cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Podostrog
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazio se u sastavu stare općine Budva. Pred popis stanovništva 2011. naselje je ukinuto i podijeljeno na dva nova naselja Podostrog I i Podostrog II.
Stanovništvo
Napomena: ''Ranije povećano za naselja Lazi i Manastir koja su ukinuta. Pred popis 2011. ukinuto i podijeljeno na dva nova naselja Podostrog I i Podostrog II za koja sadrži podatke od 1948–2003.''
Skeleton
Skeleton je brzi zimski sport u kojem takmičar koji vozi posebne sanke, potrbuške, glavom prema naprijed, nastoji zaleđenu kliznu stazu određene dužine prijeći u što kraćem vremenskom periodu. Za vrijeme utrke na takmičara može djelovati i do petostruka G-sila a brzina može dostizati i 130 km/h. Ponovo je uvršten u olimpijsku porodicu sportova na XIX Zimskim olimpijskim igrama održanim 2002. godine u američkom Salt Lake Cityju iako se i u dva navrata 1928. i 1948. godine u St. Moritzu (Švicarska) nalazio u olimpijskom programu.
Kup Jugoslavije u nogometu
Kup Jugoslavije u nogometu ili kup maršala Tita bilo je nogometno kup takmičenje u bivšoj Jugoslaviji i jedno od dva najvažnija nogometna takmičenja u bivšoj državi. Ideja o pokretanju i odigravanju jednog ovakvog takmičenja postojala je još od oslobođenja Jugoslavije 1945. da bi se odluka o osnivanju ovog nogometnog takmičenja donijela 4. jula 1947. U novembru iste godine objavljeno je da Josip Broz Tito daruje veliki srebrni prijelazni pehar pobjedniku kupa, a u tu čast je i nazvan Kup maršala Tita. Takmičenje se održavalo od 1947. do 1991. odnosno do raspada Jugoslavije, a njegov posljednji osvajač bio je splitski Hajduk. Kao i druga kup takmičenja, i kup maršala Tita obilovao je mnogim iznenađenjima i promovirao je i nižerazredne klubove koji su jedino kroz ovo takmičenje izašli iz anonimnosti i postali poznati. Mnogi, do tada nepoznati nogometni klubovi su dobrim rezultatima došli u žižu javnosti tako da je ovo takmičenje i opravdalo svrhu postojanja i bilo je najmasovnije nogometno takmičenje u tadašnjoj Jugoslaviji. Od bosanskohercegovačkih klubova, jedino su Velež (1981. i 1986. godine) i FK Borac Banja Luka (1988. godine) osvajali ovaj kup a FK Borac je ujedno bio i jedini klub iz nižerazrednog ranga takmičenja koji je osvojio ovo takmičenje jer je u sezoni 1987/88. bio član druge savezne nogometne lige. Od klubova iz Bosne i Hercegovine još su FK Sarajevo (1967. i 1983. godine), FK Sloboda (1971. godine) i NK Željezničar (1981. godine) bili finalisti ovog kupa, ali ga nisu uspjeli osvojiti.
Sistem takmičenja
Do 1/16 finala ovog takmičenja, igrala se samo jedna utakmica, da bi se nakon toga do finala igrale po dvije utakmice. Do 1969. godine, pravila takmičenja predviđala su jednu finalnu utakmicu u Beogradu (Izuzetak su bile 1950. i 1951, kada su igrane dvije finalne utakmice i finale odigrano 1967. u Splitu odakle je bio i jedan od finalista Hajduk dok je drugi finalist bila ekipa FK Sarajevo). Finala kupa igrala su se na Stadionu JNA u Beogradu. Od 1969. do 1988. igrale su se dvije finalne utakmice u slučaju da je jedan od finalista bio iz Beograda, a uzvrat se igrao u Beogradu, da bi se pravilo jedne finalne utakmice ponovo primjenjivalo od 1988. godine. Do 1955. finale se igralo krajem kalendarske godine, obično oko 29. novembra – Dana Republike, a zatim u maju (oko 25. maja – Dana mladosti). Po završetku finalne utakmice, na svečanoj ceremoniji pehar je kapitenu pobjedničke ekipe uručivao posebni izaslanik Josipa Broza Tita, obično neko iz vojnog vrha.
Finala Kupa maršala Tita
Napomene:
IC 5131
IC 5131 (također poznat kao ESO 403-27, MCG -6-47-14 i PGC 67352) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 121 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Južna riba. Najveći prečnik je 1,00 (35 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (35 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 17. septembra 1897. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Đurđevac
mini|280px|Đurđevac, rimokatolička crkva "Sv. Juraj" Đurđevac je grad u Hrvatskoj, u Koprivničko-križevačkoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Đurđevac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, grad Đurđevac je imao 8.264 stanovnika, od čega u samom Đurđevcu 6.349.
Grad Đurđevac
Napomena: ''Nastao iz stare općine Đurđevac. U 1880. sadrži dio podataka za općinu Ferdinandovac.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Đurđevac je imalo 6.845 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Gongorizam
mini|[[Portret Góngore]] Gongorizam (po španskom pjesniku Luisu de Góngora y Argote) sinonim je za nejasnost i izvještačenost u poeziji. Predstavlja i španski književni stil. Pored tog značenja označava i čitav poetski pokret u kolonizovanoj Latinskoj Americi, koji je utjecao na poeziju kroz 17. vijek, pa sve do 18. vijeka. Gongorizam je utjecao na razvoj poezije u 20. vijeku.
Sonet
Dok ti zlato glatko, kosu, sunce vrelo nadmašiti sjajem uzalud se kani, dok zavidno nasred polja rascvjetani bijeli ljiljan gleda bijelo tvoje čelo;
i dok usne tvoje, koje mame smjelo, oči privlače više no karanfil rani, i dok ti se gordo na plećima stani vrat plemenit kao od mramora djelo;
uživaj u vratu, čelu, usni, kosi, prije no to što mladost dade ti u trenu: krin, karanfil, zlato, mramor - sve što si - ne postane srebro il cv'jet koji svenu,
i ne ode s tobom, slično ljetnoj rosi, u zemlju, dim i prah, ništavilo, sjenu.
Hardomilje
Hardomilje je naseljeno mjesto u gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
IC 3502
IC 3502 je spiralna galaksija koja je udaljena oko 328 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,20 (19 hiljada sg) a najmanji 0,1 uglovnih minuta (9 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 23. marta 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Velike Dole pri Temenici
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velike Dole pri Temenici su imale 31 stanovnika.
