cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6074-1
NGC 6074-1 (također poznat kao MCG 2-41-15 i PGC 57419) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 456 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 0,40 (53 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (53 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Polimerizacija
Polimerizacija je hemijska reakcija pri kojoj se monomeri, uglavnom nezasićeni organski spojevi, pod utjecajem katalizatora spajaju u lance obrazujući velike makromolekule. Pri tom se može razlikovati homo-polimerizacija i ko-polimerizacija. Homo-polimerizacija je način polimerizacije pri kojoj se vežu samo istorodni monomeri, dok je kod ko-polimerizacije prisutno spajanje dva ili više različitih monomera. Proizvodi polimerizacije zovu se polimeri.
HD DVD
desno|200p mini|desno|HD DVD player i mediji HD DVD je optički format diska najnovije generacije napravljen za pohranu velikih podataka ili filmova visoke rezolucije. HD DVD standard je razvijen od strane nekoliko kompanija koje se bave elektronikom i računarstvom, a koje je predvodila Toshiba. HD DVD na jednom sloju ima kapacitet od 15 GB, dok je kapacitet na dvoslojnom mediju 30 GB, a naknadno je Toshiba objavila da će postojati i troslojni HD DVD mediji sa kapacitetom od 45 GB. HD DVD koristi plavo-ljubičasti 404 nm laser za čitanje informacija sa diska.
Polimerizacija
Procesi polimerizacije
Polimerizacija se praktično izvodi na različite načine:
HD DVD
Prvi uređaj za čitanje ovih medija je predstavljen 18. aprila 2006. godina kojeg je izradila Toshiba. Kompanije koje su prihvatile ovaj standard i otvoreno ga zagovaraju su: Toshiba, NEC, Sanyo, Microsoft, Hewlett Packard, i Intel.
Ratna mornarica
Ratna mornarica je naziv za vid oružanih snaga koji namijenjen borbenim djelovanjima na moru i unutrašnjim vodama ili uz pomoć brodova ili drugih plovila.
Sastoji se od brodova i plovila, odnosno njenih posada, te niza pripadajućih instalacija i institucija na kopnu. Ponekad može sadržavati i jedinice obalne artiljerije, te vlastitu mornaričku avijaciju i mornaričku pješadiju.
NGC 1617
NGC 1617 (također poznat kao ESO 157-41, IRAS 04305-5442 i PGC 15405) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 49 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Najveći prečnik je 4,30 (61 hiljada sg) a najmanji 2,1 uglovnih minuta (30 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio James Dunlop 5. novembra 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Patrick Swayze
Patrick Wayne Swayze (18. august 1952. - 14. septembar 2009.) je bio američki glumac, plesač i kantautor. Najpoznatiji je po glavnim ulogama u filmovima "Prljavi ples", "Duh" i seriji "Sjever i jug".
U svojoj dugoj karijeri Swayze je bio tri puta nominovan za Zlatni globus.
Početkom 2008. Swayzeu je dijagnosticiran rak gušterače. Unatoč njegovom velikom optimizmu i borbi, rak je metastazirao na jetru te je Swayze preminuo 14. septembra 2009., u 57. godini života.
Plastični broj
U matematici, plastični broj (poznat i kao plastična konstanta) je jedinstveno rješenje kubne jednačine
a ima vrijednost
što približno iznosi 1,324717957244746025960908854. Plastični broj se, također, ponekad naziva i srebreni broj, međutim, taj naziv se češće koristi za srebreni rez 1+\sqrt 2. Plastični broj je granični omjer susjednih članova Padovanovog i Perrinovog niza, te posjeduje istu vezu sa ovim nizovima, kao što zlatni rez posjeduje vezu sa Fibonaccijevim nizom, te kao što srebreni rez ima veze sa Pellovim brojevima.
Naziv plastični broj (originalno na holandskom plastische getal) je dat ovom broju 1928. godine od strane Doma Hansa van der Laana. Za razliku od naziva zlatnog reza i srebrenog broja, riječ "plastični" nije se odnosila na specifičnu supstancu, nego na njeno pridjevsko značenmje, u značenju nečega čemu se može dati trodimenzionalan oblik (Padovan 2002; Shannon, Anderson, and Horadam 2006).
Dodatne osobine
Plastični broj je, također, rješenje slijedećih jednačina:
Plastični broj je najniži Pisot-Vijayaraghavanov broj.
Euphorbia
Pripadnici ovog roda luče mlijeko lateks, koje je posebno karakteristično je za potporodice Euphorbioideae i Crotonoideae, a lateks drveta gume Hevea brasiliensis  je primarni izvor prirodne gume. Lateks je otrovan u porodici Euphorbioideae, ali neškodljiv je u Crotonoideae. Bijela mangrova, poznata i kao mangrova slijepog oka (Excoecaria agallocha)), izaziva stvaranje plikova pri dodiru i privremenu sljepoću ako dođe u kontakt s očima. Ostala uobičajena imena su mliječna mangrova, buta buta (malajski) i gewa (Bangladeš). Kao laksativ korišten je lateks.
Nedavna molekularna istraživanja pokazala su da je enigmatična porodica Rafflesiaceae za koju je tek nedavno priznato da pripada redu Malpighiales, izvedena iz porodice Euphorbiaceae. Tipska vrsta je Euphorbia antiquorum L. Neke od balkanskih su Euphorbia amygdaloides (bademasta mlječika), Euphorbia lamarckii, sinonim Euphorbia virgata (šibasta mlječika), Euphorbia maculata'' (pjegava mlječika) i mnoge druge.
Srednjoafrička Republika na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.
Srednjoafričku Republiku na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljao je jedan atletičar.
Georges Lemaître
Georges Edouard Lemaître (Charleroi, Belgija, 17. juli 1894. - Löwen, Belgija, 20. juna 1966.), belgijski svećenik isusovac, matematičar i astronom. Iznio je ideju prema kojoj je svemir nastao iz izuzetno zbijenog i toplog stanja. Postepenim širenjem svemira materija se hladila i diferencirala, stvarajući kompleksnu strukturu koju danas opažamo. Ta se ideja vremenom razvila u popularnu Teoriju Velikog praska. Georges Henri Joseph Édouard Lemaître ( lə-MET -rə ; French: [ʒɔʁʒ ləmɛːtʁ] ;) bio je belgijski katolički sveštenik, teorijski fizičar, matematičar, astronom i profesor fizike na Katoličkom univerzitetu u Louvainu. On je bio prvi koji je teoretizirao da se recesija obližnjih galaksija može objasniti širenjem svemira, što je ubrzo nakon toga opservacijski potvrdio Edwin Hubble. On je prvi izveo "Hubbleov zakon", koji se sada zove Hubble-Lemaître zakon od strane IAU, i objavio prvu procjenu Hubble-ove konstante 1927., dvije godine prije Hubbleovog članka. Lemaître je također predložio "teoriju Velikog praska " o nastanku svemira, nazivajući je "hipotezom prvobitnog atoma", a kasnije je nazivajući "početkom svijeta".
