cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crkva bosanska
Učešće u društvenopolitičkom životu srednjovjekovne Bosne
Tu titulu krstjani zadržavaju sve do pada posljednjeg dijela Bosansko-humske zemlje 1486. godine. Kroz to vrijeme Crkva bosanska sudjeluje u vodstvu države, radu sabora, posreduje u pregovorima sa susjedima i izmiruje unutrašnje razmirice. Vremenom, na svakom plemićkom posjedu služili su krstjani kao diplomati i savjetnici, a velikim dijelom su i poticali iz plemićkih porodica. Kulin ban nije bio jedini bosanski vladar koji je bio pripadnik bosanske crkve. Neki bosanski vladari i članovi plemstva su bili njeni sljedbenici. Ban Matej Ninoslav u pismu papi Grguru IX 1233. godine izvještva ga da je njegov rođak i budući bosanski ban Prijezda “nedavno vratio iz prljavštine heretičke stranputice na čistoću katoličke vjere”. Ban Matej Ninoslav je sam bio član heretičke vjere od rođenja ali je pod pritiskom rimske pape prihvatio katoličanstvo. Zbog ovog događaja narod se pobunio i usprotivio svome banu. Nakon toga, bosanski ban se vratio svojoj ranijoj vjeri što je započeo novi niz križarskih pohoda na Bosnu. Poznato je da su brojne velikaške bosanske porodice bili pripadnici bosanske crkve kao što su: Hranići, Pavlovići, Klešići, Kosače, Hrvatinići, Sankovići. Jedan od poznatijih, herceg Stjepan Vukčić Kosača je bio njihov velik pristalica i nakon progona bosanskih krstjana primio brojne odbjegle krstjane u svoju zemlju, Hum. U izvorima se u njihovoj službi pojavljuju krstjani koji su za njih obavljali razne diplomatske i političke poslove. Posljednji bosanski kralj Stjepan Tomašević je također bio pripadnik Crkve bosanske i nakon prelaska na katolicizam održavao dobre odnose sa njenim pripadnicima. Pod pritiskom Rimske kurije kralj Tomaš počinje proganjane bosanskih krstjana. Oni pripadnici Crkve bosanske koji nisu prešli na katolicizam su pobjegli pod zaštitu Osmanlijama ili u Hercegovinu gdje ih je primio herceg Stjepan Vukčić Kosača.
Utočište za "heretike"
mini|desno|Historijska karta rasprostranjenosti crkava u srednjovijekovnoj Bosni. Dolazi do stvaranja tzv. pluralističke vjerske oaze u bosanskoj srednjovjekovnoj državi i utočištu za "heretike" s Balkana i Evrope koje su proganjale Katolička i Pravoslavna crkva, premda je i Crkva bosanska bila žrtva krstaških ratova koje su s vremena na vrijeme poduzimale pape. Svoje su mjesto tako u viševjerskoj Bosni našli bogumili iz Raške, patareni iz Dalmacije i katari iz zapadne Evrope. U Bosni se nije mogla primijeniti maksima "Zapad gleda prema Rimu, Istok gleda prema Konstantinopolju" niti je vrijedilo pravilo "čiji teritorij, njegova i vjera" jer su bosanski vladari i vlastela vrludali između triju konfesija. Vojvoda Hrvoje Vukčić Hrvatinić i ban Stjepan II Kotromanić lavirali su između katoličanstva i Crkve bosanske, baš kao i prvi bosanski kralj Tvrtko I, zatim Tvrtko II i kralj Stjepan Tomaš. Bosansku je vjeru do svoje smrti prakticirao vojvoda Sandalj Hranić kao i njegov nasljednik herceg Stjepan Vukčić Kosača. Kosaču bosanska vjera nije smetala da se približi pravoslavlju, ali i katoličanstvu. Međutim, najodaniji Crkvi bosanskoj su bili Radinovići-Pavlovići.
Dubrovačka Republika Crkvu bosansku nije smatrala kao sektu već kao Crkvu koja obavlja iste pravne, političke i diplomatske poslove kao i druge Crkve na zapadu i istoku Evrope. Dubrovčani spominju i da su hiže bosanskih krstjana bila svratišta dubrovačkih trgovaca i diplomata poput svratišta u pravoslavnim manastirima i katoličkim samostanima. Jedinstvenost srednjovjekovne bosanske države i ono što ju je razlikovalo od ostatka Evrope leži i u ponašanju bosanskih vladara i vlastele. Oni su u svoje poslove, uz Crkvu bosansku, uključivali sve više i Katoličku crkvu, a u istočnom Humu i Pravoslavnu crkvu. Postoje zapisi prema kojima su predstavnici triju Crkava sarađivali i zajednički nastupali.
Uticaj djeda bosanskog bio je velik i izvan granica Bosne, te ga na osnovu nekih rukopisa smatraju katarskim papom. Da li je uopšte postojao vrhovni poglavar katara i patarena, sa sigurnošću nije dokazano. Činjenica je da su katari i patareni iz ostalih zemalja dolazili u Bosnu da tamo uče katarski nauk jer je on, iako su uz njega pristajale visoke ličnosti iz ostalih evropskih zemalja, jedino u Bosni bio na određeni način legalan. Poznato je i da su neki katarski biskupi primali zaređenje u Bosni.
Premda bosanski vladari u međunarodnim pregovorima nikad nisu priznali postojanje "krivovjerja" na bosanskom tlu, Bosna je za čitavog svog postojanja bila napadana zbog "hereze". Ni inkvizicija, ni krstaški pohodi koji su na nju poduzimani, nisu uspjeli ništa promijeniti. Naprotiv, bosanska država je neprestano jačala.
Tako je bilo sve do Stjepana Tvrtka Kotromanića, za vrijeme njegove vladavine Bosna je bila največa i najjača. Do tog vremena krstjani su primjerom svog života uživali neprikosnoveni autoritet među narodom. Narod prihvaća i uvažava njihove moralne stavove. Tako su, na primjer, brakovi u Bosni sklapani iz ljubavi, a ne iz koristoljublja, jer mladenka u brak nije nosila nikakav miraz, kao što je tada bilo uobičajeno u Evropi. Jedino je morala obećati "da će biti vjerna". Smrću kralja Tvrtka I prilike u "Crkvi bosanskoj" su se izmijenile. "Dobri krstjani" su se osilili, postali bogati i moćni i pomalo ublažili sprovođenje teških odredbi svoje vjere. Imanja poklanjaju rođacima i za rod se više brinu nego za ostali narod, a postaju popustljiviji prema hrišćanskom nauku.