Napomena: ''Do 1953. iskazivano pod imenom Velike Dole, a od 1953. do 1997. pod imenom Velike Dole pri Šentjurju.''
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Okrug)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Okrug (Hrvatska) je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 9,80 km2 imala 3.349 stanovnika, što predstavlja 0,74 % od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,08% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Okrugu je 342 stanovnika/km2.
Reforma općina u Štajerskoj
mini|desno|300px|Granice okruga mini|300px|desno|Općinske granice nakon reforme 2015. Reforma općina u Štajerskoj je sprovedena reorganizacija teritorijalne podjele austrijske pokrajine Štajerske, koja je sprovedena na snagu 1. januara 2015. godine. Reforma je sprovedena na osnovu Štajerskog zakona o reformi općinskih struktura. Zakon je donesen 17. decembra 2013. godine od strane Parlamenta Štajerske, a obznanjen je 2. aprila 2014. godine. Ovom reformom je broj općina od prvobitnih 542 smanjen na 287 (uključujući i grad Graz). Već 1. januara 2013. godine reforma je sprovedena u općinama: čime je broj općina smanjen na 539. Ukupno je reformirano 385 općina (udruživanje više općina u jednu, promjenom pripadnosti dijela općina, promjenom općina ili njihovim ukidanjem), dok je 157 općina ostalo nepromjenjeno.
Nove općine
Od bivših 539 općina (stanje: decembar 2014.), reformom je stvoreno 287 općina:
Da fünf ehemals selbstständige Gemeinden auf jeweils zwei verschiedene neue Gemeinden aufgeteilt wurden, sind die Einwohnerzahlen dieser neugebildeten Gemeinden noch nicht endgültig zutreffend.
Proslava 1. marta
'''Proslava 1. marta''' je tradicija koja se prenosi od davnina za proslavu početka proljeća, na području država: Sjeverna Makedonija, Bugarska, Rumunija i Moldavija. Inicijativom iz navedenih zemalja proglašeni su za UNESCO-ovu nematerijalnu kulturnu baštinu.
Osnovna tradicija se sastoji u izradi martenice, prinošenju i nošenju crvenog i bijelog konca, koji se potom odvezuje kada se vidi prvi cvijet, lasta ili roda. Osim osnovne tradicije, postoje i druge lokalni običaji, kao što su običaji pročišćavanja u Moldaviji.
Martenica je rukotvorina izrađena od crvenih i bijelih vunenih niti te sadrži poruke dobrih i pozitivnih osjećaja i očekivanja. U nekim se područjima Bugarske koristi samo crveni konac, u nekima ima više boja, ali uvijek dominira crvena; ponegdje se koncu dodavala zlatna ili srebrna kovanica. Samome izgledu martenice, ljepoti izrade, bogatstvu oblika, u narodnome se stvaralaštvu kasnije pridavao veći značaj, pa su se počele izrađivati od vune, svilenog ili pamučnog konca i bile su različitih oblika: u obliku kovanica, zviždaljki itd., a to je posebno vidljivo današnjih dana.
Dotične zajednice aktivno su uključene u napore za inventarizaciju, istraživanje, dokumentiranje i afirmaciju manifestacija elementa, a postoje i brojni kulturni projekti usmjereni na očuvanje tradicije.
Focije I
120px|mini|Prikaz Focija na fresci Focije I (grčki Φώτιος, Phōtios; o. 810 – o. 893) bio je patrijarh Konstantinopolja dvaput (858 – 867. i 877 – 886) te je poznat i kao sveti Focije ili Focije Veliki (u Pravoslavnim crkvama). Smatra ga se najuticajnijim patrijarhom Konstantinopolja nakon svetog Ivana Zlatoustog, kao i jednim od najuticajnijih intelektualaca 9. vijeka. Njegov otac Sergije je bio poznat po tome šta je volio ikone, zbog čega je cijela porodica patila tokom razdoblja bizantijskog ikonoklazma. Focije je možda bio ermenskog porijekla, a njegov brat Sergije je oženio Irenu, sestru carice Teodore, koja je bila de facto vladarica Carstva. Focijev slavni rođak je bio patrijarh Tarasije.
Reference
Ignacije Carigradski Stjepan I Carigradski
Fenetilamin
Fenetilamin ili feniletilamin, β-feniletilamin, β-PEA, 2-feniletilamin, 1-amino-2-feniletan i 2-feniletan-1-amin (PEA) je organski spoj, prirodni monoamin alkaloid i amin u tragovima, koji djeluje kao stimulans centralnog nervnog sistema kod ljudi. U mozgu fenetilamin regulira monoaminsku neurotransmisiju vezanjem na receptor koji je povezan sa aminom u tragovima:
Fenetilamin se prodaje kao dodatak prehrani za navodno poboljšanje raspoloženja i gubitak težine, vezano za terapijsku korist; međutim, nakon oralnog unošenja fenetilamina, značajna količina se metabolizira u tankom crijevu, pomoću monoamin oksidaze B (MAO-B) i zatim aldehid-dehidrogenaze (ALDH ), koja ga pretvaraju u fenilacetatnu kiselinu. To znači da za značajne koncentracije za mozak, doza mora biti veća nego za druge načine uzimanja.
Prirodni izvori
Fenetilamin proizvodi širok spektar vrsta u biljnom i životinjskom carstvu, uključujući ljude; proizvode ga i određene gljive i bakterije (rodovi: Lactobacillus, Clostridium, Pseudomonas  i porodica Enterobacteriaceae) i djeluje snažno antimikrobno protiv određenih patogenih sojeva  Escherichia coli  (npr. soja O157: H7) u dovoljnim koncentracijama.
Hemija
Fenetilamin je primarni amin, a amino-grupa je vezana za benzenov prsten preko dvo-ugljenika, ili etilne grupe. Na sobnoj temperaturi, to je bezbojna tečnost koja ima riblji miris i topiva je u vodi, etanolu i dietil-eteru. Gusoća mu je 0,964 g/ml, a tačka ključanja 195 °C. Nakon izlaganja zraku, kombinira se s ugljik-dioksidom pa tvore čvrstu karbonatnu so. Fenetilamin je jaka baza, s pKb = 4,17 (ili pKa = 9,83), mjereno HCl solima i formira stabilnu kristalnu hidrokloridnu so sa tačkom topljenja na 217 °C.
