cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Informacijska tehnologija
Prenos podataka
XML pristup je u sve većoj meri primenjivan kao način razmene podataka od ranih 2000-tih, posebno u mašinski orijentisanim interakcijama kao što su one u kojima učestvuju razni mrežni protokoli, kao što je SOAP,  kojima se opisuju "podaci u tranzitu umjesto ... podataka u mirovanju". Jedan od izazova takve primjene je pretvaranje podataka iz relacionih baza podataka u XML - strukture objektnog modela dokumenta (DOM).
Rukovanje podacima
Hilbert i Lopez su prepoznali eksponencijalnu brzinu tehnoloških promjena (formu Moorevog zakona): mašinski aplikaciono specifični kapacitet obrade informacija po glavi stanovnika se udvostručavao približno svakih 14 meseci između 1986. i 2007. godine; kapacitet po glavi stanovnika svjetskih računara opće svrhe se udvostručavao svakih 18 meseci tokom iste dvije decenije; globalni telekomunikacioni kapacitet po glavi stanovnika se udvostručavao svaka 34 mjeseca; svjetskom kapacitetu skladištenja po glavi stanovnika je bilo potrebno oko 40 mjeseci da se udvostruči (svake 3 godine); i količina emitovanih informacija po glavi stanovnika se udvostručavala svakih 12,3 godina.
Velike količine podataka se skladište svakog dana širom svijeta, ali ako podaci ne mogu da budu efektivno analizirani i predstavljeni, oni u osnovi počivaju u onom što se naziva grobnicama podataka: "arhivama podataka koji se rijetko posjećuju". Da bi se riješilo ovo pitanje, polje analize podataka – "proces otkrivanja relevantnih obrazaca i znanja iz velikih količina podataka" se pojavilo tokom kasnih 1980-tih.
Akademska perspektiva
U akademskom kontekstu, Asocijacija za računarske mašine definiše IT kao "programe dodiplomskih studija koji pripremaju učenike da zadovolje računarsko tehnološke potrebe biznisa, vlade, zdravstva, škola i drugih vrsta organizacija. ... IT stručnjaci preuzimaju odgovornost za odabir hardverskih i softverskih proizvoda pogodnih za organizaciju, integrišući te proizvode sa organizacijskim potrebama i infrastrukturom, kao i instalirajući, prilagođavajući i održavajući te aplikacije za računarske korisnike organizacije."
Perspektiva trgovine i zapošljavanja
Kompanije u polju informacione tehnologije se obično razmatraju kao grupa "tehničkog sektora" ili "tehničke industrije".
U poslovnom kontekstu, Informaciono tehnološka asocijacija Amerike je definisala informacionu tehnologiju kao "proučavanje, dizajn, razvoj, primjenu, implementaciju, podršku ili upravljanje računarskim informacionim sistemima". Odgovornosti onih koji rade u ovom polju obuhvataju administraciju mreže, razvoj i instalaciju softvera, i planiranje i upravljanje tehnološkim životnim ciklusom organizacije, po kome se hardver i softver održavaju, nadograđuju i zamenjuju.
Poslovna vrijednost informacione tehnologije leži u automatizaciji poslovnih procesa, pružanju informacija za donošenje odluka, povezivanju preduzeća sa svojim klijentima i obezbjeđivanju produktivnih alata radi povećanja efikasnosti.
Etička perspektiva
Polje informacione etike je uspostavio matematičar Norbert Wiener tokom 1940-tih. Neke od etičkih pitanja vezanih za korištenje informacione tehnologije obuhvataju:
Marie Curie
Marie Curie (Varšava, 7. novembar 1867 – Sallanches, 4. juli 1934) bila je hemičarka, te pionir ranog doba radiologije. Prva je žena dobitnik Nobelove nagrade, te prva osoba i jedina žena dvostruki dobitnik Nobelove nagrade (Nobelova nagrada za fiziku 1903, Nobelova nagrada za hemiju 1911) i jedina osoba koja je dobila Nobelovu nagradu u dvije naučne oblasti. Njen suprug, Pierre Curie, bio je sudobitnik njene prve Nobelove nagrade, što ih je učinilo prvim bračnim parom koji je osvojio Nobelovu nagradu i pokrenuo porodično nasljeđe Curie od pet Nobelovih nagrada. Bila je, 1906. godine, prva žena koja je postala profesor na Univerzitetu u Parizu.
Zaslužna je sa svojim dostignućima na poljima: razvoja teorije radioaktivnosti (izraz koji je sama skovala), tehnike za izolaciju radioaktivnih Izotopa i otkrivanje dva nova hemijska elementa, polonijuma i radija. Pod njenim vođstvom, izvedena su prva istraživanja u svijetu u tretmanu neoplazme sprovedenom pomoću radioaktivnih izotopa.
Rođena je u Varšavi, tadašnjoj Kraljevini Poljskoj, u sastavu Ruskog carstva, gdje je provela rane godine života. Studirala je na Varšavskom tajnom univerzitetu i započela praktičnu naučnu obuku u Varšavi, ali 1891, s 24 godine, prateći je svoju stariju sestru Bronislavu odlazi studirati u Pariz. Sve je ispite odlično položila te nastavila raditi u Francuskoj, a kasnije je dobila državljanstvo.
1895. udala se za francuskog fizičara Pierre Curiea i podijelila je Nobelovu nagradu za fiziku 1903. s njim i fizičarem Henrijem Becquerelom za njihov pionirski rad na razvoju teorije "radioaktivnosti" - termina koji je skovala. 1906. Pierre Curie je poginuo u uličnoj nesreći u Parizu. Marie je 1911. godine dobila Nobelovu nagradu za hemiju za otkriće elemenata polonija i radija, koristeći tehnike koje je izmislila za izolaciju radioaktivnih izotopa.
Pod njenim vodstvom sprovedene su prve studije u svijetu o liječenju neoplazmi upotrebom radioaktivnih izotopa. Osnovala je Institut Curie u Parizu 1920. godine i Curie Institute u Varšavi 1932. godine; oba ostaju veliki medicinski istraživački centri. Tokom Prvog svjetskog rata razvila je mobilne radiografske jedinice za pružanje rendgenskih usluga poljskim bolnicama.
Iako francuska državljanka, Marie Skłodowska Curie, koja je koristila oba prezimena, nikada nije izgubila osjećaj za poljski identitet. Učila je svoje kćeri poljski jezik i vodila ih u posjete Poljskoj. Ona je prvi hemijski element koji je otkrila nazvala polonij po svojoj rodnoj zemlji.
Marie Curie je umrla 1934. godine, u dobi od 66 godina, u sanatorijumu Sancellemoz u Passyju (Haute-Savoie), Francuska, od aplastične anemije vjerovatno zbog izlaganja zračenju tokom svojih naučnih istraživanja i tokom svog radiološkog rada u poljskim bolnicama tokom Prvog svjetskog rata. Pored svojih Nobelovih nagrada, dobila je brojne druge počasti i priznanja; 1995. godine postala je prva žena koja je pokopana u Pariškom Panteonu, a Poljska je 2011. proglasila Godinom Marie Curie tokom Međunarodne godine hemije. Tema je brojnih biografskih djela, gdje je poznata i kao Madame Curie.