Njegovi nasljednici nisu imali ni snage, ni odlučnosti da bosansku državu održe jakom. Istovremeno na scenu stupaju i franjevci.
"Mala braća" uspjela su u onome u čemu nisu uspjeli krstaši. Privoljevši neke plemiće na svoju stranu, razbili su jedinstvo Bosne koje je bilo utemeljeno na zajedništvu vladara i velikaša "Crkve bosanske".
Crkva bosanska je snažno uporište imala u dolini Bosne između Visokog i Zenice, gdje se nalazila krstjanska hiža u Janjićima, u kojoj je na početku 15. vijeka stolovao djed Radomir. Na širem tom području zasvjedočena je dvadesetih godina 14.vijeka hiža gosta Radoslava u Moištri (današnje Moštre). Jako uporište pripadnici Crkve bosanske imali su u širem području Konjica, gdje se također nalazio franjevački samostan i nekoliko crkava.
Slom i nestanak Crkve bosanske
Kako se u 15. vijeku rasplamsala borba za bosansku biskupiju između Rima i Ugarske tako se Crkva bosanska učvrstila kao nezavisna hrišćanska crkva. Međutim, kako su bosanski krstjani jačali na evropskoj pozornicu neobičnim spletom okolnosti istim takvim spletom su i nestali. Posljednji vladari Bosne su bili saveznici Katoličke crkve i progonitelji bosanskih krstjana, u nadi dobijanja pomoći zapadnih država za obranu od nadirućeg Osmanskog carstva. Dodatni udarac protiv Crkve bosanske desio se u proljeće 1453. godine kada je did bosanske crkve usljed progona pobjegao sa teritorija Bosne i potražio utočište u Hum kod hercega Stjepana Vukčića. Did je nešto kasnije prešao na pravoslavlje što se može vidjeti u pismu carigradskog patrijarha Gennadiosa II. Na ovaj način je Crkve bosanska ostala bez svoga duhovnog predvodnika što će dovesti do potpunog nestanka hereza sa ovih prostora. Pretposljednji je bosanski kralj Stjepan Tomaš, koji je na Zapadu optužen da je prepustio Turcima srpsku prijestolnicu Smederevo, u pokušaju spašavanja obraza i podilaženju katoličkim državama, naredio bosanskim krstjanima da pređu na katoličanstvo ili odu u progon. Stjepan Tomaš zarobljava i tri poglavara bosanskih krstjana: Đuru Kućinića, Stojšana Tvrtkovića i Radmila Voćinića i šalje ih u Rim papi Piju II na "preodgoj". Tek kad je uništena Crkva bosanska došla je u Bosnu papinska kruna kojom je 1461. okrunjen posljednji bosanski kralj Stjepan Tomašević u Jajcu.
Zbog vladarske nesposobnosti i nesnalažljivosti posljednjeg bosanskog vladara Stjepana Tomaševića. Neodlučan je oklijevao između Rima, krstjana, franjevaca, mađarskog kralja Matijaša Korvina i osmanlijskog sultana Mehmeda II, priklanjajući se sad jednima, sad drugima. Njegovu nesposobnost je iskoristio Mehmed II.
Uzdajući se u tvrde gradove i pomoć Matijaša Korvina, mladi kralj je uskratio sultanu traženi danak. Na to je Mehmed II skupio vojsku i 1463. godine krenuo na Bosnu.
Prije smrti Stjepan Tomašević izdaje na sultanov nalog naređenje vojvodama i komandantima gradova da predaju tvrđave Osmanlijama u ruke. Tako je za osam dana više od 70 gradova i gradića potpalo pod sultanovu vlast. Jedini koji nije klonuo bio je herceg Stjepan Vukčić Kosača, gospodar Humske zemlje. 1486. godine pada i njegovo posljednje uporište Novi na moru.
Poslije toga, krstjane bilježe samo osmanske katastarske knjige za Bosnu kao vjeroispovijest. Usporedno s pravoslavcima i katolicima navodi se i naziv kristian. Tako se u katastarskoj knjizi iz 1469. godine spominje 10 kristijanskih sela, 113 kristijanskih kućanstava i petorica kristijana-neoženjenih. Posljednji kristijani tj. krstjani u osmanskim spisima zabilježeni su 1604. godine.
Elejska škola
Elejska škola je osnovana u graju Eleji (Italija-grčka kolonija), i to je bila škola predsokratovaca. Osnovao je Parmenid u petom vijeku prije nove ere. Drugi članovi škole su bili: Zenon i Melisus. Ksenofan se nekada stavlja u tu listu, iako ima suprotnih mišljenja o tome.
Historija
Ova škola je dobila ime po Eleji, grčkom gradu u južnoj Italiji, rodnom gradu svojih najvažnijih članova, Parmenida i Zenona. Njeno osnivanje se često pripisuje Ksenonu, ali, iako ima puno njegovih mišljenja koja su bila dio kasnije Elejske doktrine, najvjerovatnije je tačno da je Parmenid bio osnivač ove škole.
Učenje
Elejci su odbacili epistemologijski značaj iskustva, a prihvatili su matematičke standarde jasnosti i neizbježnosti kao kriterije istine. Od članova, Parmenid i Melisus su gradili argumente na nesumljivim premisama. Zenon, u suprotnosti, je koristio reductio ad absurdum, da bi pobio argumente drugih, pokazujući da njihove premise vode u kontradikciju.
Glavne doktrine elejaca su se razvile u suprotnosti sa učenjima tadašnjih fizičarskih filozofa, koji su objašnjavali postojenje pomoću izvorne materije, koristeči teorije Heraklita, koje su govorile da je svo postojanje uvjetovano neprestanim promjenama. Elejci su govorili da pravo objašnjenje leži u tome da su sve stvari dio univerzalne povezanosti. Po njihovoj doktrini, čula ne mogu osjetiti ovu povezanost; samo pomoću mišljenja možemo spoznati da je osnovna istina da "Sve je Jedno". Dalje govore da ne može biti postanka, jer nešto ne može postati iz ničega; nešto ne može nastati iz nečega što mu nije slično (sve je postojalo oduvjek).
Ostali predsokratovci i Aristotel nisu prihvatali mišljenja elejaca. Međutim, njihov uticaj je veliki- Gorgija, sofist, je govorio u stilu elejaca u svom djelu "O prirodi ili Šta nije", Platon ih je naveo u Parmenidu, Sofistima i Politici. Mnogi kasniji filozofi su posudili njihove metode.
Rakova Noga (Kreševo)
Rakova Noga je naseljeno mjesto u općini Kreševo, Bosna i Hercegovina.