Supstituirani derivati
Mnogi supstituirani fenetilamini su psihoaktivni lijekovi, koji pripadaju raznim klasama lijekova, uključujući stimulanse CNS-a (npr., amfetamin), halucinogene (npr., 2, 5-dimetoksi-4-metilamfetamin), entaktogene (npr. 3,4-metilendioksiamfetamin), suzbijače apetita (npr. fentermin), nosne dekongestante i bronhodilatatore (npr. pseudoefedrin), antidepresive (npr. bupropion), antiparkinsonska sredstva s (npr. selegilin) i vazopresore (npr., efedrin), između ostalih. Mnogi od ovih psihoaktivnih spojeva ispoljavaju svoje farmakološke efekte prvenstveno modulacijom monoaminski neurotransmiterskih sistema; međutim, ne postoji mehanizam djelovanja ili biološki cilj koji je zajednički svim članovima ove potklase.
Brojni endogeni spojevi – uključujući i hormone, monoaminske neurotransmitere i mnoge amine u tragovima (npr. dopamin, norepinefrin, adrenalin, tiramin i drugi) – su supstituirani fenetilamini. Nekoliko poznatih rekreativnih lijekova, kao što su MDMA (ekstazi), metamfetamin i katinon, također su iz ove klase. Svi supstituirani amfetamini su takođe fenetilamini.
Farmaceutski lijekovi koji su supstituirani fenetilamin. uključuju fenelzin, fenformin i fanetizol, među mnogim drugima.
Sinteza
Jedan od metoda za pripremu p-fenetilamina, izložen u JC Robinsonovoj i HR Snyderovoj Organskoj sintezi (objavljena 1955), uključuje redukciju benzil-cijanida sa vodikom u tečnom amonijaku, u prisustvu Raney-Nickel katalizatora, na temperaturi od 130 °C i pritisku od 13,8 MPa. Alternativne sinteze navedene su u fusnotama.
Mnogo povoljniji metod za sintezu β-fenetilamina je redukcija ω-nitrostirena litij-aluminij hidridom u eteru, o čijem su uspješnom izvođenju prvi izvjestili RF Nystrom i WG Brown 1948.
Fenetilamin se također može proizvesti katodnom redukcijom benzil-cijanida u podijeljenoj ćeliji. 550px|center|[[Elektrosinteza fenetilamina |thumb]] Moguće je sastaviti fenetilaminske strukture za sintezu spojeva poput epinefrina, amfetamina, tirozina i dopamina, dodavanjem beta-aminoetilnog bočnog lanca u fenil prsten. To se može postići Friedel-Craftovim aciliranjem sa N-zaštićenim acil-hloridima, kada se aktivira aren ili Heckovom reakcijom fenila sa N-vinil oksazolonskom nakon čega slijedi hidrogenacija ili unakrsnim spajanjem beta-amino organozinc reagensima ili reakcijom bromiranog arena sa beta-aminoetil organolitijumumskim reagensima ili Suzukijevim unakrsnim spajanjem.
Detekcija u tjelesnim tečnostima
Pregledi koji pokrivaju poremećaj hiperaktivnosti i deficita pažnje (ADHD) i fenetilamin, ukazuju da je nekoliko studija otkrilo nenormalno niske koncentracije fenetilamina u urinu kod pojedinaca s ADHD-om u usporedbi s kontrolama. Kod osoba koje reagiraju na liječenje, amfetaminom i metilfenidatom uveliko se povećava koncentracija fenetilamina u mokraći. Iako nisu pronašli dovoljan broj studija pogodnih za metaanalizu PEA i ADHD-a, tri studije potvrdile su da su razine PEA u mokraći značajno niže kod pacijenata sa ADHD-om u usporedbi s kontrola. Primjena D-amfetamina i metilfenidata rezultirala je izrazito povećanim izlučivanjem PEA u urinu, što sugerira da liječenje ADHD-om normalizira razinu PEA. Slično tome, razina PEA u urinu i biogenih tragova u urinu mogao bi biti biomarker za dijagnozu efikasnost liječenja uz ADHD-a, povezan sa simptomima odsujstva pažnje. Što se tiče suplementacije cinka, kontrolirano ispitivanje, uz placebo, izvijestilo je da su doze cinka do 30 mg/dan sigurne najmanje 8 sredmica, ali klinički učinak bio je dvosmislen, osim pronalaska 37% smanjenje optimalne doze amfetamina sa 30 mg cinka dnevno.
Strašna majka
Strašna majka (Sashishi Deda) je gruzijski dramski film iz 2017. godine koji je režirala Ana Urushadze. Na 23. Sarajevo Film Festivalu, film je osvoji najveću nagradu, Srce Sarajeva. Film je izabran kao gruzijski kandidat za najbolji strani film na 90. dodjeli "Oscara".
Fenetilamin
Detekcija u tjelesnim tečnostima
Pokazalo se da trideset minuta fizičkog vježbanja umjerenog do visokog intenziteta, podstiče porast mokraćne fenilacetatne kiseline, primarnog metabolita fenetilamina. Dva pregleda zabilježila su studiju u kojoj je prosječna 24-satna koncentracija fenilacetatne kiseline u urinu nakon samo 30 minuta intenzivnog vježbanja porasla za 77% iznad osnovne vrijednosti; Sugerirabo je da se sinteza fenetilamina naglo povećava tokom fizičke vježbe tokom koje se brzo metabolizira zbog kratkog poluživota od otprilike 30 sekundi. U stanju mirovanja fenetilamin se sintetiše u kateholamin neuronima iz L -fenilalanina pomoću enzina aromatska aminokiselinska dekarboksilaza, približno istom brzinom kao što je dopamin. Deaminira primarne i sekundarne amine koji su slobodni u citoplazmi neurona, ali ne i one vezane u skladišnim vezikulama simpatičkog neurona. Slično tome, β-PEA se ne bi deaminirao u crijevima, jer je to selektivni supstrat za MAO-B, koji se ne nalazi u crijevima. Razina endogenih amina u tragovima u mozgu je nekoliko stotina puta niža od one za klasične neurotransmitere noradrenalin, dopamin i serotonin, ali njihova brzina sinteze jednaka je vrijednosti noradrenalina i dopamina i imaju vrlo brz stepen prometa. Endogeni vanćelijski tkivni amini u tragovima izmereni u mozgu su u malom nanomolarnom rasponu. Ove niske koncentracije nastaju zbog vrlo kratkog poluživota. Zbog farmakološke veze između fenetilamina i amfetamina, izvorni rad i oba pregleda sugerira da fenetilamin ima istaknutu ulogu u posredovanju efekata povećanja raspoloženja euforijskih efekata transmitera, kao i fenetilamin i amfetamin, snažni su euforijanti.
