprezentacija u zoni FIBA ​​Amerika koja ima titule u pet najjačih takmičenja: Svjetsko prvenstvo u košarci (osvojili su prvo takmičenje održano 1950), Olimpijsku zlatnu medalju (2004) (najvažnija titula u historiji reprezentacije), FIBA ​​Dijamantna lopta (2008), Američko prvenstvo u košarci (2001 i 2011) i zlatna medalja na Panameričkim igrama (1995, 2019). Također, osvojili su 13 Južnoameričkih prvenstava, kao i mnoga omladinska prvenstva.
Evropsko prvenstvo u nogometu
Poredak osvajača medalja
thumb|400px|Karta pobjednika Evropskog prvenstva
Košarkaška reprezentacija Argentine
Argentina je također prva pobijedila reprezentaciju Sjedinjenih Američkih Država s punim sastavom NBA igrača. To su učinili rezultatom 87-80 na ​​Svjetskom prvenstvu 2002. u Indianapolisu. Na tom turniru Argentina je zauzela drugo mjesto iza SR Jugoslavije, izgubivši finale u produžetku.
Zbog niza dobrih rezultata od početka 2000-ih, Argentina je stigla do prvog mjesta na FIBA-inoj rang-listi nakon Olimpijskih igara 2008. Argentina je osnivač Međunarodne košarkaške organizacije (FIBA) i ima najdužu košarkašku tradiciju u Južnoj Americi.
Arminka Helić
Dejvid Kameron je 2014. godine nominovao Arminku Helić u Dom lordova. Dobila je titulu per (eng. Peerage) 18. septembra 2014. uz titulu baronese Helić iz Millbanka u gradu Westminster. Ušla je u Dom lordova 24. novembra 2014.
Pozadina
Arminka Helić je bosanskohercegovačka stručnjakinja za vanjsku politiku koja je postala savjetnik konzervativaca nakon što je izbjegla tokom rata u Bosni i Hercegovini 1990-ih.
Savjetnik za vanjsku politiku
Savjetovala je brojne konzervativce u opoziciji i vladi od 1998. godine. Matthew D'Ancona ju je opisao kao "jednog od najimpresivnijih stručnjaka za vanjsku politiku u Vladi". Poznata je po svojoj diskreciji, iako je proamerički orijentisana, u javnosti se malo zna o njenim ličnim stavovima. Prema depeši Richarda LeBarona, zamjenika šefa američke misije u Londonu, ona dijeli izražene proameričke stavove Williama Haguea i opisuje Sjedinjene Države kao "ključnu zemlju".
Globalna inicijativa protiv seksualnog nasilja
Zaslužna za uvjeravanje britanskog ministra vanjskih poslova, Williama Haguea, da pokrene britansku Globalnu inicijativu protiv seksualnog nasilja. Hague je sarađivao sa Angelinom Jolie kako bi skrenuo pažnju na to pitanje tokom četverodnevnog samita 2014. U oktobru 2017. Helić je proglašena za jednu od najuticajnijih ličnosti Londona za svoj rad sa izbjeglicama.
Fond za žrtve nasilja
U novembru 2015. godine, izabrana je za člana Upravnog odbora Fonda za žrtve nasilja kao predstavnik zapadnoevropskih i drugih država. Fond, osnovan pod okriljem Rimskog statuta Međunarodnog krivičnog suda, podstiče restorativnu pravdu kroz pružanje pomoći žrtvama zločina koji spadaju u nadležnost Suda.
Parlamentarni rad
U maju 2016. godine, baronesa Helić imenovana je u Komitet za međunarodne odnose Doma lordova.
Skijaški skokovi na Zimskim olimpijskim igrama 1924.
Skijaški skokovi na ZOI 1924. održani su u ponedjeljak, 4. februara, na skakaonici Le Mont, čija je kritična tačka bila na 71 m. Takmičenje je u historiji ostalo zabilježeno kao neobično jer je bronzana medalja uručena njenom osvajaču tek 50 godina kasnije. Treće mjesto prvo je bilo dodijeljeno Thorleifu Haugu, ali je u računanju bodova načinjena greška, koja je otkrivena tek 1974. Te godine Haugova najmlađa kćerka uručila je medalju Amerikancu norveškog porijekla Andersu Haugenu, koji je tada imao 86 godina.
