cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malajsko poluostrvo
Ostrva
S druge strane poluostrva, u Južnom kineskom moru, su Borneo, ostrva Riau, ostrvska grupa Samui i Tioman.
Politička podjela
Poluostrvo je podijeljen između Mjanmara (krajnji južni dio države), Malezije (zapadni dio države) i Tajlanda (južni dio države).
Susjedne države su Indonezija s druge strane Malajskog prolaza i Singapur s druge strane Johorskog prolaza.
Wish You Were Here (Avril Lavigne)
"Wish You Were Here" je prvi treći kanadske pjevačice Avril Lavigne sa njenog četvrtog studijskog albuma Goodbye Lullaby. Pjesmu su napisali Avril Lavigne, Max Martin i Shellback.
Safet Sušić (knjiga)
Safet Sušić Pape jest roman bosanskohercegovačkog književnika Zlatka Topčića objavljen 2007. godine. Riječ je o romansiranoj biografiji fudbalera Safeta Sušića. Roman je izazvao veliko interesovanje u Bosni i Hercegovini, a i u Francuskoj, gdje je Sušić proveo veliki dio svoje igračke, a kasnije i trenerske karijere.
Radnja
Safet Sušić Pape je romansirana biografija Safeta Sušića u kojoj se govori o njegovim počecima, usponima, padovima, ali i o životu autora Topčića koji je igrao u juniorskom timu FK Sarajevo, gdje mu je bio ponuđen i profesionalni ugovor.
NGC 2183
NGC 2183 je odrazna maglina i nalazi se u sazviježđu Jednorog. Prvo otkriće je napravio Bindon Blood Stoney 1850. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Token Ring
Token Ring je vrsta mreže koja je šematski poredana u krug. Token Ring je usko vezan za IEEE 802.5 specifikaciju jer je nastala iz Token Ring tehnologije, zbog identičnosti i zanemarljivih razlika termin Token Ring obično obuhvata i IEEE specifikaciju.
Koristi zvjezdastu topologiju sa svim računarima priključenim na MSAU (multistation acces unit) uređaj. Računari su priključeni direktno na MSAU, "patch" kablovi spajaju MSAU na drugi MSAU, dok "lobe" kablovi spajaju MSAU sa računarima. Za razliku od CSMA/CD mreža, kao što je Ethernet, Token mreže su predoređene, što znači da su u mogućnosti izračunati maksimalno vrijeme koje će proći prije nego će računar biti u mogućnosti vršiti mrežne aktivnosti. To čini Token mreže savršene za aplikacije za koje odgađanje mora biti predvidljivo. Brzina Token Ring mreže se kretala od početnih 4 Mbps, pa sve do današnjih 1 Gbps. Ispočetka Token Ring je bio u prednosti nad Ethernetom, nudio je veću brzinu i bolju pouzadnost, no predstavljanjem switcheva Ethernet mreža je na kraju ipak preovladala tako da Token Ring mreže danas nisu previše rasprostranjene.
Jedinica za obradu fizike
Jedinica za obradu fizikčkih kalkulacija ( PPU ) je namjenski mikroprocesor dizajniran za upravljanje proračunima fizike, posebno u dijelu koji je zadužen za video igrice. To je primjer hardverskog ubrzanja.
Primjeri proračuna koji uključuju PPU mogu uključivati dinamiku krutog tijela, dinamiku mekog tijela, detekciju sudara, dinamiku toka, simulaciju kose i odjeće, analizu konačnih elemenata i lomljenje objekata.
Ideja je da specijalizovani procesori skinu dugotrajne zadatke sa CPU-a (glavnog procesora) računara, slično tome kako GPU izvodi grafičke operacije umesto glavnog CPU-a. Termin je skovao Ageia da opiše svoj PhysX čip. Nekoliko drugih tehnologija u CPU-GPU spektru imaju neke zajedničke karakteristike, iako je Agein proizvod bio jedini kompletan koji je dizajniran, plasiran, podržan i postavljen u sistem koji je isključivo PPU.
Istorija
Rani akademski istraživački projekat vezan za PPU pod nazivom SPARTA (Simulacija fizike na arhitekturi u realnom vremenu) izveden je na Pen Stejtu i Univerzitetu Georgia. Ovo je bio jednostavan PPU baziran na FPGA koji je bio ograničen na dvije dimenzije. Ovaj projekat je proširen na znatno napredniji sistem baziran na ASIC -u pod nazivom HELLAS.
U februaru 2006. izašao je prvi namjenski PPU PhysX iz Ageie (kasnije spojen u nVidia ). Taj modul je najefikasniji u ubrzavanju sistema čestica, uz samo malo poboljšanje performansi mjereno za fiziku krutog tijela. Ageia PPU je detaljno dokumentovan u njihovoj patentnoj prijavi u SAD #20050075849. Nvidia/Ageia više ne proizvodi PPU i hardversko ubrzanje za fizičku obradu, iako je sada podržano kroz neke od njihovih grafičkih procesorskih jedinica.
AGEIA PhysX
Prvi procesor koji je označen kao PPU nazvan je PhysX čip, a predstavila ga je fabrika za prozivodnju cipova pod nazivom AGEIA. Igre koje žele da iskoriste PhysX PPU moraju koristiti AGEIA-in PhysX SDK (ranije poznat kao NovodeX SDK).
Sastoji se od RISC jezgra opšte namjene koje kontroliše niz prilagođenih SIMD VLIW procesora sa plutajućim zarezom koji rade u lokalnim memorijama, sa svič-fabrikom za upravljanje transferima između njih. Ne postoji hijerarhija keša kao u CPU-u ili GPU-u.
PhysX je su prozivele tri kompanije, slično načinu na koji se proizvode grafičke kartice. ASUS, BFG Technologies, i ELSA Technologies su bili primarni proizvođači. Računari sa već instaliranim karticama bili su dostupni od proizvođača sistema kao što su Alienware, Dell i Falcon Northwest.
U februaru 2008. godine, nakon što je Nvidia kupila Ageia Technologies i na kraju prekinula mogućnost obrade PhysX-a na AGEIA PPU i NVIDIA grafičkim karticama sa aktivnim ATi/AMD, činilo se da je PhysX 100% otišao Nvidiji. Ali u martu 2008. Nvidia je najavila da će PhysX učiniti otvorenim standardom za sve, tako da će glavni proizvođači grafičkih procesora imati PhysX podršku u sljedećoj generaciji grafičkih kartica. Nvidia je najavila da će PhysX biti dostupan i za neke od njihovih već proizvedenih grafičkih kartica samo preuzimanjem novih drajvera.
Pogledajte physics softver za raspravu o akademskim istraživačkim PPU projektima.
