cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kipar
Britanske vojne baze
1974. godine je uspostavljena linija razgraničenja, čime je ostrvo podjeljeno na grčki i turski dio, a ta linija je nazvana "zelena linija" po boji flomastera kojim su je ucrtali na karti UN-ovi mirovni pregovarači. Oko ove linije je uspostavljena neutralna zona pod kontrolom UN. Ona prolazi i kroz glavni grad Nikoziju i različite je širine na pojedinim svojim dijelovima, od stotinjak metara baš u Nikoziji, do 5–10 km u nekim drugim dijelovima ostrva. Njena površina se ne može tačno izraziti, jer to je ipak "tampon" zona koja nema čvrste granice, a i ona iz godine u godinu postaje sve labavije određena. Ipak, otprilike se može reći da zauzima sličnu površinu kao i britanske baze, znači negdje oko 1.8%. Ova zona ima tri svoja segmenta. Prvi je najmanji i nalazi se oko turske eksklave Kokina (Erenkoj). Drugi, ubjedljivo najveći segment, proteže se kroz centralni dio ostrva, između ostalog i kroz Nikoziju, od Morfu zaljeva na zapadu, do baze Dekelija na istoku. Mnogi objekti, gradići i sela koji su se sticajem okolnosti našli u ovoj zoni, stavljeni su van funkcije, odnosno raseljeni su, tako da u ovoj zoni ne živi gotovo niko osim UN-ovih vojnika, koji ovdje čuvaju mir. Najznačajniji objekat koji je ostao u ovoj zoni je svakako aerodrom u Nikoziji, koji je iz tog razloga od 1974. godine van funkcije, pa su južnjaci izgradili aerodrom u Larnaki, a sjevernjaci nešto malo izvan Nikozije. Pravo čudo i izuzetak predstavlja malo mjesto od oko 3000 stanovnika, po imenu Pilis (Pila), koje se nalazi u ovoj zoni nedaleko od baze Dekelija. To je, naime, jedino mjesto na ostrvu, a vjerovatno i u svijetu, gdje Turci i Grci žive zajedno. I konačno, treći segment "tampon" zone je dosta kraći i ide od baze Dekelija, tačnije mjesta Ajos Nikolaos, do zaljeva Famagusta.
Bitno je reći i to da su kroz "zelenu liniju" do danas otvorena 4 punkta kroz koje se može doći iz jednog djela ostrva u drugi. Najvažniji takav punkt se nalazi u Nikoziji, pored Ledra palače.
Političke podjele
mini|250p|Kiparski distrikti Kipar je podijeljen na šest prvincija (distrikta) koji uključuju i teritorije pod upravom Republike Kipar i pod kontrolom Turske Republike Sjeverni Kipar. Tih šest provincija su:
Geografija
Postoji nekoliko teorija o nastanku imena Kipar (Κύπρος, Kibris, Cyprus, Zypern, Chipre…). Jedna je da nastao od grčke riječi za čempres (valjda odatle engleska riječ cypress). Druga teorija je ta da je drugo ime božice Afrodite, koja se po vjerovanju rodila baš na ovom ostrvu (Kipar se inače još naziva i Afroditino ostrvo), bilo Kipris, pa je po njoj ovao ostrvo dobilo naziv. Ipak, najvjerovatnija teorija, koja je danas prihvaćena, je ta da ime potiče od grčke riječi za bakar.
Naime, u antičko doba Kipar je bio poznat kao jedno od većih, ako ne i najvećih nalazišta bakra na Mediteranu. Pa je tako latinsko ime hemijskog elementa bakar (Cuprum) dobilo ime po nepravilnom čitanju naziva ovog ostrva.
mini|lijevo|280p|Satelitski snimak Kipra Za Kipar se može reći da ima povoljan geografski položaj. Leži u istočnom Mediteranu, na raskrsnici tri kontinenta: Evrope, Azije i Afrike. Po prirodno-geografskim činjenicama pripada Aziji, ali u svim društvenim aspektima je okrenut ka Evropi. Na kraju krajeva, član je Evropske Unije. Znači, ovo je najistočnije ostrvo u Sredozemnom moru, a sa površinom od 9251 km2, treći je po veličini u istom (nakon Sicilije i Sardinije). Što se tiče država, po površini je 161. na svijetu i po tome je najsličniji Libanu i Porto Riku.
Vezano za matematički položaj, Kipar leži na sjevernoj polulopti i istočnoj hemisferi, tačnije: najsjevernija i najistočnija tačka je rt Sveti Andreas (35° 34' s.g.š, odnosno 34° 37' iistočne geografske dužine), najjužnija tačka je rt Gata (34° 33' sjeverne geografske širine), a najzapadnija otprilike rt Arnauti (32° 16' i.g.d.).
U geološkom i geotektonskom pogledu Kipar predstavlja dio Male Azije, koji se u prošlosti odvojio. U klimatskom i vegetacijskom smislu ovo ostrvo je smješteno u sjevernom umjerenom pojasu, tačnije mediteranskoj podoblasti.
Sa saobraćajnog aspekta ima više nego povoljan položaj. Ova zemlja se nalazi bukvalno između istoka i zapada, te je pri prelazu između istih gotovo nezaobilazna stanica. Za Kipar se često kaže da je najistočnija zapadna zemlja. To im je donijelo mnogo koristi u saobraćajnom pogledu. Sa obzirom na to da se nalazi 64 km južno od Turske, 97 km zapadno od Sirije, te 439 km sjeverno od Sueckog kanala, skoro svaki brod koji prolazi ovda i ide dalje na istok, i obrnuto, zaustavlja se u nekoj od kiparskih luka. Više od 1000 stranih brodova danas plovi svjetskim morima pod kiparskom zastavom. Osim brodskog, Kipar je važna stanica i za avionski saobraćaj. Mnogi avioni koji lete sa zapada na bliski istok, pa i dalje, slijeću prvo na aerodrome u Larnaki i Pafosu (češće Larnaki). Glavni grad Nikozija ne posjeduje aerodrom za korištenje. Aerodrom u Larnaki je moderan i odgovara svim svjetskim standardima. Sa njega polijeću avioni, kako za sve veće evropske gradove (Frankfurt, London, Pariz, Rim, Amsterdam i dr.), tako i za mnoge destinacije na Bliskom istoku i zemljama Perzijskog zaliva.
Što se tiče historijskog i političkog položaja, koliko god on bio povoljan, toliko se nepovoljno odrazio na ovo ostrvo. Naime, bukvalno svaka veća sila koja se pojavila na Mediteranu nije ga mogla promašiti, upravo zbog tog povoljnog položaja. Pa su tako vlast nad njim izmijenjali: Fenicija, Grčka, Egipat, Perzija, Aleksandar Veliki, Rim, Bizantija, Arapi, Britanija, Francuska, Mletačka Republika, Osmansko carstvo, opet Britanija, sve do "relativne" nezavisnosti. Kažem relativne, zato što Kipar i dan danas više zavisi od velikih sila i susjeda (prije svega Grčke, Turske, Velike Britanije, SAD-a i EU), a manje sam od sebe. Dakle, sve važnije političke odluke se donose prvo na relaciji Atina-Ankara, pa se tek onda pitaju kiparski zvaničnici, koji uglavnom samo potvrde te odluke.
