cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edwardsov sindrom
Genetika
Edwardsov sindrom je hromosomska abnormalnost koju karakterizira prisustvo dodatnog primjerka genetičkog materijala na 18. hromosomu, bilo u cjelini (trisomija 18), bilo djelomično (kao što je posljedica translokacija). Dodatni hromosom se obično javlja prije začeća. Učinci dodatne kopije uveliko se razlikuju, ovisno o opsegu dodatne kopije, genetičkoj historiji i šansama. Edwardsov sindrom javlja se u svim ljudskim populacijama, ali je češći kod ženskog potomstva.
Zdrava jajna ćelija i/ili sperma sadrže pojedinačne hromosome, od kojih svaki doprinosi garnituri od 23 para hromosoma potrebnih za stvaranje normalne ćelije s tipiskm kariotipom od 46 hromosoma. Numeričke greške mogu nastati u bilo kojem od dviju mejotskih dioba i prouzrokovati neuspjeh hromosoma da se odvoji u kćeke (nendisjunkcija). To rezultira dodatnim hromosomom, što čini haploidni broj 24, a ne 23. Fertilizacija jajašca ili osemenjivanje spermom koja sadrži dodatni hromosom dovodi do trisomije ili tri kopije hromosoma, a ne dvije.
Trisomija 18 (47,XX,+18) nastaje zbog mejotske nedisjunkcije. Uz nedisjunkciju, stvara se gamet (tj., sperma ili jajna ćelija) s dodatnom kopijom hromosoma 18 pa gamet tako ima 24 hromosoma. U kombinaciji s normalnom gametom drugog roditelja, embrion ima 47 hromosoma, sa tri kopije hromozsoma 18.
Mali procenat slučajeva događa se kada samo neke ćelije u tijelu imaju dodatnu kopiju hromosoma 18, što rezultira u miješanoj populaciji ćelija s različitim brojem hromosoma. Takvi se slučajevi ponekad nazivaju mozaični Edwardsov sindrom. Vrlo rijetko, komad hromosoma 18 veže se na drugi hromosom (translociran) prije ili nakon začeća. Pogođene osobe imaju dvije kopije hromosoma 18 plus dodatni materijal iz hromosoma 18 pričvršćene na drugi hromosom. Kod translokacije, osoba ima djelomičnu trisomiju za hromozom 18, a abnormalnosti su često manje ozbiljne nego kod tipskog Edwardsovg sindroma.
Dijagnoza
Razine PAPP-A, AFP, uE3 i slobodnog β-hCG, tokom trudnoće općenito opadaju.
Prognoza
Otprilike 95% pogođenih trudnoća ne rezultiraju živorođenjem. Glavni uzrocismrti uključuju apneju i srčane nepravilnosti. Nemoguće je predvidjeti tačnu [prognozu tokom trudnoće ili neonatalnog perioda. Polovina žive novorođenčadi ne preživi nakon prve sedmice života. Medijana životnog vijeka je pet do 15 dana. Oko 8–12% novorođenčadi preživi dućrod jedne godine. Jedan posto djece živi do 10 godina, iako je retrospektivna kanadska studija o 254 djece s trisomijom 18 pokazala da ih deset godina preživljava oko 9,8%.
Epidemiologija
Edwardsov sindrom javlja se kod otprilike jednog od 5.000 živorođenih, ali više koncepcija utiče na sindrom jer većina onih kojima je prenatalno dijagnosticirano to stanje neće preživjeti do poroda. Iako i žene u 20-im i ranim 30-tim mogu začeti bebe sa Edwardsovim sindromom, rizik od začeća djeteta s njim raste s njihovim godinama. Prosječna dob majke za začeće djeteta s ovim poremećajem je 32,5 godina.
NGC 2466
NGC 2466 (također poznat kao ESO 59-18, IRAS 07456-7117 i PGC 21714) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 244 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Leteća riba. Najveći prečnik je 1,60 (114 hiljade sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (100 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 20. februara 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Otrić–Seoci
Otrić–Seoci su naseljeno mjesto i sjedište općine Pojezerje, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Metković.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Otrić–Seoci su imali 689 stanovnika.
Napomena: ''U 1981. nastalo spajanjem naselja Otrić i Seoci koja su prestala postojati. Za ta bivša naselja sadrži podatke u 1880. te od 1900. do 1971, kao i dio podataka u 1890. U 1857. i 1869. podaci su sadržani u naselju Pozla Gora, kao i dio podataka u 1890.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Otrić–Seoci je imalo 850 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Rukometna reprezentacija Austrije
Rukometna reprezentacija Austrije predstavlja Austriju na međunarodnim rukometnim takmičenjima i pod kontrolom je rukometnog saveza Austrije.
NGC 6875
NGC 6875 (također poznat kao ESO 284-28, IRAS 20096-4618 i PGC 64296) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 144 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Teleskop. Najveći prečnik je 2,40 (100 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (58 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 1. jula 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
17. januar
17. januar / siječanj (17. 1) jest 17. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 348 dana (349 u prijestupnoj godini).
Mustafa Golubić
Mustafa Golubić (24. oktobar 1889 - 11. juni 1941), poznat i po nadimku Mujko, rođen u Stocu, tajni agent i obavještajac Sovjetskog Saveza, član Četvrte uprave sovjetskog generalštaba GRU, pukovnik (general) sovjetske tajne službe NKVD, koordinator operativnih akcija Kominterne u Evropi i Americi. Bio je i član Mlade Bosne i surađivao je sa oficirima, članovima militarističke organizacije "Ujedinjenje ili smrt" (Crne ruke), koji su učestvovali u Majskom prevratu 1903. godine.
Biografija
Rođen je u siromašnoj bošnjačkoj porodici u Stocu, Bosna i Hercegovina, tada u sastavu Austro-Ugarske. Njegov otac Muhamed je umro dok je Mustafa još bio dijete. Njegova majka Nura živjela je 102 godine, a umrla je 1953. Kao najboljeg đaka osnovne škole, opština Stolac ga je poslala u gimnaziju u Sarajevo. Tu je tokom svog školovanja postao član ilegalne revolucionare organizacije Mlada Bosna, moguće od 1908. godine. Sarađivao je sa Bogdanom Žerajićem, Vladimirom Gaćinovićem, Danilom Ilićem i drugim istaknutim "mladobosancima". U Sarajevu je završio pet razreda gimnazije, a onda nakon austrijske aneksije Bosne i Hercegovine 1908. godine prelazi da živi u Kraljevina Srbiju. Nastavlja školovanje u Beogradu, gdje ga je zatekao Prvi balkanski rat.