Farmakodinamika
Fenetilaminska farmakodinamika u TAAR1-dopamin neuronu inducira oslobađanje neurotransmitera iz VMAT2. i veže se za TAAR1.
Strašna majka
Radnja
Manana, žena srednje dobi, se nada da će pronaći sebe tajno pišući mračni erotski triler. Ona skriva spise od svog muža Anrija, ali napetost se pojačava nakon što mu ona dopušta da pročita dio teksta.
Fenetilamin
Farmakodinamika
Fenetilamin, budući da je po svom djelovanju na zajednički biomolekularni cilj sličan amfetaminu, oslobađa norepinefrin i dopamin. Izgleda da i fenetilamin podstiče oslobađanje acetilholina preko mehanizma posredovanog glutamatom. Pokazalo se da je fenetilamin vezan za receptor 1 vezan uz ljudski amin u tragu (hTAAR1) kao agonist agonistnog receptora.
Farmakokinetika
Nakon uzimanja na usta, poluživot fenetilamin je 5-10 minuta Endogeno proizveden PEA u neuronima kateholamina ima poluživot od oko 30 sekundi. Kod ljudi, PEA metabolizira enzim feniletanolamin N-metiltransferaza (PNMT), polukarbazidno osjetljiva amin.oksidaza (SSAO) AOC2 i AOC3, flavin-sadržavajuća monooksigenaza 3 (FMO3), i aralkilamin N-acetiltransferaza (AANAT). β-fenilacetatna kiselina je primarni urinski metabolit fenetilamina i nastaje metabolizmom pomoću monoamin-oksidaza i naknadnim metabolizmom aldehid-dehidrogenaza. Fenilacetaldehid je intermedijarni proizvod koji nastaje kataliztom monoamin-oksidaza, a zatim se dalje metabolizira u alfahid-dehidrogenazu u β-fenilacetatnu kiselinu.
Kada je početna koncentracija feniletilamina u mozgu niska, razina u mozgu se može povećati oko 1.000 puta, kada se uzima inhibitor monoamin-oksidaze (MAOi).
Adžika
mini|[[Megrelija|Megrelijska adžika]] mini|Zelena adžika Adžika je ljuti kremasti kuhani začinski sos, koji se poslužuje u abhazijskoj, gruzijskoj i turskoj kuhinji obično kao začin mesu, peradi ili ribi. U Turskoj se poslužuje uz meze.
Recept
Adžika se pravi od ljutih paprika i raznih začina specifičnih za pojedino područje. Postoji crvena i zelena adžika. Crvena se pravi od zrelih paprika, a zelena od nedozrelih. Paprike se ribaju, kuhaju u ulju, crvenom luku, bijelom luku, korijanderu, kopru, plavoj piskavici, mljevenim orasima, čemu se dodaju razni regionalni začini.
Porijeklo
Sos vuče porijeklo iz regija Megrelija i Abhazije u zapadnoj Gruziji. U međuvremenu se proširio na cijelo područje Kavkaza i Rusije, gdje se može dobiti i na pijacama, ali i konzervirana. Zavisno od tradicije i dodavanju začina, po intenzitetu se razlikuju adžika sa bijelim lukom u regiji oko grada Kutaisi, dok se u okolini grada Sugdidi tradicionalno koristi začinska adžika.
Velike Kompolje
Velike Kompolje su naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Dragović (Pakrac)
Dragović je naseljeno mjesto u sastavu grada Pakraca, Požeško-slavonska županija, Republika Hrvatska.
Velike Kompolje
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Grosuplje.
Dragović (Pakrac)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Pakrac.
Velike Kompolje
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velike Kompolje su imale 49 stanovnika.
Dragović (Pakrac)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Dragović je imao 64 stanovnika.
Napomena: ''Sadrži podatke za bivše naselje Čaklovac koje je od 1890. do 1931. bilo iskazivano kao naselje.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Dragović je imalo 284 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Tamna zvijezda (1974)
Tamna zvijezda američka je naučnofantastična komedija iz 1974. koja je prvi rad Johna Carpentera kao režisera. Na neki način aludira na film 2001: Odiseja u svemiru. Carpenter je i napisao scenario zajedno s Danom O'Bannonom, koji ujedno i tumači glavnu ulogu u filmu. Ostale uloge tumače Brian Narelle, Cal Kuniholm i Dre Pahich. Radnja se odvija oko četvorice astronauta koji u budućnosti putuju svemirskim brodom po galaksiji i uništavaju nestabilne planete, ali se dosađuju te u biti ne znaju šta bi sa sobom tokom cijelog vremena.
Film je snimljen u nezavisnoj produkciji s budžetom od tek 60.000 $, ali je stekao kultni status te privukao pažnju Hollywooda na Carpenterovu sposobnost da snimi tehnički ispravne filmove s malo novca.
Pozadina
Film je nastao u okviru studentskog projekta, dok su Bannon i Carpenter 1970-tih studirali na Univerzitetu južne Kalifornije (en. University of Southern California USC). Sirovi snimak od 70 minuta prikazan je 1973. na više filmskih festivala. Producent Jack H. Harris, nakon što je nabavio pravo na prikazivanje u kinima, dodao je nekoliko scena čime je film trajao 10 minuta duže. Ova duža verzija se greškom se naziva i režiserski rez (en. Director’s Cut) mada je originalna verzija bila preferisana. Scena u spavaonici, koja je dodata 1974, cenzurisana je u kino-, DVD- i Bluray verziji. U pozadini su visili plakati iz časopisa Playboy. Da bi se dobila dozvola emitovanja za sve uzraste (en. General Audiences) smanjena je oštrina slike pozadine gdje su plakati visili. Veličina seta je bila 3 puta 3 metra, no gledalac ovo ne primjećuje jer je korišten široki objektiv.
Prvi put korišten je naziv alien za vanzemaljska bića. Dan O'Bannon, koji je igrao Pinbacka, napravio je rez za film, a istovremeno napisao i scenario za Alien iz 1979.
U filmu se spominje galaksija NGC 891, dok kompjuter pušta melodiju Dok sumrak pada na NGC 891. Ova melodija gdje se čuje violina od Martina Secundo, trebala je da podigne moral letargične posade. Pred kraj filma vidi se WC školjka koja leti kroz Svemir, na kojoj piše THX 1138 čime se aludira na prvi film Georga Lucasa. Geg koji se stalno pojavljuje u filmu jest poruka računara: Thank you for observing all safety precautions ("Hvala na poštivanju svih sigurnosnih mjera").
Kraj filma preuzet je iz zbirke priča Naslikani čovjek, koju je napisao Ray Bradbury.