Privolški federalni okrug
mini|250px|Položaj Privolškog federalnog okruga unutar Rusije Privolški federalni okrug jedan je od sedam federalnih okruga u Rusiji. Prema popisu iz 2002. godine u okrugu je živjelo 31.154.744 stanovnika, a okrug je zauzimao površinu od 1.038.000 km2. Okrug je uspostavljen 18. maja 2000. godine.
Federalne jedinice
Okrug se sastoji od 14 federalnih jedinica:
Metrički sistem
Metrični sistem ili metrički sistem je naziv za decimalni sistem mjerenja, koji se zvanično koristi u SI sistemu mjerenja. Metrični sistem se razvio nakon pada francuske monarhije. Nacionalini savjet republike je 1795. poništio dotada vrijedne mjere koje su se u čitavoj Francuskoj razlikovale. Stare mjere su zamijenjene jedinicama metričkog sistema.
Jedinica mase
Kao jedinica mase je definisan kilogram. Jedan kilogram je jednak prototipu normnog kilograma, čuvanog u Internacinalnom Uredu za Težine i Mjerenja ( International Bureau of Weights and Measures ). Manja jedinica je gram koja po staroj definiciji odgovara težini jednog kubnog centimetra vode na temperaturi od 4 °C, kada voda ima najveću gustoću (anomalija vode). Nova definicija gram označuje kao hiljaditi dio normne jedinice kilograma (po SI-u) ili kao 1×10-3 kg.
Jedinica zapremine
Kao jedinica zapremine je definisan jedan litar što odgovara 1000 kubičnih centimetara.
Historija
Poslije uvođenja metričnog sistema mjere, u Francuskoj je napravljen jedan štap dužine od jednog metra od spoja platine i iridijuma čije su kopije podijeljene po cijelom svijetu kao standard. Za standardiziranje težine je napravljen jedan cilindar od platine težine 1000 g (1kg kao norma).
Na početku se francuzi nisu htjeli pomiriti sa novim jedinicama koje su se tek 1840. probile u čitavoj republici. U Velikoj Britaniji metrični sistem je uveden tek 1864. godine paralelno sa britanskim Imperial Units sistemom. 1866. metrični sistem je uveden i u SAD, a u Njemačku tek 1870/71.
Metrični sistem je prenešen na elektricitet, magnetizam, temperaturu itd. i od 1921 vrijedi kao Internationalni Sistem za mjeru (SI).
Konrad Zuse
Biografija
1935 diplomira kao mašinski inžinjer na Visokoj tehničkoj školi u Berlin-Charolttenburgu (danas Technische Universität Berlin). Radio za proizvođača aviona "Henschel Flugzeugwerke" u Berlinu gdje je konstruisao mašine za računanje. Od 1936 ima viziju mašine koja bi se mogla programirati. Da bi ovu ideju sproveo u djelo napušta Henschel Flugezeugwerke.
Zuse Z-1
desno|250px|mini|Rekonstruisana Z1 u Tehničkom muzeju u Berlinu. Original je uništen bombardovanjem u Drugom svjetskom ratu 1938 konstruiše Z-1, prvu svoju mašinu za računanje, koja zbog loših dijelova nije precizno radila. Principe na kojem se ove mašine zasnivaju je formulisao tek 1940. John von Neumann iz SAD-a.
Zuse Z-2
Zuse konstruiše 1940. drugu generaciju pod nazivom Z-2. Ovdje ugrađuje elektronski spoj sastavljen od telefonskih releja.
Zuse Z-3
Pošto je bio uvjeren da su releji pravo rješenje ugrađuje ih u Z-3 gdje po prvi put služe kao memorija. Time je Z-3 prva mašina koja je mogla biti programirana. Jezik za programiranje se sastojao od binarnih kombinacija. Pošto je već izbio Drugi svjetski rat saradnja sa stručnjacima u SAD-u nije bila moguća.
Osniva i sopstveno preduzeće "Zuse Apparatebau" čija postrojenja a i time Z-3 u vazdušnom napadu bivaju potpuno uništena. Zuse je uspio spasiti Z-4 u Allgäu na kojoj je već radio.
U poslijeratnom periodu 1945-1946 radi na "Plankalkül" koji je bio prvi viši programerski jezik. Cilj je bio konstrukcija mašina koje pored proračuna mogu rješavati i pitanja kombinatorike. Ponovo osniva preduzeće "Zuse KG" u Neunkirchenu čije sjedište kasnije prebacuje u Bad Hersfeld.
Zuse Z-4
Z-4 je konstruisana kao prvi kompjuter i isporučena Tehničkoj školi (njem. Eidgenössische Technische Hochschule) u Zürichu. U to vrijeme je to bio prvi komjuter na tlu Evrope.
Zuse Z-11
desno|250px|mini|Zuse Z-11 Od 1955 Zuse KG počinje sa serijskom proizvodnjom Z-11. Kupci su bili pretežno proizvođači optičkih instrumenata kao i univerziteti.
Zuse Z-22
1957 konstruiše se Z-22 koji je prvi računar sa magnetnom memorijom. Do 1967 Zuse KG proizvodi oko 250 računara.
Siemens preuzima posao
Od 1967 preduzeće Zuse KG dolazi u konkurs i prodaje se Siemensu. Marka Zuse nestaje. Ostatak života Zuse provodi kao slikar. Dodijeljuje mu se nekoliko nagrada. Umire 18 decembra 1995 u Hünfeldu.
Vanjski linkovi
Život i rad Konrada Zuse-a
Fermion
Fermioni su čestice polucjelobrojnog spina (..., -3/2, -1/2, 1/2, 3/2, itd.) kao što su elektroni i protoni. Njihovo ponašanje opisuje Fermi-Diracova statistika, pa tako za njih vrijedi i Paulijev princip isključenja. U standardnom modelu postoje dva tipa elementarnih fermiona: kvarkovi i leptoni. 24 fundamentalna fermiona su:
Federalni okruzi u Rusiji
Federalni okruzi u Rusiji su administrativni nivo koji služi samo za lakši rad vlade Ruske Federacije. Uspostavljeni su 2000. godine. Svaki federalni okrug u svom sastavu ima nekoliko federalnih jedinica koje ustvari predstavljaju drugi nivo vlasti. Predsjednički izaslanik federalnog okruga je predstavnik predsjednika Rusije koji samo nadgleda rad federalnih agencija u okrugu.
