cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Epizoda u životu berača željeza
Epizoda u životu berača željeza je bosanskohercegovački film iz 2013. godine u režiji Danisa Tanovića. Film je na međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu 16. februara 2013. dobio Srebrnog medvjeda za najbolji film a Nazif Mujić je dobio Srebrnog medvjeda za najbolju mušku ulogu. Film je osim ove dvije nagrade dobio posebnu nagradu ekumenskog žirija. Film je za samo 35.000 KM (17.000 eura) realiziran u produkciji kuća iz BiH, Slovenije i Francuske, a opisuje istiniti događaj s kraja 2011. kada je jednoj ženi u središnjoj Bosni odbijena liječnička pomoć zbog toga jer porodica nije bila zdravstveno osigurana. U filmu pogođena romska porodica glumi samu sebe.
Radnja
Nazif (Nazif Mujić), Senada (Senada Alimanović) i njihove dvije male kćeri preživljavaju sa malom količinom novca. Nazif skuplja staro željezo i rastavlja stare automobile kako bi ih prodao u staro željezo. Kad se trudna Senada počinje osjećati loše, Nazif je vodi u bolnicu, ali tamo saznaju da je dijete koje ona nosi umrlo i da ona mora ići na specijalističku kliniku za hirurgiju. Senada nema karticu izdatu od državnog osiguranja; direktor u klinici joj odbija liječenje sve dok ne plati 980 maraka, što je bilo nemoguća suma za ovu siromašnu porodicu. Na koja god vrata je pokucala bila je odbijena, a utrka se nastavlja da bi se pronašlo rješenje prije nego Senada podlegne bolesti.
Uloge
Nazif Mujić, Senada Alimanović, Sandra Mujić i Šemsa Mujić
Dobropoljci
Dobropoljci su naseljeno mjesto u sastavu općine Lišane Ostrovičke, Zadarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Benkovac.
Brad Garrett
Brad Garrett (rođen kao Brad H. Gerstenfeld 14. april 1960) je američki glumac i komičar, trostruki dobitnik Emmyja, poznat po ulogama u televizijskim sitcomima Everybody Loves Raymond i 'Til Death.
Dobropoljci
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Dobropoljci su imali 29 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Dobropoljci je imalo 494 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Djibouti
Djibouti  je glavni i najveći grad države Džibuti. Nalazi se u priobalnoj regiji Džibutija u Tadžurskom zaljevu. Prema podacima iz 2013. godine u gradu je živjelo 562.000 stanovnika, što čini preko 70% ukupnog stanovništva zemlje.
Francuzi su osnovali grad 1888. godine kao pomorsko mjesto na zemljištu zakupljenom od vladajućih somalijskih i afarskih sultana. Tokom slijedećeg razdoblja, služio je kao glavni grad Francuskog Somalilanda i Francuske teritorije Afara i Issasa.
Poznat i kao biser Tadžuranskog zaliva, grad Džibuti je strateški pozicioniran u blizini najprometnijih pomorskih ruta na svijetu i djeluje kao centar za opskrbu gorivom i pretovar. Luka Džibuti glavna je pomorska luka za uvoz i izvoz iz susjedne Etiopije. Međunarodni aerodrom Djibouti–Ambouli je glavni aerodrom u državi i povezuje ovaj grad s različitim glavnim svjetskim destinacijama. Grad Djibouti ima drugu najveću ekonomiju bilo kog grada na Afričkom rogu nakon Adis Abebe.
Poznata mjesta u Djiboutiju su plaža duž istočne obale, centralna tržnica, nacionalni stadion, Predsjednička palata i džamija Hamoudi.
NGC 7119A
NGC 7119A (također poznat kao ESO 288-2 i PGC 67325) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 444 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ždral. Najveći prečnik je 1,20 (155 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (116 hiljada sg).
Irena Mulamuhić
Irena Mulamuhić, rođena 14. augusta 1945. u Bosanskom Brodu, je bosanskohercegovačka pozorišna i filmska glumica.
NGC 7119A
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Irena Mulamuhić
Biografija
Ostvarila je značajnije uloge u predstavama:
Ostrovica
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Slovenija:
Srbija:
IC 891
IC 891 (također poznat kao MCG 0-34-40 i PGC 47418) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 297 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,50 (43 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (43 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 8. juna 1893. godine.
Cycliophora
Cycliophora (latinizirani grč. κύκλος - kiklos = krug, kotač + φορός - foros = ležaj; kružni ležaj) je novoklasificirano koljeno beskičmenjaka, nekada samo rod Symbion. Obuhvataju vodene životinje, manje od 0,5 mm, pričvršćene za dijelove usta hladnovodnih jastoga. Imaju kesasto tijelo i tri izrazito različita oblika u različitim dijelovima dvostepenog životnog ciklusa. Izgledaju toliko različito od ostalih životinja da su izdvojeni u posebno koljeno, ubrzo nakon što su otkriveni 1995. godine. Ovo je bilo prvo novo koljeno višećelijskih organizma od 1983., kada su otkrveme  Loricifera
Taksonomija
Početni takson Symbion otkrili su Reinhardt Kristensen i Peter Funch,,1995 by na dijelovima usnog aparata norvrškog jastoga Nephrops norvegicus i ostalih srodnih vrsta; do sada su nađei na:
Rod je tako imenovan zbog komensalnih odnosa sa jastogom (oblik  simbioze) – hrane se ostacima jastogovih  jela.
Rod Symbion uključuje osebujne mikroskopske životinje, bez očiglednih bliskih srodnika, pa su stoga dobile odvojeno  koljeno, Cycliophora. Filogenetski položaj roda Symbion ostaje nejasan: prvobitno su se koljana Ectoprocta i Entoprocta smatrali njegovim mogućim srodnicima, na temelju strukturnih sličnosti. Međutim, genetičke studije sugeriraju da je "Symbion" možda bliži koljenu Gnathifera.
Opis
Symbion pandora  ima bilateralnu simetriju, kesasto tijelo bez celoma. Postoje tri osnovne životne faze:
Razmnožavanje
Symbion se razmnožava i aseksualno i seksualno, i ima složen ciklus razvića;  razvili su strategiju za proizvodnju što više potomaka koji mogu preživjeti i naći novog domaćina kada jastog na kojem žive stane na njihovu ljusku. Najveće su aseksualni jedinke. Seksualne jedinke ne jedu. Tokom pada, sami prave kopije, gdje u jedinici roditelja raste nova individua, jedan potomak. Novi potomci pričvršćuju se na dostupno mjesto na jastogu, počinju se hraniti i na kraju počinju stvarati nove kopije.