Zemlje učesnice
Nastupilo je 27 skakača iz devet država (u zagradi je broj takmičara iz pojedine države):
Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018 (AFC) - 3. krug
'''Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018 (AFC) - 3. krug''' bilo je nogometno takmičenje koje se igralo u sklopu kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo 2018. godine. Utakmice trećeg kruga kvalifikacija igrale su se od 1. septembra 2016. do 5. septembra 2017. godine.
Format takmičenja
U takmičenju trećeg kruga kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo 2018 iz AFC konfederacije učestvovalo je 12 ekipa (pobjednici osam grupa u drugom krugu kvalifikacija te četiri najbolje drugoplasirane). Ekipe su bile podijeljene u dvije grupe po šest reprezentacija. Dvije najbolje plasirane ekipe iz obje grupe obezbjedile su učešće na Svjetskom prvenstvu 2018, dok su trećeplasirane ekipe obezbjedile učešće u dodatnom baražu.
Nosioci
Izvlačenje trećeg kruga kvalifikacija za SP 2018. održano je 12. aprila u 16:30 MST (UTC+8), u Kuala Lumpuru, Malezija.
Nosioci drugog kruga kvalifikacija određeni su na osnovu FIFA rang liste za april 2016. godine (pozicija na FIFA rang listi prikazana je u zagradama). Ukupno 12 reprezentacija koliko ih je učestvovalo u trećem krugu kvalifikacija raspoređene su u šest šešira:
Svaka grupa sačinjavala je jednu ekipu iz svakog šešira. Raspored takmičenja u grupama automatski je određen prilikom izvlačenja grupa.
Kremena
Kremena je naseljeno mjesto u sastavu općine Slivno, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Metković. Kao samostalno naseljeno mjesto, Kremena postoji od popisa 2001. godine. Nastalo je izdvajanjem dijela naselja Mihalj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Kremena je imala 28 stanovnika. Za narodnosni sastav 1991. godine pogledati pod Mihalj.
Napomena: ''U 2001. nastalo izdvajanjem iz naselja Mihalj. U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Slivno Ravno, a u 1948., 1981. i 1991. u naselju Mihalj.''
Čudesne zvijeri i gdje ih pronaći
Čudesne zvijeri i gdje ih naći je knjiga koju je napisala J. K. Rowling kako bi pomogla dobrotvornoj organizaciji Comic Relief. Oko 80% cijene ide direktno najsiromašnijoj djeci u različitim dijelovima svijeta. Prodajom ove knjige kao i Metloboja kroz vijekove skupljeno je 15,7 miliona funti za njih. U jednom intervjuu Rowling je izjavila da je izabrala Čarobne zvijeri zato što je to zabavna tema i zato što je već imala dosta materijala o toj temi.
Knjiga
Čudesne zvijeri... pokušavaju biti reprodukcija imaginarne knjige u posjedu Harry Pottera, koju je napisao imaginarni pisac Newt Scamander, slavni magizoolog. U seriji romana o Harry Potteru, magizoologija (izvedenica iz magično i zoologija) je nauka koja se bavi proučavanjem magičnih stvorenja. Osoba koja se bavi magizoologijom zove se magizoolog.
Čudesne zvijeri... sadrže historiju magizoologije i opisuju 75 magičnih vrsta koje se mogu pronaći u cijelom svijetu. Većinu informacija u knjigama prikupio je sam Scamander tokom svojih dugogodišnjih putovanja preko pet kontinenata. Imaginarni autor napominje da je prvo izdanje ove njegove knjige 1918. naručio gospodi Augustus Worme iz izdavačke kuće Obscurus Books. Ova je knjiga prvi put izdana 1927. godine, a do sada je doživjela 52 izdanja.
Ova je knjiga obavezni udžbenik za učenike prve godine u Hogwartsu, i odobrena je kao udžbenik još od prvog izdanja. Nije jasno zašto je učenici trebaju na prvoj godini, kad još ne slušaju Briga za magična stvorenja. Međutim, može se koristiti kao enciklopedija Mračnih stvorenja na satovima Odbrane od mračnih sila. U svojem predgovoru Albus Dumbledore ističe i njenu korisnost u čarobnjačkim kućanstvima.
