cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 1510
IC 1510 se može odnositi na jedan od sljedećih NGC/IC objekata:
Dnjestar
Dnjestar  jest velika rijeka u Istočnoj Evropi duga 1.362 km. Treća je najduža rijeka Ukrajine. Izvire ispod ukrajinskih Karpata i osim kroz Ukrajinu teče i kroz Moldaviju odvajajući otcijepljeno području Pridnjestrovlja te do ušća u Crno more ponovo protiče kroz državu u kojoj i izvire.
Porijeklo imena
Ime rijeke Dnjestar dolazi od sarmatske (Iranski jezik) riječi Danu nazdja što znači Bliska rijeka. Starije skitsko ime rijeke bilo je Tiras, a to je značilo Brza.
Geografija
mini|lijevo|150px|Dnjestarski liman Dnjestar izvire u ukrajinskim Karpatima, na zapadu Ukrajine, pored mjesta Drohobiča blizu granice sa Poljskom, i teče jugoistočno prema ušću u Crnom moru. Jednim dijelom gornjeg toka tvori prirodnu granicu između Ukrajine i Moldavije, nakon toga teče kroz Moldaviju u dužini od 398 km, dijeleći tako Moldaviju od Pridnjestrovlja. Nakon toga Dnjester je ponovno granična rijeka između Ukrajine i Moldavije. U Crno more se ulijeva u Ukrajini, pored grada Odese, i na ušću tvori Dnjestarski liman. Dnjestarski liman je dužine 42,5 km i maksimalne širine 12 km, površine koja varira od 360 do 408 km2, dok prosječna dubina iznosi 1,8 m. Na zapadnoj strani limana nalazi se gradić Belgorod Dnjestrovski a na istočnoj strain grad Ovidiopol. U donjem dijelu toka, desna obala Dnjestra je brdovita i viša od niske lijeve obale. Najvažnije pritoke Dnjestra su rijeke: Reut i Bik. Rijeka Dnjestar faktički predstavlja kraj evroazijske stepe.
Historija
mini|desno|400px|Ušće rijeke [[Seret River|Seret u Dnjestar]] Tokom historijskog doba, za vrijeme kasnog neolita i ranog eneolitika rijeka Dnjestar je bila centar jedne od najnaprednije civilizacije na svijetu. Naime, u to doba na području današnje Ukrajine i Moldavije u periodu između 5300. godine p. n. e. i 2600. godine p. n. e. je postojala kultura nazvana Cucuteni-Tripolie nazvana prema najvećim arheološkim nalazištima Cucuteni i Tripolie. Na tom području otkrivena su mnoga arheološka nalazišta naselja koja su imala i do 15000 stanovnika a prema naučnim istraživanjima pretpostavlja se da su upravo na tom području nastale neke od prvih poljoprivrednih zajednica u historiji.
U antičko doba, Dnjestar je spominjan kao najvažnija rijeka stare Sarmatije, od strane brojnih klasičnih geografa i historičara.
Od 14. vijeka do 1812. godine dio rijeke Dnjestar je formirao istočnu granicu Kneževine Moldavije. Između dva svjetska rata, rijeka Dnjestar je bila dio prirodne granice između Rumunije i bivšeg SSSR-a. Tokom Drugog svjetskog rata, njemačke i rumunske snage borile su se protiv sovjetske crvene armije na zapadnoj obali rijeke.
Nakon raspada bivšeg SSSR-a i proglašenja nezavisnosti Republika Moldavija, područje na istoku Moldavije, između Dnjestra i granice sa Ukrajinom je odbilo lojalnost centralnoj vlasti u Kišinjevu i proglasilo Pridnjestrovsku Moldavsku Republiku sa Tiraspolom kao glavnim gradom. Na moldavskom jeziku ova se regija naziva i Transnistria.
Pritoke
S obzirom na veliki sliv Dnjestar ima mnogo pritoka a neke od njih su (naziv pritoke i dužina u km) :
Lijeve pritoke:
Desne pritoke:
Fugging
Fugging je selo i dio katastarske općine Hofstatt u općini Tarsdorf, u okrugu Braunau na Innu, geografske regije Innviertel u zapadnom dijelu austrijske pokrajine Gornje Austrije. Smješteno je 33 km sjeverno od Salzburga i 4 km istočno od granice s Njemačkom.
Broj stanovnika naselja je. Selo je postalo poznato po svom ranijem imenu Fucking kod govornika s engleskog govornog područja. Često se pojavljuje na spiskovima neobičnih imena naseljenih mjesta. Saobraćajni znaci popularna su turistička atrakcija, te su ih često krali lovci suvenira sve do 2005. kad su saobraćajni znaci zamijenjeni s onima koji su zavareni za čelik i postavljeni u cement kako bi se onemogućila njihova krađa.
Etimologija
Smatra se da je selo osnovao bavarijski plemić u 6. vijeku imena Focko. Postojanje sela prvi put je dokumentirano 1070, te historijski spisi govore da je lord dvadeset godina kasnije bio Adalpertus de Fucingin. Ime se mijenjalo kroz historiju; prvi zapisani historijski izvori navode da se selo zvalo Vucchingen 1070, Fukching 1303, Fugkhing 1532, te da se moderni naziv Fucking koristi od 18. vijeka. Slovo 'u' u Fucking izgovara se isto kao bosansko 'u', a ne kao englesko 'a'. Završetak -ing stari je njemački sufiks koji označava osobe koje pripadaju korijenu riječi na koju su dodati, što znači da je Fucking u prijevodu doslovno "(mjesto) Focko naroda."
Demografija i transportacija
Austrijski popis stanovništva iz 2001. navodi da je selo tad imalo 93 stanovnika. Novine The Age navode da je selo u 2005. imalo 104 stanovnika i 32 kuće.
Naziv
Fugging je bio najpoznatiji po četiri saobraćajna znaka na kojima je bilo napisano ranije ime sela, pored kojeg su se turisti često fotografirali. Za ovo je zaslužno to što je naziv identičan vulgarnom participu prezenta i glagolskoj imenici fuck u engleskom jeziku. Jedna verzija saobraćajnog znaka sadržavala je dodatni znak ispod samog naziva na kojem piše "Bitte – nicht so schnell!" ("Molim – ne toliko brzo!"). Donji znak sadrži ilustraciju dvoje djece, što dodatno vozačima daje do znanja da uspore. Međutim, turisti i ovo često pogrešno shvate.
Britanski i američki vojnici koji su bili stacionirani blizu Salzburga primijetili su naziv nakon Drugog svjetskog rata i počeli putovati do sela kako bi se fotografirali pored znakova u raznim pozama. Lokalni stanovnici bili su znatno zbunjeni jer prije ovoga nisu bili svjesni šta naziv njihovog sela znači na engleskom jeziku. Od tada je turizam u Fuggingu znatno porastao, te se ponekad vrši i turistički obilazak autobusom.
