cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uranij
Organometalni
Uranocen U(C8H8)2 je jedan od prvih organouranijskih spojeva i najpoznatiji spoj ciklooktatetraena sa nekim od elemenata iz f-bloka. Osim njega, poznati su između ostalih, i derivati poput U(C8H4Ph4)2 i cikloheptatrieniliona [U(C7H7)2]− koji su postojani na zraku.
Analitička hemija
Uranij se u rastvorima javlja uglavnom kao kation UO22+. U neorganskim analizama dokazuje se prisustvo UO22+ u amonijsulfid-urotropinskoj grupi. Nakon mnogobrojnih koraka odvajanja i taloženja, ekstrahira se UO2(SCN)2·3 eter u fazi etera. Dokaz prisustva ogleda se u dodavanju žutog K4[Fe(CN)6] pri čemu pri relativno visokim koncentracijama nastaje miješani kompleks K2(UO2[Fe(CN)6]). On se zatim istaloži u vidu crveno-smeđeg taloga.
Neutronsko-aktivacijskom analizom (NAA) određuje se aktivirajuća reakcija uranija 238U(n,γ)239U. Izotop 239U ima vrijeme poluraspada od 23,5 minute. U svrhu kvantitativne procjene koristi se foto-vrh sa energijom gama zračenja od 74 keV. Ovom, vrlo osjetljivom, metodom može se dostići donja granica detekcije uranija u morskoj vodi od 4 pg/ml. Uranij u obliku uranil-iona (UO22+) može se kvantificirati korištenjem vremenski odgođene, laserski inducirane fluorescencijske spektrometrije (TR-LIF). Ova metoda se često koristi za kontrolu i dokazivanje uranija u površinskim i podzemnim vodama u blizini postrojenja za preradu uranija, jer, između ostalog, nudi i mogućnost praćenja putem interneta. Donja granica opažanja pomoću ove tehnike iznosi 40 ng/l. Za određivanje uranija u pitkoj vodi kao i u podzemnim i površinskim vodama, sve češće se koristi AdCSV metoda. Pri tom se ion UO22+ kompleksira u kiseloj sredini hloranilinskom kiselinom te se apsorptivno elektrohemijski obogaćuje na elektrodi sačinjenoj od kapljica žive koje prolaze kroz kapilare pri 150 mV. Kasnije se rezultati unose u voltamogram u rasponu od 50 mV do -200 mV. Redukcijski vrh se pokazuje na oko -90 mV. Pomoću ove metode donja granica detekcije uranija iznosi 24 ng/l. Zbog vrlo dobre selektivnosti ova metoda je normirana kao standardna (DIN 38406-17).
Opasnosti po zdravlje
Zbog svoje radioaktivnosti, uranij je vrlo opasan po zdravlje, te kao i većina teških metala, hemijski vrlo otrovan.
Hemijski otrovni su, prije svega, spojevi uranija koji su rastvorljivi u vodi, a koji analogno spojevima olova, kadmija i žive, prvenstveno štete nefronima u bubrezima. Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) predložila je 2003. godine, povodom upotrebe osiromašenog uranija u vojnoj municiji, gornju graničnu vrijednost dnevnog unosa rastvorljivih spojeva uranija u organizam od 0,5 μg po kilogramu tjelesne težine, te 5 μg/kg težine za nerastvorljive spojeve kao i najviše 1 μg/m3 u okolnom zraku pri udisanju preko respiratornog sistema. Pri uzimanju na usta (oralno) spojeva uranija ili samog elementa, resorbira se između 0,2% i 2% unijete količine, dok se pri udisanju resorbira oko 5%. Ostatak se izbacuje kroz mokraću.
Njegova radioaktivnost proizvodi ionizirajuće zračenje, koje je uzrok promjena u genomu živih bića kao što su naprimjer mutacije, čime se između ostalog izaziva rak. Dugoživući izotopi uranija su emiteri α-zraka, u slučaju da dospiju u organizam mogu za posljedicu imati vrlo visoke doze zračenja u njemu. Pri skladištenju i korištenju uranija i njegovih spojeva posebno se treba imati na umu da se osim uranija u njemu mogu nalaziti i proizvodi raspada iz prirodnog niza raspada uranija, a koji također emitiraju beta- i vrlo prodorne gama-zrake. Između ostalih, može se javiti i radon koji kao gas može izaći izvan zatvorenog prostora ili zemljišta.
Nasljedna koproporfirija
Nasljedna koproporfirija (HCP) je poremećaj biosinteze hema, klasifikovan kao akutna jetrenana porfirija. HCP je uzrokovana nedostatkom enzima koproporfirinogen-oksidaza, kodiranog genom "CPOX", a nasljeđuje se po autosomno dominantnom obrascu, iako homozigotne osobe imaju identifikovan. Za razliku od akutne intermitentne porfirije, osobe sa HCP mogu imati kožne nalaze slične onima nađenim u porphyria cutanea tarda, pored akutnih napada abdominalnog bola, za akutnu porfirije karakteristično je  povraćanje i neurološke disfunkcije. Kao i kod ostalih  porfirija, napadi HCP-a mogu biti izazvani određenim lijekovima, stresorima iz okoline ili promjenama u ishrani. Biohemijska i molekulska ispitivanja mogu se koristiti za sužavanje dijagnoze porfirije i identifikaciju specifičnog genetičkog defekta. Sveukupno, porfirije su rijetke bolesti. Kombinirana incidencija svih oblika bolesti procenjena je na 1/20.000. Tačnu učestalost HCP-a je teško odrediti, zbog njegove smanjene penetrabilnosti.
Znakovi i simptomi
Klinički, pacijenti oboljeli od HCP-a slični su onima s drugim akutnim porfirijama, kao što su akutna intermitentna porfirija (AIP) i šarolika porfirija (VP). Pacijenti sa HCP i VP mogu imati simptome koji dijele akutne i kožne porfirije. Ovo uključuje akutne napade bolova u trbuhu, mučninu, povraćanje, proljev, tahikardiju, hipertenziju i napade, kao i kožne nalaze uočene kod porphyria cutanea tarda (PCT), odnosno povećana krhkost kože, bulozne lezije nakon izlaganja sunčevoj svjetlosti i povećano stvaranje ožiljaka.
Osdobe sa HCP mogu biti asimptomske u odsustvu faktora koji izazivaju. Uobičajeni okidači uključuju određene lijekove, alkohol, hormonske poremećaje i promjene u ishrani. Sunčeva svjetlost i druga ultraljubičasta svjetlost mogu izazvati kožne manifestacije. Homozigotne osobe za "CPOX" mutacije mogu imati ove nalaze u ranijoj dobi od heterozigota.
