cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MYH9
Miozin–9, znan i kao nemišićni miozinski ieški lanac 9 ili nemišićni miozinski teški lanac IIa (NMMHC-IIA) jest protein koji je kod ljudi kodiran genom MYH9   sa hromosoma 22.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 1.960 aminokiseline, a molekulska težina 226.532 Da.
Struktura gena i proteina
MYH9 je veliki gen koji obuhvata više od 106 kiloparova baza na hromosomu 22, regija 22q12.3. Sastoji se od 41 egzona s prvim ATG otvorenog okvira čitanja u egzonu 2 i stop kodonom u egzonu 41. Kodira nemišićni miozinski teški lanac IIA (NMHC IIA), protein od 1.960 aminokiselina. U skladu sa svojom širokom ekspresijom u ćelijama i tkivima, regija promotora MYH9 je tipska za domaćinske genegene koji nemaju TATA kutiju nego visok sadržaj parova GC, sa više GC-kutija. MYH9 je evolucijski dobro konzerviran. Mišji ortolog (Myh9) nalazi se u sintenskom području na hromosomu 15 i ima istu genomsku organizaciju kao i ljudski gen. Kodira protein iste dužine, sa 97,1% identiteta aminokiselina sa ljudskim proteinom MYH9.
Kao i svi miozini klase II, dva NMHC IIA se dimeriziraju stvarajući asimetričnu molekulsku strukturu prepoznatljivu po dvije glave i repnim domenom: N-terminalna polovina svakog teškog lanca stvara domen glave, koji se sastoji od domena globulskog motora i domene vrata, a C-terminalne polovine dva teška lanca zajedno čine repni domen. Motorni domen, koji je organiziran u četiri poddomena (motiv nalik SH3, gornji i donji 50kDa poddomen, i regija pretvarača) povezana fleksibilnim linkerima, stupa u interakciju s vlaknastim aktinom, kako bi stvorio silu hidrolizom ATP-a ovisnog o magneziju. Vrat se ponaša kao poluga koja pojačava pokret izazvan konformacijskim promjenama u domenu motora i mjesto je vezivanja lahkih lanaca preko dva IQ motiva. Repni domen je fundamentalan i za dimerizaciju teških lanaca i za formiranje funkcionalnih filamenata NM IIA. Dva teška lanca dimeriziraju se kroz repni domen formirajući dugu alfa-heliksu upredenu zavojnicu sastavljenu od tipskih heptadnih ponavljanja. Dimeri se sami udružuju putem štapića upredene zavojnice i formiraju filamente miozina. Repni domen završava na C-terminalu sa neheliksnim repom od 34 ostatka.
Funkcija
Nemišićni miozin IIA (NM IIA) eksprimiran je u većini ćelija i tkiva, gdje učestvuje u raznim procesima koji zahtijevaju kontraktilnu silu, kao što su citokineza, migracija ćelija, polarizacija i adhezija, održavanje oblika ćelije i transdukcija signala. Miozin II su motorni proteini koji su dio superfamilije sastavljene od više od 30 klasa. Miozini klase II uključuju mišićne i nemišićne miozine koji su organizirani kao heksamerna molekule, sastavljene od dva teška lanca (230 kDa), dva regulatorna lahka lanca (20 KDa) koja kontroliraju aktivnost miozina i dva esencijalna lahka lanca (17 kDa), za stabilizaciju strukture teškog lanca.
Regulacija strukture NM IIA
Postoje tri paraloga nemišićnog miozina II (NM II), NM IIA, IIB i IIC, pri čemu svaki ima teški lanac kodiran na drugom hromosomu. Čini se da sva tri paraloga vezuju iste ili vrlo slične lahke lance i dijele osnovna svojstva u pogledu strukture i aktivacije, ali sva tri imaju različite uloge tokom razvoja kičmenjaka i odrasle dobi (za opće preglede NM II, vidi  ). Svi NM II imaju dvije važne karakteristike: to su enzimi MgATPaza koji mogu hidrolizirati ATP pretvarajući hemijsku energiju u mehaničko kretanje. Osim toga, mogu formirati bipolarne filamente koji mogu stupiti u interakciju sa aktinskim filamentima i vršiti napetost na njima. Ova svojstva daju osnovu za sve funkcije NM II. Put do formiranja filamenta miozina, koji dijele NM II i miozin glatkih mišića, počinje sa savijenom neaktivnom konformacijom NM II monomera koji, nakon fosforilacije lahkog lanca od 20 KDa, razvija molekulu kako bi proizveo globulasti dio glave, nakon čega slijedi produženi rep sa alfa-helikslnim upredenim zavojnicama. Repni dio molekula može stupiti u interakciju s drugim NM IIA heksamerima, da bi formirao bipolarne filamente sastavljene od 14-16 molekula.
Fosforilacija lahkih lanaca od 20 KDa na serinu 19 i treoninu 18 pomoću brojnih različitih kinaza, ali najistaknutije putem Rho-zavisne kinaze i/ili od kalcij-kalmodulin-zavisne kinaze lahkog lanca miozina, ne samo da linearizira presavijenu strukturu već uklanja inhibiciju nametnutu aktivnostima MgATPaza zbog savijene konformacije. Osim fosforilacije lahkih lanaca od 20 KDa, NMHC II se također mogu fosforilirati, ali se fosforilirana mjesta razlikuju među paralozima. U većini slučajeva fosforilacija NMHC IIA može djelovati na disociaciju u miozinskim filamentima ili za sprečavanje stvaranja filamenata.
Gornje Stravče
Gornje Stravče (ćir. Горње Стравче) je naseljeno mjesto u sastavu grada Podgorice, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazilo se u sastavu stare općine Podgorica.
Rašljeva
Rašljeva je naseljeno mjesto u gradu Gračanici, Bosna i Hercegovina.
Gornje Stravče
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Gornje Stravče je imalo 1 stanovnika.
Rašljeva
Geografija
Naselje Rašljeva je smješteno na obroncima planine Ratiš, na tromeđi općina Gračanica, Srebrenik i Lukavac i spada u najudaljeniju mjesnu zajednicu od centra općine Gračanica. Graniči sa mjesnim zajednicama Miričina, Donja Orahovica, Gornja Orahovica, Moranjci i Seona. Zaseoci koji čine MZ Rašljeva su: Mehići, Mahala, Brdo, Omerbašići i Osmanovići.
Gornje Stravče
Stanovništvo
Napomena: Nastalo podjelom naselja Stravče koje je ukinuto, na dva nova naselja: Donje Stravče i Gornje Stravče.