Reljef
Mogu se izdvojiti tri reljefne cjeline i to:
Hidrografija
Dakle, od nešto više od 9000 km2 koji čine ovo ostrvo, 10 km2 otpada na vodu, što i nije baš nešto puno. Treba napomeniti da Kipar ima samo dvije stalne rijeke i to: Pedias i Jalias. Njihovi tokovi su nešto manji od 100 kilometara. Obje teku kroz Mesaoriju i ulijevaju se u zaliv Famagusta. One se uglavnom koriste za navodnjavanje poljoprivrednog zemljišta. Kažem da su jedini stalni tokovi, iz razloga što ostale rijeke, koje su inače i mnogo manje, imaju svoj tok samo u vremenu kakvih jakih kiša i uglavnom za vrijeme kada se otapa snijeg sa planina. Primjeri nekih takvih rijeka su: Jerakaz i Jialusa (sa sjevernih planina) te Diakrizos, Kuris, Vasiliskos (sa južnih). A inače u proljeće se često zna desiti da se ove rijeke poplave, pa tako odnose plodan mulj i zemljište u more. No, domaće stanovništvo se dosjetilo da gradi brane na njima, kako bi spriječavali ovo već gore navedeno. Sve ove rijeke imaju u gornjim tokovima nešto veće padove, pa i imaju i neki određeni hidroenergetski potencijal. No, nije nešto naročito velik, pa nezadovoljava potrebe ostrva. Iz istog razloga se i ne koristi previše. Riječni režim je nivalno-fluvijalni, tj. rijeke dobijaju više vode od otapanja snijega, nego od kiša. Ne treba ni spominjati da rijeke pripadaju mediteranskom slivu.
Što se tiče jezera, njih na ostrvu postoji nekoliko i uglavnom su slatkovodna. Ipak dva najveća jezera su slana, valjda zbog neposredne blizine moru. U prošlosti su i bili dio mora. To su jezera Akrotiri i Larnaka, a nalaze se na jugu ostrva u blizini istoimenih gradova.
I još jedna zanimljivost vezana za vodu. Sa obzirom da ostrvo nema dovoljno pitke vode, kiprani morsku vodu pretvaraju u pitku pomoću postrojenja koji služe za to.
Klima
Sa obzirom da je Kipar tipično mediteranski ostrvo, onda je logično zaključiti i da ima tipičnu sredozemnu (Cs) klimu. Kipar je inače najtoplije ostrvo Mediterana, a sa oko 340 sunčanih dana godišnje, ovo je najosunčanija država u ovom djelu svijeta (pogotovo se to odnosi na Evropu). Ipak, treba naglasiti da klimatske odlike nisu iste na svim djelovima ostrva. Pa je tako u unutrašnjosti i sa povećanjem nadmorske visine ta sredozemna klima nešto izmjenjena, iako se radi o malom prostoru. Glavni faktor klime koji uzrokuje ove izmjene je pravac pružanja planina Trodos i Besparmak, koji idu paralelno sa obalom te zatvaraju unutrašnjost ostrva. Posljedica toga je to da unutrašnjost ima toplija ljeta, hladnije zime, te manju količinu padavina od priobalja.
Što se tiče temperatura, na cijelom ostrvu vladaju topla ljeta, sa prosječnim temparaturama od oko 30 °C (zavisno od mjesta do mjesta), s tim što u unutrašnjosti temperature često budu nešto više. Zimi se temperature u priobalju kreću između 10 i 20 °C, a u unutrašnjosti su nešto niže, te u najhladnijim mjesecima (januar i februar) mogu dostići vrijednosti oko 0 °C (najniža ikad zabilježena temperatura u Nikoziji je bila -5 °C). Temperature na višim nadmorskim visinama su također dosta niže nego na ostatku ostrva, te se i ljeti po noći spuštaju do i ispod nule, a na najvišim vrhovima gorja Trodos snijeg se zadržava sve do augusta.
Padavine na ostrvu se javljaju uglavnom zimi i to u obliku kiše, a na višim nadmorskim visinama u obliku snijega. Padavine nisu ravnomjerno raspoređene. Najviše padavina primaju planinske oblasti, u prosjeku od oko 1000 mm godišnje. Najmanje padavina izlučuje se u centralnom dijelu (nizija Mesaorija) i to u prosjeku između 350–500 mm. Npr. glavni grad Nikozija ima količinu padavina od 440 mm godišnje. To malo padavina što dobija centralni dio, uglavnom dolazi sa sjeverne strane, iz razloga što su sjeverne planine nešto niže od južnih. Zimi, kada se ove padavine pretežno izlučuju, zna doći do bujica i poplava, iz razloga što se one javljaju u velikim količinama za kratko vrijeme.
Privreda
Budući da međunarodne organizacije ne priznaju Tursku Republiku Sjeverni Kipar, pa većina sljedećih podataka važi za cijeli Kipar.
Kipar je u posljednjih 15-tak godina doživio brz ekonomski rast. Osnovni razlozi za to su: relativno bogatstvo privrednim sirovinama potrebnim za razvoj ekonomije (koje je ipak imalo više značaja u prošlosti nego danas), prije svega rudama i šumom, zatim plodno zemljište, povoljan geografski položaj, povoljni klimatski uslovi, te jeftina imigrantska snaga. Ove faktore za razvoj privrede nije potrebno dodatno objašnjavati. Naravno, postoje i neki negativni faktori po privredu, koji su uglavnom društveno-političkog karaktera. Tu se podrazumjeva nedavna historija ostrva što za posljedicu ima podjelu ostrva. Vrlo vjerovatna činjenica je ta da bi Kipar bilježio još veći privredni napredak kada ne bi bilo ove podjele.
Inače i prije 1974. godine Kipar je imao dosta dobar ekonomski razvoj sa tendencijom daljeg napredovanja. No, turskom invazijom te godine i podjelom ostrva, ekonomska situacija se drastično mijenja, a BDP opada za jednu trećinu, a otprilike i trećina ljudi na ostrvu tada biva nezaposlena. Od tada se grčki i turski dio počinju zasebno razvijati. Republika Kipar se brzo oporavlja, prije svega zbog pomoći Velike Britanije, a najbolji pokazatelj je i to što se u sljedećih 7 godina nezaposlenost smanjila za 90%. Cjelokupni tercijarni sektor predvođen turizmom, koji je i osnova ekonomskog razvoja ostrva, doživljava puni zamah, posebno u 90-tim godinama, kada se dešava "eksplozija" u ovoj oblasti, što je nastavljeno i u ovom desetljeću. Pored tercijarnog, također su i primarni i sekundarni sektor privrednih djelatnosti doživjeli brz oporavak (istina sekundarni nešto manje nego što se očekivalo).
BDP Republike Kipar za godinu 2005. iznosi oko 20 000$ po glavi stanovnika, a BDP TRSK oko 8 000$.