Carpenter je rekao da mu se činilo kao da film hoće nešto o našem život da kaže.“ U intrervjuu za Rolling Stones će Carpenter reći da će astronauti, tokom dužih misija stvarnom životu, pasti u letargiju: "ostavimo ih same par godina... pa ćemo vidjeti kako je dosadno u Svemiru, sve će zaboraviti, svoju prošlost, na kraju sve će im biti svejedno".
Film je osvojio nagradu Saturn za najbolje specijalne efekte 1976. koju je dodijelila Akademija za naučno-fantastične, fantastične, horor filmove (Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films). Carpenter i O’Bannon zajedno su bili i nominovani za nagradu Nebula.
Country melodija Benson, Arizona s uvodne špice napravljena je u aranžmanu Bill Taylora (tekst), Carpenter (kompozicija) i John Yagera (vokal). Demosnimak napravljen je u apartmanu jednog Carpenterovog prijatelja. Calvin (Cal) Kuniholms (1949-2008) koji je igrao Boilera imao je time prvu i posljednju ulogu svoje glumačke karijere. Nakon što je završio studiju na USC-u radio je kao inžinjer za planiranje cijevi. Brian Narelle, koji je glumio narednika Doolittle, radi danas kao crtač za novine, film i televiziju. On je pristalica pokreta Meher Baba.
Filmska kompanija Synapse films objavit će film 8. maja 2012 u antologiji nf i horor filmova 42nd Street Forever: The Blu-Ray Edition.
Muškarci ne plaču
Muškarci ne plaču je bosanskohercegovački dramski film iz 2017. godine koji je režirao Alen Drljević. Film je izabran kao bosanskohercegovački kandidat za najbolji strani film na 90. dodjeli "Oscara", ali nije nominiran.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Kraljevec na Sutli)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Kraljevec na Sutli je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 27 km2 imala 1.727 stanovnika, što predstavlja 1,30% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,04% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Kraljevcu na Sutli je 64 stanovnika/km2.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Nerežišća)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Nerežišća je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 79 km2 imala 862 stanovnika, što predstavlja 0,19% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,02% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Nerežišću je 11 stanovnika/km2.
Velike Lese
mini|280px|Velike Lese, rimokatolička crkva "Sv. Jakob" Velike Lese su naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velike Lese su imale 122 stanovnika.
Humac (Ljubuški)
Humac je naseljeno mjesto u sastavu gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Budrovac
Budrovac je naseljeno mjesto u sastavu grada Đurđevca, Koprivničko-križevačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Đurđevac.
IC 5132
IC 5132 je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Kefej. Prvo otkriće je napravio Isaac Roberts 25. septembra 1895. godine.
Budrovac
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Budrovac je imao 373 stanovnika.
IC 5132
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Budrovac
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Budrovac je imalo 437 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Danielle Rose Russell
Rani život
Rođena je u opštini Pequannock, New Jersey, a odrasla je u West Milfordu u New Jerseyu. Rusell je kći Rockette bivše plesačice i Rickyja Rusella, bivšeg pjevača. U početku se bavila modnim dizajnom i pojavljivala je se u oglasima i reklamama. Prije nego što se bavila regionalnim kazalištem, nastupila je u nekoliko školskih predstava u školi Svetog Duha u Pequannocku. Od 2018. godine završavala je srednju školu putem internetskih kurseva.
Karijera
2014. godine, Russell je prvu ulogu dobila u filmu "Šetnja među nadgrobnim spomenicima", tumačila je četrnaesnogodišnju kćer ruskog trgovca drogom. 2015. godine, pojavila je se u filmu "Aloha", kao kći Bradleyja Coppera. 2016. Godine, također se pojavila u šest epizoda kratke televizijske serije Posljednji tajkun. U 2017. godini, prvu svoju sporednu ulogu tumačila je u filmu "Čudesno". U julu 2017. godine, pojavila se u petoj i zadnjoj sezoni serije "Originali" kao Hope Mikaelson na The CW. U maju 2018. godine, najavljeno je da će nastaviti s tumačenjem uloge Hope Mikaelson u spinoff seriji Potomci na CW-u.
HT Tatran Prešov
HT Tatran Prešov je slovački rukometni klub iz Prešova. Takmiči se u Extraligi, prvom rangu slovačkog rukometa i SEHA ligi
Sastav
Sezona:2017-18
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Kumrovec)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Kumrovec je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 16 km2 imala 1.588 stanovnika, što predstavlja 1,19% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,04% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Kumrovcu je 99 stanovnika/km2.
Glifosat
Glifosat (po IUPAC-u: N-(fosfonometil)glicin) jest sistemski herbicid širokog spektra, koji se koristi za uništavanje korova, prevashodno jednogodišnjih širokolisnih trava i korova, koje raste uporedo sa komercijalnim i uzgajanim biljnim kulturama širom svijeta. Herbicid je otkrio američki hemičar John E. Franz 1970. godine, uposlenik koncerna Monsanto. Ova kompanija je iste godine stavila glifosat na tržište pod nazivom Roundup. Posljednji komercijalno važniji patent Monsanta u SAD istekao je 2000. godine.
Glifosat su ubrzo počeli koristiti farmeri u mnogim zemljama, tim prije što je Monsanto ponudio i sjeme otporno na glifosat, što je uzgajivačima omogućilo uništavanje korova bez uticaja na usjeve. Prema podacima iz 2007. glifosat je bio najčešće korišteni herbicid u oblasti poljoprivrede u SAD (između 820 i 840 hiljada tona godišnje), te drugi najčešći korišteni herbicid (odmah iza 2,4-D) u oblasti industrije, održavanja vrtova, trgovini i državnim preduzećima. Do početka 1970ih, načini upotrebe i količina herbicida na bazi glifostata povećala se stotinu puta. Zbog pojave i širenja korova otpornih na glifosate, moguće je očekivati daljni rast proizvodnje i upotrebe ovog herbicida.