Cetingradska povelja
mini|300px|desno|Cetingradska povelja danas je u Austrijskom državnom arhivu u [[Beču]] Cetingradska povelja je dokument hrvatske državnosti, kojim plemstvo Kraljevine Hrvatske 1. januara 1527. godine u Cetingradu pismeno potvrđuje da je izabralo nadvojvodu Ferdinanda I. Habsburškog za hrvatskog kralja.
Tekst Povelje sadrži redom nabrajanje imena na zasjedanju prisutnih članova visokog plemstva, crkvenih dostojanstvenika i ostalog (nižeg) plemstva s jedne, te Ferdinandovih poslanika s druge strane, zatim navođenje i argumentiranje pravnih osnova za postojanje mogućnosti izbora člana dinastije Habsburg za nasljednog hrvatskog vladara, nakon čega slijedi deklarativno priznavanje i proglašavanje nadvojvode Ferdinanda za kralja, a njegove supruge Ane rođ. Jagelović za kraljicu, da bi na kraju teksta bila navedena „zakletva vjernosti, poklonstva i poslušnosti“. Na dnu Povelje nalazi se mjesto i datum njenog izdavanja.
Ispod teksta Povelje nalazi se sedam pečata kojima je ova izborna isprava ovjerena, i to hrvatski državni pečat (s otiskom kvadratičnih polja) u sredini, a do njega s lijeve i desne strane po tri pečata najznačajnijih hrvatskih velmoža toga vremena, ovim redom:
Lijeva strana
Desna strana
Ferdinandovi poslanici na zasjedanju Sabora, a to su bili njegov tajni savjetnik Pavao Oberstein (njem. Paul von Oberstein), bečki prepošt, zatim Nikola Jurišić i Ivan Katzianer (njem. Johann Katzianer), njegovi vojskovođe, te Ivan Püchler [u nekim izvorima Puchler ili Pichler] (njem. Johann Püchler), prefekt grada Mehova (njem. Mechow), preuzeli su Povelju i odnijeli je u Beč. Prije toga su u ime novoizabranog kralja dali obećanja i prihvatili obaveze koje su Hrvati već ranije tražili od nadvojvode Ferdinanda, a što je takođe zapisano u zasebnom dokumentu - krunidbenoj zavjernici.
Poslanici su, što ukazuje na izuzetnu važnost i hitnost za Ferdinanda, prije svog odlaska poslali pismo svom gospodaru, datirano u četvrtak, 3. januara 1527. g., u kojem ga obavještavaju o toku događaja prilikom njegova izbora za hrvatskog kralja, te o razlozima njihovog dužeg (nego je planirano) boravka u Cetingradu (među kojima je i razlog da svi velmože nisu imali svoje pečate uza se, nego su na Povelju stavili svoj pečat naknadno). Važnost i hitnost se manifestuju u činjenici da je na dan izdavanja Povelje, 1. januara 1527., ali možda koji sat kasnije, u Cetingrad stigao kurir kneza Krsta Frankopana Ozaljskog, koji se protivio izboru Habsburgovca, s pozivom na izborni Sabor u Dubravu, nedaleko Čazme (tada u Slavoniji), koji je zakazan za 6. januara. Prema sugestiji četvorice Ferdinandovih poslanika cetingradski su velikaši kuriru rekli da svome gospodaru prenese odgovor da su oni svoga kralja već izabrali, izdali o tome povelju, i da bez Ferdinandove suglasnosti neće doći u Dubravu.
Danas se Cetingradska povelja nalazi u Austrijskom državnom arhivu u Beču. Za Hrvate ona predstavlja jedan od najvažnijih dokumenata u njihovoj historiji, jer iz nje proizilazi poseban status hrvatske države u personalnoj uniji s Ugarskom, odnosno u sklopu zemalja krune sv. Stjepana, kao i cijele Habsburške monarhije.
Sultanija Kösem
Sultanija Kösem bila je jedna od najmoćnijih žena u historiji Osmanlijskog Carstva.
Život
Kösem je bila bošnjačkog ili grčkog porijekla (kći pravoslavnog svećenika na ostrvu Tinos). Pretpostavka o grčkom porijeklu je mnogim historičarima upitna, najprije zbog činjenice da se previše biografskih podataka podudara sa podacima sultanije Hurem. S obzirom da su obje nosile titulu haseki-sultan, nije neobično da su ih historičari mijenjali, sumnju dodatno povećava to da se Kösem pripisuje ime Anastasija i da je kćerka pravoslavnog sveštenika, što su, ustvari, biografski podaci za Hurem. Pretpostavku o bošnjačkom porijeklu povećava činjenica da ju je iz Bosne u Istanbul poslao bosanski beglerbeg, i da su u vrijeme njene najveće moći ključne uloge u Carstvu obavljali upravo ljudi bošnjačkog porijekla.
Rođena je 1589. ili 1590. Poslana je, od strane bosanskog beglerbega, kao poklon sultanu. Imala je 15 godina kada stigla u Carigrad, glavni grad Osmanlijskog Carstva. Navodi se da je tokom školovanja na dvoru postizala izuzetne rezultate te je s vremenom privukla pažnju sultana Ahmeda I, kome je kasnije postala zvanična supruga. Sultan joj je najprije dao ime Mâh-Peyker, "Mjesečevog oblika", a zatim i ime Kösem. Ahmed i Kösem su zajedno imali sedmoro djece. Kösem je postala valide sultanija, nakon smrti njenog supruga Ahmeda, u doba vladavine njenog sina Murata IV. Nakon Murata IV, na vlast je došao njegov brat Ibrahim I. Kösem je dva puta bila Valide Sultana. Umrla 2. septembra 1651. u Istanbulu. Postojale su glasine da je ubijena. Njeno tijelo iz Topkapija preneseno je u Staru palaču, a zatim u džamiju njenog supruga Ahmeda.
Pub
Pub (skraćeno od engleskih riječi public house odnosno javna kuća) je ugostiteljski objekt tipičan za Ujedinjeno Kraljevstvo, Irsku, Kanadu, Australiju, Novi Zeland i druge države na koje je utjecala britanska kultura.
Pubovi su mjesta za konzumaciju široke lepeze alkoholnih pića, pa ćemo u većini naći više vrsta piva, whiskeya, rakija itd. Pubovi su također vrlo važna okupljališta, pogotovo u manjim mjestima gdje su središta društvenog života, na neki način slična crkvama. Pubovi se kulturološki razlikuju od barova, caffea i pivnica. Svaki pub ima svoje stalne goste koji svoj pub nazivaju lokalnim i obično je u blizini njihovog doma ili posla.