PhysX P1 (PPU) hardverske specifikacije
ASUS i BFG Technologies kupili su licence za proizvodnju alternativnih verzija AGEIA PPU, PhysX P1 sa 128MB GDDR3:
Havok FX
Havok Softver Divelopment Kit je glavni konkurent PhysX SDK, koji se koristi u više od 150 igara, uključujući glavne naslove poput Half-Life 2, Halo 3 i Dead Rising.
Da bi se takmičio sa PhysX PPU, izdanje poznato kao Havok FX trebalo je da iskoristi prednosti multi-GPU tehnologije od ATI ( AMD CrossFire ) i NVIDIA ( SLI ) koristeći postojeće grafičke za ubrzavanje određenih fizičkih proračuna.
Od kada je Intel preuzeo Havok, Havkog FX je ukinut.
PPU vs. GPU
Pravac ka GPGPU je učinila GPU pogodnijim za posao PPU; DX10 je dodao integer tipove podataka, unificiranu arhitekturu shadera i geometrijsku fazu shadera koja omogućava implementaciju šireg spektra algoritama; Moderni GPU podržavaju računarske shadere, koji se pokreću preko indeksiranog prostora i ne zahtijevaju nikakve grafičke resurse, već samo bafere podataka opće namjene. NVidia CUDA pruža malo više načina komunikacije među nitima i radnog prostora u stilu scratchpad-a povezanog s nitima.
Ipak, GPU su izgrađeni oko većeg broja dužih kašnjenja, sporijih niti i dizajnirani su oko putanja podataka teksture i bafera okvira, i loših performansi grananja; ovo ih razlikuje od PPU i Cell kao manje optimizovanih za preuzimanje zadataka simulacije svijeta igre.
Codeplay Sieve kompajler podržava PPU, što ukazuje da bi Ageia physX čip bio prikladan za zadatke tipa GPGPU. Međutim, malo je vjerovatno da će Ageia nastaviti da bude na ovom tržištu.
PS2 – VU0
Iako se veoma razlikuje od PhysX-a, moglo bi se reći da je VU0 za PlayStation 2 rana, ograničena implementacija PPU. Nasuprot tome, PPU bi se mogao opisati PS2 programeru kao evoluirana zamjena za VU0. Njegov skup funkcija i postavljanje unutar sistema je usmjereno na ubrzavanje zadataka ažuriranja igre uključujući fiziku i AI; može osloboditi takve proračune radeći na svom vlastitom toku instrukcija dok CPU radi na nečem drugom. Budući da DSP mnogo više zavisi od CPU-a da bi obavio koristan rad u modulu za igre i ne bi mogao da implementira potpuni fizički API, tako da se ne može klasifikovati kao PPU. Takođe VU0 je sposoban da obezbijedi dodatnu snagu obrade, iako je to više svojstvo putanja u sistemu, a ne same jedinice.
Ova upotreba je slična Havok FX ili GPU fizici po tome što se opće namjene pomoćne jedinice s decimalom koristi za dopunu CPU u grafičkim ili fizičkim ulogama.
David Elazar
David (Dado) Elazar (27. august 1925, Sarajevo - 15. april 1976, Jerusalem), bio je izraelski general i deveti načelnik Generalštaba izraelskih oružanih snaga. Na tom mjestu je bio od 1972. do 1974. Nakon Jomkipurskog rata i niza poraza bio je primoran dati ostavku.
Rođen je u Sarajevu u sefardskoj porodici. Prije nastanka države Izrael 1940. godine, preko Alijah programa za djecu i mlade seli u tadašnju Palestinu i postaje član kibuca Ein Schemer. Uskoro postaje član židovske paravojne organizacije Palmach gdje se borio u mnogim bitkama u Arapsko-izraelskom ratu 1948. godine za nezavisnost Izraela. Ubrzo napreduje njegova vojna karijera. Služi na mjestu komandanta čuvenog HaPortzim bataljona.
Nakon rata ostaje u izraelskoj vojsci, a nakon Suecke krize 1956. zamjenik je komandanta pod Chaim Bar Lewom, kog zamjenjuje 1961. Tokom Šestodnevnog rata bio je komandant izraelske sjeverne armijske oblasti koja je predvodila zauzimanje Golanske visoravni za samo dva ratna dana. Ovo je dovelo do potpisivanja prekida vatre sa Sirijom i završetka rata.
Nakon rata postaje načelnik Generalštaba izraelskih oružanih snaga. Tokom Jomkipurskog rata zahtijevao je da se izvrši potpuna mobilizacija izraelskih oružanih snaga, ali je vlada Izraela odobrila samo mobilizaciju rezervista i primjenu međunarodnog pritiska na arapske borce. Nakon vojnih poraza, bio je optužen od strane Agranat komisije, na što nudi svoju ostavku i povlači se s dužnosti. 15. aprila 1976. umire nakon srčanog infarkta. Veliki broj Izraelaca vjeruje da je razlog njegove smrti slomljeno srce. Ostaje jedna od kontraverznih ličnost izraelskog javnog života.
Srđevići (Livno)
Srđevići su naseljeno mjesto u gradu Livnu, Bosna i Hercegovina. Naselje Srđevići su smješteni u južnom dijelu Livanjskog polja, nedaleko odLipinog jezera, uz magistralni put Livno - Split. Od grada Livna je udaljeno 13 km. Sačinjava ga pet zaselaka (Budmalić, Potok, Draga, Šušnjić i Odžak).
Grabovica (Nevesinje)
Grabovica je naseljeno mjesto u općini Nevesinje, Bosna i Hercegovina. Prvi put se pominje u izvorima augusta 1429. godine.
Kupres (FBiH)
Kupres je naseljeno mjesto i sjedište istoimene općine u Bosni i Hercegovini, smješten na krajnjem sjeveru Livanjskog kantona. Mjesto je poznato po zimskim turističkim sadržajima, kada je omiljeno okupljalište skijaša iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske (ponajviše Dalmacije) i susjednih zemalja.
Historija
Iliri su i ovdje ostavili svoje tragove: gradina na Poganoj Glavici, Velika i Mala Gradina u Vrilima, gradina na Crljencu, u Ravnom, kameni tumuli na Jeljanu i na Dvorišćima, zemljani tumuli na Kupreškom polju. Od antičkih objekata na kupreškoj visoravni sačuvabi su tragovi rimskih cesta koje su se u priličnoj dužini dobro očuvale. U ovom kraju poznata je rimska cesta koja pod imenom Solarskog puta povezuje dolinu Janja s dolinom Rame. Prilikom gradnje ceste Bugojno-Livno 1892 godine nađeni su zatrpani ostaci rimske kuće koja je služila kao stražarnica. Pored cigle nađeni su novac, fibula, stilus i prsten.
Kupres se prvi put spominje 1461. godine u povelji bosanskog kralja Stjepana Tomaševića.
Oblast visokih polja, Kupreškog, Rilićkog, Vukovskog i Ravanjskog, s preko 40 nekropola i više primjeraka izdvojenih spomenika, s evidentiranih 1055 stećaka, reprezentativna je i najbolje istražena oblast zapadne Bosne iz srednjovjekovnog perioda.