Zločinački umovi: Ponašanje sumnjivaca
Zločinački umovi: Ponašanje sumnjivaca jeste američka kriminalistička TV-serija koju je naručio CBS. Prva epizoda emitirana je 16. februara 2011. Serija je tzv. spin-off uspješne serije Zločinački umovi. I u ovoj seriji tim profilera radi u FBI-jevoj Jedinici za analizu ponašanja (JAP) sa sjedištem u Quanticu, Virginia. U epizodi originalne serije emitiranoj u aprilu 2010. originalni tim susreo se s novim timom i zajednički su radili na slučaju serijskog ubice u San Franciscu; tako su novi likovi i nova serija "na stražnja vrata" uvedeni na male ekrane.
Baš kao i za originalnu seriju, CBS ima prava za područje Sjeverne Amerike, dok je ABC vlasnik prava za međunarodno tržište.
Ipak, CBS je otkazao seriju 17. maja 2011. Serija je završila tzv. cliffhangerom (napetom scenom čiji je ishod neizvjestan).
Pozadina
Početkom 2009. godine Michael Ausiello iz Entertainment Weeklyja rekao je da CBS Studios i ABC raspravljaju o mogućnosti spin-offa. Filmski producent Ed Bernero potvrdio je to otkrivši da je "sigurno reći da će uskoro nešto biti". Serija će imati potpuno novu glumačku postavu, osim Kirsten Vangsness, koja će reprizirati ulogu Penelope Garcije. Krajem 2009. odabran je režiser, a završen je i odabir glumaca. Objavljeno je da će glavnu ulogu imati Forest Whitaker. Richard Schiff imat će epizodnu ulogu direktora FBI-a Jacka Ficklera.
Spisak naseljenih mjesta u gradu Širokom Brijegu
'''Naseljena mjesta u općini Široki Brijeg, po popisu stanovništva iz 1991. (ukupno 35)'''
U
Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma općina Široki Brijeg, u cjelini, ušla je u sastav Federacije Bosne i Hercegovine.
Spisak vektorskih identiteta
Ovaj članak je spisak nekoliko korisnih matematičkih identiteta koji se koriste u vektorskoj algebri.
Trostruki proizvodi
koje se mogu dokazati dajući proizvoljne komponente A, B, and C,
te računajući vrijednosti svakog iskaza, kao što je, će pokazati da su obe strane jednačine jednake.
Greenov prvi identitet
therefore
Fundametnalni teoremi
Teorem divergencije
Stokesov teorem
Dimitrovgrad (Bugarska)
Dimitrovgrad (bugarski: Димитровград) je ime grada i općine u oblasti Haskovo, u južnoj Bugarskoj. Dimitrovgrad se nalazi sjeverozapadno od Svilengrada i Grčko-Turske granice, istočno od Plovdiva i glavnog grada Sofije, a zapadno od Burgasa.
Historija
Grad je osnovan 1947 godine i to dekretom tadašnje komunističke vlade bugarske. Grad su gradile omladinske dobrovoljačke brigade, koje su organizirane za taj cilj. 2. septembar 1947 službeno je najavljeno osnivanje grada, ali se njegova izgradnja produžila na nekoliko slijedećih godina. Grad Dimitrovgrad nastao je spajanjem triju već postojećih sela; Rakovskog, Marijina i Černokonjova. Na izgradnji grada od 1948 do 1950 radilo je 50 000 omladinaca.
Pravi razlog za izgradnju novog grada bio je osnivanje novog modernog industrijskog središta, ali postojao je naravno i jaki ideološki razlog, da se smrt povijesnog lidera bugarske komunističke stranke Georgi Dimitrova, dobro iskoristi.
Privreda
U Dimitrovgradu su podignuti pogoni hemijske industrije, hrane, građevinskog materijala i tekstila. Pored toga u gradu radi nekoliko termoelektrana.
Ratkovići (Kreševo)
Ratkovići su naseljeno mjesto u općini Kreševo, Bosna i Hercegovina.
Dimitrovgrad (Srbija)
Dimitrovgrad je gradsko naselje u općini Dimitrovgrad u Pirotskom okrugu. Prema popisu iz 2002 bilo je 6968 stanovnika (prema popisu iz 1991 bilo je 7276 stanovnika). Stari naziv grada je Caribrod, a sadašnji naziv je dobio 1951 godine, dekretom tadašnje Vlade FNRJ, u čast Georgi Dimitrova, bugarskog predsjednika.
NGC 7055
NGC 7055 je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Kefej. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 25. septembra 1829. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Divizija (vojna formacija)
Sastavljena je od nekoliko regimenti ili brigada. Po pravilu, brojna jačina divizije je od 10.000 do 30.000 vojnika. U ratnim uslovima djeluje decentralno i samostalno.
NGC 1300
NGC 1300 (također poznat kao ESO 547-31, IRAS 03174-1935, MCG -3-9-18, PGC 12412 i UGCA 66) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 72 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 6,20 (131 hiljada sg) a najmanji 4,1 uglovnih minuta (86 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. decembra 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 816
IC 816 (također poznat kao MCG 2-33-19, PGC 43111 i UGC 7944) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 329 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,90 (86 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 5. maja 1888. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Adrien Brody
Adrien Nicholas Brody (rođen 14. aprila 1973) je američki glumac. Dobitnik je Oscara za najboljeg glumca za ulogu Wladyslawa Szpilmana u filmu Pijanist.
Mladost
Rođen je u Woodhavenu, Queensu, New York Cityju, u naselju blizu Jamaice, Queens. Otac mu je penzionisani profesor historije, Elliot Brody, a majka fotoreporterka Sylvia Plachy. Brodijev otac je Jevrej, kao i njegova majka, koja je rođena u Mađarskoj a odgajana kao katolkinja, iako je Brodijeva majčina majka bila također Jevrejka. Brody je pohađao njujoršku srednju školu muzike, umjetnosti i izvođenja umjetnosti "Fiorello H.LaGuardia" (svojevremenom inspiracijom za televiziju Slava). Njegovi roditelji su ga uključili u časove glume da bi ga udaljili od opasne djece s kojom se družio.
Godine 1992, Brody je bio ozbiljno povrijeđen u nesreći gdje je, sa svojim motorom, preletio preko auta i udario u trotoar. Trebalo mu je nekoliko mjeseci da se oporavi. Više puta je lomio nos, radeći naporne scene bez kaskadera.
