cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tetida (rimska mitologija)
Spašavanje Vulkana
Tetida, koja prema mitu živi u moru sa morskim nimfama i životinjama, kćerka je Nereja i Doride. Kada su Jupter i Junona bacili svog sina Vulkana u more, pronašla ga je Tetida. Tetida i morska nimfa Eurinoma su se brinule za Vulkana. Vulkan je kao dječak otkrio vatru i postao bog vatre. Otvorio je svoju kovačnicu u pećini i iskovao ukrase od zlata, srebra i dragulja, te oružje i oruđe od željeza. Tetida ga je odgojila kao sina, pa joj je on iskovao lijepu ogrlicu od srebra i safira.
Junona je priredila zabavu na planini Olimpu, a i Tetida je pozvana. Vulkan joj je darovao ogrlicu te ju je ona pokazala svima na Olimpu. Sve su božice bile ljubomorne, pogotovo Junona, koja je tražila da se Vulkan vrati kako bi njoj napravio nešto tako lijepo. Hromi Vulkan se dosjetio zamci za svoju majku - iskovao je čarobno zlatno prijestolje i poslao ga svojoj majci. Junona je na njega sjela, ali se više nije mogla dići sa njega. Vulkan ju je oslobodio, kad mu je Venera dana za ženu.
Drugi mitovi
Sljedeće mitove o Tetidi donosi Higin, koji ih je preuzeo iz grčkog pjesništva: Proročanstvo o Tetidi, koje su izrekle Parke, je govorilo da će ona roditi sina većeg od oca. Okovani Prometej je to rekao Jupiteru, a ovaj ga je, za nagradu, oslobodio. Prometej je rekao Jupiteru da će mu se, ako oženi Tetidu, roditi sin koji će svrgnuti njega, kao što je on već svrgnuo svog oca Saturna. I tako se Tetida udala za kralja Peleja, koji je bio smrtnik. Na vjenčanje su bili pozvani svi bogovi i božice, ali Jupiter nije pozvao svoju vlastitu kćerku, Diskordiju, koja se ipak došuljala na vjenčanje i bacila zlatnu jabuku razdora među veliku Junonu, lijepu Veneru i mudru Minervu, koje su se potom natjecale oko ljepote.
Grčka mitologija
U grčkoj mitologiji, Tetida ima sina Ahileja, a spasila je Hefesta, Vulkanovog pandana, od njegove majke Here (rimske Junone). Jean Auguste Dominique Ingres je naslikao sliku Jupiter i Tetida, gdje Tetida moli Jupitera da uzveliča njenog sina. Tako su povezani grčki i rimski mitovi o Tetidi.
Ruskije Gorki
Ruskije Gorki naziv je kompleksa za skijaške skokove smještenog u selu Estosadok na sjevernoj padini grebena Aibga u Krasnoj Poljani u Rusiji. U njemu su održanja takmičenja u skijaškim skokovima i skakački dio nordijske kombinacije na ZOI 2014. kojima je domaćin bio obližnji Soči.
Sahat-kula
mini|desno|250p|Sarajevska sahat-kula. Sahat-kula je kula karakteristična za bosanske čaršije ali i za druga mjesta koja su bila pod vlašću ili uticajem Osmanlijske imperije. Građene su isključivo u evropskom dijelu Osmanskog carstva, naročito u Bosni i Hercegovini što je bila islamska varijacija na zapadnoevropsku formu zvonika te je sahat-kula simbolična graditeljska osobina Bosne i Hercegovine. Sahat-kule su građene uglavnom sa velikim satom na jednom ili više lica objekta (obično na četiri lica) kako bi veći broj stanovnika određenog mjesta mogao čitati vrijeme. Sahat-kula je arhaični izraz u bosanskom jeziku i odnosni se na specifične građevine izgrađene pretežno na području Bosne i Hercegovine.
Ruskije Gorki
Kompleks se sastoji od 2 takmičarske (K-95 i K-125) i 3 manje skakaonice za trening mlađih kategorija skakača (K-72, K-45 i K-25). Prvi put je korišten 2012.
Sahat-kula
Prema jednom putopiscu iz Francuske iz 16. vijeka, prva sahat-kula podignuta je u Skoplju između 1566. i 1572. Sahat-kule su najčešće građene u centralnim zonama čaršije, i to uz džamije, kao zadužbine pojedinih vakifa, mada ih ima i na drugim mjestima, poput sahat-kule u Maglaju koja je podignuta u oboru maglajske tvrđave, ili onih u Tešnju, Gradačcu ili Počitelju.
Za slične građevine u svijetu, u bosanskom jeziku postoji izraz toranj ili jednostavno kula. Kule su obično dijelovi crkava ili objekata gradske uprave.
Karakteristike
Sve su sahat-kule pravljene na isti način, samo se razlikuju po dimenzijama i po položaju mjesta gdje su građene. To su visoke građevine četvorne osnovice, dimenzija od 3,07 do 4 m. Visine su različite, a kreću se od 10 do 28 m. Najniža je u Gornjem Vakufu, a najviša u Sarajevu. Debljina zidova je od 65 cm do 1 metra. Sahat-kula u Jajcu razlikuje se od svih drugih u Bosni i Hercegovini. To i nije objekat ove vrste, nego obična kapi-kula jajačke tvrđave, u kojoj je negdje poslije njena osnutka postavljen uređaj za mjerenje vremena.
Zidane najčešće kamenom i pokrivene šatorastim krovom. Ispod krova, najčešće se nalazi vijenac, a ispod njega četiri otvora okrenuta na sve četiri strane, gdje se nalazi sat sa napravom za otkucavanje vremena. Satovi su spojeni sa zvonom. Osim ta četiri, na sahat-kulama se javljaju i otvori u vidu puškarnica, koji su raspoređeni od podnožja pa do vrha objekta. Ovi otvori imaju zadatak da male količine svjetlosti uvedu u unutrašnjost objekta i osvijetle strmo drveno stubište kojim se dolazi do satnoga mehanizma. Stubišta su bila postavljena uz zidove i imala su na kutovima podeste – odmorišta.
Vanjski linkovi
Banjalučka sahat-kula
Prusac
Prusac je naseljeno mjesto u općini Donji Vakuf, Bosna i Hercegovina.
Geografija
Naselje Prusac se nalazi u gornjem toku rijeke Vrbas između Bugojna i Donjeg Vakufa. Stari grad u Pruscu je jedan od najstarijih gradova u Skopaljskoj dolini. U blizini Prusca je i najveće dovište muslimana u Evropi, Ajvatovica.