MYH9
Regulacija strukture NM IIA
Pored fosforilacije, sklop i lokalizacija NM IIA filamenta mogu se modulirati interakcijom s drugim proteinima, uključujući S100A4 i smrtonosne divovske larve (Lgl1). Prvi je protein koji vezuje kalcij i poznat je i kao metastatin, dobro okarakteriziran metastatski faktor. Ekspresija S100A4 povezana je sa poboljšanom migracijom ćelija putem održavanja polarizacije ćelije i inhibicija ćelijskog prometa. Slično fosforilaciji teškog lanca, in vitro vezivanje S100A za karboksi-terminalni kraj regije NM IIA upredene zavojnice sprečava formiranje filamenta, a vezivanje S100A4 za prethodno formirane filamente promovita demontažu filamenta. Protein supresor tumora Lgl1 takođe inhibira sposobnost NM IIA da se in vitro skupi u filamente. Osim toga, regulira ćelijskuu lokalizaciju NM IIA i doprinosi sazrijevanju fokusnih adhezija. Drugi proteini za koje je poznato da interraguju sa NM IIA uključuju protein koji vezuje aktinski tropomiozin 4.2 i novi stresom pridruženi protein, LIM i kalponin-homologni domen 1 (LIMCH1).
Specifične funkcije NM IIA
NM IIA ima glavnu ulogu u ranom razvoju kičmenjaka. Ablacija NM IIA kod miševa rezultira smrtnošću do embrionskog dana (E) 6,5 zbog abnormalnosti u visceralnom dijelu endoderma koji je neorganiziran zbog gubitka međućelijskih adhezija posredovanih E-kadherinom. U nedostatku normalnog polarizovanog sloja cilindrićnih ćelija endoderma, abnormalni visceralni endoderm NM IIA u nokaut embriona ne podržava kritični korak gastrulacije. Međutim, razvoj normalnog funkcioniranja visceralnog endoderma ne ovisi posebno o NM IIA jer se njegova funkcija može obnoviti genetičkom zamjenom NMHC IIA cDNK, koja kodira NMHC II B (ili NMHC IIC), pod kontrolom promotora NMHC IIA. Ovi "zamjenski" miševi imaju normalan visceralni endoderm i nastavljaju da prolaze kroz gastrulaciju i ulaze u organogenezu. Međutim, ugibaju kada ne razviju normalnu posteljicu. Odsustvo NM IIA rezultira kompaktnim i nerazvijenim slojem labirinta u posteljici kojem nedostaje invazija fetusih krvnih sudova. Štaviše, mutantni p.R702C NM IIA miševi pokazuju slične defekte u formiranju placente and mice specifically ablated for NM IIA in the mouse trophoblast-lineage cells demonstrate placental defects similar to mice in which NMHC IIA is genetically replaced by NMHC IIB.
Postoje značajne razlike u relativnoj zastupljenosti tri paraloga NM II u različitim ćelijama i tkivima. Međutim, čini se da je NM IIA preovlađujući paralog kod ljudi i miševa. Analiza masenom spektrokopijom relativne zastupljenosti NMHC II u tkivima miša i ljudskim ćelijskim linijama pokazuje da je NM IIA dominantan, iako tkiva] poput srčanog variraju od ćelije do ćelije; ćelije miokarda sadrže samo NM IIB, ali NM IIA ima više u ćelijama koje nisu miociti. NM IIB je dominantan u većini dijelova mozga i kičmene moždine, ali NM IIA je relativno zastupljeniji u većini drugih organa i ćelijskih linija. I NM IIA i IIB su eksprimirani u ranom razvoju sa ekspresijom NM IIC koja počinje na E 11.5 kod miševa. Ne samo da većina ćelija sadrži više od jednog paraloga, već postoje i dokazi da se paralozi mogu unutar ćelije sastaviti u heterotipske filamente u različitim okruženjima u kultiviranim ćelijama.
Klinički značaj
Bolesti povezane sa MYH9: Mutacije u MYH9 uzrokuju Mendelovski autosomno-dominantni poremećaj poznat kao MYH9 bolest (MYH9-RD). Sve pogođene osobe imaju kongenitalne promjene u krvi koje se sastoje od trombocitopenija, trombocitne makrocitoze i uključivanja proteina MYH9 u granulocitnu citoplazmu. Većina pacijenata razvije jednu ili više nekongenitalnih manifestacija, uključujući senzornrvnu gluhoću, oštećenje bubrega, presenilni katarakt i/ili povišenje jetrenih enzima. Termin MYH9-RD obuhvata četiri sindromske slike koje su se godinama smatrale različitim poremećajima, a to su May-Hegglinova anomalija, Sebastianov, Fechtnerov i Epsteinov sindrom. Nakon identifikacije MYH9 kao gena odgovornog za sve ove entitete, prepoznato je da oni zapravo predstavljaju različite kliničke prikaze iste bolesti, sada poznate kao MYH9-RD ili MYH9 poremećaj. MYH9-RD je rijetka bolest: prevalencija se procjenjuje na oko 3/1,000.000. Očekuje se da će stvarna prevalencija biti veća, jer se blagi oblici često otkrivaju slučajno, a pacijentima se često pogrešno dijagnostikuje drugi poremećaj. Bolest je prijavljena širom svijeta i nema dokaza o varijaciji u prevalenciji među etničkim populacijama.
Trombocitopenija može dovesti do promjenjivog stepena sklonosti krvarenju. Većina pacijenata nema spontano ili ima samo blago kožno krvarenje (lahke modrice) i postoji rizik od značajnih krvarenja samo nakon operacije ili drugih invazivnih procedura, porođaja ili traume. Neki pacijenti imaju spontano sluzasto krvarenje, kao što su menoragija, epistaksa i krvarenje desni. Teška krvarenja koja ugrožavaju život nisu česta. Trombociti pacijenata MYH9-RD karakteriziraju vrlo velike veličine: trombociti veći od crvenih krvnih zrnaca (zvani "gigantski trombociti") uvijek su prisutni pri pregledu razmaza periferne krvi. Inkluzije granulocita NMHC IIA mogu biti evidentne pri analizi krvnih filmova nakon uobičajenog bojenja kao citoplazmatske bazofilne (svjetloplave) inkluzije, nazvane "Döhleova tijela". Više od 50% pacijenata MYH9-RD razvije senzornervni gubitak sluha. Ozbiljnost oštećenja sluha je veoma varijabilna, jer se kreće od blagog oštećenja koji se javlja u srednjoj ili starijoj životnoj dobi do progresivnog gubitka sluha koji je evidentan u prvim godinama života i brzo evoluira do teških gluhoća. Oštećenje bubrega javlja se kod oko 25% pacijenata. Pojavljuje se proteinurijom i često napreduje do zatajenja bubrega, koje, u svojim najtežim oblicima, može zahtijevati dijalizu i/ili transplantaciju bubrega. Oko 20% pacijenata razvije presenilni katarakt. Oko 50% pacijenata sa MYH9-RD ima hronično ili povremeno povišenje jetrenih transaminaza ili gama-glutamil transferaza: čini se da je ova promjena benigna, jer nijedan pacijent nije pokazao progresiju do disfunkcije jetre. Dijagnoza MYH9-RD potvrđuje se identifikacijom NMHC IIA inkluzija u granulocitima putem imunofluorescentnog testa na razmazima periferne krvi i/ili otkrivanjem uzročne mutacije putem mutacijskog skrininga gena MYH9.