Posteljica
mini|250px|desno|Prikaz čovječijeg fetusa u utrobi majke Posteljica, košuljica ili placenta je organ prožet veoma gustim sistemom krvnih sudova koji čini vezu između materice i fetusa. Placenta snabdijeva fetus hranljvim materijama i odvodi otpadni materijal iz fetusa koji se zatim izbacuje van putem bubrega majke. Placenta je organ tipičan za kičmenjake i sisare. Riječ placenta vodi porijeklo od latinske riječi za kolač, odnosno grčke riječi plakóenta/plakoúnta, akuzativ od plakóeis/plakoús - πλακόεις, πλακούς, "ravno, pločasto" zbog svog okruglog, spljoštenog oblika koji ima čovječija placenta. Sisari koji se liježu iz jaja i torbari imaju placentu koja je, doduše spojena sa matericom, ali uglavnom obezbjeđuje hranljive materije koje dolaze iz jajne kesice. Placenta se razvija iz iste jajne ćelije i spermija od koje nastaje fetus. Placenta funkcioniše kao organ sa dvije komponente: Chorion frondosum – fetusni dio i Decidua basalis - majčinski dio.
Stvaranje
Placenta se počinje formirati ulaskom blastocista u matericu i pričvršćivanjem u njen zid. Vanjski sloj blastocista postaje trofoblast i od njega se formira vanjski dio placente. On se opet dalje dijeli na omotač koji pokriva placentu i donji dio. Tokom trudnoće placenta se dalje razvija i raste. Za oko 12-13 sedmica potpuno se formira krvotok sa majčine strane.
Opis i uloga
Kod ljudi, prosječne dimenzije placente iznose oko 22 cm u dužinu i oko 2-2.5 cm debljine a težina joj je oko 500 grama. Njena boja je tamno crveno-plava ili kestenjasta. Povezana je sa fetusom preko pupčane vrpce čija je dužina oko 55–60 cm. Pupčana vrpca ima dvije arterije i jednu venu koji ulaze u horionsku resicu. Krvni sudovi su rezgranati po čitavoj površini placente. Placenta je, dakle, organ izgrađen od materinskog tkiva (zid materice) i embrionalnog tkiva (horionske resice) koji funkcioniše samo tokom intrauterinog razvitka. Krv iz placente odlazi u embrion preko pupčane vene, a vraća se u placentu preko pupčanih arterija. Osnovne uloge ovog organa su: mini|centar|350px|Presjek: plavo i crveno gore su krvni sudovi majke, dolje desno je dio pupčane vrpce, u sredini su horionske resice.
Cirkulacija u placenti
Arterije su posebnog oblika i povećanog prečnika kako bi prolazak krvi s majčine strane prema placenti bio što lakši. Na ulasku, krv je bogata hranljivim materijama i oksigenom. Majčina krv i krv fetusa nikada se ne miješaju. Razmjena hranljivih materija i gasova vrši se u prostoru između horionskih resica.
Metabolizam
Osim što omogućava prijenos hrane i gasova, placenta ima i metaboličku i endokrinu ulogu. U njoj samoj se stvraja važni hormoni za održavanje trudnoće i obogaćivanje majčine krvi glukozom i lipidima.
Između krvotoka majke i krvotoka fetusa postoji tzv. placentalna barijera, koja ne dopušta miješanje krvi majke i embriona. Placentalna barijera se ponaša kao polupropustljiva opna. Mali molekuli prolaze kroz nju difuzijom – ka plodu prolaze H2O i O2, a u obrnutom pravcu CO2 i urea. Isto važi za soli i monosaharide. Prolaz složenih molekula, kakvi su vitamini, hormoni, antitijela, vrši se pinocitozom.
Neki patogeni ipak mogu proći kroz placentalnu barijeru i zaraziti fetus (npr. izazivači sifilisa, boginja, HIV virus). I neki lijekovi, također mogu proći kroz ovu barijeru i oštetiti fetus.
Porođaj
Kad se dijete rodi, placenta se spontano izbacuje van tijela majke. Pupčana vrpca se presijeca i veže i prije izlaska placente. Placenta se obično izbacuje van već nakon nekoliko sekundi poslije porođaja.
Ako se placenta potpuno ne odvoji i izbaci na vrijeme može prouzrokovati gubitak krvi i druge komplikacije opasne po zdravlje i život. Zadak akušera je da utvrdi kompletnost placente nakon izbacivanja i ukloni zaostale dijelove ako postoje. Zahvaljujući modernoj medicini i znanju u službi zaštite majke i djeteta smanjen je broj komplikacija i stepen smrtnosti, kako kod majki tako i kod novorođenčadi.
Ponekad se dijete rađa u placenti. U nekim krajevima postoji vjerovanje da će djeca rođena u "košuljici" imati posebnu zaštitu od negatvinih uticaja.
Kod pojedinih sisara (konji, goveda, mačke) majka oslobađa novorođenče od placente i zatim je pojede jer je placenta bogata proteinima i hranljivim materijama što joj pomaže da povrati dio energije i krvi potrošene tokom poroda.
Tipovi placente
Prema rasporedu horionskih resica, razlikuju se sljedeći tipovi placenti:
Prema dijelu embrionalnog tkiva koje učestvuje u izgradnji placente, razlikuju se dva tipa:
Kod epitelo-horijalne placente resice se na porođaju izvlače iz udubljenja ostavljajući površinu zida materice neoštećenu, pa se ova placenta naziva adecidualna.
Kod druga dva tipa placenti, pri porođaju se odbacuje ne samo embrionalni deo placente već i dio zida materice koji je učestvovao u izgradnji placente. Na zidu materice ostaje rana i javlja se krvarenje. Ta placenta se naziva decidualna.
Grafička kartica
Grafička kartica, grafički adapter, VGA kartica ili video kartica jest proširujući uređaj je koji obrađuje dvo-dimenzionalnu ili tro-dimenzionalnu sliku i prikazuje je na nekom grafičkom izlaznom uređaju kao što je monitor.
Grafički procesor (GPU) jest glavni dio na kartici, a njegova uloga je prevođenje binarnog koda u vidljivu sliku.
Kako radi grafička kartica?
Moderne grafičke kartice su opremljene snažnim grafičkim procesorima koji svojom procesorskom snagom i brojem tranzistora gotovo nadmašuju glavne procesore. Grafički procesor obrađuje podatke koje dobija posredstvom neke sabirnice (najćešće AGP, PCI i PCI Express). Sama arhitektura čipa je najbitnija, što znači da njegove instrukcije i brzina izvođenja istih su glavne odlike jednog GPU-a.
Većina podataka koji dolaze za obradu se privremeno smješta na memoriju koja se nalazi na grafičkoj kartici. Time se obezbjeđuje brz protok i samim time brža obrada grafike, što na kraju daje veći broj slika u sekundi čineći grafičku scenu ljepšom i fluidnijom. Zbog toga proizvođači nastoje poboljšati brzinu RAM-a na kartici koja je prešla brzinu sistemskog RAM-a. Brzina memorije na grafičkoj kartici je već odavno prešla Gigahercne granice.