Popularnost i zanimljivosti
desno|mini|Ulična karta Fugginga Selo je značajno popularno britanskim turistima; lokalni vodič ovo je objasnio na sljedeći način: "Svi Nijemci žele vidjeti Mozartovu kuću u Salzburgu; Amerikanci žele vidjeti gdje je sniman film Moje pjesme, moji snovi; Japanci žele vidjeti Hitlerovo rodno mjesto Braunau na Innu; a za Britance, riječ je samo o Fuckingu." Menadžerica gostinske kuće područja, Augustina Lindlbauer, naglasila je da područje ima jezera, šuma i raznih prostranstava za vidjeti, ali jednostavno postoji "opsjednutost za Fuckingom". Lindlbauer se prisjetila kako je jednoj britanki morala objasniti da "nema razglednica za Fucking."
Saobraćajni znakovi česta su meta kradljivaca, pogotovo kao suveniri, te je ovo jedini zločin prijavljen u selu. Zamjena ukradenog saobraćajnog znaka košta 300 €, a stanovnici ga plaćaju porezima. Usljed čestih krađa saobraćajnih znakova, 2004. održano je glasanje da se promijeni naziv mjesta. Međutim, ovaj prijedlog građani su odbili. Gradonačelnik općine Tarsdorf, Siegfried Höppl, rekao je da bi ime koje je postojalo preko 800 godina trebalo zadržati, te je dodao da "svi ovdje znaju šta Fucking znači na engleskom jeziku; međutim, Fucking je za nas Fucking i ostat će Fucking."
Godine 2009. Ured za usklađivanje na unutrašnjem tržištu – agencija za robne marke u Evropskoj uniji – zabranila je njemačkoj pivari da pivo nazove "Fucking Hell". Pivara je podnijela žalbu i u januaru 2010. dobila pravo da prodaje pivo pod ovim nazivom. Navode da ga su nazvali po austrijskom naselju Fucking i njemačkom terminu Hell koji označava svijetlu/blijedu boju piva.
Karakaš Mehmed-paša
Karakaš Mehmed-paša (? - 14. septembar 1621. godine) je imenovan bosanskim namjesnikom u decembru 1612. godine, još dok je bio na položaju dogandžibaše (vrhovni upravnik lova u Osmanskoj carevini) na sultanovom dvoru u Carigradu. Nakon deset mjeseci, imenovan je za beglerbega Kanjiže. Kasnije je bio namjesnik u više pokrajina, a 1619. godine postao je vezir Visoke porte i namjesnik u Budimu. Bio je zet sultana Osmana II (vl. 1618-1622). Sultan Osman ga je volio jer je bio veliki junak i čestit upravnik. Dok je trajao rat protiv Poljske, poginuo je 14. septembra 1621. godine u bitki kod Hoćina. Tadašnji veliki vezir Ohrili Husein-paša, bojeći se da ga ovaj ne zbaci sa vezirske stolice, poslao ga je u bitku, u sigurnu pogibiju. Kad je sultan za to saznao, svrgnuo ga je i mjesto njega za velikog vezira imenovao Hrvata Dilaver-pašu.
Dok je bio namjesnik Bosne ništa se značajno nije dešavalo.
Leopold II, car Svetog Rimskog Carstva
Biografija
Bio je treći sin Marije Terezije Austrijske i Franje I, cara Svetog Rimskog Carstva. Kako je imao dvojicu starije braće, nije se činilo vjerovatnim da će naslijediti krune svojih roditelja. Zato je bio pripreman za karijeru u Crkvi, ali njegove teološke studije učinile su ga samo nesigurnijim u Crkvu.
Po smrti njegovog starijeg brata Karla Josipa bilo je odlučeno da će Leopold naslijediti očevo veliko vojvodstvo Toskanu, u kojem je bila uspostavljena sekundogenitura, odnosno pravilo da je naslijeđuje drugi sin vladara.
Surdulica
mini|desno|250px|Centar Surdulice Surdulica (srp. Сурдулица) je gradić i općina u jugoistočnoj Srbiji (42°41'30"N, 22°10'E). Prema popisu iz 2002., grad je brojio 10.914, a općina 22.190.
Leopold II, car Svetog Rimskog Carstva
Biografija
Smrt brata Josipa II bez djece 20. februara 1790. godine dovodi ga na prijestolje. U trenutku kada je njegov nepopularni brat Josip II osjetio da umire, poslao je Leopoldu poruku da dođe u Beč, što je bilo kulturno odbijeno.
Surdulica
Geografski položaj
Grad je na nadmorskoj visini od 480 metara. Pored grada je vrh Strešer (1875 m). Pored grada je i Vlasinsko jezero, bogato ribom, te mnogi izvori pitke vode. Kroz grad teku dvije rijeke - Vrla i Romanovica.
Leopold II, car Svetog Rimskog Carstva
Biografija
U doba početka Francuske revolucije nije se odazivao pozivima da interveniše. Sam je bio prilično liberalan, zauzimao se za ukidanje smrtne kazne. Iznenada je umro 1. marta 1792. godine. Bilo je glasina da je zbog svojih liberalnih pogleda otrovan. Naslijedio ga je sin Franjo II.
Ibn-Haldun
Ibn Haldun ( Ibn Chaldūn, puno ime Abu Zaid 'Abd al-Rahman ibn Muhamed ibn Khaldun al-Hadrami; 27. maj 1332. Tunis - 17. mart 1406. Kairo) bio je arapski historičar, filozof, ekonomista, socijalni naučnik i islamski teoretičar koji je živio i stvarao u Tunisu. Iako je najpoznatiji kao historičar, u njegovoj filozofiji je značajna teorija o cikličnom shvatanju historije. Tu svoju teoriju predstavio je u djelu koje se sastoji iz sedam tomova "Opća historija" svjetske civilizacije. Historičari kao najznačajniji dio ovog djela smatraju Uvod (Muqaddima). Ovo njegovo djelo bilo je inspiracija mnogima pogotovo osmanlijskim historičarima poput Kâtip Čelebi Halife, Ahmed Dževdet Paše i Mustafe Naima koji su koristeći teorije iz njegove knjige Mukadima analizirali uspon i pad Osmanlijskog carstva.
Evropski naučnici 19. vijeka također su priznali značaj knjige i smatrali su Ibn Haldunu jednim od najvećih filozofa srednjeg vijeka.
Haldun se smatra osnivačem sociologije (iako će naziv "sociologija" doći tek sa Kontom), jer je proširio područje historije, koja sada postaje nauka o društvu. Pojam ljudsko društvo nije postojao, te Haldun da bi definirao taj pojam uvodi arapski pojam umran.
Vjerovao je da se ciklusi mijenjaju svakih 120 godina.