U većini slučajeva, MYH9-RD je uzrokovan misens mutacijama koje utiču na domen glave ili repa NMHC IIA. Nonsens ili promjene okvira koje rezultiraju delecijom C-terminalnog fragmenta NMHC IIA (17 do 40 ostataka) uključene su u približno 20% porodica. U nekoliko slučajeva identifikovane su delecije ili duplikacije unutar okvira. Bolest se prenosi kao autosomno-dominantna osobina, ali oko 35% indeksnih slučajeva je sporadično. Sporadični oblici uglavnom potiču od "de novo" mutacija; rijetki slučajevi su objašnjeni germnim ili somatskim mozaicizmom.
Incidencija i težina nekongenitalnih manifestacija MYH9-RD koreliraju sa specifičnom MYH9 mutacijom. Nedavna definicija korelacije genotip-fenotip omogućava predviđanje kliničke evolucije bolesti u većini slučajeva. Korelacije genotip-fenotip prijavljene su i za težinu trombocitopenija, veličinu trombocita i karakteristike inkluzija leukocita.
U okviru ispitivanja faze 2, eltrombopag, agonist receptora za trombopoetin, značajno je povećao broj trombocita kod 11 od 12 pacijenata oboljelih od MYH9-RD. Kada se daju u ranoj fazi zahvaćenosti bubrega, u smanjenju proteinurije mogu biti efikasni ACE-inhibitori ili blokatori receptora angiotenzina II. Pužnična implantacija je efikasna u obnavljanju funkcije sluha kod MYH9-RD pacijenata sa teškom/dubokom gluhoćom.
Uloga varijanti MYH9 u drugim ljudskim bolestima: Dokazi dobijeni kod životinja pokazuju da MYH9 djeluje kao gen supresor tumora. Utišavanje Myh9 u epitelnim ćelijama kod miševa povezano je sa razvojem karcinoma skvamoznih ćelija (SCC) kože i glave i vrata. U drugom modelu miša, ablacija "Myh9" u epitelu jezika dovela je do razvoja jezičnog SCC. Kod miševa koji su predisponirani na invazivni režnjeviti karcinom dojke (ILBC) zbog ablacije E-kadherina, inaktivacija Myh9 dovela je do razvoja tumora koji rekapituliraju karakteristike ljudskog ILBC-a. Neka zapažanja sugeriraju da je defektna ekspresija MYH9 povezana s onkogenezom i/ili progresijom tumora u ljudskom SCC i ILBC, što također podržava ulogu MYH9 kao tumorskog supresora kod ljudi.
Genetičke varijacije u "MYH9" mogu biti uključene u predispoziciju za hroničnu bolest bubrega (CKD). Haplotip MYH9 (haplotip E1) je ranije bio povezan s povećanom prevalencijom glomeruloskleroze i nedijabetesnom terminalnom bubrežnom bolešću kod Afro i Hispanoamerikanaca. Međutim, kasnije studije su pokazale da se ova povezanost objašnjava snažnom neravnotežom veza sa dva haplotipa (haplotipovi G1 i G2) u susjednom genu APOL1. Ipak, neke studije sugeriraju povezanost jednonukleotidnih polimorfizama u MYH9 s CKD-om koja izgleda neovisna o povezanosti s APOL1 G1 i G2.
Nasljedne mutacije gena "MYH9" mogu biti odgovorne za nesindromski gubitak sluha.
Modelni organizmi
U proučavanju funkcije MYH9 korišteni su modelni organizam. Uvjetna nokaut-mišja linija, zvana Myh9tm1a(EUCOMM)Wtsi generirana je kao dio projekta Međunarodnog konzorcija za nokaut-miševe — projekta mutageneze visoke propusnosti za generiranje i distribuciju životinjskih modela bolesti zainteresiranim naučnicima.
IC 2502
IC 2502 (također poznat kao MCG 6-22-2 i PGC 27811) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 691 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Mali lav. Najveći prečnik je 0,40 (80 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (80 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 2. aprila 1900. godine.
Rašljeva
Obrazovanje
Rašljeva posjeduje jednu osnovnu školu (područna škola Rašljeva) koja radi u sklopu Osnovne škole "Miričina".
IC 2502
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
MYH9
Modelni organizmi
Mužjaci i ženke podvrgnute su standardiziranom fenotipskom pregledu, kako bi se utvrdili efekti delecija. Obavljeno je 26 testova na mutantnim miševima i uočene su dvije značajne abnormalnosti. Nijedan homozigotni mutantni embrion nije identificiran tokom gestacije, te stoga nijedan nije pdoživio odbijanje. Preostali testovi sprovedeni su na heterozigotnim mutantnim odraslim miševima; nisu uočene dodatne značajne abnormalnosti kod ovih životinja.
Gornje Stravče
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Galovac (Hrvatska)
Galovac je naseljeno mjesto i općina u Hrvatskoj, u Zadarskoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Zadar.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina, odn. naseljeno mjesto Galovac je imala 1.234 stanovnika.
Općina Galovac
Napomena: Nastala iz stare općine Zadar.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Galovac je imalo 1.426 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Soko (Gračanica)
Soko je naseljeno mjesto u gradu Gračanici, Bosna i Hercegovina. To je jedno od najstarijih naselja na području općine Gračanica, zahvaljujući povoljnim uvjetima terena (brdsko selo, sa pašnjacima, šumama i vodom).
Oko 5 km sjeveroistočno od Gračanice, u neposrednoj blizini puta Gračanica-Gradačac, nalazi se tvrđava Soko. Smještena je na krečnjačkoj grudi visokoj oko 40 m, na padinama koje se spuštaju izvorišnom dijelu rječice Sokoluše, u sredini prirodne zavale koju okružuju južni obronci Trebave. Grad se u srednjem vijeku nalazio u župi Usori. Padom Srebrenika, cijela oblast između donjih tokova Bosne i Drine, Spreče i Save, u kojem je bilo 12 utvrđenih gradova, ulazi u sastav osmanlijske imperije. Stari grad Sokol proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine
Zlato
Zlato jeste hemijski element označen simbolom Au i ima atomski broj 79. Spada u prelazne metale i u periodnom sistemu stoji u 1. sporednoj grupi (11. grupa), odnosno grupi bakra i šestoj periodi, među takozvanim novčanim metalima. Zlato se ubraja u plemenite metale, a pored bakra je jedan od rijetkih metala živih boja. Zlato se koristi već hiljadama godina za pravljenje nakita i ritualnih predmeta, a prema nekim izvorima od 6. vijeka p.n.e. počelo je korištenje zlata u obliku kovanica kao sredstvo plaćanja. Kao prehrambeni aditiv, zlato se označava E-brojem E175.