Historija
Prusac je bio poznato stjecište srednjovjekovnih bosanskih intelektualaca. Prusac je osnovan kao naselje pod turskim nazivom Akhisar, bosanski "Bijeli Grad" ili "Biograd". Za vrijeme osmanlijske vladavine Bosnom, Prusac je jedno vrijeme bio ponovo kulturni i vjerski centar Bosanskog pašaluka i predpostavlja se da je u Pruscu nastalo bosansko pismo koje je koristilo arapske pismene znakove, ali je fonetski prilagođeno bosanskom govoru i izgovoru, poznato kao arebica ili alhimiado. Na području Prusca, prije njegovog osnivanja, postojala su naselja, a prvi stanovnici su bili Iliri, zatim Rimljani, Ugari, Osmanlije, te Bošnjaci.
Nacionalni spomenici
Na teritorija naselja nalaze se tri nacionalna spomenika Bosne i Hercegovine. a) levha izrezbarena u drvetu,
b) kamena ploča - natpis o obnovi sultan Bajazidove džamije.
NGC 3798
NGC 3798 (također poznat kao IRAS 11376+2458, MCG 4-28-18, PGC 36199 i UGC 6632) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 163 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 2,30 (109 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (57 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 6. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Alakazam
Alakazamovo ime česta je fraza u mađioničarskom svijetu. Zapravo, cijelu evolucijski lanac tvori "čaroliju" koja je nama poznata kao "Abrakadabra Alakazam !". Tu obitelj čine Abra, Kadabra i sam Alakazam. Alakazamovo japansko ime referira na francuskog mađioničara Jeana Eugènea Roberta-Houdina ili njegovog imenjaka Harryja Houdinija.
Izgled
Alakazam jako sliči na lisicu, no nakon evolucije gubi gusti rep koji je imao kao Kadabra. Stoji na dvije noge i u rukama uvijek drži dvije srebrne kašike što vuče sličnost sa telepatom Uriom Gellerom koji navodno može savijati kašike pomoću njegovih moždanih vijuga. Kao što je višenu u prvom Pokémon filmu, te se kašike saviju samo kada Alakazama napadne vrlo snažan psihički Pokémon, u filmu je to bio Mewtwo. Djelovi Alakazamovog tijela su smeđi, no dominantna boja je zlatna. Alakazam nosi jako duge zlatne brkove - no to ne isključuje postojanje ženskih Alakazama, koji u Diamon & Pearl videoigrama, imaju znatno manje brkove.
Alakazamov mozak je najjači od svih Pokémona. Rečeno je da mu je IQ veći od 5,000. Može nadraditi superračunar i memorisati sve što vidi. Ima sposobnost da izračuna velik broj informacija kako bi dobio prednost nad svojim protivnikom (uporedi sa Metagrossom). No, njegov veliki mozak je pretežak za njegovu glavu i vrat, pa Alakazam mora koristiti svoje psihičke moći da drži glavu na mjestu i kako bi mogao micati određene dijelove vlastitoga tijela. Njegovo tijelo je glavna Alakazamova slabost, no ne mora se previše brinuti jel njegove mentalne sposobnosti nadvladaju njegove neprijatelje prije nego što napadnu.
Kada zatvori oči, njegova ostala osjetila se dramatično izoštre, što je njegov način pripremanja za napad.
Tahikardija
Komplikacije
Tahikardija može dovesti do nesvjestica.
Kada brzina protoka krvi postane prebrza, ili brz protok krvi prelazi na oštećeni endotel, povećava se trenje unutar sudova, što rezultira turbulencijom i drugim poremećajima. Prema Virchowovoj trijadi, ovo je jedna od tri stanja koja mogu dovesti do tromboze (tj. krvnih ugrušaka unutar krvnih sudovaa).
Uzroci
Neki uzroci tahikardije uključuju:
Vezano za lijekove:
Dijagnoza
Gornji prag normalnog ljudskog otkucaja srca u mirovanju je zasnovan na starosti. Granične vrijednosti za tahikardiju u različitim starosnim grupama su prilično dobro standardizirane; tipske granice su navedene u nastavku:
Otkucaji srca razmatraju se u kontekstu preovlađujuće kliničke slike. Naprimjer, u sepsi >90 otkucaja u minuti se smatra tahikardijom.
Kada srce kuca pretjerano ili brzo, pumpa manje efikasno i obezbjeđuje manji protok krvi u ostatak tijela, uključujući i samo srce. Povećan broj otkucaja srca također dovodi do povećanog rada i potražnje za kisikom od strane srca, što može dovesti do ishemije povezane s pulsom.
Diferencijalna dijagnoza
Za klasifikaciju tipova tahikardije koristi se elektrokardiogram (EKG). Mogu se klasifikovati u uski i široki kompleks na osnovu QRS kompleksa. Equal or less than 0.1s for narrow complex. Prikazani redosled od najčešćih do najmanje uobičajenih, to su: Tahikardije se mogu klasificirati ili kao uske kompleksne tahikardije (supraventrikulske tahikardije) ili kao široke kompleksne tahikardije. Usko i široko se odnosi na širinu QRS kompleksa na EKG. Uske kompleksne tahikardije obično potiču iz pretkomora, dok široke kompleksne tahikardije imaju tendenciju da potiču iz komora. Tahikardije se dalje mogu klasificirati kao regularne ili nepravilne.
Sinus
Tijelo ima nekoliko mehanizama povratnih informacija za održavanje adekvatnog protoka krvi i krvnog pritiska. Ako se krvni pritisak smanji, srce kuca brže u pokušaju da ga podigne. To se zove refleksna tahikardija. Ovo se može dogoditi kao odgovor na smanjenje volumena krvi (preko dehidracije ili krvarenja) ili neočekivane promjene u protoku krvi. Najčešći uzrok potonjeg je ortostatska hipotenzija (također se naziva i posturna hipotenzija). Groznica, hiperventilacija, dijareja i teške infekcije također mogu uzrokovati tahikardiju, prvenstveno zbog povećanja metaboličkih zahtjeva.
Povećanje stimulacije simpatičkog nervnog sistema uzrokuje povećanje otkucaja srca, kako direktnim djelovanjem vlakana simpatičkog živca na srce, tako i izazivanjem endokrinog sistema da otpusti hormone, kao što je epinefrin (adrenalin), koji imaju sličan efekat. Pojačana simpatička stimulacija obično je posljedica fizičkog ili psihičkog stresa. Ovo je osnova za takozvani odgovor bori se ili bježi, ali takvu stimulaciju mogu izazvati i stimulansi kao što su efedrin, amfetamini ili kokain. Određeni endokrini poremećaji kao feohromocitom također mogu uzrokovati oslobađanje epinefrina i mogu dovesti do tahikardije neovisne o stimulaciji nervnog sistema. Hipertireoza također može uzrokovati tahikardiju. The upper limit of normal rate for sinus tachycardia is thought to be 220 bpm minus age.