Genetika
HCP je uzrokovana mutacijama u genu CPOX, koji kodira enzim koproporfirinogen-oksidaza. Ovaj enzim je odgovoran za šesti korak u biosintetskom putu hema, pretvarajući koproporfirinogen III u protoporfirinogen IX. CPOX nalazi se na poziciji 3q11.2-q12.1, a ima šest introne i sedam egzona i proizvodi lanac iRNK dužine 2.675 nukleobaza. Nasljeđuje se na autosomno dominantan način, što znači da je nedostatak od 50% normalne aktivnosti enzima dovoljan da izazove simptome. Kako reproduktivna sposobnost nije pogođena, homozigotne prijavljene su zaražene osobe. Zajedno sa drugim akutnim porfirijama, HCP pokazuje smanjenu penetrantnost, što znači da neće sve osobe koje nose mutaciju koja uzrokuje bolest ispoljiti simptome.
Osobe koje su homozigotne za određenu mutaciju (K404E) ili heterozigotni spoj sa nultim alelom u CPOX imaju težu eritropoetsku porfiriju, harderporfiriju, karakteriziranu neonatusnom žuticom, hiperbilirubinemijom, hepatosplenomegalijom i kožnim lezijama nakon izlaganja ultraljubičastom svjetlu. HCP je rijetka bolest, ali je tačnu incidencu teško odrediti zbog smanjene penetrabilnosti akutnih porfirija. Sve u svemu, u Sjedinjenim Državama incidencija svih porfirija procjenjuje se na 1/20.000. Incidencija harderoporfirije je još niža, sa manje od 10 prijavljenih slučajeva širom svijeta.
Dijagnoza
Dijagnoza bilo koje porfirije često se odgađa zbog rijetkosti bolesti, kao i različitih i nespecifičnih nalaza s kojima se pacijenti javljaju. Mjerenje urinskog porfobilinogena uz krevet preporučuje se kao skrining test za pacijente za koje se sumnja da imaju akutnu porfiriju. Povišena razina porfobilinogena ukazuje na akutnu porfiriju, a dodatno testiranje se može uraditi kako bi se suzio specifični tip.
Identifikacija specifične porfirije zasniva se na rezultatima laboratorijskih nalaza, uključujući testove krvi, urina i stolice. HCP može se razlikovati od većine drugih akutnih porfirija po kožnim nalazima. VP se ispoljava slično, ali se može razlikovati na osnovu analize urinskog porfirina i stolice, koja se obično radi pomoću tečne hromatografije visokih performansi sa fluorescentnom detekcijom. Rezultati biohemijskog testiranja na porfirije su najinformativniji kada se uzorci uzimaju tokom akutnog napada. Tipski, razlikovni metabolit za HCP i VP je prisustvo protoporfirina u plazmi i fecesu osoba zahvaćenih VP-om.
Povišena razina koproporfirina je čest nalaz u urinu, poznat kao koproporfirinurija, jer je to dominantan tip porfirina u urinu. Ovo je nespecifičan nalaz koji nije nužno posljedica akutne porfirije. Koproporfirinuriju mogu uzrokovati drugi stresori na putu biosinteze hema, kao što su bolest jetre, trovanje olovom i određeni poremećaji koštane srži.
Liječenje
Ne postoji lijek za HCP uzrokovan nedostatkom aktivnosti koproporfirinogen-oksidaza. Liječenje akutnih simptoma HCP-a je isto kao i kod drugih akutnih porfirija. Intravenski hemin (kao hem arginat ili hematin) je preporučena terapija za akutne napade. Akutni napadi mogu biti dovoljno teški da izazovu smrt ako se ne liječe brzo i pravilno. Hospitalizacija je obično potrebna za primjenu hemina, a odgovarajući odabir lijeka je ključan, kako bi se izbjeglo pogoršanje simptoma lijekovima koji slabo djeluju na porfiriju. Pravilan odabir lijeka je najteži kada je u pitanju liječenje napada koji može pratiti HCP, jer većina lijekova protiv napada može pogoršati simptome. Gabapentin i levetiracetam su dva lijeka protiv napada, za koje se smatra da su sigurni.
Kod pacijenata kod kojih je upravljanje simptomima teško čak i sa heminom, transplantacija jetre je opcija prije nego što simptomi pređu u uznapredovalu paralizu. Kod ljudi sa bubrežnim zatajenjem primjenjuke se kombinovana transplantacija jetre i bubrega.
Dugotrajno liječenje akutne porfirije usmjereno je na izbjegavanje akutnih napada eliminacijom faktora koji izazivaju, kao što su lijekovi, promjene u ishrani i infekcije. Žene često imaju napade koji se podudaraju s njihovim menstruacijskim ciklusom, koji se mogu kontrolirati efikasno uz hormonsku kontrolu rađanja. Zbog smanjene penetrabilnosti HCP-a, članovi porodice pacijenta mogu nositi istu mutaciju bez ikakvih simptoma. Molekulska analiza "CPOX-a" je najbolji način za identifikaciju ovih pacijenata, jer oni neće izraziti biohemijski fenotip na laboratorijskom testiranju osim ako nisu simptomski. Identifikacija asimptomskih pacijenata omogućava im da prilagode svoj životni stil kako bi izbjegli uobičajene faktore-okidače.
Koprivna (Oštra Luka)
Koprivna je naseljeno mjesto u općini Oštra Luka, Bosna i Hercegovina.
Nedostatak biotinidaze
Nedostatak biotinidaze je autosomno recesivni metabolički poremećaj u kojem se biotin ne oslobađa iz proteina u ishrani tokom varenja ili iz normalnog prometa proteina u ćeliji. Ova situacija rezultira nedostatkom biotina.
Biotin je važan nutrijent rastvorljiv u vodi koji pomaže u metabolizmu masti, ugljikohidrata i proteina. Nedostatak biotina može rezultirati poremećajima u ponašanju, nedostatkom koordinacije, poteškoćama u učenju i napadima. Suplementacija biotinom može ublažiti, a ponekad i potpuno zaustaviti takve simptome.
Znakovi i simptomi
Znakovi i simptomi nedostatka biotinidaze mogu se pojaviti nekoliko dana nakon rođenja. To uključuje napade, hipotoniju i slabost mišića/udova, ataksiju, parezu, gubitak sluha, optičku atrofiju, osip na koži (uključujući seborejski dermatitis i psorijazu), i alopeciju. Ako se ne liječi, poremećaj može brzo dovesti do kome i smrti.
Nedostatak biotinidaze se također može pojaviti kasnije u životu. Ovo se naziva nedostatkom biotinidaze "kasnog početka". Simptomi su slični, ali možda blaži, jer ako osoba preživi neonatalni period, vjerovatno ima zaostalu aktivnost enzima povezanih s biotinom. Studije zabilježile su slučajeve koji su bili asimptomski do adolescencije ili ranog odraslog doba. Jedna studija istakla je da neki neliječeni možda neće pokazati simptome do 21. godine. Nadalje, u rijetkim slučajevima, čak i osobe s dubokim nedostatkom biotinidaze mogu biti asimptomske.