Biografija
left|thumb|Ibn-Haldunova rodna kuća u Tunisu
Život Ibn Khalduna je relativno dobro dokumentovan, jer je napisao autobiografiju (قالون بابن خلدون ورحلته غربا وشرقا, at-Ta'rīf bi-ibn Khaldūn wa-Riḥlatih Gharban wa-Sharqan) u kojoj brojnim dokumentima opisuje svoj život i stvaralaštvo. )
Abdurahman bin Haldun, poznatiji kao Ibn Khaldun, rođen je u Tunisu 1332. godine, u dobrostojećoj andaluzijskoj porodica arapskog porijekla. Porodični predak je, prema njegovim riječima, bio jemenski Arap koji je bio u srodstvu sa ashabom posljednjeg božijeg poslanika Muhammeda Hujr bin Adijem. Njegova porodica, koja je imala mnogo visokih kancelarija u Andaluziji, emigrirala je u Tunis nakon pada Sevilje 1248. godine, tokom Rekonkviste.
Tokom vladavine tuniških Hafsida, porodica Ibn-Halduna je bila na političkoj funkciji. Međutim, preci su mu se povukli iz političkog života i pridružili mističnom poretku. Njegov brat, Yahya Haldun, takođe je bio historičar koji je napisao knjigu o dinastiji Zajanida a koji je ubijen od stane rivala zbog toga što je bio službeni historiograf na sudu. U autobiografiji, Ibn Haldun otkriva svoje porijeklo, od perioda Muhammeda preko arapskog plemena sa područja današnjeg Jemena, konkretno Hadramauta, kada su u 8. vijeku došli na Pirinejsko poluostrvo na početku muslimaskog osvajanja ovog prostora. U autobiografiji svoje porijeklo opisuje sljedećim riječima: A naše porijeklo je od Hadhramauta, od jemenskih Arapa, preko Wa'il ibn Hujra, poznatijeg kao Hujr bin Adi, od najboljih Arapa, poznatih i poštovanih. (stranica 2429, u izdanju Al-Waraqa).
Obrazovanje
Visoki položaj njegove porodice u društvu omogućava mu da uči i studira sa najboljim nastavnicima koji su tada živjeli na području Magreba. Stekao je klasično islamsko obrazovanje, proučava Kur'an, pri čemu postaje hafizom, izučava i arapsku lingvistiku, kao osnovu za razumijevanje Kur'ana, hadisa, šerijata (islamskog zakona) i fikha (islamskog prava). Za sve ove oblasti koje je proučavao stekao je dokument (dozvolu od vlasti) kojim mu se dozvoljava prenos i širenje takvog znanja.
Rani period u Tunisu
U dobi od 20 godina Ibn-Haldun započinje političku karijeru u Kancelariji tunizijskog vladara Ibn Tafrakina. Tu obavlja funkciju Kātib al-'Alāmaha (nosioca pečata), koji se sastojao od pisanja fine kaligrafije za uvodne napomena zvaničnih dokumente. Godine 1352. godine, Abu Ziad, sultan Konstantina, sa vojskom kreće na Tunis i osvaja ga. Usljed takve situacije Ibn-Haldun, nezadovoljan poštovanim ali politički beznačajnim položajem prati svog učitelja i odlazi u marokanski grad Fes. Tu ga marinidski sultan Abu Inan Fares I postavlja na položaj pisca kraljevskih proklamacija, što ne umanjuje njegovu intrigu prema svom poslodavcu. To ga 1357. godine dovodi do zatvorske kazne u trajanju od 22 mjeseca. Nakon smrti vladara 1358. godine, vezir el-Hasan ibn Omer ga oslobađa i vraća na posao koji je do tada obavljao. Kada je Ebu Salem došao na vlast, postavlja Ibn Halduna na ministarski položaj, prvu poziciju koja odgovara stvarnim ambicijama Ibn Halduna.
Tretman koji mu se nudi od njegovog prijatelja Ibn-Amara'Abdullah, nakon pada Abū Salema, nije Ibn-Haldunu po volji. Također, Amar koji je svjestan Ibn Haldunove političke vještine uspješno sprečava angažman Halduna od strane Abd al-Wadidima iz Tlemcena zbog čega Ibn Haldun odlazi u Granadu. Bio je siguran u pozitivan doček u Granadi s obzirom da je u Fesu pomogao nasridskom sultanu Granade, Muhammedu V, vratiti vlast nakon što je privremeno prognan. 1364. Muhammed V mu povjerava odlazak u diplomatsku misiju kralju Kastilje, Pedru I sa ciljem sklapanja mirovnog sporazuma. Uspješno obavlja ovu misiju i odbija ponudu kralja Pedra I da ostane na njegovom dvoru i povratak imovine i posjeda njegove porodice koju su tu ostavili nakon pada Sevilje pod krunsku vlast Kastilje.
U Granadi brzo dolazi do konfrontacije između njega i Muhammedovog vezira Ibn el-Katiba, koji je prevelikim nepovjerenjem gledao na dobre odnose Ibn Halduna i Muhammeda. Ibn Haldun je uticao na mladog vladara Muhameda sa ciljem stvaranja od njega mudrog vladara, što je bio Ibn-Haldunov ideal vođe. Ibn Katib je smatrao da je to glupo i preopasno za mir u zemlji nakon čega je Ibn-Haldun ipak vraćen nazad u Sjevernu Afriku.
Ibn Haldun u svojoj autobiografiji ne govori mnogo o ovom sukobu sa Ibn el-Katibom i razlozima njegovog odlaska. Orijentalist Muhsin Mahdi to tumači kao Ibn Haldunovo shvatanje da je potpuno pogrešno procijenio vladara Muhammeda V.
Po povratku u Afriku, hafsidski sultan Ebu Abdulah, njegov vjerni pratilac iz zatvora, ga dočekuje sa velikim oduševljenjem i imenuje ga za svog premijera. Tokom tog perioda, Ibn Haldun obavlja smjelu operaciju prikupljanja poreza od lokalnih berberskih plemena. Nakon smrti vladara Ebu Abdulaha 1366. godine, dolazi u službu sultana Tlemcena, Ebu Abasa. Nekoliko godina poslije, postaje zarobljenik Ebu Faris Abdul Aziza, koji je porazio sultana Tlemcena Ebu Abasa i preuzeo prijestol. Potom odlazi iz Tlemcena i političkog života i posvećuje se proučavanju nauke, sve do 1370. godine kada ga novi sultan poziva ponovo u u Tlemcen. Nakon smrti Ebu Faris Abdul Aziza, boravi u Fesu pri čemu uživa u pokroviteljstvu i povjerenju vladara.
Političke vještine koje je iskazivao kao i dobri odnosi sa berberskim plemenima, bili su glavni aduti zbog kojih je Ibn-Haldun bio poželjan u službi mnogih sjevernoafričkih vladara. 1375. sultan Tlemcena Abdulad Vadid poslao ga je u misiju arapskom plemenu iz Biskre. Nakon povratka na zapad, Ibn-Haldun je od jednog berberskog plemena tražio utočište zapadno od Alžira, u gradu Qalat Ibn Salam. Tu je živio nekoliko godina pod njihovom zaštitom, iskoristivši izolaciju da napiše djelo Mukaddima, uvod u njegovu planiranu historiju svijeta. Međutim, u Ibn Salamu mu nedostaju neophodni tekstovi i izvori za završetak rada. Zbog toga, 1378. se vraća u rodni Tunis, koji je u međuvremenu osvojio Abū l-Abbas i koji Ibn-Haldunu vraća u svoju službu. Tamo se posvetio gotovo isključivo proučavanju te završava svoju historiju svijeta. Njegov odnos sa Abū l-Abbasom je ostao napet i pretvorio se u oštar kontrast nakon što je Ibn-Haldun predstavio kopiju završene historije u kojoj je izostao panegirik vladaru. Nakon odluke da posjeti Meku i obavi hadždž, nešto što mu nijedan muslimanski vladar nije mogao jednostavno odbiti, Ibn-Haldun napušta Tunis i plovi u Aleksandriju.