U turskom periodu Kupres je bio utvrđeni grad s tri kule (tabije). Varošica Kupres je nastala sredinom XVII stoljeća, koja je u XVIII stoljeću bila utvrđena i 1840. godine napuštena. Često se spominje kao karavanska stanica i sjedište kupreške kapetanije. Nahija Kupres osnovana je prije 1516. godine, a nalazila se u sastavu kadiluka Neretva sve do 1590-tih godina, kada je priključena akhidarskom kadiluku.
Za vrijeme Drugog svjetskog rata, Kupres je predstavljao jedno od najvažnijih vojnih uporišta oružanih snaga NDH. Tamošnji garnizon se u julu 1942. uspio oduprijeti partizanima prilikom njihovog pohoda u Bosansku Krajinu. Ni partizanski napad u decembru 1942. nije uspio, pa je Kupres postao svojevrsni propagandni simnbol NDH. Međutim, partizani su 4.10.1943. uspjeli konačno zauzeti Kupres.
U doba SFRJ Kupreško polje je služilo kao tenkovski poligon JNA.
Na početku rata u BiH, na području Kupresa su u martu 1992. izbile borbe između lokalnih srpskih i novostvorene hrvatske milicije HVO, kojoj je podršku pružala Hrvatska vojska. Hrvatske snage su ispočetka imale prednost, ali su brzo potisnute kada je Srbima u pomoć pristigao Kninski korpus JNA pod komandom Ratka Mladića. Hrvatske snage su Kupres zauzele u jesen 1994.
Kupres je 10. aprila 1992. bio okupiran od strane JNA. Bio je oslobođen tek 1994. u Operaciji Cincar, prvoj zajedničkoj akciji HVO-a i Armije Bosne i Hercegovine nakon okončanja Bošnjačko-hrvatskog sukoba.
Polja
Kupreško polje je velika kraška visoravan smještena istočno od Livanjskog i Glamočkog polja, a sjeverno od Duvanjskog polja. Pruža se od sjeverozapada prema jugoistoku, dugačko je 24 km, široko 10 km i površine 93 km2. Geološki mu je sastav od verfenskih škriljevaca, u širini djelomično od pješćenika, vapnenca, dolomita i slojeva melofira. U južnim je krajevima pokriveno neogenim jezerskim talozima, glinom i šljunkom.
Planine
Kupreška visoravan sa svih strana je okružena planinama. To su na sjeveroistoku Mosor (1371 m), Stražbenica (Vučkovac 1504 m), Velika Plazenica (Demirovac 1766 m), Mala Vrata, Mala Plazenica (1556 m), pa sedlo Kupreška ili Velika Vrata (1384 m) i planina Stožer (1758 m); na jugoistoku Lupoglava (1448 m), Crni Vrh (1506 m), Osoje (1439 m), Javorni Vrh (1468 m); na jugu i jugozapadu Batoglav (1272 m), Kozja Glava (1482 m), Malovan (1828 m), Jaram (1662 m) i Kurljaj (1593 m); na zapadu i sjeverozapadu Krvajac (1662 m) i Mali Vitorog (1748 m). Ove planine su međusobno povezane sa nekoliko manje značajnih planina. Sve su uglavnom pokrivene šumom i livadama, koje daju izvrsnu stočnu hranu. Sjeveroistočne planine su razvodno gorje, pa im s jedne strane teku vode u Jadransko, a s druge strane u Crno more.
Vodotoci
Kupreški kraj se sastoji iz tri hidrografski dosta samostalne kotline: Bajramovačku na sjeveru, Mrtvičku u sredini i Milačku na jugu. Najneravnije tlo je bajramovačkog dijela, gdje su mnogobrojne kose, uvale i vrtače velikih razmjera, a tek na zapadu je prostrana ravan. Tuda protiče rječica Mrtvaja koja izvire kod sela Stražbenice, teče prema sjeverozapadu i ponire na kraju polja, blizu Šemanovaca. Mrtvičkom kotlinom teče rječica Mrtvica, u koju se ulijevaju potoci Smrdelj, Karićevac i Jazmak. Teče prema zapadu i sjeverozapadu i uvire pod Kurljanjem, odnosno pod Jarmom kod mlina Mate Dumančića-Knezića. Milačkom kotlinom teče Milač, vodom najobilatija kupreška ponornica.
Jezera
mini|desno|275px|Kukavičko jezero Najveće jezero u kupreškoj općini je Kukavičko jezero kod sela Kukavice. To je glacijalno jezero površine 3750 m2, bogato je pastrmkom i rakom. Uz dva manja glacijalna jezera, Turjača površine 2500 m2 i Rastičevo površine 1900 m2, u kupreškom kraju je preko 20 vrtača glinenog podnožja, u kojima se voda zadržava čineći jezerca sa 100–200 m promjera. Neka od njih imaju svoje vlastite izvore.
Klima
Klimatske prilike ovog kraja uveliko definira nadmorska visina od 1120 do 1150 m. Klima je planinsko-alpska, oštra, s prosječnom godišnjom temperaturom od 5.7 °C. Godišnje je u prosjeku 141 dan s padavinama, od toga 55 sa snijegom. Zbog snažnih planinskih vjetrova hladnoća je velika i česte su snježne vijavice.
Nacionalni spomenici
Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za općinu Kupres se nalaze sljedeći spomenici:
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Kupres imala je 9.618 stanovnika, raspoređenih u 36 naselja. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, općina Kupres, gotovo u cjelini, ušla je u sastav Federacije Bosne i Hercegovine. U sastav Republike Srpske ušli su dijelovi naseljenih mjesta: Mrđanovci, Novo Selo, Rastičevo i Šemenovci. Od ovog područja formirana je općina Kupres (RS).
NGC 5154
NGC 5154 (također poznat kao MCG 6-30-11, PGC 47041 i UGC 8447) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 256 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 1,40 (104 hiljade sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (90 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. maja 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kameno doba
mini|desno|200px|Različiti kameni alati. Kameno doba je uobičajeni naziv za najraniji period u historiji čovječanstva, odnosno prahistoriji. Ime je dobilo po kamenju koje su u to vrijeme ljudi pretežno koristili za izradu alata sa ivicom, vrhom ili udarnom površinom.
Započelo je sa počecima čovječanstva, odnosno s počecima korištenja tehnologije u istočnoj Africi. Smatra se da je završilo s početkom korištenja metalnih oruđa, odnosno razvitkom poljoprivrede i pripitomljavanjem životinjama.