Balkanski ratovi
mini|desno|275px|Mustafa Golubić (drugi s lijeva u srednjem redu) sa [[Miša Živanović|Mišom Živanovićem, Ristom Toholjem, Vladom Voskarom, Jevremom Gerasimovićem, Đurom Šarcem, Vojislavom Tankosićem, Smajom Ferovićem, Dušanom Dučićem, Boškom Arežinom i Milanom Miloševićem.]] Kao dobrovoljac učestvuje u Balkanskim ratovima odlazi na ratište i pridružuje se četničkom dobrovoljačkom odredu vojvode Vojislava Tankosića, gdje se ističe hrabrošću u borbi na Merdaru. Tokom trajanja vojnih operacija šalje članke za časopise "Ilustrovana ratna hronika" i "Balkanski rat u slici i reči". Po završetku rata izlazi sa činom narednika u srpskoj kraljevskoj vojsci. Tadašnji prijestolonasljednik Aleksandar Karađorđević ga je nagradio Medaljom "Miloša Obilića" za pokazanu hrabrost. Zagrebački Srbobran je objavio dezinformaciju o pogibiji Mustafe Golubića 1913. u Drugom balkanskom ratu. u velikim bojevima kod Krivolaka. List ga je nazvao čestitim i oduševljenim muslimanskim Srbinom i navodi njegove zasluge što se kao srpski komita borio za oslobođenje srpske zemlje u Prvom balkanskom ratu. U tom ratu se istakao u boju na Bosiljevcu, a kasnije se opet prijavio kao dobrovoljac u Drugom balkanskom ratu.
Studij
Maturirao je u Prvoj muškoj gimnaziji 1913. godine. Upisao je najprije Tehnički, a zatim i Pravni fakultet u Beogradu. Kao najbolji učenik gimnazije, dobio je stipendiju vlade Kraljevine Srbije da studira prava u Lozanu i Ženevi, a onda u Parizu. Od kraja Drugog balkanskog rata, pa do početka Prvog svjetskog rata studirao je pravo u Toulousu u Francuskoj. U Švicarskoj se za vrijeme svog školovanja upoznao sa mnogima iz ruske kolonije, moguće i sa Lenjinom. Na taj način se povezao sa kominternovskom organizacijom i počeo je da radi za nju. Vjerovatno je u Parizu stupio u tajnu oficirsku organizaciju "Crna ruka" kojom je rukovodio Dragutin Dimitrijević Apis. U arhivskim materijalima austro-ugarske istrage o djelovanju "Crne ruke", Golubić se označava kao jedan od najaktivnijih članova. U ovoj policijskoj istrazi označen je kao učesnik u poznatima akcijama ove organizacije, uključujući Sarajevski atentat.
Prvi svjetski rat
Za vrijeme Prvog svjetskog rata, prekinuo je studije i vratio se u Kraljevinu Srbiju. Kao član "Crne ruke" pridružio se vojsci. Unaprijeđen je u čin poručnika i prebačen u Kraljevu gardu. Učestvovao je u bici na Kolubari i nagrađen ordenom. General Apis ga 1915, uz podršku Vrhovne komande, šalje u Rusiju da među tamošnjim Jugoslavenima prikuplja dobrovoljce za srpsku vojsku. Iz Rusije se vraća sa oko hiljadu dobrovoljaca, u trenutku kada se srpska vojska već uveliko povlači preko Albanije. Mustafa Golubić učestvuje u svim borbama, te zajedno sa srpskom vojskom prelazi Albaniju, da bi kasnije učestvovao u probijanju Solunskog fronta. U Solunu se sprijateljio sa generalom Dragutinom Dimitrijevićem Apisom i odbio je da svjedoči protiv njega na Solunskom procesu. Zbog toga je osuđen na godinu dana zatvora i izbačen iz vojne službe. Interniran je na grčko ostrvo Krf, odakle mu je uspjelo da pobjegne. Uz novčanu pomoć dr. Jefta Dedijera odlazi u Francusku.
Kraljevina SHS
Poslije rata dolazi u Beograd, gdje je bio pod stalnim nazdorom policije. Ubrzo postaje član Komunističke partije Jugoslavije. Juna 1919. je bio uhapšen zbog učešća u studentskim demonstracijama. Biva interniran u rodni Stolac, gdje provodi neko vrijeme, ali se tajno vratio u Beograd. 1921. godine Golubić je uhapšen zbog sumnje da je učestvovao u pripremanju atentata na regenta Aleksandra Karađorđevića, pa je zbog toga bio interniran u manastir Rakovica.
Emigracija u Beču
mini|180px|desno||Bečki emigrantski list [[La fédération balkanique|Balkanska federacija, za koji je Golubović pisao.]] mini|180px|[[Srp i čekić (novine)|Srp i čekić, ilegalni komunistički list koji je Golubić pokrenuo u Beču.]] Nakon protjerivanja iz Francuske i Švicarske 1921. godine odlazi u Beč, gdje 1923. godine postaje i član Komunističke partije Austrije. U Beču je živio narednih osam godina, te bio član jugoslavenskog "Kluba studenata marksista" i kao novinar sarađivao u međunarodnom listu "La fédération balkanique" od 1924-27. Člankom "Tajna beogradska kamarila" koji je pod pseudonimom Nikola Nenadović objavio u broju od 1. decembra 1924., Golubić je u listu "La fédération balkanique" pokrenuo međunarodnu kampanju za reviziju Solunskog procesa. Godine 1925. je inicirao pokretanje komunističkog lista "Srp i čekić", u čijoj se redakciji nalazio duže vremena. Ovaj list su rasturali ilegalnim putem u Kraljevinu Jugoslaviju, najviše Dunavom preko radnika na brodovima. Iste godine je napisao i ilegalno izdao brošuru Lenjin o vojnim pitanjima. Učestvovao je kao delegat 1926. godine na Trećem kongresu KPJ u Beču. U Beču je živio oskudno i bez stalnih prihoda. Potpomagao ga je pukovnik Božin Simić, član "Crne ruke" koji je živio u Nici, ali najveću pomoć imao je od svog zemljaka Alije Mujkića, obućara kod kog su studenti popravljali cipele. On je bio član Kluba, volio je studente i kuhao im je bosanski lonac. Učestvovao je u Julskim protestima u Beču, kao jedan od organizatora. U Leskovcu je Mustafa boravio u više navrata tokom 1920-ih i 1930-ih. Kretao se sa lažnim ispravama, kao Milorad Nikolić i bio aktivan u Sindikatu. Smatrali su ga za obućara jer je izrađivao moderne ženske sandale "na štiklu" i rukotvorine prodavao radnicama u Radničkom domu i na drugim nmjestima. U Leskovcu je Mustafa otvorio radnju za izradu sandala koja se zvala "Venera" i zaposlio pedesetak radnika. Mustafa Golubić je u Beču na zahtjev tadašnjih jugoslavenskih vlasti bio četiri puta hapšen, da bi na kraju bio protjeran u Berlin. U Berlinu se obraća "Crvenoj pomoći" i od te organizacije dobija 10 njemačkih rentnih maraka sedmično. Pomagao mu je Kosta Novaković koji je poznavao šefa organizacije "Crvena pomoć". Do januara 1931. je u Berlinu, a u isto vrijeme boravi u Parizu, Moskvi i Pragu. Zvanično, u Parizu je po nalogu "Crvene pomoći", nabavljao falsifikovane pasoše za komuniste.