Dijelovi grafičke kartice
mini|desno|480p|Glavni dijelovi moderne grafičke kartice Glavni dijelovi moderne grafičke kartice su:
Današnje kartice najčešće imaju neku vrstu hladnjaka (aktivnog ili pasivnog) zbog komplikovanosti grafičkog procesora koji je već po broju tranzistora prestigao centralni procesor.
Moćnije kartice obično imaju i pasivne hladnjake na VRAM-u zbog visokih frekvencija koje su i do dva puta veće nego kod običnog RAM-a. RAMDAC je dio koji se brine za prikazivanje i kvalitetu 2D slike, dok 3D slike obrađuje grafički procesor u saradnji sa centralnim procesorom i RAM memorijom.
Kvalitet, mogućnosti i trendovi
Što je brži GPU i VRAM na grafičkoj kartici time je ona bolja i kvalitetnija. Količina memorije nije presudna iako igra ulogu u mogućnostima jedne grafičke kartice. Često neke 3D igre nisu u mogućnosti da rade sa starijim grafičkim karticama jer GPU na njoj jednostavno nema instrukcije da ih pokrene. Svake godine se GPU na grafičkoj kartici neprestano unapređuje novim instrukcijama i mogućnostima. U zadnje vrijeme se sve češće promoviraju SLI i Crossfire tehnologije, praktično uparivanja dvije ili više grafičkih kartica (PCI-E obavezno) u jednu matičnu ploču.
Manji proizvođači grafičkih čipova (GPU)
Također pogledajte spisak propalih proizvođača grafičkih čipova.
Trebinje
Trebinje je grad i naseljeno mjesto na krajnjem jugu Bosne i Hercegovine, u Hercegovini. Smješten je na rijeci Trebišnjici.
Geografija
Nalazi se na samom jugu Hercegovine. Smješteno je ispod planine Leotar, na obodu Trebinjskog polja. Kroz grad protiče rijeka Trebišnjica. Od mora je udaljeno oko 27km putem do Dubrovnika, ili oko 38km putem do Herceg Novog. Za Trebinje se kaže da je grad sunca i platana. Ekonomski je i kulturni centar regije Istočne Hercegovine. Trebinje se nalazi na 42° 42′ 32″ sjeverne geografske širine, a na 18° 19′ 18″ istočne geografske dužine i na 275m nadmorske visine. Od Jadranskog mora je udaljeno oko 19km. Prometno je spojen sa Dubrovnikom (27km), Ljubinjem (55km), Mostarom (110km), Bilećom (30km), te Nikšićem (70km) i Herceg Novim (38km).
Klima
Klima u Trebinju je mediteranska (sredozemna) sa kratkim blagim zimama i dugim žarkim ljetima. Trebinje je danas, zajedno sa Mostarom i Neumom, jedan od najtoplijih gradova u Bosni i Hercegovini. Prosječna godišnja temperatura zraka u gradu je 16,6°C (1981–2012), prosječna januarska temperatura je 8,3°C, a julska 26,5°C. Ljeti se temperature često penju i iznad 38°C, a zimi se se ponekad spuste i ispod 0°C. Najviša zabilježena temperatura iznosila je 45,5°C, 22. jula 2007. A najniža zabilježena temperatura iznosila je −8°C, 14. januara 1968. Godišnje padne prosječno 1624mm padavina. Dana 8. 8. 2012. tačno u ponoć, u Trebinju je izmjerena temperatura od 32,2°C, a prema podacima Republičkog hidrometeorološkog zavoda Republike Srpske to je jedna od najviših ponoćnih temperatura ikada zabilježenih na prostorima Bosne i Hercegovine. Grad ima oko 260 sunčanih dana u godini. Trebinje spada u najsunčanije gradove na Balkanu. Snijeg u Trebinju je prava rijetkost, a i kada padne zadrži se po nekoliko sati. Klima je pogodna za uzgoj južnog voća (smokva, nar, mandarina, limun, narandža, grejpfrut, maslina, vinova loza).
Historija
mini|desno|Trebinje početkom 20. vijeka Najnovija arheološka istraživanja obavljena tokom 1997. i 1998. godine, potvrdila su činjenicu o kontinuiranom životu ljudi na ovim prostorima od paleolita do danas. Prahistorijskih objekata (tumulusi i gradine) je na hiljade i do sada je ispitano samo oko 1 odsto. U blizini Bileće je pronađena ilirska grobnica sa veoma neobičnim načinom sahranjivanja - Kačanjska grobnica sa veoma vrijednim predmetima od kojih su neki uvezeni iz Grčke. To govori o tome da prastanovnici Kačnja nisu bili egzotični pustinjaci, već ljudi sa intezivnim komunikacijama na širokom prostoru.
U sastav rimske države Trebinje sa svojim zaleđem (Ljubomir, Zariječje, Panik, Miruše) ulazi 135. god p.n.e. nakon pokoravanja Ardijejaca i Plereja (držali su prostor između Popova i Boke Kotorske). Bilo je u sastavu Epidaura (Cavtat), najjužnije rimske kolonije na istočnoj obali Jadrana, kao njegovo zaleđe.
I u ranom srednjem vijeku taj prirodno-geografski prostor bio je jedna od najstarijih teritorijalno-političkih jedinica (arhontija, župa), formirana po dolasku Slovena na Balkan. Bizantski historičar i car Konstantin Porfirogenit ga spominje pod imenom Travunija. Prostiralo se: na jugu do Dubrovnika, na sjeverozapadu preko Veličana do Gacka i Pive, i na jugoistoku do Risna. Granica je bila obilježena kamenim stubovima valjkastog oblika sa uklesanim plastičnim križevima. Još u XX vijeku postojali su ostaci tih biljega na granici župa Hum i Travunija (Petrov krst na Rošcu). Prema Duklji granica je bila na gornjem toku Trebišnjice, gdje je i današnja granica Hercegovine i Crne Gore.
U ovoj oblasti nalazilo se pet gradova među kojima i Trebinje. Ne zna se sa sigurnošću kakav je bio karakter ovih gradova, ali se zna da su to bili vojni centri, a prije svega utvrđena mjesta. Centar ovih gradova bio je Trebinje, po čemu se i ova oblast naziva Trebinjska oblast. Travunija je došla pod bosansku vlast 1377. Trebinjem i njegovom okolinom upravljala je bosanska vlastelinska porodica Pavlovići, do 1438, kad ga Stjepan Vukčić Kosača pripaja posjedu Kosača. Na području Trebinja bila je carina. U toku Konavoskog rata, 1430. Dubrovčani su na području Trebinja doživjeli jak poraz od vojvode Radoslava Pavlovića. Upravu u Trebinju držao je gradski knez. U Trebinju je bilo sjedište Trebinjsko-mrkanske biskupije. Među najvažnijim vlasteoskim rodovima sa područja Trebinja su Ljubibratići, Poznanovići, Raspudići, Starčići.