Period je trajao otprilike 3,4 miliona godina, i završio između 4.000 p. n. e. i 2.000 p. n. e., sa pojavom obrade metala. Iako je u kamenom dobu bila poznata neka jednostavna obrada kovnih metala, posebno upotreba zlata i bakra u svrhu ornamentacije, upravo topljenje i topljenje bakra označava kraj kamenog doba. U zapadnoj Aziji, to se dogodilo oko 3.000 godina p. n. e., kada je bronza postala široko rasprostranjena. Termin bronzano doba koristi se za opisivanje perioda koji je uslijedio nakon kamenog doba, kao i za opisivanje kultura koje su razvile tehnike i tehnologije za preradu legura bakra (bronza: prvobitno bakar i arsen, kasnije bakar i kalaj) u alate, zamjenjujući kamen. u mnogim upotrebama.
Prvu periodizaciju prahistorije definirao je danski arheolog Christian Jürgensen Thomasen 1836 g. Kameno doba je prvi period u trodobnom sistemu koji se često koristi u arheologiji za podjelu vremenske linije ljudske tehnološke prahistorije u funkcionalne periode, pri čemu su sljedeća dva bronzano i željezno doba, respektivno. Kameno doba se također obično dijeli na tri različita perioda: najranije i najprimitivnije je doba paleolita; prelazni period sa finijim oruđama poznat kao mezolitska era; i završna faza poznata kao neolitsko doba. Neolitski narodi bili su prvi koji su prešli iz društava lovaca-sakupljača u naseljeni način života naseljavanja gradova i sela kako je poljoprivreda postala široko rasprostranjena. U hronologiji prahistorije, neolitsko doba se obično preklapa s halkolitom („bakarom“) koje je prethodilo bronzanom dobu.
Godine 1865. britanski arheolog John Lubbock kameno doba dijeli na starije kameno doba ili paleolit i mlađe kameno doba ili neolit. Godine 1866. Wentropp ubacuje srednje kameno doba ili mezolit.
Historijski značaj
Kameno doba je istovremen s evolucijom roda Homo, s mogućim izuzetkom ranog kamenog doba, kada su vrste prije Homo možda proizvodile oruđe. Prema starosti i lokaciji sadašnjih dokaza, kolijevka roda je Istočnoafrički sistem rascjepa, posebno na sjeveru u Etiopiji, gde se graniči sa pašnjacima. Najbliži srodnik među ostalim živim primatima, rod čimpanzi, predstavlja granu koja se nastavila u dubokoj šumi, gdje su primati evoluirali. Rascjep je služio kao kanal za kretanje u južnu Afriku i također na sjever niz Nil u sjevernu Afriku i kroz nastavak pukotine na Levantu do ogromnih travnjaka Azije.
Počevši od prije otprilike 4 miliona godina jedan biom se uspostavio od južne Afrike preko rascjepa, sjeverne Afrike i preko Azije do moderne Kine. Ovo je nedavno nazvano "transkontinentalni 'savanastan'". :106 Počevši od travnjaka rascjepa, Homo erectus, prethodnik modernih ljudi, pronašao je ekološku nišu kao proizvođač alata i razvio ovisnost o njoj, postajući „stanovnik savane opremljen alatom“. :147
Phragmites
Phragmites je rod trski ili trstika, vodenih trajnica iz porodice trava, a ima samo četiri priznate vrste. U Bosni i Hercegovini i okolnim državama raste, inače najrasprostranjenija, Phragmites australis, poznata i kao ševar ili rogoz. Široko je rasprostranjena i na višim nadmorskim visinama, oko bara, kao naprimjer, na Vlašiću, Prenju i Zelengori. thumb|left|250px|Tri faze razvoja klijanaca sjemenki Phragmites australis : A.) vrlo mlada, B. juvenilna C. starija (3-4 mjeseca) M Stabljika trski je uspravna, šuplja i glatka, sa vidljuvim koljencima, a može narasti do 6 metara visine. Lancetasti listovi dugi su do 50 cm. Plodovi su pšeno, koje ne gubi klijavaost ni nakon nekoliko godina. Latinsko ime roda dolazi od grčkog <tt>phragma</tt>, ograda, jer se koristila za ograđivanje imanja i kućnih paravana. Danas se još uvijek upotrebljava kao pokrov na privremenim objektima, izolaciju, štapove i razne ukrasne predmete. Mladi izdanci i listovi su jestivi.
Poduzetnička Zona Jalžabet
Poduzetnička Zona Jalžabet je naseljeno mjesto u sastavu općine Jalžabet, Varaždinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Varaždin. Kao samostalno naseljeno mjesto, Poduzetnička Zona Jalžabet postoji od popisa 2021. godine. Nastalo je izdvajanjem dijela iz naselja Jakopovec.
Stanovništvo
Prema prvim preliminarnim rezultatima popisa stanovništva 2021. godine, Poduzetnička Zona Jalžabet nije imala stanovnika. Za narodnosni sastav 1991. godine pogledati pod Jakopovec.
Napomena: ''Na popisu 2021. nastalo izdvajanjem dijela iz naselja Jakopovec. Podaci od 1857. do 2011. sadržani su u naselju Jakopovec.''
Fiber Distributed Data Interface
mini|"Dual-attach" FDDI ploča Fiber Distributed Data Interface je skup ANSI protokola za slanje digitalnih podataka preko optičkog kabla. FDDI mreže su token mreže te podržavaju brzine do 100 Mbps. FDDI mreže su obično osnova WAN mreža. FDDI je razvio "American National Standards Institute (ANSI)" sredinom 1980-tih. Razvijen kao potreba za pouzdaniji i brži prijenos podataka preko računarskih mreža.
Zastava Kostarike
mini|200px|Zastava Kostarike
Zastava Kostarike je usvojena 27. novembra 1906. Zastava je dizajnirana 1848. kada je Kostaraika napustila Srednjeameričku Federaciju. Plava je simbol neba, nade, idealizma i očuvanja. Bijela predstavlja mir, mudrost i sreću; a crvena krv prolivenu u borbi za nezavisnost ali i širokogrudnost naroda.
NGC 479
NGC 479 (također poznat kao Arp 8, MCG 1-4-31, PGC 4905 i UGC 893) je galaksija koja je udaljena oko 241 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,10 (77 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (63 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 27. oktobra 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Državno područje
Državno područje ili državna teritorija je ukupnost prostora (jedinstvenog ili u više međusobno odvojenih dijelova, kao npr. eksklave) koji potpadaju pod suverenitet jedne države. U državno područje ubrajaju se kopno, rijeke, jezera, unutrašnje morske vode i teritorijalno more te zračni prostor iznad njih kao i podzemlje i podmorje. Teritorijalna država u tom prostoru ima isključivu vlast i na njemu vrijedi njen pravni poredak (ograničen međunarodnim pravom i eventualnim pravima trećih država).
Komandos (1985)
Komandos (en. Commando) je američki akcioni film, sa Arnoldom Švarcenegerom u glavnoj ulozi, iz 1985 kojeg je režirao Mark. L.