Historija
thumb|200px|lijevo|Samorodno zlato Zlato se ubraja u prve metale koje je čovjek počeo obrađivati. Sa svojom uočljivom sjajnom žutom bojom, vrlo rano je pronađeno samorodno u prirodi. Ono se može vrlo lahko mehanički obrađivati i ne korodira. Zbog svoje otpornosti, rijetkosti, postojanosti njegove boje i posebno velike gustoće, u mnogim kulturama tokom ljudske historije se koristilo najvećim dijelom za posebne ritualne predmete i nakit.
Kopanje zlata se dokazano vršilo u ranom bakarnom dobu. Lahko legiranje sa mnogim drugim metalima, umjerena tačka topljenja i povoljne osobine legura učinilo je da zlato postane veoma atraktivna sirovina.
Najstariji dosad otkriveni prahistorijski predmeti od zlata izrađeni ljudskom rukom su zlatni objekti pronađeni kod Varne u Bugarskoj u grobnicama koje datiraju između 4600 - 4300 p.n.e. Ukupno je pronađeno oko 3.000 takvih predmeta. Osim njih, poznato je oko 7.000 zlatnih objekata koji datiraju iz 4. milenija p.n.e. pronađenih u grobnicama istočnoevropske Maikopske kulture. Najraniji dokaz u Srednjoj Evropi nalazi se u vidu dvije zlatne pločice nađene kod Stollhofa u Donjoj Austriji, a koje također datiraju iz 4. milenija p.n.e. Od tog doba zlato je uvezeno pojedinačno u obliku nakita iz južne Evrope.
thumb|lijevo|Zlatni Napoleonov pehar u gradskom muzeju Simeonstift Trier Pohlepa za zlatom bila je jedan od odlučujućih faktora za ratove i osvajačke pohode novog vremena u kojima su se za nadmoć borile tadašnje evropske pomorske sile poput Španije, Portugala, Engleske i Italije. Posebno velika bogatstva u zlatu domorodačkog stanovništva Srednje i Južne Amerike privuklo je nakon otkrića Amerike 1492. godine evropske, a naročito španske, osvajače (konkvistadore) koji su zlato dovozili brodovima u Evropu. Dugo vremena Španija je bila jedna od najbogatijih nacija Evrope, upravo zbog zlata dovezenog iz Novog Svijeta. Pronalasci zlata na udaljenim mjestima i područjima oduvijek su privlačili istraživače željne pustolovina. U 19. vijeku na gotovo svim kontinentima dolazilo je do masovnih naseljavanja zbog takozvane zlatne groznice u područjima gdje su otkrivena bogata nalazišta zlata. Primjer za to je kalifornijska zlatna groznica 1849. godine i zlatna groznica na rijeci Kondike na Aljasci 1897. godine. Osim njih, do zlatnih groznica je dolazilo i nakon otkrića nalazišta zlata u Australiji i Južnoj Africi.
Fizičke
Zlato se sastoji isključivo iz jednog stabilnog izotopa i spada među 22 monoizotopna elementa. Kada nije legiran, ovaj teški metal je mehak kao kalaj. Zlato se može vrlo lahko kovati do vrlo tankih listića zbog svoje duktilnosti. Moguće je načiniti posebno tanke zlatne folije debljine samo 2000 slojeva atoma. Iz tog razloga Ernest Rutherford je koristio zlatnu foliju za svoj eksperiment o raspršavanju. Obična bijela svjetlost poprima zelenkasti odsjaj kroz zlatnu foliju. Osim toga, zlato se vrlo lahko može legirati sa mnogim metalima. Neke neobične osobine zlata poput zlatno-žute boje i velike duktilnosti mogle bi se, prema novim proračunima, objasniti relativističkim efektom.
U elementarnom stanju je plemenit metal žute boje i jakog sjaja, mehak, vrlo rastezljiv, težak (relativna gustoća 19,3). Tačka topljenja zlata je 1064,76 °C, jedna je od fiksnih tačaka za baždarenje termometara.
Hemijske
Zlato ne napadaju obične mineralne kiseline. Jedino snažno oksidirajuće kiseline mogu otopiti zlato, kao što su zlatotopka (aqua regia ili kraljevska vodica) ili selenska kiselina. U zlatotopci zlato daje tetrahlorid zlatnu kiselinu:
Halogeni elementi hlor, brom i jod su u mogućnosti da rastvore zlato, jod čak i u alkoholnom rastvoru. U vodenim cijanidnim rastvorima zlato se lahko rastvara oksidacijom kisikom kao kalij-dicijanidoaurat(I). U vrelim, kiselim hidrotermalnim rastvorima, zlato je relativno dobro fizički rastvorljivo. Stoga se ono može često naći u kvarcnim stijenama. Također postoje zapažanja da određene huminske kiseline mogu rastvoriti zlato.
Zlato se vrlo teško oksidira. Oksidacija zlata do stepena oksidacije (+1) se može provesti u prisustvu liganda (npr. cijanid ion), koji sa zlatom Au(I) daju stabilne komplekse. Oksidacija zlata do stepena oksidacije (+3) je lakša, a može se izvršiti sa spojevima koji sa zlatom Au(III) daju stabilan kompleks (npr. hlorid ion). Zbog toga se zlato rastvara u smjesi hlorovodične i dušične kiseline u omjeru 3:1, koja se naziva zlatotopka. Dušična kiselina je oksidacijsko sredstvo, a hloridni ion kompleksiranjem pomiče ravnotežu u desnu stranu u reakciji:
Rasprostranjenost
Udio zlata u kontinentalnoj Zemljinoj kori iznosi 0,004 ppm; što je otprilike četiri grama u 1.000 tona stijena. Udio značajno varira u zavisnosti od regije i nalazišta. U nekim bogatim nalazištima, udio zlata može iznositi i više grama u samo jednoj toni stijena. Godišnja svjetska proizvodnja zlata u 2008. godini iznosila je 2.260 tona, a u 2011. godini 2.700 tona, što je približno stotinu puta više nego u 19. vijeku. Procjenjuje se da se prosječno za dvije godine iskopa i pronađe više zlata nego što je dokumentirano u cijelom mileniju tokom Srednjeg vijeka.
Zlato na Zemlji se nalazi gotovo isključivo kao samorodni metal, bilo da se radi o primarnim nalazištima sirovine u vidu zlate rude (odnosno stijena koje sadržavaju zlato) ili u sekundarnim nalazištima.
Danas oko 40% svjetske rudničke proizvodnje zlata se iskopa u Južnoafričkoj Republici, SAD, Australiji i Rusiji. Među najdublje rudnike zlata u svijetu ubrajaju se rudnici u Južnoafričkoj Republici. Tamo se u nekim rudnicima zlato vadi sa dubine od gotovo 4.000 metara ispod površine. Početkom 2011. godine rudnička kompanija AngloGold Ashanti planirala je početi sa kopanjem rudnika na dubini do 5.000 metara.