Neprikladna sinusna tahikardija
Neprikladna sinusna tahikardija (IST) je rijetki, ali benigni tip srčane aritmije koja može biti uzrokovana strukturnom abnormalnošću u sinusnom čvoru. Može se javiti kod naizgled zdravih osoba bez anamneze kardiovaskularnih bolesti. Drugi uzroci mogu uključivati deficit autonomnog nervnog sistema, autoimunski odgovor ili interakcije lijekova. Iako simptomi mogu biti uznemirujući, liječenje općenito nije potrebno.
Komorska
Ventrikulska tahikardija (VT ili V-tah) je srčana aritmija potencijalno opasna po život, koja potiče iz komora. Obično je to redovna, široka kompleksna tahikardija sa brzinom između 120 i 250 otkucaja u minuti. Medicinski značajna podvarijanta ventrikulske tahikardije naziva se "torsades de pointes" (doslovno znači "uvrtanje tačaka", zbog pojavljivanja na EKG-u), što je obično rezultat dugog QT intervala.
Oba ova ritma obično traju samo nekoliko sekundi do minuta (paroksizamska tahikardija), ali ako VT perzistira, što je izuzetno opasno, jer često dovodi do komoprske fibrilacije.
Supraventrikulska
Ovo je tip tahikardije koja potiče od iznad komoraa, kao što je pretkomorska. Ponekad je poznata kao paroksizamsk atrijska tahikardija (PAT). Poznato je da postoji nekoliko tipova supraventrikulske tahikardije.
AV nodusna reentrantna tahikardija
AV nodusna reentrantna tahikardija (AVNRT) je najčešća reentrantna tahikardija. To je redovna uskokompleksna tahikardija koja obično dobro reaguje na Valsalva manevar ili lijek adenozin. Međutim, nestabilnim pacijentima je ponekad potrebna sinhronizovana kardioverzija. Definitivna njega može uključivati katetersku ablaciju.
AV reentrantna tahikardija
AV reentrantna tahikardija (AVRT) zahtijeva pomoćni put za održavanje. AVRT može uključivati ortodromsko provođenje (gdje impuls putuje niz AV čvor do komnora i nazad do pretkomora, kroz pomoćni put) ili antidromno provođenje (čiji impuls putuje niz pomoćni put i nazad do atrija kroz AV čvor ). Ortodromsko provođenje obično rezultira uskom kompleksnom tahikardijom, a antidromno provođenje obično rezultira širokom kompleksnom tahikardijom koja često imitira ventrikulsku tahikardiju. Većina antiaritmika je kontraindikovana u hitnom liječenju AVRT-a, jer mogu paradoksalno povećati provodljivost kroz pomoćni put.
Junkciona tahikardija
Junkciona tahikardija je automatska tahikardija koja potiče iz AV spoja. Ima tendenciju da bude redovna, uska kompleksna tahikardija i može biti znak toksičnosti digitalisa.
Upravljanje
Liječenje tahikardije ovisi o njenom tipu (široki kompleks naspram uskog kompleksa), da li je osoba stabilna ili nestabilna ili ne, te da li je nestabilnost posljedica tahikardije. Nestabilna znači da je bilo važno funkcije organa su pogođene ili će uskoro nastupiti srčani zastoj.
Nestabilno
Kod onih koji su nestabilni sa uskom kompleksnom tahikardijom, može se pokušati intravenozno adenozin. U svim ostalim slučajevima preporučuje se neposredna kardioverzija.
Terminologija
Reč tahikardija došla je u engleski i bosanski iz latinskog kao neoklasični spoj izgrađen od kombinovanih oblika tachy- + -cardia, koji su od grčkog ταχύς – tachys, "brz, ubrzan" + καρδία – kardia = srce. Što se tiče izbora upotrebe u medicinskoj literaturi i idiomi riječi tahikardija i  tahiaritmija obično se koriste naizmjenično ili dovoljno labavo da precizna diferencijacija nije eksplicitna. Neki pažljivi pisci pokušali su održati logičku razliku između njih, što se odražava u glavnim medicinskim rječnicima  i glavnim općim rječnicima. Razlika je u tome što je termin tahikardija rezervisan za sam ubrzan rad srca, bez obzira na uzrok, fiziološki ili patološki (odnosno, od zdrav odgovor na vježbanje ili od srčana aritmija), i da "tahiaritmija" bude rezervisana za patološki oblik (tj. aritmija brzog tipa). To je razlog zašto pet prethodno referenciranih rječnika ne unose unakrsne reference koje ukazuju na sinonimnost između svojih unosa za dvije riječi (kao što to čine drugdje kad god se misli na sinonimiju), i to je razlog zašto jedan od oni eksplicitno preciziraju da se te dvije riječi ne mogu brkati. Ali tumačenje vjerovatno nikada neće biti uspješno nametnuto općoj upotrebi, ne samo zato što većina postojeća medicinska literatura to zanemaruje čak i kada su riječi samostalne, ali i zbog toga što su termini za određene tipa aritmija (standardne kolokacije pridjeva i imenice) duboko idiomatski utemeljeni s verzijom „tahikardija“ kao najčešće korištenom verzijom. Tako se SVT naziva supraventrikulska tahikardija više nego dvostruko češće nego što se naziva supraventrikularna tahiaritmija; štaviše, ta dva termina su uvek potpuno sinonimi – u prirodnom jeziku ne postoji termin kao što je "zdrava/fiziološka supraventrikulska tahikardija". Iste teme važe i za AVRT i AVNRT. Stoga je ovaj par primjer kada se određeni recept (koji je mogao biti održiv 50 ili 100 godina ranije) više ne može biti nepromijenjen bez kršenja idioma. Ali moć razlikovanja na idiomatski način nije izgubljena, bez obzira na to, jer kada je potrebna specifikacija fiziološke tahikardije, ta fraza to prikladno prenosi.
Germanij
Germanij jeste hemijski element sa simbolom Ge i atomskim brojem 32. On je sjajni, tvrdi, sivo-bijeli polumetal iz grupe ugljika, hemijski sličan svojim komšijama iz IV glavne grupe periodnog sistema elemenata kalaju i siliciju. Čisti elementarni germanij je poluprovodnik, izgledom najviše sliči elementarnom siliciju. Poput silicija, germanij vrlo lahko reagira i sa kisikom iz prirode gradi komplekse. Za razliku od silicija, on je isuviše reaktivan da bi se prirodno našao na Zemlji u svom elementarnom stanju.