Ozbiljnost simptoma je predvidljivo povezana sa ozbiljnošću enzimskog defekta. Duboki nedostatak biotinidaze odnosi se na situacije u kojima je aktivnost enzima 10% ili manje. Oni s djelimičnim nedostatkom biotinidaze mogu imati aktivnost enzima od 10-30%.
Funkcionalno, ne postoji značajna razlika između nedostatka biotina u ishrani i genetičkog gubitka aktivnosti enzima vezanih za biotin. U oba slučaja, suplementacija sa biotinom često može vratiti normalnu metaboličku funkciju i pravilan katabolizam leucina i izoleucina.
Simptomi nedostatka biotinidaze (i nedostatka biotina u ishrani) mogu biti prilično ozbiljni. Studija slučaja iz Metametrixa iz 2004 detaljno je analizirala efekte nedostatka biotina, uključujući agresiju, kognitivno kašnjenje i smanjenu imunost.
Genetika
Nedostatak biotinidaze se nasljeđuje po autosomno recesivnom obrascu, što znači da se defektni gen nalazi na autosoma, a dvije kopije defektnog gena – po jedna od svakog roditelja – moraju biti naslijeđene da bi osoba bila pogođena poremećajem. Roditelji djeteta s autosomno recesivnim poremećajem obično nisu pogođeni, ali su nositelji jedne kopije defektnog gena. Ako su oba roditelja nositelji alela za nedostatak biotinidaze, postoji 25% šanse da će se njihovo dijete roditi s tim, 50% šanse da će dijete biti nositelj, a 25% šanse da dijete neće biti pogođeno.
Hromosomski lokus je na poziciji 3p25. Gen BTD ima ćetiri egzona dužine 79 bp, odnosno 265 bp, 150 bp i 1502 bp. Postoji najmanje 21 različita mutacija za koje je utvrđeno da dovode do nedostatka biotinidaze. Najčešće mutacije u teškom nedostatku biotinidaze (<10% normalne aktivnosti enzima) su: p. Cys33PhefsX36, p.Gln456His, p.Arg538Cys, p.Asp444His i p.[Ala171Thr;Asp444His]. Gotovo sve osobe s djelimičnim nedostatkom biotinidaze (10–30% aktivnosti enzima) imaju mutaciju p.Asp444His u jednom alelu gena BTD u kombinaciji sa drugim alelom.
Patofiziologija
Simptomi nedostatka uzrokovani su nemogućnošću ponovnog korištenja molekula biotina koje su potrebne za ćelijski rast, proizvodnju masnih kiselina i metabolizam masti i aminokiselina. Ako se ne liječe, simptomi mogu dovesti do kasnijih problema kao što su koma ili smrt. Ako se liječenje ne provodi na redovnoj osnovi, simptomi se mogu vratiti u bilo kojem periodu tokom životnog vijeka.
Dijagnoza
Nedostatak biotinidaze može se otkriti genetičkim testiranjem. Ovo se često radi pri rođenju kao dio skrininga novorođenčadi u nekoliko država širom Sjedinjenih Država. Rezultati se nalaze testiranjem male količine krvi prikupljene ubodom u petu djeteta. Kako sve države ne zahtijevaju da se ovaj test uradi, često se preskače u onima gdje takvo testiranje nije potrebno. Nedostatak biotinidaze se također može otkriti sekvenciranjem gena BTD, posebno kod onih sa porodičnom anamnezom ili poznatom porodičnom mutacijom gena.
Liječenje
Liječenje je moguće, ali ako se ne nastavi svakodnevno, mogu se pojaviti problemi. Do sada se to postiže oralnom suplementacijom od 5–10 mg biotina dnevno. Ako se simptomi počnu pojavljivati, standardni tretmani mogu ih riješiti.
Briga o ishrani
Sirova jaja treba izbegavati kod onih sa nedostatkom biotina, jer bjelanca sadrže visok nivo antinutrijenata avidin, a u kuhanum žumancetu ima biotina. Naziv avidin doslovno znači da ovaj protein ima "sklonost" (latinski: "željno čeznuti") za biotinom. Avidin se nepovratno vezuje za biotin i ovaj spoj se zatim izlučuje urinom.
Epidemiologija
Na osnovu rezultata skrininga nedostatka biotinidaze 1991. godine, širom svijeta incidencija poremećaja je: 5/137.401 za duboki nedostatak biotinidaze
Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt Jr. (27. oktobar 1858 – 6. januar 1919) bio je američki političar poznat po tome što je bio 26. predsjednik SAD-a od 1901. do 1909. godine i 25. potpredsjednik SAD 1901. godine.
Rođen je 27. oktobra 1858, a umro 6. januara 1919.
U javnosti je bio poznat pod nadimkom Teddy, a u historiji američke demokratije kao predsjednik izuzetnog karaktera i istančane osobnosti. On je dominirao svojom energijom, svojim zanimanjem za napredak i modelom za muškost (poznatijim kao cowboy persona).
Zaslužan je za mnoga dostignuća u američkoj vanjskoj politici, a između ostalih se izdvajaju "Square Deal", koji je promovirao i regulirao jednakost u jeftinijoj potrošnji, ostvarivanju i nabavci hrane, lijekova i putnih troškova za sve građane SAD-a; uspješnost pregovaranja oko izgradnje i koncesije nad Panamskim kanalom 1904. godine te mnogi drugi politički i socijalni uspjesi koji su ga izdigli u sami vrh kulta ličnosti moderne američke historije.
Također, on je bio prvi Amerikanac dobitnik Nobelove nagrade za mir 1906, zaslužan medijator uspješno završenih mirovnih pregovora između Rusije i Japana.
Njegov lik, zajedno s likovima Georgea Washingtona, Thomasa Jeffersona i Abrahama Lincolna, nalazi se uklesan u kameni kulturni spomenik na planini Rushmore.
NGC 3277
NGC 3277 (također poznat kao IRAS 10301+2846, MCG 5-25-22, PGC 31166 i UGC 5731) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 65 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali lav. Najveći prečnik je 2,10 (39 hiljada sg) a najmanji 1,8 uglovnih minuta (34 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Elizabeta I u popularnoj kulturi
mini|desno|150px|Elizabeta I Elizabeta I, kraljica Engleske, je tema brojnih likovnih, dramskih, filmskih i muzičkih djela koja uglavnom nisu historijski vjerodostojna. Nijedan monarh s ostrva Velike Britanije nije bio tema više filmskih i televizijskih djela od Elizabete I. Navedena su samo djela u kojima je Elizabetin lik značajan.
Televizija
Elizabetu I su u serijama glumile:
Williams FW34
Potpuni spisak rezultata u Formuli 1
(key) (Utrke u boldu označavaju najbolju startnu poziciju, dok utrke u italicu označavaju najbrži krug utrke)
Sergio Agüero
Sergio Agüero je bivši argentinski nogometaš koji je nedavno nastupao za Barcelonu i reprezentaciju Argentine.