Dobar dodatak knjizi čine i bezbrojni komentari Harryja i Rona (i jedan Hermionin). Po nekim njihovim komentarima, možemo zaključiti da su napisani otprilike u vrijem radnje četvrte knjige.
Newt Scamander
Newton "Newt" Artemis Fido Scamander je imaginarni autor knjige Čudesne zvijeri i gdje ih pronaći rođen 1897. Prema dijelu knjige "O piscu", Scamander je postao magizoolog zbog interesa za bajoslovne zvijeri, koje je odmalena poticala njegova majka, strastvena uzgajivačica čistokrvnih hipogrifa.
Nakon završenog školovanja u Hogwartsu Scamander se zaposlio u Ministarstvu magije, u Odjelu za regulaciju i kontrolu magičnih stvorenja. Jedan dio karijere proveo je u Uredu za premještanje kućnih vilenjaka, ali je potencijale ostvario tek premještajem u Odsjek za zvijeri. Registar vukodlaka iz 1947. gotovo je u potpunosti njegovo djelo, ali najviše se ponosi Zabranom eksperimentalnog uzgoja iz 1965. Kao saradnik Direkcije za proučavanje i kontrolu zmajeva prputovao je svijet, a njegovi su doprinosi magizoologiji 1979. nagrađeni Merlinovima veleredom drugog razreda.
Sada penzionisan, živi u Dorsetu sa suprugom Porpentinom i svojim pitomim žustricama: Hoppy, Milly i Razbijačem.
Lovorje
Lovorje je naseljeno mjesto u sastavu općine Slivno, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Metković.
Čudesne zvijeri i gdje ih pronaći
Izdanja
Izdanje Algoritma
Lovorje
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Lovorje je imalo 58 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Lovorje je imalo 84 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Budišnja Ravan
Budišnja Ravan je naseljeno mjesto u općini Konjic, Bosna i Hercegovina.
Srebro
Srebro jeste hemijski element sa hemijskim simbolom Ag i atomskim brojem 47. Ubraja se u prelazne metale, u periodnom sistemu elemenata nalazi se u 5. periodi i prvoj sporednoj grupi (grupa 11) odnosno grupi bakra. Simbol elementa se izvodi iz latinske riječi argentum - srebro. Ubraja se u plemenite metale.
Ono je mehki, duktilni teški metal, vrlo lahko se oblikuje i ima najvišu specifičnu električnu provodljivost među svim hemijskim elementima kao i najvišu toplotnu provodljivost među svim metalima. Samo helij u obliku supratekućine, nemetalne kristalne forme ugljika (dijamant, grafen, grafenu slični grafit, ugljične nanocijevi) i bor-nitridi imaju bolju toplotnu provodljivost.
Historija
Ljudi su počeli obrađivati srebro od 5. milenija p.n.e. Postoje brojni dokazi da su ga upotrebljavali Asirci, Goti, antički Grci i Rimljani, stari Egipćani i Germani. U nekim periodima bilo je više vrijedno od zlata. Srebro se načešće dobijalo iz rudnika, poput Lauriona, oko 50 km južno od Atine. Kod starih Egipćana, srebro je bilo poznato kao mjesečev metal.