Pošto postoji vrlo mali broj minerala koji ga sadrže u visokim koncentracijama, germanij je otkriven relativno kasno u historiji hemije. Među elementima po rasprostranjenosti u Zemljinoj kori, on se nalazi približno na 50. mjestu. Ruski hemičar Dmitrij Mendeljejev je 1869. godine predvidio njegovo postojanje i neke od njegovih osobina na osnovu položaja u periodnom sistemu kojeg je Mendeljejev kreirao. Dao mu je ime ekasilicij. Gotovo dvije decenije kasnije, 1886. godine, Clemens Winkler je otkrio novi element, kao pratioca srebra i sumpora u rijetkom mineralu nazvanom argirodit. Mada je novi element izgledom na neki način imao sličnosti sa arsenom i antimonom, njegovi kombinirani odnosi u spojevima novog elementa su bili u saglasnosti sa Mendeljejevijim predviđanjima u odnosu na silicij. Winkler je novom elementu dao ime po imenu svoje domovine, Njemačke. Danas se germanij uglavnom izdvaja iz sfalerita (osnovne rude cinka), mada se često industrijski izdvaja i iz ruda srebra, olova i bakra.
Metalni germanij (izolirani elementarni) se koristi kao poluprovodnik u tranzistorima i različitim elektronskim uređajima. U prošlosti, cijela generacija prvobitnih elektronskih poluprovodnika je potpuno bila zasnovana na germaniju. Međutim, danas na njegovu proizvodnju u svrhu poluprovodnika otpada vrlo mali udio (2%) umjesto ultra čistog silicija, koji je uglavnom zamijenio germanij. U današnje doba, glavni potrošači germanija su sistemi za optička vlakna, optički uređaji za infracrveni dio spektra i aplikacije za solarne ćelije. Spojevi germanija se koriste kao katalizatori za reakcije polimerizacije a odnedavno se koriste i za proizvodonju nanožica. Ovaj element gradi veliki broj organometalnih spojeva, kao što je tetraetilgermanij, vrlo koristan u organometalnoj hemiji. Germanij se ne smatra da je neophodan element za bilo koji živi organizam. Neki kompleksni organo-germanijevi spojevi su bili istraživani kao mogući preparati u farmaciji, međutim nijedan se nije pokazao uspješnim. Slično kao i silicij i aluminij, prirodni spojevi germanija su većinom nerastvorljivi u vodi, te stoga nisu isuviše otrovni. Međutim, sintetički dobijene rastvorljive soli germanija su se pokazale da djeluju kao nefrotoksin, dok su vještački, hemijski reaktivni spojevi germanija sa halogenim elementima i vodikom iritirajući i otrovni.
Historija
mini|desno|200px|Njemački hemičar Winkler Clemens Kada je objavio svoj periodni zakon hemijskih elemenata 1869. godine, ruski hemičar Dmitrij Mendeljejev je previdio postojanje nekoliko do tada nepoznatih hemijskih elemenata, između ostalih i jednog koji bi popunio prazninu u grupi ugljika u svojoj tabeli periodnog sistema, između silicija i kalaja. Zbog njegovog položaja u periodnoj tabeli, Mendeljejev ga je nazvao ekasilicij (Es), i pretpostavio je njegovu relativnu atomsku masu od 72.
Sredinom 1885. godine, u rudniku u blizini saskog grada Freiberga otkriven novi mineral koji je dobio ime argirodit zbog velikog udjela srebra u njemu. (iz grčkog, argyrodite u značenju koji sadrži srebro) Hemičar Clemens Winkler je analizirao novi mineral za koji se ispostavilo da sadrži kombinaciju srebra, sumpora i jednog novog elementa. Winkleru je uspjelo izolirati ovaj element 1886. godine, utvrdivši da je po nekim osobinama sličan antimonu. Prije nego što je Winkler objavio rezultate svog istraživanja o novom elementu, odlučio je da mu dadne ime neptunij u čast tada novootkrivene planete Neptun 1846. godine, a čije postojanje je bilo ranije previđeno i matematički izračunato. Kao što je predviđeno postojanje novog elementa, i postojanje planete Neptun je predviđeno oko 1843. godine od strane dva matematičara John Couch Adams i Urbain Le Verrier, koristeći matematičke metode nebeske mehanike. Ovo su utvrdili polazeći od činjenice da se nakon detaljnog proučavanja kretanja planete Urana činilo da ga neka sila ili druga planeta ometa u prirodnom kretanju. James Challis je započeo traženje za tom planetom u julu 1846. godine i otkrio novu planetu 23. septembra 1846. godine. Međutim, pošto je ime neptunij već bilo dodijeljeno drugom pretpostavljenom hemijskom elementu (mada taj element nije element koji danas nosi ime neptunij, otkriven tek 1940. godine), tako da je Winkler odlučio da novom elementu dadne ime germanij (iz lat. riječi Germania, Njemačka) u čast svoje domovine. Za mineral argirodit kasnije se iskustveno pokazao da je Ag8GeS6.
Osobine
thumb|150px|lijevo|Kristalna struktura germanija U standardnim uslovima, germanij je krhki, srebrenasto-bijeli, polumetalni element. Ovaj oblik germanija sačinjava alotropska modifikacija, tehnički poznata kao α-germanij, koji ima metalni sjaj i kubičnu kristalnu strukturu, istu kao i dijamant. Pri pritisku iznad 120 kbar, formira se različiti alotrop poznat kao β-germanij, koji ima istu strukturu kao i β-kalaj. Pored silicija, galija, bizmuta, antimona i vode, on je jedna od malobrojnih supstanci koja se širi kada prelazi iz svoje tečne faze u čvrsto stanje.
Germanij je poluprovodnik. Tehnike zonskog rafiniranja su dovele do proizvodnje kristalnog germanija pogodnog za poluprovodnike, u kojem je udio nečistoća najviše 1 naprema 1010, što se smatra jednim od najčistijih materijala ikad proizvedenih. Prvi metalni materijal, otkriven 2005. godine, koji je postao superprovodnik u prisustvu izuzetno snažnog elektromagnetnog polja bila je legura germanija sa uranijem i rodijem. Za čisti germanij je primijećeno da se spontano izdužuje u veoma duge uvijene dislokacije. One su jedan od osnovnih razloga zašto se kvare stare diode i tranzistori načinjeni od germanija, a ako se takvi predmeti dodirnu, mogu izazvati i kratki spoj.
Hemijske
Elementarni germanij vrlo sporo oksidira do GeO2 pri 250 °C. Germanij ne otapaju razrijeđene kiseline i baze, ali se sporo otapa u koncentriranoj sumpornoj kiselini a burno reagira sa istopljenim bazama dajući germanate. Germanij se javlja uglavnom u oksidacijskom stanju +4, mada je poznat veliki broj njegovih spojeva sa oksidacijskim brojem +2. Druga oksidacijska stanja su rijetka, poput +3 koje je dokazano u spoju kao što je Ge2Cl6, a stanja +3 i +1 su pronađena na površinama oksida, ili negativna oksidacijska stanja u germanatima, kao što je -4 u. Klaster anioni germanija (Zintl ioni) poput Ge42−, Ge94−, Ge92−, [(Ge9)2]6− su dobijeni izdvajanjem iz legura koje sadrže alkalne metale i germanij u tečnom amonijaku u prisustvu etilendiamina ili kriptanda. Oksidacijska stanja elementa u ovim ionima nisu cijeli broj, slično kao kod spojeva ozona O3−.
