cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Evolucijska historija biljaka
Kolonizacija kopna
thumb|180px| Prikazane u plavoj i zelenoj boji, dvije vrste fosilnih [[spora iz silura.]] Kopnene biljke (Embryophyta) pojavile su se kao potomci višećelijskih zelenih slatkovodnih algi (iz Charophyta), a kada su naselile zemlju, označile su najvažniju prekretnicu evolucije i kopnenu biološku raznolikost. Prisutnost spora predstavlja dokaz fosila,  koji ukazuje na to da su ove biljke kolonizirale zemlju tokom srednjeg ordovicija, posebno u ranoj fazi dapingijana, prije oko 472 miliona godina,  što je započeo je u zapadnom dijelu prakontinenta Gondvana. Ove fosilne spore imaju sličnost sa sporama današnji hepatica. thumb|left|250px| Kod kopnenih biljaka je višećelijski [[sporofit.]] Evolucijski je došlo do nekoliko promjena, osobito na reprodukcijskoj razini. Pojavljuje se smjena generacija, tj. od predačkogg haploidnog nastaje haplo-diploidni životni ciklus. Haploidne alge postaju višećelijske gametofitne (dominantna faza, što se i danas može vidjeti u Bryophyta), a u diploidnoj fazi pojavljuje se višećelijski sporofit, koji prvo prolazi kroz stadij embriona (otuda i naziv Embryophyta), za koji je karakteristično da je zaštićen gametofitom, gdje je nastala jajna ćelija,  gdje se njeguje kroz transferno tkivo zvano placenta. Jaje, i nakon oplodnje zametak, zaštićeni su višećelijskom strukturom gametofita zvanog arhegonij. Anterozoidi (sperma) potiču iz višećelijske strukture gametofita: anteidija.
Adaptacije na kopneni život
thumb|250px|[[Fossombronia: Jetrenjače su primitivne biljke, najviše odstupaju od kopnenih biljaka.]] Da bi se prilagodile životu van vode, embriofite su razvile reakciju na isušivanje poput kutikule koja štiti sporofit i sporopolenin koji stvara debeli zid u sporama. Kao zaštita od UV zračenja kojae je intenzivnije izvan vode, kod njih je evoluirao flavonoid. Kontakt sa zrakom ostvaruje se kroz male pore u epidermi zvane stome. Da bi se nosile s velikom koncentracijom atmosferskog kisika (mnogo većom nego u vodi), jer previše kisika inhibira fiksaciju ugljik-dioksida, metabolizam uključuje glikolatni oksidacijski sistem (fotorespiracija).
Utvrđeno je da se kao dio prilagodbe kopnenom okruženju razvijala simbioza mikorize s gljivicama glomalama, prije 460 miliona godina: to se vidi kod primitivnih Bryophyta, kao što su jetranjače, što je olakšalo korištenje hranjivih sastojaka i minerala, kao i otpornost na mineralni stres u tlu. thumb|left|180px|[[Mahovina.]]
Evolucija briofita
Bryophytea ili briofite (Bryophyta sensu lato) predstavljaju prvu grupu kopnenih biljaka koje su diversificirale i još uvijek su najraznolikije biljke nakon angiospermi. Briofiti su koherencijska skupina, ali parafiletska, a sačinjavaju je tri kladusa: jetrenjače, mahovine i preslice, za koje je karakteristična strukturna jednostavnost, vrlo jednostavan monosporangijski sporofit, uvijek vezan za gametofit. Kao i kod drugih kopnenih biljki, postoji jasna histološka diferencijacija, iako se one smatraju nevaskularnim biljkama, zapravo je uobičajeno pronaći inicijalni provodni sistem, kao i izolacijska i potporna tkiva. thumb|400px|Evolucija kopnenuh biljki Briofiti su male biljke zbog neposjedovanja lignina, jer nedostatak drvenog tkiva ograničava rast i ne razvija istinske lišće, stabljiku ili korijenje, već jednostavne i slične filide, kalidiju i rizoide. Mehanizmi za regulaciju unutrašnje vode su ograničeni, tako da ovise o dostupnosti vode izvana, hidriraju se i suše voma brzo. Kao naknadu, oni, poslije mirovanja, oživljavaju i mogu ostati u stanju latencije u uvjetima dehidracije, čekajući dolazak vode za oporavak metaboličkih funkcija.
Filogenetski gledano, kopnene biljke su podijeljene u dva kladusa: s jedne strane su jetrenjače, koje ispoljavaju primitivne karakteristike poput efemernog sporofita velike strukturne jednostavnosti, često dorzoventralni gametofit i umjesto stoma ima zračne pore za kontakt s okolinom. Drugi kladus obuhvata mahovine, preslice i vaskularne biljake, gdje se razvija otporni i složeni sporofit, raznoliki gametofit, uz prisustvo pravih stoma. Vaskularne biljke pojavljuju se kao sestrinski kladus preslicama. thumb|120px|[[Horneophyton, prevaskularna biljka.]]
Braunau na Innu
Braunau na Innu pogranični je grad u Austriji, smješten 60-ak kilometara sjeverno od Salzburga, 120 kilometara zapadno od Linza i približno 110 kilometara istočno od Münchena, u istoimenom okrugu u pokrajini Gornjoj Austriji. Braunau leži na desnoj obali Inna, dok se s druge strane nalazi njemački grad Simbach. Tradicionalno i historijski grad pripada regiji Innviertel.
Evolucijska historija biljaka
Predvaskularne biljke
Prije razvoja vaskularnog tkiva, razvilo se razgranavanje sporangija u kladusu zvanom Polysporangiophyta. To implicira da su postojale neke grupe biljaka srednje složenosti razvoja između briofita i Traheophyta, koje su nazvane protraheofite kao što su rodovi Aglaophyton, Caia, Horneophyton i Tortilicaulis.
Braunau na Innu
Geografija
Grad se nalazi u zapadnom djelu austrijske pokrajine Gornje Austrije, istočno od slijeva Inna i Salzacha. Gradsko područje ima površinu od km2. Nedaleko od grada nalazi se naseljeno mjesto Fucking u sastavu općine Tarsdorf.
Historija
788. prvi put se spominje naselje Ranshofen pod imenom Rantersdorf. U jednoj povelji Braunau (Prounaw) se spominje 1120. godine. Status grada je dobio 1260.. Godine 1380. je čitav grad, koji se je sastajao od drvenih kuća, bio uništen zbog požara koji je bio izbio. Sredinom 15. vijeka se izgradila gradska župna crkva St. Stephan. Braunau je, ko i cijeli Innviertel, bio dio Bavarske. U ratu za austrijsko naslijeđe grad se nalazio pod opsadom. Poslije sporazuma u Teschenu, Innviertel je postao dio Austrije. U martu 1938. grad je bio okupiran od strane trećeg rajha. Poslije drugog svjetskog rata, Braunau je postao dio američke okupacijske zone. Grad je možda najpoznatiji kao mjesto gdje je 20. aprila 1889. rođen Adolf Hitler, u kući na adresi Salzburger Vorstadt 15. Godine 1989. ispred te kuće gradska uprava podigla je obilježje u vidu memorijalne stijene na kojoj piše (prijevod s njemačkog): "Za mir, slobodu i demokratiju. Nikad fašizam. U znak sjećanja na milione ubijenih ljudi."