Sultanija Kösem
Porodica
Ahmed i Kösem su zajedno imali sedmero djece. Njihovo prvo dijete bio je sin Mehmed, zatim Murat koji je postao Ahmedov nasljednik. Njihovo četvrto dijete bio je sin Kasim, peti Ibrahim, a zatim su dobili i tri kćeri: Ajšu, Fatimu i Dževherhan.
G-protein
G-proteini, također poznati kao guanin-vezujući nukleotidi, su porodica proteina koji djeluju kao molekulski prekidač unutar ćelija, a uključeni su u prenošenje signala iz raznih stimulansa izvan ćelije u njenu unutrašnjost. Aktivnost im je regulrirana faktorima koji kontrolišu njihovu sposobnost da se vežu i hidroliziraju gvanozin-trifosfat (GTP) u gvanozin-difosfat (GDP). Uključeni su kada su vezani za GTP, a 'isključeni' kada su vezani za GDP. G proteini pripadaju većoj grupi enzima koji se nazivaju GTPaze.
Postoje dvije klase G-proteina. Prvi funkcioniše kao monomerne male GTPaze (mali G-proteini), a drugi kao heterotrimerni G-proteinski kompleksi. Posljednju klasu kompleksa čine alfa (α), beta (β) i gama (γ) podjedinice. Osim toga, beta i gama podjedinice mogu formirati stabilan dimerni kompleks koji se naziva beta-gama kompleks .
Heterotrimerni G-proteini koji se nalaze unutar ćelije aktiviraju G-protein spregnuti receptor (GPCR) koji se protežu kroz ćelijsku membranu. Signalne molekule vezuju se za domen GPCR koji se nalazi izvan ćelije, a unutarćelijski GPCR domen tada zauzvrat aktivira određeni G protein. Pokazalo se da su neki GPCR u aktivnom stanju "prethodno spojeni" sa G-proteinima. G-protein aktivira kaskadu daljih signalnih događaja koji konačno rezultiraju promjenom ćelijske funkcije. G-protein povezani receptori i G-proteini koji djeluju zajedno, prenose signale iz mnogih hormona, neurotransmitera i drugih signalnih faktora. G-proteini regulišu metaboličke enzima, ionske kanale, transportne proteine i druge dijelove ćelijskih mehanizama, kontrolirajući transkripciju, motilitet, kontraktilnost i sekreciju, koji zauzvrat regulišu različite sistemske funkcije kao što su embriogeneza, učenje, pamćenje i homeostaza.
Historija
G-proteini otkriveni su kada su Alfred G. Gilman i Martin Rodbell istraživali stimulaciju ćelija adrenalinom. Otkrili su da kada se adrenalin veže za receptor, receptor ne stimuliše enzime (unutar ćelije) direktno. Umjesto toga, receptor stimulira G-protein, koji zatim stimulira enzim. Primjer je adenilat-ciklaza, koja proizvodi drugoglasnički cAMP. Za ovo otkriće dobili su Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu, 1994.
Nobelove nagrade dodijeljene su za mnoga postignuća u oblasti signalizacije pomoću G-proteina i GPCR-a. To uključuje antagoniste receptora, neurotransmitere, ponovno preuzimanje neurotransmitera, G-protein spregnuti receptor, G-proteine, drugi glasnik, enzime koji pokrećufosforilacije proteina, kao odgovor na cAMP i posljedične metaboličke procese kao što je glikogenoliza.
Istaknuti primjeri uključuju (hronološkim redoslijedom dodjele):
Funkcija
G-proteini su važne molekule transdukcije signala u ćelijama. "Kvar u funkcionisanju signalnih puteva GPCR-a G-protein spregnutih receptora uključen je u mnoge bolesti, kao što su dijabetes, sljepilo, alergije, depresije, kardiovaskularni defekti i određeni oblici karcinoma. Procjenjuje se da su GPCR oko 30% ćelijskih meta modernih lijekova". The human genome encodes roughly 800 G-protein spregnuti receptori, koji detektuju svjetlosne fotone, hormone, faktore rasta, lijekove i druge endogene ligande. Otprilike 150 GPCR-a pronađenih u ljudskom genomu još uvijek ima nepoznate funkcije.
Dok su G-proteini aktivirani G-protein-spregnuti receptori su inaktivirani RGS proteinima (za "regulatornu G-protein signalizaciju"). Receptori stimulišu GTP vezivanje (uključuju G-protein). RGS proteini stimulišu hidrolizu GTP-a (stvarajući GDP, čime se isključuje G-protein).
Raznolikost
Svi eukarioti koriste G-proteine za signalizaciju i evoluirala je njihova velika raznolikost. Naprimjer, kod ljudi kodira se 18 različitih Gα proteina, 5 Gβ i 12 Gγ proteina.
Heterotrimerni
Različiti tipovi heterotrimernih G-proteina dijele zajednički mehanizam. Oni se aktiviraju kao odgovor na konformacijsku promjenu u GPCR-u, razmjenjujući GDP za GTP, i disocijaciju kako bi aktivirali druge proteine na određenom putu transdukcija signala. Specifični mehanizmi se, međutim, razlikuju između proteinima poređenih vrsta.
Mehanizam
G-proteini aktivirani receptorima vezani su za unutrašnju površinu ćelijske membrane. Sastoje se od Gα i usko povezanih podjedinica Gβγ. Postoje mnoge klase podjedinica Gα: Gsα (G stimulativna), Giα (G inhibitorna), Goα (G-ostali), Gq/11α i G12/13α su neki od primjera. Oni se različito ponašaju u prepoznavanju efektorske molekule, ali dijele sličan mehanizam aktivacije.
Aktivacija
Kada ligand aktivira G-protein spregnuti receptor, inducira konformacijku promjenu u receptoru, koja omogućava receptoru da funkcionira kao faktor razmjene guaninskih nukleotida (GEF ) koji razmjenjuje BDP za GTP. GTP (ili GDP) je vezan za podjedinicu Gα po uobičajenom obrascu, na heterotrimernu GPCR aktivaciju. Ova razmjena pokreće disocijaciju podjedinice Gα (koja je vezana za GTP) od Gβγ dimera i receptora u cjelini. Međutim, počinju da se prihvataju modeli koji sugeriraju molekulsko preuređenje, reorganizaciju i prekompleksiranje efektorskih molekula. I Gα-GTP i Gβγ tada mogu aktivirati različite kaskade signala (ili drugoglasničke puteve) i efektorske proteine, dok je receptor u stanju da aktivira sledeći G-protein.
Terminacija
Podjedinica Gα će na kraju hidrolizirati vezu GTP na GDP, svojom inherentnom enzimskom aktivnošću, omogućavajući joj da se ponovo poveže sa Gβγ i započinje novi ciklus. Grupa proteina koja se zove regulatori signalizacije G-proteina (RGS), djeluje kao GTPaza-aktivirajući proteini (GAP), specifična je za podjedinice Gα. Ovi proteini ubrzavaju hidrolizu GTP u GDP, čime se prekida transducirani signal. U nekim slučajevima, efektor "sam" može imati unutrašnju GAP aktivnost, koja onda može pomoći da se deaktivira put. Ovo je tačno u slučaju fosfolipaze C-beta, koja ima GAP aktivnost unutar svoje C-terminalne regije. Ovo je alternativni oblik regulacije podjedinice Gα. Takvi Gα GAP-ovi nemaju katalitske ostatke (specifične aminokiselinske sekvence) za aktivaciju Gα proteina. Umjesto toga, djeluju tako što smanjuju potrebnu energiju aktivacije da bi se reakcija odigrala.