Karijera
Prve nogometne korake je napravio u omladinskom timu Independientea. 2003. godine potpisuje za prvi tim. 2006. godine prelazi u Atlético Madrid. Visina transfera je iznosila 21,7 miliona eura. Sa Atléticom osvaja Evropsku ligu i UEFA Superkup 2010. Za španski klub je odigrao 175 ligaških utakmica i postigao 74 pogotka.
Godine 2011. prelazi u Manchester City za 36 miliona eura. Debitovao je 15. augusta iste godine protiv Swansea, te na istoj utakmici postigao svoj prvi pogodak za klub. Sa Cityjem osvaja Premijer ligu u sezonama 2011/12, 2013/14. i 2017/18.
Reprezentacija
Nastupao je za reprezentaciju Argentine u nekoliko uzrasta: U-17, U-20 i U-23. Za seniorsku je debitovao 3. septembra 2006. protiv Brazila. Prvi pogodak postiže protiv Bolivije godinu kasnije.
Marini (Oštra Luka)
Marini su naseljeno mjesto u općini Oštra Luka, Bosna i Hercegovina.
NGC 7729
NGC 7729 (također poznat kao MCG 5-55-46, PGC 72083 i UGC 12730) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 241 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 1,80 (126 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (42 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 5. oktobra 1883. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Popovo polje
Geografija
U širem smislu obuhvata područje okruženo planinama — Vjetrenik, Gradina, Čavaška gradina, Mala gradina, Vranjak i Bjelasnica sa sjevera i sjeveroistoka od Trebinja, a Veliki Lisac, Rujnica i Oblo brdo sa juga i jugozapada do Hutova. Dijeli se na tri manje cjeline:
U potpunosti polje je ispunjeno ponorima, a dolinom teče i rijeka Trebišnjica, jedna od najpoznatijih ponornica u svijetu. Klima Popova polja je sredozemna sa žarkim i suhim ljetima.
Vjetrenica
Na obodu se nalazi i pećina Vjetrenica sa brojnim životinjskim vrstama, od kojih su neke endemske. U Vjetrenici živi bogati “pećinski” svijet, u kojem je zabilježeno gotovo 200 različitih životinjskih vrsta, od kojih je 37 prvi put pronađeno i opisano na ovom mjestu. Vjetrenica je i prirodni i arheološki lokalitet. Među mnogim arheološkim pronalascima nalaze se i ostaci pećinskih medvjeda i leoparda, pećinski crteži čija starost se procjenjuje na 10 000 godina.
Pećina je poznata u svjetskim razmjerama sa svojim geološkim, biološkim i ekološkim osobinama čija je budućnost neizvjesna. Zbog toga je Vlada Bosne i Hercegovine nominovala Vjeternicu, zajedno sa Zavalom, na UNESCO Tentativnu listu prirodne baštine, sa namjerom da zaštiti pećinu i njen biodiverzitet i eventualno je upiše na UNESCO listu svjetske baštine. Za realizaciju inicijative bit će potrebno riještiti više pitanja kao što su prevrednovanje statusa Vjetrenice, obnoviti ratne ruševine u Zavali, ukloniti ili onemogućiti prijetnje zagađenju, i formirati tijelo koje bi se brinulo o Vjetrenici. Također, Vjetrenica je upisana na Smaragdnu mrežu (Emerelad network), nakon što je BiH pristupila Bernskoj konvenciji.
Geološka građa
Tlo Popovog polja čine glina, šljunak i crnica. Ispod njih se nalazi kraš ispresijecan rasjedima, s brojnim vrtačama i ponorima. Počevši od Poljica, debljina kvartarnog nanosa iznosi dva do tri metra, između Zavale i Ravnog oko 10 metara, a na završetku polja oko 25-30 metara metara. Najdublji slojevi su razne fine gline. Iznad njih su nataložene pjeskovite i šljunkovite gline.
Ranije stanje
U Popovu je postojao dvostruki režim voda. Tokom kišnog režima od oktobra do juna, u polje pristizale su ogromne količine vode. Slijevale su se niz okolne padine, izbijale po obodu polja, većinom sa sjeverne strane, a najviše ih je dolazilo Trebišnjicom. Pri ljetnom minimumu protoka od 3,3 m³/s cijela Trebišnjica ponirala je neposredno iza Trebinja i otjecala u Rijeku dubrovačku, a pri srednjem nivou ona je prelazila ove ponore i plavila Popovo polje. Rijeka se tada gubila u oko 100 ponora i pukotina. U Donjem polju stvaralo se jezero različite veličine i trajanja. Narod ga je zvao blato. Dubina mu je dosezala 30 metara. U velikoj poplavi 1883. god. na polju je bilo 350 milijuna m3 vode. Voda bi se u prosjeku zadržala po 250 dana, a 1915. god. 303 dana. Osnovno zanimanje stanovništva tada je bio ribolov, prvenstvene ulov endemične ribe – popovske gaovice, za koju se vjerovalo i da ima afrodizijačke osobine.
S vremenom, voda se povlačila s površine, a ostajala su biološki vrijedna vlažna staništa i močvarni dijelovi obrasli prostranim i teško prohodnim tršćacima, šašicima ili cretovima. Ova pojava zanimljiva je zbog dvojnog načina života riba. Tokom sušnog perioda ribe su odlazile u podzemlje, ali malo se zna o njihovu životu u to doba godine. Vrste koje naseljavaju takva staništa imaju mogućnost prilagođavanja koja im omogućuju dulje preživljavanje u podzemlju, pa tako mogu izdržati dulje vrijeme gladovanja i podnositi nisku koncentracĳu kiseonika. Vrlo se malo zna o njihovoj biologiji tokom boravka u podzemlju.
Stanovništvo se tada bavilo poljoprivredom: vinogradarstvo (grožđe, reznice vinove loze), voćarstvo (breskva, jabuka, višnja, lubenica), ratarstvo (kukuruz, pšenica, duhan, krompir) i stočarstvo.
Austrougarski inžinjer Filip Balif, proučavajući Popovo polje, prvi je izveo melioracione radove i instalirao dijelove pumpne stanice. Sistem je trebao obezbijediti da dijelovi polja (Koteško i Strujićko polje) budu zaštićeni od poplava, ali nikad nije zaživio. Dijelovi sistema, koji nisu uništeni radovima na uređenju Trebišnjice i danas se nalaze u selu Strujići, na sjevernoj strani polja.
mini|desno|Jezero Vrutak, gornji kompezacijski bazen HE Čapljine, koje dobiva vodu putem betoniranog korita Trebišnjice
Donji horizonti
Hidroenergetski sistem Donji horizonti građen je etapno. Njegovom izgradnjom promijenjen je nekadašnji dvostruki režim voda. Sistem se sastoji od nekoliko objekata: Nakon izgradnje hidroelektrana s akumulacijama na Trebišnjici i betoniranja njenog korita nizvodno od Trebinja omogućeno je reguliranje protoka vode (odvodnja viška vode zimi, odnosno natapanje polja ljeti). Od brane Gorica izgrađen je dovodni kanal, uglavnom trasom korita rijeke Trebišnjice. Kanal je dug 65 km, a površina betonske obloge je 2.200.000 m², što je za ono vrijeme bio izuzetan građevinski poduhvat. Voda iz kanala, u dnu Popova polja formira gornji kompenzacijski bazen HE Čapljina, površine 70 ha, u neposrednoj blizini mjesta Hutovo. Rijeka Trebišnjica, nekada najveća rijeka ponornica u Europi, danas je betonirana čime je izgubila prirodnu vezu sa poljem, a njen hidropetencijal se uglavnom koristi u energetske svrhe.