U BDP-u Kipra primarni sektor učestvuje sa 4,6%, sekundarni sa 19,9%, a razumljivo tercijarni najviše sa 75,5%. Slični su i procenti zaposlenosti stanovništva po sektorima: 4,9% primarni, 24% sekundarni i 71,1% tercijarni.
Primarni sektor
Primarni sektor ili poljoprivreda kako sam rekao zapošljava 5% aktivnog stanovništva i ostvaruje otprilike isti procenat učešća u BDP-u ostrva. Poljoprivreda se veže uglavnom da centralnu oblast plodne Mesaorije. Grane koje dominiraju su ratarstvo, voćarstvo, vinogradarstvo, te nešto manje stočarstvo. Pod usjevima je 8% obradivog zemljišta. U ratarstvu dominira uzgoj krompira (kojeg i izvoze), te paradajza, kupusa, pšenice, kukuruza, ječma, pamuka, lana i duhana. Duhan je posebno važan jer u izvozu učestvuje sa 7%. Voćarstvo i vinogradarstvo su također vrlo značajni, a u izvozu učestvuju sa 25%. Tu se podrazumjeva uzgoj citrusa, agruma, smokvi, lubenica, jabuka, vinove loze i dr. Od vinove loze se dobija poznato kiparsko vino, koje je jako važan izvozni proizvod, i grožđice. Stočarstvo je slabije razvijeno, a veže se uglavnom za planinska područja. Dominira govedarstvo, peradarstvo i svinjogojstvo. Ribarstvo je skoncetrisano u priobalju ostrva i dosta je razvijenije od stočarstva. Za šumarstvo treba reći da je u problemima zbog neplanske sječe. Ostrvo je inače prirodno bogato šumom, ali veliki dio tog bogatstva je posječen. Ipak, kiparske vlasti su sprovele niz zakona i reformi u vezi ovog pitanja, pa se očekuje poboljšanje situacije u budućnosti.
Sekundarni sektor
Sekundarni sektor uglavnom je predstavljen kroz rudarstvo i industriju. Rudarstvo danas ima manji značaj nego što je imalo kroz historiju. Kipar je bio jedno od najvećih nalazišta bakra u poznatom svijetu u antičko doba, pa je i dobio ime po bakru. Danas zaliha bakra skoro da i nema, a značajnija rudna bogatstva predstavljaju azbest i hrom.
U industriji najveći broj radnika je zaposlen u prehrambenoj industriji, te nešto malo manje u tekstilnoj. U zadnje vrijeme je postala značajna i petrohemijska industrija, koja se zasniva na uvozu nafte. U Larnaki se nalazi značajna rafinerija nafte. Nafta je najznačajniji uvozni proizvod, jer je Kipar nema nikako, iako se nalazi na Bliskom istoku. Hemijska industrija se bavi proizvodnjom đubriva koja su vrlo bitna za ovdašnju poljoprivredu. Metalna i mašinska industrija su tek u razvoju i uveliko zavise od uvoza. Prehrambena industrija vrši preradu poljoprivrednih proizvoda. Tu su najvažnije razne vrste voća i agruma, zatim već spomenuto vino, pa onda mliječna i mesna industrija, a u Nikoziji se nalazi i velika tvornica duhana. Tekstilna industrija zajedno sa industrijom kože i obuće učestvuje u izvozu sa 35%. Uglavnom se prerađuju vlastite sirovine, poput pamuka i svile. Ova industija je više razvijena u TRSK, posebno čipkarstvo, koje je ovdje izuzetno kvalitetno.
Tercijarni sektor
Kipar ubjedljivo najviše koristi ima od tercijarnog sektora, a to se prije svega odnosi na turizam, od kojeg u principu i zavisi cijelo ostrvo. Kipar ima sve predispozicije za razvoj turizma, što je vrlo dobro i iskorišteno. Kipar ima godišnju turističku posjetu nešto manju od 2,5 miliona, a zarada čini oko 3/4 budžeta države. Osnovu turizma čini kupališni turizam, baziran na prelijepim i raznolikim obalama i plažama, od strmih do ravnih i postranih, od šljunkovitih do pjeskovitih. Plaže Pafosa, Limasola, Aje Nape, Morfua i dr. spadaju među najljepše plaže Mediterana, pa možda čak i svijeta. U prilog razvoja ovog turizma ide i to što Kipar ima otprilike 340 sunčanih dana godišnje. Osim kupališnog razvijen je i kulturno-historijski turizam. Na ostrvu se nalazi nekoliko antičkih gradova od kojih su najpoznatija tri: Salamis, Kurion i Amatus. Također i u većim gradovima postoje mnoge stare građevine interesantne za turiste, poput Kolosi dvorca u Limasolu, tvrđave Pafos, Selimije džamije u Nikoziji itd. Mnogi od ovih objekata su pod zaštitom UNESCO-a, uključujući tu i 9 pravoslavnih manastira i crkvi. U unutrašnjosti Kipra postoje brojna, kako grčka tako i turska sela, u kojima se život odvija na prilično tradicionalan način, te je Kipar pogodan i za seoski turizam. Također, postoji i mogućnost i razvitka planinskog, zimskog i skijališnog turizma na Trodosu, ali taj oblik turizma je daleko iza ovih ostalih.
Kipar ima povoljan saobraćajni položaj. Vezano za cestovni saobraćaj, da kažem da Kipar ima oko 13 000 km cesta od čega je oko 7 000 km asfaltirano. Treba napomenuti da je ovaj saobraćaj mnogo razvijeniji na južnom nego na sjevernom dijelu ostrva. Na Kipru ne postoji željeznički saobraćaj. Zračni saobraćaj je dosta razvijen. Glavni aerodrom se nalazi u Larnaki, a veoma značajan, pogotovo za dolazak turista, je i aerodrom u Pafosu. Sjeverni Kipar ima aerodrom Erkan nedaleko od Nikozije, ali zbog međunarodne izolacije, odavde se može letjeti samo za Tursku i Azerbejdžan. Istina, u zadnje vrijeme sankcije popuštaju, pa se ponekad avioni sa ovog aerodroma zapute i u neke zapadne zemlje, primjerice Veliku Britaniju. Na Kipru postoji još nekoliko manjih aerodroma i heliodroma, koji ne služe za međunarodni saobraćaj. Pomorski saobraćaj je vrlo razvijen. Glavne luke Limasol i Larnaka su vrlo prometne. Sjeverni Kipar ima dvije luke: Famagusta i Kirenija, ali brodovi ovamo dolaze samo iz Turske zbog već opisanih razloga.
Na kraju vezano za privredu su podaci o izvozu i uvozu, a tiče se 2001. godine. Pretpostavka je da je situacija nakon ulaska u EU povoljnija. Ukupna vrijednost izvoza Republike Kipar je 1,3 milijarde $, a TRSK 63 miliona $. Ali vrijednosti uvoza su sljedeće: za R. Kipar 3,9 milijardi, a za TRSK 301 milion. Ovdje se vidi da i jedan i drugi dio ostrva imaju trgovinski deficit. Ali, oni ovaj neostatak i više nego kompenziraju velikom zaradom od turizma, a Sjeverni Kipar i novčanom pomoći od Turske. Glavni trgovinski partneri Kipra su: Velika Britanija, Grčka, Italija, SAD, Rusija, Njemačka, Turska, Sirija, Liban itd. Podaci se odnose na oba dijela ostrva.