Gαs
Gαs aktivira cAMP-ovisni put stimulirajući proizvodnju cAMP-a iz ATP. Ovo se postiže direktnom stimulacijom enzima povezanog sa membranskomom adenilat-ciklazom. cAMP tada može djelovati kao drugi glasnik koji dalje stupa u interakciju i aktivira protein-kinazu A (PKA). PKA može fosforilirati bezbroj nizvodnih ciljeva.
cAMP-ovisni put koristi se kao put za prijenos signala za mnoge hormone uključujući:
Gαi
Gαi inhibira proizvodnju cAMP-a iz ATP-a. npr. somatostatina, prostaglandina.
Gαq/11
Gαq/11 stimulira membranski vezanu fosfolipazu C beta, koja zatim cijepa PIP2 (a manji membranski fosfoinozitol) u dva sekundarna glasnika, IP3 i diacilglicerol (DAG). Inozitol-ovisni fosfolipidni put koristi se kao put za prijenos signala za mnoge hormone uključujući:
Male GTPaze
Male GTPaze, također poznate kao mali G-proteini, vezuju GTP i GDP na sličan način i uključene su u transdukciju signala. Ovi proteini su homologni podjedinici alfa (α) koja se nalazi u heterotrimerima, ali postoje kao monomeri. Oni su mali (20-kDa do 25-kDa) proteini koji se vezuju za gvanozin trifosfat (GTP). Ova porodica proteina je homologna Ras GTPazama i također se naziva natporodica Ras GTPaza.
Lipidacija
Da bi se povezali sa unutrašnjim listićem plazmamembrana, mnogi G-proteini i male GTPaze su lipidirani, odnosno kovalentno modificiraani lipidnim ekstenzijama. Mogu biti miristoilirani, palmitoilirani ili prenilirani.
Toljaga
250px|desno|mini|Policijska palica
Bat, toljaga ili kijača je jednostavno hladno oružje koje se najčešće sastoji od drvenog štapa.
Obično se koristi s jednom rukom, mada se tada za njega češće koristi izraz palica.
Hladno oružje
desno|220p|mini|Zbirka srednjovjekovnog hladnog oružja u [[Muzej Međimurja Čakovec|Muzeju Međimurja u Čakovcu, Hrvatska]] Hladno oružje je naziv za svako oružje koje se koristi kinetičkom energijom osobe koja ga upotrebljava.
Toljaga
Obično se smatra jednim od najstarijih oružja u historiji čovječanstva.
Hladno oružje
Dijeli se na blisko i daljne hladno oružje.
Blisko hladno oružje je ono koje se koristi za borbu prsa u prsa, a kome je svrha neprijateljsku živu silu uništiti pomoću udarca, sječe ili uboda. Blisko oružje se dalje dijeli na:
Buzdovan
250px|desno|mini|Buzdovan izložen u muzeju u [[Freiburg im Breisgau|Freiburgu im Breisgau]]
Hladno oružje
Daljne hladno oružje je ono koje neprijateljsku živu silu uništava na daljinu pomoću projektila. Primjeri tog oružja su luk i strijela, odnosno samostrijel.
Buzdovan
Buzdovan (naziv dolazi od turske riječi buzdogan) ili topuz je hladno oružje za blisku borbu, koje je nastalo usavršavanjem drevne toljage.
Nastao je tako što je bat ili kijača zadebljan na jednom kraju u obliku kugle. U tu kuglu su se kasnije stavljali kameni ili metaljni šiljci. Kasnije se izrađivao od metala.
Hladno oružje
Takozvane bacačke sprave ne ulaze u hladno oružje.
NGC 4644B
NGC 4644B (također poznat kao MCG 9-21-32 i PGC 42725) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 221 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,90 (58 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (13 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Milan Marjanović
Milan Marjanović (Kastav, 12. maja 1879 – Zagreb, 21. decembra 1955) bio je hrvatski književnik i publicista.
Кarijera
Studirao je u Pragu na trgovačkoj akademiji 1898–99. Radio je kao novinar i urednik u Karlovcu, Dubrovniku, Rijeci, Splitu i Beogradu. Pokrenuo je i uređivao desetak književnih časopisa i političkih listova, među kojima i đačku "Novu nadu" (1897), prašku "Narodnu misao" (1898–99), karlovačko "Svjetlo" (1900), dubrovačku "Crvenu Hrvatsku" (1903–04.), riječki "Novi list" (1904), zagrebačke listove "Obzor" i "Pokret" te splitsku "Slobodu" (1905), zagrebačko "Zvono" (1907–09.) i splitsku "Pučku slobodu" (1907.), odn. "Jug" (1911) i "Jug/Zvono" (1912), zagrebačke "Književne novosti" i politički nedjeljnik "Narodno jedinstvo" (1914). Na početku Prvog svjetskog rata bio je interniran u Kastvu, 1915. pobjegao je u Italiju, sudjelovao u osnivanju Jugoslavenskog odbora, u Londonu je sa S. Tucićem izdavao "Southern Slav Bulletin" (1915), u Americi "Jugoslavenski svijet" (1916) i "Obnovu" (1918–19), a nakon povratka u domovinu, "Savremenik Društva hrvatskih književnika" (1920) i beogradske "Vidike" (1938–40). U Americi je 1926. organizovao izložbe Ivana Meštrovića, 1929. postao je šef Državnoga presbiroa u Beogradu. Nakon penzionisanja naizmjenično je živio u Beogradu i Zagrebu, 1941. bio je interniran u Italiji, nakon rata živio i radio u Beogradu, a 1951. vratio se u Zagreb, gdje je bio predsjednik Jadranskog instituta JAZU.
Jedan je od najistaknutijih pripadnika modernističkoga pokreta i, uz Antuna Gustava Matoša, vodeći kritičar moderne. Osim kritike pisao je članke, studije i polemike te pjesme, novele, romane i drame sarađujući u gotovo svim novinama i časopisima pod vlastitim imenom ili pod pseudonimima i šiframa. Formiran pod uticajem čeških realista (Tomáš Masaryk), hrvatskih realista (afirmisao A. Kovačića) i danskoga pisca i teoretičara G. Brandesa te nazvan "hrvatskim Bjelinskim", smatrao je zadaćom književnosti "formiranje naroda", književnika posrednikom između života i umjetnosti, glavnom zadaćom kritike piscu tumačiti život, a publici pisca. Smatrao je da samo književnost povezana s neposrednom sredinom postaje jaka – nacionalna i evropska. Utilitarnim poimanjem društvene uloge pisca i književnosti Marjanović je bio tradicionalista, a orijentacijom prema Evropi i zagovaranjem kritičke promjene nacionalne društvene svijesti - modernista.