Evolucijska historija biljaka
Vaskularizacija
thumb| 250px|Vaskularni cilindar [[Rhynia gwynne-vaughanii .]] Iako ne postoji konsenzus o monofiletskom porijeklu vaskularnih biljki, biohemija (hlorofil a i celuloza u zidovima ćelija), histologija (razvoj traheida) i životni ciklus svih današnjih vaskularnih biljaka (s smjenom generacija i prevladavanjem sporofita), izgleda da podržavaju ovu mogućnost. Poznato je prisustvo trileta mejospora sa tankim zidovima, tipskim za vaskularne biljke i izoliranim biljnim ostacima u slojevima donjeg kambrija. Aldanophyton, također iz kambrija, ima anatomiju sličnu likopenimamikrofilima helikoidno umetnutim, što može sugerisati prisustvo složene organizacije vaskularnog cilindra koji nije sačuvan. Uz to, čini se da drugi frakcijski ostaci i trilete spore iz ordovicija i silura sugeriraju vrlo rano porijeklo grupe bez pružanja konačnih dokaza. thumb|300px| U [[devonu, vaskularne biljke označavaju početak opsežne kolonizacije kopna.]] Prvi kopneni fosili biljaka koji imaju vaskularnu organizaciju pojavljuju se u gornjem siluriu. Vaskularne biljke sa prelaza silur – devon ispoljavaju vrlo jednostavnu anatomiju. Tako, Cooksonia s dihotomski i izotomski razgranatim cilindričnim vertikalnim osovinama, terminalnim sporangijama i stelama tipa protostela postavlja minimalnu dob formiranja grupe na 420 miliona godina Čini se da se rod Cooksonia diversificira i proširuje tokom donjeg devonskog perioda, a na osnovu morfologije sporangija poznato je do šest vrsta. Rod doseže donjedevonsko vrijeme, gdje se podudara sa starošću rodova Steganotheca i Uskiella, koji također imaju jednostavnu anatomiju i provodni sistem. Biljni ostaci koji odgovaraju rodu Baragwanathia  pokazuju mnogo složeniju anatomiju sa zvjezdastim protostelama, prstenaste traheide i spiralne  mikrofiloide (listolike strukture) uz stabljiku. Ovaj oblik je u početku datiran da potiče iz gornjeg silurara, iako čini se da kasnije studije ukazuju na to da je riječ o kasnijoj formi, iz donjeg devona.
Vaskularne biljke ostavile su važne fosilne ostatke, pa se njihovi približni filogenetski odnosi mogu sažeti u sljedećem dijagramu:
Prve šume
Kroz srednji devon vaskularne biljke prolaze snažnu diversifikaciju i zahvaljujući evolucijskim prednostima koje pruža prisustvo vaskularnog cilindra, dobijaju veće dimenzije i veličine tvoreći prve šume. Dakle, devonskim kopnenim ekosistemima  dominiraju velike biljke koje pripadaju  u pet grupa Traheophyta: Lycopsida (Lycophyta), Pseudosporochnales (Cladoxylopsida), Sphenopsida i Filicopsida (Monilophyta) i Progymnosperma (Lignophyta), a svi su se razvili u vlažnim predjelima u blizini jezera i močvara. thumb|right|Fosil biljke roda [[Sigillaria.]] Razred Cladoxylopsida, zahvaljujući razvoju veoma složenih – radijalnih stela prva je grupa koja ima arborealne predstavnike, sve grupirane u redu Pseudosporchnales, jer čini se da su članovi Iridopteridales bile su zeljaste biljke. Pseudosporochnus i Wattieza, iz eifeliensa i emsiensa, najbolje su poznate vrste u grupi. Imali su veliko uspravno deblo promjera do 13 cm s baznom dijelu i vrlo širokom i razgranatom krošnjom.
Poznata maksimalna visina ovog drveća prelazi 8 metara (npr. Wattieza). Sličnu anatomiju imali su i predstavnici grupa Progymnosperma, posebno Archaeopteris, najpoznatiji rod.
Sphenopsida će kroz kladus Equisetales, Filicopsida i Lycopsida, u osnovi reda Lepidodendrales (Lepidodendron i Sigillaria), također razviti velike dimenzije tokom  srednjeg i gornjeg   devona,  mada će se njihovi veći predstavnici pojaviti na početku karbona.
Sjemenjače
thumb | 190px | Fosilni dvoperasti list roda [[Neuropteris, pteridosperme.]] Sjemenjače (Spermatophyta) potiču od drvenastih biljaka zvanih progimnosperme, koje su evoluirale sjeme kao sredstvo za razmnožavanje, u gornjem devonu. Pojava sjemena predstavljala je vrhunsku prilagodbu kopnenom okruženju u biljnom carstvu. Sporofit, ne samo da je preovladavao, nego je gametofit sveden na ovisnu strukturu zatvorenu u sporofitnom arhegonju. Anterozoidi prethodnih biljaka (često bičasti) zamijenjeni su postupkom oprašivanja koje je omogućilo da biljke, za oplodnju, budu neovisne od vode. Isto tako, zigot i zametak (koji će postati novi sporofit) prestali su ovisiti o vodi, jer sjeme čuva zametak unutar tvrdog i zaštitnog omotača.
Prve spermatofite poznaei su kao "paprati sa sjemenkama", zbog sličnosti s pravim papratima; otuda i njihovo ime Pteridospermae. Po obilju ovih fosila iz karbona, ovo je razdoblje postalo poznato u 19. stoljeću kao "era paprati", iako bi ga zapravo trebalo pravilnije zvati "erom pteridospermi". Karbonske biljke sa sjemenkama su raznolike u kladusu današnjih golosjemenjača i cvjetnica  (Anthophyta). Među gimnospermama, najstariji su četinari, poput redova Cordaitales i permskih Ginkgoales, cikasa i reda  Gnetales.
Angiosperme
Angiosperme se pojavljuju mnogo kasnije, počevši od krede, kao potomci biljaka sa cvjetovima kladusa Anthophyta. Oni dans čine dominantni oblik biljnog života i njihov je evolucijski uspjeh uglavnom u razvoju cvjetova i plodova. Cvijet je djelotvorna struktura za oprašivanje zbog atraktivnih boja, mirisa i nektara, za insekte i druge životinje, tako da ne ovise o vjetru, koji je slab u tropskoj klimi. Isto tako, plodovi su atrakcija za životinje koj doprinose širenju sjemena. Četiri glavne grupe angiospermi potiču iz donje krede, a najstariji fosili bili bi magnolide, prije oko 140 miliona godina, kao i fosili eudikotiledona i monokotiledona koji su takođe iz iste ere.