Stanovništvo
Vezano za stanovništvo, treba napomenuti da većina podataka (uglavnom brojčanih) napisanih u sljedećem tekstu, važe za cijelokupno ostrvo.
Prema podacima iz 2005. godine, Kipar ima 780 133 stanovnika. Gustoća naseljenosti ostrva iznosi negdje oko 84 st/km2, što Kipar svrstava u zemlje sa srednjom gustinom stanovništva. Kao ni u većini država, stanovništvo nije ravnomjerno raspoređeno. Najgušće je naseljen priobalni sektor oko većih gradova, prije svega Limasola i Larnake i prostor centralne nizije Mesaorije pogotovo u neposrednom okruženju glavnog grada Nikozije. Najslabije je naseljen unutrašnji planinski dio. Međutim, ni ovi prostori nisu nešto ekstremno naseljeni, odnosno nenaseljeni, pa tako najveća naseljenost ne prelazi 200 st/km2, a najmanja je negdje u granici između 20 i 40 st/km2. Iz činjenice da 18% stanovništva (Turaka) živi na 37% prostora, da se zaključiti da je Sjeverni Kipar rjeđe naseljen od južnog. Etnička struktura stanovništva je sljedeća: 78% Grci, 18% Turci i 4% ostale etničke grupe. Gotovo svi i Turci i Grci žive na svom dijelu ostrva, uz slučajne izuzetke. Tako 0,5% Grka živi u Sjevernom Kipru i to na poluostrvu Karpas. Treba reći da 40% ovog naroda je izbjeglica u vlastitoj državi. Sa druge strane 1.3% Turaka živi u južnom dijelu i njih je mnogo manje izbjeglica.
Što se tiče ostalih, ovdje ima mnogo manjinskih naroda, a ovaj podatak od 4% nije do kraja relevantan, jer njihov broj iz godine u godinu raste, a ima i dosta neprijavljenih ljudi, kao i oni koji su ovdje na privremenom radu ili nešto dužem turističkom odmoru. Dvije "autohtone" manjine koje žive ovdje duže vrijeme su Armenci i Maroniti, dok u novije vrijeme Kipar su naselile i druge etničke grupe, poput Engleza, Nijemaca, Rusa, Jevreja, Južnih Slavena (najviše Srba) i dr. Ipak ogromna većina ovih stanovnika živi u Republici Kipar, a izuzetak je jedino jedan broj Maronita i Kurda koji žive u TRSK.
Religijska struktura se gotovo poklapa sa etničkom. Dakle, Grci su pravoslavci, a Turci sunitski muslimani, uz jedan manji broj ateista u oba naroda. Ostatak su Armenski pravoslavci, Maronitski kršćani, rimokatolici, protestanti, jevreji i ostali pravoslavci.
Slična je situacija i sa jezičkom strukturom. Grci govore grčki, a Turci turski jezik. Ove manjine prakticiraju u svojim zajednicama svoje jezike, a oko 90% stanovništva govori i engleski jezik. Vezano za stepen urbanizacije treba samo reći da 69% stanovništva živi u gradovima, a ostatak je naravno ruralno stanovništvo.
Nepismenost na Kipru iznosi oko 2% (0,8% muškarci i 3,1% žene). Na Kipru osnovno obrazovanje traje 6, srednje još toliko, a oba su obavezna. U južnom dijelu ostrva postoji nekoliko univerziteta, dok učenici iz Sjevenog Kipra moraju ići u Republiku Tursku ako se žele dalje školovati.
Vanjski linkovi
Vlada
Ostalo
🇪🇺
Magellanov prolaz
Nastao je topljenjem i pomjeranjem leda a dobio je ime po istraživaču Ferdinandu Magelanu.
Karakteristike
mini||250px|Replika broda Victoria, jednog od Magellanovih brodova, u Muzeju Nao Victoria, Punta Arenas Prolaz je oko 570 kilometara dužine i oko 2 kilometra širine na svom najužem kraju.
Sjeverozapadni dio prolaza je povezan sa drugim plovnim putevima preko Smyth kanala. Ovo područje je slično Aljaškom unutrašnjem prolazu.
Istočni ulaz u prolaz je na granici između Čilea i Argentine, između Punta Dungenessa na kopnu i Cabo del Espíritu Santoa na Ognjenoj zemlji.
Zapadni dio prolaza vodi sjeverozapadno preko sjevernog kraja Magdaleninog kanala prema ulazu u Pacifik. Ovaj dio prolaza je okružen na jugu ostrvima: Capitán Aracena, Clarence, Santa Inés i otrvom Desolación a na sjeveru poluostrvima Brunswick i Muñoz Gamero i ostrvima Riesco i Manuel Rodriguez.
Otkriće
Ferdinand Magellan, portugalski istraživač i moreplovac u službi Čarlsa I od Španije je postao prvi evropljanin koji je prošao ovim prolazom 1520. godine tokom svjetske ekspedicije.
Magellanovi brodovi su ušli u tjesnac 1. novembra 1520. godine. Magellanov hroničar, Antonio Pigafetta, je prolaz nazvao patagonijskim moreuzom dok su ga drugi nazvali Victorijin moreuz, u čast broda Victoria koji je prvi ušao u prolaz.
Egalitarizam
Egalitarizam je sistem koji promovira jednakost među ljudima. EGALITARIZAM (franc. égalité iz lat.: aequalitas jednakost) opisuje etno, političku, ekonomsku ili sociopolitičku poziciju koja, uspostavljanjem jednakosti, pokušava razuvjeriti društvene nesporazume ili konflikte. Jedan od pravaca egalitarizma zahtijeva izjednačenje privatnog vlasništva, dok drugi pravac zahtijeva iste šanse za svakog pojedinca tj. svaku individuu. Komunizam pod egalitarizmom podrazumijeva ustupanje privatnog vlasništva sektorima produkcije kao i podjelu dobara po principu sposobnosti i potrebe čovjeka (društva). Terminus egalitarizama dotiče ljudska prava, obrazovanje i suodnos polova. Koncepti, npr. političko-ekonomske, naučne ili kulturne elite, predstavljaju suprotnost egalitarno-društvenim konceptima. Pojam egalitarizma često se omalovažava u vezi sa uništavanjem svakog načina diferenciranja (razlikovanja), i u lošem smislu - sa“izjednačavanja svega”. U aktuelnoj diskusiji pojam egalitarizam se odnosi na hijerarhijske strukture spolova, koje svoj uticaj stvaraju na račun društvenih manjina. Naučnica Birgit Rommelspacher objašnjava egalitarizam kao političku strategiju, koja u ime jednakosti legitimira kulturnu dominantnost i ekonomsku podanost. Poznatiji zastupnici egalitarizma su John Rawis, Thomas Nagel, Ronald Dworkin, Bruce Ackerman ili Filip od Parijsa.