U ranu zimu, aseksualne životinje počinju proizvoditi mužjake. Kad se mužjak rodi, odmakne se od roditelja i prilijepi za drugu aseksualnu jedinku. Jednom vezan, mužjak proizvodi dva patuljasta mužjaka unutar svog tijela, koje se pretvara u šuplju torbu. Svaki od dva patuljasta mužjaka otprilike je stotinu puta manji od aseksualne jedinke za koju su vezani, a njihovo tijelo počinje sa oko 200 ćelija. Taj se broj do zrelosti se smanjuje na samo 47. Njegov nervni sistem formiraju 34 ćelije, a još tri postaju čulne ćelije koje se koriste za spoznavanje okoline. Osam ćelija postaju sluzna žlijezda, koja proizvodi sluz koja pomaže pri  kretanju po površini. Zadnje dvije ćelije formiraju testise koji proizvode spermu za oplodnju jaja. Većina ćelija patuljastih mužjaka također gube jedra, koja se smanjiju gotovo na polovinu prethodne veličine, što je prilagodba na potrebu da se dvije zrele jedinke uklope unutar tijela roditeljskog mužjaka. Dva mužjaka povećavaju šanse za oplodnju ženke.
Stadij larve može se neznanstveno nazvati morskim crvima.
Ordovicij
U klasičnim djelima smatra se da je ordovicijski raspon bio od prije 505 do 440 miliona godina. Ime duguje keltskom plemenu Ordovics, koje je živjelo u centru i sjeverno od Walesa, gdje je engleski geolog Charles Lapworth identificirao ovaj sistem, 1879. godine.
Glavna obilježja
Klima je bila topla, a samo oko njegove polovine došlo je do zahlađenja, pa je glacijacija zahvatila velike prostore Gondvane, vjerovatno zbog pomjeranja južnog pola prema današnjoj Africi. U takvim klimatskim uvjetima bujala je i flora, a osobito alge. Među morskim životinjama, pojavili su se glavonošci, trilobiti, Brachiopoda, spužve, korali, školjke, puževi, bodljokošci, ribe. Posebno su obilježavajući bili graptoliti, tada na evolucijskom vrhuncu. Pojavili su se i prvi kičmenjaci, grupe bezviličnih Agnatha. Tokom ordovicija započelo je postupno približavanje tadašnjih kontinentskih masa, što je odredilo tok kasnijih tektonskih procesa. Pretpostavlja se da je još u ranom ordoviciju započelo približavanje Afrike i Evrope, poznato kao Sardinijska tektonska faza. U kasnom dijelu ovog razdoblja započelo je sučeljavanje Evrope i Sibira, što je izazvalo izdizanje uralskog lanca.
Ustje
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Ajdovščina.
Katalpa
thumb|150px|Katalpa u punom cvijetu, Sarajevo, 2020. Katalpa ili lula-drvo (Catalpa bignonioides) listopadna je stablašica iz porodice Bignoniaceae, razreda Magnoliopsida, divizija Tracheophyta.
Raste u američkim saveznim državama Alabami, Georgiji, Louisiani, Mississippiju i na Floridi. Zovu je i južnom katalpom, cigara-drvom i indijanskom mahunom.
Opis
Listopadno stablo katalpe raste do 18 metara visine; kora stabla siva, kod odraslih stabala raspucana, listovi srcoliki, prečnika do 30 cm. Cvijet je trubolik, bijel, u grozdovima od 20 do 40, plodovi duge mahune, slične tankim cigarama.
Uzgoj i upotreba
Rasprostranjeno se koristi kao ukrasna biljka, kako u izoliranim nasadima, tako i u ogradnim šetnicama, koje se često nalaze I u bosanskohercegovačkim naseljima. Preferira vlažno tlo i puno sunca. Unatoč porijeklu sa juga Sjedinjenih Država, prikladan je i raste u cijeloj toj zemlji i južnoj Kanadi, a unesena vrsta je širom svijeta. To je vrsta koja dobro odolijeva zagađivanju.
Drvo je vrlo dobro i tvrdo, pa ga nije lahko obrađivati; široko se koristi za stubove I željezničke pragove. Svi dijelovi ove biljke su otrovni; između ostalih, sadrži spojeve iridioida, katalpola i katalposina, te flavonoide, luteolin i bignonosid. Pored toga, u narodnoj umedicini, smatra se da djeluje kao emetik, laksativ, diuretik, analgetik i sedativ, a koristi se i za liječenje ogrebotina i kožnih problema, astme i kašlja.
NGC 1360
NGC 1360 (također poznat kao ESO 482-PN7) je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Hemijska peć. Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 1859. godine.
Spužve
mini|300px|Spužva iz [[Papua Nova Gvineja|Papua Nove Gvineje.]] Porifera – spužve ili sunđeri – su vodeni organizni dimenzija od 1 cm do 1m. Žive u moru osim jedne porodice (Spongilidae) koja živi u vodama na kopnu. Ovo su najjednostavnije metazoea. Ćelije im ne mogu funkcionisati samostalno već samo usaglašeno iako se mogu iskidati i da od svakog iskidanog dijela nastane nova jedinka. Zbog ove osobine smatraju se jednostavnim metazoama. Tijelo im je specifično građeno. Pričvršćeni su za podlogu i hrane se pasivno. Mlade jedinke žive samostalno, pupaju i tako nastaju kolonije. Najprimitivnije vrste su i najsitnije vrste Rast i oblik spužve uslovljeni su prirodnom podloge za koju se spužva prihvata i brzinom strujanja vode i talasima.
Protok vode
Većina spužvi je amoniotelična. Stvara razgradnjom azotne spojeve u obliku amonijaka, kao produkt ekskretorne djelatnosti. Osim amonijaka mogu se u malim količinama ustanoviti i mokrača i mokraćna kiselina.
Razmnožavanje
Djelomično su dvopolni, a djelomično razdvojenih polova (gonohoristi).
Spolno
Polne ćelije nastaju od posebno ameboidnih ćelija. Jedinka stvara jajne ćelije i spermatozoide, tj. oni su hermafroditi. Zrele spermatozoide izbacuju napolje kroz oskulum, voda ih prenosi i unosi u druge jedinke gdje se spajaju sa jajnim ćelijama. Iz zigota nastaje larva koja pliva, pada na dno i formira spužvu.
Bespolno
Odvija se pupljenjem,rijetko kad se odvajaju pupoljci. Oni ostaju uz majku i grade koloniju. Slatkovodni u jesen stvaraju gemule, koje su građene od embrionalne ćelije. Obavijene su sa dvije membrane. Spužva ugiba, a u proljeće iz pupoljaka nastaju nove jedinke.