Grb općine Tuzla
O postanku i značenju grba
Amblem, odnosno grb, općine i grada Tuzle predstavlja polje okruženo trakom koja simbolično predstavlja gradski zid, a koji je svojevremeno u vidu potkovice opkoljavao tuzlansku čaršiju. Traka je presavijena na četiri mjesta, što smibolizuje četiri kapije, kroz koje se ulazilo i izlazilo iz grada. Na traci su ispisani raniji nazivi Tuzle: Salines - iz doba Rimljana, Soli iz vremena bosanskih vladara, Memlehai-Zir - prva polovina i Tuz - druga polovina turskog perioda, kao i današnji, najuočljiviji, naziv Tuzla. U sredini amblema je posuda za proizvodnju soli, koja označava vjekovnu proizvodnju te sirovine u ovom gradu. Nad posudom je gradska kapija - uvijek otvorena za sve dobronamjernike. Dalje, na dnu amblema (grba), je godina 950., kada se u djelima grčkog historičara Konstantina Porfirogeneta prvi put spominje ovo naselje.
Jugoslaveni
Jugoslaveni su sedmi narod Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Priznati su kao posebna popisna kategorija na popisu stanovništva 1961. godine. Kao Jugoslaveni su se izjašnjavali pripadnici različitih naroda i narodnosti, koji su živjeli u SFRJ. Ovakvo nacionalno izjašnjavanje je predstavljalo drugačiji oblik nacionalne samoidentifikacije, od onog koji je bio dominantan u tadašnjoj Jugoslaviji. Dakle, nacionalna pripadnost se u ovom slučaju radije identifikovala sa državljanstvom, nego sa etničkim porijeklom.
Ovakvo nacionalno izjašnjavanje je kulminiralo na popisu stanovništva 1981. godine, kada je u Jugoslaviji popisano čak 1.219.000 Jugoslavena, poslije čega se broj pripadnika ove nacije smanjuje. Pošto su se kao Jugoslaveni najviše izjašnjavali pripadnici južnoslavenskih nacija (Srbi, Hrvati i Bošnjaci), ovu naciju možemo također smatrati južnoslavenskim narodom.
Prema popisu stanovništva iz 1981. godine, najveći broj Jugoslavena je živio u Srbiji (36%) i Bosni i Hercegovini (26%).
Totova knjiga
Totova knjiga je legendarna knjiga iz egipatske mitologije, za koju se vjerovalo da ju je napisao bog mudrosti i Mjeseca Tot.
Legenda
Totova knjiga sadrži strašne čarolije i znanje, a pokopana je sa princem Neferkaptahom (njegovo ime "znači savršena ka Ptaha"). Onaj koji zna čitati knjigu, može razumjeti jezik životinja. Svako ko pročita knjigu biće kažnjen. Za knjigu se govorilo da je skrivena u zlatnoj kutiji, koja se nalazi u srebrnoj kutiji, a ova pak u željeznoj, ta u kutiji od javorova drveta, ova u bronzanoj kutiji, te napokon dolazi željezna kutija. Ključeve kutija je sakrio sam Neferkaptah ili njegovi sinovi širom Egipta. Sve tekstove u ritualima se smatralo Totovim knjigama, a pohranjene su u hramskim knjižnicama. U rimskom periodu se vjerovalo da je 42 takve knjige napisao Tot, a sadržavale su znanje iz matematike, geografije, astrologije.
Silvana Armenulić
Silvana Armenulić (rođena kao Zilha Bajraktarević; Doboj, 18. maj 1939 – Kolari, 10. oktobar 1976) bila je jugoslavenska interpretatorka novokomponovanih narodnih pjesama i sevdalinki. Započela je da pjeva vrlo rano. Nakon što je brzo postigla uspjeh kao istaknuta pjevačica u svojoj sredini, preselila se u glavni grad nekadašnje Jugoslavije Beograd u potrazi za boljim mogućnostima ostvarenja njene pjevačke karijere. Ubrzo po dolasku uzela je scensko ime Silvana po italijanskoj glumici Silvana Mangano. Bila je udata za tenisera Radmila Armenulića. Njena karijera je istovremeno doživjela veliki uspjeh, a ona je postala jedna od najuspješnijih folk zvijezda u SFRJ. To je dovelo do brojnih i veoma uspješnih pjevačkih angažmana u cijeloj zemlji, a kasnije i do nastupa u popularnim TV humorističkim serijama i filmovima. Umrla je u saobraćajnoj nesreći zajedno sa svojom sestrom Mirjanom (Mirsadom) Barjaktarević. Njene pjesme se pamte i izvode i danas. Silvana Armenulić je jedna od legendi koja je svojim talentom ostavila trag ne samo u muzici nego i u glumi. Bila je popularna na području cijele bivše Jugoslavije, a mnogo puta je snimala duete s poznatim izvođačima.
Biografija
Silvana Armenulić je zapravo Zilha Bajraktarević koja je slavu stekla preko noći zahvaljujući pjesmi koja je nadživjela. Počela je da pjeva dok je još bila dijete. Kada je odlučila da se profesionalno bavi pjevanjem dobila je podršku od svog oca. Svoje arhivske snimke sevdalinki snimila je za arhiv Radio Beograda šezdesetih godina 20. vijeka. Snimila je i duete sa raznim izvođačima širom bivše Jugoslavije: Aleksandrom Trandafilovićem (A što ti je mila kćeri jelek raskopčan, Ima dana), Cunetom Gojkovićem (Gdje si, da si moj golube, Kad u jesen lišće žuti), Arsenom Dedićem (Život teče, Sve bilo je muzika), Slavkom Perovićem (Krčmarice, daj mi vina; Kada smo se sreli prvi put; Katerina; Dođi, neznanko draga). Snimila je također singl sa grčkim pjesmama. Poginula je u saobraćajnoj nesreći sa svojom trudnom sestrom i pjevačicom Mirjanom (Mirsadom) Bajraktarević i violinistom Jašarevićem. Iako je poginula 1976, njene pjesme i dalje traju i smatraju se evergrinom prave narodne muzike.
Najpoznatije interpretacije
Najpoznatije: Djevojka je pod đulom zaspala; Đul Zulejha; San zaspala; Svi dilberi, mog dilbera nema; Bol boluje mlado momče; Pusti me majko (Golube poleti); Bosa Mara Bosnu pregazila i Mene moja zaklinjala majka. Također na gramofonskim pločama snimila i: Zapjevala sojka ptica; Sinoć ja i moja kona; Snijeg pade, drumi zapadoše; Teško meni jadnoj u Saraj'vu samoj; Moj dilbere; Djevojka viče s visoka brda; Kraj potoka bistre vode; Sejdefu majka buđaše; Rumena mi ruža procvala; Golube poleti; Vrbas voda nosila jablana; Da sam ptica; Zvijezda tjera mjeseca; A što ćemo ljubav kriti; Niz polje babo idu sejmeni.