JEDNAKOST označava složenost (podudarnost) jedne većine (grupe) predmeta, osoba ili stavova sa posebnim atributima i karakternostima, a sa razlikama u ostalim objektivnostima (atributima). Identitet označava potpunu jednakost, što znači podudaranje u pogledu na sve atribute. Sličnost označava samo približnu jednakost (podudarnost). Jednakost postoji između dva ili više objekata i jedne ili više osobina. Jednakost opisuje odnos upoređenih predmeta ili osoba. Jednakost može postojati u kvalitetu, kvantitetu i relaciji. Ustanovljava se metodom poređenja. Kod čovjeka jednakost predstavlja opšti ideal pravde koji se proseže kroz njegovu historiju. Ustavnu važnost jednakost dobija 1776. godine u objavi tj. deklaraciji o nezavisnosti Sjedinjenih američkih država. Jednakost je, pored slobode i složnosti, 1789. god. bila jedna od vodećih motiva francuske revolucije (liberté, égalité, fraternité). To je jedan od demokratskih principa koji izjednačava ljude pred sudom.
Direktni sistem transliteracije bugarskog pisma
Direktni sistem transliteracije bugarske ćirilice (eng. Streamlined System; bug. Обтекaемa системa) osmislio je Ljubomir Ivanov s Matematičkog instituta Bugarske akademije nauka 1995. Ovaj sistem koristi se za lična imena i geografske nazive od 2000 i 2006, , a 2009. postao je osnova posebnog bugarskog Zakona o transliteraciji:
Ovaj sistem sličan je starom sistemu BGN/PCGN iz 1952. za romanizaciju bugarskog jezika koji, međutim, transliterira ćirilična slova Х, Ь i Ъ kao KH, ’ (apostrof) i Ŭ, dok prvi sistem koristi H, Y i A u tu svrhu.
NGC 3403
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ivica Vidović
Ivica Vidović (10. maj 1939 – 18. april 2011) bio je hrvatski pozorišni, televizijski i filmski glumac, koji je glumio i u mnogim poznatim jugoslavenskim filmovima.
Ostrvo Banks
mini|Položaj ostrva Banks u odnosu na saveznu teritoriju [[Nunavut]]
Banks je kanadsko arktičko ostrvo smješteno u regiji Inuvik u saveznom teritoriju Sjeverozapadne teritorije, a površinom od 70.028 km2 on je peto najveće ostrvo u Kanadi i 24. najveće ostrvo na svijetu. Banks je smješten zapadno od ostrva Victoria od kojeg ga odvaja Prolaz princa od Walesa, na jugu ga od kopna odvaja Amundsenov zaliv, na zapadu je Beaufortovo more, a sjeverno se nalazi prolaz McClure te ostrva Melville i Ostrvo princa Patricka koji čine dio arhipelaga Parry. Jedino naselje na ostrvu zove se Sachs Harbour, a leži na jugozapadnoj obali i prema popisu stanovništva iz 2001. imalo je populaciju od 114 ljudi.
Ostrvo ima vrlo hladnu arktičku klimu s naročito oštrim zimama zbog koje je područje tundre te na njemu uopće nema drveća, a najviša biljka je arktička vrba koja naraste do visine ljudske koljenice. Na ostrvu se sreću životinje kao što su sjevernoamerički sobovi, polarni medvjedi, mošusna goveda i ptice poput crvendaća i lastavica, a 1961. na ostrvau su osnovana i dva rezervata za ptice selice. Sa kopna preko Amundsenovog zaliva na Banks dolaze i snježne guske, a sezona lova na guske traje u proljeće u okolini Sachsa Harboura.
Najviša tačka ostrva smještena je na njegovom južnom dijelu i nalazi se na visini od 762 metra, a na sjevernom dijelu nalaze se nizine u kojima je na površini od otprilike 12.274 km2 smješten nacionalni park Aulavik. Jarebice i gavrani se smatraju jedinim pticama koje su cijele godine prisutne u parku, iako se kroz godinu na njegovom području smjeste 43 različite vrste drugih ptica. Kroz park teče i rijeka Thomsen, jedna od najsjevernijih plovnih rijeka u Sjevernoj Americi.
Fluid
Fluid je definisan kao supstanca koja se kontinualno deformiše (teče) pod dejstvom tangencijalnog napona, bez obzira koliko je mali njegov intenzitet. Sve tečnosti i svi plinovi su fludi. U fluide se ubrajaju tečnosti, plinovi, plazme i, u nekim slučajevima, plastična čvrsta tijela. Termin "fluid" se često koristi kao sinonim za "tečnost". Ova upotreba može biti pogrešna i čak ponekad neprikladna.
Tečnosti formiraju slobodnu površinu (to jest, površinu koju nije formirao spremnik u kojem se tečnost nalazi), dok plinovi to ne čine. Razlika između čvrstih tijela i fluida nije potpuno očita. Razlika se uočava izračunavanjem viskoznosti supstance. Za Silly Putty se može smatrati da se ponaša kao čvrsto tijelo ili kao fluid, u zavisnosti od vremenskog perioda unutar kojeg je posmatran. Međutim, Silly Putty se tačno svrstava u grupu viskoelastičnih fluida.
Ove osobine su tipično funkcija njihove nemogućnosti da podnose tangencijalni napon u statičkoj ravnoteži.
U zavisnosti od odnosa između tangencijalnog napona i veličine deformacija i njhovih derivacija, fluidi se mogu okarakterisati kao:
Ponašanje fluida može se opisati Navier-Stokesovim jednačinama - skupu parcijalnih diferencijalnih jednačina koje su bazirane na:
Proučavanjem fluida bavise mehanika fluida, koja je podijeljena na dinamiku fluida i statiku fluida, u zavisnosti da li se fluid kreće ili ne kreće.
Novi opći katalog
mini|300px|Četiri različite [[planetarna maglina|planetarne magline: Mačije oko, NGC 7662, NGC 7009 i NGC 6826]] Novi opći katalog (eng. New General Catalogue, skrać. NGC) jest katalog objekata dalekog svemira koji je tokom 1880-ih godine sastavio astronom John L. E. Dreyer. NGC sadrži 7840 objekata dalekog svemira svih vrsta. NGC je jedan od najobuhvatnijih kataloga jer sadrži sve vrste objekata dalekog svemira i nije ograničen na galaksije.
Historija
Tokom 1880-ih godina, John L. E. Dreyer je sastavio ovaj katalog uglavnom na osnovu zapažanja koja su obavili William Herschel i njegov sin John. Dreyer je već objavio ažuriranje Herschelovog kataloga maglica, ali nova nadogradnja je odbijena od strane Kraljevskog astronomskog društva. Novi opći katalog je objavljen 1888. godine. Sačinjavanje NGC-a bio je izazov, jer se Dreyer suočavao s mnogim kontradiktornim i nejasnim izvještajima, izrađenim na osnovu posmatranja izvršenih različitim teleskopima s otvorima u rasponu od 2 do 72 inča. Iako je neke objekte i sam provjeravao, njihov veliki broj značio je da ih je Dreyer često morao prihvatiti onako kako su ih drugi objavili. Katalog je sadržavao nekoliko grešaka, uglavnom povezanih s položajem i opisima, ali Dreyer je uputio na odgovarajuće reference, što je kasnije astronomima omogućilo pregled izvornih radova i objavljivanje ispravki na izvornom NGC-u. Katalog je dopunjavan još dva puta sa dva indeks kataloga (engl. Index Catalogue, IC) pri čemu je dodato još 5386 objekata.