U cijelom polju iz njezina hidrološkog sistema izbačeno je oko 500 ponora! Ponori su prestali prihranjivati vodonosnike, čije podzemlje ovisi sada isključivo o oborinama. Na površini je zadržano i podzemlju oduzeto četiri milijarde kubnih metara vode. Hutovo blato je dijelom meliorirano i u njegovu prirodnom kompleksu napravljena je reverzibilna akumulacija zbog koje okoliš trpi česte neprirodne promjene nivoa vode. Malostonski zaljev je ostao bez značajnih količina slatke vode. Jedinstven sistem od 43 vodenice izgrađene nad ponorima Popova polja potpuno je izbačen iz upotrebe. Protok vode kroz Popovo polje u ljetnim mjesecima spusti se, prema nekim tvrdnjama, ispod 2 m³/s, pa se zagađenje višestruko poveća.
mini|desno|Nasip nekadašnje željezničke pruge kroz Popovo polje
Željeznička pruga
Austro-Ugarska vlast izgradila je prugu Čapljina-Zelenika, poznatu i kao Dalmatinska pruga, koja je najvećim dijelom prolazila kroz Popovo polje. Puštena je u u saobraćaj 17. jula 1901. god. Imala je prvenstveno vojni značaj, ali je značajno uticala na ekonomski razvoj Popovog polja. Od Huma jedan krak je vodio preko Trebinja prema Podgorici i Crnoj Gori. Druga raskrsnica bila je u Uskoplju prema luci Gruž kod Dubrovnika, koja je radila skoro isključivo za potrebe bosanskohercegovačke ekonomije. Ukidanjem uskotračne pruge 1. juna 1976. godine, Jadranska magistrala dodatno je dobila na značaju. Bio je to jedan od niza razloga ekonomskog slabljenja Popovog polja. U zadnjem ratu polje bilo je prva linija razgraničenja, predio žestokih vojnih sukoba, a danas je granica dva entiteta. Broj stanovnika se smanjuje svake godine.
Političko-teritorijalna granica
Posebnu karakteristiku historije Popova polja čini političko-teritorijalna granica o kojoj su pisali Mavro Orbini i Pavao Anđelić, a potvrdio ju je Ivo Bojanovski u svojim terenskim istraživanjima krajem XX vijeka. Biljezi su se sačuvali i do danas (Golubov kamen iznad rijeke Omble kod Dubrovnika, Jačišta u Nenovićima, Kod krsta u Đedićima, i Zborna gomila u Lugu na Trebišnjici). Na svim biljezima, koji su u obliku stupca, približno valjkasti, uklesani su plastični krstovi. Ako se ova linija produži prema sjeveru, dođe se do još jednog "biljega", u Gornjem Krtinju (tzv. Petrov krst). Razlog što se ova granica, koja kroz Trebinjsku šumu prolazi ravničarskim krajem, pa nema izrazitih prirodnih repera, smatra tako važnom je svakako njena historijska dugotrajnost, posvećena tradicijom.
U ilirskom periodu bila je to granica između plemena Plereja koji su držali područje između Popova polja i Boke Kotorske i Daorsa koji su se nalazili zapadno prema Neretvi. U rimskom periodu to je granica između municipija Diluntumaa (Stolac) i kolonije Epidaura. Tradicija se održala i kroz srednji vijek, kada je to bila i granica između ranofeudalnih arhontija Huma i Travunije, odnosno župa Popovo i Trebinje, o čemu govori Konstantin Porfirogenet u djelu O upravljanju carstvom.
Na prijevoju Rošac (Petrov krst) i danas je granica između Trebinja i Ljubinja.
Ilirski period
Kao i u čitavoj Hercegovini i u Popovom polju su brojni nalazi tumula (lokalno nazvanih gomila) kao potvrda ilirske kulture. Predstavljaju najstarije ljudske tvorevine u Popovom polju (Tumuli u Trebinju). Ilirskom vremenu pripadaju i gradine, raspoređene po obodu polja: Gradina Varina gruda u Dživaru, Gradina Kličanj u Krajkovićima , Gradina Brijeg u Mostaćima.
Srednji vijek
Prvi podaci o Popovu potiču iz XII vijeka, kada se spominje kao župa u Humskoj zemlji, koja je tada bila u sastavu države Nemanjića. Popovo se spominje i kao župa u povelji srpskog kralja Uroša I (1254-1264), kojom je potvrđena ranija darovnica humskog kneza Miroslava. U XIII vijek datira se pismo «popovske opštine» u kojem se Dubrovčani pozivaju na stanak u Zaton iz čega proizilazi da je postojala popovska «opština» kao i institucija stanka na kojem je ova politička zajednica rješavala sporove sa susjedima. Od sredine XIII vijeka u Popovu se kao župani pojavljuju potomci humskog kneza Andrije: Bogdan, Tvrtko, Bogdan, Tvrtko. Iako nose titulu župana, po karakteru svoje vlasti više predstavljaju feudalne, zemaljske gospodare. Nešto kasnije kao župan spominje se Nikola, potomak Bogdana, od kojeg potiču Nikolići, koji su dugo gospodarili župom Popovo.
Tokom druge četvrtine XIV vijeka, u vrijeme Stjepana II Kotromanića, dijelovi (župa) Huma počele su da ulaze u sastav srednjovjekovne bosanske države. Godine 1377. osvajanja je završio kralj Tvrtko i cijela današnja Hercegovina ju u sastavu bosanskog kraljevstva. Popovska župa se spominje u velikom broju pisanih izvora XIV i XV vijeka ali tako što nije izričito spomenut termin župa, nego samo pojam Popovo.
Osmanski period
Nakon pada Jajca i drugih gradova Bosne pod osmansku vlast 1463. godine, krajem 1465. godine Popovo je bilo pod vlašću Osmanlija. Kod prvog osmanskog popisa stanovništva ovog kraja 1469. godine Popovo je upisano pod imenom Popovska. Već 1470. godine osnovan je Hercegovački sandžak sa sjedištem u Foči, a Popovo, Lug, Šuma i područje južno od Trebinja predstavljali su pogranični predio tog sandžaka prema Hercegovini kojom je vladao Vlatko Hercegović (sin Stefana Vukčića Kosače), odnosno tu je bila uska granica između Dubrovnika i Osmanskog carstva sve do 1482. godine. Pored predstavnika osmanske vlasti, u Popovu su i dalje postojali narodni glavari-knezovi, pa čak i vojvode, a bilo je i spahija-hrišćana.