Izotopi
Germanij ima pet prirodnih izotopa: 70Ge, 72Ge, 73Ge, 74Ge i 76Ge. Među njima, 76Ge je vrlo slabo radioaktivan, raspadajući se dvostrukim beta-raspadom sa vremenom poluraspada od 1,78×1021 godina.
Izotop 74Ge je najčešći prirodni izotop germanija, koji ima udio u prirodnom germaniju od oko 36%. Izotop 76Ge je najmanje zastupljeni izotop u prirodnom germaniju, koji ima udio od oko 7%. Ukoliko se bombardira alfa česticama, izotop 72Ge generiše stabilni izotop selena 77Se, otpuštajući tokom tog procesa elektrone visokih energija. Zbog ovog, koristi se u kombinaciji sa radonom za atomske baterije.
Poznato je najmanje 27 radioaktivnih vještačkih izotopa germanija čije se atomske mase kreću od 58 do 89. Među njima, najstabilniji je izotop 68Ge, raspada se elektronskim zahvatom sa vremenom poluraspada od 270,95 dana. Jedan od najnestabilnijih izotopa je 60Ge čije vrijeme poluraspada iznosi 30 ms. Većina radioaktivnih izotopa germanija se raspada beta raspadom, dok se izotopi 61Ge i 64Ge raspadaju β+ odloženom emisijom protona. Izotopi od 84Ge do 87Ge iskazuju slabiji β- raspad odloženom emisijom neutrona.
Rasprostranjenost
Germanij nastaje u procesu zvjezdane nukleosinteze, uglavnom u s-procesu u zvijezdama iz asimptotske grane crvenih divova. S-proces je hvatanje sporih neutrona lakših elemenata unutar pulsirajućih zvijezda crvenih divova. Germanij je otkriven i u atmosferi Jupitera i u nekim vrlo udaljenim zvijezdama. Njegova rasprostranjenost u Zemljinoj kori je približno 1,6 dijelova na milion (ppm; 1,6×10−4%). Poznato je samo nekoliko minerala koji sadrže nešto značajnije količine germanija, kao što su argirodit, briartit, germanit i renierit, međutim ne postoje isplativi rudni depoziti bilo koji od njih. Postoje rude cink-bakar-olova koje sadrže dovoljno germanija da se on može izdvajati iz njihovog finalno obrađenog rudnog koncentrata. Victor Moritz Goldschmidt je tokom detaljnog ispitivanja depozita germanija otkrio neuobičajeni proces obogaćivanja nekih slojeva uglja dobivši veliki udio germanija u njemu. Smatra se da je najveća koncentracija germanija ikad pronađena bila u ugljenoj prašini iz engleskog rudnika kod Hartleya, a iznosila je 1,6% germanija. Procjenjuje se da naslage uglja u blizini kineskog grada Šilin hota, Unutrašnja Mongolija, sadrže približno 1600 tona germanija.
Dobijanje
lijevo|thumb|Mineral [[renierit]] U 2011. godini u svijetu je proizvedeno oko 118 tona germanija, najviše u Kini (80 t), Rusiji (5 t) i SAD (3 t). Također, germanij se dobija i kao nusproizvod iz sfalerita, rude cinka kada je koncentriran u njoj najmanje 0,3%, naročito iz sedimentnih masivnih Zn–Pb–Cu(–Ba) depozita i karbonatnih Zn-Pb depozita. Tačni podaci o svjetskim rezervama Ge nisu dostupni, ali se one u SAD procjenjuju na oko 450 tona. U 2007. godini, oko 35% ukupne potražnje zadovoljeno je iz recikliranog germanija.
Iako se dobija uglavnom iz sfalerita, germanij se može naći i u rudama srebra, olova i bakra. Drugi izvor germanija je pepeo iz termocentrala koje koriste ugalj iz određenih naslaga uglja sa velikim koncentracijama germanija. Ovaj izvor germanija se naročito koristi u Rusiji i Kini. Glavni ruski depoziti se nalaze na dalekom istoku Rusije na ostrvu Sahalin. Rudnici uglja sjeveroistočno od Vladivostoka također se koriste kao izvor germanija. Depoziti u Kini su najviše zastupljeni u rudnicima lignita u blizini Lincanga, u Junanu i rudnicima uglja u blizini Šilin hota, Unutrašnja Mongolija.
Rudni koncentrati su najvećim dijelom sulfidni; oni prelaze u okside zagrijavanje u prisustvu kisika u metalurškom procesu prženja:
Germanij tetrahlorid se hidrolizira do oksida (GeO2) ili se pročisti frakcionom destilacijom i zatim hidrolizira. Vrlo čisti GeO2 je zatim pogodan za proizvodnju germanijevog stakla. Čisti germanij oksid se reducira u reakciji sa vodikom da bi se dobio germanij pogodan za infracrvenu optiku ili za industriju poluprovodnika: Germanij namijenjen za industriju čelika i druge industrijske procese se najčešće reducira koristeći ugljik:
Elektronika
Kao poluprovodnik bio je jedan od osnovnih materijala u elektronici, najviše za proizvodnju dioda i tranzistora, sve dok ga silicij nije gotovo u potpunosti potisnuo. Danas se germanij najviše koristi u visokofrekventnoj tehnici (npr. za poluprovodnike legure silicij-germanija) i detektorskoj tehnologiji (npr. kao rendgentski detektor). Za solarne ćelije od galij arsenida (GaAs) koristi se jednim dijelom vafer od germanija kao noseći materijal. Konstanta rešetke germanija je dosta slična kao i kod galij arsenida, tako da GaAs može epitaksijski rasti na germanijskim monokristalima. Godine 2012. je otkriveno da jednoatomni slojevi od germanija i do 10 puta brže provode elektrone od silicija. Stoga bi germanij mogao opet postati zanimljiv kao poluprovodnički materijal.
Staklo i vlakna
Njegova druga najvažnija upotreba je u infracrvenoj optici u oblikzu prozora i sistema leća iz polikristalnog ili monokristalnog germanija kao i u optičkim staklima koja propuštaju infracrveno svjetlo, takozvana halkogenidna stakla. Područje upotrebe ovih materijala su, između ostalih, vojni i civilni uređaji za noćno osmatranje kao i toplotne kamere (kamere osjetljive na toplotu). Druga važna područja upotrebe su proizvodnja optičkih vlakana za optičke provodnike i poliesterskih vlakana. U modernim optičkim vlaknima za telekomunikacije pomoću germanij tetrahlorida se nanošenjem tankog sloja u gasnoj fazi obogaćuje unutrašnja jezgra optičkog vlakna. Time u njoj nastaje viši indeks prelamanja u odnosu na plašt vlakna, čime se ostvaruje provođenje svjetlosnih talasa. U hemiji poliestera germanij-dioksid se upotrebljava kao katalizator u proizvodnji određenih poliesterskih vlakana i granulata, naročito za PET boce pogodne za recikliranje.