Sovjetski obavještajac
Početkom 1930-ih Golubić radi kao sovjetski obaveštajac i često boravi u Moskvi, u hotelu Luks, gdje su stanovali strani funkcioneri Kominterne. Tu se školovao za oficira NKVD i izlazi sa činom general-majora. U to vrijeme je dobio i rusko državljanstvo. Radio je u Četvrtom odjeljenju GPU (politička policija), čiji je jedan od poslova bio i uklanjanje političkih protivnika. Za vrijeme rada u Kominterni, kao čovjek NKVD služio je za objedinjavanje komunističkih organizacija koje su potpadale pod Kominternu. U zvaničnoj karakteristici sovjetske službe GPU stoji da je negativna osobina Golubića što uporno insistira "da nas poveže sa organizacijom Crna ruka", prema kojoj gaji određene simpatije, te da se "u svom poslu oslanja isključivo na ljude sa jugoslavenskog područja. Prema memoarima Rodoljuba Čolakovića, Golubić ga je 1932. odveo u Kremaljski dvorac, gde su se sastajali sovjetski rukovodioci i upoznao ga sa Staljinom. Kapiju su prošli bez legitimisanja. Rodoljub Čolaković opisuje Golubića kao fanatičnog izvršioca Staljinovih naloga, ali i kao čovjeka koji u trenucima slabosti čezne za rodnim Stocem. 1934. godine Mustava Golubić je već bio značajan sovjetski obaveštajac u Pragu. U to vreme za njega je radio Ivo Vejvoda, ne znajući njegov identitet:
Radeći kao sovjetski operativac, Golubić je pod lažnim imenima obišao pola svijeta, od Rusije, Kine i Japana na istoku, do Sjedinjenih Država i Meksika na zapadu, dok su mu Beč, Moskva, Prag, Pariz, London i Berlin bile "kućne adrese".
U zimu 1934-35, preselio se u Kanadu, gdje je ostao dvije godine, operišući u Sjedinjenim Državama i Meksiku. Prema tvrdnjama Stevana Dedijera, Mustafa Golubić je bio jako aktivan, ako ne i glavni agent NKVD-a u SAD-u tokom 1930-ih. Nekoliko puta je kao "slijepi putnik" putovao u SAD. U New Yorku je kidnapovao jednog sovjetskog dvostrukog agenta koji je počeo saradnju sa američkim tajnim službama. Uspio ga je oteti i organizovati njegov transport u Moskvu. Digao se na noge cijeli FBI I nastala je potjera za Golubićem, kome je Stevan Dedijer pomogao da umakne i vrati se u Evropu. Prisjećajući se Golubića, Dedijer je rekao: "Mustafa je jedan od svetaca u mome životu."
Godine 1937. odlazi u Španiju, gdje je bjesnio Španski građanski rat, ali mu je bilo naređeno da se naseli neko vrijeme u Parizu da identifikuje "trockiste" u redovima jugoslavenskih komunista.
Tih godina u Moskvi je upoznao budućeg vođu jugoslavenskih komunista Josipa Broza Tita i imao je zadatak da vodi računa o njemu. Golubić je, kao i Tito, preživio Staljinovu Veliku čistku 1936-38. u kojoj je ubijeno gotovo cijelo vođstvo KPJ. Godine 1938. novo Titovo rukovodstvo je povelo kampanju protiv njega i drugih istaknutih komunista (Rajko Jovanović, Pavle Bastajić, Labud Kusovac...) optužujući ih da su "špijuni, provokatori i dupli agenti". Više puta je po zadatku putovao u Meksiko. Tamo je u izbjeglištvu boravio Lav Trocki, najveći i najopasniji Staljinov neprijatelj, koji ga je u svojim veoma čitanim tekstovima raskrinkavao kao komunističkog diktatora.Postoje indicije da je Mustafa Golubić bio jedan od organizatora ubistva Lava Trockog.
Povratak u Jugoslaviju
U martu 1940. Mustafa Golubić se vraća u Beograd. U to vrijeme, nakon uspostavljanja sovjetsko-jugoslavenskih odnosa 10. juna 1940. godine, uspostavljane su veze sovjetskih predstavnika i jugoslavenskih oficira u cilju saradnje protiv Hitlera. Mustafa Golubić je 1940. ili 1941. uspostavio u Beogradu kontakt sa Dragišom Vasićem i Mladenom Žujovićem, koji su kasnije postali bliski politički savjetnici Draže Mihailovića.
Golubić je sa bivšim pripadnicima "Crne ruke" učestvovao u pripremanju vojnog puča 27. marta 1941. godine, protiv prostupanja Kraljevine Jugoslavije Trojnom paktu. On je preko Božina Simića bio u dosluhu sa generalom Dušanom Simovićem. Božin Simić je posjetio generala Simovića 26. marta i obavijestio ga je o raspoloženju Sovjeta da sa Jugoslavijom zaključe sporazum.
Nakon uspješnog prevrata, Golubić je po zadatku sovjetske službe, pomoću svojih saradnika iz "Crne ruke", inicirao obraćanje nove vlade generala Simovića sovjetskom rukovodstvu. Odmah poslije Vojni puč od 27. marta 1941.|vojnog puča 27. marta, on i Božin Simić, su zajedno iz Beograda, avionom otputovali za Moskvu kako bi prisustvovali potpisivanju Sporazuma o prijateljstvu Jugoslavije i SSSR-a (potpisan prekasno u zoru 6. aprila 1941. godine). Po izbijanju Drugog svjetskog rata, nalazi se u Moskvi. Kao specijalni povjerenik Kominterne dolazi u Beograd aprila 1941, za vrijeme trajanje aprilskog rata, da izvrši konsolidovanje u redovima KPJ, a zatim da se uputi za Grčku i da utvrdi odgovornost zamjenika generalnog sekretara tamošnje komunističke partije.
Kad je Rodoljub Čolaković 15. aprila 1941. godine sreo Mustafu u okupiranom Sarajevu ovaj mu je navodno rekao: "Valter neće dugo trajati i moraće da bude maknut". Čolaković u svojim memoarima piše da je to odmah javio Titu, čije je konspirativno ime u to doba bilo Valter. Milovan Đilas je kasnije tvrdio da je postojala odluka da se Mustafa Golubić ukloni, jer su dobili podatke da se on sprema lividirati Tita. Titovi najbliži saradnici tada su počeli govoriti o Golubiću kao neprijatelju i "trockisti", ali on se nije uzrujavao jer je imao podršku SSSR. U predustaničkim danima, u maju 1941. godine Golubić se sastajao sa Titom, koji je tada boravio u Beogradu, i sa još nekim članovima Politbiroa KPJ. Neki autori vjeruju da je između njih postojala tenzija ili konkurencija oko vođstva u predstojećim događajima.
NGC 5391
NGC 5391 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Lovački psi. Ovaj objekat je zapisao Lewis Swift 16. juna 1884. godine.
Mustafa Golubić
Hapšenje i smrt
mini|desno|275px|Spomen ploča Mustafe Golubića u Aleji boraca NOR-a na Novom groblju u Beogradu.
Golubić je stigao u Beograd odmah nakon njemačkog zauzimanja, kada se njihova uprava tek uspostavljala. Međutim, neko je u Beogradu 10. juna 1941. obavijestio novooformljeni Gestapo i Specijalnu policiju da se u jednom ilegalnom stanu nalazi veliki boljševički agent i general NKVD Golubić. Gestapo je odmah provalio u stan na adresi Mirijevski put 97, gdje se smjestio Mustafa Golubić i uhapsio ga. Tom prilikom je ubijena kćerka vlasnika stana pod sumnjom da je špijun NKVD. Uhapšeni Golubić je sproveden do zatvora Gestapoa, na današnjem Trgu Nikole Pašića. Tu je bio mučen i pod batinama, ali unatoč svemu ništa nije priznao.
11. juna 1941, Nijemci su ga slomljenih ruku i nogu vezali za stolicu, streljali u dvorištu zgrade Gestapoa, raskomadali i zakopali pod velom noći na nekoliko lokacija u Pionirskom parku.
IC 620
IC 620 (također poznat kao IRAS 10308+1207 i PGC 31215) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 463 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,60 (81 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (40 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 31. marta 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Charlie Brown
mini|Charles Schulz, autor stripa Charles "Charlie" Brown (fon. Čarli Braun) je fiktivni lik iz stripa Peanuts. Osmislio ga je Charles M. Schulz.
U stripu se pojavio 2. oktobra 1950.
Charlie Brown je ćelavi dječak koji ima 8 godina kojem je rođendan 30. oktobra. Ima nešto mlađu sestricu Sally Brown (od nje je također dobio i nadimak "Veliki Brat") i ljubimca Snoopya.
Beauxbatons
Akademija magije Beauxbatons je imaginarna čarobnjačka škola slična Hogwartsu u seriji knjiga o Harryju Potteru. Prvi je put spomenuta u Harryju Potteru i Plamenom Peharu i postoji bar već 700 godina, jer su tada njeni učenici počeli učestvovati na Tromagijskom turniru. Beauxbatons se nalazi u Francuskoj, a sadašnja direktorica je Madame Maxime.
Kako se na gozbi u povodu otvorenja Tromagijskog turnira služio bouillabaisse, odnosno riblja juha koja je često jelo jugoistočne Francuske, može se pretpostaviti da je Beauxbatons smješten na mediteranskoj obali Francuske, možda čak u blizini Marseillea. To bi objasnilo i zašto je učenicima Beauxbatonsa tako hladno pri dolasku u Hogwarts koji se nalazi u Škotskoj. Također, kad su Hagrid i Maxime, na kraju četvrte knjige, otišli u tajnu potragu za divovima Hagrid je na pitanje gdje su bili odgovorio da su otišli na jug Francuske.
Učeničke uniforme također pokazuju da su navikli na toplije vrijeme od onog koje su zatekli u Hogwartsu; odore Beauxbatonsa napravljene su od lagane svijetloplave svile. Logo škole čine dva prekrižena zlatna štapića čiji vrhovi isijavaju po tri zvijezde. Isto tako se čini da oni jako drže do školovanja i ugleda škole.
Akademija je sjajna palača, vjerovatno blistavija od Hogwartsa, zbog svojeg mediteranskog ugođaja. Hrana je, barem po tvrdnjama Fleur Delacour, ukusna, ali puno laganija od hrane koja se služi u Hogwartsu. Umjesto viteških oklopa, hodnici Beauxbatonsa ukrašeni su kipovima leda koji se ne topi. U palači borave horovi šumskih nimfi, koje pjevaju serenade za vrijeme obroka. Beauxbatons je neunosiv u karte, tako da ga ni jedan bezjak pa čak ni učenik neke druge škole ne može pronaći na karti. Moguće je i da je "zamaskiran" tako da ga niko ne može vidjeti ako ne zna što traži.
"Beaux bâtons" je francuski izraz koji znači "lijepi štapići". "Bâtons" se vjerovatno odnosi na čarobne štapiće.
Beauxbatons se 1994. natjecao na Tromagijskom turniru. Prvakinja Beauxbatonsa bila je Fleur Delacour. Fleur nije bila impresionirana Hogwartsom i provela je mnogo vremena hvaleći se kako je Beauxbatons puno bolji i ljepši.
U Harry Potteru i Redu Feniksa, Olympe Maxime odputovala je s Hagridom divovima u Dumbledoreovo ime kako bi preduhitrili Voldemorta. Također, u Harry Potteru i Princu miješane krvi, Fleur Delacour se vraća kao Billova zaručnica.
U filmskoj verziji romana Harry Potter i Plameni Pehar sve su učenice Beauxbatonsa djevojke i to može dovesti do krivog zaključka da je to škola samo za djevojke, ali u romanu su i mladići učenici Beauxbatonsa.
Vanjski linkovi
Místa v Harry Potterovi Steder i Harry Potter-universet Places in Harry Potter es:Anexo:Lugares ficticios en Harry Potter Harry Potter -sarjan käsitteet Lieux dans l’univers de Harry Potter Luoghi di Harry Potter Локации мира Гарри Поттера Harry Potter serisindeki mekânlar Địa điểm trong Harry Potter
Hafning bei Trofaiach
Položaj općine Hafning bei Trofaiach u okrugu Leoben|300px|mini Hafning bei Trofaiach je bivša općina u okrugu Leoben u austrijskoj saveznoj pokrajini Štajerskoj. Općina se 1. januara 2013. godine zajedno sa susjednom općinom Gai pripojila Trofaiachu. Prije ujedinjenja općina je imala 1613 stanovnika.
NGC 2467
NGC 2467 (također poznat kao ESO 493-SC25) je emisijska maglina i otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Krma. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. decembra 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Gama Andromeda
Gama Andromeda ili Almak treća je zvijezda po sjajnosti u sazviježđu Andromeda. Arapski naziv Almak ili Alamah znači pustinjski ris. Primarna zvijezda Gama 1 ubraja se u narandžaste divove K klase. Njen pratioc, plavi div ima u svojoj orbiti 2 zvijezde s prividnom magnitudom od 5 i 6. Spektrografijom je utvrđeno da se radi o bijelim patuljcima.