Popovske vojvode, najprije hrišćani, a zatim i muslimani, spominju se sve do kraja XVI vijeka. Tek od tog vremena područje Popova se potpuno integriše u redovni sistem osmanske lokalne uprave, a sjedište kadiluka postaje Ljubinje. Takvo stanje ostaje do kraja osmanske vlasti u Bosni i Hercegovini, što je prihvatila i Austro-Ugarska, a kasnije i Jugoslavija. U SFR Jugoslaviji dio stare župe Popova pripadao je opštini Ljubinje, dok je drugi dio pripadao Trebinju.
Do početka XVIII vijeka centar regije bio je Novi (Herceg Novi). Padom Novog i Risna u mletačke ruke, javila se hitna potreba da Osmanlije organizuju pozadinu svojih posjeda u Hercegovini. Iz tih potreba nastao je novi trebinjski grad koji se u dubrovačkim izvorima za prve četiri decenije XVIII vijeka zove Ban-virom, po mjestu gdje je najdublja rijeka Trebišnjica. Centralne turske vlasti izdale su nalog da se izgradi utvrđenje, i Trebinje postaje središte jedne šire vojničke oblasti i središte lokalne uprave. Već u to doba oko grada počelo se formirati i malo trgovačko naselje u kome se spominju kuće i trgovine. Za razvitak grada u tursko vrijeme najveću zaslugu ima Osmanpaša Resulbegović. Godine 1715. godine iskopan je kanal (hendek) oko grada u koji je dovedena voda iz Trebišnjice. Radovi na utvrđivanju grada nastavljeni su narednih godina kada je u Dubrovniku poručena jedna barka u koju je mogla stati velika količina materijala i čije je dno široko. Kanal je postojao do 1910. godine kad je djelomično zasut a konačno je nestao 1932 g.
Austrougarski period
Tokom austrougarske vlasti, grad je ponovo utvrđen i postao je pravi vojnički logor, a u samom Starom gradu je na mjestu današnjeg Muzeja Hercegovine izgrađena kasarna. Izgrađen je čitav niz utvđenja na širem području Trebinja, koja i danas predstavljaju atrakciju ali i potvrđuju geostrateški značaj regije u tadašnjim okolnostima.
NGC 1784
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4801
NGC 4801 (također poznat kao MCG 9-21-60 i PGC 43946) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 742 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,90 (194 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (151 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 26. aprila 1789. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 55
NGC 55 (također poznat kao ESO 293-50, MCG -7-1-13 i PGC 1014) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 6 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kipar. Najveći prečnik je 31,20 (53 hiljade sg) a najmanji 5,9 uglovnih minuta (10 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio James Dunlop 7. jula 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Maksimilijan II, car Svetog Rimskog Carstva
Maksimilijan II (31. juli 1527 – 12. novembar 1576) bio je car Svetog Rimskog Carstva od 1637. do 1657, kralj Ugarske, Hrvatske, Češke i Njemačke, te vladar ostalih habsburških posjeda.
Vladavina
Maksimilijan je došao na vlast poslije smrti oca Ferdinanda I u doba vjerskih sukoba između rimokatolika i protestanata i najveće turske opasnosti za Ugarsku i Hrvatsku. Iako je naginjao protestantizmu, ostao je iz političkih razloga vjeran rimokatoličanstvu. Smatrao je da vladar treba biti iznad svih konfesija. Stoga je nastojao da se rimokatolici i protestanti sporazume, ali bez uspjeha, tako da mu nije preostalo ništa drugo nego da tolerancijom ublažava i smiruje njihove razlike i sukobe. Godine 1571. priznao je protestantskom plemstvu u Austriji pravo na slobodu vjeroispovijesti, ali ne i gradovima, gdje se na taj način protivreformacija koju je bio započeo njegov otac mogla učvrstiti.
Godine 1564, Ivan Sigismund, sin Ivana Zapolje, provalio je iz Erdelja u habsburški dio Ugarske, ali se zbog poplava morao povući. Nastavio je rat protiv bečkog dvora sve do svoje smrti 1570. Nakon njegove smrti za erdeljskog vojvodu izabran je Stjepan Bathory, koji je 1575. postao i poljski kralj oženivši poljsku kraljicu Anu. On je, oslanjajući se na Osmanlije, nastavio voditi antihabsuršku politiku.
Ostavštvina
Maksimilijan je bio razborit i bistar čovjek, te obrazovaniji od svoga oca. Međutim, nije bio podoban za vladara u ono burno vrijeme. On nije mogao nikada jasno i odlučno odrediti ciljeve koje bi slijedio niti odabrati sredstva da ih ostvari. Uvijek se kolebao, pa ga je stoga malo ko volio. U Njemačkoj ga nisu voljeli ni rimokatolici i protestanti, a u Ugarskoj su gotovo zazirali od njega. Hrvatsku bi za njegove vladavine gotovo posve osvojili Osmanlije budući da je vodio posve defenzivnu i mlaku politiku prema Osmanlijama, da nije bilo odlučnih plemića.
Potomstvo
Maksimilijan se 1548. godine oženio svojom rodicom u prvom koljenu, španskom infantom i austrijskom nadvojvotkinjom Marijom, kćerkom svoga amidže Karla V, i imao s njom sedmero djece:
Šakal (film)
Šakal triler je iz 1997. u režiji Michaela Catona-Jonesa, a glavne uloge igraju Bruce Willis i Richard Gere.
Film je remake filma Šakalov dan snimljenog 1973. prema romanu Fredericka Forsytha, a zanimljivo je da je u njegovoj produkciji učestvovalo sedam producentskih kuća, iz čak pet država (dvije iz SAD-a i Japana, te po jedna iz Francuske, Njemačke i Ujedinjenog Kraljevstva).
Radnja
Priča počinje zajedničkom akcijom FBI-a i ruske policije u pokušaju hapšenja mafijaša Ghazzija Murada. Tokom akcije saradnica ruske policije, Valentina Koslova, biva ga prisiljena ubiti nakon što je napadne i njegov brat Terek je odlučan u namjeri da osveti njegovu smrt.
Galija
mini Galija (latinski: Gallia; grčki: Galatia) je bila regija Zapadne Evrope koju su tokom željeznog doba naseljavali keltski narodi. Obuhvatala je dijelove današnje Francuske, Luksemburga, Belgije, Holandije, većeg dijela Švicarske, centralne i sjeverne Italije i dijelove Njemačke, na zapadnoj obali rijeke Rajne. Površina ove regije je iznosila oko 494.169 km2.