Objekti južnog neba su slabije zastupljeni u katalogu zbog mjesta baznih posmatranja koja su izveli John Herschel i James Dunlop a koja su se nalazila na sjevernoj polulopti. Redni brojevi objekata u katalogu se povećavaju sa porastom rektascenzije. Slova koja se nalaze iza kataloškog broja objekta su uvedena posljednjih decenija i njihova svrha je u identifikaciji novih objekata koji se nalaze u blizini originalnih objekata a koji nisu bili uključeni u originalni katalog.
Originalni unos može biti podijeljen na dvije ili više oznaka, npr. NGC 61 koje je podijeljen na NGC 61A i NGC 61B (ova dva objekta su galaksije). Drugi način je da se originalni unos zadrži a da se drugi manje sjajni objekti označe dodavanjem dodatne slovne oznake. Tako npr. galaksija NGC 3250 koja je okružena sa 5 drugih objekata zadržava svoju oznaku dok objekti u njenoj okolini dobijaju oznake od NGC 6027A do NGC 6027E.
Yokohama
mini|desno|Most Tsurumi-tsubasa u Jokohami
Jokohama je najveća luka i drugi po veličini grad u Japanu. Nalazi se na ostrvu Honšu, oko 25 km južno od centra Tokija. Po popisu stanovništva iz 2005. godine grad je brojao 3,6 miliona stanovnika.
Sport
mini|Nissan Stadium U gradu se nalazi nogometni stadion Yokohama F. Marinosa, najveći stadion Japana, izgrađen u oktobru 1997. Na ovom stadionu je odigrana finalna utakmica Svjetskog prvenstva u nogometu 2002. U finalu 30. juna su se susrele reprezentacije Njemačke i Brazila (0:2). Nissan Motor Co. je glavni sponzor, te je stadion preimenovan u Nissan Stadium 1. marta 2005.
Tomaška vas
Tomaška vas je naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Slovenj Gradec, regija Koruška, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Tomaška vas je imala 135 stanovnika.
Yngwie Malmsteen
Časopis "Guitar One" ga je ocijenio kao trećeg najbržeg gitaristu na svijetu poslije Michael Angelo Batia i Chris Impellitterija. Rođen je u muzičkoj porodici, kao najmlađe dijete. Dok je bio mali nije baš puno pokazivao sklonosti prema muzici. 18. septembra je vidio na televiziji specialnu emisiju povodom smrti Jimi Hendrixa, i od tada je postao opsjednut gitarom. Mnogi za njega kažu da na dan kad je Jimi Hendrix umro, Yngwie Malmsteen je kao gitarista bio rođen.
Njegovo pravo ime je Lars Johan Yngve Lannerbäck.
Vrbovnik (Trnovo, FBiH)
Vrbovnik je naseljeno mjesto u općini Trnovo, Bosna i Hercegovina.
IC 1786
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4926
NGC 4926 (također poznat kao MCG 5-31-103, PGC 44938 i UGC 8142) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 362 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 1,10 (116 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (105 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 6. aprila 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
SG-1
mini|250px|Oznaka SG-1tima SG-1 (en:Stargate Team 1) je primarna jedinica Stargate komande u naučno fantastičnoj televizijskoj seriji Stargate SG-1. Članovi SG-1 tima su ujedno i glavni likovi serije.
Stargate Komanda (ili SGC") je tajna vojna baza koja kontrolira zvjezdana vrata, uređaj koji uspostavljanjem stabilne vještačke crvotočine omogućava intergalaktičko putovanje na druge planete koje posjeduju takav uređaj. Postoji nekoliko SG timova (numerisani brojevima od 1 do 25) koji uz pomoć zvjezdanih vrata idu na različite misije. Prvih devet timova oformljeno je zajedno sa bazom kada je vanzemaljska rasa po imenu Goa'uldi postala prijetnja Zemlji.
Dužnosti SG-1 tima uključuju prvi kontakt sa drugim vrstama na drugim planetama, diplomatske odnose sa drugim vrstama, pronalaženje novih tehnologija..
Inicijalno, SG-1 tim se sastojso od Samanthe Carter, dr Daniel Jacksona, Teal'ca i pukovnika Jack O'Neilla kao glavnokomadujućeg oficira. U šestoj sezoni na Danielovo mjesto dolazi Joans Quinn. U devetoj sezoni umjesto Jacka O'neilla na mjesto glavnog oficira dolazi Cameron Mitchell, a u desetoj sezoni se SG-1 timu pridružuje i vanzemaljka Vala Mal Doran.
Vanjski linkovi
List of Stargate SG-1 characters
Biblos
Postojale su dvije luke s imenom Biblos. Jedna za rat a jedna za promet robe (trgovina).
Rame
mini|300px|Lopatice (crvene)
Rame (lat. articulatio humeri) je dio tijela između vrata i nadlaktice. Dva ramena skupa sa ključnim kostima čine ramenski pojas ili obruč. Kosti ramena su lopatice (scapulae), koje sa svojim nastavcima (na kojima su zglobne čašice) grade ramenski zglob s glavom nadlaktične kosti. To je najpokretniji zglob u ljudskom tijelu. Njegova čašica se nalazi na lopatici. Malehna je, tanjirićasta i plitka, dok je glava nadlaktične kosti (koja u nju naliježe) velika. Ta nesukladnost je nadomještena učvršćivanjem putrm tetiva četiri mišića, među kojima je najvažniji musculus supraspinatus. Tako se oblikuje zaštitna mišićno-tetivna "manžetna", u vidu rukavca, koji omogućava širok raspon pokreta, bez rizika od iščašenja zgloba. Oblikovanje ramenskog pojasa najviše zavisi od razvijenosti i konfiguracije mišićno-tetivnog kompleksa.
Tetive su pritom izložene mogućnosti mehaničkih oštećenja, koja mogu nastati zbog gnječenja među kostiju. Tako može nastati i periartritis.
Kosti
Kosti su živo tkivo koje čini kostur tijela i daju oblik i podršku. Kosti koje formiraju rame su ključna kost (clavicula), nadlaktična kost (humerus) i lopatica, koja ima glenoidnu šupljinu, akromion i korakoidni nastavak. Ove tri kosti stvaraju loptasto kuglični glenohumerusni zglob, koji omogućava ramenu širok spektar pokreta u tri različite ravni. Da bi ovaj zglob bio operativna, ligamenti, mišići i tetive moraju podržavati kosti i održavati međusobni odnos.