Skupština grada
Skupština grada Trebinje sastoji se od 29 izabranih zastupnika:
Rezultati lokalnih izbora od 1997.
Na spisku su imenovani samo oni politički subjekti koji su usvojili najmanje 3% glasova na izborima u određenoj godini.
1 nastupila u koaliciji sa SBiH/SDA
Gradonačelnik
Na lokalnim izborima u Bosni i Hercegovini 2016. za novog gradonačelnika izabran je Luka Petrović (SNSD), koji je time zamijenio prijašnjeg gradonačelnika Slavka Vučurevića (PDP).
Grb
Simbol grada Trebinja je grb čiji je centralni dio štit trouglastog oblika, a iznad njega je kruna koja označava rang grada. Držači štita (suporteri) su figure lavova simbola moći, svjetlosti i riječi. Ispod štita je ornament grančice vinove loze koja je karakteristična za ovo područje, a ispod njega lenta sa natpisom Trebinje. Centralni dio štita je krst, a osnovni simbol štita kula kao simbol budnosti i uzdizanja. Plava boja na grbu simbolizuje rijeku, a u gornjem lijevom i desnom uglu štita nalaze se dvije figure ptica prenesene sa izvornog reljefa nađenog na području Trebinja.
Institucije
U Gradu Trebinju postoje sljedeće kulturne ustanove:
Kulturni događaji
Najznačajniji kulturni događaji u Trebinju su:
Stanovništvo
Po službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Trebinje imala je 30.996 stanovnika, raspoređenih u 178 naselja. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, najveći dio općine Trebinje je ušao u sastav Republike Srpske. U sastav Federacije Bosne i Hercegovine ušla su naseljena mjesta: Baljivac, Belenići, Bobovišta, Cicrina, Čavaš, Čopice, Čvaljina, Diklići, Dvrsnica, Glavska, Golubinac, Gorogaše, Grebci, Ivanica, Kalađurđevići, Kijev Do, Kutina, Nenovići, Nevada, Orah, Orahov Do, Prosjek, Ravno, Rupni Do, Slavogostići, Slivnica Bobani, Sparožići, Šćenica Bobani, Trebimlja, Trnčina, Uskoplje, Velja Međa, Vlaka, Vukovići, Začula, Zagradinje, Zaplanik, Zavala, te dijelovi naseljenih mjesta Baonine, Cerovac, Gola Glavica, Grmljani, Klikovići, Kotezi, Krajkovići, Lušnica, Mrnjići, Orašje Popovo, Poljice Čičevo, Rapti Bobani, Sedlari, Slivnica Površ, Strujići i Veličani. Od ovog područja formirana je općina Ravno.
Privreda
mini|Sjedište [[Elektroprivreda Republike Srpske|Elektroprivrede Republike Srpske u Trebinju]] Glavni privredni aduti Trebinja su njegov povoljan geografski položaji, na tromeđi Bosne i Hercegovine, Hrvatske (Evropske unije) i Crne Gore i njegova brojna prirodna bogastva (umjerena klima, voda, sunce, vjetar, ljekovito bilje i drugi). Glavni privredni sektori u Trebinju su elektro-energetika (Hidroelektrane na Trebišnjici, sjedište Elektroprivrede Republike Srpske) i prerađivački sektor (Swisslion Takovo, Industrija alata Trebinje), a u usponu se nalaze i turizam (brojni hoteli, blizina moru, novoizgrađeni Grad Sunca) te poljoprivreda.
Trebinje je, kao njen najveći grad, privredno središte Istočne Hercegovine. Međutim, ono i dalje ima brojne ekonomske probleme, koji su nastali brojnim sankcijama, izolacijom, iseljavanju ili protjerivanju velikog dijela radno-sposobnog stanovništva tokom rata u Bosni i Hercegovini, dok su neke sankcije potrajale i nakon rata, prije svega zbog velike podrške lokalnih vlasti ratnih zločincima. Prijeratni privredni giganti kao što su Industrija alata Trebinje ili Novoteks nakon rata prestali su sa radom ili sa znatno smanjenim kapacitetima.
Putevi
mini|[[Magistralni put M20 na ulazu u Trebinje]] Kroz Trebinje vode magistralni put M6, koji grad povezuje sa Nikšićem (Crna Gora) i Čapljinom, to jest evropsim koridorom 5c (Autoput A1), te M20, koji ga povezuje s Podrinjem, Dubrovnikom (Hrvatska) i Herceg Novim (Crna Gora).
Javni prijevoz
Javni prijevoz se u Trebinju isključivo obavlja autobusima. Sa trebinjske autobuske stanice postoje brojne dnevne linije prema najvećim gradovima u Bosni i Hercegovini (Banja Luka, Sarajevo, Mostar), okruženju (Dubrovnik u Hrvatskoj, općine Istočne Hercegovine, Nikšić i Herceg-Novi u Crnoj Gori) i inozemstvu (Beograd, Čačak, Bar, Podgorica).
Zdravstvo
Glavne zdravstvene ustanove u Trebinju su opća bolnica Trebinje i trebinjski dom zdravlja.
Zanimljivosti
Trebinje se nalazi na tromeđi sa Hrvatskom i Crnom Gorom. Grad je od mora udaljen 15 minuta vožnje automobilom. Trebinje ima u blizini dva jezera: Trebinjsko i Bilećko jezero, koja imaju ogromne potencijale i u turističkom i privrednom smislu. Grad je prelijep sa očuvanim starim gradom i palačama mediteranskog tipa koje obiluju izuzetnom ljepotom. Tu je i zelena pijaca koja se nalazi u sklopu "Trga Slobode" u Trebinju. U blizini je i poznata bašta hotela Platani koji je i poznat po platanima koji su čuveni širom svijeta.
U samom gradu i okolini nalazi  se više od 15 pravoslavnih crkava, te dvije katoličke crkve, dok su sve gradske džamije srušene tokom proteklog rata 1992, od kojh su neke obnovljene ili se obnavljaju.
Jutro će promijeniti sve (Indexi)
Jutro će promijeniti sve je singl ploča sarajevskog rock sastava Indexi. Ova treća po redu singl ploča Indexa objavila je produkcijska kuća PGP RTB 1968. godine. Pjesma pod nazivom "Jutro će promijeniti sve" našla se na ploči pod nazivom "Drugi čovjek", na kojoj se nalazila još i pjesma po kojoj ploča nosi naziv, te pjesma "Ako jednom budeš sama". "Jutro će promijeniti sve" iz 1968. godine je jedna od prvih progresivnih rock pjesma u bivšoj Jugoslaviji ispunjena zvucima električnih orgulja u duhu britanskog progresivnog rock sastava Procol Harum. Muziku za pjesmu "Jutro će promijeniti sve" napisao je Petko Kantardžijev, aranžmane je uradio Kornelije Kovač, a tekst je napisao Ivan Krajač. Godine 1968. grupa Indexi osvojila je treću nagradu nakon nastupa sa ovom pjesmom na Opatijskom festivalu.