Brojna zakonodavstva i naučne procjene odredile su relativnu otrovnost glifosata kao herbicida. Njemački savezni institut za procjenu rizika (Bundesinstitut für Risikobewewertung) objavio je 2013. godine toksikološku studiju u kojoj se navodi da su dostupni podaci kontradiktorni i daleko od uvjerljivog u pogledu korelacije između izloženosti proizvodima na bazi glifosata i rizicima za različite vrste raka, kao što je naprimjer ne-Hodgkinov limfom (NHL). Meta-analiza objavljena 2014. godine pokazala je povećan rizik od ne-Hodgkinovog limfoma za radnike izložene preparatima glifosata. U martu 2015. Međunarodna agencija za istraživanje raka Svjetske zdravstvene organizacije na osnovu epidemioloških studija, eksperimenata na životinjama i eksperimenata in vitro, uvrstila je glifosat među "supstance koje su vjerovatno kancerogene za ljude" (kategorija 2A). U novembru 2015. Evropska agencija za bezbjednost hrane objavila je ažurirani izvještaj o glifosatu u kojem navodi da "glifosat vjerovatno nije genotoksičan (nije štetan za DNK) ali je moguće da je kancerogen, pa stoga opasan za ljude". Osim toga, konačni zaključak izvještaja je da "postoje preparati na bazi glifosata koji mogu biti kancerogeni, ali da studije "koje se bave isključivo aktivnom supstancom glifosat ne ukazuju na ovo djelovanje". U maju 2016. na zajedničkom sastanku FAO i SZO na temu o ostacima pesticida, kazano je da "izloženost ljudi glifosatu preko ishrane vjerovatno ne predstavlja rizik od nastanka raka", čak i pri dozama iznad 2000 mg/kg tjelesne mase oralno. Sistematski pregled članka kojeg je finansirao Monsanto, objavljen u septembru 2016, nije pronašao dokaze za uzročnu vezu između izloženosti glifosatu i rizika od nastanka ne-Hodgkinovog limfoma ili multipli mijeloma.
Otkriće
Godine 1950. glifosat je prvi put sintetizirao švicarski hemičar Henry Martin, zaposlenik švicarske kompanije Cilag, ali taj rad nikad nije objavljen. Firma Stauffer Chemical patentirala je ovaj spoj kao hemijsko sredstvo za vezivanje i uklanjanje minerala kao što su kalcij, magnezij, mangan, bakar i cink. Nezavisno od ovog otkrića, glifosat su otkrili hemičari iz preduzeća Monsanto 1970. godine, tokom rada na sintezi novih sredstava za omekšavanje vode pri čemu su sintetizirali oko 100 novih analoga aminometilfosfonske kiseline. U dva slučaja pronašli su slabu herbicidnu aktivnost, a jedan od hemičara iz Monsanta, John E. Franz, počeo je istraživati analoge sa jačim herbicidnim djelovanjem. Glifosat je bio treći analog kojeg je Franz sintetizirao. Neki stručnjaci opisali su glifosat kao "praktično idealan herbicid" zbog njegovog širokog spektra djelovanja i niske toksičnosti za životinje u odnosu na druge herbicide. Časopis Pesticides News objavio je da je glifosat "dobrodošao korak daleko od hemikalija koje su jako otrovne za ljude i druge organizme koje nisu cilj njihovog djelovanja, i daleko od hemijskih supstanci koji direktno i trajno oštećuju životnu sredinu", ali je u isto vrijeme upozorio na rizik od njegove pretjerane upotrebe i štetnih učinaka na ugrožene biljne vrste. John E. Franz je 1987. godine dobio američku medalju za tehnološka otkrića, a 1990. Perkinovu medalju za primijenjenu hemiju. Godine 2007. Franz je dobio počasno mjesto u američkoj Nacionalnoj dvorani slavnih pronalazača.
Hemijske osobine
Glifosat je aminofosfonski analog glicina, prirodne aminokiseline; ime mu je skraćenica od imena oba "sastojka": gli(cin) i fos(fon)at. Molekula sadrži nekoliko atoma vodika koji lahko disociraju, naročito prvi atom vodika iz fosfatne grupe. Molekula pretežno postoji u obliku dvostrukih iona, gdje se fosfonski vodik disocira i veže na aminsku grupu. Rastvorljivost glifosata na sobnoj temperaturi iznosi 12 g/L.
Industrijska sinteza
200px|thumb|left|Sinteza glifosata preko iminodisirćetne kiseline Postoje dva osnovna pristupa industrijskoj sintezi glifosata. Prvi je sinteza koja počinje iminodisirćetna kiselinom, koja se lahko dobija reakcijom hlorosirćetne kiseline, amonijaka i kalcij-hidroksida,, te se zakiseljavanjem dobijene soli, tj. kalcij-iminodiacetata. Iminodisirćetnoj kiselini dodaje se fosforna i hlorovodična kiselina (obje se lahko mogu pripremiti iz fosfor-trihlorida, ), nakon čega se najprije dobija modificirana Mannichova reakcija, i na kraju, oksidacija proizvoda.
Kod drugog načina sinteze, dolazi do reakcije između glicina i paraformaldehida u organskom rastvaraču (kao što je npr. trietilamin ili metanol), pri čemu nastaje bishidroksimetilglicin, a zatim se dodaje dimetil fosfit. On reagira s hlorovodičnom kiselinom, pri čemu se hidroksimetilna grupa odvaja od atoma dušika i zagrijava kako bi se ubrzala hidroliza obje veze fosfatnog estera. Ovaj pristup sintezi odgovoran je za veliki dio proizvodnje glifosata u Kini, od čega je veći dio uložen u recikliranje trietilamina i metanola. Također, postignut je napredak u pokušaju uklanjanja potrebe za trietilaminom. Osnovni put njegove deaktivacije je hidroliza aminometilfosfonskom kiselinom (AMPA).
Biohemija
Glifosat ubija biljke i brojne bakterije jer im ometa sintezu aromatskih aminokiselina: tirozina, triptofana i fenilalanina. Mehanizam se zasniva na inhibiciji enzima 5-enolpiruvilšikimat-3-fosfat sintaze (EPSPS), koja katalizira reakciju šikimat-3-fosfata (S3P) i fosfoenolpiruvata, pri čemu nastaje 5-enolpiruvil-šikimat-3-fosfat (EPSP).
EPSP se zatim defosforilira u korizmat, koji je glavni prekursor navedenih aminokiselina. Biljkama su ove aminokiseline potrebne za izgradnju bjelančevina i sekundarnih metabolita kao što su folna kiselina, ubikinon i naftokinon. Rendgenska kristalografska istraživanja glifosata i EPSPS-a pokazala su da glifosat zauzima mjesto vezanja za fosfoenolpiruvat, pri tom oponašajući srednje stanje ternarnog kompleksa enzimskih supstrata. Glifosat inhibira enzime EPSPS-a različitih biljnih i mikrobnih vrsta na različitim nivoima. Enzim EPSPS proizvode samo biljke i mikrobi. U genomu sisara nema gena za njega. Mikroflora određenih životinja sadrži EPSPS. Glifosat se apsorbira kroz lišće i u manjoj mjeri kroz korjenje. Zbog tog načina djelovanja utječe samo na biljke koje aktivno rastu, a ne sprječava ni klijanje sjemena.