Vrlo značajne količine zlata dobiju se rafiniranjem drugih metala poput bakra, nikla ili drugih plemenitih metala, tako da u zavisnosti od okolnosti tek dobijanje ovih nečistoća pruža ekonomsku isplativost za iskorištavanje nekog nalazišta zlata. Zabilježen je jedan spektakularan slučajan pronalazak u augustu 2007. godine, kada su dvije Šveđanke pronašle u blizini Överturingena, 500 kilometara sjeverno od Stockholma, stijenu sa udjelom zlata od 23,3 grama po toni.
U Bosni i Hercegovini su u prošlosti postojali brojni rudnici zlata. Jedan od najpoznatijih rudnika zlata bio je u Bakovićima kod Fojnice koji je radio sve do 1939. godine. Čak i danas postoji određeno zanimanje za ovaj lokalitet za obnavljanje traženja i kopanja ovog metala.
Gotovo sve evropske rijeke nose sa sobom zlato u tragovima. Prije nego što je dospjelo u rijeku, ovo zlato je bilo u formi malehnih, tankih listića uklopljenih u stijene. Djelovanjem erozije i drugih procesa oslobođeno je iz okolnih stijena i dospjelo u rijeke i vodotoke, te se tamo taložilo u riječnom mulju. Takvi depoziti zlata su zapravo sekundarna nalazišta, i jednim dijelom pomažu pri otkrivanju primarnih nalazišta. Jedno od tih sekundarnih depozita zlata, poput onog u njemačkoj rijeci Rajni iskorištava se ispiranjem proteklih nekoliko stotina godina sve do danas, sa manjim prinosima. Jedini zvanični proizvođač zlata u Njemačkoj od 2008. godine je grupa Holcim,, kojoj pripada kamenolom kod Rheinzaberna, a također i iskorištava ovo nalazište.
Kao mineral
Zlato se u prirodi javlja samorodno, pa je stoga priznato kao mineral. Međunarodna mineraloška organizacija (IMA) vodi zlato u sistematici minerala po Strunzu (9. izdanje) pod sistemskim brojem „1.AA.05“ (Elementi - metali i međumetalni spojevi - porodica bakra i kupalita) (odnosno po starijoj sistematici po Strunzu (8. izdanje) pod brojem I/A.01-40). Na engleskom govornom području gdje se koristi sistematika minerala po Danau zlato-mineral se vodi pod sistemskim brojem „1.1.1.1“.
Zlato se kristalizira u kubičnom kristalnom sistemu. Ima tvrdoću po Mohsovoj skali od 2,5 do 3, metalno-tamnožute boje, koja se kolokvijalno i naziva zlatna boja. Kada se isitni u vidu zlatnog pijeska ili praha, u zavisnosti od veličine zrna, ima žučkastu, oker-smeđu do ljubičastu boju, što se često naziva i zlatno-purpurna boja. Pri povišenoj temperaturi, fino zlato gubi na intenzitetu boja te postoje svijetlo žuto, usijano, prije nego što se počne topiti. Istopljeni metal je limun-žute boje, sa blagim zelenim nijansama, a svoju intenzivnu narandžasto-žutu boju vraća tek kada se potpuno ohladi.
Primjese bakra daju zlatu ružičastu ili crvenkastu boju, a takve smjese imaju manju tačku topljenja od čistog zlata, mnogo su veće čvrstoće, tvrdoće i lakše se poliraju. Ukoliko u zlatu ima primjesa srebra, ono također mijenja boju preko svijetlo žute prema svijetlo zelenoj i na kraju gotovo bijelo. Takve smjese nemaju veće razlike u tvrdoći i tački topljenja od čistog zlata. Većina metala, također i poznati platinski metali, živa i metali poput željeza, ukoliko se javljaju kao primjesa u zlatu, povećanjem udjela u zlatu smanjuju prirodnu obojenost zlata prema prljavo sivo-žutoj boji do sivo-bijelih nijansi legura. Tako naprimjer boja zlata sa primjesama paladija (porpecit) varira od tamno crveno-smeđe do svijetlo smeđe.
Pošto je zlato relativno nereaktivan, inertan element, obično uvijek zadržava svoj sjaj i boju pa se u prirodi vrlo lahko prepoznaje. Često se može naći povezan sa kvarcom u hidrotermalnim izvorima, kao i sa rudama bakra. Erozija i uticaj vremenskih prilika na stijene koje sadrže zlato dovodi često do taloženja relativno teškog metala na dno tekućih voda. Takvo taloženje može dovesti i do značajnih i vrlo prostranih nalazišta zlata, koja mogu poticati iz gotovo u svih geoloških perioda.
Osim navedenog, zlato je i sastavni dio mnogih minerala. Primjeri minerala zlata su kalaverit, krenerit i silvanit.
Upotreba
mini|190px|Pozlaćeni kontakti na provodničkoj ploči mini|desno|Priključno mjesto [[XLR studijskog mikrofona sa pozlaćenim kontaktnim iglicama]]
Danas se od zlata koje se u svijetu iskopa oko 85% preradi u nakit, dok se oko 12% potroši u industrijske svrhe (elektronika, medicina, optika i dr.) Ostalih 3% zlata završi deponovano u trezorima banaka.
Kao novac
Danas zlato služi uglavnom u obliku sredstva za finansijske investicije (kao prigodne zlatne kovanice ili zlato u polugama). Služi i kao sredstvo za plaćanje, a mnoge centralne banke u svijetu ga koriste kao pokriće nacionalne valute (valutne rezerve), mada se većina svjetskih valuta danas ne veže za zlatne rezerve. Također privatna i pravna lica i investitori često investiraju u zlato i vrijednosne papire na bazi zlata, a koji čine kurs zlata na tržištu.
U kriznim vremenima (naprimjer inflacije ili privredne krize) zlato se, između ostalih, smatra vrlo stabilnom investicijom, koje se može posmatrati relativnim rastom vrijednosti u odnosu na druga sredstva investiranja. Unutrašnja vrijednost zlata se, u ekonomskoj teoriji, posmatra kroz njegovu relativnu rijetkost i kroz prosječno potrebni napor i rad koje njegovo kopanje i prerada zahtijeva. Zbog toga kod zlata ne postoji rizik od propadanja (bankrota) kao kod drugih vrijednosnih papira, gdje stopa povrata ulaganja zavisi od pretpostavljenog rizika od propadanja učesnika na tržištu. Ako se na ovaj način razmatra, cijena zlata na tržištu tokom vremena podliježe velikim varijacijama.