Prema iskazu Julija Cezara, Galija je bila podijeljena na tri dijela: Galija Keltika, Belgijska Galija i Galija Akvitanija. Arheološki gledano, Gali su nosioci Latenske kulture, koja se protezala preko cijele teritorije Galije, kao i na istoku do Recije, Norika, Panonije i jugozapadne Germanija tokom 5. do 1. vijeka p.n.e.
Tokom drugog i prvog vijeka p.n.e. Galija je potpala pod rimsku vlast. Galija Cisalpina je osvojena 203. a Galija Narbonensis 123. godine p.n.e. Invaziju na ovu teritoriju su izveli Kimbri i Teutonci u periodu nakon 120. godine p.n.e., koji su pak poraženi od Rimljana do 103. godine p.n.e. Julije Cezar je konačno pokorio preostale dijelove Galije tokom svojih kampanja vođenih u periodu između 58. i 51. godine p.n.e.
Galija će pod rimskom kontrolom ostati 5 vijekova, sve dok Domena Soissons, posljednji ostatak Zapadnog rimskog carstva, nije pala pod Franačku vlast 486. godine.
Najraniji period
Ne postoje pisane informacije o najstarijem periodu u razvoju Galije. Za dostupne informacije o tom periodu najviše se duguje arheologiji.
Prije brzog širenje Latenske kulture u 5. i 4. vijeku, teritorija istočnog i južnog dijela sadašnje Francuske se već nalazila u periodu kasnog bronzanog doba. Iz kulture polja sa urnama, koja je egzistirala u periodu od 12. do 8. vijeka p.n.e., razvila se Halštatska kultura, kultura kasnijeg željeznog doba. Do 500. godine p.n.e. jak uticaj ove kulture se osjećao širom današnjeg dijela Francuske (izuzev područja Alpa i krajnjeg sjeverozapada).
Iz Halštatske kulture, tokom 7. i 6. vijeka, po svoj prilici razvio se najraniji oblik Kontinentalno keltske kulture, Latenska kulture, nastala pod mediteranskim uticajem grčke, feničanske, i etrurske civilizacije. Ova kultura se raširila duž rijeka Sene, srednjeg toka Rajne i gornjeg toka Elbe.
Tokom 4. i početkom 3. vijeka p.n.e., galski plemenski savez se proširio daleko izvan teritorija onoga što će postati Rimska Galija, na teritoriju Panonije, Ilirije, Sjeverne Italije, Transilvanije pa čak i do područja Male Azije. Do 2. vijeka p.n.e., Rimljani su već razlikovali Narbonsku Galiju od Cisalpinske Galije. Tokom Galskih ratova, Julije Cezar razlikuje tri etničke grupe u Galiji: Belge na sjeveru (otprilike na području između Rajne i Sene), Kelte (u centralnom dijelu) i Akvitance na jugozapadu. Akvitanci su na jugoistoku već bili kolonizovani od strane Rimljana.
Pored Gala, U Galiji su živjeli i drugi narodi kao što su Grci i Feničani koji su uspostavili svoje ispostave, kao što su Massilija (današnji Marseille), duž mediteranske obale. Također, duž jugoistočne obale Sredozemlja, Liguri su se spojili sa Keltima i formirali keltsko-ligurijsku kulturu.
Tokom 2. stoljeća p.n.e. mediteranski Gali su razvili mnogo urbanih sredina koje su bile prosperitetne. Najpoznatiji od tih gradova su: Avaricum (Bourges), Cenabum (Orléans) i Autricum (Chartres). Prosperitet mediteranske Galije je ohrabrio Rimljane da pozitivno odgovore na molbe za pomoć stanovnika Massilija, koji su bili napadnuti od strane koalicije Ligura i Gala. Rimljani su intervenisali u Galiji 125. godine p.n.e. a do 121. p.n.e. su osvojili mediteransku regiju pod nazivom Provincia (kasnije nazvana Gallia Narbonensis). Ovo osvajanje poremetilo je uspon galskog naroda Arverni.
Osvajanje od strane Rimskog carstva
225px|mini|desno|Zarobljeni Gali u Rimu Rimski prokonzul i general Julije Cezar je poslao svoju vojsku u Galiji 58. godine p.n.e, pod izgovorom pomoći svojim saveznicima protiv migracije Helveta. Uz pomoć različitih galskih plemena (npr. Aeduija) uspio je da osvoji skoro cjelokupnu Galiju. Iako je u vojnom smislu Galija bila dovoljno jaka da se odupre Rimljanima, unutrašnje podjele unutar galskih plemena garantovale su lahku pobjedu za Cezara, dok je pokušaj Vercingetorixa da ujedini Gale u borbi protiv rimske invazije došao prekasno.
Julije Cezar se sukobio s Vercingetorixom tokom opsade Gergovija, utvrđenog grada u centru Galije. Cezarov se savez sa mnogim galskim plemenima rasturio. Čak su se i Aedui, najverniji rimski saveznici pridružili plemenu Arverni, dok su stalno lojalni Remi (najpoznatiji po svojoj konjici) i Lingonesi poslali svoje trupe da podrže Cezara. Germani od Ubia su također poslali svoju konjicu dok je Cezar posjedovao Remsku konjicu. Cezar je zarobio Vercingetorixa u bici kod Alesija, čime je ugušena glavnina galskog otpora Rimljanima.
Čak oko milion ljudi (vjerovatno svaki peti Gal) je umrlo, dodatnih milion ljudi je porobljeno, oko 300 klanova je pokoreno i oko 800 gradova je uništeno tokom galskih ratova. Cjelokupna populacija grada Avarikuma je pobijena.
Tokom kampanje Julija Cezara protiv Helveta (narod koji je naseljavao teritoriju današnje Švicarske), oko 60% tog naroda je uništeno a oko 20% ih je odvedeno u ropstvo.
Rimska Galija
Nakon rimskog osvajanja Galije, galska kultura je u velikoj mjeri potpala pod uticaj rimske kulture. Galija je apsorbovana u Rimsko carstvo, uprava je izmjenjena a Gali su na kraju postali rimski građani. Od 3. do 5. vijeka, područje Galije je bilo izloženo napadima od strane Franaka. Galsko carstvo, koja se sastojalo od provincija: Galije, Britanije i Hispanije, uključujući i Betiku na jugu, koja se odvojila od Rima u periodu od 260. do 273. godine.
Franačka Galija
Nakon franačke pobjede u bici kod Soissonsa, 486. godine, Galija (izuzev Septimanije) je došla pod vlast Merovinga, prvog franačkog kralja. Galsko-rimska kultura, galska kultura romanizovana tokom rimske vladavine i dalje je egzistirala, posebno u oblasti Narbonske Galije. Ranije romanizovani, sjeverni dio Galije, nakon što je okupiran od strane Franaka, se razvio u Merovingiansku kulturu. Rimski stil života, fokusiran na javne i kulturne događaje, zadržao se duže i nakon kolapsa galsko rimskih regija, gdje su Vizigoti, početkom 5. vijeka, uglavnom naslijedili status quo.