Karijera
Brody je ušao u svijet zvijezda glumeći u filmovima Ljeto kad je ubijao Sam Spikea Leea i Tanka crvena linija Terrencea Malickova. Najveće priznanje je dobio glumeći glavnu ulogu u filmu Romana Polanskog Pijanist (2002). Ova uloga mu je donijela nagradu Akademije za najboljeg glumca, čime je postao i najmlađi dobitnik Oscara ikad. Da bi se pripremio za ovu ulogu, Brody se povukao u osamu mjesecima, prodao stan, auto, mobitel, naučio svirati Chopena na klaviru, i izgubio 13 kg. Stres snimanja je također doprinio prekidu s njegovom dugogodišnjom djevojkom. Tokom njegove karijere, Brody je bio upoređivan sa Marlonom Brandom i Al Pacinom zbog svog jedinstvenog izgleda i načina glume. Također je poznat po iznenadnom poljupcu Halle Berry nakon proglašenja njega kao najboljeg glumca, i kao modela modne kuće Ermenegildo Zegna.
Brody se pojavljivao na Saturday Night Live, 10. maja 2003, što je bio njegov prvi nastup na TV-u, ali je bio izbačen iz emisije nakon što je improvizovao najavu muzičara Seana Paula (producent emisije, Lorne Michaels je poznat po svojoj netrpeljivosti i mržnji prema mijenjaju scenarija). Druga pojavljivanja na TV-u uključuju NBC-jev The Today Show i MTV-jev Punk'd. Nakon Pijanista, Brody je glumio tri različite uloge u tri veoma različita filma. Glumio je Noaha Percyja, mentalno poremećenog mladića u filmu The Village, redatelja M. Nighta Shyamalana, zatim ratnog veterana Jack Starksa u The Jacket, i napokon pisca Jacka Driscolla u filmu King Kong Petera Jacksona. Također se pojavljivao i u reklami za dijetalnu Coca-Colu.
Pojavljivao se i u spotu Tori Amos za pjesmu "A Sorta Fairytale", čovjeka koji je ustvari, samo glava i ruka, i koji sreće Amos kao ženu koja je ustvari samo glava i noga. Oboje moraju postati cijeli, i to je postignuto poljupcem, kao u bajci.
Dana 5. januara 2006. Adrien je potvrdio šuškanja da je bio veoma zainteresovan za ulogu Jokera u filmu Vitez tame. Uprkos tome, režiser Christopher Nolan i Warner Bros. odlučili su ulogu dodijeliti australijancu Heathu Ledgeru.
Kastilja-La Mancha
Kastilija-La Mancha (španski Castilla-La Mancha) je španska autonomna zajednica. Sastoji se iz pet provincija: Albacete, Ciudad Real, Cuenca, Guadalajara i Toledo. Graniči sa Kastilijom i Leónom, Zajednicom Madrida, Aragonijom, Valensijskom Zajednicom, Regijom Murcia, Andaluzijom i Ekstremadurom.
Komutativnost
desno|mini|400px|Primjer koji pokazuje komutativnost sabiranja (3 + 2 = 2 + 3) U matematici, komutativnost je mogućnost promjene redoslijeda nečega bez uticaja na krajnji rezultat. To je fundamentalna osobina mnogih binarnih operacija kroz cijelu matematiku, te mnogi dokazi zavise od nje. Komutativnost jednostavnih operacija, kao što su množenje ili sabiranje brojeva, bile su korištene godinama kao osobina koja nije imala ime sve do 19. vijeka, kada su matematičari počeli raditi na teoriji matematike.
Matematičke definicije
Termin "komutativan" se koristi u više sličnih konteksta.
1. Binarna operacija ∗ na skupu S je komutativna ako je:
2. Može se reći da je x komutativno sa y pod ∗ ako je:
3. Binarna funkcija f:A×A → B je komutativna ako je:
Slične osobine
desno|mini|200px|Grafik koji pokazuje simetriju funkcije sabiranja
Asocijativnost
Osobina asocijativnosti je usko vezana sa osobinom komutativnosti. Osobina asocijativnosti kaže da redoslijed, u kojem se operacije izvršavaju, ne utiče na konačni rezultat. U suprotnosti, osobina komutativnosti kaže da redoslijed članova ne utiče na krajnji rezultat.
Simetrija
Simetrija se može direktno povezati sa komutativnosti. Kada se komutativni operator napiše kao binarna funkcija, tada je rezultirajuća funkcija simetrična u odnosu na liniju y = x. Kao primjer, ako imamo funkciju f koja predstavlja sabiranje (komutativna operacija) tako da je f(x,y) = x + y, tada je f simetrična funkcija koja se može vidjeti na slici desno.
Komutativne operacije u matematici
Dobro poznati primjeri komutativnih binarnih operacija su:
NGC 2650
NGC 2650 (također poznat kao MCG 12-9-20, PGC 24817 i UGC 4603) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 176 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,60 (82 hiljade sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. septembra 1802. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 2473
IC 2473 (također poznat kao IRAS 09244+3039, MCG 5-22-47, PGC 26817 i UGC 5038) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 371 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,60 (173 hiljade sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (140 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 14. aprila 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 5550
NGC 5550 (također poznat kao MCG 2-36-65, PGC 51108 i UGC 9154) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 341 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 1,20 (119 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (79 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 4. aprila 1831. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Bečki dijalekt njemačkog jezika
Bečki njemački je istočni austro-bavarski dijalekt koji se uglavnom koristi u austrijskom glavnom gradu, Beču. Već u Donjoj Austriji, austrijskoj saveznoj pokrajini koja okruživa Beč, brojni izrazi iz ovog dijalekta se ne koriste, dok dalje prema zapadu ih se često uopće i ne razumije.
Bečki njemački treba razlikovati od austrijskog oblika književnog njemačkog i sličnih oblika austrijskog njemačkog.
Gramatika i fonologija
Gramatika i fonologija bečkog njemačkog je većinom jednaka drugim austro-bavarskim dijalektima, ali ima nekoliko razlika, kao što su:
Rječnik
Bečki njemački, kao i drugi dijalekti koji su proizašli iz austro-bavarske varijante, nije standardiziran. Zbog toga, oznaka izgovora nije potpuna:
Primjeri:
Književnost i upotreba
Najpoznatiji pjesnici koji pišu na bečkom dijalektu su Wolfgang Teuschl, najviše poznat po svoem prijevodu Gospela na bečki (Da Jesus und seine Hawara, (bosanski: Isus i njegova ekipa)) i H.C. Artmann (med ana schwoazzn dintn, (bosanski: Crnom tintom). H.C. Artmann i Willi Resetarits (Dr. Kurt Ostbahn) su preveli tri stripa Asterixa na bečki.