U elektronici
U elektroničkoj industriji zlato se upotrebljava, između ostalog, za ostvarenje dobrih električnih kontakata, zbog otpornosti na koroziju i mogućnosti lahke obrade:
U medicini
Zbog otpornosti na koroziju ali i estetskih kvaliteta, zlato se koristi kao ispuna zuba u stomatološkoj tehnici, kao i zamjenski metarijal za oštećene ili nedostajuće zube. Neke soli zlata imaju određene protivreumatske osobine pa se one koriste u terapeutske svrhe.
Soli zlata, naročito natrij auro tiomalat i auranofin se upotrebljavaju kao osnovna terapija protiv reumatoidnog artritisa (hroničnog poliartritisa). U novije vrijeme njega polahko potiskuju jeftiniji medikamenti. Međutim, spojevi zlata koji se primjenjuju u medicini imaju i određena neželjena djelovanja. Između ostalog, može doći do određenih alergijskih reakcija, a pri neadekvatnoj primjeni do oštećenja jetre, krvi i bubrega. Oko 50% terapija solima zlata je prekinuto zbog neželjenih djelovanja. Takve terapije se nastavljaju tek nakon nekoliko mjeseci.
Proizvođač lijekova Madaus je 1913. godine patentirao homeopatski preparat Essentia Aurea (zlatne kapi), pod markom Herzgold te ga je prodavao u svrhu poboljšanja rada srca i opće slabosti. Spojevi zlata mogu biti otrovni, ali samo zbog otrovnosti drugih elemenata i spojeva sa kojima je u vezi. Bezbojni zlato-cijanid i limun žuta tetrahlor zlatna kiselina su neki od tih spojeva.
Vanjski linkovi
🇵🇸
Berušica
Berušica je naseljeno mjesto u općini Gacko, Bosna i Hercegovina.
NGC 5580
NGC 5580 (također poznat kao MCG 6-32-6, NGC 5590, PGC 51312 i UGC 9200) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 147 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 1,80 (77 hiljada sg) a najmanji 1,8 uglovnih minuta (77 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 27. aprila 1827. godine.
Ontario
Ontario je jedna od deset provincija Kanade, locirana u centralno-istočnom dijelu države. Najmnogoljudnija je provincija i dom je za oko 40% Kanađana i druga po veličini provincija u državi uzimajući u obzir ukupnu površinu.
NGC 5580
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ontario
U politički-ekonomskom smislu provincija predstavlja centralnu Kanadu dok je u čisto geografskoj karakterizaciji zapravo dio istočne Kanade, zajedno sa Kvebekom i Atlantskim provincijama.
Ova provincija je jedna od četiriju originalnih (prvih) provincija Kanade te ima bitan historijski značaj. Sa svojom robusnom ekonomijom i velikim brojem stanovnika (potencijalnih glasača) ima i strateški političko - ekonomski značaj u Kanadi. U provincije se nalazi glavni grad Kanade Ottawa i najmnogoljudniji grad države Toronto. Stanovništvo je uglavnom anglofono uz značajan dio frankofonog stanovništva.
Geografija i klima
Provincija Ontario je omeđena provincijom Manitoba na zapadu, Hudsonovim i Jamesovim zalivom na sjeveru, provincijom Quebec na istoku, a na jugu američkim saveznim državama (od zapada prema istoku): Minnesota, Michigan, Ohio, Pennsylvania i New York. Duž čitave granice između Ontarija i SAD-a a koja se proteže 2.700 km, nalaze se unutrašnji plovni putevi.
Ontario leži na padinama "Kanadskog štita" koje su bogate mineralima, ali i nepovoljne (zbog nedovoljne plodnosti - kamenita podloga i tanak sloj humusa) za poljoprivredu. Ipak, u južnom Ontariju nalaze se plodnija područja u kojima savremenom proizvodnjom ratarstvo i stočarstvo postižu izvanredne rezultate.
Klima
Klima Ontarija je subpolarna na krajnjem sjeveru i oštra kontinentalna u najvećem dijelu provincije. Samo najjužniji krajevi provincije imaju umjerenu kontinentalnu klimu. Sniježne padavine izuzetno su velike, a u sjevernim područjima često započinju u oktobru, a završavaju u maju. Ontario se nalazi na obali svih pet velikih jezera koja imaju snažan utjecaj na klimu južnog Ontarija. Zbog ovog utjecaja ljeta su jako topla i jako vlažna, a zime su temperaturno nešto blaže nego kod drugih područja iste geografske širine.
Historija
Današnja terirorija Ontarija je prije dolaska Evropljana bila naseljena indijanskim narodima Algonkin (Algonquian) i Irokezima (Iroquois). Ove dvije jezički različite grupe su se granale u više plemena različitih imena. mini|Toronto 220px|mini|[[Niagarini vodopadi Ontario]] U 17tom vijeku francuski istraživači (Etienne Brule i Samuel de Champlain) i engleski moreplovac Henry Hudson su istražili veći dio Ontarija za interese francuskog i Ujedinjenog kraljevstva. Područja Ontarija i Kvebeka su isprva (16to i veći dio 17tog vijeka bili pod francuskom upravom do Britanske pobjede u bici na Abrahamovoj zaravni (battle of the Plains of Abraham) 1759 godine. Britanci 1774 ujednijuju Ontario s Kvebekom radi lakše uprave slabo naseljenom zemljom. Talas useljenika (Lojalista) koji je potkraj 18tog vijeka zapljusnuo Kanadu iz Sjedinjenih država doveo je 1791 do podjele područja Kvebeka i Ontarija na dvije zasebne teritorije gornju i donju Kanadu (Upper and Lower Canada).Razlog tome je bila jezička i kulturna podjieljenost stanovništva Kanade. Gornjom Kanadom (danas Ontario) su dominirali anglofoni stanovnici Britanskog porijekla i anglikasnske ili protestantske vjerske opredijeljenosti dok su u donjoj Kanadi (danas Kvebek) najbrojniji bili frankofoni katolici mahom doseljenici iz zapadnih krajeva Francuske. Grad Toronto je zapalila američka vojska 1813 u ratu s Britancima. Godine 1841 Velika Britanija opet ujedinjuje upravu Gornje i Donje Kanade ali ih i dalje naziva odvojenim imenima Canada East (Istočna Kanada) i Canada West (Zapadna Kanada). Razlog ponovnom administracijskom ujedinjenju je bio pobuna Francuza u donjoj Kanadi (iz etničkih razkoga)kao i pobune anglofonog stanovništva u Gornjoj Kanadi (iz ekonomskih pobuda). Nakon osnivanja konfederacije 1867. godine Ontario I Kvebek su utemeljene kao dvije odvojene provincije. Tada je utvrđena i sadašnja administrativna granica između Ontarija i Kvebeka. Područje Ontarija je nakon toga utemeljeno kao područje kojim dominira engleski jezik i kultura te je frankofono stanovništvo ove provincije bilo segregirano u zaseban školski sistem. Od tada slijedi historija odvojenog školstva u Ontariju. Utemeljene su Opće/javne škole (Public school) i katoličke škole (Catholic school). Opće škole su bile namijenjene većini stanovništva a katoličke anglofonim i frankofonim katolicima. Francuski jezik je bio stavljen van upotrebe (van zakona) tako da je do ponovne uspostave zakonite upotrebe francuskog jezika u 20. vijeku veći dio francuskog stanovništva bio angliciziran. Podijeljenost školstva na katoličke i opće škole je na snazi i danas u provinciji Ontario. U vrijeme prvog i drugog svjetskog rata s područja Ontarija je regrutiran veliki broj vojnika u kanadske regimente Britanske vojske koji su se borili na ratištima u Evropi. Nakon drugog svjetskog rata Ontario bilježi ogroman ekonomski rast i velik priliv stanovnika iz svih krajeva svijeta. Danas je Ontario prvi po naseljenosti a drugi po ukupnoj površini i među provincijama Kanade važi za ekonomski najdinamičniju provinciju.