Lester
Radnja
Narednik John Matrix (Džon Mejtriks) bivši oficir elitne jedinice, živi povučeno sa svojom kćerkom Jenny (Dženi). Jedno danapojavljuje se, general major Franklin Kirby, njegov bivši naredbodavac koji ga upozorava da neko ubije ljude iz Mejtriksove bivše jedinice. Nakon što Kirby odlazi i ostavlja mu dva vojnika kao stražu napadaju ga maskirane osobe. Oba stražara ginu i nakon što je Mejtriks zarobljen saznaje da kapetan Bennett, jedan od njegovih bivšig kolega, sarađuje s napadačima. Kapetan Bennett je zbog ekstremnog sadizam bio izbačen iz elitne jedinice. Iako je Kirby spomenuo i Bennetta među poginilima ovo će se ispostaviti kao netačno. Arius jedan diktator iz Latinske amerike, koji očigledno predvodi napadače, ucjenjuje Mejtriksa. Mejtriks dobija nalog da ubije Velaskeza novog predsjednika države Val Veldre u protivnom njegova kćerka Jenny će biti likvidirana. Arius šalje Mejtriksa na aerodrom zajedno sa svoja dva čovjeka: Sully (Sali) koji treba da potrvdi da je Mejtriks ušao u let za Val Verde dok će drugi sjediti pored Mejtriksa u avionu. Mejtriks nakon uzletanja ubija svog pratioca, slomivši mu vrat, te skače iz aviona kroz stajni trap za točkove. Pronalazi Salija na aerodromu koji se u tom trenutku nabacuje stjuardesi Cindy. Nakon jurnjave po aerodromu gdje Cindy zove u pomoć obezbjeđenje koje, uprkos brojnoj nadmoći, ne uspijeva savladati Mejtriksa. Stiže na kraju Salija i baciti ga u provaliju. Cindy pristaje pomoći Mejtriksu da oslobodi svoju kćerku. Matrix pronalazi svoju kćerku na ostrvu koje pripada Arijusu. Stigavši na ostrvo desetkuje Arijusovu privatnu vojsku te ubija i samog Arijusa. Tražeći svoju kćerku duelira se s Benenettom kojeg na kraju ubija. General Kirby dolazi s vojnicima na ostrvo i nudi Mejtriksu da se vrati u specijalce koji to odbija. Zajedno sa Cindy i Jenny, Matrix napušta ostrvo.
Kritike
Njemačka organizacija za ocjenu filmova (njem. Deutsche Film und Bewertungsstelle, FBW) okarakterisala je film kao grub i nasilan. Ovaj film je s Rambom 3 držao neko vrijeme rekord po ubijenim osobama (oko 100 od kojih 74 u završnoj sceni).
Malmö
Malmö je grad u Švedskoj koji se nalazi na krajnjem jugu ove zemlje u provinciji Skåne (Skone). Sa svojih 280 000 stanovnika je treći grad po broju stanovnika u Švedskoj. Osnovan je 1275. godine i bio je više vijekova drugi grad po veličini u Danskoj. Morski tjesnac Öresund ga odvaja od Kopenhagena. Iznad ovog moreuza se danas nalazi Öresund most.
IC 985
IC 985 (također poznat kao MCG 0-36-24 i PGC 50671) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 408 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,50 (59 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (36 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 19. februara 1887. godine.
Malmö
1437. Malmö je dobio svoj grb sa označjem danskog kralja Erika VII od Pommeranije. Ovaj kralj je također naredio da se izgradi tvrđava Malmøhus (Kuća Malmea).
IC 985
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Malmö
Pri mirovnom sporazumu između Danske i Švedske u Roskildeu 1658. godine, Danska je izgubila Malmö zajedno sa ostatkom provincije Skåne u korist Švedske.
U Malmeu je 27. augusta 2005 otvoren Turning Torso, spektakularni vijugasti neboder, koji je sa svojih 190 metara visine, druga po visini stambena zgrada u Evropi. Njegova silueta se može vidjeti s cijelog područja Öresunda.
Jelena Subotić
Jelena Subotić je politologinja i profesorica na Državnom univerzitetu Georgije u Atlanti. Poznata je po istraživanju politike sjećanja, ljudskih prava i tema vezanih uz tranzicijsku pravdu. Njezina knjiga Žuta zvijezda, crvena zvijezda (2019, Cornell University Press ) koja se bavi problematikom politike sjećanja na Holokaust u post-komunističkom periodu u Hrvatskoj, Srbiji i Litvi osvojila je 2020. godine nagradu Joseph Rothschild za teme vezane uz nacionalizam i etničke studije (koju dodjeljuje Udruženje za proučavanje nacionalnosti) kao i nagradu za najbolju knjigu godine od strane Sekcije za Evropsku politiku i društvo Američkog društva za političke nauke. Knjiga Žuta zvijezda, crvena zvijezda je prevedena i objavljena i u Srbiji 2021. godine.
Stjepan II Kotromanić
Stjepan II Kotromanić (prije 1295 – umro u septembru 1353) bio je jedan od najznačajnijih banova u bosanskoj historiji. Njegovi roditelji su bili bosanski ban Stjepan I Kotromanić i srpska princeza Jelisaveta Nemanjić.
Za njegove vladavine Bosna je doživjela, do tada, najveću teritorijalnu ekspanziju. Pametnom vladavinom i dobrim diplomatskim vezama uspostavio sve uslove da Tvrtko I Kotromanić napravi od Bosne najjaču samostalnu južnoslavensku državu u historiji. Stjepan II Kotromanić je bio pokopan u franjevačkom samostanu u Milama, kod Visokog, 1353. godine.
Porodica
Stjepan II se rodio u porodici bana Stjepana I i srpske kraljevne Jelisavete Nemanjić, kćerke kralja Dragutina. Moguće je da je ban Stjepan I Kotromanić bio oženjen ženom prije princeze Elizabete. Treba uzeti u obzir da je ban Stjepan I rođen oko 1232, a oženio se princezom u jesen 1284. godine, što znači da je ban imao 52. godine prilikom ženidbe. Iz ovog braka, pored Stjepana, rođeno je dosta djece: Za vrijeme vladiavine bana Stjepana I, Bosna je bila pod vlašću moćnih Šubića, dok je ban držao samo područje Srebrenika. Nakon njegove smrti 1314. Elizabeta, Stjepanova majka, je preuzela de facto vlast ali nije mogla održati se na vlasti pa krajem 1314. sa djecom bježi u Dubrovnik. Nije poznato koliko je ban ostao u Dubrovniku s majkom.