Marjanovićev književnoumjetnički, po općoj ocjeni, manje uspješan rad (pjesme Via Crucis, 1918., Mi budale, 1938; kratka proza Fragmenti, 1903; roman Karijera, 1905; drame Ivičina karijera, 1911., Besposlen svijet, 1925., Tlavata, 1927), ostao je sasvim u sjenci njegove kritike (Iza Šenoe, 1906; Književne studije i prikazi, 1911; Vladimir Nazor kao nacionalni pjesnik, 1923) i publicistike (Hrvatski pokret, 1903; Narod koji nastaje, 1913). Njegova hrestomatija Hrvatska moderna (I–II, 1951) prva je kritička sinteza hrvatske književne moderne.
U januaru 1912. za bana Hrvatske i Slavonije je postavljen Slavko Cuvaj, koji je u Hrvatskoj i Slavoniji uveo apsolutistički režim. Omladina je negodovala štrajkovima i demonstracijama. U maju je omladinac Luka Jukić izvršio atentat na Cuvaja. Marjanović je bio uhapšen pod sumnjom da je saučesnik, a nakon toga i protjeran iz Hrvatske i Slavonije. Sklonio se u Beograd. Za vrijeme svog boravka u Beogradu Marjanović je napisao i knjigu "Savremena Hrvatska" u kojoj nastoji srbijanskoj javnosti prikazati i objasniti razvoj hrvatskog naroda i njegovu historiju i genezu hrvatsko-srpskih odnosa, kako bi pobudio interes srpskog naroda za "problem Hrvatstva" kao sastavnog dijela hrvatsko-srpskog pitanja. Tada je, u vrijeme Balkanskih ratova, iz kraljevine Srbije bio dopisnik zagrebačkog Srbobrana u kojem је, između ostaloga, pisao o svečanom ulasku srbijanskog kralja Petra u Skoplje 1912. godine, pobjedi Srba kod Bitolja , katolicizmu u Novoj Srbiji , odnosima Srbije sa Bugarskom, Crnom Gorom, Vatikanom, Rusiji i Balkanu, crnogoskom napuštanju Skadra... Negativno je prikazao premijeru Vojnovićeve drame "Lazarevo vaskrsenje", a u Bukureštu je napravio intervju sa Nikolom Pašićem, nakon potpisivanja mirovnog sporazuma 1913. godine i ustanovljenja srbijansko-bugarske granice.
Nakon što je Marjanović 1914. godine pokrenuo svoj list "Narodno jedinstvo" nastala je polemika između "Srbobrana" i Marjanovića, donedavnog dopisnika iz Beograda. Marjanović se pravdao da se odlaskom iz Srbobrana Banjanina i smrću Budisavljevića u uredništvu sve promijenilo. "Srbobran" mu je odgovorio da ga je spopala megalomanija, pa hoće da narod spremi za nekakvu veću budućnost, kao da on za to ima sposobnosti i kao da se za to sprema sa onako plitkim i dosadnim teoretiziranjem, kakvo nalazimo u njegovom listu.
Zbog protuugarskih stavova je bio često zatvaran i proganjan, tako da kada je ponovo prognan u Beograd, zapošljava se u Presbirou. Prije Prvog svjetskog rata djelovao je u Londonu kao član Jugoslavenskog odbora, kao i predstavnik Odbora u SAD-u i Južnoj Americi. Marjanović je 1913. izdao knjigu "Narod koji nastaje: zašto nastaje i kako se formira jedinstveni srpsko-hrvatski narod" (Rijeka : G. Trbojević, 1913.) u kojoj zastupa teze o Srbohrvatima. Napisao je zapise u stihovima "Mi budale". Kad je 28. juna 1914. došlo do atentata na Franju Ferdinanda, Marjanović je osudio antisrpske nerede do kojih je došlo u Zagrebu, ali je predviđao da će oni, kao i nakon 1902., imati za posljedicu uklanjanje starih i dolazak novih političara, narodnu slogu i jačanje ideje narodnog jedinstva. Kako je svojim pisanjem podržavao pobjedu jugoslavenske misli, bio je ponovo uhapšen i izgnan iz Zagreba. Poslije mjesec dana internacije u Kastvu, bio je odveden u ljubljanski zatvor, a zatim u Zagreb, gdje je bio mobilisan i poslan u Karlovac. Odatle je uz pomoć istarskih političkih prvaka, 19. aptila 1915. s italijanskim pasošem, pod lažnim imenom, pobjegao u Italiju. Početkom januara 1919. Marjanović preko Rima dolazi u Pariz, gdje je radio najprije u novinskom birou Jugoslavenskog odbora, a zatim u novinskom birou delegacije SHS na konferenciji mira.
Nakon smrti sahranjen je u Zagrebu na Mirogoju.
Mlat
mini|Mlat
Mlat je hladno oružje za blisku borbu. Sastoji se od duže ili kraće drvene drške i okruglog kraćeg ili dužeg udarača raznog oblika, povezanog za dršku alkom ili lancem obično dugim 22-31 cm.
Mlat s dužim drvenim udaračem zvao se mlatač ili cep. Udarač je najčešće ojačan metalnim šiljcima ili upređenim šipkama.
Mlat sa više lanaca (do 4) zvao se skorpion (latinski xorpion).
Mlat je bio posebno popularno oružje kod husita, a u srednjem vijeku se često koristio protiv neprijatelja opremljenog štitom i oklopom. Smatralo se da neprijateljskoj živoj sili nanosi više štete od mača ili topuza, ali je zahtijevao veće korištenje fizičke snage. Također ga je bilo nepraktično koristiti u gustom borbenom poretku, jer je postojala mogućnost da se ozlijede suborci.
Trbušna maramica
mini|200px|Položaj peritoneuma u trbušnoj šupljini čovjeka Trbušna maramica ili potrbušnica je serozna membrana koja obavija trbušnu šupljinu i većinu organa koji se nalaze u njoj. Sastoji se od sloja mezoteliuma podržanog tankim slojem vezivnog tkiva.
Trbušna maramica omogućuje neometane i neosjetne pokrete želuca i crijeva u trbušnoj šupljini. Osim toga, ima zadatak da štiti trbušnu i karličnu šupljinu i njihove organe od raznih infekcija, pri čemu može akutno ili hronično i sama da oboli. U takvim slučajevima, upala može biti ograničena na jedan dio ili proširena na cijelu maramicu. Upala peritoneuma se naziva peritonitis.