U srednjem vijeku i ranom novom vijeku u Centralnoj Evropi otkrivena su značajna nalazišta rude srebra u Njemačkoj (na planini Harz, u okrugu Waldeck-Frankenberg kod Goddelsheima i Dorfittera, na Donnersbergu, u Tiringenskoj šumi, Saksoniji, južnom Schwarzwaldu) Češkoj (Kutná Hora) i Slovačkoj. Osim tih mjesta, velike zalihe rude srebra pronađene su kod Kongsberga u Norveškoj. Najveći proizvođač srebra u srednjem vijeku bio je gradić Schwaz u današnjoj Austriji. Iz okoline tog grada dobijalo se gotovo 80% tadašnje evropske proizvodnje ovog metala. Nakon što su Španci otkrili Novi svijet, preuzeli su primat na tržištu srebra, dovozeći enormne količine srebra iz Latinske Amerike. U 16. vijeku i Japan je bio je jedan od većih izvoznika srebra. Zbog povećane ponude srebra u Evropi, naglo je pala njegova tržišna cijena. Od 1870. godine kao standard vrijednosti valuta sve više se postavljalo zlato (zlatni standard), jer je srebro sve više gubilo svoju ekonomsku vrijednost. Odnos od oko 1:14 nakon nekog vremena pao je na 1:100, da bi kasnije nešto porastao. U januaru 2018. odnos cijena zlata i srebra iznosio je oko 1:78. Danas je ponuda srebra dosta ovisna o potrošnji i količini proizvodnje mnogih drugih metala.
Sredinom 19. vijeka razvijena je metoda proizvodnje nehrđajućeg čelika, kojim je zbog svoje niske cijene i lahkoće upotrebe nakon Prvog svjetskog rata potisnuo srebro iz mnogih industrijskih grana, kao što su kuhinjske plate za posluživanje, pribor za jelo, kućanski aparati i slično. Nasuprot tome, upotreba srebra je porasla tokom cijelog 20. vijeka u oblasti fotografije i fotohemije, koje su koristile soli srebra, ali je tokom 1990tih i ta grana značajno opala zbog prelaska na digitalnu fotografiju.
Srebro se i dalje značajno koristi u oblasti elektrike i elektrotehnike, kao i kontrole mikroorganizama. Smatra se da će i u bliskoj budućnosti upotreba srebra u RFID čipovima značajno rasti, jer se antene za emitovanje ovih čipova izrađuju od srebra. Također od srebra se danas izrađuju gornje površine solarnih ćelija. Time se još uvijek povećava potražnja za srebrom u svijetu.
Fizičke
Srebro je svijetli sjajni plemeniti metal. Kao metal se kristalizira u kubičnom-plošno centriranom kristalnom sistemu. Pri normalnom atmosferskom pritisku, njegova tačka topljenja iznosi 961 °C, a tačka ključanja 2212 °C. Međutim, srebro već iznad 700 °C, iako je i dalje u čvrstom stanju, pokazuje značajan pritisak pare. Ono isparava dajući jednoatomnu plavkastu paru. Plemeniti metal ima gustoću od 10,49 g/cm³ (na 20 °C) i pripada teškim metalima, kao i svi drugi plemeniti metali.
Srebro ima metalni sjaj. Svjež, neoksidirani, poprečno presječeni komad srebra ima najveću refleksiju svjetlosti od svih metala, tako pripremljeno srebro može reflektirati preko 99,5% vidljive svjetlosti. Kao najsvjetliji od svih metala koji se koriste najčešće se koristi za izradu ogledala. Srebreni premaz ima nešto siviju nijansu bijele. Što su manja zrnca kristala, to je boja sve tamnija. Kada se kristali srebra isitne do mikroskopski malih čestica, dobijaju gotovo crnu boju. Spektar refleksije pokazuje značajan pomak blizu dužine ultraljubičastog zračenja.
Premijer liga Bosne i Hercegovine 2021/2022.
Zrinjski Mostar je osigurao sedmu titulu u Premijer ligi sa sedam mečeva preostalih do kraja; to je bila i treća klupska titula u posljednjih šest sezona ovog tima.
Srebro
Fizičke
U istopljenom stanju, čisto srebro može iz zraka apsorbirati gotovo 20 puta veću količinu kisika, koji se pri otvrdnjavanju istopljenog srebra oslobađa, pri čemu se kida već formirana kora. Već malo legirano srebro ne pokazuje ovu osobinu.