Proslavila se i pjevanjem novokomponovanih pjesama: Šta će mi život; Ciganine, sviraj, sviraj; Srce gori jer te voli; Nad izvorom vrba se nadnijela; Ludujem za tobom; Sama sam; Rane moje; Dušo moja i brojnim drugim.
Forbija
right|thumb|200px|[[Suncokret (Helianthus annuus) je velika forbija.]] Forbija ili forb je termin koji označava svaku zeljastu cvjetnicu koja ne spada u graminoide (Poaceae, Cyperaceae ili  Juncaceae). Upotrebljava se u općoj biologiji i vegetacijskoj ekologiji, posebno u proučavanjima livada i pašnjaka, kao i sloja vegetacije ispod glavnog sprata šuma i grmlja.
Etimologija
Termin "forb" izveden je iz starogrčkog φορβή = phorbḗ = pašnjak ili "stočna hrana". Ponekad se uzima helensko speliranje riječi "forb", a starija uptreba uključuje graminoide i ostale biljke koje se danas ne ubrajaju u forbije.
Forbije i njihove zajednice
Forbije su članovi grupe biljnih vrsta sa veoma sličnom formom rasta odnosno sličnog habitusa. U izvjesnim ekolškim kontekstima, pripadnost takvim zajednicama može biti važnije od taksonomskih odnosa među pripadajućim organizmima.
thumb|200px|right|[[Mlječika]]
Neformalna klasifikacija
U dodatnom ekološkom smisu, termin forbija, može se upotrebljavati za označavanje takvih biljaka kao nekultiviranih (divljih) biljaka, razlikujući ih od nekih drugih kategorija, kao što su, trske, grmovi i drveće. Neki primjeri forbija su djeteline, suncokreti, ljiljani i mlječike.
NGC 7828
NGC 7828 (također poznat kao Arp 144, IRAS 00038-1341, MCG -2-1-25 i PGC 483) je prstenasta galaksija koja je udaljena oko 263 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,00 (77 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Princ Filip, vojvoda od Edinburgha
Princ Philip, vojvoda od Edinburgha (fonetski: Filip), rođen kao Philip od Grčke i Danske (10. juni 1921 – 9. april 2021), bio je suprug kraljice Elizabete II.
Grčki princ
Rođen je na ostvru Krfu kao peto dijete i jedini sin grčkog princa Andreja i princeze Alise od Battenberga. Kao potomak kraljice Viktorije sa majčine strane princ Philip je i sam u nasljednom nizu za britanski tron, ali je u tom pogledu njegov položaj zanemariv. Kao Viktorijin potomak princ Philip je rođak svoje žene u trećem koljenu, ali su u još bližem srodstvu preko danskog kralja Kristijana IX.
Godine 1922. njegov amidža je bio prisiljen abdicirati, pa je kralj George V, kralj Ujedinjenog Kraljevstva poslao brod po zbačenu grčku kraljevsku porodicu. Obrazovan je u Njemačkoj i na sjeveru Škotske. Sve četiri Philipove sestre udale su se za njemačke prinčeve koji su bili sumnjičeni za nacizam, što je kasnije loše uticalo na odnos Britanaca prema Philipu.
Brak
mini|200px|lijevo|Princ Philip u [[Toronto|Torontu, Kanada, slikano 1951. godine.]]
Dana 20. novembra 1947. godine princ Philip je oženio britansku prijestolonasljednicu, princezu Elizabetu. Vjenčanju koje je održano dvije godine po završetku Drugog svjetskog rata nije smjela prisustvovati Philipova njemačka rodbina, odnosno nije prisustvovao niko osim njegove majke. Vjenčanju je odbila prisustvovati i Elizabetina tetka pošto njen mlađi brat i Elizabetin amidža, Edvard, vojvoda od Windsora, nije bio pozvan zbog svoga braka sa Wallis Warfield. Nešto prije vjenčanja Philip je bio primoran odreći se pravoslavlja i postati član Crkve Engleske, te opovrgnuti svoju vjernost grčkoj kruni i odreći se titule princa od Grčke i Danske. Do tada princ Filipos uzeo je ime Philip Mountbatten. Odmah zatim je postao britanski građanin i dobio oslovljavanje Vaša Kraljevska Visost, te titulu vojvode od Edinburgha. Njihov brak je bio kontroverzan; princ Philip je rođen kao pravoslavac, a njegove sestre bile su udate za naciste. Navodno su se i Elizabetina majka, kraljica Elizabeth, i nana protivile ovom vjenčanju. Nedugo nakon vjenčanja princeza Elizabeta i princ Philip su preselili na Maltu, gdje je princ Philip služio u mornarici.
Dana 14. novembra 1948. godine vojvoda i vojvotkinja od Edinburgha su dobili svoje prvo dijete, sina koji je, zahvaljujući intervenciji kralja Georgea VI, bio poznat kao princ Charles od Edinburgha. Naime, kralj George VI je Elizabetinoj djeci posebnim kraljevskim patentom omogućio korištenje prinčevskih titula i oslovljavanja. Pošto su Charles i Elizabetina jedina kćerka Anne (rođ. 15. augusta 1950) u trenutku rođenja bili potomci monarha u ženskoj liniji, nisu automatski imali pravo na titule princa i princeze.
Suprug kraljice
mini|200px|desno|Princ Philip i [[Elizabeta II, kraljica Ujedinjenog Kraljevstva|kraljica Elizabeta II tokom posjete NASA 2007.]]
Philipova žena postala je kraljica po smrti njenog oca 1953. godine. Tada je u pitanje došlo ime dinastije kojoj će pripadati njihov sin. Po tradiciji, princ Charles bi pripadao Philipovoj dinastiji, ali Elizabetina nana se oštro protivila mijenjanju imena dinastije. Odlučeno je da će vladarska dinastija nakon Elizabetine smrti ostati dinastija Windsor, iako bi Charles mogao promijeniti ime po svojoj želji, ali da će svi Philipovi potomci koji ne budu članovi kraljevske porodice nositi prezime Windsor-Mountbatten. Nakon Elizabetine krunidbe kraljica i njena porodica su preselili u Buckinghamsku palaču, u centralnom Londonu, gdje je kraljevski par dobio još dva sina: princa Andrewa i princa Edwarda. Nedugo poslije krunidbe kraljica i vojvoda od Edinburgha otišli su na šestomjesečni put oko svijeta, koji je trajao od 1953. do 1954. godine, postavši tako prvi monarh koji je okružio svijet.
Zapamćen je ostao prinčev loš odnos sa nevjestama, Diani Spencer i Sarah Ferguson. Nakon Dianine smrti 1997. godine razne teorije zavjere podržavao je Dodijev otac, Muhamed al-Fajed. Najčešće je glavni lik ovih teorija o zavjeri bio upravo Charlesov otac, Philip, ali se često navodi i ime samog Charlesa.