Početak vladavine
Kao najstariji sin bana Stjepana koji se već tada nalazio u godinama da može samostalno da preuzme vlast, on je u Bosni smatran za zakonitog nasljednika među plemstvom, ali uslijed borbi koje su vođene protiv Šubića širom Bosne nije bio u stanju da preuzme vlast. Međutim iscrpljujući rat u Bosni i sve veće zaoštravanje stanja na ostalim stranama primorale su Mladena II da promjeni politiku svog svog oca Paval I i da potpunu kontrolu nad Bosnom proba da ostvari preko podrške banu Stjepanu, umjesto oružjem pošto se ta metoda i pored svih uspjeha na bojnom polju pokazala kao privremeno i nefunkcionalno rešenje. Tako su Mladen i Stjepan prekinuli borbu svojih očeva, Stjepan se obavezao na vazalne obaveze prema Mladenu, a ovaj je povukao vojsku iz Bosne, poslije čega je Stjepan bez muka preuzeo vlast. O čvrstim odnosima koji su među njima vladali, najbolje govori činjenica da je buduću Stjepanovu mladu izabrao lično Mladen. Izbor je pao na kćerku grofa Majnharda Ortenburškog koji je imao posede u Koruškoj, koja je bila katolikinja čime je Mladen probao da poveća rimokatolički uticaj na Stjepana i zadovolji papu koji je stalno ukazivao na postojanje heretika tj. bogumila u Bosni. Da je Mladen dobro procijenio uticaj ovog braka, može se vidjeti na osnovu prepiske koja je tim povodom vođena sa papom da dozvoli sklapanje tog braka, pošto su Kotromanići i Ortenburški bili daleki rođaci. Papa je dozvolio sklapanje braka 1319. godine.
Sukobi sa Mladenom II
thumb|220px|Blizna, mjesto gdje se odigrala bitka. Iako ga je Mladenova podrška dovela na vlast, Stjepan je jasno mogao da vidi kako se razvija situacija u kraljevini Ugarskoj, ali i to da Mladen ima drugačije dugoročne planove za Bosnu, jer se u njegovoj tituli nalazilo i da je ban Bosne. Čim se ukazala prva prilika da se riješi Mladenovog uticaja, Stjepan ju je iskoristio i već oko 1320. godine se približio Karlo Robertu. Već krajem 1321. godine on pojačava svoje vojno prisustvo na granici ka banovini Hrvatskoj po Karlovom naređenju, kao što je uradio i ban Slavonije Ivan Babonić, jer je zategnutost odnosa unutar banovine Hrvatske jasno govorila da će doći do sukoba između bana i vlastele. Oružani sukob je planuo tokom proljeća 1322. godine i u odlučujućoj bici, nedaleko od Skadrina u kome je stolovao Mladen II, vlastela je odnijela jasnu pobjedu i Mladen se povukao u utvrđeni Klis. Završnu riječ u celoj priči imao je kralj Robert koji je došao u Knin i pozvao Mladena II da izađe pred njega. Kada se pojavio u Kninu bio je zarobljen i sproveden u tamnicu na sjeveru kraljevine Ugarske, po Karlovom naređenju koji je potom za novog bana postavio Ivana Babonića, dotadašnjeg bana Slavonije. Istovremeno su Stjepanove pljačkaške čete počele da upadaju u Hum koje se tada de facto nalazilo u sklopu kraljevine Srbije, tako da se od te godine u Stjepanovoj tituli javlja Hum.
IC 408
IC 408 (također poznat kao ESO 486-53, IC 2121 i PGC 17110) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 475 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zec. Najveći prečnik je 1,90 (263 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (152 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift u februaru 1889. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Stjepan II Kotromanić
Sukobi sa Srbijom
Velika osvajanja Dušanu Silnom nisu dozvoljavala da dopusti da Bosna već dvije decenije drži Hum,tako da je stalno insistirao kod bana Stjepana da mu taj prostor vrati. Ban Bosne, sa druge strane, je odbijao bilo kakve razgovore, računajući na Dušanovu zauzetost na jugu, tako da je prvo otpočeo sa građenjem utvrde na ušću Neretve, ignorišući Dušanove pritužbe, da bi potom 1349. godine njegove pljačkaške čete opustošile Konavle i Travuniju sa Trebinjem i Gackom, stigavši do Boke. Dušan 1350. godine priprema svoju vojsku na banovinu Bosnu. Stjepanu je već u početku bilo jasno da se on i njegove snage ne mogu nositi u otvorenoj borbi sa Dušanovim snagama koje su osvojile ogromne djelove Bizanta, tako da se on odlučio za jednu drugu vrstu taktike. Njegov plan je bio da se povlači pred Dušanom i da ga na teškom i nepristupačnom terenu izmori stalnim napadima i slomi iznenadnim protivudarom. Međutim Dušan je bio vojskovođa, ali i političar, tako da je sa napredovanjem kroz Bosnu na svoju stranu privlačio i lokalnu vlastelu, pa je Stjepan uskoro ostao bez podrške i trupa, a njegova prijestolnica,Bobovac, našla se pod pasivnom opsadom, pošto Dušan nije uspeo da ga zauzme na juriš. Dušan je dio vojske ostavio da blokira grad, deo je poslao ka Cetini i Krki, a sam se sa preostalim dijelom trupa uputio u Hum, nadajući se da će Stjepan II ponuditi pregovore. Međutim u trenutku dok su njegove trupe kontrolisale veći dio banovine Bosne, bizantijske snage su napale južne granice Srpskog carstva, tako da je on odmah povukao svoje snage i krenuo ka jugu, tako da je Stjepan i pored očigledno bezizlazne situacije i praktično izgubljenog rata uspio da sačuva svoju državu. Car Dušan je poslije ovoga pokušao da ženidbom svog sina Uroša sa Stjepanovom kćerkom Elizabetom, kasnijom suprugom Ludovika, povrati Hum kao njen miraz, ali je ban odbio ovu ponudu.
Posljednje godine vladavine
Posljednje godine svoje vladavine Stjepan II proveo je u miru, izuzev manjih raspravi sa Dubrovačkom i Mletačkom republikom oko opljačkanih karavana po Bosni. Međutim već tada je bio teško bolestan i umro je u 28. septembra iste godine, a vlast je predao svom nećaku Tvrtku odnosno svom bratu i savladaru knezu Vladislavu kao regentu. Za grobno mjesto izabrao je crkvu u sklopu franjevačkog samostana u Milama kod Visokog.Godine 1354. godine, se po prvi put spominje i staleško tijelo – stanak "sve zemlje Bosne i Donjih Krajeva i Zagorja" koji predstavlja političko tijelo bosanske vlastele.
Značaj vladavine bana Stjepana
thumb|Novac bana Stjepana U toku jedne decenije ban Stjepan II je uvećao teritoriju bosanske države čime je bio završen jedan važan period njenog razvoja i čime su stvoreni uslovi za njen daljnji razvoj u drugoj polovini XIV. vijeka. Stjepan II je u to vrijeme, kako je zabilježeno na kraju jedne njegove povelje, držao svu zemlju "od Save do mora i od Cetine do Drine". Teritorija zemlje je udvostručena, a svoj ugled potvrdio je 1353. udajom kćerke Elizabete za ugarskog kralja Ludovika I Anžuvinca, jednog od najistaknutijih evropskih vladara 14. vijeka. Uspjesi u proširivanju državne teritorije, kao i dug period mira u prvoj polovini 14. vijeka stvorili su uslove za unutrašnju stabilizaciju države. U ovo vrijeme, tačnije 1354. godine, se po prvi put spominje i staleško tijelo – stanak "sve zemlje Bosne i Donjih Krajeva i Zagorja" koji predstavlja političko tijelo bosanske vlastele. Bio je prvi bosanski vladar koji je kovao vlastiti novac.