Hemijske
thumb|Potamnjela srebrena kovanica od 5 Reichs maraka iz 1927. godine, zbog naslaga srebro-sulfida Srebro spada u plemenite metale, a ima elektrodni potencijal od +0,7991 V. Iz tog razloga je relativno inertno. Također, pri višim temperaturama ono ne reagira sa kisikom iz zraka. Pošto je u zraku sadržana neznatna količina vodiksulfida H2S, tokom vremena površina srebra potamni, jer elementarno srebro sa vodik sulfidom u prisustvu zraka daje srebro-sulfid (Ag2S):
Biološko-medicinske
Srebro u praškastom, vrlo usitnjenom obliku djeluje baktericidno, ali i blago otrovno, a razloge treba tražiti u velikoj reaktivnoj površini isitnjenog srebra i nastajanju ogromne količine rastvorljivih iona srebra. U živim organizmima, ioni srebra po pravilu se vrlo brzo vežu za sumpor te se istalože iz krvotoka kao tamni, teško rastvorljivi srebro-sulfid. Djelovanje zavisi od površine. Ova osobina je korisna u medicini za prekrivanje rana kao naprimjer za invazivne aparata poput endotraheralnih cijevčica. Po pravilu srebro se koristi u medicini u antibakteriološke svrhe u medicinskim proizvodima kao pokrivajući sloj ili u koloidnom obliku, a odnedavno i kao nano-srebro. Ioni srebra su upotrebu pronašli kao sredstvo za dezinfekciju i kao sredstvo u liječenju otvorenih rana. Oni mogu reverzibilno inhibirati uzroke osjetljivosti na srebro nakon relativno dugog vremena, a i pored toga mogu djelovati bakteriostatički ili čak baktericidno. U tom slučaju govori se o oligodinamičkom efektu. U mnogim slučajevima, dodaju se i spojevi hlora, da bi se povećalo slabo djelovanje srebra.
Pri tome djeluju različiti mehanizmi djelovanja: Opisani efekti mogu izazvati i smrt ćelije.
Osim argirije, nepovratnog tamnjenja i sivila kože i sluzokože, kod akumuliranja velikih količina srebra u tijelu, može doći i do poteškoća u čulu okusa, preosjetljivosti čula mirisa kao i cerebralnih grčeva i napada. Sporno je i terapeutsko uzimanje koloidnog srebra, koje je posljednjih godina ponovno došao u fokus javnosti, a putem interneta i drugih komunikacijskih kanala se jako promovira. Reklamira se prvenstveno kao univerzalni antibiotik i trebao bi imati osobine liječenja drugih tegoba. Naučne studije o takvom djelovanju nisu provedene. Već u poređenju sa uobičajenim antibioticima, njegova peroralna primjena i djelovanje se dovodi u sumnju. Prema podacima Američke agencije za zaštitu okoline EPA, oralno uzeta količina srebra do 5 mikrograma dnevno po kilogramu tjelesne mase ne bi trebala predstavljati nikakvu opasnost po zdravlje čovjeka.
Mitološke
U mnogim narodnim predanjima, pričama i bajkama, srebro se smatra jedinim metalom kojim je u mogućnosti ubiti vukodlake i druga mitološka bića. Čak i u modernim naučno-fantastičnim romanima i filmovima često koristi taj motiv.
Rasprostranjenost
Najveći dio srebra se dobija iz ruda srebra, koje se često javljaju zajedno sa rudama olova, bakra i cinka, kao sulfidi i oksidi. Značajna nalazišta samorodnog srebra nalaze se na gorju Erzgebirge u Njemačkoj, Tirolu u Austriji, Kongsbergu u Norveškoj (gdje su pronađeni i veći kristali srebra), Sankt Andreasberg u gorju Harz u Njemačkoj, poluostrvu Keweenaw u SAD (gdje se nalazi samorodno zajedno sa bakrom), u Batopilas u Meksiku i drugim mjestima.
Od početka 20. vijeka do kraja Drugog svjetskog rata svjetska godišnja proizvodnja srebra je bila varijabilna ali je ostala prilično konstantna. Nakon Drugog svjetskog rata do danas svjetska proizvodnja se više nego udvostručila.
Iz rude srebra
Oko 20% svjetske proizvodnje srebra se dobija iz njegove rude. Iz nje se srebro izdvaja u cijanidnom procesu pomoću 0,1%-tnog rastvora natrij-cijanida. Prije toga se ruda srebra usitni, samelje do sitnog praha. Naposlijetku se dodaje rastvor natrij cijanida. U tom procesu važna je ventilacija mjesta na kojem se odvija, jer su za ovaj proces neophodne velike količine kisika.