Jadransko more
Jadransko more ili Jadran je veći rukavac Sredozemnog mora, kojeg odvaja Otrantski moreuz ili Otrantska vrata. Površine je 138.595 km2, najveće dubine 1330 m. Srednja julska temperatura vode je 23,2 stepena, a prosječna godišnja temperatura je 17,5 stepeni. Najplići dio Jadrana je oko Istre gdje dubina ne prelazi 50 m. Od Pule dubina se blago povećava i čini dugu usku udolinu koja se proteže na potezu od Žirja prema Italiji, a naziva se Jabučka kotlina. Prema jugu dubina dna se povećava rapidno prema Južnojadranskoj dolini gdje je najveća izmjerena dubina 1.300 m. Od Jabučke kotline prema grebenu Palagruža dno se izdiže na dubinu do 130 m.
Na južnom Jadranu salinitet iznosi do 38,32 promila, providnost vode uz obalu je do pet, na pučini i do 45 metara. Morska voda se kreće u vidu valova, plime i oseka i morskih struja, međutim, Jadran se smatra mirnijim morem, jer više od 75% valova čine oni manji od 0,5 metara. Plimni val iznosi 30–48 cm. Valovi su u Jadranu posljedica vjetrova.
Izlaz na Jadransko more imaju Italija, Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina, Crna Gora i Albanija.
IC 1735
IC 1735 (također poznat kao PGC 6812) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 523 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Trokut. Najveći prečnik je 0,50 (76 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 13. novembra 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Usneni žlijeb
Funkcija
Kod većine sisara, filtrum je uski žlijeb koji može biti vlažan od usta do rinarija ili nosnog jastučića preko aktivnosti kapilara, a da bi nos bio mokar. Mokro nosno jastuče je u stanju da primi mirisne čestice bolje nego na suhj podloz, tako da znatno poboljšava funkciju mirisnog sistema.
Strepsirrhinski primati, kao što su lemuri, i dalje su zadržali filtrum i rinarij, za razliku od repatih i bezrepih majmuna.
Varijacija
Studija dječaka s dijagnozom poremećaja autističnog spekta utvrdilila je da je nego prosječni filtrum jednog od klastera fizičke abnormalnosti povezane s autizmom.
Permanganat
mini|Struktura permanganat iona Permanganati je opći naziv za hemijske spojeve koji sadrže manganat (VII) ion (MnO4−). Pošto mangan u tim spojevima ima oksidacijsko stanje +7, permanganatni(VII) ion je jako oksidacijsko sredstvo. Ion ima tetrahedralnu geometriju. Rastvori permanganata su ljubičaste boje i stabilni su u neutralnim i blago bazičnim sredinama. Tačna hemijska reakcija zavisi od prisutnih organskih nečistoća i oksidanta koji se koristi. Naprimjer, trihloroetan (C2HCl3) se oksidira u prisustvu natrij-permanganata i daje ugljik-dioksid, mangan-dioksid, ione natrija (Na+), hidronij ione (H+) i ione hlora (Cl-).
Permanganati su vrlo korisni reagensi sa organskim spojevima, ali nisu izrazito selektivni. Termalno, magnanati(VII) nisu stabilni. Naprimjer kalij-permanganat se raspada na temperaturi od 230 °C na kalij-manganat i mangan-dioksid, otpuštajući kisik:
NGC 3365
NGC 3365 (također poznat kao MCG 0-28-6, PGC 32153 i UGC 5878) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 45 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Sekstant. Najveći prečnik je 4,50 (59 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (11 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. aprila 1828. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Nikotin
Nikotin je alkaloid koji se može naći u nekim biljkama iz porodice Solanaceae, naročito u duhanu. Čini od oko 0,6 do 3% ukupne suhe mase sušenog, industrijskog duhana, a njegova biosinteza u biljci se odvija u korijenu, a sprema se u listovima. Služi kao hemijska odbrana biljke od insekata; tako da je ranije bila rasprostranjena njegova upotreba u vidu insekticida, dok se danas u tu svrhu koriste dosta slične supstance poput imidakloprida.
U vrlo malim koncentracijama (prosječna cigareta sadrži od 8 mg do 13 mg nikotina, dok se pušenjem jedne cigarete u organizam unese samo 1 mg nikotina) djeluje kao stimulans za većinu sisara, te je jedan od najvažnijih faktora odgovornih za stvaranje ovisnosti pušenja duhana. Prema navodima Američkog udruženja za srce: Ovisnost o nikotinu je, historijski posmatrano, uvijek bila najteža za odvikavanje.
Farmakološke osobine i utjecaj na ljudski organizam kojima se definira ovisnost o duhanu su slični onima kojima se određuje ovisnost o drogama poput heroina i kokaina. Smatra se da je količina nikotina u cigaretama postepeno opadala tokom godina, ali je jedna studija iznijela podatke da je njegova koncentracija povećana oko 1,6% u periodu od 1998. do 2005. godine. Ovom studijom su bile obuhvaćene sve glavne tržišne kategorije cigareta.
Historija i naziv
Nikotin je dobio ime po latinskom nazivu biljke duhana (Nicotiana tabacum), a koji je ime dobio po francuskom ambasadoru u Porugalu Jean Nicot de Villemainu. On je poslao 1560. godine biljku i sjeme duhana iz Brazila u Pariz, te reklamirao i promovisao njegovu upotrebu u medicinske svrhe. Nikotin je prvi put izoliran iz duhana 1828. godine od strane njemačkih hemičara Posselta i Reimanna, a oni su nikotin smatrali otrovom. Njegovu hemijsku empirijsku formulu je prvi opisao Melsens 1843. godine, a strukturu mu je otkrio Garry Pinner 1893. godine. Prvu sintezu nikotina izveli su A. Pictet i Crepieux 1904. godine.
Optička aktivnost
Nikotin je optički aktivan spoj, te ima dvije enantiomerske forme. Oblik koji se nalazi u prirodi je lijevorotirajući (-) sa [?]D = -166.4°. Desnorotirajuća forma nikotina, (+)-nikotin, ima samo polovinu fiziološke aktivnosti (-)-nikotina, u smislu da je potrebna veća doza (+)-nikotina da se postignu isti efekti. Soli (+)-nikotina su obično desnorotirajuće.
Farmakokinetika
Kada nikotin uđe u organizam, veoma brzo se distribuira kroz krvotok a može prijeći i moždanu barijeru. Poluvrijeme eliminacije nikotina u tijelu iznosi oko dva sata.