Titula bana Stjepana
Po milosti Boga, Stjepana gospodin Bosne, Usore, Soli, Zagorja, Donjih kraja i Humske zemlje
Brak i potomstvo
Ban Stjepan II se ženio tri puta. Za njegov prvi brak s ortenburškom groficom, čije ime nije poznato, bio je potreban otpust od pape zbog bliskog srodstva. S ortenburškom groficom Stjepan je imao dva sina koja su živjela kratko.
Stjepanova druga supruga po redu bila je kćerka nekog bugarskog cara. Nije zabilježeno ni ime carevne-banice, ni ime cara.
Treća Stjepanova supruga bila je Elizabeta Pjast. S njom je imao dva sina koja su živjela kratko, te dvije kćerke. Njihove kćerke su bile:
Ban Stjepan je imao sina Vuk koji je živio kratko. Moguće je da je kći bana Stjepana princeza Marija Kotromanić. Preko Elizabete Stjepan danas nema potomke, ali preko Katarine ima, i to na prijestoljima svih današnjih evropskih monarhija.
Spomeni Goražda u srednjem vijeku
Goražde se češće spominje u pisanim historijskim izvorima krajem 14. i tokom 15. vijeka. Najčešće je u pitanju neobjavljena građa Državnog arhiva u Dubrovniku, s obzirom na to da je područje Goražda imalo razvijene veze sa Dubrovačkom republikom tokom srednjeg vijeka.
Turning Torso
HSB Turning Torso (vrteći torzo) je neboder u Malmeu, Švedska, na suprotnoj strani Kopenhagena. Dizajnirao ga je Santiago Calatrava a službeno je otvoren 27. augusta 2005. Po završetku građevine, "Turning torso" je bio najviša zgrada u Skandinaviji, a drugi po veličini kondominijum u Evropi.
Zgrada je visoka 190 metara i ima 54 sprata. Dizajn je baziran po skulpturi Santiaga Calatrave koja se zove "Twisting Torso" (uvijajući torzo).
Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km
Utrka u biatlonu u pojedinačnoj konkurenciji na 20 km na ZOI 2010. održana je 18. februara 2010. u Whistler Olympic Parku skijaškom centru - km udaljenom od Vancouvera.
Pravila takmičenja
Disciplina 20 km je disciplina u biatlonu, koja se za muškarce održava na kružnoj stazi od 20 kilometara. Trči se 5 krugova po 4 km. Takmičari počinju trku pojedinačno, a startuju u intervalu od 30 sekundi. U toku trke gađa se četiri puta: poslije prvog i trećeg kruga iz ležećeg, a poslije drugog i četvrtog iz stojećeg položaja, ukupno 20 meta. Svaki promašaj donosi dodatnu minutu.
Polygalaceae
Polygalaceae je porodica cvjetnica iz reda Fabales. Poligale imaju skoro kosmopolitsko rasprostranjenje, sa 21 rodom i oko  900 poznatih  vrsta of zeljastih, grmastih i stablašica. Preko polovine vrsta je u rodu Polygala.
Po Cronquistovom klasifikacijskom sistemu, Polygalaceae su bile u posebnom redu, Polygalales, a prema APG, spadaju u Fabales.
Plemena i rodovi
Polygalaceae uključuju slijedeće rodovre:
Sistematika
Moderna molekularna filogenetika sugerira sljedeće odnose:
Pivo
mini| Pivo je alkoholno piće koje se pravi od kvasca, hmelja, slada (ječmenog, pšeničnog, raženog...) i vode. Spada u alkoholna pića sa manjom koncentracijom alkohola (3 - 13%). Jedno je od najstarijih pića koje se koristilo u Egiptu. Danas je veoma zastupljeno u cijelom svijetu, pa i u Bosni i Hercegovini. Pivo se proizvodi u pivarama a služi se u pivnicama, raznim kafićima i kafanama.
Pod pivom se podrazumijeva slabo alkoholno piće, koje se proizvodi u procesu alkoholnog vrenja iz slada, hmelja, vode i pivskog kvasca. Voda je glavni dio napitka i služi kao rastvarač. Slad se dobija od žitarica, najčešće od ječma i daje pivu sastojke ekstrata od kojeg zavisi punoća ukusa i koncentracija osnovnog ekstrata piva.
Zapadni svijet
Zapadni svijet, također poznat kao Zapad, odnosi se na različite regije, nacije i države, ovisno o kontekstu, koji se najčešće sastoji od većine Evrope, Sjeverne Amerike,  i Australazije. Zapadni svijet je također poznat kao Okcident (od latinske riječi occidens, "zalazak sunca, zapad "), za razliku od Orijenta (od latinske riječi oriens, "uspon, istok") ili istočni svijet. To može značiti sjevernu polovinu podjele sjever-jug, zemlje globalnog sjevera (često se izjednačavaju sa razvijenim zemljama).
Koncept zapadnog dijela Zemlje ima svoje korijene u teološkoj, metodološkoj i naglašenoj podjeli između Zapadne Rimokatoličke i Istočne pravoslavne crkve. Zapad je izvorno bio zapadno kršćanstvo, suprotstavljajući katoličku i protestantsku Evropu s kulturama i civilizacijama pravoslavne Evrope, Bliskog istoka i sjeverne Afrike, podsaharske Afrike, južne Azije, jugoistočne Azije i istočne Azije, koju su srednjovjekovni i ranonovovjekovni zapadni Evropljani viđen kao istok.
Do sredine 20. vijeka, zapadna kultura se izvozila širom svijeta putem novih masovnih medija: filma, radija, televizije i snimljene muzike; i razvoj i rast međunarodnog transporta i telekomunikacija (kao što su transatlantski kablovski i radiotelefonski ) odigrali su odlučujuću ulogu u modernoj globalizaciji.
Pivo
Antika
Pivo je gotovo staro kao i sama civilizacija. Prvi pisani dokazi o njegovom postojanju datiraju iz drevnog Egipta i Mezopotamije već u 5. milenijumu p.n.e. Ljudi su u to doba pili pivo iz velikih posuda pomoću slamke, a pivo koje je bilo proizvedeno tada bilo je mutno i nefiltrirano, a slamke su služile da zaustave gutanje gorkih ostataka fermentiranih žitarica.