Analitika
Zbog velike polarnosti, glifosat i njegov glavni metabolit AMPA teško je razdvojiti tečnom hromatografijom. Zbog toga se u skladu sa ISO 21458, obrađuje sa Fmoc. Dobijeni derivati mogu se detektirati pomoću fluorescencije. Savremene metode koriste tečnu hromatografiju sa tandem-masenom spektroskopijom (LC-MS/MS).
Utjecaj na životnu sredinu
Vrijeme poluraspada glifosata u zemljištu kreće se od dva do 197 dana. Vrijeme poluraspada koje je relevantno za poljoprivredne površine iznosi oko 47 dana. Uslovi u zemljištu i klimatsko okruženje utječe na postojanost glifosata u zemljištu. Prosječno vrijeme poluraspada u vodi je promjenjivo, od nekoliko dana do 91 dan. Na jednom mjernoj tački u Teksasu izmjereno je vrijeme poluraspada glifosata od tri dana. U jednom od gradova u Iowi izmjeneno je vrijeme poluraspada glifosata od 141 dan. Prisutnost metabolita glifosata, AMPA, u zemljištu u švedskim šumama također je dokazano nakon dvije godine nakon upotrebe glifosata. U ovom slučaju, stabilnost spoja AMPA pripisano je činjenici da je ispitivano zemljište bilo smrznuto gotovo cijele godine. Adsorpcija i kasnije otpuštanje glifosata u zemljište zavisi i od vrste zemljišta. Studija adsorpcije pripravka Roundup objavljena 2009. pokazala je da je adsorpcija glifosata u biljkama od dva do šest puta usporila naknadno razlaganje pesticida u zemljištu.
Prema podacima informacijskog centra SAD, glifosat nije uključen u spisak spojeva o kojima nadzor vrši Američka agencija za hranu i lijekove (FDA) u sklopu programa kontrole zaostalih pesticida i herbicida, niti je uključen u program informisanja o pesticidima američkog ministarstva poljoprivrede. Terenska istraživanja pokazala su da su ostaci glifosata prisutni u zelenoj salati, mrkvi i ječmu i do jedne godine nakon tretiranja zemljišta u količinama od 4,15 kg glifosata po hektaru obradive površine.
Upotreba
Glifosat vrlo efikasno uništava široki spektar biljaka, uključujući trave, širokolisne i drvenaste biljke. U SAD je jedan od najčešće korištenih herbicida. Po količini je također jedno od najviše korištenih sredstava protiv korova. Prema podacima iz 2007. glifosat je bio najviše upotrebljavani herbicid u poljoprivredni u SAD sa 82.000 do 84.000 tona, dok se u domaćinstvima (vrtlarstvo) potrošilo 2.300 do 3.600 tona, a u istom periodu se iskoristilo 5.900 do 6.800 tona u industriji. Naročito često se koristi u poljoprivredi, vrtlarstvu, vinogradarstvu i u privatnim i javnim vrtovima, baštama, cvijetnjacima i drugdje. Ima relativno malehan utjecaj na neke vrste djeteline.
Često se glifosat raspršuje po gradovima, ulicama, trotoarima, kao i na mnogim mjestima i pukotinama gdje rastu korovi. Oko 24% glifosata koji se izlijevaju na čvrsto tlo odvodi se vodom, pa je njegova upotreba u naseljima jedan od osnovnih uzroka zagađenja površinskih voda glifosatom. On se također koristi i za uništavanje korova na željezničkim prugama i za uklanjanje neželjene vodenog rastinja i vegetacije u vodi. Od 1994. glifosat se koristi za prskanje na plantažama koke u Kolumbiji; u maju 2015. Kolumbija je objavila da će do oktobra 2015. prestati koristiti glifosat u tim programima zbog zabrinutosti oko otrovnosti hemikalije za ljude.
Naizmjenična hemiplegija djetinjstva
Naizmjenična djetinjstvena hemiplegija je ultra rijetki neurološki poremećaj nazvan zbog prolaznih epizoda, često nazivanih "napadima" hemiplegija, od kojih pate s tim poremećajem. Obično se pojavljuje prije navršenih 18 mjeseci života. Ovi hemiplegijski napadi mogu prouzročiti bilo što, od blage slabosti do potpune paralize na jednoj ili obje strane tijela, a mogu varirati u trajanju. Napadi se mogu izmjenjivati s jedne strane tijela na drugu ili se mogu izmjenjivati tako da utiču na jednu ili obje strane tokom jednog napada. Pored hemiplegije, simptomi poremećaja uključuju izuzetno širok spektar neuroloških i razvojnih oštećenja koja nisu dobro razumljiva. Obično hemiplegija i drugi povezani simptomi potpuno prestaju sa spavanjem, ali se mogu ponoviti nakon buđenja.
Najčešće AHC izaziva spontana mutacija u genu ATP1A3. To je izuzetno rijedak poremećaj – AHC ima približno 1/1.000.000 ljudi. Otkriven je tek nedavno, a prvi put je okarakteriziran 1971. godine.
Znaci i simptomi
Pacijenti sa AHC pokazuju širok spektar simptoma uz napade hemiplegije koji se dalje mogu okarakterizirati kao paroksizamski i neparoksizamski simptomi. Paroksizamski su obično povezani s napadima hemiplegije i mogu se iznenada javiti s hemiplegijom ili sami. Paroksizamski simptomi mogu trajati različito dugo. Neparoksizamski simptomi obično su nuspojave AHC-a, stalno prisutne, ne samo tokom epizoda ili napada. Epilepsija, koja se također smatra paroksizamskim simptomom, ima važnu ulogu u napredovanju i dijagnozi AHC.