Količina nikotina koji se apsorbuje u tijelu tokom pušenja zavisi od mnogih faktora, poput vrste duhana, načina udisanja i da li je korišten filter. Kod žvakanja duhana ili njegovog ušmrkavanja, količina nikotina koji se oslobađa u tijelu je daleko veća nego kod pušenja. Nikotin se metabolizira u jetri putem enzima citohroma P450 (uglavnom CYP2A6 ali i CYP2B6). Najčešći metaboliti su kotinini. Drugi značajni metaboliti su nikotin N'-oksid, nornikotin, nikotin isometonij ion, 2-hidroksinikotin i nikotin glukuronid.
Glukonuracija i oksidativni metabolizam nikotina u kotinin se inhibiraju mentolom, dodatkom koji se stavlja u mentol cigarete, povećavajući poluvrijeme eliminacije nikotina u organizmu.
Farmakodinamika
mini|280px|Popratni efekti nikotina Nikotin djeluje na nikotinsko-acetilholinske receptore, naročito na nikotinske receptore ganglijskog tipa te na jedan nikotinski receptor CNS-a. Prvi je prisutan u adrenalnoj meduli dok je drugi prisutan u centralnom nervnom sistemu (CNS). U manjim koncentracijama, nikotin povećava aktivnosti ovih receptora. Nikotin također ima efekte na brojne druge neurotransmitere preko određenih posrednih mehanizama.
Unutar CNS
Vezivanjem na nikotinsko-acetilholinske receptore, nikotin povećava nivoe nekih neurotransmitera, djelujući kao određeni podešivač njihovog djelovanja. Postoje mišljenja da je povećanje nivoa dopamina u moždanim centrima za nagrađivanje odgovorno za euforična i opuštajuća stanja osoba koje konzumiraju duhan te to naposljetku vodi do ovisnosti o upotrebi nikotina. Samo jedna različita aminokiselina između moždanih i mišićnih acetilholinskih receptora objašnjava zašto se nikotin aktivira u CNS a ne u skeletnim mišićima gdje bi uzrokovao trenutnu smrt. Stoga je nikotinska ovisnost biološki neuobičajena.
Duhanski dim sadrži inhibitore monoaminoksidaze, alkaloide harman, norharman, anabasin, anatabin i nornikotin. Ove supstansce značajno smanjuju aktivnost monoaminske oksidaze kod ovisnika o nikotinu. Enzimi monoaminoksidaze razaraju monoaminske neurotransmitere poput dopamina, norepinefrina i serotonina.
Unutar PNS
Nikotin također aktivira i simpatički nervni sistem, djelujući preko crijevnih nervi na adrenalnu medulu, stimulirajući otpuštanje epinefrina. Acetilholin otpušten iz preganglijskih simpatičkih vlakana tih nervi djeluje kao nikotinsko acetilholinski receptor, uzrokujući otpuštanje epinefrina (i norepinefrina) u krvotok. Nikotin ima afinitet za tkiva koja sadrže melanin zbog toga što služi kao međuproizvod u sintezi melanina ili zbog nepovratnog vezivanja melanina i nikotina. Ovo mišljenje je izvedeno iz činjenica u vezi povećane ovisnosti o nikotinu i manjem broju prekidanja pušenja kod tamnijih osoba.
Unutar adrenalne medule
Zbog vezanja na nikotinske receptore ganglijskog tipa u adrenalnoj meduli, nikotin povećava protok adrenalina (epinefrina), stimulativnog hormona. Zbog vezanja na receptore, on uzrokuje depolarizaciju ćelije i influks kalcija kroz kalijske kanale. Kalcij aktivira eksocitozu hromafinskih granula i zato otpušta epinefrin (i norepinefrin) u krvotok. Otpuštanje epinefrina (adrenalina) prouzrokuje ubrzanje rada srca, povećavanje krvnog pritiska, ubrzanje disanja, kao i povećavanje nivoa glukoze u krvi. Kotinin je nusproizvod metabolizma nikotina, a u krvi može ostati i do 48 sati.
Psihoaktivni efekti
Efekti nikotina na promjene raspoloženja se razlikuju od studije do studije: po nekima je nikotin i stimulant i relaksant. Zbog toga što uzrokuje ispuštanje glukoze iz jetre i epinefrina (adrenalina) iz adrenalnih medula, proizvodi stimulaciju. Korisnici nikotina često spominju osjećaj relaksacije, opuštenosti i ugodnosti. Zbog smanjenja apetita i povećanja metabolizma, mnogi pušači mogu izgubiti tjelesnu težinu.
Pri pušenju cigarete, krv bogata nikotinom napušta pluća i dolazi do mozga za oko sedam sekundi te odmah počinje stimulirati otpuštanje mnogih hemijskih supstanci uključujući acetilholin, norepinefrin, epinefrin, vazopresin, arginin, dopamin, autokrine agente i beta-endorfin. Ovo otpuštanje neurotransmitera i hormona je odgovorno za najveći dio efekata nikotina. Postoje mišljenja da nikotin poboljšava koncentraciju i pamćenje zbog povećanja nivoa acetilholina. Također, smatra se da poboljšava pažnju i budnost zbog povećavanja acetilholina i norepinefrina. Buđenje seksualne želje je uzrok povećanja nivoa norepinefrina. Smanjivanje osjećaja bola se javlja zbog povećanja acetilholina i beta-endorfina. Pored toga, osoba osjećanja smanjenje osjećaja straha zbog povećanja nivoa beta-endorfina. Nikotin produžava i trajanje pozitivnih efekata dopamina i povećava osjetljivost u moždanom centru za nagrađivanje. Većina cigareta koje su dostupne sadrže u duhanskom dimu od 0,1 do 2,8 miligrama nikotina.
U tehničkom smislu, nikotin ne izaziva značajnu ovisnost ako se koristi van konteksta duhanskih proizvoda, odnosno bez primjesa. Međutim, samo ukoliko se nikotin koristi zajedno sa inhibitorima monoaminoksidaze (MAO) koji se nalaze u duhanu, nikotin proizvodi značajnu promjenu u ponašanju kod korisnika, što se može smatrati potencijalom za stvaranje ovisnosti. Ovo je efekat sličan djelovanju amfetamina.
Ovisnost i liječenje
Moderna istraživanja pokazuju da nikotin djeluje na mozak i proizvodi brojne efekte. Naročito, zbog svoje prirode izazivanja ovisnosti, nikotin aktivira u mozgu određene centre za nagrađivanje i putanje kojama se izazivaju i regulišu osjećanja zadovoljstva i euforija.
Dopamin je jedan od ključnih neurotransmitera koji aktivno djeluju u mozgu. Kao i mnoge psihički aktivne droge, nikotin uzrokuje deregulaciju proizvodnje dopamina i drugih stimulatornih neurotransmitera dok mozak istovremeno pokušava da kompenzira vještački izazvanu stimulaciju. Pored toga, smanjuje se osjetljivost nikotinsko acetilholinskih receptora. Da bi kompenzirao ovaj mehanizam, mozak pokušava da poveća broj receptora, Neto efekat je povećanje osjetljivosti na putanjama nagrađivanja, što je u suprotnosti od utjecaja drugih droga kao što su kokain i heroin, koji smanjuju osjetljivost putanja nagrađivanja. Ova neuralna promjena u mozgu ostaje mjesecima nakon što prestane upotreba nikotina. Nikotin također ima i potencijal da prouzorokuje ovisnost kod mnogih životinja.