Kasni period u Egiptu
Ibn-Haldun je za Egipat rekao sljedeće: "Onaj ko te nije vidio ne zna za snagu islama." Dok su druge islamske regije morale da se suočavaju sa graničnim ratovima i unutrašnjim sukobima, Egipat je pod vodstvom Memluka doživio period ekonomskog prosperiteta i razvoj kulture. Međutim, čak i u Egiptu, Ibn-Haldun nije mogao bez politike. Egipatski sultan Malik udh-Dahir Barkuk ga je 1384. godine postavio na mjesto profesora medrese Qamhiyyah i velikog kadije malikijske pravne škole. Međutim, njegovi napori u reformi naišli su na otpor pa je nakon godine dana morao da podnese ostavku na mjesto velikog kadije. Dodatni faktor koji je možda uticao na tu njegovu odluku o ostavci je i težak lični udarac koji ga je zadesio 1384. godine, kada je potonuo brod u blizini Aleksandrije na kojem mu se nalazila supruga i djeca. Ibn-Haldun je tada odlučio da posjeti Meku i obavi hadždž.
Država i društvo
Dva osnovna tipa društva koja Haldun izučava su nomadi i sjedioci. Za nomade je specifičan primitivni način proizvodnje za vlastite potrebe, a svakako i asabija, odnosno, velika bliskost pripadnika plemena (koja se karakteriše krvnim srodstvom). Odnosi u plemenskoj zajednici regulisani su na etičko-običajnom principu, a ne na principu prava - pravo nastaje tak kada nastaje država. Sjedioci su tip društva koji sada više nije u stalnom pokretu i kojem stočarstvo nije primarna grana privrede, već i poljoprivreda. Sjedioci se javljajaju sa viškovima proizvodnje, koji dovode do prvih oblika razmjene i primitivne trgovine, a u krajnjoj mjeri do nastanka gradova (i daljeg razvoja).
Veoma važno je istaći da Ibn Haldun prvi put razgraničava državu od društva (pa se tako razlikovao od grčke filozofije). Haldun se koristi analizom načina proizvodnje i kroz njega objašnjava nastanak same države. Pri stvaranju države asabija ima presudnu ulogu, i svakako je jedan od faktora prema kojima se mogu gledati smjene generacija, u zakonu o tri generacije i četiri faze.
On je izvršio i klasifikaciju same vlasti. Vlast dijeli na tri grupe:
Ovu njegovu podjelu vlasti, će u potpunosti prihvatiti, njemački socijalni mislilac, sa početka 20.st. Max Weber. Na toj podjeli Weber će izgraditi čitav svoj teoretski sistem, kako sociologije, tako i sociologije politike. Kada kažemo da Haldun spoznaje opće, imanentne zakonitosti povjesti društva kao cjeline, on ove zakonitosti ne prenosi mehanički, na samu državu. On je prvi teoretik koji je spoznao, naučno- teoretski analizirao, sa kritičkom opservacijom kategoriju države. Kod njega je država zaseban entitet koji se razlikuje od samog društva, s toga tu državu vežu i različiti zakoni.
Ibn Haldunova ekonomska stajališta
Ibn Haldun je među prvim misliocima kategoriju države, prava, političke sfere, kulture, nake, posmatrao na jedan dijalektičko materijalistički način. U potpunosti je shvatio da bi njegovo određenje države predstavljalo jednu praznu apstrakciju, metafiziku-teološku konstrukciju, bez poimanja njenog stvarnog, materijalnog sadržaja.
Tako on u svojoj analizi upravo nastoji da spozna način produkcije, reprodukcije, materijalnog života, način proizvodnje date epohe gdje u jednom mjestu decidirano kaže: „Znaj da razlika u materijalnoj produkciji i reprodukciji ljudskog društva predstavlja i čini razliku u konstituciji različitih političkih oblika, u formiranju različite kulture i tradicije“. On je među prvim teoreticima uvidio značaj ekonomskog faktora za politiku, socijalnu kulturnu sferu, te među prvima će ekonomske činjenice tretirati kao socijalne činjenice, a ekonomske zakone kao socijalne zakone. Iako oficijelno islamsko teološko određenje polazi da je Bog stvorio čovjeka, Ibn Haldun u svojoj filozofskoj i socijalnoj antropologiji nadilazi Aristotela. Kod Aristotela je antropologija prevashodno utemeljena na logosu, a kod Halduna je antropologija razvoj, djelatnost čovjeka je utemeljena na njegovoj vlastitoj samodjelatnosti. On kroz kategoriju rada povezuje Aristotelov logos, teološku djelatnost sa činom (praktičnom djelatnošću). Na ovaj način, ako je čovjek određen putem svoga rada, putem vlastite samo djelatnosti, kategorija rada je temelj esencije i egzistencije čovjeka. Putem rada kao svrhovite, praktične djelatnosti čovjek se razlikuje od svih drugih bića, i emancipira se od same prirode. Kada polazimo od kategorije rada u svojoj antropologiji, on tu antropologiju vezuje i za samu političku ekonomiju. Ibn Haldun je spoznao jedan novi ekonomski zakon date epohe, a to je radna teorija vrijednosti, do kojih će političko-ekonomska misao zapada doći tek krajem 18. vijeka. Njegova radna teorija vrijednosti je utemeljena na fundamentalnom ekonomskom principu, da je vrijednost količine postojećih roba određena količinom društveno potrebnog rada, koji je uložen u tim robama. On ovu teoriju razvija do krajnjih konsekvenci te tvrdi da je vrijednost i zlata i srebra određena količinom rada koji je nužan u cjelovitoj proizvodnji. Iz ovoga se izvlači jedan fundamentalan zaključak, da priroda sama po sebi, zemlja, ne stvara novu vrijednost već da ona može biti na nivou vrijednosti samo ako je posredovana i oblikovana radom. Kod Halduna je prisutno jedno kritičko stajalište fiziokratskog pristupa novostvorene vrijednosti.
Ferdinand II, car Svetog Rimskog Carstva
Ferdinand II (9. juli 1578. - 15. februar 1637.) član dinastije Habsburg, je bio car Svetog Rimskog Carstva (1619. - 1637.), kralj Bohemije (1617. - 1637.) i kralj Ugarske (1618. - 1625.). Njegova vladavina se poklapa sa Tridesetogodišnjim ratom. Ferdinandov cilj, kao pretjeranog katolika, je bio da se obnovi katoličanstvo kao jedina religija carstva i suzbije protestantizam.