Vlada
mini|Zakonodavna skupština Ontarija Otprilike svake četiri godine u provinciji Ontario održavaju se slobodni demokratski izbori za sazivanje provincijskog parlamenta. Službeni naziv ovog zakonodavnog tijela je Legislative Assembly of Ontario (Zakonodavna skupština Ontarija). Međutim u svakodnevnoj upotrebi uobičajen je naziv Ontario provincial parliament (provincijski parlament Ontarija).
Karakteristično za parlament Ontarija u odnosu na parlament Kanade je to da je parlament Ontarija zapravo jednodoman parlament.
Ovaj parlament ima 103 zastupnička mjesta. Zastupnici se odabiraju na izborima po sistemu relativne većine. Svaki od 103 zastupnika predstavlja jedan od 103 zastupnička okruga. Službeni naziv zastupnika je Member of the Legislative Assembly (zastupnik u zakonodavnoj skupštini) ili skraćeno MLA. Međutim naziv Member of the Provincial Parliament (član provincijskog parlamenta) ili MPP u češćoj je upotrebi. Zbog velikog broja stanovnika najveću "težinu" u provincijskom parlamentu, tj. najveći broj zastupnika, ima šire područje grada Toronta ili GTO (Greater Toronto area). Sličnu "težinu" imaju glasovi iz provincije Ontario u kanadskom federalnom parlamentu te je stoga pobjeda na provincijalnim ili federalnim izborima u ovoj provinciji od izuzetnog značaja za sve stranke koje učestvuju na izborima.
Zgrada provincijalnog parlamenta nalazi se u Kvins parku (Queen's park) u Torontu. Glavne političke stranke u Ontariju su Progresivna konzervativna stranka Ontarija, Liberalna stranka Ontarija i Nova demokratska stranka Ontarija. Iako je kroz historiju od Drugog svjetskog rata do danas konzervativna stranka najviše puta pobjeđivala na provincijalnim izborima i formirala provincijsku vladu (cabinet) danas većinu u parlamentu Ontarija ima Liberalna stranka. Vođa stranke pobjednika na provincijalnim izborima se namjerno naziva Predsjednik Vlade (Premier) da se izbjegne dualizam naziva. Predsjednik Vlade je naziv rezerviran za prvog čovjeka Kanade. Premijer Ontarija je trenutno Kathleen Wynne, vođa Liberalne stranke u Ontariju. mini|Plaža u Ontariju
Ekonomija
S ekonomskog stanovišta Ontario je ekonomski gigant Kanade ali i cijele Sjeverne Amerike. Godišnji bruto proizvod ove provincije je veći nego bruto proizvod mnogih zemalja razvijene zapadne Evrope kao npr. Švedske ili Belgije.
Bruto proizvod Ontarija ima najveći udio u godišnjem bruto proizvodu Kanade, preko 40%. Rast ekonomije Ontarija je trenutno veći nego porast u ekonomijama Njemačke ili Japana. Iako većina stanovništva (preko 70%) radi u uslužnim djelatnostima od primarnog značaja za Ontario je proizvodna djelatnost. Ova provincija ostvaruje velike prihode iz pogona za proizvodnju motornih vozila. Vodeći svjetski proizvođači kao npr. General motors, Ford, Daimler-Chrysler, Toyota, Honda imaju ovdje svoje proizvodne pogone. Proizvodnja auto dijelova koja opskrbljuje tvornice automobila također je izrazito zastupljena. Ontario je još poznat i po proizvodnji čelika, željeza, strojeva, hrane, električnih uređaja itd. Najveći dio industrijskih postrojenja je lociran na području tzv. zlatne potkove tj. područja uz obale jezera Ontario od Toronta do Hamiltona. Informacijska industrija je zastupljena u svim većim centrima a najviše u "zlatnom trokutu" (Cambridge- Waterloo-Guelph) i Otavi. Toronto je vodeći bankaraski i financijski centar provincije. Ontario ima izuzetno dobru cestovnu prometnu mrežu a putem velikih jezera, viland (Weeland) kanala i rijeke St. Lorensa je povezan i sa Atlantskim okeanom.
Nedostatak prirodnih izvora energije Ontario nadoknađuje proizvodnjom u nuklearnim elektranama. Turizam je kao grana privrede prisutan u Ontariju uglavnom u području Nijagarinih vodopada, Vindzora i Toronta. Najljepše plaže u Ontariju nalaze se sjeverno od Toronta na obalama jezera Hjuron. Ovo jezero za razliku od jezera Iri (Erie) i Ontario je sačuvano od zagađenja vjerovatno zbog manje gustoće naseljenosti i gotovo neznatne koncentracije industrije na obalama ovog jezera.
Stanovništvo i naselja
Ontario je neravnomjerno naseljen. Područja južnog Ontarija, a posebno šire urbano područje Toronta, su gusto naseljena. Područja sjevernog Ontarija su rijetko naseljena (uz obale velikih jezera) ili nenaseljena.
Sastav stanovništva Ontarija je etnički mješovit. Većina stanovništva pripada bijeloj rasi, međutim primjetna je i prisutnost pripadnika ostalih rasa. Većina stanovnika su pripadnici neke od kršćanskih denominacija među kojima prednjače protestanti (sve grupacije zajedno) oko 34.9% i rimo-katolici 34.7%. Od ostalih vjerskih grupa u Ontariju najviše ima muslimana 3.1%.
Zbog izuzetno velikog broja stanovnika koji se useljavaju u ovu provinciju broj stanovnika Ontarija je u posljednjih stotinu godina u gotovo neprestanom i visokom porastu. Gotovo polovina stanovništva je britansskog porijekla a oko 10 % francuskog. Znatan je udio stanovnika porijeklom iz ostalih evropskih zemalja.