NGC 831
NGC 831 (također poznat kao PGC 8241) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 331 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,40 (38 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (29 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 18. novembra 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3147
NGC 3147 (također poznat kao IRAS 10126+7339, MCG 12-10-25, PGC 30019 i UGC 5532) je galaksija koja je udaljena oko 129 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 3,90 (146 hiljada sg) a najmanji 3,5 uglovnih minuta (131 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Krilasta lopatica
Krilasta lopatica (lat. scapula alata) je skeletno medicinsko stanje u kojem lopatica strši iz leđa osobe u abnormalnom položaju.
U rijetkim stanjima ima potencijal da dovede do ograničene funkcionalne aktivnosti u gornjim ekstremitetima uz koje se nalazi. Može uticati na sposobnost osobe da podiže, vuče i gura teške predmete. U nekim ozbiljnim slučajevima, sposobnost obavljanja dnevnih aktivnosti, kao što je presvlačenje i pranje kose može biti otežana. Naziv ovog stanja potiče od njegovog izgleda, sličnosti krilu, zbog položaja medijalne ivice lopatica koje strše ravno iz leđa. Uočeno je da krila skapule poremete skapulohumerusni ritam, što doprinosi smanjenju fleksija i abdukcije gornjeg ekstremiteta, kao i gubitku snage i izvor značajnog bola. Krilasta lopatica smatra se normalnim držanjem male djece, ali ne i starije djece i odraslih.
Znakovi i simptomi
thumb|Krilo desne lopatice thumb|Krilo lijeve lopatice
Ozbiljnost i izgled krilaste lopatice varira u zavisnosti od osobe, kao i mišića i/ili nerava koji su bili zahvaćeni. Bol se ne javlja u svakom slučaju. U studiji na 13 osoba sa facioskapulohumerusnom mišićnom distrofijom (FSHD), nijedna od osoba se nije žalila na bol. Umor je, međutim, bio uobičajena karakteristika i svi su primijetili da postoje ograničenja u njihovim svakodnevnim aktivnostima.
Zlatni rez
desno|mini|225px|Zlatni isječak je linijski segment prepolovljen na dva dijela prema pravilčima zlatnog reza. Ukupna dužina je većem segmentu  isto što je  kraćem segmentu.
Krilasta lopatica
Znakovi i simptomi
U većini slučajeva krilaste lopatice, oštećenje mišića serratus anterior uzrokuje deformaciju leđa. Taj mišić eže se vza medijalnu prednju površinuaspekt skapula (tj. pričvršćuje se na strani koja je najbliža kičmi i prolazi duž strane lopatice koja je okrenuta ka rebarnom kafezu) i normalno pričvršćuje lopaticu uz rebra. Kada se prednji serrđatus kontrahuje, dolazi do rotacije prema gore, abdukcije i slabe elevacije lopatice, što omogućava da se ruka podigne iznad glave. Dugi grudni nerv inervira prednji seratus; stoga, oštećenje ili udar ovog živca može dovesti do slabljenja ili paralize mišića. Ako se to dogodi, lopatica može skliznuti iz grudnog koša, dajući joj izgled poput krila na gornjem dijelu leđa. Ovo obilježje se posebno može vidjeti kada se oboljela osoba suprotstavlja otporu. Također može imati ograničenu sposobnost da podigne ruku iznad glave.
Zlatni rez
U matematici i umjetnosti, dvije veličine su u zlatnom rezu ako je omjer između sume te dvije veličine i veće od njih jednak sa odnosom veće veličine sa manjom veličinom. Zlatni rez je matematička konstanta, koja približno iznosi 1,6180339887.
Krilasta lopatica
Znakovi i simptomi
Kod FSHD, krilasta lopatica otkriva se tokom kontrakcije glenohumeralnog zgloba. U ovom pokretu, glenohumeralni zglob atipično i istovremeno abdukuje, a lopatica se rotira iznutra.
Uzroci
Krilanje lopatice se, prema smjeru, dijele u dvije kategorije, medijalno i lateralno. Medijalno krilanje je češće uzrokovano paralizama mišića serratus anterior. Ovaj nerv snabdijeva prednji serratus, koji se nalazi na strani grudnog koša i djeluje tako da vuče lopaticu naprijed. Paraliza serratus anterior je disfunkcija koja je karakteristična za traumatske, netraumatske i idiopatske povrede dugog toraksnog živca. Druga kategorija je lateralno krilanje koje je uzrokovano ozljedom kičmenog pomoćnog živca. Teška atrofija trapezijusa jsvlja se sa slučajnim oštećenjem kičmenog pomoćnog živca tokom biopsije limfnih čvorova vrata. Postoje brojni načini na koje dugi toraksni nerv može pretrpjeti ozljedu uzrokovanu traumom. To uključuje, ali nije ograničeno na tupu traumu (npr. udarac u vrat ili rame, iznenadna depresija ramenog pojasa, neobično uvrtanje vrata i ramena), pokrete koji se ponavljaju (npr. u sportskim aktivnostima, kao što su dizanje tegova ili sportovi koji uključuju bacanje), prekomjernu kompresiju područja ramena i razne kućne aktivnosti (npr. baštovanstvo, kopanje, pranje automobila, produženo opterećenje ruku tokom spavanja, podupiranje glave za čitanje itd.). Ponekad druge strukture u tijelu kao što su upaljeni i uvećani subkorakoidni ili burze podlopatičnih mišića pritiskaju nerv. Klinički tretmani također mogu uzrokovati ozljedu dugog toraksnog živca (jatrogeneza od nasilne manipulacije, mastektomija sa disekcijom pazušnog čvorova, hirurško liječenje spontanog pneumotoraksa, postopća anestezija iz različitih kliničkih razloga, te strujni udar, između ostalog).
Zlatni rez
Zlatni rez se često označava sa grčkim slovom ϕ (fi). Izgled zlatnog isječka ilustrira geometrijsku vezu koja definiše ovu konstantu. Izraženo algebarski:
Krilasta lopatica
Uzroci
Netraumatska ozljeda dugog toraksnog živca uključuje, ali nije ograničena na, uzroke kao što su virusne bolesti (npr. gripa, tonzilitis-bronhitis, polio), alergijske reakcije na lijekove, predoziranje lijekovima, izlaganje toksičnosti (npr. herbicidima, tetanus), C7 radikulopatija i koarktacija aorte.
Zlatni rez
Ova jednačina ima, kao jedinstveno, pozitivno rješenje, algebarsko iracionalan broj
Krilasta lopatica
Uzroci
Pored sekundarne paralize mišića serratus anterior, krilatsta lopatica je takođe uzrokovana paralizom trapezijusa i romboidnog mišića koji zahvataju dodatnu i dorzalni lopatični nerv.
Zlatni rez
Ostali nazivi, koji se koriste za ili za zlatnom rezu srodne pojmove, su zlatni isječak (latinski: sectio aurea), zlatna sredina, zlatni broj i grčko slovo fi (ϕ). Ostali termini, koji se susreću, jesu ekstremni i srednji omjer, medijalni isječak, božanska proporcija, požanski isječak (latinski: sectio divina), zlatna proporcija, zlatni omjer,, te Fidiasova sredina.