Guelmim-Es Semara
Guelmim-Es Semara je jedna od 16 regija Maroka i nalazi se na jugu kraljevine. U području regije živi 462410 (stanje po popisu iz 2004. godine), na površini od 122.825 km2. Glavni grad je Guelmim. Južni dio provincije pripada području Zapadne Sahare.
Administrativna podjela
Regija se sastoji od slijedećih provincija :
Gradovi
Veći gradovi u regiji su:
Spužve
Evolucija
Analize od 2001. godine su zaključile da su Eumetazoa (složeniji od spužvi) uže vezane za pojedine grupe spužvi nego za ostale. Takvp zaključci znače da spužve nisu monofiletske, jer bi posljednji zajednički predak svih spužvi bio direktni predak Eumetazoa, koje nisu spužve. Studija je 2001., na osnovu usporedbe ribosoma i DNK, ustanovila da je većina spužvi podjeljena između staklastih spužvi i ostalih i da su Eumetazoa uže povezane sa krečnjačkim spužvama sa kalcij karbonatnim spikulama, nego sa drugim vrstama spužvi. U 2007., jedna analiza, na osnovu usporedbe RNK, a  uglavnom bazirana na poređenju spikula je pokazača da su demospongoje i staklaste spužve uže međusobno povezane nego sa krečnjačkim spužvama, koje su usko povezane sa Eumetazoa. mini|[[Ctenophora (češljasta meduza)]] Ostali anatomskih i biohemijski dokazi povezuju Eumetazoa sa Homoscleromorpha, pod-grupom demospongija. Poređenje u 2007. godini nuklearne DNK, isključujući staklaste spužve i češljaste meduze, zaključuje da su: Chancelloriidae, torbaste životinje čiji su fosili nađeni u kambrijskim stijenama, mogu biti spužve.
Analize gore opisanih podatak pokazuje da spužve su najbliži preci svih Metazoa, drugim riječima svih multi-jednoćelijskih životinja, uključujući i spužve i složenije grupae. Međutim, još jedan poređenje u 2008. godini sa 150 gena u svakom od 21 roda, u rasponu od gljiva do ljudi, ali uključujući i samo dvije vrste spužvi, sugerira da suCtenophora najviše bazne loze Metazoa, koje su  uključene u uzorak. Ako je to tačno, ili su se moderne češljaste meduze razvili svoje složene strukture nezavisno od drugih Metazoa, ili su preci spužvi bili složeniji, a sve poznate spužve su drastično pojednostavljeni oblici. Studija dalje preporučuje analize koristeći širi spektar spužvi i druge jednostavne Metazoa kao što su Placozoa. Rezultati takve analize, objavljeni 2009. godine, ukazuju na to da se može opravdano uvažiti prethodni prikaz. 'Porodično stablo' koje je izgrađeno kombinacijom svih raspoloživih podataka - morfoloških, razvojnih i molekulskih - zsugerira da su spužve zapravo monofiletska grupa, a sa cnidariama čine sestrinsku grupa bilateralnih organizama.
Klasifikacija
Podjela se vrši uglavnom prema gradi skeleta.
Krečnjački: Calcarea
Skelet im je od kalcijum karbonata. Uglavnom su malih dimenzija do 10 cm. Žive u moru i to u plićaku.
Staklasto-silikatni: Hexactinellida
Tijelo im je prožeto silikatskim iglicama koje liče na staklene niti. Srastaju u neprekidnu rešetku. Žive na dubini od 100– 5000 m. Ovoj grupi pripada Venerina korpica ( Eupactella aspergillum), Hyalonema sieboldi nađena je u moru blizu Japana.
Silikatsko rožast: Demospongia
Imaju skelet od silkatskih iglica ili rožnaste materije, nekad i od obje. Među njima je obična spužva Spongia officinalis, Neptunov pehar – Poterion Neptuni, veličine do 2 m u prečniku. Slatkovodna spužva Spongilla lacustiv je zelena zbog prisustva algi koje nastanjuju njeno tijelo.
Ekologija
Spužve pripadaju višećelijskim beskičmenjačkim životinjama, ali nisu pravi višećelijski organizmi jer nemaju tkiva i organe. Sastoje se od ćelija koje su u visokom stepenu nezavisne što se može dokazati vrlo jednostavnim eksperimentom. Tijelo spužvi se propusti kroz najfinije sito od svile čime se doslovno razdvoji na pojedinačne ćelije. Ako se tako isjeckana spužva vrati u prirodnu sredinu, pojedinačne ćelije će se nakon oko tri sedmice ponovo udružiti u cjelovitu jedinku. Upravo je dokazano da ćelije mogu opstati potpuno neovisno jedna od druge. Ni jedna druga životinja ne bi preživjela ovakavo surovo komadanje.
Veoma dugo su spužve, zbog svog sesilnog načina života, smatrani biljkama. Dodatnu zabunu unosi i njihova jarka obojenost, sa crvenom, narandžastom i žutom kao preovlađujućim bojama. Neke spužve (npr. u Bajkalskom jezeru) su čak i zeleno obojeni, samo što ta boja ne potiče od njihovog pigmenta već od pigmenta jednoćelijskih algi koje žive sa njima u simbiozi. Savremeni biolozi su i danas zbunjeni prisustvom pigmenata u tijelu spužvi koji žive uglavnom u uslovima tame, a poznato je da se funkcija pigmenata vezuje za svjetlost.
Makedonski jezik
Makedonski jezik (na makedonskom: македонски јазик) jest južnoslavenski jezik i dio istočne podgrupe južnoslavenskih jezika. Službeni je jezik Sjeverne Makedonije i priznati manjinski jezik u Albaniji, Srbiji, Kosovu i Rumuniji. Uz bugarski, makedonski jezik je jedini slavenski jezik koji ima član (naprimjer, selo - seloto) i jedini jezik koji ima tri člana. Deklinacija u makedonskom jeziku je ograničena. Padežni odnosi izražavaju se najčešće prijedložnim konstrukcijama, ponajviše prijedlogom "na", uz koji ime redovno dobija značenje genitiva ili dativa. Poređenje pridjeva vrši se prefiksima: "po" za komparativ, "naj" za superlativ. Makedonski jezik kao književni jezik je nastao 1944. godine, kada je usvojena i makedonska azbuka.
Makedonski jezik se govori i u Srbiji, Bugarskoj, Turskoj i Crnoj Gori. Danas se smatra da ga govori od 2 do 5 miliona ljudi.
Kodifikacija
Kodifikacija makedonskog jezika je povezana sa:
Opće karakteristike
Između ostalog, makedonski jezik je karakterističan po:
Pravopis i azbuka
Makedonska azbuka je službeno pismo na teritoriji Sjeverne Makedonije i jedinstveno pismo koje koristi ovaj jezik. Pismo se zasniva na ćirilici, pismu Krste Petkova Misirkova i Vuka Karadžića.