Mladost
Ferdinand je rođen u Grazu kao sin austrijskog nadvojvode Karla II i Marije Ane od Bavarske. Bio je podvrgnut strogom jezuitskom obrazovanju, a kasnije pohađa Univerzitet u Ingolstadtu. Nakon završetka školovanja 1595. godine počinje da upravlja svojim nasljednim zemljama, kojima je do tada upravljao njegov stariji rođak nadvojvoda Maksimilijan II. Ubrzo po dolasku na vlast započeo je protjerivanje nekatoličkog stanovništva.
Vladavina
Car Matija umire bez nasljednika, pa Ferdinand II traži i dobija podršku španskih Habsburgovaca kako bi naslijedio svog rođaka. Zauzvrat im obećava Alzas i carske feude u Italiji. Nakon toga izabran je za kralja Bohemije 1617. godine, a 1619. godine izabran je za cara Svetog Rimskog Carstva.
Bio je religiozan rimokatolik koji nije tolerisao nekatoličko stanovništvo u svojim posjedima, zbog čega se morao boriti protiv pobuna, pogotovo u Češkoj. Ignorisao je obećanja vezana za slobodu vjere koja su dali njegova prethodnici. Zbog velikog broja protestanata u Češkoj, izbio je Češki ustanak. Ova Praška defenestracija se smatra prvim korakom u Tridesetogodišnjem ratu.
Dana 8. novembra 1620. godine ponovo je zauzeo Češku, čiju su krunu 1618. godine pobunjenici dali palatinskom izborniku Fridriku V, a zatim je naredio prisilno preobraćanje na rimokatoličanstvo svih nekatolika u Austriji i Češkoj, čime je protestantizam skoro u potpunosti iskorijenjen u tim zemljama.
Godine 1625. Ferdinand se suočio s iznimno teškom finansijskom situacijom uprkos novčanoj pomoći koju je primao od Španije i pape. Kako bi nastavio rat, obratio se Albrechtu von Wallensteinu, jednom od najbogatijih ljudi u Češkoj. Wallenstein je uspio okupiti do 100.000 vojnika s kojim je pobijedio protestante u Šleziji, Anhaltu i Danskoj. Godine 1629. izdao je edikt kojim rimokatoličkom plemstvu vraća svu zemlju koju su izgubili mirovnim sporazumom iz 1552. godine.
Njegov nedostatak tolerancije uzrokovao je obraćanje protestanata švedskom kralju Gustavu II Adolfu. Kada su se Ferdinandovi rimokatolički saveznici počeli buniti protiv velikih ovlasti koje je davao Wallensteinu, kao i protiv surovih metoda kojim je finansirao rat, Ferdinand ga je otpustio. Od tada je glavni vođa Ferdinandove vojske bio Johann Tserclaes von Tilly koji nije uspio zaustaviti švedsku vojsku na njihovom putu kroz Njemačku ka Austriji. Za veliki broj ubijenih civila u Magdeburgu od strane carske vojske često se direktno okrivljava Ferdinand II. Tilly je umro 1632. godine, te je Ferdinand ponovo pozvao Wallensteina. Nakon izgubljene bitke u novembru 1632. godine i smrti Gustava II Adolfa, Ferdinand je Wallensteina optužio za izdaju i naredio atentat na njega.
Uprkos padu Wallensteina, carska vojska je nastavila pobjeđivati, a švedska slabiti. Strahujući da će Habsburgovci postati presnažni, rimokatolička Francuska je, pod utjecajem kardinala Julesa Richelieua, stala na stranu protestanata.
Godine 1635. Ferdinand je potpisao mirovni sporazum u Pragu, ali njime se nije završio rat. Umro je dvije godine kasnije, ostavljujući rat svom sinu Ferdinandu III.
Brakovi i potomstvo
Ferdinand II je 1600. godine oženio Mariju Anu Bavarsku (1574-1616). Imali su sedmero djece:
Aida Abadžić Hodžić
Aida Abadžić Hodžić (rođena 1970.) jest historičarka umjetnosti i likovna kritičarka. Redovna je profesorica historije umjetnosti na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Diplomirala je na Filozofskom fakultetu u Zagrebu, na Odsjeku za historiju umjetnosti i na Odsjeku za romanistiku: francuski jezik i književnost. Na istom Fakultetu studirala je i dvogodišnji studij iz oblasti muzeologije. Godine 2003. magistrirala je na Odsjeku za povijest umjetnosti, na Katedri za modernu umjetnost i vizualne komunikacije Filozofskog fakulteta u Zagrebu. 2008. godine doktorirala je na Katedri za historiju umjetnosti na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, iz oblasti savremene bosanskohercegovačke umjetnosti u evropskom likovnom kontekstu.
Od 1999. godine predaje na Akademiji likovnih umjetnosti u Sarajevu, na Muzičkoj akademiji i Filozofskom fakultetu u Sarajevu.
Pokrenula je i uređivala prvi bosanskohercegovački časopis iz oblasti savremenih vizuelnih umjetnosti, likovne kritike i teorije Vizura. Objavljuje likovnu kritiku i prikaze s područja moderne i savremene umjetnosti, prijevode s francuskog i engleskog jezika. Predstavnica je Bosne i Hercegovine u Forumu slavenskih kultura – međunarodnoj organizaciji za promociju kulturne i naučne saradnje među zemljama slavenskog govornog područja, sa sjedištem u Ljubljani te u Evropskom centru za moderne jezike (ECML) Vijeća Evrope, sa sjedištem u Grazu. Članica je međunarodne asocijacije likovnih kritičara (AICA) sa sjedištem u Parizu.
IC 1623
IC 1623 se može odnositi na jedan od sljedećih NGC/IC objekata:
Sitnica (Ribnik)
Sitnica je naseljeno mjesto u općini Ribnik, Bosna i Hercegovina.
Đorđe Novković
Đorđe Novković (Sarajevo 2. oktobar 1943 - Zagreb, 6. maj 2007), hrvatski i jugoslavenski kompozitor zabavne muzike, jedan je od hrvatskih najproduktivnijih autora muzike. Sa 6 godina je krenuo u muzičku školu, a na Muzičkoj akademiji u Sarajevu diplomirao je dirigiranje u klasi profesora Mladena Pozajića. Šezdesetih je svirao s Indexima, a zatim osniva Pro Arte. 1968. preselio se u Zagreb i iste godine s pjesmom „Stari Pjer“ postigao prvi veliki internacionalni uspjeh.