Titula
Muž britanske kraljice nikada automatski nije dobio titulu niti poziciju u kraljevstvu, pa tako nije ni Philip. Kraljica Elizabeta II je po svom dolasku na tron Philipu osigurala prednost nad svim muškarcima u kraljevstvu osim nje, te mu 1957. godine dala titulu princa. Prikladna titula za princa Philipa je bila razmatrana još otkako je njegova supruga naslijedila tron; titula kralja je odmah odbačena jer se smatra da bi nadmašila Elizabetinu titulu kraljice. Jedini muž kraljice koji je imao zvaničnu titulu kao njen muž bio je Philipov i Elizabetin prapradjed, Albert od Saskokoburga i Gote, kojem je kraljica Viktorija dala titulu princa pratioca. Međutim, kako je Philip imao titulu vojvode od Edinburgha, nikada nije dobio novu kao kraljičin muž.
Dragiša Trifković
Dragiša Trifković, likovni umjetnik, rođen je u Tuzli 1912. godine. U Tuzli je završio osnovnu i građevinsku školu, a od 1936.godine pohađa Državnu umjetničku školu u Beogradu, u klasi profesora Petra Palavićinija. Slikanjem i vajanjem bavi se od najmlađih dana, u početku kod oca soboslikara, a kasnije kod kipara Franje Ledera. Početak Drugog svjetskog rata dočekuje u Tuzli, gdje sa bratom Boškom ilegalno radi u NOP-u, a zatim u Beogradu. Od 1944. godine radi u Propagandnom odsjeku za kulturu i umjetnost u Tuzli, koji su vodili akademski slikari Ismet Mujezinović i Vojo Dimitrijević, a tu su radili i akademski kipari Franjo Leder i Anto Matković. Svoj radni vijek Dragiša Trifković provodi u Tuzli, gdje se pored vajarstva bavi i pedagoškim radom. Nakon otvaranja izložbenog paviljona u Tuzli (kasnije Međunarodna galerija portreta)bio je njegov prvi direktor. Sa ovog radnog mjesta odlazi u penziju. Tvorac je grba grada Tuzle. Pasionirani je kolekcionar različite foto –dokumentacije i pisane građe iz prošlosti Tuzle i njene okoline. Ona mu je poslužila da napiše i izda pet knjiga „Tuzlanski vremeplov“, koje su štampane u prilično velikom tiražu. Autor je velikog broja vajarskih radova, reljefa, statua, poprsja, spomenika, bisti i plaketa. Izbijanje rata u Bosni i Hercegovini aprila 1992 dočekao je van Tuzle. Uz posredovanje i pomoć Međunarodnog crvenog krsta vraća se u rodni grad. Po povratku kući nastavlja sa aktivnim radom. Godine 1996. sa tri vajarska rada, učestvuje na jubilarnoj likovnoj izložbi Udruženja likovnih umjetnika Bosne i Hercegovine u Sarajevu i izložbama Udruženja likovnih umjetnika Tuzlanskog kantona 1996. i 1997.godine. Za svoje dugogodišnje stvaralaštvo i aktivan rad na polju likovne umjetnosti, kulture i prosvjete dobitnik je velikog broja različitih društvenih priznanja i nagrada. Umro je u septembru 2000. godine u Tuzli.
M90 Stršljen
M90 Stršljen je protivtenkovski raketni bacač srpsko - makedonske proizvodnje. Izrađen je od vlaknima ojačane plastike te je namijenjen borbi protiv tenkova, oklopnih i drugih vozila kao i neprijateljske žive sile. Namijenjen je za jednokratnu upotrebu.
Nakon što je 1991. raspad SFRJ uzrokovao rat, sve zaraćene strane su masovno koristile ručni raketni bacač M80 Zolja. Budući da probojnost Zolje od 300 mm nije bila dovoljna da ugrozi moderne tenkove, razvijen je novi raketni bacač M90 Stršljen kalibra 120 mm.
Ariel (mjesec)
Ime
Dobio je ime po glavnoj sylphi (to je stvorenje izmišljeno od strane Paracelsusa, nevidljivo je i sastavni je dio zraka), iz pjesme Alexandera Popea Rape of the Lock.
Ime "Ariel" i imena sva četiri tada poznata Uranova satelita je predlozio John Herschel 1852. godine na zahtjev Lassella.
Srčani zalisci
Srčani zalisci su zalisci u srcu koji služe za unutrašne usmjeravanje krvi u srčanom krvotoku.
Ariel (mjesec)
Ime
Lassell je ranije potvrdio Herschelovu šemu imenovanja sedam, do tada poznatih, satelita Saturna i imenovao njegov novootkriveni osmi satelit, Hyperion, u skladu sa Herschelovom šemom iz 1848 godine.
Fizikalne karakteristike
Prvo, i dosad jedino, promatranje Ariela izbliza se desilo tokom prolaska letjelice Voyager 2 pored Urana, u januaru 1986 godine. Pošto je mjesečev južni pol bio okrenut prema suncu, jedino je južna hemisfera fotografisana.
Srčani zalisci
Kod sisara, uključujući i čovjeka, ostoje četiri zaliska u srcu, a to su:
Ariel (mjesec)
Fizikalne karakteristike
Ugrubo, Ariel je sastavljen 50% od vodenog leda, 30% od silikatnih stijena, i 20% od zaleđenog metana. Čini se da je na određenim mjestima led nedavno nastao. Većinom bez udarnih kratera, izgleda da je Ariel prošao period intenzivne geološke aktivnosti od koje je nastala velika mreža rasjeda i kanjona, te je tekuća voda otekla s njegove površine.
Srčani zalisci
Struktura
thumb|right|245px|Struktura srčanih zalistaka thumb|right|250px|Protok krvi kroz zaliske thumb|left|250px|[[Ehokardiografija|3D - ehokardiografska petlja srca gledanog s vrha, sa uklonjenim vršnim dijelom komora i jasno vidljivim mitralnim zaliskom. Zbog nedostajućih podataka, listići trokvržičnog i aortnog zaliska nisu jasno vidljivi, ali otvori jesu; plućni zalistak nije vidljiv. S lijeve strane su dva standardna 2D prikaza (preuzeta iz 3D skupa podataka) koji su tro-  i dvokvržični  zalistak (gore) i aortalni zalistak (dolje).]] Srčani zalisci i komore obloženi su endokardom. Zalisci odvajaju pretkomore od komora ili komore od krvnog suda. Nalaze se oko vlaknastih prstenova srčanog skeleta. Zalisci imaju preklopnike zivane listići ili kvržice, slično ventilima, koji se otvaraju da omoguće protok krvi, a koji se zatim zatvaraju zajedno za zaptivanjem i sprečavanjem povratnog toka. Mitralni zalistak ima dvije kvržice, dok ostali imaju po tri. Na vrhovima izbočina nalaze se kvržice koje čine "šarku" čvršćom.
Ariel (mjesec)
Fizikalne karakteristike
Naučnici raspoznaju slijedeće geološke oblike na Arielu:
Srčani zalisci
Struktura
Plućni zalistak ima lijevu, desnu i prednju kvržicu. The aortic valve has left, right, and posterior cusps. Trokvržični zalistak ima prednje, stražnje i pregradne kvržice, a mitralni samo prednju i stražnju kvržicu.