Brakteja
thumb|250px|Brakteje kod [[maslačak|maslačka]]
Brakteja – poznata i kao priperak – je termin u botanici, koji je uveo Linnaeus, za listoliko tijelo u blizini cvijeta, za razliku od normalnih listova i dijelova perianta.
Glavna funkcija ovog organa nije fotosinteza, nego zaštita cvjetova ili cvasti. Iako su obično zelene, postoje neki izuzeci kada tokom procesa razvoja dobiju raznolik spektar boja, često intenzivnih i upečatljivih, kao u slučaju hortenzije (Hortenzia), cvijeta mlječika Euphorbia pulcherrima, u rodovima Bugenvilija i Anthurium, gdje često liče na pravi dio cvijeta. Brakteje su obično manje od normalnih listova, a u nekim slučajevima, kao kod lipe, veće su od cvijetova. U drugim slučajevima, kao što su kompozite (Asteraceae) vrlo su male, kao naprimjer kod maslačka (Taraxacum officinale) a – za ovu porodicu - oni se često nazivaju i filariole, što je pogrešno, jer su bliže terminu kalikule.
Brakteole ili braktejice su mali pricvjetni priperci. Općenito je to svaka ona brakteja koja nastaje na peteljci, koju ne aobuhvata.
Dimmu Borgir
mini|250p|Dimmu Borgir Dimmu Borgir jest norveški bend melodičnog black metala formiran 1994. godine. Dimmu borgir u prijevodu znači "Tamni dvori" ili "Tamne tvrđave" na islandskom. Neke od njihovih glavnih tema u pjesmama jesu tama, šuma i satanizam. Također, prepoznatljivi su po naslovnicama albuma te spotovima u kojima su slike, tj. scene s golim djevojkama.
Ptuj
mini|280px|Ptuj, rimokatolička crkva "Sv. Jurij" Ptuj je naseljeno mjesto i gradska općina, te službeni grad u Sloveniji, u Podravskoj regiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ptuj. Već u rimskom periodu Ptuj se razvio u izuzetno važnu trgovačku, carinsku i upravnu jedinicu. Godine 102. Ptuj je dobio status civilnog središta i naziv Colonia Ulpia Traiana Poetovia.
Godine 1376. Ptuj je dobio svoj gradski statut.
U 17. vijeku, kad su Turci zauzeli veći dio Ugarske, Ptuj je privredno potpuno propao.
U 19. vijeku mjesto je bilo izvan značajnijih saobraćajnica.
Gradska općina Ptuj
Napomena: Nastala iz stare općine Ptuj.
Ptuj (naseljeno mjesto)
Napomena: ''U 1955. povećano za naselje Zgornji Breg koje je ukinuto. U 1992. povećano za naselja Brstje, Budina, Krčevina pri Ptuju, Nova vas pri Ptuju, Orešje, Rabelčja vas, Rogoznica, Štuki, Vičava i Žabjak koja su ukinuta. U 1997. povećano za dio naselja Spodnja Hajdina (općina Hajdina). U 2006. povećano za dio naselja Grajena.''
Mrkalji (Oštra Luka)
Mrkalji su naseljeno mjesto u općini Oštra Luka, Bosna i Hercegovina.
Historija
Naselje Mrkalji se do 1963. nalazilo u sastavu općine Ljubija.
Srebro-nitrat
Sinteza i struktura
Kristali srebro nitrata se mogu dobiti rastvaranjem metala srebra u rastvor nitratne kiseline te zatim uparavanjem otopine. U čvrstom srebro-nitratu, ioni srebra su aranžirani u planarnoj ravni s 3 koordinate (oblik jednakostraničnog trokuta).
Baza za dobijanje drugih spojeva srebra
Srebro nitrat je najpovoljnija so srebra u smislu troškova industrijske proizvodnje, te nudi brojne prednosti. Nije higroskopna, nasuprot fluoroboratnim i perhloratnim solima. Relativno je stabilna pri izlaganju svjetlosti. Može se rastvoriti u brojnim otapalima. Nitratna funkcionalna grupa se može zamijeniti s mnogim drugim grupama, dajući druge soli srebra. Izlažući srebro-nitrat ionima halida dobija se AgX (gdje je X= Cl, Br, I itd.). U proizvodnji fotografskih filmova, srebro-nitrat reaguje s kalijum ili natrijum halidima te se formira nerastvorljiva so srebro halida u fotografskom želatinu. Zatim se ona nanosi na vrpce tri-acetata ili poliestera. Na sličan način se dobijaju i neki spojevi srebra koji se koriste u pravljenju eksploziva, poput fulminata, azida ili acetilida. Tretiranjem srebro-nitrata sa bazama dobija se srebreni oksid:
Organska sinteza
Srebro-nitrat se koristi na mnoge načine u sintezama organskih tvari npr. kod deprotekcije ili oksidacije. Ion Ag+ reverzibilno spaja alkene, a srebro-nitrat se koristi kod razvdajanja smjesa alkena putem selektivne apsorpcije. Rezultirajući spoj se može dekompozirati sa amonijakom oslobađajući slobodne alkene.
Medicina i farmakologija
Uvođenje srebra u medicinu započelo je u 16. vijeku kada je njemački doktor i alhemičar Paracelsus uveo u upotrebu srebro-nitrat u liječenju rana. Ovaj preparat, poznat kao „lapis“, nalazi se u svakodnevnoj upotrebi kod zaustavljanja krvarenja nastalog kod brijanja te kod opskrbe pupka novorođenčeta (tzv. “lapiziranje pupka„). U drugoj polovici 19. stoljeća njemački ginekolog Carl Siegmund Franz Crede otkrio je da 1% otopina srebrenog nitrata ima odlično djelovanje protiv gonoreje. Ovo otkriće je toliko značajno i pouzdano da se do danas na porodu novorođenčadima ukapava u oči srebreni nitrat, u svrhu prevencije gonoroičnog konjuktivitisa. Spoj je takođe prepisivan i za liječenje teških opekotina, a djelovao je tako da sprječava infekciju.
Pri niskoj koncentraciji, otopina srebro nitrata ima antiseptička, adstrigentna, protivupalna i regenerirajuća svojstva. U većim koncentracijama (do 20%) lijek se može koristiti kao sredstvo za kauterizaciju. Budući da srebreni nitrat ima protivupalna svojstva, može se propisati u složenom liječenju gastritisa, kao i kod gastrointestinalnog ulkusa.
Toksičnost
Srebro-nitrat je otrovan i uzrokuje koroziju. Ukoliko srebro-nitrat dospije na kožu, koža najprije pobijeli, da bi nakon sat vremena potamnila, praveći kombinaciju metalnog srebra i srebrenih sulfida.