Do 2. milenijuma p.n.e. Babilonci su razvili oko 20 različitih vrsta piva, a njegova popularnost se brzo proširila po cijelom Egiptu i mediteranskom području. Pivo i sama njegova proizvodnja je postala toliko važna za Egipćane da su pisari izmislili nove hijeroglife da ih dokumentuju. Čak su i faraoni sahranjivani sa kvascem i ječmom u svojim grobnicama, tako da oni mogu okusiti malo piva i u zagrobnom životu. Kako je Rimsko carstvo postalo preovladavajuća civilizacija na Mediteranu tako se mijenjao i izbor alkoholnog pića u ovim toplijim područjima gdje se grožđe lakše uzgajalo. Pivo se međutim i dalje pravilo na rubovima rimske teritorije kao u Velikoj Britaniji, Njemačkoj i Istočnoj Evropi. Zbog toga što je pravljeno na "rubovima" civilizacije to je navelo Rimljane da pivo smatraju "barbarskim" pićem.
Zapadni svijet
U modernoj upotrebi, zapadni svijet se ponekad odnosi na Evropu i na područja čije stanovništvo ima veliku prisutnost određenih evropskih etničkih grupa od 15. stoljeća Doba otkrića. Ovo je najočitije u uključivanju Australije i Novog Zelanda u moderne definicije zapadnog svijeta: uprkos tome što su dio istočne hemisfere ; ovi i slični regioni su uključeni zbog svog značajnog britanskog uticaja koji proizilazi iz kolonizacije britanskih istraživača i imigracije Evropljana u 20. vijeku, što je od tada politički i kulturno prizemljilo zemlju zapadnom svijetu. mini| [[Atinska škola prikazuje izmišljeni skup najistaknutijih mislilaca klasične antike. Freska Rafaela, 1510–1511]] desno|mini| [[Rimska Republika|Rimska republika 218. godine prije Hrista nakon što je uspjela osvojiti veći dio italijanskog poluotoka, uoči svog najuspješnijeg i najsmrtonosnijeg rata s Kartaginjanima]]
Bilješke
<references group="lower-alpha"/>
Pivo
Antika
Do trenutka kada su Rimljani došli u Veliku Britaniju 55 p.n.e., proizvodnja piva je već bila dobro ustaljena i uprkos neimpresioniranim Rimljanima koji su više voljeli da piju vino, praksa ispijanja piva koja traje i do danas je sastavni dio britanske i njemačke kulture.
Srednji vijek
U Srednjem vijeku proizvodnja piva je od čisto muškog zanata postala dužnost cijelih domaćinstava u kojem su i žene učestvovale. Pivo je bilo stabilan dio porodične ishrane zbog alkohola koji je sadržavao, a koji je imao kvalitet da ubija bakterije. To je značilo da je bilo mnogo sigurnije piće od vode, pa su ga čak i djeca pila. Pivo je ubrzo postalo svakodnevni napitak za većinu ljudi, a one vrste piva sa većim sadržajem alkohola čuvana su za posebne prilike.
Nakon što je Evropa bila opustošena decenijama od kuge i gladi koja je uslijedila, više od polovine stanovništva je umrlo. Kao posljedica toga monasi su kao dio svojih vjerskih dužnosti počeli praviti pivo, medovinu, vino i graditi pivare da bi pružili hodočasnicima hranu, piće i sklonište. Ove pivare su bile osnova za prve konobe i pivare.
Sastav piva
Sastojci piva su voda, etanol, ugljen dioksid i neprovreli dio ekstrakta (suhe materije) sladi. Udio etanola ovisi o koncentraciji suhe materije u sladi od koje je pivo proizvedeno i stepenu prevrenja. Zavisno od vrste piva, zapreminski udio alkohola može biti različit, tj. manji od 0,5% kod "bezalkoholnih" piva i veći od 8% kod ječmenih vina. Lager piva sadrže do 0,5% ugljen dioksida, koji mu daje svježinu, te bitno utiče na pjenušavost. Stabilnost pjene zavisi od koncentracije i hemijskog sastava neprevrelog dijela ekstrakta, pa se piva s više ekstrakta mahom jače pjene. Sposobnost držanja pjene zavisi od količine i hemijskog sastava ekstrakta. Od piva se traži da pri punjenju u čašu pjeni tako da se ova gusta i čvrsta pjena zadrži na površini najmanje 3 minute. Mjehurići ugljen dioksida koji se dižu od dna ka površini pomažu održavanju pjene. Ekstrakt piva pretežno čine ugljikohidrati i manja količina proteina, aminokiselina i sastavnih dijelova hmelja. Od sastava ekstrakta zavisi punoća ukusa piva. Hemijski sastav ekstrakta ne zavisi samo od vrste slada, nego i od načina proizvodnje sladovine i vođenja fermentacije, odnosno stepena konačnog prevrenja na kraju fermentacije.
Porijeklo
Prema starim iskopinama i zapisima arheolozi su utvrdili da su stari Babilonci proizvodili pivo u domaćinstvu još 7000 godina p. n. e. Imali su 16 sorti piva, a za vrenje su koristili ječmeni šećer i pšenicu. Odavde se prenijela proizvodnja piva u stari Egipat, Persiju, Grčku i druge zemlje. Egipćani su znali da prave pivo već 2000 godina p. n. e., a Grci su, primajući civilizaciju od njih, naučili i vještinu proizvodnje piva, za njima Rimljani, pa stari Germani i onda ostale evropske zemlje. U tim vremenima pivo je pravljeno iz šećera, ali bez hmelja, tako da je dobijeni proizvod bio vrlo kiseo. Tada su u pivo dodavali različite trave - pelin, lupin glog, šafran i dr. Primjena hmelja predstavlja važno otkriće i čini osnovu savremene tehnologije piva. Hmelj se prvi put počeo koristiti u Novogorodskoj Rusiji. Usavršavanje parne mašine vrlo se povoljno odrazilo na razvoj pivarstva. Najvažniji tehnički pronalazak predstavlja pronalazak mašine za hlađenje. Zahvaljujući najvažnijim naučno-tehničkim dostignućima u 19. vijeku, stvorene su osnove za pretvaranje usitnjenih preduzeća u velike fabrike piva.
Temperatura piva
Različiti proizvođači piva preporučuju optimalne temperature na kojima se piju njihova piva. Međutim, u zavisnosti od vrste, podvrste i od sastojaka piva mogu se dosta precizno odrediti temperature na kojima pivo daje najbolji kvalitet. Na primer, pilsneri se služe na dosta niskim temperaturama, oko 0 °C, dok većina britanskih aleova, portera i stouta na temperaturama podruma ("British Cellar Temperature"), od 5 °C do 11 °C, neki čak i do 13 °C.
Temperatura dosta utiče na ukus piva. Što je hladnije, manja je i količina ugljen dioksida, samim tim manje je izražen ukus i miris piva. Hladnije pivo utiče i na to da receptori ukusa i mirisa u ustima i nosu izgube čulnost. Temperature na kojima se služe glavne vrste piva su: