cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adenozin-trifosfat
mini|300px|Skeletna struktura ATP mini|300px|3D struktura ATP Adenozin trifosfat ili ATP je istovremeno i glavno unutarćelijsko "skladište" i izvor i prijemnik energije. Ćelija može normalno funkcionisati i obavljati redovne životne funkcije samo kad na raspolaganju ima dovoljnu količinu ATP-a, tj. energije. Najveća količina ATP-a kod životinja nastaje u mitohondrijama, u kojima se oslobađa energija potrebna za sintezu (ćelijsko disanje). Kod biljaka, značajni proizvođači ATP-a su i hloroplasti, u kojima se koristi energija fotosinteze.
Građa ATP-a
Adenozin trifosfat građen je od nitrogenove baze adenina, monosaharida riboze i tri molekule fosfora. Prva molekula fosfora na ribozu vezana je čvrstom kovalentnom vezom, te nije energetski bogata. Druge dvije molekule fosfora jedna za drugu vezane su fosfatnim vezama. Zato se ćelija služi hidrolizom kako bi odvojila fosfate i tako dobila energiju iz energijom bogatih veza.
Procesi korištenja fosfatnih veza
mini|360px|Shematski prikaz dijelova molekule adenozin-trifosfata i fosfatnih veza
Fosforilacija
U fosfatnim vezama energija se dobija staničnim procesom fosforilacije. Fosforilacija je proces pri kojemu se na adenozin monofosfat (AMP) veže dodatni fosfat energetski bogatom vezom i nastaje adenozin difosfat (ADP) nakon toga još jedan fosfat se veže na drugi i nastaje treća energijom bogata fosfatna veza (dobijamo ATP). Proces fosforilacije odvija se u mitohondrijama, a energija, koja se ulaže u veze, je ona koja se dobija iz ćelijskog disanja.
Glukoza
U mitohondrijama, piruvat se oksidira pomoću kompleksa piruvat dehidrogenaze. Acetil grupa, koja u potpunosti oksidira u ugljen dioksid tokom ciklusa limunske kiseline (također poznatog kao Krebsov ciklus). Svaki "obrt" kroz ciklus limunske kiseline proizvodi dvije molekule ugljendioksida, jednu molekulu ATP ekvivalenta guanozin trifosfata (GTP) kroz fosforilaciju (kataliziranu sukcinil-CoA sintetazom), tri molekule smanjenog koenzima NADH i jednu molekulu smanjenog koenzima FADH 2. Obje ove druge molekule se recikliraju u svoj oksidirani oblik (NAD +, odnosno FAD) preko transportnog elektrona lanca, što stvara dodatni ATP iz oksidativne fosforilacije. Oksidacija prvo rezultatira NADH molekulom u sintezi 2-3 ATP molekula, i oksidacijom jednog FADH2 prinosa između 1-2 ATP molekula. Većina ćelijskog ATP se stvara u ovom procesu. Iako je ciklus limunske kiseline ne uključuje molekulski kisika, to je obavezno aerobni proces, jer je potrebn O2 da se reciklira smanjenje NADH i FADH2 do svog oksidiranog stanja. U nedostatku kisika, ciklusu limunske kiseline će prestati raditi, zbog nedostatka raspoloživih NAD + i FAD.
Generiranje ATP iz mitohondrija od citosolnog NADH oslanja se na malat-aspartat transport (i u manjoj mjeri glicerol-fosfat transportere), jer se unutarnja membrana mitohondrija nepropusna za NADH i NAD +.. Umjesto prenošenja generira NADH, a enzim malat dehidrogenaza pretvara oksaloacetat u malat, koji se translokacion na mitohondrijsku matricu. Još jedna reakcija koju katalizira malate dehidrogenaza javlja se u suprotnom smjeru, proizvodnjom oksaloacetata i NADH, iz nedavno nastalog malata i unutrašnjef skladišta NAD + u mitohondrijama. Transaminaza pretvara oksaloacetat u aspartat za transport vraćanjem kroz membranu i u međumembranski prostor.
Oksidativna fosforilacija, prolazak elektrona iz NADH i FADH2 kroz elektronski transportni lanac omogućava pumpanje protona iz mitohondrijske matrice i u međumembransk8 prostor. To stvara protonski motiv sila koji je neto učinak pH gradijenta i gradijenta električnog potencijala, preko unutrašnje membrane mitohondrija. Protok protona kroz taj potencijalski gradijent - to jest, matricu međumembranskog prostora - daje pokretačku snaga za sintezu ATP, uz katalitsko djelovanje ATP sintaze. Ovaj enzim sadrži rotorsku podjedinicu koja fizički rotira u odnosu na statičke dijelovi proteina, tokom sinteze ATP.
Većina molekula ATP sintetiziranih u mitohondrijama se koristiti za mobilne procese u citosolu, tako da mora biti izvezena sa svog mjesta sinteze u mitohondrijskoj matrici. Unutrašnje membrane sadrži antiporter, na ADP / ATP translokazi, koja se kao sastavni membrane protein koristi za razmjenu novosintetiranih ATP u matrici za ADP u međumembranskom prostoru. Ovo premještanje je vođeno membranskim potencijalom, što rezultira u kretanjem oko četiri negativne pojave iz mitohondrijske membrane u zamjenu za tri negativne za premještanje unutra. Međutim, to je također potrebno za transport fosfata u mitohondrije; fosfatni nosači pokreću proton sa svakog fosfata, djelomično trošeći protonski gradijent.
Beta oksidacija
Masne kiseline mogu se razlagani na acetil-CoA beta-oksidacijom. Svaki krug ovog ciklusa smanjuje dužinu acil lanca dva atoma ugljika i proizvodi jedan NADH i jedan FADH2 molekule, koje se koriste za proizvodnju ATP, oksidativnom fosforilacijom. Jer NADH i FADH2 su energetski bogate molekule i desetine ATP molekula koje mogu biti generirane beta-oksidacijom jednog dugog acil lanaca. Visok prinos energije ovog procesa i kompaktno skladištenje masti objašnjava zašto je to najbogatiji izvor kalorija iz hrane.
Fermentacija
Glavni članak: fermentacije (biokemija) Fermentacije podrazumijeva proizvodnju energije kroz proces fosforilacije u odsustvu respiratornog elektronskog transportnog lanca. U većini eukariota, glukoza se koristi i kao energetski izvor i donator elektrona. Jednadžba za oksidaciju glukoze u mliječnu kiselinu je:
C6H12O6 2 CH3CH(OH)COOH + 2 ATP
Dopunjavanje ATP iz nukleozida difosfat kinaze
ATP može biti sintetiziran kroz nekoliko tzv "dopunjavanje" reakcije katalizira enzim porodice nukleozida difosfat kinaze (NDKs), koje koriste druge nukleozida triphosphates kao fosfata donatora visoke energije, kao i ATP: guanido-phosphotransferase obitelji,
Proizvodnje ATP tokom fotosinteze
U biljkama, ATP se sintetizira u itilakoidnoj membrane hloroplasta u svjetloj fazi fotosinteze, u procesu koji se naziva fotofosforilacija. Tako, svjetlosna energija se koristi za pumpanje protona preko membrane.hloroplasta. To donosi snagu protonskom motivu, što vodi ka intazi ATP, baš kao i u oksidativnoj fosforilaciji. Neke od molekula ATP proizvedene u hloroplasti se troši u Calvinovom ciklusu, u kojem se proizvode šećeri trioze.
Recikliranje ATP
Ukupna količina ATP u ljudskom tijelu je oko 0,2 mola. Većina ATP se obično ne sintetizirani de novo, ali se iz ADP proizvedi tokom navedenih procesa. Tako, u svakom trenutku, uukupni iznos ATP + ADP ostaje prilično konstantan. Energija koju koriste ljudske ćelije zahtijeva hidrolizu od 100-150 mola ATP svakodnevno, što je oko 50–75 kg. Ljudsko tijelo do svoje tjelesne težine obično koristi ATP tokom dana. To znači da se svaki ATP molekula, u toku jednog dana, reciklira oko 500-750 puta (100 / 0,2 = 500). ATP se ne može se čuvati, pa potrošnja blisko prati njegovu sintezu. Međutim ukupno oko 5g ATP koriste procesi kretanja u bilo koje vrijeme.
Regulacija biosinteze
Proizvodnja ATP u aerobnim eukariotskim ćelijama čvrsto je regulirana alosterskim mehanizama, sa efektom povratnih informacija, a koncentracija supstrata zavisi od pojedinih enzima glikolize i oksidativnih puteva fosforilacije. Ključne kontrolne točke se javljaju u enzimskim reakcijama koje su, pod fiziološkim uvjetima, toliko energetski povoljne da su praktično nepovratne
U glikolizi, heksozakinazom se direktno inhibira njen proizvod, glukozo-6-fosfat, a piruvat kinaza je inhibirana svojom ATP. Glavna kontrolna tačka za glikolitski put je fosfofruktokinaza (PFK), koja alosterično inhibira visoke koncentracije ATP i aktivira visoke koncentracije AMP. Inhibicija PFK putem ATP je neobična, jer ATP je i supstrat u reakciji kataliziranoj putem PFK; biološki aktivni oblik enzima je tetramer koji postoji u dva moguća konformacije, od kojih su samo jedne veže drugu podlogu fruktoze-6-fosfat (F6P). Protein ima dva mjesta vezivanja za ATP - aktivno mjesto]] je dostupno u obje proteinske konformacije, ali ATP na mjestu inhibitora stabilizira potvrda da je vezivanje F6P loše. Broj drugih malih molekula može nadoknaditi ATP-izazvani pomak u ravnoteži formiranja i reaktiviranja PFK, uključujući ciklični AMP, amonijum jon, neorganske fosfate, i fruktozo- 1,6 i 2,6 difosfate.
Ciklus limunske kiseline uglavnom regulira dostupnost ključnih supstrata, posebno odnosa NAD + - NADH i koncentraciju kalcija, neorganskih fosfata, ATP, ADP i AMP. Mplekula citrata – koja daja ime u ciklusu – je povratna informacija inhibitoru citrat sintazi i inhibiru PFK, pružajući direktnu veza između regulacije ciklusa limunske kiseline i glikolize.
U oksidativnoj fosforilaciji, ključna je kontrola reakcija katalizirane citokrom C-oksidazom, što je regulira dostupnost svojih supstrata – u smanjenom obliku citohroma C. Iznos smanjenja citokroma C dostupan je u direktnoj vezi sa količinom drugih supstrata: što direktno implicira ovu jednadžbu: koji direktno implicija jednadžbu:
Tako visoka stopa: [NADH] → [NAD+] ili visok odnos [ADP] [Pi] prema [ATP] implicira visok iznos reduciranod citohroma c i visoku razinu aktivnosti citohrom oksidaze c.
Dodatni nivo regulacije se odvija putem stope transporta ATP i NADH između mitohondrijskog matriksa i citoplazme.
NGC 124
NGC 124 (također poznat kao IRAS 00253-0205, MCG 0-2-38, PGC 1715 i UGC 271) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 187 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,40 (76 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (43 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Truman Henry Safford 23. septembra 1867. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
978.
Godina 978. (CMLXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 978. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Padobranstvo
Historija padobranstva
mini|desno|150p|Padobranac
Počeci padobranstva u Bosni i Hercegovini vezani su za vojnu upotrebu tj. za korištenje padobrana kao sredstva za spašavanje pilota. 1926. godine donijet je propis o nošenju padobrana prilikom letenja. Prvi nabavljeni padobrani su bili tipa "Blanquier", a ubrzo zatim su iz Sjedinjenih Američkih Država nabavljeni moderniji padobrani marke "Irvin".
Prvi skok na teritoriji Jugoslavije izvršio je francuski padobranac Bernaze u Beogradu 1925. godine. Prvi Jugosloven koji je skočio na tlu Jugoslavije je potporučnik izviđač-letač Dragutin Dolanski, i to 2. septembra 1926. godine na aerodrumu Novi Sad. Skok je izveden padobranom tipa "Blanquier" sa visine od 650 metara iz aviona tipa "Anrio".
Nikola Đuričko
Nikola Đuričko je srbijanski glumac, rođen u Beogradu 9. jula 1974 godine. Unuk je glumice Tomanije Đuričko. Oženjen je Ljiljanom Nešić (7. juna 2002). Iza sebe ima brak sa suprugom Ivanom razveden 23. jula 2002.
Mark Shuttleworth
Mark Richard Shuttleworth (rođen 18. septembra 1973) je južnoafrički biznismen. Shuttleworth je rođen u Welkomu u Južnoj Africi. On je ujedno prvi Južnoafrikanac koji je sebi kupio put u svemir. Trenutno živi u Londonu i ima dvojno državljanstvo, južnoafričko i državljanstvo Velike Britanije.
Shuttleworth je postao planetarno poznat nakon što je 25. aprila 2002. godine sebi kupio let u svemir, koji je tada platio otprilike 20 miliona američkih dolara. Dva dana kasnije, Sojuz letjelica je došla do Međunarodne svemirske stanice, gdje je proveo 8 dana u eksperimentalnim istraživanjima. Petog maja se vratio na Zemlju. Mark se dvije godine pripremao i proveo 7 mjeseci u Zvjezdanom Gradu, u Moskvi. Shuttleworth je postao Debian programer u ranim 1990im, a 2004 se vratio u svijet Linuxa osnivajući distribuciju Ubuntu Linux, sa svojom kompanijom Canonical Ltd. U 2005 godini osnovao je Ubuntu fondaciju sa početnim kapitalom od 10 miliona dolara.
977.
Godina 977. (CMLXXVII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 977. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Hutovo blato
Hutovo blato je park prirode i Ramsarsko područje u Bosni i Hercegovini. Smješteno je na pet kilometara od Čapljine, a prostire se na skoro 8.000 hektara prostora u neretvanskoj dolini. Udaljeno oko 15 km od Jadranskog mora tako da je primjetan veliki uticaj sredozemne klime.
Zaštićeno područje
Međunarodni savjet za zaštitu ptica (ICBP) je 1998. godine uvrstio Hutovo blato na listu međunarodno važnih staništa ptica. Potom je 2001. godine Park prirode “Hutovo blato” upisan na listu močvara od međunarodne važnosti prema metodologiji Ramsarske konvencije i registrovan je pri UNESCO-ovom Direktoratu u Parizu. Najveća jezera „Hutovog blata“ su: Deransko, Jelim, Drijen, Orah, Škrka i Svitava. U vodama „Hutovog blata“ ima 22 vrste riba iz 12 porodica od kojih su endemske: podustva, zubatak, neretvanski vijun i glavočići. Prema posljednjim istaživanjima utvrđeno je više od 600 biljnih vrsta i 163 vrste ptica iz 39 porodica. Nalazi se i na listi Important Bird Areas (IBA) područja.
Razgledanje ovog parka je besplatno, a osim posmatranja, foto-safarija, postoji još nekoliko sadržaja u samom parku, kao što su kafe-restoran, mogućnost organiziranja izleta na određenim lokacijama, hotel i slično. Ovim zaštićenim područjem upravlja Javno preduzeće Hutovo blato.
Opći podaci
Najveća jezera „Hutovog blata“ su: Deransko, Jelim, Drijen, Orah, Škrka i Svitava. Sam park je ustvari močvara nastala od sistema rijeke Krupe, u tipičnom kraškom ambijentu. Rijeka Krupa i nema svoj izvor nego otiče iz Deranskog jezera, jednog od nekoliko većih jezera ovog područja. Ova rijeka je jedinstvena po osobini da teče u oba smjera (nizvodno i uzvodno). Naime, kad se poveća vodostaj Neretve, ta rijeka potisne Krupu prema izvorištu (Deranskom jezeru).
Biljni i životinjski svijet
Poznat je kao oaza u kojoj su smještene mnoge vrste ptica močvarica kao i veliki broj drugih biljnih i životinjskih vrsta. Odgovarajuća klima, vegetacija i ostali činioci stvaraju povoljne uslove naročito za smještaj ptica. Također ga kao zimovalište koristi i određeni broj ptica selica (smatra se za jedno od najvećih zimovališta ptica u Evropi). Prema nedavno obavljenom istraživanju projekta "Life" popisano su 163 vrsta ptica koje ga koriste (ptice selice ili ptice kojima je ono stalno obitavalište).
Arheološki lokalitet Desilo
Lokalitet je nazvan po vrelu Desilo, jednom od brojnih vrela i jezera koje nastaju na ovom prostoru zahvaljujući masi podzemnih voda rijeke Trebišnjice. S ukupnom površinom od oko 2 ha i dubinom koja na pojedinim mjestima doseže i 10 m, Desilo je, kao vodeni kuk, duboko zavučeno između brda. Lokalitet se sastoji od gradine, nekropole i podvodnog arheološkog dijela.
Farski jezik
Farski jezik (farski: føroyskt) je skandinavski, germanski jezik indo-evropskog porijekla koji se pretežno govori u Farskim ostrvima. Jezik govori oko 60 000 ljudi na Farskim ostrvima i oko 25 000 u Danskoj.
Avalski toranj
mini|280p|Avalski toranj, prije i poslije razaranja mini|300px|Rekonstrukcija tornja (Slikano 19.07.2008) Avalski televizijski toranj je toranj na planini Avali u Beogradu. Avalski toranj je visok 204,57 metara.
Prvi toranj
Proradio je poslije petogodišnje izgradnje, 1965. godine. Toranj su osmislili arhitekte Uglješa Bogdanović (umro 1994. godine) i Slobodan Janjić, kao i konstruktor akademik Milan Krstić. Njegova izgradnja je bila povjerena građevinskom preduzeću Rad.
Sultan
Sultan, u nekim islamskim zemljama i društvima vladar, a naročito vladar osmanlijske porodice, Sultan Sultana, Kan Kanova, Halifa (nasljednik poslanika Muhammeda) i Sjena Allahova na Zemlji, Sluga gradova Mekke, Medine i Kudsa (Jerusalem), padišah tri grada: Istanbula, Adrianopolis / Edirne) i Burse i grada Šama (Damask) i vilajeta Misira (Egipat), cijelog Azerbejdžana, Magriba, Barkaha, Kairouana, Halepa, Iraka, Arabije i Adžema (moderni Iran), Basre, El Hasa, Dilena, Rake, Mosula, Partije (Perzija), Dijarbakira, Cilicije i Vladar vilajeta: Erzurum, Sivas, Adana, Kahraman, Van, Barbarija, Habeš (Abisinija), Tunis, Trablus (Tripolis), Kibris (Kipar), Rodos, Kandija (Krf), Moreja (Peloponez), Ak Denizi (Sredozemno more), Kara Deniz (Crno more), Anatolija, Rumelija (evropski dio Imperije), Bagdad, Kurdistan, Grčka, Turkestan, Tatarska, Čerkizija, Kabard, Gorjestan, Kipsak, Kef i susjednih zemalja, samostalnog pašaluka Bosne, grada Beograda i vilejeta Serf (Srbija), sa svim gradovima i utvrdama, cijelog Arnavut vilajeta (Albanija) i Iflaka i Bogdanije (Rumunija).
Avalski toranj
Prvi toranj
29. aprila 1999. godine, su ga bombe NATO pakta u Operaciji Saveznička sila srušile na stotinak kvadrata njegove nekadašnje terase.
Athletissima 2011.
Athletissima 2011. bila je 34. izdanje godišnjeg atletskog mitinga Athletissima u Lausannei i 7. stanica Dijamantne lige 2011.
John Locke
John Locke (29. august 1632 – 28. oktobar 1804) bio je engleski filozof i empirist iz 17. stoljeća. Bio je glavni engleski predstavnik empirizma. Osnivač je spoznajne teorije i smješta iskustvo, ili ideje osjeta i reflekse, u osnovu ljudskog razuma. Smatrao je da sve znanje potiče iz iskustva, jer je naša duša po rođenju "tabula rasa". Pošto ukida bilo kakav prostor za "urođene ideje" u osnovama znanja, može se reći da je u tom smislu anti-racionalistički. Međutim, Locke govori da postoji mogućnost saznanja da nam neke od naših ideja pružaju odgovarajuću predstavu svijeta koji nas okružuje.
Avalski toranj
Prvi toranj
Toranj je po mnogo čemu bio jedinstven u svijetu:
John Locke
Locke je imao veliki utjecaj na razvoj političke filozofije. Njegove ideje bile su temelj za koncepte američkog zakona i organizacije vlasti. Lockeova epistemologija i filozofija imala je veliki utjecaj i na period prosvjetiteljstva.
Locke je naročito kritikovao autoritativnu vlast koja je većinu moći osiguravala jednoj osobi (monarhu) te je zagovarao ideju razdvajanja svjetovne i crkvene vlasti, odnosno države i crkve.
Avalski toranj
Prvi toranj
Njegova rekonstrukcija je otpočela 2006. godine. Obnovljeni toranj je trebao svečano da bude otvoren na 10. godišnjicu njegovog rušenja tj. 29. aprila 2009 Zbog vremenskih prilika, radovi nisu završeni na vrijeme. 29. oktobra 2009, Radio Televizija Srbije je objavila da je izgradnja tornja završena.
Vanjski linkovi
Da li je opravdana ponovna gradnja Avalskog tornja?
976.
Godina 976. (CMLXXVI) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 976. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Južni federalni okrug
mini|250px|Položaj Južnog federalnog okruga unutar Rusije <mapframe latitude="47.9" longitude="39.6" zoom="4" width="280" height="300" align="right" /> Južni federalni okrug jedan je od sedam federalnih okruga u Rusiji. Nalazi se na samom jugozapadu države između Ukrajine i Kazahstana. Prema popisu iz 2002, u okrugu je živjelo 22.907.141 stanovnika, a okrug je zauzimao površinu od 589.200 km2. Okrug je uspostavljen 18. maja 2000.
Sjedište distrikta je u Rostovu na Donu, Rostovska oblast.
975.
Godina 975. (CMLXXV) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 975. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Spisak flandrijskih grofova
Godine 860. Baldovin I je oženio Juditu, kćerku cara Karla II i dobio na upravu teritoriju Flandrije. mini|Grb grofova Flandrije
Most Mehmed-paše Sokolovića
Most Mehmed-paše Sokolovića (Stari most u Višegradu) je most na rijeci Drini. Nalazi u Višegradu, blizu granice između Bosne i Hercegovine i Srbije i predstavlja jedno od najmonumentalnijih djela arhitekture koja je nastala u razdoblju od 15. do 19. vijeka u Bosni i Hercegovini. Most Mehmed-paše Sokolovića je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Zajedno sa Starim mostom u Mostaru, nalazi se na UNESCO-ovoj listi mjesta svjetske baštine u Bosni i Hercegovini.
Historija
mini|lijevo|200p|Stari most u Višegradu oko 1890. Most izgrađen je u periodu od 1571. do 1577. godine, na mjestu gdje je put povezivao Bosnu sa Carigradom iznad rijeke Drine. Izgradnja mosta povjerena je poznatom turskom graditelju, Kodža Mimar Sinanu, dvorskom arhitekti i vrhovnom graditelju Carstva, jednom od najvećih arhitekata svijeta. Zadužbina je Mehmed-paše Sokolovića, velikog vezira trojice sultana (1565-79) – Sulejmana Veličanstvenog, Selima II i Murata III.
Za ovaj most se zna da je popravljan oko 1664. godine, zatim 1875, 1911. i 1939. te 1940. godine. Pri povlačenju Austrijanaca iz Višegrada 1914. godine, razoreno je jedno okno, a slijedeće godine srpska vojska prilikom napuštanja Višegrada je razorila još jedno. Takvo stanje mosta se zadržalo do 1939. godine kada je doveden u ispravno stanje. Od 1915. do 1939. godine na porušenom dijelu mosta stajala je željezna konstrukcija preko koje se odvijao saobraćaj. Prilikom povlačenja Nijemaca u oktobru 1943. godine i taj je dio razoren. mini|Srušeni most između 1914. i 1916. Sredina mosta, nazvana kapija-sofa, je bila proširena i ubrzo je postala popularno sastajalište za ljude iz Višegrada i okoline.
Roman Ive Andrića "Na Drini ćuprija", za koji je pisac dobio Nobelovu nagradu i koji je preveden na mnoge svjetske jezike, je baziran na historiji ovog mosta. Roman je kroz historiju mosta prikazao i historiju cjelokupnog podneblja i mnoge značajne događaje u vezi sa mostom.
Karakteristike
Dio mosta preko rijeke čini jedanaest lučnih otvora, od kojih je krajnji otvor uz desnu obalu oslonjen na dva podzida sa najmanjim rasponom od 5,20 m. Ostalih deset lučnih otvora raspona su od 10,70-14,80 m. Most leži na devet velikih kamenih stubova širine 3,50-4,00 m i dužine oko 11,50 m. Na lijevoj obali krajnji otvor se oslanja na ugao mosta kojim prelazi u rampu. Širina kolovoza na mostu iznosi 6,00 m. Ogradni zidovi su debljine 60 cm, i njihova dužina iznosi 179,44 m. Pristupna rampa je široka oko 6,60 m sa ogradama i dužine je oko 120,00 m. U rampi su četiri lučna otvora, jedan veći na uglu (širine 4,50 m) i tri manja iznad potoka koji se ulijeva u Drinu. Lukovi su klasični prelomljeni lukovi sa relativno malim ekscentricitetom centara (cca 1,0 m, a svoda debljine 85 cm) čime se približuju polukrugu. mini|180px|Kapija na sredini mosta Kamen za zidanje mosta sječen je u mjestu Banja, oko 5 km niz desnu obalu rijeke Drine. Na sredini ovog mosta stajala je drvena kula za koju se ne zna vrijeme nastanka, a koja je porušena 1886. godine. Kula je predstavljala stražarnicu ispod koje je bio prolaz, a koji se zatvarao jakim hrastovim vratima sa obje strane. Na kuli se nalazilo nekoliko malih topova zvanih šibe. Na mostu su se nalazila dva tariha u stihovima sa uklesanim godinama – na prvom 971.-/1571., a na drugom 985./1577. Most je izdržao nekoliko velikih poplava, od kojih je najveća ona iz 1896. godine, kada je nivo rijeke Drine bio 1,60 m iznad mosta.
Stubovi, svod i čeoni zidovi izvedeni od sedre sa lokaliteta majdan Višegradske banje. Pojedini kameni blokovi vezani su željeznim klamfama zalivenim olovom. Nad čeonim zidovima, u ravni nivelete kolovoza, je profilisani vijenac (od sedre visine 30 cm) na kojem leži masivna kamena ograda. Šesti stub je sa plastičnom obradom. Na uzvodnoj strani, sa trokutaste osnove prelazi stepenasto u pravougaono proširenje, koje nosi slijepi portal sa tarihom-natpisom. Na nizvodnoj strani su poligonalne osnove stepenasto prelaze u pravougaono proširenje na kojem je sofa za sjedenje. Služi namjenjenoj svrsi do danas.
Trenutno stanje
Most Mehmed-paše Sokolovića je trenutno najugroženiji nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Stabilnost mosta ugrožena je neispunjavanjem uvjeta sadržanih u zapisniku Komisije za tehnički prijem hidroelektrane Višegrad i nezakonitim radom hidroelektrane. Rad hidroelektrane je izazvao rast nivoa vode rijeke Drine koja je povećala opterećenje na nosive stubove mosta dok erozija dijela mosta ispod vode prijeti rušenju cijelog mosta. Zbog nedostatka finansijskih sredstava nije bilo redovnih opravki mosta u zadnjih nekoliko decenija. Most Mehmed-paše Sokolovića je također upisan i na listu 100 najugroženijih spomenika svjetske baštine od strane World Monuments Fund (Fond svjetskih spomenika) organizacije.
Čaraparko
mini|desno|Čaraparko Čaraparko je lutka koja se pravi od čarape koju lutkar oblači preko ruke, tako da prsti ruke tvore usta. Izgled čaraparka može biti raznovrsan, i zavisi od mašte lutkara no obično ima velike oči, nos, a ponekad i jezik. U mnogim osnovnim školama djeca se uče kako praviti lutke od čarapa, a mnoge škole također uče kako ih koristiti. Mnoge dječije serije, reklame, filmovi i emisije za odrasle koriste čaraparke.
NGC 6281
NGC 6281 (također poznat kao ESO 332-SC19) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Škorpion. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 5. juna 1826. godine.
NGC 1849
NGC 1849 (također poznat kao ESO 85-SC49) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. januara 1837. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Čajniče
Čajniče je naseljeno mjesto i središte istoimene općine na krajnjem istoku Bosne i Hercegovine na granici sa Crnom Gorom.
Historija
mini|desno|270px|Čajniče, poslije I svjetskog rata.
Čajniče se se pominje još davne 1477. godine, i od tada počinje da bilježi svoju historiju.
Prema turskim službenim tefterima, koji su do danas u originalu sačuvani u Istanbulu, 1477. godine, dakle 14 godina poslije pada Bosne, pazar Čajniče je imao 190 obitelji i 5 neoženjenih stanovnika.
Ime Čajniče podsjeća na persijsko porijeklo, a ima značenje dobra i hladna voda. Istina je da vode u Čajniču ima u izobilju. Otkrili su ga mnogi ljudi, i u njemu se nastanili. Kasnije su ga otkrili i mnogi putnici, koji su ga godinama pohodili.
Do 1572. godine Čajniče je bilo u sastavu Hercegovačkog sandžaka. Tek 1582. godine pominje se kao samostalni kadiluk.
Na 15. km od Čajniča 1379. godine podignut je srednjovjekovni grad Samobor (kod Međuriječja), a podigao ga je Sandalj Hranić.
Podrobnije podatke i opis Čajniča iz tog perioda, imamo u putopisu poznatog turskog putopisca Evlije Čelebije, koji je u Čajniču bio 1664. godine. Za ono vrijeme, ovaj veliki svjetski putnik, koji je prošao čitavo, tada ogromno Osmanlijsko carstvo i druge strane zemlje, u svom opisu za Čajniče navodi da tako čudno mjesto, valovito i brdovito, nije nigdje vidio. Okruženo velikim brdima sa ogromnim drvećem i sa strašnim ponorima, svojim položajem djeluje istovremeno veselo, opasno i strašno, dok su sa druge strane predjeli sa voćnjacima prave rajske bašte.
Ertuğrul Gazi
mini|desno|200px|Turbe, Ertuğrul Gazi
Ertuğrul Gazi, isto poznat kao Ertoğrul ili Erthogrul, (1198–1281) bio je otac Osmana I, osnivača Osmanlijskog Carstva. Godine 1227. naslijedio je vodstvo Kayi, plemena Turaka Ouza nakon što se u rijeci Eufrat, bježeći pred mongolskim prodorom, utopio njegov otac Süleyman. Ertuğrul je dobio zemlju Karaja Dağ, u planinama blizu Angore (današnja Ankara), od Ala ed-Din Kay Qubadh Ia, seldžučkog sultana Rüma. Kasnije je dobio selo Söğüt s okolnom zemljom.
Čajniče
Geografija
Čajniče se nalazi na dvadesetom kilometru puta Goražde - Pljevlja, na nadmorskoj visini od 816 metara.
Kultura
mini|desno|250px|Mir-Muhamedova (Mehmed i Mustajbegova) džamija
Socijalni kapital
Socijalni kapital je stari koncept koji datira iz 18. vijeka i tek je nedavno ponovo revitalizovan u jeku rasprava o civilnom društvu. Korisno shvatanje socijalnog kapitala je kao »sistema normi i mreža (unutar zajednice/društva) koje olakšavaju kolektivnu akciju». Drugo korisno poimanje je shvatanje «socijalnog kapitala kao društvenog (zajedničkog) resursa koji olakšava i/ili otežava pristup pojedinca drugim društvenim, ekonomskim ili prirodnim resursima».
Socijalni kapital prema shvatanjima iz novije literature je koncept koji je baziran na specifičnim društvenim vrijednostima, to je više normativni koncept nego objektivan opis ponašanja ljudi. Ključna vrijednost analize socijalnog kapitala je, međutim, u njegovoj širini i sadržajnom bogatstvu, prije nego u normativnoj analizi. Značaj socijalnog kapitala nije samo u činjenici da on olakšava razumijevanje participacije građana u grupnim aktivnostima (građanskim ili drugim) već i u činjenici da na bazi njega možemo lakše shvatiti kako su nemonetarne forme društvenih interakcija izvor ne samo za materijalne ili finansijske dobiti već i izvor moći.
Socijalni kapital možemo posmatrati kao pojam koji se u sociologiji koristi da opišemo ljudsko ponašanje, ili kao moderniju normativnu predstavu koja se tiče dobrog upravljanja državom i demokratskog ponašanja, i to kako na lokalnom tako i na širem društvenom nivou, uzimajući u obzir njegov značaj za razvoj jedne zajednice.
Socijalni kapital i tržišna ekonomija
U radovima koji su posvećeni socijalnoj strukturi konkurentnosti na nesavršenom tržištu ističe se značaj socijalnog kapitala učesnika u tržišnoj utakmici. Svaki učesnik na tržištu ima svoju mrežu kontakata u areni. Izvjesni igrači su povezani sa drugim igračima, vjeruju nekima, u obavezi su da neke podrže, zavisni su u robno-novčanoj razmjeni jedni od drugih. Konstatuje se da struktura mreže svakog od igrača može da kreira konkurentnu prednost sa stanovišta koeficijenta povraćaja investicija. Svaki od učesnika na tržištu (i u društvenom životu) ima barem tri vrste kapitala:
Socijalni kapital ljudi u organizaciji se integriše u socijalni kapital organizacije. Sa stanovišta organizacije finansijski i humani kapital određuju sposobnost organizacije da generiše neki proizvod ili uslugu. Relacije u organizaciji i izvan organizacije definišu njen socijalni kapital. Finansijski i humani kapital su na više načina različiti od socijalnog kapitala. Oni su u cjelini ili dijelovima u vlasništvu pojedinca kako je definisano zakonima o vlasništvu. S druge strane za njih vezujemo pojmove investiranja. Kada ih povežemo sa osobom onda imamo produkcionu sposobnost (proizvodnja robe ili pružanje usluge).
Socijalni kapital je znatno drugačiji sa oba stanovišta. On je na prvom mjestu svojina obje strane u relaciji. Ni jedan pojedinac nema ekskluzivno vlasništvo na socijalni kapital. Kada se neko povuče iz relacije onda nestaje sav socijalni kapital koji je u njoj bio sadržan. Socijalni kapital s druge strane direktno utiče na stepen povrata uloženog finansijskog i humanog kapitala. Preko relacija sa kolegama, prijateljima i klijentima dobijamo mogućnost da finansijski i humani kapital transformišemo u profit. Ovdje je važno naglasiti da, ako je riječ o komercijalnoj organizaciji onda je profit ekonomska kategorija, a ako je riječ o organizaciji koja pruža socijalne servise onda imamo socijalni profit (rješavanje određenih socijalnih problema, podizanje kvaliteta života u određenoj društvenoj zajednici, itd.).
Mjerenje socijalnog kapitala u nekoj zajednici nije nimalo lako imajući u vidu različiti sadržaj koji može ovom pojmu da se da u konkretnoj zajednici sa stanovišta konkretnih potreba date analize. Najčešće se koriste indikatori vezani za udruživanje građana u razne vrste organizacija (formalne ili neformalne) i za aktivizam ovih organizacija.
Una-Regata
Una-Regata je međunarodna tradicionalna turističko - sportsko - kulturna manifestacija.
Regata je centralni događaj turističke promocije potencijala rijeke Une i prirodnog okoliša. Regata se odvija u 3 etape, a traje 4 dana. Pored raftinga, ovu manifestaciju krase i mnogi drugi kulturno-rekreacioni sadržaji, kao Skokovi sa Gradskog mosta u Bihaću i Bosanskoj Krupi te mnogi koncerti raznih izvođača.
NGC 7793
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Satelitski internet
mini|250p|Tanjir za WildBlue satelitskog davatelja usluga interneta Satelitski internet servisi se obično koriste tamo gdje nema zemaljskog internet pristupa. Satelitski internet je moguće dobiti u svim dijelovima svijeta.
Imamo tri vrste satelitskog interneta:
Dial-up
Dial-up pristup je način pristupanja internet mreži gdje korisnik koristi računarski modem i telefonsku liniju za pozivanje internet davatelja usluga u svrhu ostvarivanje modemske veze, koja se preusmjerava na globalnu mrežu, internet. Ovakav način se dosta dugo održao i još uvijek se koristi, no sve se više zamjenjuje Širokopojasnim (broadband) internetom gdje je vrijeme pozivanja minimalno te se ostvaruje direktna i brža veza sa davateljem usluga. Današnje cijene DSL pristupa internetu skoro da odgovaraju dial-up uslugama.
Lavoslav Ružička
Lavoslav (Leopold) Ružička (Vukovar, 13. septembar 1887. - Mammern, Švicarska 26. septembar 1976.) dobitnik je Nobelove nagrade za hemiju, te je prvi dobitnik te nagrade sa područja današnje Hrvatske. Nosilac je osam počasnih doktorata (četiri za nauku, dva za medicinu, jednog za prirodne nauke i jednog za pravo).
Mladost i obrazovanje
Potiče iz porodice obrtnika i poljoprivrednika. Pohađao je klasičnu gimnaziju u Osijeku. Po završetku gimnazije opredijelio se za tehniku. Upisao je hemiju, vjerovatno zbog toga što se nadao poslu u novo-otvorenoj rafineriji šećera u Osijeku.
Ondje je Ružička je uspostavio uspješnu saradnju s Hermannom Staudingerom. Radeći s njim, 1910. godine dobija svoju diplomu, te s Staudingerom odlazi u Zürich i postaje njegov asistent.
Rad i istraživanje
Ružičkini prvi radovi su bili s područja prirodnih spojeva. Cijeli svoj život je ostao na tom području. Proučavao je strukture aktivnih komponenata biljke Pyrethrum cinerariifolium dalmatinskog buhača. Radeći, došao je u doticaj s hemijom tarpena - veoma interesantnog industriji parfema. Namjeravo je započeti samostalna istraživanja, te je započeo uspješnu i produktivnu saradnju s Cie Company (kasnije Firmenich) u Ženevi.
1916. - 1917. godine dobija podršku najvećeg svjetskog proizvođača parfema Haarman & Reimer iz Holzmindena u Njemačkoj. Zbog znanja iz područja tarpena, 1918. postaje vanredni profesor, a 1923. i počasni profesor na ETH-u (Eidgenössische Technische Hochschule) i na Univerzitetu u Zurichu.
Godine 1921. Ružička se pridružuje ženevskim proizvođačima parfema Chuit, Naef & Firmenich. Radeći tamo stiče finansijsku stabilnost, te iz Züricha odlazi u Basel. Godine 1927. postaje profesor organske hemije na Univerzitetu u Utrechtu u Holandiji. U Holandiji ostaje tri godine, a kasnije se ponovno vraća u Švicarsku, gdje postaje vodeći stručnjak na području hemijske industrije.
Ponovno u Zürichu, na "ETH"-u postaje profesor organske hemije i započinje najplodnije razdoblje svoje karijere. Proširuje područja svojih istraživanja, dodajući hemiji tarpena i steroide. Nakon uspješne sinteze spolnih hormona (androsterona i testosterona, njegov laboratorij postaje vodeći na polju organske hemije.
Godine 1939. osvaja zajedno s Adolfom Butendandtom Nobelovu nagradu za hemiju. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, neki od njegovih najboljih saradnika odlaze, no Ružička dovodi u svoju laboratoriju nove, mlade i obećavajuće naučnike, među kojima je i Vladimir Prelog.
Okrenuo se proučavanju novih područja: biohemije; problemima evolucije i nastanka života, a posebice biogeneze tarpena. Godine 1957, Ružička odlazi u mirovinu, te svoju laboratoriju ostavlja Vladimiru Prelogu.
Ružička se značajno posvetio problemima edukacije. Insistirao je na boljoj organizaciji akademskog obrazovanja i naučnog rada u SFRJ, te je uspostavio Švicarsko-jugoslovensko društvo. Također je postao i počasni član tadašnje Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu. U Švicarskoj je osnovana nagrada "Ružička" za mlade naučnike iz hemije koji rade u Švicarskoj. U rodnom Vukovaru njegovu čast otvoren je muzej (1977.), koji je nažalost uništen 1991. za vrijeme Domovinskog rata.
Atif Purivatra
Atif Purivatra (16. august 1928 - 11. septembar 2001), bio je jugoslavenski i bosanskohercegovački historičar i teoretičar evolucije bošnjačkog nacionalnog identiteta.
Biografija
Purivatra je klasičan pripadnik evolucionističke škole mišljenja. Bio je predsjednik Vijeća Kongresa bošnjačkih intelektualaca.
Windhoek
mini|Crkva Isusa Krista, Windhoek mini|Windhuk mini|170px|Windhuk Windhoek (/ˈvɪnt.hʊk/ vint-huuk; Njemački: Windhuk) je glavni i najveći grad Republike Namibije. Nalazi se u centralnoj Namibiji, u području visoravni Khomas Highland, na oko 1.700 metara iznad mora. Windhoek ima 332.500 stanovnika, prema popisu iz 2011. godine. Smatra se da je doseljavanje stanovništva iz ostatka Namibije prouzrokovalo rast broja stanovnika na više od 300.000 stanovnika.
Hapi
mini|199 px|Dva Hapija sa biljkama Hapi (Hep, Hap, Hapy) je bog Nila i plodnosti u egipatskoj mitologiji. Za seljake je bio važniji od Raa. Drugi bog koji se zove Hapi je Horusov sin.
Etimologija
Hapi je isprva bilo preddinastijsko ime za Nil, a poslije se počelo upotrebljavati kao ime boga Nila. Poslije su Egipćani zvali Nil iterw, "rijeka". Ime Nil dolazi od egipatske riječi nwy ("voda"), koju su Grci izgovarali Neilos.
Opis, uloga i kult
mini|135 px|Hapi prinosi svete darove egipatskog obilja Hapi se prikazuje kao zeleni ili plavi čovjek s bradom i štapom, a na glavi ima papirus ili lotos. On je bog hermafrodit, sa ženskim grudima koje simboliziraju plodnost. Često se prikazuju dva Hapija – jedan za Gornji, drugi za Donji Egipat. Hapi upravlja Nilom. Egipćani nisu znali zašto dolazi do poplava. Vjerovali su da bogovi Hnum, Satis i Anuket (ponekad i Heket) određuju količinu vode. Hapi je poštovan kao "Gospodar ptica i riba iz močvare" te je smatran njihovim ocem. Za Nil se vjerovalo da teče iz okeana Nuna, a Hapi je preuzeo neke Nunove karakteristike. U Tekstovima piramida je Hapi spomenut i kao bog koji može biti zao, te stvoriti previsoku poplavu. Egipćani su dolazak poplave znali po pojavljivanju plave zvijezde Sirius, koju personificira Sopdet, božica-zvijezda. Hapi je štovan da bi donio poplavu koja ne smije biti ni previsoka ni preniska. Ako bi poplava bila previsoka, polja bi bila natopljena, ali bi bile uništene kuće uz obale. Ako bi bila preniska, to se smatralo još većom katastrofom. Hapija se štovalo bacanjem hrane u Nil. On "livade tjera na smijeh kad su riječne obale poplavljene". U Gornjem Egiptu je njegova žena božica Nekhebet, a u Donjem Wadjet. Hapi nije imao hramove, ali se štovao u hramovima drugih bogova. Faraon Ehnaton, Nefertitin muž, koji je bio monoteist te atonist, smatrao je Hapija sinom svoga boga Atona, te je u Hapijevu čast spjevao pjesmu, iako zapravo hvali sebe u njoj.
Literatura
''
Njemački jezik
]]
Voće
mini|250p|Voće mini|250p|Voće Voće je zrelo reproduktivno tijelo biljaka sjemenjača, pogotovo onih koje imaju svježe plodove. Voće je dragocjeno i nezamjenjivo za dobar rad i vitalnost organizma čovjeka. Značajna je uloga mineralnih tvari, zvanih makroelementi ili mineralne soli, kao i uloga nezaobilaznih mikroelemenata.
Voće spada u posebnu grupu namirnica koje se, sa pojedinim izuzecima odlikuju:
Zbog ovakvog sadržaja, prije svega, mineralnih sastojaka, vitamina, celuloze, enzima i drugih koji imaju prevashodno zaštitnu ulogu u organizmu, kao i sadržaju voćnih šećera koji predstavljaju vrlo pogodne izvore energije, voće i povrće ima veliki značaj za ljudsko zdravlje.
Značaj voća u ishrani
Osnovne zajedničke odlike voća su: mini|250p|[[Kupina|Kupine u raznim stadijumima dozrijevanja]]
Voće je bogat izvor vitamina, mada u poređenju sa povrćem, voće sadrži manje vitamina. Od vitamina voće sadrži najviše vitamina C i karotina. Njihova količina zavisi od vrste voća, sorte kao i niza drugih činilaca. Vitamin C nije podjednako raspoređen u cijelom plodu. Najviše ga ima u pokožici i ispod nje. Drugi vitamin po važnosti i količini je karotin. Najviše ga sadrže: kajsija, ananas, suha šljiva, breskva, lubenica itd. U manjim količinama voće sadrži i druge vitamine: K, E, vitamine B grupe.
Metro-linija 4 (Pariz)
mini|Plan linije Metro-linija u Parizu je linija Pariskog metroa u gradu. Povezuje stanice Porte de Clignancourt na sjeveru, sa stanicom na jugu Mairie de Montrouge. Poslije linije je druga najprometnija linija u Parizu sa oko 154 milijona putnika u 2004. godini.
Historija
Do otvorenja stanice Mairie de Montrouge u općini Montrouge, 23. marta 2013. godine, zadnja stanica ove linije bila je Porte d'Orléans u 14. arondismanu
Melanom
mini|200px|Melanom na koži Melanom je maligni tumor melanocita koji se nalaze pretežno u koži, ali se mogu naći i u respiratornim putevima, probavnom sistemu, vagini, mokraćnoj cijevi, ustima, mozgu i unutrašnjosti oka. Iako se javlja u samo 4% svih oblika raka kože, odgovoran je za čak 80 posto smrtnih slučajeva.
Tumor nastaje nekontrolisanim bujanjem pigmentnih ćelija, melanocita. Melanom u 80 posto bolesnika nastaje na mjestu pigmentacije, tj. madeža. Melanom se može brzo širiti (metastazirati) u druge dijelove tijela putem limfnog sistema ili putem krvi.
Oko 160.000 novih slučajeva melanoma se dijagnostikuje širom svijeta svake godine, i češće se javlja kod muškaraca i bijelaca. Prema statistikama Svjetske zdravstvene organizacije, oko 48.000 smrtnih slučajeva godišnje je uzrokovano melanomom.
IC 1707
IC 1707 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Andromeda. Ovaj objekat je zapisao Guillaume Bigourdan 8. januara 1899. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 - grupa D
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 – grupa D bila je jedna od devet grupa u sklopu kvalifikacija za Evropsko prvenstvo 2016. U grupi je bilo šest reprezentacija, a primijenjen je Bergerov sistem takmičenja. Njemačka kao prvoplasirana i Poljska kao drugoplasirana reprezentacija u grupi su se kvalificirale na prvenstvo dok je trećeplasirana Irska obezbijedila učešće u baražu.
Utakmice
Vrijeme odigravanja utakmica su prikazana po srednjoevropskom vremenu (Lokalno vrijeme je prikazano u zagradama).
Lista strijelaca
mini|desno|150px|[[Robert Lewandowski sa 13 postignutih golova je najbolji strijelac grupe D.]]
Disciplina
Nogometaš je automatski suspendiran za sljedeću utakmicu ako učini sljedeće prekršaje:
Sljedeće suspenzije su bile (ili će biti) za vrijeme kvalifikacijskih utakmica:
Sjeverozapadni federalni okrug
mini|250px|Položaj Sjeverozapadnog federalnog okruga unutar Rusije Sjeverozapadni federalni okrug jedan je od sedam federalnih okruga u Rusiji. Zauzima cijeli sjeverni dio evropskog dijela države. Prema popisu iz 2002. godine u okrugu je živjelo 13.974.466 stanovnika, a okrug je zauzimao površinu od 1.677.900 km2. Okrug je uspostavljen 18. maja 2000. godine.
Sjedište distrikta je u Sankt Peterburgu.
Federalne jedinice
Okrug se sastoji od 11 federalnih jedinica:
NGC 4866
NGC 4866 (također poznat kao MCG 2-33-45, PGC 44600 i UGC 8102) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 91 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 6,40 (170 hiljada sg) a najmanji 1,5 uglovnih minuta (40 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 14. januara 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
971.
Godina 971. (CMLXXI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 971. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
972.
Godina 972. (CMLXXII) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 972. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Volkswagen Tiguan II
Volkswagen Tiguan II je druga proizvodna serija luksuznog terenca Volkswagen Tiguan. Proizvodi ga njemački proizvođač automobila Volkswagen i predstavlja nasljednika Volkswagen Tiguana I, kojeg je zamijenio u januaru 2016. godine.
Historija
Druga generacija Tiguana prvi put je predstavljena na Međunarodnom sajmu automobila u Frankfurtu na Majni u septembru 2015. godine. Novi model baziran je na MQB-platformi. VW Tiguan II je šest centimetara duži od svog prethodnika (ukupna dužina 4,49 m), dok je međuosovinski razmak povećan za osam centimetara na 2,68 m. Serijska proizvodnja je počela 4. januara 2016. u Volkswagenovoj fabrici u Wolfsburgu. U Euro-NCAP-Crashtestu Tiguan II osvojio je pet od mogućih pet zvjezdica.
Tiguan Allspace
Dok je za prethodni model Tiguan I produžena verzija isključivo bila dostupna na kineskom tržištu, produženu verziju Tiguana II pod nazivom Tiguan Allspace moguće je dobiti i u Evropi i Sjevernoj Americi. Dužina produžene verzije iznosi 4,70 m, a uz nadoplatu moguće je i dobivanje modela sa sedam sjedišta.
Tiguan Allspace prvi put je predstavljen na Sjevernoameričkom sajmu automobila u Detroitu u januaru 2017, dok je evropska verzija predstavljena na 87. izdanju Ženevskog auto salona u martu iste godine. Produžena verzija Tiguana za kinesko tržište (pod nazivom Tiguan L) dostupna je na tržištu od 18. januara 2017. Prodaja u Sjevernoj Americi počela je na ljeto 2017, a na evropskom tržištu u septembru.
VW Tiguan Allspace prodaje se sa benzinskim ili dizelskim motorima s minimalnom jačinom od 110 kW (150 PS).
Tehnički podaci
mini|Zadnja strana
Islandski jezik
Islandski jezik jest skandinavski, germanski jezik indevropskog porijekla koji se pretežno govori na Islandu. Jezik govori približno 320.000 ljudi na Islandu te nekoliko hiljada u dijaspori. Nastao je izoliranim razvojem od jezika Norvežana koji su od 9. stoljeća naseljavali Island. Sadrži znatan broj keltskih elemenata, koje su donijele grupe doseljenika s Britanskih ostrva. U bliskoj je vezi s farskim jezikom; njihovi pisani oblici vrlo su slični, ali u govornom obliku nisu međusobno razumljivi. Nije međusobno razumljiv ni s ostalim kontinentalnim skandinavskim jezicima (danskim, norveškim i švedskim), a još je udaljeniji od dva germanska jezika s najvećim brojem govornika: engleskog i njemačkog.
U nastanku islandskog jezika obično se razlikuju četiri faze: do 12. stoljeća trajala je arhaična, od polovine 12. do polovine 14. stoljeća klasična, do polovine 16. srednja, dok moderna faza počinje oko 1540–1550, a jedna od najvažnijih stvari iz tog perioda jest prijevod Biblije iz 1584. (prevodilac je bio Guðbrandur Þorláksson). Spomenici arhaične baze sačuvali su veliki broj staronordijskih elemenata, važnih za uporedno izučavanje germanskih jezika.