Danas je poznato da se nakon tri sedmice apstinencije kod pušača acetilholinski receptori vraćaju na normalno stanje, kao i prije početka konzumiranja duhana. U toku tog perioda apstinencije, osoba može doživljavati periode nemira, razdražljivosti pa i agresivnosti, ali i depresije. Već poslije tri dana nakon prestanka konzumiranja nikotina gotovo je nemoguće pronaći bilo kakve tragove njegovog prisustva u mozgu.
Terapeutska upotreba
mini|desno|Razlike u koncentracijama nikotina u krvi tokom vremena između raznih formi upotrebe duhana Primarna terapeutska upotreba nikotina se ogleda u liječenju od ovisnosti od duhana, u svrhu odvikavanja od pušenja i smanjenju rizika po zdravlje. Kontroliranim nivoima nikotina koji se daju pacijentima putem nikotinskih žvakaćih guma, flastera, sprejeva ili električnih cigareta pokušava se odviknuti osoba koja je ovisna o cigaretama odnosno duhanu uopće.
FK Radnički Lukavac
Nogometni klub Radnički je nogometni klub iz Lukavca, Bosna i Hercegovina. Takmiči se u Drugoj liga Federacije Bosne i Hercegovine - Sjever.
Nikotin
Terapeutska upotreba
Međutim, samo u nekoliko situacija, istraživanja su pokazala da je nikotin bio od terapeutske vrijednosti za pacijenta. Takvi slučajevi se navode kao paradoksi pušača. Iako je u većini slučajeva nije u potpunosti objašnjen stvarni mehanizam djelovanja, općenito se vjeruje da se osnovne pozitivne akcije nikotina, kada se aplicira van konteksta duhana, mogu odnositi i na njegovo normalno korištenje putem duhanskog dima, bez povećanog rizika po zdravlje zbog katrana i drugih otrovnih supstanci iz duhana.
FK Radnički Lukavac
Historija kluba
Klub je osnovan 18. maja 1921. godine kao FK Solvay i pod tim imenom je nastupao sve do 1941. godine. Od 1941. godine klub djeluje pod imenom FK Svačić. Usljed ratnih dejstava drugom polovinom 1943. godine klub prestaje sa radom. Odmah po oslobođenju 1945. godine promijenio je ime u Kemičar da bi pod tim imenom nastupao sve do sezone 1952/53 kada mijenja ime u Radnički. 1962. godine Radnički se spaja sa mjesnim klubom FK Rudar iz Lukavac Mjesta ( Zagorje ) i dobija novi naziv FK Lukavac. 1963. godine ponovo se vraća staro ime Radnički koje ovaj klub zadržava punih trideset godina, sve do augusta 1993. godine kada počinje da djeluje kao Fudbalski klub Lukavac i kao što je to bio slučaj i u prošlosti ponovo, 2000. godine mijenja ime u Radnički.
Nikotin
Terapeutska upotreba
Primijećeno je da većina osoba kod kojih je dijagnosticirana shizofrenija pušila duhan. Pretpostavlja se da je procenat shizofreničara koji puše između 75% i 90%. Smatra se da je povećana učestalost pušenja kod shizofreničnih pacijenata uzrokovana željom za samoizliječenjem putem nikotina. Novije studije i istraživanja su pronašla da osobe koje su blago do umjereno ovisne imaju određene koristi od nikotina, ali ne i one osobe koje su veoma mnogo ovisne. Sva ova istraživanja su zasnovana samo na posmatranjima, ali još nisu provedene detaljne studije. U toku su i istraživanja o alternativnim upotrebama nikotina putem flastera ili žvakačih guma.
FK Radnički Lukavac
Historija kluba
U svoje 82 godine postojanja klub je zabilježio dosta vrijednih i zapaženih rezultata, od kojih ćemo pomenuti: 1953. godine učestvuje u kvalifikacijama za ulazak u viši rang takmičenja, ali bez uspjeha; godinu dana kasnije Radnički je odigrao prvu međunarodnu utakmicu, a gostovala je ekipa iz austrijskog grada Graca, 1955. godine "Radnički" uzvratio gostovanje sportskih prijatelja iz Austrije. U takmičenju 1958/59. sezoni osvaja prvo mjesto u bivšoj Podsaveznoj ligi Tuzla i učestvuje u kvalifikacijama za ulazak u Zonsku ligu i nakon odigranih utakmica postaje uspješan član Zone; 1961. godine u Lukavcu je gostovala nogometna reprezentacija Alžira; 1976/77. Fudbalsku sezonu fudbaleri Radničkog završili su kao prvaci u Zonskoj ligi Istok, ali u razigravanju za ulazak u Jedinstvenu republičku ligu BiH uspješniji su bili fudbaleri iz Dervente; takmičenje 1981/82. godine, bilo je uspješno za lukavačke plavo-bijele.
Nikotin
Otrovnost
LD50 doza nikotina za pacove iznosi 50 mg/kg i 3 mg/kg za miševe. Procjenjuje se da doza od 40–60 mg (0.5-1.0 mg/kg) može biti smrtonosna za odraslog čovjeka. Iz tih razloga, nikotin je mnogo otrovniji u odnosu na druge alkaloide poput kokaina, koji ima LD50 dozu od 95,1 mg/kg kod miševa. I pored toga, gotovo je nemoguće predozirati se nikotinom isključivo putem pušenja cigareta zbog relativno malehne količine nikotina u njima, mada je moguće uz kombinaciju sa nikotinskim gumama, flasterima i žvakanjem duhana. Prosipanje veoma velike koncentracije nikotina po koži može uzrokovati intoksikaciju pa čak i smrt, jer nikotin veoma lahko prolazi kroz kožu i može dospjeti u krv.
Kancerogena svojstva nikotina u samostalnom, izdvojenom obliku nevezanog za duhanski dim, još uvijek nisu objavljena od strane Međunarodne agencije za istraživanje raka (IARC) i ne može biti zvanično stavljena u grupu kancerogenih supstanci. Prema trenutno dostupnoj literaturi, smatra se da nikotin, sam po sebi, ne podržava stvaranje ćelija raka u zdravom tkivu te nema mutogenskih svojstava. Međutim, nikotin i povećana aktivnost nikotinsko-acetilholinskih receptora može dovesti do apoptoze, što je jedan od načina kako tijelo uništava nepoželjne ćelije. Pošto se apoptozom pomaže da se uklone mutirane ili oštećene ćelije koje naposljetku mogu postati kancerogene, inhibitorske akcije nikotina mogu napraviti takvo okružnje u kojem je moguć razvoj raka, mada su takve pretpostavke još nepotvrđene.