Dnjestarski liman
mini|desno|250px|Obala Dnjestarskog limana u blizini dvorca grada [[Belgorod Dnjestrovski]] Dnjestarski liman ili Djestarski estuarij (ukr. Дністровський лиман, rum. limanul Nistrului) je liman formiran na mjestu gdje se rijeka Dnjestar ulijeva u Crno more. Nalazi se kod Odese u Ukrajini. Na zapadnoj strani limana nalazi se gradić Belgorod Dnjestrovski dok je na istočnoj strain grad Ovidiopol. Dnjestarski liman je dužine 42,5 km i maksimalne širine 12 km, površine koja varira od 360 do 408 km2. Prosječna dubina iznosi 1,8 m, dok je maksimalna dubina Dnjeparskog limana 2,7 m. Mjesto gdje se Dnjestarski Liman ulijeva u Crno more zove se Zatoka. Na ovom mjestu je izgrađena jedna od najpopularnijih ukrajinskih crnomorskih rekreacijskih zona Zatoka odmaralište
Đorđe Novković
Autor je brojnih hitova, koje su izvodila najveća imena domaće estrade (Gabi Novak, Neda Ukraden, Duško Lokin, Tereza Kesovija, Mišo Kovač, grupa "Pro Arte", Tomislav Ivčić, Ivica Šerfezi, grupa "Srebrna krila" i mnogi drugi, postavši najtiražniji domaći kompozitor. Ploče izvođača za koje je komponirao prodavane su u više od 100 miliona primjeraka. Od 1989. do 2000. živio je u Rovinju. 1993. godine njegova pjesma „Don't ever cry“ u  izvedbi riječkih „Putokaza“ bila je prva hrvatska predstavnica na Eurosongu. 1996. godine dobio je Porina za životno djelo. Sudjelovao je na gotovo svim festivalima na ovim prostorima i dobitnik je mnogobrojnih nagrada (Zagrebfest, Splitski festival, Festival Opatija, Krapina, Slavonija). Do danas je napisao više od 2500 pjesama i prodao oko 20 miliona ploča. Od 1997. suvlasnik je i direktor programa u najvećoj hrvatskoj diskografskoj kući „Croatia Records“.
Đorđe Novković je preminuo 6. maja 2007. godine u svom stanu u Zagrebu.
IC 1670
IC 1670 se može odnositi na jedan od sljedećih NGC/IC objekata:
Historija Evropske unije
thumb|desno|300px|Proširenje EU (animacija) Historija Evropske unije predstavlja vremenski period koji počinje 1952. godine osnivanjem prve velike evropske nadnacionalne ekonomske zajednice — Evropske zajednice za ugalj i čelik. U Evropi su 1958. osnovane još dvije nadnacionalne zajednice — Evropska ekonomska zajednica i Evropska zajednica za atomsku energiju, koje su se 1967. zajedno sa Evropskom zajednicom za ugalj i čelik ujedinile u Evropske zajednice. Godine 1993. Evropska ekonomska zajednica je, postavši jedan od tri stuba Evropske unije, ušla u njen sastav kao Evropska zajednica, a deset godina kasnije, istekom Ugovora iz Pariza, i funkcije Evropske zajednice za ugalj i čelik su postale dio nadležnosti Evropske zajednice, a samim tim i EU. Evropska zajednica za atomsku energiju je nastavila da postoji kao samostalna nadnacionalna organizacija.
Od svog nastanka, pa do današnjih dana, Evropska unija je rasla i razvijala se. Ono što je počelo kao šestočlana organizacija za slobodnu trgovinu industrijskim sirovinama, razvilo se u jedinstvenu uniju unutar čijih 28 država članica je omogućeno slobodno kretanje ljudi, roba, usluga i kapitala. Većina njenih građana se služi zajedničkom valutom, a članice ostvaruju jako blisku saradnju u pravnim, policijskim, odbrambenim i vanjskopolitičkim pitanjima. Od zajednice koja je izgradila Evropu iz pepela nakon Drugog svjetskog rata, prerasla je u uniju sa preko 500 miliona stanovnika, sa najvišim bruto društvenim proizvodom na svijetu.
Ideja o ujedinjenoj Evropi
Ideja o ujedinjenoj Evropi je jako stara i potiče iz perioda Rimskog carstva. Poslije njegovog raspada, bilo je više pokušaja ujedinjenja Evrope na principima nacionalne države (Franačka država, Sveto Rimsko Carstvo, Poljsko-litvanska unija, Prvo francusko carstvo i Nacistička Njemačka). Međutim, svi ti pokušaji su propali, zato što su bili zasnovani na prinudnom ujedinjenju država, a ne na njihovoj međusobnoj saradnji.
Po završetku Prvog svjetskog rata, riješene da ne dozvole da se užasi rata ikada ponove, mnoge države počinju da razmišljaju o politički ujedinjenoj Evropi. Austrijski grof Rihard Koudenhove-Kalergi (njem. Richard Coudenhove-Kalergi) je 1923. osnovao Panevropski pokret i 1926. je na prvom Panevropskom kongresu održanom u Beču okupio brojne ličnosti iz svijeta politike. Između ostalog, tom prilikom je rekao sljedeće :
Francuski premijer Aristide Briand je na sjednici Lige naroda 1929. predložio formiranje federacije evropskih država u cilju ekonomskog napretka i političko-socijalne saradnje. Brojni političari i ekonomisti su dobro prihvatili Brijanov prijedlog, tako da mu je Društvo naroda dalo zadatak da napiše memorandum sa konkretnim projektom. On je 1930. predstavio dokument koji je nazvao „Memorandum o organizaciji sistema Evropske federalne unije“, ali je tada početak Velike ekonomske krize gurnuo u stranu ideju o ujedinjenoj Evropi. Briandov sunarodnik, političar Edouard Herriot je 1931. objavio knjigu „Sjedinjene Evropske Države“, kako bi pažnju javnosti ponovo usmjerio ka ideji evropskog ujedinjenja. Međutim, njen dalji razvoj potpuno je prekinut usponom nacizma u Njemačkoj koji je doveo do početka Drugog svjetskog rata.
Početak saradnje
Po završetku Drugog svjetskog rata, stvaranje nadnacionalne organizacije bilo je potrebno iz političkih i ekonomskih razloga, pa se sve češće moglo čuti mišljenje da je njeno stvaranje jedini način da se spriječe dalji ratovi između evropskih naroda. Privreda „starog kontinenta“ je u ratu pretrpjela velike gubitke — proizvodnja je skoro stala i životni standard ljudi je znatno opao. Veliki broj političara je vjerovao da se privreda može obnoviti samo stvaranjem zajedničkog tržišta, koje bi podstaklo veću konkurenciju, usljed čega bi došlo do rasta produktivnosti rada i životnog standarda.