Zalisci ljudskog srca mogu se grupirati u dvije skupine:
Pretkomorskokomorski zalisci
To su mitralni i trokvržični zalisci, koji se nalaze između pretkomora i komora i sprečavaju povratni tok iz komora u pretkomore tokom sistola. Oni su pričvršćeni za zidove komora pomoću chordae tendineae, koji sprečavaju njihovo okretanje.Chordae tendineae (ligamentne vrpce)  pričvršćene su  za papilarni mišić i uzrokuju napetost da se zalistak bolje veže. Zajedno su papilarnim mišićem, poznate su kao subzalisni aparat. Funkcija tog aparata je sprečavanje da zalisci, kada se zatvore, prolapsiraju u pretkomore. Subvalvulski aparatnema uticaja na otvaranje i zatvaranje zalistaka, što je u potpunosti uzrokovano gradijentom pritiska na zalisku. Umetanje vrpci na marginu bez listića, međutim, osobito omogućava sistolni stres podjele između vrpci u skladu s njihovom različitom debljinom. Zatvaranje AV zalistaka zvuči kao lub', prvi zvuk srca (S1), a zatvaranje SL zalistaka – kao   dub, drugi zvuk srca (S2). Mitralni zalistak se naziva i dvokvržični zalistak jer sadrži dva listića ili kvržice. Naziv mtralni dobio je po sličnosti sa biskupskom mitrom (vrsta šešira). Nalazi se na lijevoj strani srca i omogućava protok krvi iz lijeve pretkomore u lijevu komoru.Tokom dijastole, otvara se normalno funkcionirajući dvokvržični zalistak, kao rezultat povećanog pritiska iz lijeve pretkomore dok se puni krvlju (predopterećenje). Kako se pretkomorski pritisak povećava iznad onog u lijevoj komori, ovaj zalistak se otvara. Otvaranjem se olakšava pasivni protok krvi u lijevu komoru. Dijastola završava kontrakcijom pretkomore, koja izbacuje konačnih 30% krvi iz lijeve pretkomore u lijevu komoru. Ova količina krvi poznata je kao krajnji dijastolni volumen (EDV), a mitralni ventil zatvara se na kraju kontrakcije pretkomore, kako bi se spriječio preokret protoka krvi.Trikuspidni zalistak ima tri listića ili kvržice i nalazi se na desnoj strani srca, između desne pretkomore i desne komore i zaustavlja povratni protok krvi između njih.
Polumjesečasti zalisci
Aortni i plućni zalisci nalaze u dnu aorte, odnosno arterije plućnog stabla. Ove dvijearterije primaju krv iz komora, a njihovi polumjesečasti zalisci prisiljavaju da krv ide u arterije i sprečavaju povratni tok iz arterija u komore. Ti zalisci nemaju chordae tendineae i sličniji su zaliscima u venama nego pretkomorskokomorskim zaliscima. Zatvaranje polumjesečastih zalistaka uzrokuje drugi zvuk srca.
Razvoj
U srcu u razvoju, zalisci između pretkomora i komora, dvokvržični i trokvržičnini, razvijaju se s obje strane atrioventrikulskih kanala. Proširenje dna komora prema gore dovodi do toga da se kanal invagira u šupljine komora. Invaginirani rubovi čine zametke bočnih vrhova AV zalistaka. Srednja i pregradne kvržice razvijaju se od nadolje produženog septum intermedium. Polumjesečasti zalisci (plućni i aortni zalisci) nastaju iz četiri zadebljanja na srčanom kraju truncus arteriosus. Ova zadebljanja nazivaju se endokardni jastučići. Truncus arteriosus je izvorno jedan odvodni trakt iz embrionskog srca, koji će se kasnije podijeliti i postati uzlazna aorta i plućno stablo. Prije nego što se podijeli, javljaju se četiri zadebljanja. Postoje prednja, stražnja i dva bočna zadebljanja. Počinje se stvarati septum između onoga što će kasnije postati uzlazna aorta i plućni trakt. Kako se septum formira, dva bočna zadebljanja se razdvajaju, tako da uzlazna aorta i plućno stablo imaju po tri zadebljanja (prednje ili stražnje i polovinu svakog od bočnih zadebljanja). Od zadebljanja nastaju tri vrha polumjesečastih zalistaka. Kao jedinstvene structure, zalisci su vidljivi do devete sedmice trudnoće. Kako sazrijevaju, polahko se okreću dok se vanjski sudovi spiraliziraju i lagano se približavaju srcu.
Fazni dijagram
U fizikalnoj hemiji, mineralogiji i nauci o materijalima, fazni dijagram je vrsta grafik koji pokazuje ravnotežne uslove između termodinamički različitih faza. U matematici i fizici, fazni dijagram ima drugu značenje kao sinonim za fazni prostor.
Dijagrami pritisak-temperatura
Najjednostavniji fazni dijagrami su dijagrami pritisak-temperatura jedne jednostavne supstance, kao što je voda. Apscisa i ordinata odgovaraju pritisku i temperaturi. Fazni dijagram pokazuje, u prostoru pritisak-temperatura, linije ravnoteže ili fazne granice između tri faze: čvrste, tečne i gasovite.
mini|300px|Tipični fazni dijagram. Linija, označena tačkama, pokazuje anomalijsko ponašanje vode. Zelena linija označava [[tačka smrzavanja|tačku smrzavanja, a plava linija tačku ključanja, te pokazuju kako se one mijenjaju sa pritiskom.]]
Oznake na faznom dijagramu pokazuju gdje je slobodnu energiju nemoguće odrediti. Otvoreni prostori, gdje je slobodnu energiju moguće izračunati, odgovaraju fazama. Faze su odvojene linijama neodređene energije gdje se fazni prijelazi odvijaju, koje se zovu granice faza.
Na dijagramu, fazna granica između tečnosti i plina ne ide u beskonačnost. Nasuprot, završava se u tački na faznom dijagramu koja se naziva kritična tačka. Ovo se odražava na činjenicu da se tečne i plinovite faze, pri ekstremno visokim temperaturama i pritiscima, ne razlikuju, te postaju nešto što je poznato pod nazivom superkritični fluid. Kod vode, kritična tačka nalazi se na oko 647 K (374 °C ili 705 °F), te 22,064 MPa.
Postojanje kritične tačke tečnosti i plina otkriva neznatnu dvoznačnost u gornjoj definiciji. Kada se ide od tečne prema plinovitoj fazi, obično se prjeđe fazna granica, ali moguće je odabrati put koji nikad ne prelazi granicu idući ravno do kritične tačke. Na taj način, tečna i plinovita faza mogu se kontinuirano miješati jedna s drugom. No, nemoguće je da granica čvrste i tečne faze završi u kritičnoj tački na isti način kao ona od tečne i plinovite, zato što čvrsta i tečna faza imaju različitu simetriju.