Dijalekti
mini|400px|desno|Karta makedonskih dijalekata. Sjeverno narječje
Zapadno narječje:
Istočno i južno narječje
NGC 2719A
NGC 2719A (također poznat kao Arp 202, IRAS 08571+3555, MCG 6-20-18 i PGC 25284) je nepravilna galaksija koja je udaljena oko 143 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 0,40 (17 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (12 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5620
NGC 5620 (također poznat kao MCG 12-14-2 i PGC 51356) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 421 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali medvjed. Najveći prečnik je 0,50 (61 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Velike Žablje
mini|280px|Velike Žablje, panorama i rimokatolička crkva "Sv. Florijan" Velike Žablje su naseljeno mjesto u sastavu općine Ajdovščina, regija Goriška, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velike Žablje su imale 330 stanovnika.
Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra
Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra je jedna od 16 regija Maroka i nalazi se na jugu kraljevine. U području regije živi 256.152 (stanje po ppisu iz 2004. godine), na površini od 122.825 km2. Glavni grad je El Aaiún. Regija pripada spornom području Zapadne Sahare.
Administrativna podjela
Regija se sastoji od slijedećih provincija :
Svetlana Velmar Janković
Svetlana Velmar Janković, bila je srbijanska književnica i članica Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU) i dobitnica je mnogih književnih priznanja, među kojima se ističu: "Isidora Sekulić", "Ivo Andrić", "Meša Selimović", "Bora Stanković", kao i NIN-ove nagrade za roman godine (1995). U saopštenju SANU se ističe da je Svetlana Velmar Janković dala izuzetan doprinos srpskoj i svjetskoj književnosti koju je obogatila svojim djelima. Bivši francuski predsjednik Jacques Chirac (fon. Žak Širak) joj je lično dodijelio Orden viteza Legije časti. Objavila je romane Ožiljak, Lagum, Bezdno, Nigdina, Vostanije, zbirku proznih djela Dorćol, Vračar, Glasovi, knjige eseja Savremenici, Ukletnici i Izabranici; drame Žezlo i Knez Mihailo. Roman Lagum izašao je u 17 izdanja, a ostala djela, također, u više izdanja. Njen otac Vladimir Velmar Janković, književnik, dramski pisac, kritičar i psiholog, bio je pomoćnik ministra prosvjete u vladi Milana Nedića za vrijeme Drugog svjetskog rata, zbog čega je kasnije živio kao emigrant u Španiji.
Supramolekularna hemija
mini|200px|Supramolekularno udruživanje: [[hlorid ion okružen molekulom cucurbit[5]urila i cucurbit[10]urila ]] Supramolekularna hemija proučava nekovalentno vezanje između molekula. Dok se tradicionalna hemija fokusira na kovalentnu vezu, supramolekularna hemija proučava slabije reverzibilne nekovalentne interakcije između molekula. Primjeri takvih interakcija su vodikova veza, koordinativna veza kod metala, hidrofobne sile, Van der Waalsove sile, π-π interkacije i elektrostatički efekti. Važni koncepti koje proučava supramolekularna hemija su molekularno samoudruživanje, savijanje, molekularno prepoznavanje, itd. Proučavanje nekovalentnih interakcija je važno kod razumijevanja bioloških sistema i procesa.
Bijeli luk
thumb|200px Bijeli luk ili češnjak (lat. Allium sativum) je ljekovita biljka i začin iz porodice Alliaceae. Razmnožava se vegetativno putem češnjeva i generativno putem plodova koji su takođe u obliku češnja. Cvetovi se pojavljuju u julu i avgustu druge godine, okupljeni u višecvetne loptaste, štitolike cvasti (ili globulozne ombele).
Karakteristike
thumb|200px|Cvjetovi bijelog luka okupljeni su u višecvjetne loptaste, štitolike cvasti Bijeli luk je višegodišnja biljka, koja naraste 30 do 90 cm. Pljosnati, plavo-sivi listovi su do 15 mm široki. Lukovica je ovijena bijelom ili crvenkastom ovojnicom i sastoji se od glavnog i 5 do 20 uredanih česana, iz čije sredine izrasta stabljika. Na njenom vrhu rastu trozubi, bijeli ili ružičasto-ljubičasti cvjetovi. Bijeli luk ima neplodne i plodne cvjetove, u kojima u obliku cilindra bude do 20 lukovica. Uobičajeno je da se razmnožava (sadi) vegetativno, češnjevima lukovice, ali može i  iz onih koje nastaju generativno, formiranih nakon oplodnje cvjetova.
U jesen ili proljeće posađena česna će u kasno ljeto procvjetati. Posađene dobijene lukovice čine generativno razmnožavanje. Veće lukovice se mogu dobiti od dvogodišnjih biljaka. Zbog karakterističnog mirisa, bijeli luk ostaje pošteđen mnogih štetočina. Zato ga se često sadi u blizini biljaka koje treba zaštititi npr. jagode, krastavci, maline, mrkve, cikla ili paradajz.
Rasprostranjenost
Bijeli luk je od biljke stepa centralne i južne Azije, preko Sredozemlja, došao u Evropu. Najveći proizvođači bijelog luka su azijske zemlje: Kina, Indija i Južna Koreja, zatim SAD, Rusija, Egipat i Španija.
Upotreba
Bijeli luk se upotrebljava kuhan i, u hladnim jelima i salatama, sirov. Pečen dobija gorak okus. Jak miris bijelog luka, nakon konzumiranja, kroz pluća, u izdahu, je neprijatan, naročito za osobe koje ga izbjegavaju. Postoji i kineski bijeli luk (Allium sativum var. pekinense), koji je nešto blažeg okusa i mirisa. Raste u jednoj lukovici tj. čini ga jedno česne. Djeluje antibakterijski, antimikrobski i sprječava formiranje trombova, odnosno arteriosklerotičnih promjena. Liječi prehladu, neke vrste raka i stimulira obnavljanje oštećenog DNA.
Hemijski sastav
Bijeli luk sadrži sumporne tvari, koje mu daju miris. Njihovim razgradnjom u ljudskom organizmu od aliina prelaze u alicin.
Narodno vjerovanje
Poznavali su ga Egipćani, Grci i Rimljani. Njegovo uživanje pominje se u Talmudu. U srednjem vijeku bijeli luk je služio za liječenje od crijevnih parazita, ujeda i kuge. Karlo Veliki proglasio je bijeli luk "kultiviranom, korisnom biljkom". Kao i sve biljke jakog mirisa i bijeli luk služio je za "oslobađanje i protjerivanje zla", štitio je od demona, vampira i duhova.