Edem
mini|desno|300px|Generalizovan edem tijela kao posljedica [[malarija|malarije]] Edem ili oteklina (lat. oedema) je nenormalno nakupljanje tekućine u unutarćelijskim i međućelijskim prostorima i tjelesnim šupljinama, zbog čega edematozna tkiva i organi postaju vlažni i nabreknuti. Tekućina se može nakupljati i u ćelijama, što rezultira bubrenjem ćelije.
Patogeneza
Edem nastaje zbog poremećenih odnosa između hidrostatskog i osmotskog pritiska plazme u krvnim sudovima i intersticijske tekućine, te koloidno-osmotskoga pritiska. Pod normalnim uslovima hidrostatski pritisak je nešto viši od osmotskoga pritiska plazme i hidrostatskog pritiska međućelijske tekućine, tako da tekućina izlazi iz krvotoka u području kapilara. Do nakupljanja tekućine ne dolazi jer se dio filtrata vrati u krvotok, a dio prijeđe u limfu. Gubitak bjelančevina iz intersticijskih prostora, smanjuje koloidno-osmotski pritisak u tim prostorima, olakšavajući povratak tekućine u venule. Edem može biti generalizovan i lokalni, a da bi se stvorio, potrebno je da nastupe određene promjene kao što su npr.:
NGC 1117A
NGC 1117A (također poznat kao MCG 2-8-19, PGC 10822 i UGC 2337) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 348 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 0,50 (51 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (30 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Van der Waalsove sile
mini|100px|Van der Waalsove sile Van der Waalsove sile su relativno slabe sile koje postoje između nepolarnih molekula. Nazivaju se još i Londonove disperzione sile. Disperzione sile između molekula daleko su slabije od kovalentnih veza. Nastaju uslijed kretanja elektrona duž veze, pri čemu će u nekom momentu jedna strana molekule imati veću gustinu elektrona od druge. Na taj način nastaje inducirani dipol.
Primjer
Alkani su nepolarne molekule, zbog male razlike u elektronegativnosti između ugljika i vodonika. Zbog toga molekule alkana nemaju parcijalne naboje na molekulama. Zbog toga, jačina van der Waalsovih sila zavisi od veličine kontaktne površine između molekula. Izobutan (tačka ključanja -10,2 °C) i butan (tačka ključanja -0,6 °C) su očigledni primjeri. Molekula butana ima veću dodirnu površinu od molekule izobutana, pa su van der Waalsove sile jače, što uzrokuje višu tačku ključanja.
Kutina
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Kutina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, grad Kutina je imao 22.760 stanovnika, od čega u samoj Kutini 13.735.
Grad Kutina
Napomena: ''Nastao iz stare općine Kutina. Od 1857. do 1880. sadrži dio podataka za grad Garešnicu (Bjelovarsko-bilogorska županija). Od 1857. do 1971. sadrži dio podataka za grad Popovaču.''
Kutina (naseljeno mjesto)
Napomena: ''Sadrži podatke za bivše naselje Brunkovac od 1910. do 1931.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kutina je imalo 14.992 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Pozla Gora
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Metković.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Pozla Gora je imala 46 stanovnika.
Napomena: ''U 1880. iskazuje se pod imenom Zlagora, a od 1890. do 1910. Pozlagora. Kao dio naselja iskazuje se od 1880. do 1910., a kao naselje od 1921. nadalje. Sadrži podatke za bivše naselje Struge od 1857. do 1910. U 1857. i 1869. te od 1890. do 1931. sadrži podatke za naselje Dubrave, u 1857., 1869. i 1921. za naselje Mali Prolog, u 1857. i 1869. za naselje Otrić–Seoci, kao i dio podataka u 1890. za isto naselje, a u 1857., 1869., 1921. i 1931. sadrži podatke za naselje Brečići.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Pozla Gora je imalo 110 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 2270
IC 2270 je dvostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Rak. Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 13. februara 1901. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3906
NGC 3906 (također poznat kao IRAS 11469+4842, MCG 8-22-12, PGC 36953 i UGC 6797) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 44 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,80 (23 hiljade sg) a najmanji 1,7 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. marta 1788. godine.
MP3
MPEG-1 ili MPEG-2 audio sloj III, češće poznat kao MP3, jeste zvučni format za digitalni zvuk koji koristi oblik kompresije sa gubitkom podataka. Ovo je uobičajen zvučni format za korisnički zvučni streaming ili pohranjivanje, kao i de facto standard digitalnog zvučnog sažimanja za prijenos i plejbek muzike na većini digitalnih izvođača zvuka.
Spisak država po datumu državnosti
mini|300px Ovo je hronološki spisak država prema datumu državnosti.
MP3
Korištenje kompresije sa gubitkom podataka dizajnirano je da uveliko smanji količinu podataka potrebnih za predstavljanje zvučnog snimka koji i dalje zvuči kao vjerodostojna reprodukcija originalnog nekompresiranog zvuka za većinu slušaoca. Datoteka MP3 koja se kreira koristeći podešenja od 128 kbit/s rezultirat će u datoteci koja je oko 1/11 veličine CD datoteke kreirane iz originalnog zvučnog izvora (44.100 uzoraka po sekundi × 16 bita po uzorku × 2 kanala = 1.411.200 bita/s; MP3 kompresiran na 128 kbit/s: 128.000 bit/s (1 k = 1.000, ne 1024, jer je ovo brzina prijenosa; omjer: 1.411.200/128.000 = 11,025). MP3 datoteka može također biti konstruirana pri višim i nižim brzinama prijenosa, sa višim ili nižim rezultatima kvaliteta.
Spisak država po datumu državnosti
Vidi i popise država po: abecedi - stanovništvu - gustoći stanovništva - površini - kontinentima - vremenskim zonama
NGC 3906
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
MP3
Kompresija vrši smanjenje preciznosti na nekim dijelovima zvuka koji se smatraju da su izvan opsega čula kod većine ljudi. Ova metoda se obično smatra kao percepcijsko kodiranje. Ona koristi psihoakustične modele radi odbacivanja ili smanjenja preciznosti komponenata koje su dostupne ljudskom sluhu, a onda snima preostale informacije u efektivnom načinu.
MP3 je dizajniran od strane Moving Picture Experts Group (MPEG) kao dio njihovog MPEG-1 standarda koji je kasnije proširen u MPEG-2 standard. Prva podgrupa za zvuk bila je formirana od strane nekoliko timova inženjera u ustanovama: Fraunhofer IIS, Univerzitet u Hannoveru, AT&T-Bell Labs, Thomson-Brandt, CCETT i ostalim. MPEG-1 Audio (MPEG-1 dio 3), koji je uključen u MPEG-1 zvučni sloj I, II i III, prihvaćen je kao nacrt odbora ISO/IEC standarda 1991, finaliziran 1992. i objavljen 1993. (ISO/IEC 11172-3:1993 ). Unazad kompatibilni MPEG-2 zvuk (MPEG-2 dio 3) sa dodatnim brzinama prijenosa i brzina uzoraka objavljen je 1995. (ISO/IEC 13818-3:1995).