Zanimljivo je da granice između čvrstih i tečnih faza u faznim dijagramima većine čvrstih tvari imaju pozitivan nagib, zbog toga što čvrste faze imaju veću gustoću od tečnih, pa se s povišenjem pritiska povećava temperatura topljenja. To nije slučaj kod vode, gdje granica između čvrstog i tečnog stanja ima negativan nagib, a uzrok tome je anomalija vode.
Binarni fazni dijagrami
Ostale, mongo komplikovanije vrste faznih dijagrama, mogu se konstruisati, pogotovo kada je prisutno više od jedne čiste komponente. U ovom slučaju, koncentracija postaje veoma bitna varijabla. Fazni dijagrami, sa više od dvije dimenzije, mogu se konstruisati kako bi se pokazao uticaj više od dvije varijable na fazu substance. Fazni dijagrami mogu koristit i druge varijable kao nadopunu ili kao zamijenu za temperaturu, pritisak i sastav (npr. jačina eletričnog ili magnetnog polja), kao i substance koje uzimju više od tri stanja materije.
mini|300px|Fazni dijagram binarnog sistema, koji pokazuju eutektičku tačku.
Jedan tip faznog dijagrama prikazuje odnos temperature u relativne koncentracije dvije tvari u binarnoj smjesi pa se naziva binarni fazni dijagram. Takva smjesa može biti ili čvrsta otopina ili smjesa dviju tvari koje ne tvore čvrste otopine. Ova dva različita tipa smjesa rezultuju u veoma različitom grafu.
Jedna od najvažnijih karakteristika faznih dijagrama je kongruentna tačka u kojoj se čvrsta faza direktno transformiše u tečnu. Postoji i peritektoid, tačka gdje se dvije čvrste faze kombinuju u jednu čvrstu fazu tokom zagrijavanja. Suprotno od ovoga, tačka u kojoj se jedna čvrsta faza transformira u dvije faze tokom zagrijavanja naziva se eutektoid.
x-osa takvog dijagrama predstavlja koncentraciju smjese. Budući da su smjese obično daleko od razrjeđenja, pa je njihova gustoća kao funkcija temperature obično nepoznata, prvenstveno se mjeri molarni udio. Ne bi bilo praktično koristiti veličinu temeljenu na volumenu kao što je molalitet.
Uobičajne komponente faznog dijagrama
Linije ravnoteže ili fazne granice odnose se na linije koje pokazuju gdje se odvijaju fazni prijelazi.
Trojna tačka je, u faznom dijagramu pritisak-temperatura, jedinstveno prosjecište linija ravnoteže između tri stanja materije, najčeće čvrste, tečne i gasovite faze.
Za fazne dijagrame sa temperaturom na ordinati, solidus linija je linija ispod koje je supstanca stabilna u čvrstom stanju. Likvidus linija je linija iznad koje je substanca stabilna u tečnom stanju. Između solidus i likvidus linija može se nalaziti praznina. Unutar praznine supstanca se sastoji od čvrstih kristala i tečnosti.
Fazni dijagram tečnih kristala
U fizici tečnih kristala, fazni dijagrami se koriste u slučaju miješanja nematogeničnih komponenti, kako bi se uspostavila razlika između izotropne i nematiče tečne faze.
Senad Podojak
Senad Podojak (rođen 31. maja 1966. u Gradini kod Zenice, Bosna i Hercegovina) je bosanskohercegovački imam i hafiz.
Biografija
Učestvovao je na velikom broju takmičenja, i osvojio brojne nagrade. Između ostalih, na internacionalnom takmičenje učača Kur´ana u Mekki gdje osvaja 5. mjesto, da bi 1987. na internacionalnom takmičenju učača Kur´ana u Teheranu osvojio 4. mjesto. Na takmičenjima učača Kur´ana u Zagrebu (evropski nivo) osvaja: 1988. 1. mjesto u tilavetu i 2. mjesto u tedžvidu; 1989. 1. mjesto u tilavetu; 1995. 3. mjesto u tilavetu. Na internacionalnom takmičenju učača Kur´ana 1990. u Beču osvaja 1. mjesto.
U svojoj 20-toj godini postaje hafiz Kur´ana, a svoje melodično učenje Kurána ponudio je Sarajlijama učeći ramazanske mukabele po sarajevskim džamijama.
Snimio je veliki broj albuma (ilahija i kasida) sa horom GHB medrese, a sarađivao je i sa Yusufom Islamom. Njegov posljednji album zove se "Mošus moj" u solo izvedbi.
Senad Podojak živi i radi u Austriji u gradu Wels. Inspektor je za vjeronauku za oblast G. Austrije. Oženjen je i ima dvoje djece.
Jelačići (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Rorarii
Rorarii su bili vojnici koji su po formaciji ranih legija u vrijeme Antičkog Rima stajali u zadnjim borbenim linijama ili bili u ulozi rezervnih trupa. U njihovom sastavu bili su mlađi, neiskusniji borci. Moguće je da su bili angažovani u borbama skupa sa triarii trupama i to na kraju bitke. Naime, triarii su direktno učestvovali u borbi samo kada napad hastata i prinicipes nije bio uspješan. Vjerovatno je da su imali ulogu kao i accensi, odnosno popunjavali poremećene borbene redove tokom bitke. Drugi izvori navode da rorarii uopšte nisu bil naoružani i da su zapravo bili posilni/štitonoše elitnim dijelovima legije. Nažalost, nema dovoljno dokaza kako bi utvrdili da li su rorarii direktno učestvovali u borbama ili ne. Ipak, sigurno je da nisu bili u istoj liniji sa hastatima ili principes.
Bannock
thumb|Bannock, [[Idaho|Idahu]]
Bannock je pleme američkih Indijanaca nekada rasprostranjeno preko velikog područja sjevernih Velikih prerija (Great Plains) do podnožja Stjenjaka (Rocky Mountains). Bannocki su bili koncentrirani u današnjem južnom Idahu gdje im se danas nalazi rezervat Fort Hall. Nestanak bizona sa prerija i gubitak lovišta, navelo je ovo pleme da podigne ustanak 1878. Danas žive sa Sjevernim Šošonima (Northern Shoshones) na rezervatu Fort Hall a svih skupa ima oko 3,500.
Bannockima je centar bio osobito duž rijeke Snake. Oni su osvajanjem prerije postali polunomadi. Sezonski bi ljeti išli prema Shoshone Fallsu zbog ribolova (losos), lova na sitniju divljač i sakupljanja bobičastog voća (kupine, jagode, maline), ujesen bi Indijanci išli prema sjeveroistoku u lov na bizone, u područje Yellowstonea u Wyoming i Montanu. U svom jesenskom zanimanju obično bi se udruživali sa Sjevernim Šošonima, svojim prijateljima s kojima su često živjeli i dijelili zajedničke neprijatelje, osobito, ratoborne Indijance Crna Stopa (Blackfeet) koji su kontrolisali lov na bizone na području Montane. Crne Stope su branili ovo lovno područje jer su i sami živjeli od bizona kojega je bilo sve manje. Bez ovih životinja i jednima i drugima prijetila je glad. To se i dogodilo, mnogi Piegan Indijanci iz saveza Blackfeet pomrli su od gladi, a Indijance Bannock natjeralo je na ustanak.