U bližoj prošlosti, bečki se malo "osuo" u određenom stepenu, zbog rastućeg uticaja književnog njemačkog jezika (djelimično i zbog utjecaja dalekovidnice). Od ovog se razvila varijanta književnog njemačkog jezika s bečkim naglaskom, kojom obično govore mlađi, visokoobrazovaniji bečki stanovnici.
Gorica (Pag)
Gorica je naseljeno mjesto u sastavu grada Paga, na ostrvu Pagu, Zadarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Pag.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gorica je imala 90 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. podaci su sadržani u naselju Dinjiška. Od 1857. do 1890. iskazuje se kao dio naselja, a od 1900. kao naselje. U 1991. dio područja naselja pripojen je naselju Košljun.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Gorica je imalo 97 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
1946.
Godina 1946. (MCMXLVI) bila je redovna godina koja počinje u utorak u gregorijanskom kalendaru. Oznaka 1946. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Vidosovići
Vidosovići su naseljeno mjesto u općini Kreševo, Bosna i Hercegovina.
Nur al-Husein
Nur al-Husein (arapski: الملكة نور; rođena 23. augusta 1951. godine) je jordanska kraljica, četvrta supruga i udovica kralja Huseina bin Talala. mini|Kraljica Nur na otvaranju laboratorije za identifikaciju nestalih osoba, u Ingebu mini|Njeno visočanstvo Kraljica Nur sa DNK analitičarima Ingeba i ICMP laboratorije (04. 12. 2001.)
Obrazovanje
Rođena je kao Lisa Najeeb Halaby, najstarije dijete Najeeba Halabya, glavnog rukovodioca Pan American World Airwaysa, i Doris Calquist. Rođena je u Washington, D.C., te je odrasla i bila obrazovana u Sjedinjenim Američkim Državama. Od četvrtog do osmog razreda pohađala je episkopalnu školu i zatim otišla na akdemiju Concord u Massachusettsu. Godine 1974. diplomirala je arhitekturu i urbanističko planiranje na univeritetu Princeton.
Kraljica
Kao arhitekt i urbanist upoznala je kralja Huseina pri izgradnji amanskog aerodroma, posvećenog kraljevoj trećoj supruzi koja je poginula u avionskoj nesreći. Lisa je prešla na islam i uzela ime Nur, što na arapskom jeziku znači "svjetlost". Vjenčali su se 15. juna 1978. godine i Nur je postala Huseinova četvrta supruga, ali tek treća sa titulom kraljice. Sa kraljem Huseinom dobila je četvero djece, dva sina i dvije kćerke. Njen najstariji sin, Hamza, bio je prestolonasljednik od 1999. do 2004. godine.
Kao kraljica Nur je bila pokrovitelj i rukovodilac niza projekata u oblasti ljudskih prava, zaštite žena i djece, obrazovanja, očuvanja prirode i arhitektonskog naslijeđa. Bavila se pitanjima javne gradnje i urbanističkog planiranja.
Udovištvo
Dana 7. februara 1999. godine umro je kralj Husein, a naslijedio ga je sin iz drugog braka, Abdulah II.
Kraljica Nur je odigrala veliku ulogu u predstavljanju bliskoistočne politike na međunarodnoj sceni. Učestvovala je u prevenciji humanitarnih problema i rješavanja unutrašnjih i međunarodnih sukoba. Ona je trenutna predsjednica Koledža ujedinjenog svijeta. Dana 23. maja 2007. godine kraljica Nur je otvorila Koledž ujedinjenog svijeta u Mostaru. Kraljica Nur nastavlja raditi za brojne međunarodne organizacije i održava govore sedamdeset do stotinu puta godišnje.
Mimar Hajrudin
Mimar Hajrudin Mlađi je bio jedan od najtalentiranijih osmanskih arhitekata u Osmanskom carstvu. Ne smije ga se mijenjati sa legendarnim Hajrudinom Starijim iz vremena Bajazida II, učiteljom Mimara Sinana. Poznat je po tome što je izgradio čuveni Stari most u Mostaru. Hajrudin je bio učenik čuvenog Mimara Sinana, koji je izgradio mnoge velike džamije u Istanbulu. Hajrudin je izgradio stari most za devet godina i od 456 blokova kamenja, počevši od 1566. godine. Prema legendi, Hajrudin je pobjegao iz Mostara dan prije nego što su podizane skele od straha Sulejmana Veličanstevnog, koji je po nekim predanjima prijetio da bi Hajrudin bio osuđen na smrt ako bi se luk mosta ikada raspao.
Platforma za progres
Platforma za progres je stranka širokog centra u Bosni i Hercegovini, osnovana 25. novembra 2018. Osnivač i predsjednik stranke je Mirsad Hadžikadić, a potpredsjednik je Aleksandar Eskić. Na osnivačkoj skupštini u Sarajevu, u Domu mladih prisustvovalo je 1.200 ljudi, a među njima bio je i Stjepan Kljujić. Prvi nastup na izborima imala je na lokalnim izborima u Bosni i Hercegovini 2020.
Izbori 2020.
Zagovornici su uvođenja elektronskog glasanja pozivajući se na primjer Estonije koja je to uvela 2005. i time smanjila broj nevažećih glasačkih listića na 0,7%. Članovi i simpatizeri stranke su 16. maja 2020. održali mirne proteste u Mostaru zbog dugogodišnjeg neodržavanja lokalnih izbora. Uslijedili su i mirni protesti u Tuzli i Sarajevu s glavnim zahtjevom da se Lokalni izbori za 2020. godinu održe najkasnije do 15. novembra.
Pitagorina teorema
desno|mini|Pitagorina teorema: Površina kvadrata nad hipotenuzom jednaka je zbiru površina kvadrata nad katetama. U matematici, Pitagorina teorema je odnos u euklidskoj geometriji između triju stranica pravouglog trougla.
Pitagorina teorema glasi:
Bren
Bren je naziv za britanski puškomitraljez iz perioda Drugog svjetskog rata. Bren predstavlja modifikaciju čehoslovačkog puškomitraljeza ZB vz.26.
Pitagorina teorema
Ako je trougao pravougli, onda je zbir kvadrata nad katetama jednak kvadratu nad hipotenuzom.
Bren
Razvoj
thumb|lijevo|Britanski vojnik s Brenom u Holandiji 1944. Naziv Bren je skraćenica od riječi Brno i Enfield. Nakon ispitivanja za novi mitraljez 1935. britanska vojska je usvojila čehoslovački ZB Vz.26, nakon čega su britanci otkupili licencu, te uveli neke svoje izmjene. Velike promjene su bile u kalibru (čeholsovačka verzija je koristila kalibar 7.92 mm Mauser, a britanci su uveli .303 British), te po pitanju cijevi.