Krilasta lopatica
Uzroci
Iako su najčešći uzroci krilaste lopatice posljedica paralize serratus anterior, a rjeđe trapezijuske i romboidne paralize, još uvijek postoje druge okolnosti koje predstavljaju bolest. Ove incidencije uključuju direktne ozljede skapulotoraksnih mišića (tj. trapezijusnih i romboidnih mišića) i strukturne abnormalnosti (npr. patološka promkena zvana rotatorna manžetna, nestabilnost ramena, itd.).
Zlatni rez
1. Konstruišite jedinični kvadrat (crveno).
Krilasta lopatica
Liječenje
Postoje različite klasifikacije za krilaste lopatice, a isto tako i nekoliko mogućnosti liječenja. Trening snage, posebno mišića serratus anterior, može se preporučiti jer je ovaj mišić odgovoran za držanje medijalnog dijela lopatice blizu grudnog koša. U težim slučajevima, može pomoći fizioterapija, jačanjem povezanih mišića. Fizioterapija predstavlja opcije liječenja ako postoji slabost glenohumerusnog zgloba mišića, ali ako se mišići ne kontrahiraju klinički i simptomi nastave biti ozbiljni duže od 3–6 mjeseci, operacija može biti sljedeća izbor.
Fizioterapija za krilastu lopaticu obično uključuje vježbe usmjerene na jačanje prednjeg seratusa. Vježba sklekova plus (PUP) jedna je od najčešće propisivanih za njegovo jačanje. Sklekovi plus se obično rade u položaju sklekova ili uza zid ili napreduju do poda. Puna protrakcija skapule (plus) se dodaje nakon potpunog ispružanja lakta na kraju uobičajene vježbe sklekova. Pokazalo se da plus faza tokom PUP vježbe izaziva najveću prosječnu elektromiografsku aktivnost prednjeg seratusa (EMG) u poređenju s drugim vježbama koje aktiviraju SA i vježbama zatvorenog kinetičkog lanca.
Zlatni rez
3. Iskoristite tu liniju kao radijus kako bi nacrtali luk koji definiše dužu dimenziju pravougaonika.]]
Krilasta lopatica
Liječenje
Hirurške opcije uključuju neurolizu (hordotomija) i prijenos međurebarnog živca ako je njegova lezija uzrok krilanja. Za krilo lopatice koje nije podložno popravljanju živaca, opcija je transfer tetiva. Mišić pectoralis major može se uraditi za izolovanu paralizu prednjeg seratusa, a Eden-Langeova procedura može se uraditi za izolovanu paralizu trapezijusa. Kada prijenos tetiva nije izvodljiv, kao što je u slučaju mišićnih distrofija ili višestrukih mišićnih deficita, preostale opcije uključuju skapulotorakalnu fuziju (također poznatu kao skapulodeza), koja izaziva fuziju kostiju između lopatice, rebarnog koša i skapulotoraksna fiksacija bez artrodeze (skapulopeksija). Iako se pokazalo da skapulotoraksna fuzija ima uspješne ishode, komplikacije su bile prisutne u preko 40% od 130 pacijenata koje su posmatrali Kord et al.
Zlatni rez
Historija
Teorija zlatnog reza započeta je u antici, a svoj procvat imala je u renesansi kada su umjetnici, matematičari, fizičari i astrolozi tražili savršenstvo u kompozicijama poznatih struktura.
Krilasta lopatica
Epidemiologija
Krilasta lopatica zbog paralize prednjeg seratusa je rijetka. U jednom izvještaju (Fardin et al.), postojala je incidencija od 15 slučajeva od 7.000 pacijenata viđenih u elektromiografskoj laboratoriji. U drugom izveštaju (Overpeck i Ghormley), postojao je samo jedan slučaj od 38.500 pacijenata posmatranih u Mayo Clinic. U još jednom izveštaju (Remak), bile su tri dijagnoze paralize prednjeg seratusa u seriji od 12.000 neuroloških pregleda..
Zlatni rez
Historija
Herodot (484. - 424. pne) „Jedan egipatski svećenik govoreći o obliku Keopsove piramide spomenuo mi je da je kvadrat nad njezinom visinom jednak površini bočnog trougla“ desno|mini|225px
Grčki kipar Fidije u V vijeku pne.. primijenio je zlatni rez u dizajnu svojih skulptura i gradnji Partenona.
Platon (grčki filozof, V. i IV. vijek pne.) u „Timoteju“ opisuje pet pravilnih geometrijskih tijela kao osnovu harmonične strukture svijeta. Zlatni rez igra ključnu ulogu u dimenzijama i oblikovanju nekih od ovih tijela.
Pitagorejci (oko 500. god.pne.) dolaze do jednog od najvažnijih otkrića u matematici: - dijagonala i stranica kvadrata ( pravilnog peteugla) su nesamjerljive desno|mini|225px
Grčki matematičar Euklid prvi je ovaj broj uočio i matematički izrazio. Oko 300 godina prije Krista napisao je knjigu „Elementi“ u kojoj navodi prvu zabilježenu definiciju zlatnog reza.
Datu dužinu podijeliti tako da pravougaonik obuhvaćen cijelom dužinom i jednim odsječkom,bude jednak kvadratu na drugom odsječku.
a(a-x)=x^2
Sva znanja starih Grka objedinio je rimski arhitekt Marko Vitruvije u djelu De architectura libri decem ili Deset knjiga o arhitekturi, posvećenom imperatoru Augustu. Pisao je o simetriji hramova, a njihove proporcije upoređuje s razmjerima čovječijeg tijela. Vitruvije je ucrtao ljudsko tijelo u kružnicu, što je kasnije ponovo interpretirao Leonardo Da Vinci
Fra Luca Pacioli (1446–1510) štampao je u Veneciji 1509. djelo De divina proportione, koje je imalo veliki uticaj i nakon kojeg zlatni rez doživljava pravu renesansu. U njemu opisuje harmonijske osobine “božanske razmjere". Knjigu je ilustrirao Leonardo da Vinci.
Martin Ohm 1835. g. u drugom izdanju udžbenika Die reine Elementar -Mathematik ( Čista elementarna matematika) prvi put koristi termin zlatni rez.
Oznaku \varphi je 1909. predložio američki matematičar Mark Barr u čast slavnom starogrčkom kiparu Fidiji (Phidias 480–430. p. n. e.)
Izračunavanje
Za dvije veličine (pozitivni brojevi) a i b se kaže da su u zlatnom rezu ϕ ako vrijedi
Ova jednačina jednoznačno definiše ϕ.