Brdovec
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare zagrebačke prigradske općine Zaprešić.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Brdovec je imala 11.134 stanovnika, od čega u samom Brdovcu 2.801.
Općina Brdovec
Napomena: ''Nastala iz stare općine Grad Zagreb. Od 1857. do 1981. sadrži dio podataka općine Marija Gorica, a u 1857. i od 1869. do 1981. dio podataka grada Zaprešića.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Brdovec je imalo 1.901 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
NGC 6875A
NGC 6875A (također poznat kao ESO 284-24, IRAS 20084-4617 i PGC 64240) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 144 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Teleskop. Najveći prečnik je 2,70 (114 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (17 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Rodij
Rodij je hemijski element sa hemijskim simbolom Rh i atomskim brojem 45. To je srebreno-sjajni, tvrdi, nereaktivni prelazni metal. U periodnom sistemu, zajedno sa kobaltom, iridijem i majtnerijem spada u 9. grupu odnosno "grupu kobalta". Rodij ima dosta sličnosti sa drugim platinastim elementima poput platine ili paladija. To naprimjer uključuje vrlo slabu reaktivnost karakterističnu za plemenite metale kao i veliku katalitičku aktivnost.
Zbog tih osobina, rodij se koristi pretežno u obliku legura kao katalizator. Kao važan dio katalizatora u motornim vozilima, on pomaže pri redukciji dušikovih oksida. Rodijevi katalizatori se koriste i u nekim industrijskim procesima za proizvodnju određenih hemijskih supstanci, poput proizvodnje šalitre putem Ostwaldovog procesa. Pošto se ovaj metal vrlo rijetko nalazi u prirodi a pri tom ima vrlo veliki obim upotrebe, ubraja se među najskuplje metale uopće. U ljudskom tijelu ga nema, a njegova biološka funkcije nije poznata.
Historija
Rodij je otkrio William Hyde Wollaston 1803. u uzorku rude sirove platine iz Južne Amerike. U istoj rudi, Wollaston i Smithson Tennant otkrili su još tri druga platinska metala: paladij, osmij i iridij. Prvo su rudu otopili u "carskoj vodi" (Aqua regia). Razdvojio se rastvorljivi dio i crni nerastvorljvi ostatak, u kojem je Tennant pronašao osmij i iridij. Wollaston je uspio iz rastvora carske vode istaložiti rodij te neke druge sastojke sa cinkom u prahu.
Nakon odvajanja bakra i olova razblaženom nitratnom kiselinom te ponovnim rastvaranjem u carskoj vodi i dodavanju natrij-hlorida nastao je Na3 [ RhCl6 ] · n H2O, da bi nakon isparavanja tekućine preostala ružičasto-crvena so. Iz nje je Wollaston ekstrakcijom sa etanolom i redukcijom sa cinkom uspio dobiti elementarni rodij. Izabrao je ime po starogrčkoj riječi ῥόδεος rhodeos ("ružičasto-crven"), pošto mnogi spojevi rodija pokazuju upravo tu boju.
Od 1820. među prvim načinima upotrebe novih metala bila je izrada vrhova naliv-pera, za šta se upotrebljavala legura rodija i kalaja. Međutim, ona je kasnije zamijenjena tvrđim legurama osmija i iridija.
Osobine
180px|thumb|lijevo|Sa desna na lijevo: topljeni rodij, presovani, prah rodija thumb|lijevo|180px|Kristalna struktura Rh, a = 380,4 pm
Fizičke
Rodij je srebreno-svijetli, teško topivi, tvrdi plemeniti metal. Dostaje tvrđi od zlata ili platine, ali i pored toga se lahko izvlači u žice i može se kovati. Po mnogim osobinama može se uporediti sa drugim platinskim elementima. Tako naprimjer tačka topljenja rodija iznosi 1966 °C što je između one kod platine (1772 °C) i rutenija (2334 °C). Gustoća elementa od 12,41 g/cm3 također se može porediti sa "susjednim" elementima iz periodnog sistema rutenijem i paladijem. Rodij ima najvišu provodljivost topline i električne struje od svih platinskih metala. Na temperaturi ispod 0,9 K rodij postaje superprovodnik.
Rodij se kristalizira poput kobalta i iridija u kuglastom kubičnom kristalnom sistemu (tip bakra) sa prostornom grupom Fm 3 m (br. 225) i sa parametrom rešetke a = 380,4 pm kao i četiri formulske jedinice po elementarnoj ćeliji.
Hemijske
Kao tipični plemeniti metal, rodij je veoma hemijski inertan. Poslije iridija je najmanje reaktivni platinski metal. Reagira sa kisikom i hlorom tek pri temperaturi od 600 do 700 °C gradeći rodij(III)-oksid odnosno rodij(III)-hlorid. Također sa najreaktivnijim halogenom fluorom reagira tek pri visokoj temperaturi dajući rodij(VI)-fluorid. Mineralne kiseline ne napadaju ovaj metal. Jedini izuzetak čini fino isitnjeni rodij, koji se vrlo polahko otapa u carskoj vodi i koncentriranoj sumpornoj kiselini.
Metal reagira sa nekim istopljenim solima te se na taj način može odvojiti iz smjese. Soli, sa kojima je to moguće, su natrij-hidrogensulfat, kalij-disulfat, cijanid i natrij-karbonat. Kisik se rastvara u tečnom rodiju. Pri njegovom hlađenju i očvršćivanju, kisik se iz njega ponovno oslobađa.
Izotopi
Poznata su ukupno 33 izotopa kao i 20 nuklearnih izomera rodija. Prirodni rodij se u potpunosti sastoji iz jednog izotopa 103Rh te stoga spada među 22 poznata jednoizotopna elementa. Vještački izotopi sa najdužim vremenom poluraspada su 101Rh koji se raspada na 101Ru za 3,3 godine (t1/2) putem elektronskog zahvata. Neznatnim dijelom njegov raspad ide preko metastabilnog jezgra izomernim prelazom u 102Rh. Kratkoživuće jezgro izotopa 105Rh sa vremenom poluraspada od 35,88 sati našlo je primjenu u medicini kao traser.
Rasprostranjenost
Rodij je, zajedno sa rutenijem i iridijem, a poslije renija, jedan od najrjeđi neradioaktivnih metala u kontinentalnom dijelu Zemljine kore. Njegov udio na Zemlji iznosi približno 1 ppb (jedan gram na 1.000 tona). U prirodi, rodij se može javljati i u samorodnom obliku, pa je zbog toga priznat i kao mineral. Među najvažnije tiplokalitete rodija ubraju se okrug Stillwater u Montani te zaliv Goodnews na Aljasci. Na tim lokalitetima, rodij prati, između ostalih, druge platinske metale i zlato.