Hemiplegijski napadi
Hronološki, hemiplegijski napadi nisu uvijek prvi simptom AHC, ali su najistaknutiji simptom, kao i simptom po kojem je poremećaj i dobio ime. Ovi napadi mogu zahvatiti jednu ili obje strane tijela, a napadi koji zahvataju obje strane tijela mogu se nazvati ili bilateralni ili kvadriplegijski napadi. Jedna od jedinstvenih karakteristika AHC je da hemiplegii njskiapadi, kao i drugi simptomi koji se mogu istovremeno pojaviti s hemiplegijom, prestaju odmah nakon spavanja. Tokom jakih napada, simptomi se mogu ponoviti nakon buđenja. Napadi mogu se dogoditi iznenada ili postepeno, a težina im može varirati tokom svog trajanja. Mogu se izmjenjivati s jedne strane tijela na drugu, iako je to rijetko. Dužina napada također može varirati od minuta do sedmice, iako više varira među ljudima nego između napada za jednu osobu. I bilateralni i hemiplegijski napadi povezani su s pseudobulbusnim značajkama, kao što su disfagija, disartrija i poteškoće sa disanjem. Paraliza je često praćena promjenama u boji kože i temperaturi, znojenju, nemiru, tremoru, vrištanju i pojavi bolova. Hemiplegijski napadi događaju se neredovito i mogu se javiti kod oštećenja govora, prehrane i gutanja. Pacijenti s AHC-om zbog ovih nuspojava često imaju prekomjernu težinu. Utvrđeno je da je prosječna dob početka ovih epizoda oko 6-7 mjeseci. Ovaj rani početak daje nazivu ovog poremećaja pomalo obmanjujuću odrednicu "detinjstva". AHC nije ograničen isključivo na djetinjstvo – napadi u nekim slučajevima postaju blaži nakon prvih deset godina života, ali nikada ne nestanu u potpunosti.
Paroksizamski simptomi
Pacijenti sa AHC imali su različite paroksizamske simptome koji se u različitoj mjeri manifestiraju kod svake osobe. Paroksizamski simptomi uključuju tonus, klonski-tonus ili mioklonusni pokret udova, distonijsko držanje tijela, koreatetozu, okularni nistagmus i razne druge očne motorne abnormalnosti. Ovi simptomi obično počinju u dobi prije navršenih osam mjeseci, a njih je u ranim simptomima AHC, posebno nistagmusa. Gotovo 1/3 ljudi s ovim poremećajem imalo je epizodne motorine karakteristike oka u roku od 1-2 dana od rođenja. Mnogi su također imali hemiplegiju i distoniju prije navršenog 3. mjeseca života.
Nemaju svi pacijenti sve ove simptome i nije poznato jesu li uzrokovani AHC-om. Simptomi se obično manifestiraju u prva tri mjeseca djetetovog života, s prosječnim početkom od 2,5 mjeseca. Neki od ovih simptoma često će se manifestovati u neonatusnom periodu. Ovi se paroksizamski simptomi često koriste za dijagnozu AHC, jer za to ne postoji jednostavan test.
U nekim slučajevima, EEG snimljeni tokom ovih paroksizamskih događaja karakteriziralo se generalizirano usporavanje pozadine. Sveukupno, međutim, EEG tokom epizoda i druge istražne metode poput MR mozga, TAC, angiografski MR i CFS imaju normalne rezultate.
Neparoksizamski simptomi
Dugoročno, mnogi paroksizamski simptomi javljaju se zajedno s AHC, i premda se ovi simptomi razlikuju u snazi ovisno o osobi, oni su dosljedna obilježja AHC. Smatra se da su neki od ovih simptoma izazvani ili pogoršani hemiplegijskim napadima, mada to sa sigurnošću nije poznato. Pacijenti trpe uporne motorne, pokretne (ataksije) i kognitivne deficite. Ovi deficiti postaju sve očitiji s vremenom i uključuju razvojna kašnjenja, socijalne probleme i retardaciju. Rijetko je da neko sa AHC da nemaju kognitivni deficit, ali studija u Japanu pronašla je dva pacijenta koji su zadovoljili sve dijagnostičke kriterije za AHC, ali koji nisu bili mentalno oštećeni. Nije poznato da li je AHC progresivna bolest, ali sumnja se da ozbiljni napadi uzrokuju štetu koja rezultira trajnim gubitkom funkcije. Oko 100% djece koja su studirala u SAD-u ima neki oblik mentalnog oštećenja, koja se obično opisuju kao blaga do umjerena oštećenja, ali jako variraju među pojedincima.
Uzrok
Nedavna istraživanja sugeriraju da je AHC uzrokovan de novo (spontanim) genskim mutacijama u genu ATP1A3 na hromosomu 19 (lokus 19q13.31) koji kodira enzim ATP1A3. Čini se da je mali broj slučajeva uzrokovan mutacijom gena ATP1A2. Tamo gdje je mutacija naslijeđena, ona ima autosomno dominantni obrazac nasljeđivanja.
Ranije se smatralo da je AHC oblik komplicirane migrene, zbog jake porodične povijesti migrene zabilježene u slučajevima AHC. AHC se također smatra poremećajem kretanja ili oblikom epilepsije. Predloženi uzroci uključuju kanalopatiju, mitohondrijsku disfunkciju i cerebrovaskularnu disfunkciju. Poremećaj koji je najuže povezan sa AHC je porodična hemiplegična migrena koji je uzrokovan mutacijom gena za receptor kalcijevih kanala. Zato se smatralo da AHC može biti uzrokovan sličnom kanalopatijom.
Dijagnoza
Od 1993. godine u znanstvenoj literaturi opisano je samo približno 30 osoba s AHC. Zbog rijetkosti i složenosti AHC, nije neobično da početna dijagnoza bude netačna ili da se dijagnoza odgađa nekoliko mjeseci nakon što postanu očigledni početni simptomi. Prosječna dob dijagnoze je nešto više od 36 mjeseci. Dijagnoza AHC nije samo teška zbog rijetkosti, već i zbog toga što ne postoji dijagnostički test, zbog čega je ovo dijagnoza isključivanja. Postoji nekoliko općeprihvaćenih kriterija koji definiraju ovaj poremećaj, no prvo se mora isključiti prvo stanje sa sličnim prikazom, poput HSV encefalitisa. Zbog ovih dijagnostičkih poteškoća moguće je potcjenjivanje uobičajenosti bolesti.
Sljedeći opisi se obično koriste u dijagnozi AHC. Početna četiri kriterija za klasifikaciju AHC bila su da započinje prije navršenih 18 mjeseci života, uključuje napade hemiplegije s obje strane tijela, kao i druge autonomne probleme kao što su nehotični pokreti očiju (epizodni monokularni nistagmus), nepravilno poravnavanje očiju, koreoatetoza i trajne kontrakcije mišića (distonija). Napokon, pacijenti pate od intelektualnih teškoća, usporenog razvoja i drugih neuroloških abnormalnosti. Ovi dijagnostički kriteriji ažurirani su 1993., kako bi uključili da se svi ovi simptomi nestaju odmah nakon spavanja. Dijagnostički kriteriji također su prošireni tako da uključuju epizode obostrane hemiplegije koja se premještala s jedne strane tijela na drugu.