Pri dodavaju natrij-cijanida u rastvor se izdvaja elementarno srebro kao i srebrena ruda (Ag2S, AgCl) u vidu dicijanoargentata(I) [Ag(CN)2]−:
Da bi reakcija natrij cijanida sa srebro sulfidom bila u ravnoteži, mora se ukloniti natrij sulfid bilo oksidacijom sa kisikom ili putem taloženja (naprimjer kao olovo sulfid). Na kraju se istaloži čisto srebro sa cinkom, slično kao i kod proizvodnje zlata:
Dobijeno sirovo srebro (radno srebro ) se dalje prerađuje i čisti (rafiniranjem).
Iz rude olova
Kod dobijanja srebra iz rude olova kao što je galenit, nakon prženja i reduciranja rude nastaje takozvano sirovo olovo ili radno olovo. Ono sadrži primjese uglavnom srebra (između 0,01 i 1%). U narednom koraku plemeniti metal se uklanja te se dobija kao vrlo vrijedni sporedni proizvod.
Prije početka proizvodnje potrebno je srebro odvojiti od većeg dijela olova. To se događa procesom koji se naziva Parkesov proces (po Alexander Parkesu, koji ga je razvio 1842. godine). Proces se zasniva na različitim osobinama rastvorljivosti srebra i olova u cinku. Na temperaturi od oko 400 °C olovo (tečno) i cink (čvrsto) se praktično ne miješaju. Zatim se pri temperaturama preko 400 °C istopljenom olovu dodaje cink. Poslije toga se mješavina hladi. Pošto je srebro lahko rastvorljivo u istopljenom cinku, ono prelazi preko cinkove faze. Na kraju istopljeni cink otvrdne u takozvanu cinkovu pjenu (mješavina kristala cinka i srebra). Time se srebro najvećim dijelom odvojiti od olova. Ova cinkova pjena se također naziva i osiromašeno olovo. Zatim se ono zagrijava do tačke topljenja olova (327 °C), tako da se i preostali dio olova istopi i ukloni. Poslije toga se preostala smjesa srebra i cinka zagrijava do tačke topljenja cinka (908 °C) kada se cink izdestilira. Tako dobijeni proizvod se naziva obogaćeno olovo, a sadrži 8-12% srebra.
Da bi se srebro dalje obogatilo, potrebno je izvršiti čišćenje mješavine. Zbog toga se obogaćeno olovo stavlja u peć i topi. Pri tome se kroz istopljenu smjesu provodi mlaz zraka. To dovodi do oksidiranja olova na olovo(II) oksid, a srebro kao plemeniti metal se ne mijenja. Olovo oksid se odmah uklanja te se tako udio olova u smjesi postepeno smanjuje. Kada se udio olova smanji u toj mjeri da se na površini istopljenog metala više ne formira sivi sloj olovo oksida, te se počinje vidjeti sjajni sloj srebra, tradicionalno se govori o srebrenom pogledu. Takva legura srebra se sastoji od oko 95% čistog srebra.
Rafiniranje
thumb|Kristal čistog srebra, dobijen elektrolitički sa jasno vidljivom dendritičnom strukturom Sirovo srebro se pročišćava elektrolitičkim putem. Pri tome se sirovo srebro priključuje u elektrolitičku ćeliju kao anoda. Kao katoda služi lim od čistog srebra, a kao elektrolit rastvor srebro-nitrata u dušičnoj kiselini.
Proces je dosta sličan elektrolitičkom pročišćavanju bakra. Tokom elektrolize, srebro i svi neplemeniti sastojci sirovog srebra (poput bakra ili olova) oksidiraju i prelaze u rastvor. Plemeniti sastojci poput zlata i platine ne mogu oksidirati te padaju ispod elektrode. Tamo se postepeno stvara anodni mulj, koji je važan izvor plemenitih i rijetkih metala. Na katodi se izdvaja gotovo isključivo čisto srebro. Ovo izuzetno čisto srebro naziva se elektrolitičko ili fino srebro.