Spojevi se formiraju ligamenatnim vezama između dvije susjedne kosti. Primjeri ligamenata i zglobova se javljaju u glenohumerusnoj, akromillavikulskoj i sternoklavikulskoj regiji.
Zglobovi
thumb|300px|Anatomija ramena thumb|300px|Anatomija ramena Zglobovi ramena su ramenski zglob (ili glenohumerusni zglob) i akromioklavikulski zglob. Prednji zghlob u ramenu je sternoklavikulski zglob između grudne kosti i klavikule.
Ramenski zglob
thumb|300px|Poprečni presjel ramenskog zgloba Ramenski zglob (također poznat kao glenohumerusni zglob) je glavni zglob ramena. To je kuglični zglob koji omogućava ruci da se okreće u kružno ili da se odmiče dalje od organizma. Formira se zglobljavanjem između glave humerusa i bočnog dijela lopatice (konkretno, glenoidne šupljine lopatice)."Lopta" (kugla) zgloba je zaokružena, a medijalna prednje površine nadlaktice je "utičnica" koja se formira od glenoidne šupljine, u obliku bočnog dijela lopatice. Plitkost veze šupljine i relativno labave veze između ramena i ostataka tijela omogućava rukama da imaju ogromnu mobilnost, pa je mnogo lakša njegova dislokacija nego većine drugih zglobova u tijelu. Odnos između površina glave humerusa i plitke glenoid šupljine je oko 4 : 1. Glenoidna šupljina je produbljena dodavanjem fibrokartilaginskog prstena u glenoidni labrum.
thumb|250px|left|Anatomska studija ramena ([[Leonardo da Vinci), oko 1510.)]]
Kapsule zgloba je mehko obložno tkivo koje okružuje glenohumerusni zglob i pridodaje se lopatici, humerusu i glavnom bicepsu. Obložena je tankomm, glatkom sinovijalnom membranom. Ova kapsula je ojačana korakohumerusnim ligamentom koji se nalazi na korakoidnom nastavku lopatice, do velike kvrge humerusa. Tu su i tri druga ligamenta za pričvršćivanje manjih kvrga humerusa za bočni dio lopatice, a skupno se zovu glenohumerusni ligamenat.
Poprečni ligament humerusa, koji polazi iz male do velije kvrge himerusa, pokriva groove, u kojemešukvržična brazda|međukvržičnu brazdu duge glave musculus biceps brachii.
Sternoklavikulski zglob
Sternoclavikulski zglob se nalazi na medijalnom kraju klavikule sa manubrijem ili vršnom dijelu grudne kosti. Klavikula je trouglasta i zaobljena, a manubrij, sa kojim se zglobljava, je konveksan. Zglob se sastoji od uske kapsule i kompletnog unutarzglobnog diska, koji osigurava stabilnost zgloba. Kostoklavikulski ligament je glavno ograničenje kretanja, dakle, glavni stabilizator zgloba. Vlaknastohrskavičavi disk koji se nalazi u zglobu povećava opseg mogućih pokreta. Sternoklavikulska dislokacija je rijetka, a može biti posljedicva direktne povrede klavikule ili indirektnih sila koje djeluju na rame. Za zadnje dislokacije je neophodna posebna pažnja jer su potencijalno opasne po život. Njihova oštećenja, naime, mogu izazvati povrede vitalnih prgana u grudnom košu.
Glavni mišići
Llavni mišići koji su odgovorni za kretanje u ramenu pridaju se lopaticama, humerusima i ključnim kostima. Mišići koji okružuju rame formiraju ramensku kapu i pazuho, a svi skupa ramenski pojas.
Rotatorski rukavac
thumb|Anatomija Mišića rotatorskog rukavca ili manžetne su musculus supraspinatus, musculus subscapularis, musculus infraspinatus i musculus teres minor, od kojih svi doprinose stabilnosti ramena. Manžetnu pridržava glenohumeralna kapsula i pridaje glava humerusa. Gornji rub potključne tetive i prednjeg ruba musculus supraspinatus mišića, razgraničavajući trouglasti prostor na glavi humerusa zvanoj rotatorski interval. Rotatorska manžetna ima dvije glavne uloge: Centri rukavaca glave humerusa su u glenoidnoj šupljini i sprečavaju migracije prema gore glave humerusa uzrokovane povlačenjem iz deltoidnog mišića na početku elevacije ruke. Osim toga, musculus infraspinatus i ''musculus teres minor, zajedno sa prednjim vlaknima deltoidnog mišića, odgovorni su za vanjsku rotaciju ruke.
Četiri tetive ovih mišića konvergiraju da formiraju tetivu rotatorskog rukavca. Ova tetivska hvatišta uz zglobne kapsule (korakohumerusni ligament) i glenohumerusni ligamentni kompleks, stapaju se u listu, prije hvatišta u humerusnoj kvrgi. Mjesto hvatište rotatorskoh rukavca tetive na velikoj kvrgi, često utiču na otiske stopala. Musculus infraspinatus i musculus teres minor osigurač su u blizini mišićnotetivske veze, dok su musculus supraspinatus i musculus subscapularis tetivski zglobovi kao omotači koji okružuju bicepsne tetive na ulazu u brazdu, a musculus supraspinatus'' je najčešće uključen u suzenje rotatorskog rukavca.
Mjesta hvatišta tetiva musculus supraspinatus i musculus infraspinatus se opisuju kao petoslojne strukture koje omogućavaju uvid u različite vrste suzenja koje se može formirati s obzirom na različite karakteristike vlakana svakog sloja.
Troblje
Troblje su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Slovenj Gradec, regija Koruška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Slovenj Gradec.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Troblje su imale 311 stanovnika.
Milo Cipra
Milo Cipra (Vareš, 13. oktobar 1906 – Zagreb, 9. juli 1985) bio je hrvatski kompozitor.
Godine 1931. u Zagrebu diplomira filozofiju, a 1933. kompoziciju na Muzičkoj akademiji. Kasnije je službovao na gimnazijama u Cetinju, Novoj Gradiški, Karlovcu i Zagrebu, a 1941. postaje profesor na muzičkoj akademiji (dekan 1961. - 1971.) sve do penzionisanja 1977. Izvanredni je član Jugoslavenske akademije nauka i umjetnosti od 1976. godine.
LDAP
LDAP (Lightweight Directory Access Protocol) je komunikacijski protokol za dodavanje i modifikaciju podataka unutar adresacione baze podataka. Ovaj protokol koristi TCP/IP.
Imenik je u LDAPu datoteka ili grupa podataka koji su organizovani slično kao telefonski imenik, koji sadrže podatke o korisnicima, datotekama i aplikacijama, kao i njihove sigurnosne postavke. Zadnja verzija LDAPa je sa brojem 3. Opis protokola je sadržan u IETF RFC 4510.
Tir
Tir (također: Sur, ), grad i morska luka u Libanu.
Tir je bio, pored Sidona, jedan od najvećih trgovačkih gradova i luka antičke Fenicije. Tir je osnovan negdje oko 3000. p. n. e. tada na ostrvu a danas na poluostrvu.