Terencija
Terencija (Terentia) (98. prije nove ere — 4. nove ere) bila je supruga rimskog pisca Cicerona, a poznata je i po tome šta je umrla u dubokoj starosti.
Rođena je kao pripadnica bogate porodice. Imala je polusestru Fabiju, koja je bila vestalka, služavka božice Veste, što je bilo posebna čast.
Terencija je bila veoma bogata, toliko da je imala i jedno selo u svom vlasništvu.
Udala se za Cicerona kad je imala otprilike 18 godina. Brinula se za prinošenje žrtava bogovima. 68. godine prije nove ere Terencija i Ciceron pozvali su u goste Kvinta Tulija Cicerona i njegovu suprugu Pomponiju; Kvint je bio Ciceronov mlađi brat.
Terencija i Ciceron imali su kćer Tuliju Ciceronis i sina Cicerona Mlađeg. Tulija je bila supruga Furija Krasipa i Publija Kornelija Dolabele.
58. p. n. e. Ciceron je protjeran iz Rima jer je dao pogubiti neke rimske građane. Terencija je ostala u Rimu, a brak im je poništen.
Terencija se sakrila kod Vestalki nakon što je Ciceronova kuća zapaljena. Ciceron je u to vrijeme bio suicidalan. Terencija je bila izgubljena kao i on, a pokušala je da poduzme sve da se on vrati u Rim, šta mu je i uspjelo 57. p. n. e.
Ciceron više nije volio Terenciju kao prije jer ju je krivio za kćerkinu nesreću. Tulija je bila nesretna jer ju je muž Dolabela zanemarivao, a Terencija je bila odgovorna za brak Tulije i Dolabele.
Terencija se rastala od Cicerona oko 51. god. prije nove ere.
Jasmin
Povećan tekst
Mi Bjelorusi
Mi Bjelarusi jest nacionalna himna Bjelorusije. Muziku je napisao Nescer Sakalovski. Nakon osamostaljenja Bjelorusije do 2. jula 2002. himna je bila instrumentalna. Tada je predsjednik Bjelorusije Aleksandar Lukašenko izdao dekret o novim riječima himne koje su napisali Mihas Klimkovič i Uladzimir Karizna.
NGC 7119B
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dipterocarpaceae
Dipterocarpaceae je porodice cvjetnica iz  reda Malvales, razreda Magnoliopsida, divizija Tracheophyta.
Imenovana je po tipskom rodu Dipterocarpus (grčki di = dva +  pteron = krilo +  karpos = plod, štose odnosi na dvokrilne plodove). Najveći rodovi su Shorea (196 vrsta), Hopea (104), Dipterocarpus (70) i Vatica (65 vrsta). Mnoge su velike šumske stablašice, obično dostižu visinu od 40–70 m, neke čak i preko 80 m (u rodovima Dryobalanops, Hopea i Shorea), sa najvišim poznatim primjerkom, visine 93,0 m (Shorea faguetiana).
Vrste ove porodice su od najvećeg značaja u trgovini drvetom. Njihovo rasprostranjenje je pantropsko, od sjeverne Južne Amerike do Afrike, Sejšela, Indije, Indokine, Indonezije i Malezije. Najbogatija raznolikost Dipterocarpaceae je na otoku Borneo.
Neke su vrste ugrožene kao rezultat pretjecanja, opsežne ilegalne sječe i pretvorbe staništa. Omogućuju drvnu građu, aromatsko esencijalno ulje, balzam i smole i izvor su za pravljenje šperploča.
Filogenija
Prema Katalogu života, porodica ima ovaj kladogram.
IC 892
IC 892 (također poznat kao MCG 0-35-1, PGC 47564 i UGC 8512) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 287 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,50 (125 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (84 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 4. jula 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju
Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju (International Union of Biochemistry and Molecular Biology)b (IUBMB) je međunarodna  nevladina organizacija  koja okuplja  države, intitucije i naučnike iz oblasti  biohemije  i molekulske biologije. Forirana je 1955., kao Međunarodna unija za biohemiju  (International Union of Biochemistry); 2008. imala je 77 zemalja-članica.
IUBMB, svake tri godine organizira   kongrese  za pripadajuće naučno podfručje, a češće sponzorira konferencije, simpozije, edukativne aktivnosti i predavanja.
Objavljuje standarde za biohemijsku nomenklaturu, uključujući i enzime, u nekim slučajevima zajedno sa Međunarodnom unijom za čistu i primenjenu hemiju (IUPAC).
IUBMB je pokrenula projekat Wood Whelan Research Fellowship shema za mlade istraživače. Smatra se kao prestižna nagrada za doktorande. Kandidati se biraju  na osnovu konkurentnog prijedlog projekta i referentnih članaka. nagrada pruža priliku za rad na određenom projektu u drugoJ laboratorijI u stranoj zemlji.
Ova unija povezana je  sa časopisom Biochemistry and Molecular Biology Education   (ranije Biochemical Education,  BioEssays, BioFactors, Biotechnology and Applied Biochemistry, IUBMB Life, Molecular Aspects of Medicine  i Trends in Biochemical Sciences''.'
Bitka od Pelenorskih Polja
Bitka od Pelenorskih Polja je imaginarna bitka iz Gospodara prstenova.
Pozadina
Bitka se dogodila 3018. godine Trećeg doba sunca. Tada je počeo Rat za Prsten. Mračni lord Sauron je pokretao svoje armije na snage dobra. Pošto je smatrao kraljevstvo Gondor najvećim neprijateljem, poslao je najjače trupe da zauzmu prestolnicu Gondora, Minas Tirit. Velika armija Orka i zlih Ljudi, pod zapovjedništvom Vješca-kralja je krenula da zgazi Minas Tirit. Snage zla su se pokrenule iz njihove baze Minas Itil. Zauzele su veliki grad Gondora Ozgilijat i brzo su se kretale. Ubrzo su zauzeli Pelenorska Polja ispred Minas Tirita i pripremile se za opsadu. Ljudi Gondora nisu imali puno nade. Bili su nadbrojeni, a i moral je bio slab. Njihovi saveznici Rohirimi su bili spriječeni da dođu zbog napada izdajnika Sarumana. Narod iz drugih provincija Gondora nije došao zbog žestokog napada gusara Umbara. I sam Lord Denetor, Domostrojitelj grada, je vjerovao da je njihova konačna propast blizu. Lord Denetor je koristio Palantir Bijele kule i vidio pribiranje Sauronovih armija, što mu je uništilo svaku nadu.