Pitagorina teorema
Pravougli trougao je trougao s jednim pravim uglom (od 90 stepeni). Katete su dvije strane koje čine prav ugao, a hipotenuza je treća strana suprotna desnom uglu. Na slici ispod, a i b su katete pravouglog trougla, a c je hipotenuza:
Bren
Drugi svjetski rat
U principu Bren je bio jako pouzdano i dobro oružje, izuzev u uvjetima Sjeverne Afrike gdje je zahtjevao redovito održavanje, osim ako se čuvao od pijeska i prašine pustinje. Korišten je i komplicirani tronožac za djelovanje, korišten je kao osnovno oružje brojnih britanskih oklopnih vozila. Svoju upotrebu je vidio i u protivvazdušnoj odbrani gdje je imao spremnike municije kapaciteta 100 metaka.
Bren je bio direktni nasljednik čehoslovačkog ZB Vz.26 pa je tako korišten od strane njemačkih SS jedinica i rumunskih jedinica. Mnogi primjerci u kalibru 7.92 mm su isporučeni u Kinu gdje su korišteni protiv Japanaca, a kasnije i protiv UN-ovih snaga u Koreji.
Pitagorina teorema
Uzimajući da je trougao s katetama dužina a i b i hipotenuze dužine c, onda vrijedi:
a2 + b2 = c2.
Historija
Teorema je nazvana po Pitagori, starogrčkom filozofu i matematičaru iz 6. vijeka p. n. e, iako je bila poznata indijskim, grčkim, kineskim i babilonskim matematičarima puno prije nego što je on živio. Prvi poznati dokaz Pitagorine teoreme može se naći u Euklidovim Elementima.
Bren
Korisnici
thumb|Indijski vojnik s Brenom L4. thumb|Bren u rukama poljskih komandosa.
Wangari Maathai
mini|desno|175px|Wangari Maathai Wangari Maathai (Ihithe, Kenija, 1. april 1940.) - kenijska aktivistkinja, dobitnica Nobelove nagrade za mir 2004. godine, za njen doprinos održivom razvoju, demokratiji i miru.
Pitagorina teorema
Dokazi
Ovo je teorema koja može imati više poznatih dokaza nego bilo koja druga (pravilo kvadratne recipročnosti također je poznato po mnogim dokazima); knjiga Pythagorean Proposition, koju je napisala Elisha Scott Loomis, sadrži 367 dokaza.
Wangari Maathai
Rani život i obrazovanje
Rođena je u Nyeri Distriktu u Keniji tada kontrolisanoj od strane Velike Britanije. Pripadnica je Kikuyu naroda, najbrojnije etničke grupe u Keniji. Osnovnu i srednju školu završava u Keniji, te u tom periodu prelazi na Katoličanstvo. Po završetku srednje škole studira u SADu na Koledžu Mount St. Scholastica (Mount St. Scholastica College) (sada Benedictine College), u Kanzasu. Ovaj studij joj je bio omogućen u sklopu programa koji je organizovan od strane kenijskih političara i John F. Kennedya (tada američkog senatora); tada je (1960. godina) tri stotine kenijskih studenata otišlo na studij u SAD.
Pitagorina teorema
Dokazi
Neki argumenti zasnovani na trigonometrijskim identitetima (kao što je Taylorov red za sinus i kosinus) predloženi su kao dokaz za teoremu. Međutim, pošto su svi temeljni trigonometrijski identiteti dokazani preko Pitagorine teoreme, u obzir se ne mogu uzimati trigonometrijski dokazi.
28. paralela (sjever)
mini|U [[Meksiko|Meksiku ova paralela čini granicu između Donje Kalifornije i Južne Donje Kalifornije.]] 28. sjeverna paralela je paralela koja je 28 stepeni sjeverno od ekvatora. Presijeca Afriku, Aziju, Tihi okean, Sjevernu Ameriku i Atlantski okean. Njena ukupna dužina iznosi 35.410 km, što je 88,4% dužine ekvatora, od kojeg je udaljena 3098 km, a od Sjevernog pola 6904 km.
Pitagorina teorema
Dokaz uz korištenje sličnih trouglova
mini|desno|Dokaz uz korištenje sličnih trouglova Kao i većina dokaza Pitagorine teoreme, ovaj je zasnovan na proporcionalnosti stranica dvaju sličnih trouglova.
28. paralela (sjever)
Na ovoj geografskoj širini 1 stepen geografske dužine iznosi 98,362 km. Sunce je vidljivo 13 sati i 55 minuta tokom dugodnevnice, a 10 sati i 22 minute tokom kratkodnevnice.
Pitagorina teorema
Dokaz uz korištenje sličnih trouglova
Neka je ABC pravougli trougao, s pravim uglom u tački C, kao što je prikazano na slici. Visinu povlačimo iz tačke C, a tačku H nazivamo presjekom te visine sa stranicom AB. Novi trougao ACH sličan je našem početnom trouglu ABC jer oba imaju pravi ugao (po definiciji visine), te dijele ugao u tački A, što znači da će i treći ugao biti isti. Sličnim rezonovanjem, trougao CBH je, također, sličan s trouglom ABC. Sličnosti vode do dviju relacija: Kako je tako je Ovo se može pisati kao Sumiranjem ovih dviju jednakosti dobijamo Drugim riječima, Pitagorina teorema:
Wangari Maathai
Rani život i obrazovanje
Godine 1971. postala je prva žena iz Istočne Afrike sa titulom doktora nauka (postala je doktor anatomskih nauka). Nastavila je sa predavanjima na Univerzitetu, postavši stariji predavač 1974. godine, zatim šef katedre za anatomiju 1976. godine, i na kraju profesor 1977. godine. To je činilo prvom ženom koja je bila postavljena na navedene pozicije ikad do tada u Najrobiju.
Pitagorina teorema
Primjena teoreme na kvadrat
Znamo da je kvadrat četverougao sa svim jednakim stranicama, uglovima i dijagonalama.
Wangari Maathai
Aktivizam i politički život
Pored rada na Univerzitetu bavila se i mnogobrojnim aktivnostima u velikom broju nevladinih i drugih organizacija. Između ostalog bila je direktor najrobijskog ogranka kenijskog Crvenog krsta, član Nacionalnog vijeća žena Kenije, i član ekološkog "Environment Liaison Centre". Kroz rad u različitim organizacijama počela je smatrati da veliki dio problema Kenije leži u degradaciji okoliša. Nakon što je njen muž izabran u Parlament 1974. godine uz obećanja za otvaranje više radnih mjesta, došla je na ideju da obezbijedi radna mjesta u sektoru zaštite okoline. Osnovala je Envirocare Ltd. kompaniju koja se bavila sadnjom drveća, uz uključivanje običnih ljudi u taj proces. Kroz svoj rad dobila je mogućnost da prisustvuje Prvoj UN konferenciji o ljudskim staništima (poznatoj kao Habitat I) u junu 1976. godine.