Britanski premijer Winston Churchill je 19. septembra 1946. na Univerzitetu u Zürichu održao govor koji po mnogima predstavlja prvi poslijeratni korak napravljen ka evropskoj integraciji. On je tom prilikom rekao :
Zahvaljujući Churchillovom govoru, u Hagu je 1948. održana konferencija na kojoj su prisustvovali brojni političari i predstavnici vlada, ali i predstavnici raznih građanskih udruženja. Cilj konferencije bilo je osnivanje Vijeća Evrope, a na njenom kraju je donijet Statut Vijeća Evrope. Statut je 5. maja 1949. u Londonu potpisalo 10 evropskih zemalja — Belgija, Danska, Francuska, Irska, Italija, Luksemburg, Holandija, Norveška, Švedska i Ujedinjeno Kraljevstvo. Ovim događajem, koji je poznatiji kao Londonski sporazum, osnovano je Vijeće Evrope. Iako je u samom početku Vijeće pokušalo da utiče na produbljivanje političke saradnje između zemalja članica, njegova osnovna funkcija svodila se na jačanje demokratije i poštovanja ljudskih prava u njima.
Ugovor iz Pariza
mini|desno|140px|Robert Schuman Mnogi Evropljani su smatrali da se zapadnonjemačka privreda prebrzo oporavljala od posljedica rata i da se na neki način mora kontrolisati. Kako bi ispunio volju naroda, francuski ministar spoljnih poslova Robert Schuman je na osnovu plana svog sunarodnika, ekonomiste Jean Monneta, predložio ujedinjenje francuske i zapadnonjemačke industrije uglja i čelika, i pozvao je i druge zemlje da se pridruže. Schumanova deklaracija (također nazivana i Schumanovim planom) je predstavljena 9. maja 1950, i počeli su pregovori o osnivanju Evropske zajednice za ugalj i čelik (u daljem tekstu EZUČ), koji su uspješno završeni. Na osnovu Schumanove deklaracije izrađen je Pariski ugovor, kako je Ugovor o Evropskoj zajednici za ugalj i čelik nazivan u javnosti. Predstavljen je 18. aprila 1951, i njegovim stupanjem na snagu 24. jula sljedeće godine, i to na vremenski period od 50 godina, došlo je do ujedinjenja industrija uglja i čelika šest zapadnoevropskih zemalja — Francuske, Zapadne Njemačke, Italije, Belgije, Holandije i Luksemburga. Sve carine u trgovini željezom, ugljem i čelikom su ukinute, uvedena je zajednička tarifa prema zemljama van EZUČ, a počela je da se sprovodi i stroža kontrola proizvodnje i prodaje ovih sirovina. Kao rukovodeće tijelo EZUČ osnovana je Visoka vlast, za čijeg je prvog predsednika izabran Jean Monnet, idejni tvorac EZUČ, a za privremeno sjedište je izabran Luksemburg. Zajednička skupština, koja je imala samo savjetodavnu ulogu, osnovana je 10. septembra iste godine i za njenog predsjednika je izabran belgijski ministar vanjskih poslova Paul Henri Spaak. Također, osnovano je i Vijeće ministara, čiji je cilj bio zaštita interesa zemalja članica. Sud pravde Evropske unije je četvrta institucija osnovana Pariskim ugovorom, i to sa ciljem da rješava nesporazume koji bi mogli nastati unutar Zajednice.
Ekonomska unija Beneluksa
Još 1921. Belgija i Luksemburg su se udružili u ekonomsku uniju, a 5. septembra 1944. vlade zemalja Beneluksa u izbjeglištvu su donijele odluku o osnivanju Carinske unije Beneluksa. Shvativši da su privrede njihovih zemalja premale da bi samostalno mogle da opstanu na svjetskom tržištu, vođe zemalja Beneluksa su donijele odluku o stvaranju prisnije ekonomske unije i 1958. Carinska unija Beneluksa je zamijenjena Ekonomskom unijom Beneluksa. Ova Unija je omogućila potpunu slobodu kretanja ljudi, robe, usluga i kapitala između zemalja Beneluksa, kao i koordinaciju njihovih socijalnih i ekonomskih politika.
Rimski ugovori
mini|lijevo|200px|Zemlje potpisnice Rimskih ugovora Predsjednik Zajedničke skupštine EZUČ Paul Henri Spaak je 1955. predložio ekonomsku integraciju zapadnoevropskih zemalja, po ugledu na tadašnju Carinsku uniju Beneluksa. Povodom Spaakovog prijedloga u Mesini je 15. juna iste godine počela konferencija zemalja članica Evropske zajednice za ugalj i čelik. Cilj konferencije, kojom je Spaak predsjedavao, bila je priprema nacrta sporazuma koji bi omogućio nastanak Evropske ekonomske zajednice (u daljem tekstu EEZ). Nacrt sporazuma je u maju 1956. predstavljen zemljama članicama i poslije godinu dana pregovora, u Rimu su 25. marta 1957. potpisani Rimski ugovori. Pošto je prošao potvrđivanje u parlamentima zemalja potpisnica, sporazum je 1. januara 1958. stupio na snagu. Njegovo sprovođenje je omogućilo slobodno kretanje roba, a kretanje ljudi, finansijskih sredstava i usluga je olakšano. Visina trgovinskih carina između zemalja članica je značajno smanjena, monopol je zabranjen i usvojene su određene odredbe vezane za transport, kao i komercijalne privilegije za kolonije zemalja članica. Jedna od odredbi Ugovora onemogućila je jednostrano prekidanje sporazuma, i njegov prekid bi, kao i svaka druga odluka unutar EEZ, mogao biti izdejstvovan jedino većinskim izglasavanjem. Za predsjednika komisije Zajednice izabran je zapadnonjemački političar Walter Hallstein.
Evropska zajednica za atomsku energiju (u daljem tekstu Evroatom) je nastala kao drugi produkt Rimskih ugovora. Njeno osnivanje je izvršeno na insistiranje Francuske, koja je željela da se radi stvaranja jake nuklearne industrije, izvrši integracija nuklearnih potencijala zemalja članica EEZ. Francuski inženjer Louis Armand je izabran za njenog prvog predsednika.
Jedinstveno tržište za poljoprivredne proizvode stvoreno je usvajanjem Zajedničke poljoprivredne politike. Također, ona je, garantujući cijenu poljoprivrednih proizvoda, evropskim seljacima zagarantovala dovoljne prihode. Rimskim ugovorima, osnovana je prva finansijska institucija Evropskih zajednica, koja je javnom i privatnom sektoru unutar njih davala dugoročne zajmove — Evropska investiciona banka.
U periodu pred usvajanje Rimskih ugovora druge evropske države su pozvane na bližu saradnju koja bi na kraju dovela do njihovog prijema u Zajednicu. Ujedinjeno Kraljevstvo je odbilo ovaj poziv i, plašeći se gubitka kontrole nad sopstvenom politikom, ono je zajedno sa Norveškom, Švedskom, Danskom, Švajcarskom, Austrijom i Portugalom osnovalo organizaciju EFTA — Evropsku asocijaciju za slobodnu trgovinu.
Ugovor o spajanju
Unutar evropskih zajednica postojala je saglasnost oko toga da se ovlaštenja njihovih rukovodećih tijela moraju povećati, ali postojalo je i neslaganje oko načina na koji bi to povećanje bilo izvršeno. Naime, Francuska se zalagala za povećanje ovlaštenja Vijeća ministara Zajedničke skupštine, dok su druge zemlje članice smatrale da se jačanje rukovodećih tijela može izvršiti samo njihovom integracijom u jedno tijelo sa širokim ovlašćenjima. Poslije dužih pregovora koji su trajali od 23. septembra 1963. do 8. aprila 1965. zemlje članice su u Briselu potpisale Ugovor o spajanju, dokument koji je predviđao ujedinjenje tri evropske zajednice, a samim tim i ujedinjenje njihovih rukovodećih tijela. Ugovor je stupio na snagu 1. jula 1967. , čime su stvorene Evropske zajednice i njena rukovodeća tijela — Evropska komisija, Vijeće ministara i Evropski parlament. Ekonomske odredbe ovog sporazuma su dovele do još veće ekonomske integracije zemalja članica — carine na industrijsku robu između njih su ukinute i uvedena je zajednička carinska tarifa prema zemljama van Zajednica.
Prvo proširenje
mini|lijevo|190px|Proširenje Evropske unije (1973—2007); Plava boja - Evropska zajednica (EZUČ, EEZ i Euratom), zelena boja - Evropska unija Proširenje Evropskih zajednica se prvi put zvanično pominje u Rimskim ugovorima, kada je odlučeno da samo evropska država može ući u sastav EEZ i da oko njenog prijema mora postojati konsenzus zemalja članica. Također, država i njene institucije se moraju pridržavati demokratskih principa i moraju prihvatiti osnovne ciljeve kojima EEZ teži, kao i sve zakone koje su unutar nje doneseni.
Prvi pokušaj proširenja EEZ dogodio se 1961, kada je Ujedinjeno Kraljevstvo, uvidjevši koliki su ekonomski napredak doživele zemlje članice, počelo pregovore o prijemu. Međutim, predsjednik Francuske Šarl de Gol je 1963, uloživši veto, blokirao proces pregovora, a kao glavni razlog svog postupka, koji je ponovio 1967. kada je Ujedinjeno Kraljevstvo ponovo podnijelo prijavu, naveo je bliske odnose Ujedinjenog Kraljevstva i Sjedinjenih Američkih Država. Pošto je 1969. De Gol podnio ostavku na mjesto predsjednika, Ujedinjeno Kraljevstvo je opet podnijelo prijavu za članstvo, a isto su učinile i Irska, Danska i Norveška. Ujedinjeno Kraljevstvo, Irska i Danska su 1. januara 1973. postale punopravne članice, a građani Norveške su na referendumu odlučili da žele da ostanu van EZ.
Proširenje ka jugu
Iako su već ostvarile određene ekonomske veze sa Evropskim zajednicama, Grčka, Španija i Portugal nisu mogli postati njeni članovi. Razlog za to bili su vojni režimi koji su se nalazili na vlasti u ovim južnoevropskim državama. Tokom 1974. i 1975. dolazi do svrgavanja vojnih režima u Portugalu, odnosno Grčkoj i Španiji, što im omogućava da podnesu prijave za članstvo u EZ. Prijavu prva podnosi Grčka 1975. i pošto je na zahtjev Njemačke i Francuske proces prijema ubrzan, 1. januara 1981. ona postaje deseta članica EZ. Grenland, nekadašnja danska kolonija, a tadašnja administrativna jedinica ove sjevernoevropske države je 1985. zbog neslaganja u ribarskoj politici napustio EZ. Španija i Portugal su prijave za članstvo podnijele 1977. i poslije dugih i teških pregovora, 12. juna 1985. u Madridu, odnosno Lisabonu potpisani su sporazumi o prijemu. Ove dvije pirinejske zemlje su se 1. januara 1986. pridružile EZ, čime je broj njihovih članica porastao na 12.
Evropska zastava
mini|desno|130px|Zastava Evropske unije Vijeće Evrope je 1955. zastavu sa 12 zlatnih zvijezda, koje su u krugu poredane na plavoj podlozi, izabrao za svoj zvanični simbol. Vijeće Evrope je 1983. predložilo Evropskom parlamentu da pomenutu zastavu usvoji kao svoju zvaničnu i Evropski parlament je to i učinio. Šefovi država i vlade zemalja članica Evropskih zajednica 1985. su prihvatili ovaj simbol i 1. januara 1986. sve institucije EZ su počele da ga koriste.
Jedinstveni evropski akt
Predsednik Evropske komisije, Jacques Delors je u junu 1985. godine predstavio dokument koji je predviđao učvršćivanje zajedničkog tržišta unutar Evropskih zajednica. Iste godine, Delorsova komisija donijela je dokument koji predviđa prve velike dopune i izmjene Ugovora o spajanju — Jedinstveni evropski akt (u daljem tekstu JEA). Najveći broj odredbi ovog dokumenta odnosio se na institucione i ekonomske reforme EZ i pregovori o njegovom konačnom tekstu su ubrzo otpočeli. Po završetku pregovora, u decembru 1985. godine ministri vanjskih poslova 10 zemalja članica EZ usaglasili su se oko sadržaja JEA, dok su Danska i Italija morale da preispitaju da li njihovi ustavi dozvoljavaju potpisivanje ovakvog sporazuma. Danski parlament nije bio saglasan sa JEA, pa je njena vlada raspisala referendum. Belgija, Zapadna Njemačka, Francuska, Irska, Luksemburg, Holandija, Portugal, Španija i Ujedinjeno Kraljevstvo su 17. februara 1986. potpisali JEA, dok su ga Italija, Grčka i Danska potpisale 27. februara iste godine, nakon njegovog potvrđivanja na referendumu u Danskoj. Pošto je tokom 1986. i 1987. godine prošao potvrđivanje u parlamentima zemalja potpisnica, JEA je 1. jula 1987. godine stupio na snagu.
Reforme koje je Jedinstveni evropski akt previđao imale su veliki uticaj na Vijeće Evropske unije i Evropski parlament, čija su ovlaštenja značajno povećana. Korištenje prava veta je pretrpjelo određene sankcije, što je umanjilo mogućnost blokiranja daljeg procesa integracije od strane neke zemlje članice. Predviđeno je stvaranje zajedničkog tržišta koje bi omogućilo slobodno kretanje ljudi, roba, usluga i kapitala, a kao rok za to određena je 1992. godina. Put ka stvaranju monetarnog jedinstva utrla je odredba JEA koja je uvela određene mjere za kontrolisanje monetarne politike zemalja članica. Kako bi se većim ulaganjima, između različitih zemalja i regija Evropskih zajednica postigla veća jednakost u ekonomskom i socijalnom pogledu, njihove 3 najznačajnije finansijske organizacije — Evropski socijalni fond (osnovan 1960), Evropski fond za upravljanje i garancije u poljoprivredi (osnovan 1962) i Evropski fond za regionalni razvoj (osnovan 1975), pretrpjele su određene reforme, a obezbijeđen je i veći priliv novčanih sredstava u njih. Takođe, JEA je pokrenuo povezivanje zemalja članica EZ u oblastima socijalne zaštite, istraživanja, razvoja tehnologije i zaštite životne sredine.