Marrakech-Tensift-El Haouz
Marrakech-Tensift-El Haouz je jedna od 16 regija Maroka i nalazi se na sjeveru kraljevine. U području regije živi 3.102.652 (stanje po popisu iz 2004. godine), na površini od 31.160 km2. Glavni grad je Marrakech.
Administrativna podjela
Regija se sastoji od slijedećih provincija :
Gradovi
Veći gradovi u regiji su:
Novigrad (čvor)
Hrvatska:
Centralni poremećaji disanja
Poremećaji centralne regulacije disanja mogu biti uzrokovani:
1. Predoziranjem lijekovima ili njihovom zloupotrebom
2. Teška cerebralna oštećenja
Zbog oštećenja centra za disanje u organizmu se razvija hiperkapnija i hipoksija. Simptomi koji prate ovakvo teško stanje su:
Dijagnoza i liječenje
Dijagnoza se postavlja anamnezom, odnosno heteroanamnezom (podaci koje daju druge osobe), inspekcijom, auskultacijom, mjerenjem arterijskog krvnog pritiska, mjerenjem pulsa, pulsoksimetrija, analiza gasova u krvi, analiza (skrining) urina na psihoaktivne materije i rendgen dijagnostika.
Liječenje se sastoji u otklanjanju hipoksije: aplikacija kisika, koja u težim slučajevima nije dovoljna, te se iz tog razloga pristupa endotrahealnoj intubaciji i mašinskoj potpori disanja.
Depresija centra za disanje uklanja se aplikacijom lijekova:
Potrebno je još naglasiti da se lijekovi koji stimulišu disanje, odnosno centar za disanje ne upotrebljavaju (kao npr. Doxapram ili Amiphenazol), jer je njihova efikasnost nesigurna, a opasnost njihove upotrebe velika.
Vipavski Križ
mini|280px|Vipavski Križ, rimokatolička crkva "Sv. Križ" Vipavski Križ je naseljeno mjesto u sastavu općine Ajdovščina, regija Goriška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ajdovščina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Vipavski Križ je imao 196 stanovnika.
Napomena: ''Do 1955. iskazivano pod imenom Sveti Križ.''
IC 2548
IC 2548 (također poznat kao ESO 374-37, MCG -6-23-1 i PGC 29461) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 202 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zračna pumpa. Najveći prečnik je 1,90 (112 hiljade sg) a najmanji 1,7 uglovnih minuta (100 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 1. maja 1900. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Let Go
Let Go je prvi album kanadske pjevačice Avril Lavigne.Osvojio je četiri nominacije Grammy Awards za sam album te i za singlove u njemu. Prodano je više od 16 milijuna primjeraka širom svijeta.
Dagorlad
Dagorlad je imaginarna lokacija iz trilogije Gospodar prstenova. Dagorlad je jedna široka, pusta i tmurna ravnica koja se proteže ispred Crne kapije, ulaza u Mordor. Dagorlad je najpoznatiji po tome što se tu vodila ogromna bitka 3434. godine Drugog doba sunca između Posljednje Alijanse vilenjaka i ljudi i Sauronovih zlih vojski. Vojska Zadnje Alijanse je odnijela krvavu pobjedu i otišla u opsadu Barad-dura. I u Trećem dobu sunca ovdje su se vodile bitke između kraljevstva Gondor i Istočnjaka. Dvije najveće bitke odigrale su se 1899. i 1944. godine Trećeg doba.
NGC 5621
NGC 5621 je trostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Volar. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. januara 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Borij
Borij je vještački hemijski element sa simbolom Bh i atomskim brojem 107. Dobio je ime po danskom fizičaru Nielsu Bohru. Pošto je vještački element, ne nalazi se u prirodi nego se može dobiti isključivo u laboratoriji. Radioaktivan je element, njegov najstabilniji izotop, 270Bh, ima vrijeme poluraspada od oko 61 sekunde, mada postoji, još uvijek ne potvrđeno, otkriće izotopa 278Bh koji bi mogao imati nešto duže vrijeme poluraspada od 690 sekundi.
U periodnom sistemu elemenata nalazi se u d-bloku transaktinoidnih elemenata. Član je 7. periode te spada među elemente 7. grupe kao peti član 6d serije prelaznih metala. Hemijski eksperimenti potvrdili su da se borij ponaša kao teži homolog metala renija, koji je također u 7. grupi elemenata. Hemijske osobine borija do danas su samo djelimično istražene, ali se smatra da one dosta nalikuju hemiji drugih elemenata iz 7. grupe.
Historija
Dvije grupe naučnika tvrdile su prvu sintezu i otkriće ovog elementa. Dokaz postojanja borija prvi je pružio sovjetski istraživački tim 1976. godine, na čelu kojeg se nalazio Jurij Oganesian. Oni su izvršili eksperiment bombardiranja mete sačinjene od izotopa bizmuta-209 i olova-208 jako ubrzanim jezgrima metala hroma-54 i mangana-55, respektivno. Zapažene su dvije aktivnosti, jedna sa vremenom poluraspada od jedne do dvije milisekunde, a druga sa približnim vremenom poluraspada od pet sekundi. Pošto je odnos intenziteta ove dvije aktivnosti ostao konstantan tokom cijelog eksperimenta, kasnije je donesen zaključak da prva aktivnost potječe od izotopa borija-261, dok se kod druge aktivnosti radi o njegovoj "kćerki"-izotopu elementa dubnija-257. Naredna istraživanja ispravila su pretpostavke da se zapravo radilo o izotopu dubnij-258, koji se zaista i poluraspada za pet sekundi (Db-257 ima vrijeme poluraspada od jedne sekunde). Međutim, vrijeme poluraspada koje je izmjereno za roditeljski nuklid bilo je znatno kraće od vremena poluraspada koja su kasnije izmjerena kod konačnog, nesumnjivog otkrića borija u Darmstadtu 1981. godine. Radna grupa IUPAC/IUPAP (TWG) zaključila je da iako se u ovom eksperimentu možda i radilo o dubniju-258, dokaz dobijanja njegovog roditeljskog nuklida Bh-262 nije bio dovoljno ubjedljiv.
Godine 1981. njemački tim naučnika koji su predvodili Peter Armbruster i Gottfried Münzenberg pri Centru za istraživanje teških iona GSI Helmholtz (GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung) u blizini Darmstadta bombardirali su metu sačinjenu od bizmuta-209 ubrzanim jezgrima hroma-54 čime su dobili pet atoma izotopa borija-262:
Ovo otkriće kasnije je potkrijepljeno njihovim detaljnim mjerenjima lanca alfa-raspada proizvedenih atoma borija do već ranije poznatih izotopa elemenata fermija i kalifornija. Transfermijska radna grupa IUPAC/IUPAP-a (TWG) prihvatila je u svom izvještaju 1992. godine grupu naučnika iz GSI instituta kao zvanične pronalazače elementa borija.