Pitagorina teorema
Primjena teoreme na pravougaonik
Pravougaonik je paralelogram sa jednakim dijagonalama i pravim unutrašnjim uglovima. Kada se povuče jedna dijagonala, dobiju se dva pravougla trougla. Pitagorina teorema za trougao ABC:
Wangari Maathai
Aktivizam i politički život
mini|desno|175px|Wangari Maathai i senator Barack Obama 2006. godine Godine 1977. osniva nevladinu organizaciju (NVO) Pokret zelenog pojasa (eng. Green Belt Movement) koji za cilj ima razvoj zemlje kroz zaštitu okoliša, razvoj zajednice i izgradnju kapaciteta. Praktično, Pokret se bori protiv deforestacije tla do koje dolazi zbog pretjeranog iskorištavanja drveta (s obzirom da je ono najjeftinije gorivo u regiji, te pruža mogućnost ostvarivanja prihoda najsiromašnijim stanovnicima kroz njegovo sakupljanje i prodaju). Iz gore navedenih razloga šume se uništavaju i dolazi do širenja pustinje i gubitka plodnog i šumskog tla. Pokret zelenog pojasa ohrabruje žene da sade drveće širom Kenije s tim da se podržava sadnja lokalnih vrsta. Za svaku sadnicu žene dobijaju naknadu (stipendiju). Od 1977. godine do sada posađeno je preko 30 miliona stabala.
Pitagorina teorema
Primjena teoreme na jednakostranični trougao
Jednakostranični trougao je trougao sa jednakim stranicama i uglovima. Iz Pitagorine teoreme za trougao dobija se visina trougla
Primjena teoreme na jednakokraki trougao
Jednakokraki trougao je trougao sa jednakim kracima. Kada se povuče visina iz tjemena C, dobiju se dva pravougla trougla.
Primjena teoreme na romb
Romb je paralelogram sa svim jednakim stranicama. Dijagonale se sijeku pod uglom od :90^o i međusobno se polove.
Wangari Maathai
Aktivizam i politički život
Bila je na čelu Nacionalnog vijeća žena Kenije.
Tokom režima, predsjednika Daniela Arapa Moia, više puta bila je u zatvoru, zbog zahtjeva za višestranačkim izborima i zbog protestiranja protiv političke korupcije. Spriječila je nelegalnu gradnju u Uhuru parku u Nairobiju.
Kandidirala se za predsjednicu Kenije 1997. godine, ali je njena kandidatura odbijena.
Izabrana je u parlament 2002. godine. Postala je pomoćnica ministra za okoliš, prirodne resurse i divljinu. Osnovala je svoju političku stranku 2003. godine.
Izabrana je za prvu predsjednicu Vijeća za ekonomiju, društvo i kulturu unutar Afričke Unije, 2005. godine.
Također je bila jedna od osam osoba, koje su nosile zastavu na ceromoniji otvaranja Zimskih Olimpijskih igara u Torinu 2006. Te godine, dobila je i počasni doktorat na Univerzitetu Connecticut u SAD-u.
Bila je domaćin svjetske konferencije mladih ekologa u Nairobiju, održane 2007. godine.
Lični problemi
Njen suprug, kenijski političar Mwangi Mathai, razveo se od nje, s obrazloženjem, da je prepametna za ženu te da je ne može kontrolisati; također je optužio za preljubu. Wangari se pobunila protiv odluke suda o rastavi, nazvavši sudiju nesposobnim ili korumpiranim, te je završila u zatvoru. Osuđena je na šest mjeseci, ali poslije intervencije njanih advokata izašla iz zatvora nakon tri dana. Bivši suprug je potom tražio, da više ne koristi njegovo prezime. Ona je tada u to prezime dodala još jedno „a“.
Nobelova nagrada
Dobila je Nobelovu nagradu za mir 2004. godine, za njen doprinos održivom razvoju, demokratiji i miru. Prva je žena iz Afrike, ujedno i prvi aktivist za zaštitu okoliša, koji je dobio Nobelovu nagradu.
Demografija Gruda
Nacionalni sastav
.
Popis 1991.
ukupno: 16.358
Popis 1981.
ukupno: 17.767
Popis 1971.
ukupno: 19.203
Sinapsna plastičnost
U neuronauci, sinapsna plastičnost je sposobnost sinapsi da jačaju ili oslabe tokom vremena, kao odgovor na povećanje ili smanjenje njihove aktivnosti. Budući da se pretpostavlja da su sjećanja predstavljena u velikoj mjeri međusobno povezanim nervnim krugovima u mozgu, sinapsna plastičnost je jedna od važnih neurohemijskih osnova učenja i pamćenja.
Karelija
Republika Karelija je federalna jedinica u sklopu Ruske Federacija smještena na granici sa Finskom. Površina joj je 172.400 kvadratnih kilometara, ima 716.281 stanovnika, a glavni grad je Petrozavodsk.
Sinapsna plastičnost
Historijska otkrića
Godine 1973. Terje Lømo i Tim Bliss prvi su opisali danas široko proučavan fenomen dugotrajnog potenciranja (LTP) u publikaciji u časopisu Journal of Physiology. Opisani eksperiment je izveden na sinapsi između perforantnog puta i dentate gyrus u hipokampusu anesteziranih kunića. Bili su u stanju da pokažu nalet tetanijskog (100 Hz) stimulansa na vlaknima perforantnog puta koji je doveo do dramatičnog i dugotrajnog povećanja postsinapsnog odgovora ovih vlakana sinapse u zupčastom girusu. Iste godine, par je objavio vrlo slične podatke zabilježene kod budnih kunića. Ovo otkriće je bilo od posebnog interesa zbog predložene uloge hipokampusa u određenim oblicima pamćenja.