Dobijanje
lijevo|thumb|Folija i žica od rodija Dobijanje metalnog rodija je kao i dobijanje drugih platinskih metala veoma zahtjevno. To se odnosi prvenstveno na sličnost s njima i slabu reaktivnost te grupe elemenata, zbog čega se oni izuzetno teško odvajaju jedan od drugih. Polazna sirovina za dobijanje rodija je anodni mulj koji se taloži kao sporedni proizvodi pri elektrolizi u proizvodnji bakra i nikla. Najprije se mulj rastvara u carskoj vodi. Prvo se rastvara zlato, platina i paladij, dok rutenij, osmij, rodij i iridij kao i srebro u vidu srebro-hlorida preostaje nerastvoreno. Srebro-hlorid se zagrijavanjem sa olovo-karbonatom i nitratnom kiselinom prevodi u rastvorljivi srebro-nitrat i tako uklanja.
Da bi se rodij odvojio od drugih elemenata, nerastvorljivi ostatak se topi zajedno sa natrij-hidrogensulfatom. Nastaje rodij-sulfat (Rh2(SO4)3) koji je rastvorljiv u vodi, koji se može istaložiti s vodom. Rastvoreni rodij se najprije taloži sa natrij-hidroksidom u vidu rodij-hidroksida Rh(OH)3. Sljedeće faze procesa proizvodnje su rastvaranje u hlorovodičnoj kiselini čime nastaje H3 [ RhCl6 ] te taloženje sa natrij-nitritom i amonij-hloridom u obliku (NH4)3 [ Rh(NO2)6 ]. Da bi se došlo do elementarnog rodija, taj spoj se macerira hlorovodičnom kiselinom čime nastaje rastvorljivi kompleks (NH4)3 [ RhCl6 ]. Nakon što se isparavanjem ukloni voda, pomoću vodika se može reducirati do praškastog rodija.
Izotopi rodija nastaju kao sporedni proizvodi pri cijepanju jezgra uranija 235U te se mogu ekstrahirati iz potrošenih gorivih elemenata. Zbog radioaktivnosti do danas ne postoji niti jedna komercijalna upotreba tako dobijenog rodija.
Rodij se proizvodi u vrlo ograničenom obimu, tako da je svjetska proizvodnja u 2005. iznosila samo 23,5 tone. Od ukupne proizvodnje oko 83,2% se odnosi na Južnoafričku Republiku. Drugi najveći proizvođač je bila Rusija (11,9%) nakon koje slijede Kanada i Zimbabve.
Upotreba
thumb|desno|Prsten od "bijelog" zlata prekriven slojem rodija Kao i drugi platinski metali, rodij u mnogim procesima djeluje katalitički. Ne samo metalni rodij djeluje tako, nego i njegovi spojevi i legure sa drugim platinskim metalima, pa se stoga u te svrhe i oni koriste. Osim katalitičkih, postoje i mogućnosti upotrebe rodija u druge svrhe, ali su načini upotrebe vrlo ograničeni zbog njegove visoke cijene.
Najvažnija oblast u kojoj se koristi rodij su katalizatori u vozilima. On u njima služi da omogući i ubrza redukciju dušik-monoksida do elementarnog dušika. Ako se umjesto rodija koristi platina ili paladij, dolazi do prekomjernog nastanka amonijaka i didušik-monoksida. Dio rodija se koristi za katalizatore u industriji dušične kiseline. U takozvanom Ostwaldovom procesu za katalitičko sagorijevanje amonijaka do dušik-monoksida upotrebljavaju se mrežice, koje se sastoje iz legure platine sa rodijem gdje je njegov udio 10%. Korištenjem rodija povećava se postojanost i prinos reakcije u odnosu na korištenje čiste platine. Također i u Andrussowom procesu za proizvodnju cijanovodične kiseline kao katalizatori se koriste legure platine i rodija.
Uvođenje trofaznog katalizatorskog konvertora u vozila, koji je prvi uveo Volvo 1976. znatno je povećalo potražnju za rodijem. Stariji automobilski katalizatori koristili su samo platinu i paladij, dok se u trofaznim katalizatorskim konvertorima dodaje i rodij da bi se smanjila količina ispuštanja dušikovih oksida NOx.
Historija Kine
250px|desno|mini|Teritorijalne izmjene u kineskoj historiji
Historija Kine prema tradiciji zasnovanoj na kasnijim historijskim zapisima počinje u periodu Tri Suverena i Pet Careva od oko prije 5.000 godina, a prvi arheološki nalazi koji te zapise djelimično potvrđuju datiraju od 16. vijeka p. n. e. Kina se zato smatra jednom od najstarijih kontinuiranih civilizacija. Oklopi kornjača s oznakama koje podsjećaju na drevno kinesko pismo iz doba dinastije Shang su radiokarbonski datirane na oko 1500. p. n. e. Kineska civilizacija je nastala u gradovima-državama u dolini Žute rijeke. Godina 221. p. n. e. se uzima kao datum kada je Kina konačno postala ujedinjena kao veliko kraljevstvo ili imperija. Dinastije koje su slijedile su razvile birokratske sisteme koje su omogućile kineskom caru da vlada velikom teritorijom.
Rodij
Upotreba
Drugi vidovi upotrebe su visokozahtjevni laboratorijski uređaji i aparati, razni grijači ili termo-elementi, koji se prave od legura platine i rodija. Odkako su plemeniti metali ponovno došli u međunarodnu pažnju finansijskih ulagača, postoje i određeni finansijski proizvodi na fizičkoj osnovi rodija. Na osnovu kasnijeg ulaska u industriju poslije otkupa, rodij se uglavnom nudi u obliku praha. Od 2012. ulaganje u metalni rodij je prošireno ponudom rodija u obliku šipki.
Historija Kine
Kinu je prvi ujedinio Qin Shi Huang godine 221. p. n. e. Kina je nakon toga prolazila kroz period političkog jedinstva i nejedinstva, a povremeno su njom dominirali stranci, većina od kojih se asimilirala u kinesko stanovništvo. Kulturni i politički utjecaji iz mnogih dijelova Azije, preko valova doseljavanja, ekspanzije i asimilacije, stopili su se u kinesku kulturu.
Rodij
Upotreba
Cijena rodija na tržištu je snažno porasla jer je povećana potrošnja kao i potražnja u industriji nakita a svjetska proizvodnja u 2005. iznosila je 25,3 tone. Tako naprimjer cijena je 2003. iznosila oko 475 US$ (u cijenama 2003. to je iznosilo 420 €) po unci (oko 31,1 gram), a u junu 2008. sa cijenom od preko 9.700 dolara po unci (oko 6.230 €) ubrajao se u najskuplje metale uopće, ali je poslije toga cijena pala na ispod 1.000 US$ u decembru 2008. Tri godine kasnije, 6. decembra 2011. cijena rodija se oporavila pa je koštao 1.675 US$. Ipak, do kraja 2015. cijena je opet pala na oko 650 US$ po unci.