Nuklearna medicina i atomska tehnika
Izotop 68Ge se koristi u generatorima galija-68 kao početni nuklid za proizvodnju izotopa 68galija. Osim toga taj izotop je našao primjenu kao izvor za kalibriranje detektora za tomografiju emisijom pozitrona. Kao vrlo čisti monokristal, germanij se upotrebljava kao detektor zračenja. Kod germanija, za razliku od čelika, kristalna struktura se ne može razbiti djelovanjem neutronskog zračenja. On hvata snop neutrona vrlo elastično. Do danas, ovo otkriće nije pronašlo nikakvu značajnu upotrebu u atomskim reaktorima.
U ishrani
Spoj bis(karboksietil)germanijseskvioksid (Ge-132) je sredstvo koje služi kao dodatak u ishrani a upotrebljava se kod cijelog niza bolesti i simptoma uključujući rak, hronični sindrom umora, slabost imuniteta, sida, visok krvni pritisak, artritis i alergiju na prehrambene namirnice. Međutim, pozitivno djelovanje na tok neke od ovih bolesti ni do danas nije naučno dokazano. U skladu sa evropskom direktivom 2002/46/EG o usklađivanju zakonskih rješenja zemalja članica o prehrambenim dodacima u ishrani, germanij se ne bi trebao koristiti kao prehrambeni dodatak u ishrani. U mnogim zemljama Evropske unije, nacionalna zakonodavstva su već usklađena s ovom direktivom, tako da se danas u Njemačkoj i Austriji nije dopušteno dodavanje germanija kao mineralnog izvora u dodacima u prehrani.
Nadležni organi izričito upozoravaju na upotrebu Ge-132 u ishrani, jer se njegovom upotrebom ne mogu isključiti teška oštećenja organizma, a mogući su i smrtni slučaji.
Spojevi
desno|180px|thumb|German je strukturno sličan [[metanu.]] Poznata su dva oksida germanija: germanij-dioksid (, germanija) i germanij-monoksid,. Dioksid, GeO2 se može dobiti žarenjem germanij disulfida. Dioksid je bijeli prah koji se vrlo slabo rastvorljiv u vodi ali reagira sa alkalijama dajući germanate. Germanij monoksid se može dobiti reakcijom GeO2 sa metalnim Ge pri visokim temperaturama. Dioksid (i slični oksidi i germanati) pokazuje neobične osobine kao što je neuobičajeno visok indeks prelamanja u vidljivom dijelu svjetlosnog spektra, ali je providan u infracrvenom spektru. Bizmut germanat, Bi4Ge3O12, (BGO) se koristi kao scintilator.
Binarni spojevi sa drugim halkogenim elementima su također poznati, kao što je disulfid, diselenid , monosulfid (GeS), selenid (GeSe) i telurid (GeTe). GeS2 se izdvaja kao bijeli talog kada se vodik sulfid propusti kroz jako kiseli rastvor koji sadrži Ge(IV). Disulfid je znatno rastvorljiv u vodi i u rastvorima kaustičnih baza ili alkalnih sulfida. Međutim, nije rastvorljiv u vodi sa kiselom pH, što je i olakšalo Winkleru otkriće ovog elementa. Zagrijavanjem disulfida u mlazu vodika, formira se monosulfid (GeS), koji dalje sublimira u tankim slojevima tamne supstance metalnog sjaja. On je rastvorljiv u rastvorima kaustičnih baza. Nakon topljenja sa alkalnim karbonatima i sumporom, spojevi germanija daju soli poznate kao tiogermanati.
Poznata su četiri tetrahalida germanija. U normalnim uslovima, GeI4 je u čvrstom stanju, GeF4 je gas, dok su drugi isparljive tečnosti. Naprimjer, germanij tetrahlorid, GeCl4, je izgledom bezbojna isparljiva tečnost sa tačkom ključanja na 83,1 °C, a dobija se zagrijavanjem metala sa hlorom. Sva četiri tetrahalida se lahko hidroliziraju do hidriranog germanij-dioksida. GeCl4 se koristi u proizvodnji organogermanijskih spojeva. Poznata su i sva četiri dihalida a oni su, za razliku od tetrahalida, polimerne čvrste supstance. Pored toga, poznat je i spoj Ge2Cl6 kao i neki viši spojevi opće formule GenCl2n+2. Neobični spoj Ge6Cl16 izgrađen je tako da sadrži jedinicu Ge5Cl12 sa strukturom neopentana. German (GeH4) je spoj strukturom sličan metanu. Postoje poligermanijski spojevi koji su slični alkanima sa formulom GenH2n+2 a sadrže do pet atoma germanija. Germani su općenito manje isparljivi i slabije reaktivni od analognih spojeva silicija. GeH4 reagiraju sa alkalnim metalima u tečnom amonijaku dajući bijeli kristalni MGeH3 koji sadrži GeH3− anione. Germanij hidrohalidi sa jednim, dva i tri atoma halogena su bezbojne vrlo reaktivne tečnosti.
lijevo|thumb|Nukleofilna adicija sa organogermanijskim spojem. Prvi organogermanijski spoj je sintetizirao Winkler 1887. godine. Reakcijom germanij tetrahlorida sa dietil cinkom dobio je tetraetilgerman. Organogermanijski spojevi tipa R4Ge (gdje je R alkil) kao što su tetrametilgerman i tetraetilgerman se mogu dobiti pomoću najjeftinijeg dostupnog spoja germanija germanij tetrahlorida i alkilnih nukleofila. Hidridi organskih spoeva germanija poput izobutilgermana se smatraju manje opasnim i mogu se koristiti kao tečna zamjena za otrovni gas german u poluprovodničkim aplikacijama. Poznati su i mnogi reaktivni međuproizvodi germanija: slobodni radikali germili, germileni (slično karbenima) i germini (analogno karbinima). Organogermanijski spoj 2-karboksietilgermaseskvioksan je prvi put otkriven 1970tih i jedno vrijeme je bio korišten kao dodatak ishrani, a smatrano je da ima neke antikancerogene osobine.
Koristeći ligand nazvan eind (1,1,3,3,5,5,7,7-oktaetil-s-hidrindacen-4-il), germanij može graditi dvostruku vezu sa kisikom (germanon).
Vanjski linkovi
🇵🇸
NGC 5300
NGC 5300 (također poznat kao IRAS 13457+0411, MCG 1-35-38, PGC 48959 i UGC 8727) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 54 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 3,80 (60 hiljada sg) a najmanji 2,4 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 2. februara 1786. godine.