Desna jednačina pokazuje da je a = bϕ, što se može zamijeniti u lijevi dio, dajući
Poništavanjem b na obe strane, dobijamo
Množenjem obe strane sa ϕ i premještanjem članova vodi do:
Jedino pozitivno rješenje ove kvadratne jednačine je
Italijanske državne željeznice
thumb|Frecciarossa, italijanski [[Voz velike brzine|voz velike brzine]] Italijanske državne željeznice (italijanski: Ferrovie dello Stato Italiane S.p.A.) je italijanska nacionalna holding kompanija koja upravlja infrastrukturom i uslugama na talijanskoj željezničkoj mreži. Jedna od njenih podružnica, Trenitalia, je glavni željeznički operator u Italiji.
Italijanske državne željeznice kao holding okupljaju nekoliko kompanija koje pružaju usluge vezane za željeznički sistem a to su: Trenitalia, Centostazioni, Rete Ferroviaria Italiana, Italferr, Ferservizi, FS Logistica, FS Sistemi Urbani, Busitalia Sita Nord, Fercredit, Grandi Stazioni, Netinera i od 14. septembra 2017. godine 100%-tni udjel grčkog željezničkog operatora TrainOSE koji je u vlasništvu italijanske kompanije.
Historija Belgije
Historija Belgije je historija teritorija države Belgije. Historija Belgije je isprepletena sa historijom njenih susjeda: Holandijom, Njemačkom, Francuskom i Luksemburgom. Tokom većeg dijela historije, teritorij današnje Belgije je bio dio Karolinškog carstva ili podijeljen u nekoliko manjih država, među kojima se ističu Vojvodstvo Brabant, Grofovija Flandrija, Kneževina-biskupija Liege i Luksemburg. Zbog svog strateškog položaja, mnoge vojske su se borile na njenom tlu, zbog čega se Belgija često naziva "Bojno polje Evrope" ili "Kokpit Evrope".
Historija Belgije i njenih susjeda se može pratiti natrag do "Sedamnaest provincija" koje su bile u sastavu Burgundske Holandije. Ove provincije su proglasile nezavisnost od Francuske i Svetog rimskog carstva tokom pragmatične sankcije 1549. godine. Nakon Osamdesetogodišnjeg rata (1568. - 1648.) došlo je do podjele na sjevernu Republiku Holandiju i Južnu Holandiju od koje su nastali Belgija i Luksemburg. Ovim južnim teritorijem je vladala Habsburška dinastija i poznata je kao "Španska Holandija". Invazijom francuskog kralja Luja XIV je došlo do gubitka teritorije oko Nord-Pas-de-Calaisa, dok je ostatak na kraju postao "Austrijska Holandija". Tokom Francuskih revolucionarnih ratova, teritorija današnje Belgije je 1795. godine postala dio Francuske. Nakon poraza Napoleona 1814. godine, nastalo je nova Ujedinjena Kraljevina Holandija. Ova kraljevina se tokom Belgijske revolucije (1830. - 1839.) podijelila na tri države: Belgiju, Holandiju i Luksemburg.
Tokom srednjeg vijeka u Belgiji su cvjetale luke i tekstilna industrija, a današnja Belgija je postala jedna od prvih zemalja koja je doživjela industrijsku revoluciju. Industrijska revolucija je u 19. stoljeću donijela prosperitet i otvorila političku dihotomiju između liberalnih privrednika i socijalističkih radnika. Vlada je nakon velikog skandala 1908. godine preuzela kraljevo privatno kolonijalno carstvo u Belgijskom Kongu. Belgija je tokom Prvog i Drugog svjetskog rata bila neutralna, ali je zbog svog strateškog položaja bila mjesto sukoba između Francuske i Njemačke. U poslijeratnom periodu Belgija je postala lider evropskog ujedinjenja, kao jedan od osnivača Evropske unije. Brisel je danas sjedište NATO-a i Evropske unije.
Politički gledano, Belgija koja je polarizovana po pitanju religije, u posljednjih nekoliko decenija se suočava sa novim podjelama zbog jezičkih razlika i nejednakog ekonomskog razvoja. Ovaj kontinuirani antagonizam je izazvao dalekosežne reforme koje su promijenile unitarni sistem Belgije, koja je sada podijeljena na tri regije: Flandriju (holandski govorni prostor) na sjeveru, Valoniju (francuski govorni prostor) na jugu i dvojezični Brisel u sredini. Tu je i stanovništvo njemačkog govornog prostora koje naseljava teritoriju uz granicu sa Njemačkom. Ekonomija je prosperitetna i dobro integrisana u Evropi.
Prahistorija
Na teritoriji današnje Belgije su 1829. godine otkriveni fosili neandertalaca koji datiraju iz najmanje 100.000. godine p.n.e. Najstarija neolitska naselja su pronađena u istočnoj Belgiji. Oni su poznati po odbrambenim zidovima oko naselja, koji su služili ili ne za odbranu od lovaca sakupljača. Ova naselja su proizvodila takozvanu Limburg keramiku koja je pronađena samo u istočnoj Belgiji, sjeverozapadnoj Francuskoj i Holandiji. Osim toga, u Valoniji je pronađen neolitski rudnik kremena Spienes koji predstavlja značajan arheološki lokalitet.
Keltski i rimski period
Na teritoriji današnje Belgije su živjeli mnogi narodi; na sjeveru su živjeli Belgi, na zapadu Suesioni, Viromandi i Ambijani, a na istoku Menapijci, Nervijci i Germani cishenani koji su bili ratoborni kao Germani koji su živjeli istočno od rijeke Rajne. Menapijci i Germani su živjeli u blizini niskih trnovitih šuma i močvara, a granice njihovih naselja su bile namjerno zasađene debelim deblima koje su služile kao ograda koja je bila neprobojna za konjicu. Prema Tacitu, Germani cishenani (uključujući i Eburone) su bili Germansko pleme i kao takve ih ne treba miješati sa Belgima. Moderni lingvisti koriste naziv "germanski jezik" za sve germanske jezike, ali se ne zna da li su belgijski Germani govorili germanskim jezikom. Arheolozi također imaju problema oko dokazivanja tačne migracije iz istočne Rajne o kojoj govori Julije Cezar. Ali arheološki zapisi daju utisak da su belgijski Germani bili relativno stabilna populacija koja je imala svoju kulturu, jezik i teritoriju.
Rani srednji vijek
Nakon pada Zapadnog rimskog carstva 476. godine, teritoriju današnje Belgije naseljavaju mnoga germanska plemena. Jedno od tih plemena, Franci, su naselili rimsku provinciju Germania Inferior stvarajući novu kraljevinu pod vladavinom Merovinške dinastije. Nakon kratkotrajne vladavine Merovinške dinastije, na franačko prijestolje dolazi Karolinška dinastija koja je vodila porijeklo iz istočnog dijela današnje Belgije. Nakon zaustavljanja maurske invazije u bici kod Poitiersa 732. godine, franački kralj Karlo Veliki (rođen u gradu Liege) se nakon osvajanja velikog dijela zapadne Evrope krunisao za cara Svetog rimskog carstva 800. godine.