Historija Kine
Prahistorijska Kina
lijevo|mini|200px|Frula Gudi pronađena u [[Jiahu, Muzej u Henanu]]
Kina je geografski i klimatski bila pogodno mjesto za naseljavanje ljudi koji su se tim područjima počeli naseljavati prije 500.000 godina. Prije toga, u jugoistočnoj Kini, pronađeni su ostaci ranih hominida slični javanskom čovjeku. Pekinški čovjek, podvrsta homo erectusa, živio je oko Po Haia, na jugoistoku, ali i u srednjoj i južnoj Kini. Homo sapiens se pojavio u paleolitu u području Ordos, na sjeveru i jugozapadu, oko 30.000. p. n. e. Kasnije mezolitske kulture cvjetale su na sjeveru, jugu i jugozapadu te na Tajvanu.
Neolitske poljoprivredne zajednice, izravni preci kineske kulture, javile su se oko 7500. p. n. e. u južnoj Kini i u brdskim krajevima prekrivenima praporom, gdje je tlo riječnih terasa s dobrim odvodnjavanjem bilo idealno za ranu poljoprivredu. Jedno od najranijih nalazišta je Pan-p'o, s okruglim i pravouglim kućama, lončarskim pećima i grobljima. U dolini Žute rijeke postojao je uzgoj svinja, a rana poljoprivreda zavisila je od prosa, dok u delti rijeke Yangtze postoje dokazi o rižištima koja su postojala već u 5. mileniju p. n. e.
mini|180px|Shandong Longshan vaza, (oko 2500. - 2000. p. n. e.), [[Jiaoxian]]
Rana historija Kine, kojoj nedostaju pisani spomenici, je opisana u kasnijim dokumentima iz dinastije Shang mnogo vijekova kasnije. Kako su Kinezi pokušali introspektivno pisati o minulim vijekovima, često su miješali mitove sa činjenicama. U 6. mileniju p. n. e. javila se Jiahu kultura, a u Damaidi u Ningxia oblasti pronađeno je 3.172 neolitskih gravira na kamenu koje predstavljaju 8.453 znakova kao što su: sunce, mjesec, zvijezde, bogovi i scene lova. Ovi piktogrami se smatraju veoma sličnim najranijim znakovima kineskog pisma. Do 3000. p. n. e. razvile su se profinjene vještine, kao što je rezbarenje žada, a umjesto sela pojavljuju se male općine.
Prva značajnija neolitska kultura u Kini je kultura Yangshao, koja se razvila u srednjem toku Žute rijeke, u današnjem Henanu, odnosno južnim dijelovima provincija Shanxi; njeni pripadnici su uzgajali proso, pšenicu i rižu, isto kao i svinje, koze i goveda, iako je glavni izvor hrane još uvijek bio lov i ribolov. Iz te kulture, koja je trajala od oko 5000. p. n. e. do oko 2500. p. n. e. datira i prva kineska keramika. Ljudski ostaci iz tog perioda sugerišu da se njeni nosioci nisu previše razlikovali od današnjih Kineza.
Kulturu Yangshao je zamijenila Kultura Longshan (2500. p. n. e – 1800. p. n. e) nazvana je po osebujnoj crnoj lončariji, a karakteriziraju je naselja s odbrambenim zidovima, prvo pripitomljavanje konja te nova, naprednija tehnologija, kao npr. lončarsko kolo.
Dinastija Xia
Dinastija Xia je prva koja je opisana u drevnim kineskim tekstovima kao što su Zapisi Velikog historičara i Anali na bambusu, iz oko 2100. p. n. e. do 1600. p. n. e.
Većina arheologa povezuje ovu dinastiju s iskopinama u Erlitou u središnjoj Henan provinciji, gdje su iskopane peći za bronzu iz oko 2000. p. n. e.
Dinastija Shang
Oko 1600. p. n. e. Kina je ušla u bronzano doba s prvom arheološki potvrđenom vladarskom dinastijom - dinastijom Shang, koja je vladala je od oko 1520. p. n. e. do 1027. p. n. e. U potrazi za rudnicima bakra dinastija Shang je mijenjala svoju prijestolnicu barem šest puta, a tri su iskopane: kod Cheng-choua, Erh-li-t'oua i An-yanga. Pronađena su i mnoga manja nalazišta, od kojih su neka smještena u dolini rijeke Yangtze i ukazuju na širenje dinastije Shang prema jugu.
Veliki gradovi sa zaštitnim zidovima, bogate grobnice, raskošne bakrene posude, razvijeni obrt i najraniji kineski zapisi pokazuju bogatstvo i originalnost Shang kulture. Tada se počela oblikovati kineska kultura u obliku pisanog jezika, filozofije, a postupno se javila i stabilna socijalno-politička i ekonomska struktura. Ta dinastija se počela razvijati i trgovačke veze sa područjima centralne, sjeverne i istočne Azije.
Veličina države Shanga se ne može precizno odrediti, iako joj je središte bilo u dolini Žute rijeke. Karakteristika Shang kulture su poznavanje pisma, razvoj prvih gradova i široko razvijena obrada bronze. U doba Shanga se počinje razvijati i kineska ekonomija, a puževi služe kao prvi oblik valute. Dok je u doba Shanga tehnologija bila dobro razvijena, bronza se smatrala izuzetno vrijednom, te se koristila gotovo isključivo za izradu oružja ili izradu dragocjenih predmeta. Većina Kineza je još uvijek živjela na nivou kamenog doba.
Religija u doba Shanga je relativno nepoznata, ali su tadašnji Kinezi Shang vladare smatrali polubožanstvima i nazivali ih sinovima Neba. Vjeruje se kako je postojao panteon na čijem čelu je bio bog Ti. Vjeruje se da iz tog perioda potiče i kineski običaj štovanja predaka.
Dinastija Chou
U 11. vijeku p. n. e. su područja dinastije Shang pokorili osvajači porijeklom iz zapadnih dijelova doline Žute rijeke, nekadašnji vazali Shanga, koji će potom ustanoviti dinastiju Chou (Zhou), najdugovječniju vladarsku dinastiju u kineskoj historiji, za čiji početak se tradicionalno navodi 1027. p. n. e, a kraj 256. p. n. e. Period dinastije Chou, koji se smatra vrhuncem kineskog bronzanog doba, je važan zbog razvoja mnogih institucija kineske kulture, uključujući filozofiju i religije kao što su konfucijanstvo i taoizam. U Kini se u to vrijeme nastavila širiti upotreba bronze, a javlja se i željezo.