Mercedes MGP W01
Automobil je predstavljen 1. februara 2010. na stazi Ricardo Tormo.
Mramorno more
mini|250p|Karta Mramornog mora
Mramorno more (na turskom, Marmara Denizi, na grčkom, Θάλασσα του Μαρμαρά ili Προποντίδα, Propontida), kontinentalno je more koje je povezano sa Crnim i Egejskim morem, tako razdvajajući Aziju od Evrope. Bosfor povezuje ovo more sa Crnim morem, dok ga Dardaneli vežu sa Egejskim more. Istanbul je smješten na sjevernom dijelu Mramornog mora, na samim južnim ustima Bosfora.
Mramorno more služi i kao regulator količine vode kojom više moćnih rijeka pune Crno more a kroz Mramorno more te vode neprekidno prolaze u Sredozemno. Nivo vode u Crnom moru je viši od onog u Egejskom m
Propontis (Προποντίς, -ίδος < pro 'prije' + pontos, "Crno more") je stari grčki naziv za ovo more.
Kiselinsko-bazna neravnoteža
Kiselinsko-bazna neravnoteža je poremećaj uobičajene ravnoteže kiselina i baza u ljudskom organizmu koji uzrokuje da pH vrijednost krvne plazme odskače izvan normalnog raspona (7,35 do 7,45). Kod fetusa, normalni raspon pH vrijednosti se razlikuje na osnovu čega se uzorkuju umbilikalni sudovi (kod umbilikalne (pupčane) vene normalna pH je 7,25 do 7,45, dok je kod umbilikalne arterije pH je od 7,18 do 7,38). Neravnoteža može postojati u različitim aspektima i nivoa izraženosti, a neki mogu biti i opasni po život.
Klasifikacija
desno|thumb|180px|Davenportov dijagram grafički ilustrira kiselinsko-baznu neravnotežu. Višak kiseline naziva se acidoza ili acidemija dok se višak baze naziva alkaloza ili alkalemija. Procesi koji uzrokuju neravnotežu klasificiraju se na osnovu uzroka poremećaja (respiratorni ili metabolički) i promjene (rasta ili pada) pH vrijednosti (acidoza ili alkaloza).
Razni poremećaji
Prisustvo samo jednog od gore navedenih poremećaja naziva se jednostavna kiselinsko-bazna neravnoteža. U miješanim poremećajima dolazi do dva ili više poremećaja u isto vrijeme. Miješani poremećaji imaju istovremeno osobine i acidoze i alkoze, koje djelimično kontraindiciraju jedna drugoj, a mogu se javiti i dva različita stanja koji na isti način utječu na pH vrijednost (istovremeno oba podižu ili snižavaju pH). Fraza "mješana acidoza", naprimjer, odnosi se na metaboličku acidozu koja se istovremeno javlja sa respiratornom acidozom. Moguća je bilo kombinacija, osim da se jave istovremeno respiratorna acidoza i respiratorna alkaloza, što bi značilo da osoba ne može disati prebrzo i istovremeno presporo.
NGC 1012
NGC 1012 (također poznat kao IRAS 02362+2956, MCG 5-7-27, PGC 10051 i UGC 2141) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 45 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 2,50 (33 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (15 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. septembra 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2347
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Veliko Trebeljevo
mini|280px|Veliko Trebeljevo, rimokatolička crkva "Sv. Križ" Veliko Trebeljevo je naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Ljubljana, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Moste–Polje.
Teritorijalna organizacija i pripadnost naselja
Napomena: ''MNO je skr. za Mjesni narodni odbor.''
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Veliko Trebeljevo je imalo 110 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. nije iskazano, a od 1880. do 1910. iskazivano kao dio bivšeg naselja Trebeljevo, za koje sadrži podatke u 1869. i dio podataka od 1880. do 1910.''
Jezički i vjerski sastav
Napomena: ''Oznaka n/p znači da nema podatka odn. da podatak nije iskazan.''
Ašoka Veliki
Ašoka Maurya (sanskrit: अशोक मौर्य; 304. p.n.e. - 232. p.n.e.), poznatiji kao Ašoka i Ašoka Veliki, bio je indijski car iz dinastije Maurya koji je vladao gotovo svim indijskim potkontinentom od 269. p.n.e. do svoje smrti. Jedan od najvećih careva Indije, Ašoka je vladao carstvom koje se protezalo od planine Hindukuš na zapadu do Bengala na istoku i pokrivao je cijeli Indijski potkontinent osim dijelova današnjeg Tamil Nadua i Kerala. Glavni grad carstva je bio Pataliputra (današnji Bihar), s pokrajinskim glavnim gradovima Taxila i Ujjain.
Ašoka je 260. godine p.n.e. vodio destruktivni rat protiv države Kalinga (modernog Odisha). On ih je pobijedio, što nijedan od njegovih predaka to nije učinio. On je prigrlio budizam nakon svjedočenja masovnom ubijanju u Kalinga ratu, koji je sam vodio iz želje za osvajanjem. U ovom ratu je ubijeno do više od 100.000 ljudi, a 150.000 ljudi je bilo deportovano. Ašoka je uveo budizam u cijelo carstvo 263. godine. p.n.e. On se kasnije posvetio širenju budizma širom Azije, i postavio je spomenike na nekoliko značajnih lokaliteta u životu Gautame Bude. Ašoka je smatrao Budizam doktrinom koja je mogla poslužiti kao temelj za kulturno i političko jedinstvo. Ašoka je upamćen kao filantropski administrator. U Kalinga proglasu, on se obraća svom narodu kao svojoj "djeci", i napominje da kao otac želi njihovo dobro.
Ashoka se još naziva i Samraat Chakravartin ("car careva"). Njegovo ime Ashoka znači "bezbolan, bez žalosti". U svom proglasu, on se naziva i Devanampriya ("miljenik bogova") i Priyadarsin ("onaj koji gleda svakoga s ljubavlju"). Njegova sklonost ka imenima ima veze sa drvetom Saraca Asoca ili "Ashoka stablom" koje se također spominje u Ashokavadanu.
Književnik H.G. Wells je pisao o Ashoki u svojoj knjizi "Kontura historije": "Usred desetina hiljada imena vladara te gomile kolona historije, njihovih veličanstava i grandioznih kraljevskih visočanstava i slično, ime Ašoka sija i sija, skoro kao i zvijezde". Amblem moderne republike Indije je Ašokin lav..
Ašokin rani život
Ašoka je sin Maurijskog cara Bindusara i njegove žene Subhadrangi. On je unuk Chandragupte Maurya, osnivača dinastije Maurya. U Avadana tekstovima je napomenuto da je njegova majka bila kraljica Subhadrangi. Prema Ashokavadani, bila je kćerka Brahmina iz grada Champe. Kraljica Subhadrangi je bila bramanka, a utvrđeno je da je odgovarajuća žena za cara Bindusara. Iako ju je palata spletkama držala dalje od cara, ona mu je rodila sina.