Nijemci su predložili naziv nielsbohrij, da bi nagradili Nielsa Bohra, a Rusi su htjeli da mu daju ime dubnij. Nesuglasice su dovele do toga da element privremeno dobije ime unilseptium.
Godine 1994. komitet IUPACa je predložio ime borij. Ipak nesuglasice su postojale sve do 1997. kada je dobio današnji naziv.
Izotopi
Borij nema stabilnih niti prirodnih izotopa. Sintetizirano je nekoliko radioaktivnih izotopa u laboratoriji, bilo putem fusije dva atoma ili detekcijom izotopa tokom raspada nekog težeg elementa. Do danas poznato je 12 različitih izotopa borija sa atomskim masama 260–262, 264–267, 270–272, 274 i 278, među kojim se za borij-262 zna da ima još jedno metastabilno stanje. Postojanje svih navedenih izotopa je potvrđeno eksperimentima, osim izotopa 278Bh. Svi izotopi se raspadaju isključivo alfa raspadom, mada se za neke, još neotkrivene, izotope predviđa da bi se mogli raspadati spontanom fisijom.
Lakši izotopi borija uglavnom imaju kraća vremena poluraspada, a koja se kreću od manje od 100 ms kod izotopa 260Bh, 261Bh, 262Bh i 262mBh. Izotopi 264Bh, 265Bh, 266Bh i 271Bh su stabilni oko jedne sekunde, dok izotopi 267Bh i 272Bh imaju vremena poluraspada od oko deset sekundi. Najteži izotopi su ujedno i najstabilniji, jer su za izotope 270Bh i 274Bh izmjerena vremena poluraspada od 61 s i 40 s, respektivno, dok se za još teži, ali još uvijek nepotvrđeni, izotop 278Bh pretpostavlja da bi mogao imati još duže vrijeme poluraspada od oko 690 s. Do sad još neotkriveni izotopi 273Bh i 275Bh mogli bi imati čak i duže vrijeme poluraspada od oko 90 odnosno 40 minuta, respektivno. Prije nego što je otkriven, za izotop 274Bh se pretpostavljalo da bi mogao imati dosta dugo vrijeme poluraspada od oko 90 minuta, ali je nakon otkrića izmjereno vrijeme od samo 40 sekundi.
Izotopi "bogati" protonima sa masama 260, 261 i 262 direktno su dobijeni metodom hladne fuzije, a izotopi sa masama 262 i 264 otkriveni su i u lancu raspada elemenata majtnerija i rendgenija. Izotopi "bogati" neutronima sa masama 265, 266 i 267 dobijeni su zračenjem uzoraka nekih aktinoida. Pet izotopa najbogatijih neutronima sa masama 270, 271, 272, 274 i 278 (nepotvrđen) "pojavili" su se u lancu raspada izotopa 282Nh, 287Mc, 288Mc, 294Ts i 290Fl, respektivno. Tih 11 izotopa imaju vremena poluraspada u rasponu od 10 milisekundi kod 262mBh do jedne minute kod 270Bh i 274Bh, a koja se produžavaju na oko 12 minuta kod nepotvrđenog izotopa 278Bh, za koji se smatra da bi mogao biti jedan od najduže živućih superteških nuklida.
Hemijske
Borij je peti član 6d serije prelaznih metala i najteži član 7. grupe elemenata u periodnom sistemu, ispod mangana, tehnecija i renija. Svi članovi 7. grupe iskazuju oksidacijsko stanje +7 svojstveno toj grupi, a ono postaje sve stabilnije kako se "silazi" niz grupu (posmatrajući u standardnom PSE). Stoga se za borij očekuje da gradi stabilno stanje +7. Osim toga, tehnecij također iskazuje i stabilno +4 stanje dok renij pokazuje i stabilna stanja +4 i +3. Idući tim trendom, za borij se očekuje da bi također mogao imati slična niža stanja. Više oksidacijsko stanje +7 bi sa većom vjerovatnoćom moglo postojati u oksianionima kao što su perborijati, analogno lakšim permanganatima, pertehnecijatima i perrenatima. Ipak, za borij(VII) se pretpostavlja da bi vrlo vjerovatno mogao biti nestabilan u vodenim rastvorima, te bi se vjerovatno mogao lahko reducirati do nešto stabilnijeg borija(IV). Za tehnecij i renij je poznato da grade isparljive heptokside opće formule M2O7 (M = Tc, Re), pa bi i borij također mogao graditi isparljivi oksid Bh2O7. Takav oksid bi trebao biti rastvorljiv u vodi, gradeći perboričnu kiselinu, HBhO4.
Renij i tehnecij grade spektar oksihalida putem halogenacije oksida. Hlorinacijom oksida dobijaju se oksihloridi MO3Cl, pa bi se tako ovom reakcijom trebao formirati i BhO3Cl. Fluorinacijom se dobijaju još i MO3F i MO2F3 kod težih elemenata pored spojeva renija kao što su ReOF5 i ReF7. Prema tome, nastanak oksifluorida borija bi moglo pomoći u analitičkom dokazivanju osobina eka-renija. Pošto su oksihloridi asimetrični, oni bi trebali imati znatno povećane dipolne momente, kako se ide dolje niz 7. grupu, a trebali bi postajati sve manje isparljivi redoslijedom TcO3Cl > ReO3Cl > BhO3Cl: ovo je i eksperimentalno potvrđeno 2000. godine mjerenjem entalpija adsorpcije za ova tri spoja. Vrijednosti za TcO3Cl i ReO3Cl su −51 kJ/mol i −61 kJ/mol, respektivno; dok je eksperimentalna vrijednost za BhO3Cl −77,8 kJ/mol, što je veoma blisko teoretski očekivanoj vrijednosti od −78,5 kJ/mol.
Fizičke
Za borij se očekuje da bude u čvrstom agregatnom stanju pri standardnim uslovima temperature i pritiska te da zauzima heksagonalnu gusto pakovanu kristalnu strukturu (c/a = 1,62), slično kao i njegov lakši kongener renij. To bi trebao biti veoma teški metal gustoće od oko 37,1 g/cm3, čime bi trebao biti treći najgušći element od svih, do danas poznatih, 118 elemenata, manje samo od majtnerija (37,4 g/cm3) i hasija (41 g/cm3), dva elementa koji ga slijede u periodnom sistemu. Usporedbe radi, najgušći poznati element čiju gustoću je moguće precizno izmjeriti, osmij, ima gustoću od samo 22,61 g/cm3. Ovo je rezultat velike atomske težine borija, kontrakcija lantanoida i aktinoida te relativističkih efekata, mada je proizvodnja dovoljno velikih količina borija, kako bi se ova vrijednost izmjerila, veoma nepraktična, a uzorak bi se vrlo brzo raspao.