Biohemijski mehanizmi
Dva molekulskA mehanizma za sinapSNu plastičnost uključuju NMDA i AMPA glutamatne receptore. Otvaranje NMDA kanala (što se odnosi na nivo ćelijske depolarizacije) dovodi do porasta postsinapsne koncentracije Ca2+, što je povezano sa dugotrajnim potenciranjem, LTP (kao aktivacijom proteina-kinaze); jaka depolarizacija postsinapsne ćelije u potpunosti istiskuje ione magnezija koji blokiraju ionske kanale NMDA i omogućavaju ionima kalcija da uđu u ćeliju – vjerovatno uzrokujući LTP. Slabija depolarizacija samo djelomično istiskuje Mg2+ ione, što rezultira manjim unosom Ca2+ u postsinapsni neuron i nižim unutarćelijskim koncentracijama Ca2+ (koje aktiviraju proteinske fosfataze i izazivaju dugotrajnu depresiju, LTD).
Karelija
Historija
Karelijska ASSR je uspostavljena 1923. Od 1940. preimenovana je u Karelo-Finsku SSR i trajala je do 1956. kada joj je ponovo vraćen status ASSR. Današnja republika Karelija je formirana 13. novembra 1991.
Sinapsna plastičnost
Biohemijski mehanizmi
Ove aktivirane protein kinaze služe za fosforilaciju postsinapsnih ekscitatornih receptora (npr. AMPA-receptori), poboljšavajući provodljivost kationa i time potencirajući sinapse. Takođe, ovi signali regrutuju dodatne receptore u postsinapsnu membranu, stimulišući proizvodnju modifikovanog tipa receptora, čime se olakšava priliv kalcija. Ovo zauzvrat povećava postsinapsnu ekscitaciju datim predsinapsnim stimulusom. Taj proces može se preokrenuti djelovanjem proteinskih fosfataza, koje djeluju na defosforilaciju ovih kationskih kanala.
Drugi mehanizam zavisi od drugoglasničke kaskade koja regulira transkripciju gena i promjene nivoa ključnih proteina u sinapsnima vrhovima kao što su CaMKII i PKAII. Aktivacija puta drugog glasnika dovodi do povećanja nivoa CaMKII i PKAII unutar dendritske kičme. Ove protein-kinaze povezane su s rastom dendritskog volumena te kičme i LTP procesima, kao što su dodavanje AMPA receptora plazmamembrani i fosforilacija ionskih kanala za poboljšanu permeabilnost. Lokalizacija ili kompartmentalizacija aktiviranih proteina događa se u prisustvu njihovog datog stimulusa koji stvara lokalne efekte u dendritskoj kičmi. Priliv kalcija iz NMDA-receptora neophodan je za aktivaciju CaMKII. Ova aktivacija je lokalizirana na bodlje uz fokusnu stimulaciju i inaktivira se prije nego što se proširi na susjedne bodlje ili osovinu, što ukazuje na važan mehanizam LTP-a u tome da se određene promjene u aktivaciji proteina mogu lokalizirati ili podijeliti kako bi se poboljšala reakcija pojedinačnih dendritskih bodlji. Pojedinačne dendritske bodlje sposobne su da formiraju jedinstvene odgovore na presinapsne ćelije. Ovaj drugi mehanizam može biti pokrenut fosforilacijom proteina, ali traje duže, pružajući mehanizam za dugotrajnu memoriju. Trajanje LTP-a može se regulisati kvarom ovih dugih glasnika. Fosfodiesteraza, naprimjer, razgrađuje sekundarnog glasnika cAMPa, koji je uključen u povećanu sintezu AMPA-receptora u postsinapsnom neuronu Dugotrajne promjene u efikasnosti sinapsnih veza (dugotrajno potenciranje, ili LTP) između dva neurona mogu uključivati stvaranje i prekid sinapsnih kontakata. Geni kao što je onaj za aktivin ß-A, koji kodira podjedinicu aktivina A, regulisani su naviše tokom ranog stadija LTP. Molekula aktivina modulira dinamiku aktina u dendritskim bodljama preko MAP-kinaznog puta. Promjenom F-aktina citoskeletne strukture dendritskih bodlji, vratovi kičme produžavaju se tako da proizvode povećanu električnu izolaciju. Krajnji rezultat je dugotrajno održavanje LTP-a.
Statika fluida
mini|desno|250px|Tabela hidraulike i hidrostatike, iz [[Cyclopaedia|Cyclopaedije (1728)]]
Sinapsna plastičnost
Biohemijski mehanizmi
Broj ionskih kanala na postsinapsnoj membrani utiče na snagu sinapse. Istraživanja sugeriraju da se gustoća receptora na postsinapsnim membranama mijenja, utičući na ekscitabilnost neurona, kao odgovor na podražaje. U dinamičkom procesu koji se odvija u ravnoteži, N-metil D-aspartat receptoru (NMDA receptor) i AMPA receptori se dodaju na membranu egzocitozom i uklanjaju endocitozom. Ovi procesi, a time i broj receptora na membrani, mogu se promijeniti sinapsnom aktivnošću. Eksperimenti su pokazali da se AMPA-receptori isporučuju u sinapsu kroz vezikuldku fuziju membrane sa postsinapsnom membranom. preko protein kinaze CaMKII, koja se aktivira prilivom kalcija preko NMDA-receptora. CaMKII također, putem fosforilacije poboljšava ionsku provodljivost AMPA.
Statika fluida
Statika fluida (naziva se i hidrostatika) jest nauka o mirovanju fluida. To je jedna od nauka u mehanici fluida. Ona proučava uvjete pod kojima su fluidi u stanju stabilne ravnoteže. Korištenje fluida za dobijanje rad proučava hidraulika, a nauka o kretanju fluida naziva se dinamika fluida.
Pritisak kod fluida u mirovanju
Zbog nemogućnosti da se usprotive deformacijama, fluidi stvaraju pritisak normalan na bilo koju kontaktnu površinu. Dodatno, kada je fluid u ravnoteži, taj je pritisak izotropan, npr., djeluje istim intenzitetom u svim smjerovima. Ova karakteristika dozvoljava fluidima da prenose silu kroz dužinu cijevi, npr., sila kojom se djeluje na fluid u cijevi prenosi se preko fluida do drugog kraja cijevi. Ako sile nisu izbalansirane, fluid će se kretati u smjeru rezultantne sile.
Sinapsna plastičnost
Biohemijski mehanizmi
Kada postoji visokofrekventna aktivacija NMDA receptora, dolazi do povećanja ekspresije proteina PSD-95 koji povećava sinapsni kapacitet za AMPA receptore. To je ono što dovodi do dugoročnog povećanja AMPA-receptora, a time i sinapsne snage i plastičnosti.
Statika fluida
Pritisak kod fluida u mirovanju
Ovaj koncept prvi je formulisao, u nešto dužoj formi, francuski matematičar i filozof Blaise Pascal 1647. da bi kasnije bio poznat kao Pascalov zakon. Ovaj zakon ima mnogo važnih primjena u hidraulici.