Bannocki nisu nikada bili brojni, najviše 2,000. ipak 1878. oni podižu 'Bannok War' koji je završio pokoljem 140 banočkih žena i djece, u Charle's Fordu u Wyomingu. 1900. preostalo je 500 Bannocka, mnogi su se poženili sa Sjevernim Šošonima što je dovelo do gubitka plemenskog identiteta. Oni nisu nestali ima ih i danas na rezervatu Fort Hall, mnogi su mješanci sa Šošonima ali se više ne popisuju pod imenom Bannock.
Ime
Ime je došlo od njihovog plemenskog naziva Panaílǐ, značenje nije poznato. Po drugim informacijama oni su sebe nazivali i Banákwǔt Od mnogih pisaca nazivani su i općim imenom Diggers (kopači), pleme Kalispel nazivalo ih je Ogoize. Šošonsko ime za njih bilo je Pun-nush, kod Vrana bili su poznati kao Ush-ke-we-ah.
Bjanka (mjesec)
Bjanka (Bianca) je prirodni mjesec planete Uran.
Ovaj mjesec je svoje ime dobio prema liku iz William Shakespearove predstave The Taming of the Shrew. Pri samom otkriću ovog mjeseca korišteno je privremeno ime S/1986 U 9. Bjanka je ponekad također poznata pod imenom Uran VIII. Ovaj mjesec je otkriven od strane svemirske sonde Voyager 2, 23. januara 1986 godine. Osim Bjankine orbite i njenog niskog albeda malo je poznato o ovom mjesecu.
Jelačići (Trnovo, FBiH)
Jelačići su naseljeno mjesto u općini Trnovo, Bosna i Hercegovina.
Mučnina (roman)
Djelo "Mučnina" (La Nausée, 1938) napisao je egzistencijalista Jean-Paul Sartre, dok je bio profesor na fakultetu. Ovo je jedno od najpoznatijih Sartrovih djela.
U djelu se može vidjeti uticaj Kafke. Djelo govori o bezvoljnom naučniku, u malom gradu, koji vjeruje da mu neživi predmeti i situacije mogu pomoći da definiše samog sebe, svoju intelektualnu i duhovnu slobodu, izazivajući u protagonisti osjećaj mučnine.
Ovo djelo se smatra jednim od fundamentalnih djela egzistencijalizma. Za ovo djelo Sartr je dobio Nobelovu nagradu za književnost 1964. godine.
Formula 1 – sezona 2006.
'''F1 2006. sezona''' je 57. po redu. Prva utrka je u Bahrein 12. mart 2006, a posljednja utrka je u Brazil 22. oktobar 2006. Titulu brani Fernando Alonso i Renault. U 2006. sezoni nalaze se 4 nova ekipe i 6 nova vozači.
Bob na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – četverosjed
Takmičenja u bobu četverosjedu na ZOI 2014. u Sočiju održana su u sankaškom centru "Sanki" kod Krasne Poljane 22. i 23. februara.
Dana 24. novembra 2017. Međunarodni olimpijski komitet doživotno je zabranio takmičenje Aleksandru Zubkovu, koji je kao vozač prvobitno pobijedio i u dvosjedu i u četverosjedu, i oduzeo mu obje zlatne medalje, a tri dana kasnije iste kazne dobili su njegove kolege iz posade Dmitrij Trunjenkov i Aleksej Njegodajlo. Još dva dana kasnije MOK je zbog dopinga diskvalificirao i Aleksandra Kasjanova, Ilvira Huzina i Alekseja Puškareva i poništio rezultat njihove posade. Dana 18. decembra doživotnu zabranu takmičenja dobio je i Aleksej Vojevoda. MOK je zatražio da FIBT ažurira rezultate i redistribuira medalje, što je i učinjeno.
Rezultati
* Kanada 3 prevrnula se. ** Prema rezultatima vožnje, Codyja Sorensena i Bena Coakwella u trećoj vožnji zamijenili su Luke Demetre i Graeme Rinholm. *** Poljska je diskvalificirana 2014. nakon što je Zalewski dobio zabranu takmičenja zbog dopinga. **** Rusija 1 i Rusija 2 diskvalificirane su 2019. nakon ponovnog pregleda uzoraka za doping-kontrolu koji je pokazao da su Zubkov, Kasjanov, Puškarev i Huzin pozitivni na zabranjene supstance.
Rozalinda (mjesec)
Rozalinda (Rosalind) je prirodni mjesec planete Uran.
Ovaj mjesec je svoje ime dobio prema liku iz William Shakespearove predstave As You Like It. Pri samom otkriću ovog mjeseca korišteno je privremeno ime S/1986 U 4. Rozalinda je ponekad također poznata pod imenom Uran XIII. Ovaj mjesec je otkriven od strane svemirske sonde Voyager 2, 13. januara 1986 godine. Osim Rozalindine orbite i njenog niskog albeda malo je poznato o ovom mjesecu.
Mahvashova bolest
Mahvashova bolest je autosomno recesivni, nasljedni sindrom neuroendokrinog tumora gušterače. Genetski defekt koji uzrokuje Mahvashovu bolest je bialelna inaktivirajuća mutacija gena za glukagonski receptor (GCGR). Mahvashovu bolest otkrili su američki ljekar Run Yu i njegove kolege 2008. Mahvashova bolest je vrlo rijetka. Do kraja 2018. opisano je preko 10 slučajeva. Mahvashska bolest se javlja i kod žena i kod muškaraca. Također naziva "hiperplazija i neoplazija glukagonskih ćelija" ili "adenomatoza glukagonskih ćelija" od strane nekih autora, ali Mahvashska bolest je poseban entitet bolesti dok su dva alternativna pojma uglavnom histološki opisi. Neki pacijenti sa “hiperplazijom i neoplazijom glukagonskih ćelija” nemaju mutacije glukagon receptora.
Znakovi i simptomi
Većina pacijenata sa Mahvashskom bolešću dijagnostikuje se u odrasloj dobi. Pacijenti obično imaju nejasnu nelagodu u abdomenu. Snimanje sa CT ili MRI identifikuje veoma veliki pankreas sa jednim ili više tumora. Biohemijsko testiranje pokazuje izraženu hiperglukagonemiju (stotinu puta povišenu). Ako se tumori reseciraju, otkriva se da su to neuroendokrini tumori koji obično eksprimiraju glukagon. Na rubu tumora, hiperplazija alfa-ćelija pankreasa je pervazivna, evidentni su brojni veliki otočić koji se sastoje uglavnom od alfa-ćelija, a često su prisutni višestruki mikroadenomi i mali neuroendokrini tumori. Neuroendokrini tumor gušterače je glavni zdravstveni problem pacijenata sa Mahvashskom bolešću. Iako su tumori obično indolentni, prijavljena je smrt zbog metastaza na jetri.