Sarajevo Fashion Week
Sarajevska sedmica mode (engleski Sarajevo Fashion Week ili skraćeno SFW) je sajam mode koji se priređuje dvaput godišnje. U sklopu Sarajevske sedmice mode se slično kao i u Milanu, Parizu ili Londonu predstavljaju najnovije kolekcije domaćih i stranih modnih kreatora.
Historija
SFW se prvi put priredio 2001. Direktorica projekta je Amela Radan. Do danas se je SFW priređivao svaku godinu dva puta, na proljeće i jesen.
Spisak najviših zgrada u Bosni i Hercegovini
Spisak najviših zgrada u Bosni i Hercegovini obuhvata sve objekte, stambene ili poslovne zgrade u Bosni i Hercegovini sa visinom od najmanje 60 metara.
NGC 1919
NGC 1919 (također poznat kao ESO 85-SC73) je otvoreno zvjezdano jato i emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. januara 1837. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 195
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ahmad Shah Massoud
mini|desno|Ahmad Shah Massoud Ahmad Shah Massoud (Pandjsher, 9. januar 1953 – Takhar, 9. septembar 2001) bio je afganistanski borac i vojskovođa, po nacionalnosti Tadžik.
Njegova vodeća uloga u borbi protiv sovjetskog okupatora nakon sovjetske invazije donijela mu je nadimak Panjširski lav. Početkom 1990-ih dobija položaj ministra odbrane pod predsjednikom Burhanuddom Rabbanijem. Nakon pada afganistanskog glavnog grada Kabula u ruke Talibana i kolapsa Rabbanijeve vlade, Massoud postaje vojni čelnik Sjevernog saveza, koji uslijed talibanskog napredovanja biva zbačen u sjeverni, planinski predio Afganistana. Krajem 1990-ih Massoudove snage kontroliraju manje od 10% teritorije Afganistana.
Massoud je bio žrtva terorističkog napada protalibanskih bombaša samoubica preobučenih u novinare 9. septembra 2001. Njegova je smrt na početku negirana, ali službeno je objavljena 13. septembra. Govori se da je naručilac njegovog ubistva bio direktno Osama bin Laden.
Zagor (Trnovo, FBiH)
Zagor je naseljeno mjesto u općini Trnovo, Bosna i Hercegovina.
Turiška vas
Turiška vas je naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Slovenj Gradec, regija Koruška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Slovenj Gradec.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Turiška vas je imala 148 stanovnika.
Simeon, car Rusije
Simeon Bekbulatovič ( ? - 5. januar 1616. u samostanu) kan Kasimovskog kanata od 1567. - 1573. godine i potom veliki knez Moskve od 1574. - 1576. godine. Kasimski kanat čijim vladarem Sajin Bulat postaje 1567. godine je vazalni kanat Moskovske velike kneževine. Tokom rata Ivana IV s Litvijom Sajin Bulat upravlja tatarskom vojskom i zahvaljujući svojim uspjesima upada u oči svom vazalnom gospodaru. Kako je sama ideja da se general "pogrešne" religije nađe u Kremlju je bila tada neprihvatjiva pa na Ivanovu sugestiju Sajin Bulat se krsti i uzima ime Simeon Bekbulatovič. Da bi tada stvorena bajka o uspjehu za Simeona postala potpuna on dobija za suprugu Ivanovu blisku rođakinju.
S neuspjehom diktatorske vlasti pod imenom Opričina razočarani Ivan IV ruski car 1573. godine donosi za sve neočekivanu odluku o formalnoj abdikaciji i napuštanju Moskve. Za svoga nasljednika 1574. godine on tada bira Simeona Bekbulatoviča koji tada dobija titulu veliki knez Moskve i Tvera.
Tu abdikaciju je malo ko smatrao ozbiljno pošto se znalo da car još uvijek sve kontrolira i da ako careva majka zbog svog litvanskog porijekla nikada nije bila prihvatljiva jedan tatar ima šanse kao pahulja snijega u paklu.
Ova šarada od vladavine završava 1576. godine kada Ivan IV traži natrag svoju krunu, a Simeon Bekbulatovič mu je ustupa. Važnost ove političke figure je bila toliko ništavna da u vrijeme kada izumiru potomci Ivan IV 1598. godine svi su na njega već zaboravili tako da ruski parlament vrši biranje novog vladara zaboravljajući onog još uvijek živog. Identična situacija se dogodila i 1612. godine.
Za ruske historičare on je danas još uvijek predmet pomnog istraživanja zbog njegovog braka. U dosad otkrivenim izvorima iz XVI. i XVII. vijeka navodi se njegovo vjenčanje sa bliskom rođakinjom cara Ivana IV, ali ne da li su oni imali djecu. U slučaju da jesu ta djeca (i njihovi potomci) bi bili jedini nasljednici ruske dinastije Rurjikovič i bizantske dinastije Paleolog.
Hemoglobin
mini|Struktura hemoglobina Hemoglobin (skraćeno Hb) je krvni pigment, metaloprotein, koji u strukturi sadrži željezo,  te služi za prijenos kisika. Nalazi se u crvenim krvnim ćelijama krvi svih kičmenjaka i ostalih sisara. Kod sisavaca hemoglobin čini oko 97% suhog dijela crvene krvne ćelije, i oko 35% ukupnog sadržaja (uključujući vodu). Hemoglobin prenosi kisik iz pluća ili škrga prema ostatku tijela, kao npr. mišićima, gdje otpušta kisik. Hemoglobin također ima razne druge zadatke prijenosa plinova, koji variraju od vrste do vrste, a mogu biti prilično raznoliki kod beskičmenjaka. Hemoglobin koji prenosi kisik zove se oksihemoglobin i krvi daje svjetlocrvenu boju, dok onaj koji prenosi ugljikov dioksid daje tamnocrvenu boju i zove se karbaminohemoglobin Normalna koncentracija hemoglobina kod muškarca iznosi 14-18 g%, a kod žena 11,5-15,5 g%. Svaki gram hemoglobina veže za sebe 1,34 ml kisika. To znači da kisički kapacitet 100 ml krvi iznosi 19-21 ml kisika. mini|300px|desno|Struktura ljudskog hemoglobina. Proteinske α i β podjedinice su crvene i plave a  grupe [[hema, koje sadrže željezo, su zelene. Hemoglobin je heterotetramer, (αβ)2 Sintezu hemoglobina kodiraju  geni HBA1 i HBA2, sa lokusima na hromosomima 16 (16p13.3 p13.3) i HBB na hromosomu  11 (11p15.5 p15.5). ]]
Miyazaki Ayumi
Miyazaki Ayumi je japanski pjevač, najpoznatiji po svojim pjesmama koje su iskorištene u animeu Digimon.
Medina
Medina grad je u Saudijskoj Arabiji, u regiji Hidžaz i glavni je grad istoimene pokrajine. U gradu se nalazi Poslanikova džamija u kojoj se nalazi i mezar posljednjeg Allahovog poslanika Muhammeda. Predstavlja drugi najsvetiji grad u islamu, nakon Mekke.