Ašoka je imao nekoliko starije braće i sestara, a svi su mu bili polubraća i polusestre od drugih supruga Bindusara. Njegova borbenost je bila očigledna još od malih nogu, a on je dobio kraljevsku vojnu obuku. Bio je poznat kao zastrašujući lovac, a prema legendi, ubio je lava sa drvenim štapom. Zbog njegovog ugleda kao zastrašujući ratnik i general bez srca, on je poslat u suzbijanje nereda u pokrajinu Avanti.
Dvopolarizirani ion
Dvopolarizirani ion ili hermafroditni ion (u literaturi pozanat pod njemačkim nazivom zwitterion) je molekula koja sadrži podjednak broj pozitivno i negativno nabijenih funkcijskih grupa, uključujući i samo po jednu takvu. Ovakvi ioni se također mogu označiti kao unutrašnje soli. Naprimjer, s aminokiselinama, u otopini se uspostavlja hemijska ravnoteža između "matične" molekule i zwitteriona.
Betaini su cviterioni  koji se ne mogu izomerizirati do potpuno neutralnog oblika, kao naprimjer kada se pozitivni naboj nalazi u kvarternarnoj amonijskoj grupi. Slično tome, molekula koji sadrži fosfonijsku i karboksilatnu grupu ne može se izomerizirati.
Kolašin
mini|280px|Kolašin, srpska pravoslavna crkva "Sv. Dimitrije" Kolašin (ćir. Колашин) je grad i naseljeno mjesto, te sjedište općine u Crnoj Gori.
Geografija
Nalazi se u sjevernom visokoplaninskom području Crne Gore.
Dvopolarizirani ion
Aminokiseline
thumb|280px|[[Aminokiselina koja ima kiseli (fragment karboksilne kiseline) i bazni (aminski fragment) centar. Desni izuomer je dvojni ion.]] Zwitterion se formira u dvije faze. U stadiju 1, proton se prenosi iz karboksilne grupe u molekulu vode. U stupnju 2, proton se prenosi iz hidronijskog iona u aminsku grupu: Obrnute reakcije nastaju obrnutim redoslijedom. Općenito, ovo je reakcija izomerizacija Omjer koncentracija dviju vrsta u otopini bit će neovisan o pH jer je jednak vrijednosti konstante ravnoteže za reakciju izomerizacije
[X] označava koncentraciju hemijske vrste X u ravnoteži. Općenito se pretpostavlja da je K> 1, to jest da je zwitterion dominantni izomer aminokiselina u otopini. Jedno objašnjenje zasnovano na teorijskoj analizi je da je neutralni oblik sam po sebi manje stabilan, ali postaje stabiliziran vodikovom vezom s molekulama vode. Analiza podataka neutronske difrakcije za glicin pokazala je da je u čvrstom stanju u zwitterionskom obliku.
Kolašin
Općina Kolašin
Napomena: Nastala iz stare općine Kolašin koja nije mijenjala granice.
Kolašin (naseljeno mjesto)
Napomena: ''U 1994. povećano za naselje Mekića Polje koje je ukinuto.''
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Raniji popisi
Napomena: ''U 1991. iskazano bez naselja Mekića Polje za koje su podaci sadržani u tom bivšem naselju.''
Dvopolarizirani ion
Ostali spojevi
Sulfatna kiselina kristalizira u formu hermafroditnog iona.
U kristalima antranilne kiseline postoje dvije molekule u jediničnoj ćeliji. Jedna molekula je u cviterionskom obliku, druga nije. U čvrstom stanju, H4EDTA je ion sa dva protona koja su prebačena iz karboksilnih kiselina u atome dušika.
Bosfor
mini|desno|Bosfor, satelitski snimak Bosfor (na grčkom, Βόσπορος, Bosporos; na turskom, İstanbul boğazı ili Boğaz, "Moreuz") je moreuz koji razdvaja evropski dio Turske (Rumelija) od njenog azijskog dijela (Anadolija), pozvezujući Mramorno more, na jugu, sa Crnim morem, na sjeveru. Moreuz je dug 30 km, a širok do 3.700 metara na svom sjevernom ulazu. Na najužem dijelu, između tvrđava Anadoluhisarı ("Anadolijska tvrđava") i Rumelihisarı ("Rumelijska tvrđava"), Bosfor je širok svega 750 metara. Dubina mu varira između 36 i 124 metara u srednjem dijelu.
Obale moreuza su gusto naseljene. Na obalama Bosfora se nalazi i Istanbul, metropola i najveći grad Turske.
Dvopolarizirani ion
Teorijske studije
thumb|140px|Piridoksal fosfat Iako se ravnoteža između spoja i njegovog dvojnog izomera ne može eksperimentalno proučiti, iz rezultata teorijskih izračuna može se steći određeni uvid. Dobar primjer je piridoks-fosfat, oblik vitamina B6. Predviđeno je da se tautomerna ravnoteža dobije u vodenoj otopini ovog spoja, favorizirajući zwitterion u kojem se proton prenosi iz fenolne -OH grupe u atom dušika.
Bosfor
Mostovi
mini|lijevo|Treći most preko Bosfora, [[Most sultana Selima I]]
Danas postoje tri mosta preko Bosfora. Most šehida 15. jula ili Prvi most (Boğaziçi Köprüsü ili "Bosfor I"), je dug 1074 metra a završen je 1973. Drugi je Most sultana Mehmeda Osvajača (Sultan Mehmed Fatih Köprüsü ili "Bosfor II" - vidi sliku), dug 1090 metara, završen 1988, nekih pet kilometara sjeverno od prvog mosta. Treći most preko Bosfora je Most sultana Selima I, ukupne dužine 2.164 metara. Sa 322 metra visine, najviši je viseći most na svijetu, a poslije Mosta Millau, općenito je drugi najviši most na svijetu.
Dvopolarizirani ion
Betaini i slični spojevi
Spoj trimetilglicin, koji je izoliran iz šećerne repe, nazvan je "betainom" (po nazivu njenog roda, Beta). Kasnije su otkrivena i drugi spojevi koji sadrže isti strukturni motiv, kvaternarni atom dušika sa karboksilatnom grupom povezanom sa –CH2 vezom. U današnje vrijeme, svi spojevi čija struktura uključuje ovaj motiv poznati su kao betaini. Betaini se ne izomeriziraju, jer hemijske grupe vezane za atom dušika nisu labilne. Ovi spojevi mogu se klasificirati kao trajni cviterioni, jer ne dolazi do izomerizacije molekula bez električnog naboja ili je vrlo sporo.
Salih Jalimam
Salih Jalimam (Zenica, 30. septembar 1951. - Sarajevo, 26. april 2019.) bio je bosanskohercegovački historičar.