Za atomski radijus borija očekuje se da iznosi oko 128 pm. Zbog relativističke stabilizacije 7s orbitale i destabilizacije 6d orbitale, predviđa se da bi ion Bh+ mogao imati elektronsku konfiguraciju [Rn] 5f14 6d4 7s2, otpuštajući 6d elektron umjesto 7s elektrona, što je u suprotnosti od ponašanja njegovih lakših homologa mangana i tehnecija. S druge strane, renij slijedi obrazac borija, otpuštajući 5d elektron prije 6s elektrona, jer se relativistički efekti pojačavaju u šestoj periodi, gdje su oni, između ostalog, "odgovorni" za žutu boju zlata i nisku tačku topljenja žive. Za ion Bh2+ se očekuje da ima elektronsku konfiguraciju [Rn] 5f14 6d3 7s2. Za razliku od njega, za ion renija Re2+ se očekuje da bi trebao imati konfiguraciju [Xe] 4f14 5d5, ovog puta analogno manganu i tehneciju. Za ionski radijus heksaordiniranog sedmovalentnog borija pretpostavlja se da bi bio oko 58 pm (sedmovalentni mangan, tehnecij i renij imaju vrijednosti 46, 57 i 53 pm, respektivno). Petovalentni borij mogao bi imati još veći ionski radijus od 83 pm.
Reference
🇵🇸
Inženjerstvo
Inženjerstvo ili inžinjerstvo je primjenjivanje nauke za potrebe čovječanstva, a postiže se upotrebom znanja iz teorije i praktičnog iskustva za kreiranje upotrebljivih predmeta ili procesa. Ljudi obrazovani i primijenjeni u inženjerstvu se zovu inženjeri.
Inženjerstvo je disciplina, vještina i profesija dobijanja i primjene tehničkog, naučnog i matematskog znanja u dizajniranju i upotrebi materijala, struktura, mašina, uređaja, sistema i procesa da bi se sigurno realizovao željeni cilj ili sačinio izum.
Koncept inženjerstva postoji od veoma ranih vremena, kako je čovječanstvo razvijalo temeljne izume kotur, polugu i točak. Svaki od ovih izuma je u skladu sa modernim definicijama inženjerstva iskorištavajući osnovne mehaničke principe da razvije korisne alate i predmete.
Dipentodontaceae
Prema Katalogu života, Dipentodontaceae imaju 20 vrsta i slijedeći širi kladogram.
Pieter Dirksz Keyser
Posmatranje zvijezda
Kao prvi je izmjerio pozicije zvijezda južnog neba. Isto tako uvrstio ih je u 12 sazviježđa koja su i danas priznata.U tome ga je pomagao Frederik de Houtman Corneliusov brat.
Petrus Plancius preuzima rad
Keyserove zabilješke su poslije njegove smrti se našle u rukama Planciusa. U 1600. J. Hondius je izradio zvjezdani globus koji sadrži tekst koji explicitno vodi na Keyserov rad. Prema tome Pieter Dircksz Keyser se smatra osnivačem astrognozije južnog neba.
Vanjski linkovi
Knobel, E. B. Frederick de Houtman katalog zvijezda i južnih sazviježđaHarvard učitano 10.04.2014
NGC 1361
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2720
NGC 2720 (također poznat kao MCG 2-23-16, PGC 25238 i UGC 4710) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 409 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 1,10 (131 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (131 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 10. marta 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Jasmin (biljka)
Jasmin (Jasminum) je rod biljaka iz porodice maslina - oleaceae sa preko 200 pojedinačnih vrsta. Rastu u toplim predjelima Starog svijeta. Većina vrsta su penjalice; penju se po drugim biljkama ili predmetima. Listovi mogu biti zimzeleni. Oblik lista je jednostavan, troprst ili igličast u grupi do 9 listova. Cvjetovi jasmina su obično bijeli, međutim neke vrste mogu imati i žute cvjetove. Cvjeta u proljeće i ljeto, mada neke vrste (poput Jasminum nudiflorum) cvjetaju i zimi. Cvjetovi se odlikuju jakim ugodnim mirisom.
Dioncophyllaceae
Dioncophyllaceae je manja je  porodice cvjetnica  iz  reda  Caryophyllales, razreda Magnoliopsida, divizija Tracheophyta.
Dioncophyllaceae obuhvata tri monotipska roda grmova ili lijana sa zapada tropske Afrike Prema Katalogu života, Dioncophyllaceae imaju tri vrste sa slijedećim kladogramom.
Vanjski linkovi
Kategorija:Dioncophyllaceae]]
Kruška
thumb|235px|Kruška rane sorte Butirra Precoce Morettini alt=Kruška u cvatu.|thumb|Cvijet kruške. Kruška (Pyrus sp.) je biljka iz porodice Rosaceae, koja ima plodove istog imena. Gaji se već više od 4000 godina, zbog svojih jestivih plodova. Porijeklom je iz Azije. Danas širom Evrope, uključujući i Bosnu i Hercegovinu, rastu razne podivljale sorte ishodišne vrste Pyrus communis (divlja kruška). Naročito pogodno područje za uzgoj voća su bili brežuljkasti tereni, kakvih na ovom širem području ima vrlo mnogo.
Karakteristike
To je listopadno drvo koje može narasti i preko 20 m. Listovi su joj jajasti i jednostavni, obično s blagim rubom. Plodovi su joj žuti ili zeleni, sazrijevaju od početka jeseni do početka zime, zavisno od vrste. Plodovi su bogati mineralima: kalijem, fosforom, kalcijem, magnezijem, željezom, hlorom, sumporom te brojnim mikroelementima. Ima izuzetno mnogo vitamina, posebno vitamina A, C, E, većina vitamina iz grupe B, H i D.
Neke od autohtonih sorti kruški u Bosni i Hercegovini su: alatuša, aliđunka, bijela kajzerica, čađavica, hasangićka, kaluđerka, sarajka.
Vrste
250px|thumb 250px|
IC 893
IC 893 (također poznat kao MCG 0-35-2, PGC 47566 i UGC 8513) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 279 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,10 (89 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (24 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 4. jula 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4135
NGC 4135 (također poznat kao MCG 7-25-32 i PGC 38601) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 518 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 1,00 (151 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (90 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 4. maja 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 2549
IC 2549 (također poznat kao PGC 29592) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 568 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali lav. Najveći prečnik je 0,30 (50 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (33 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 13. maja 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.