Sport i kultura
Vodeći sport u Ontariju je hokej. Dva tima iz Ontarija pripadaju NHL ligi. To su Senatori iz Otave (Ottawa senators) i Javorovi listovi iz Toronta (Toronto Maple Leafs). Ostali vodeći sportovi su bejzbol, američki fudbal i nogomet. Košarkaški klub iz Toronta Toronto Raptors nastupa u NBA ligi.
Ontario je multikulturna sredina. U gradovima Ontarija je zastupljena kultura življenja raznih socio-kulturnih grupa iz cijelog svijeta. Toronto je jedan od najmultietničkijih gradova u svijetu. U ruralnim dijelovima Ontarija preko 90% stanovništva su bijelci britanskog ili nekog drugog evropskog porijekla (najčešće njemačkog ili holandskog). Kultura življenja je istovjetna kulturi življenja bijlog stanovništva Sjedinjenih Država. Iz tog razloga ne čudi veliki uticaj američkih medija kao i konzumacija američkih kulturnih sadržaja (film, muzika, pisana riječ) u ovoj provinciji.
Pribava
Pribava je naseljeno mjesto u gradu Gračanici, Bosna i Hercegovina.
Jugoistočno od Gračanice na udaljenosti od oko tri kilometra, nalazi se naselje Pribava. Naselje počinje odmah s desne strane magistralnog puta Tuzla-Doboj i odatle se širi na sjever i sjeveroistok. U geomorfološkom pogledu ovo područje je uglavnom ravničarsko, jer je to šire područje Sprečanskog polja. Prema sjeveru i sjeveroistoku, zemljište je nešto uzdignutije i tu je naselje uglavnom i smješteno. Nadmorska visina je 251 metar.
Gornji Kokoti
Gornji Kokoti (ćir. Горњи Кокоти) su naseljeno mjesto u sastavu grada Podgorice, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazili su se u sastavu stare općine Podgorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Gornji Kokoti su imali 74 stanovnika.
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Luka Oakland
mini|300px|Panorama luke Oakland iz zraka
Luka Oakland je glavna teretna luka sjeverne Kalifornije i jedna od glavnih luka zapadnih Sjedinjenih Američkih Država, te cijelih SAD-a. Bila je prva glavna američka luka na obali Tihog okeana koja je izgradila terminale za kontejnerske brodove. Danas je četvrta najveća luka u SAD-u, poslije Long Beacha, Los Angelesa i Newarka. Razvojem intermodalnog sistema kontejnerskog upravljanja 2002. je dosegnut vrhunac jednog desetljeća planiranja i izgradnje, omogućivši teretno postrojenje visoke količine te daljnje ekspanzije učešća Luke Oakland na teretnom tržištu zapadne obale Sjeverne Amerike.
Luka je osnovana 1852. godine, kada je dotadašnje ušće bilo iskopano te su se izgradila velika teretna pristaništa. Dvadeset dvije godine poslije, u 1874. godini se luka trebala ponovo kopati i time je postala luka velike dubine te je bila osnovana danšnja moderna luka Oakland. Sa ulaganjima u luku 2002. godine, u koju se od 1962. godine uložilo preko 1,4 milijarde $, luka je osigurala važno mjesto u američkoj ekonomiji. Puno špeditera Tihog okeana odlučili su preusmjeriti svoj prevoz tereta za Oakland s obzirom na novi, moderni, intermodalni sistem kontejnerskog upravljanja, povezan sa velikim gužvama u Long Beachu i Los Angelesu u južnoj Kaliforniji.
Joséphine de Beauharnais
Joséphine de Beauharnais (punim djevojačkim imenom Marie Josèphe Rose de Tascher de la Pagerie), poznata jednostavno kao Jozefina, bila je prva supruga cara Napoleona Bonaparte i tokom toga braka carica Francuza.
Iako nije imala djece s Napoleonom, Jozefina je bila baka Napoleona III preko svoje kćerke i predak danskih i švedskih vladara preko sina iz prvog braka.
Mladost
Jozefina je rođena na karipskom ostrvu Martinik u porodici koja je na tom tropskom ostrvu posjedovala šećernu plantažu. Jozefinin otac, po kome je nazvana, bio je Joseph-Gaspard de Tascher de la Pagerie, potporučnik francuske armije. Majka joj je bila Rose-Claire des Vergers de Sanois, Francuskinja engleskog porijekla sa majčine strane.
Jozefinina porodica pala je u teško finansijsko stanje kada je 1766. godine njihovu plantažu uništio tropski ciklon. Jozefinina tetka sa očeve strane, Edmée de Tascher de la Pagerie, bila je ljubavnica francuskog aristokrate, Françoise, vikonta de Beauharnaisa. Kada se Françoisino zdravlje pogoršalo, Edmée je pokušala aranžirati brak između njegovog sina, Alexandra i Jozefinine starije sestre, Catherine-Désirée. Ovaj brak bi bio veoma koristan za porodicu Tascher koja je bila na rubu propasti. Međutim, dvanaestogodišnja Catherine-Désirée umrla je 1777. godine, prije nego je i napustila Martinik. Tetka Edmée je bila odlučna u svojim ciljevima i zamjenu za Alexandrovu nevjestu našla je u Jozefini.
Prvi brak i udovištvo
U oktobru 1779. Jozefina je s ocem otputovala u Evropu. Za Alexandra se udala 13. decembra iste godine. Brak nije bio previše sretan, ali par je dobio dvoje djece: sina Eugènea (1781) i kćer Hortensiju (1783).
2. marta 1794, tokom Vladavine terora, Jozefinin suprug je uhapšen. Jozefina je smatrana preblizom antirevolucijskim krugovima, te je i ona uhapšena 19. aprila 1794. U zatvoru je zadržana sve do 28. jula, a oslobođena je zahvaljujući Robespierreu. Njen je suprug bio optužen da je slabo branio Mainz 1793. i bio je smatran prijetnjom zbog svog aristokratskog porijekla, te je osuđen na smrt zajedno sa bratom Augustinom. Smrtna kazna izvršena je giljotiniranjem 23. jula 1794. U junu 1795, zahvaljujući novom zakonu, Jozefina je bila u mogućnosti povratiti sebi Alexanderovu imovinu koju je držala kao njegova udovica.
Brak s Napoleonom
mini|290px|lijevo|Jozefina kleči pred Napoleonom koji je kruniše ([[2. decembar 1804)]]
U januaru 1796. Napoleon je zaprosio Jozefinu i brak je sklopljen 9. marta, a Napoleon je usvojio Jozefininu djecu. Samo dva dana nakon vjenčanja Napoleon je napustio Francusku i otišao voditi vojsku u Italiji, ali je održavao kontakt sa Jozefinom preko niza romantičnih pisama koja su sačuvana do danas. Postoje tvrdnje da je Jozefina imala aferu tokom njegovog odsustva, ali one nisu nikada dokazane. S druge strane, za Napoleona se zna da je imao ljubavnice tokom braka s Jozefinom.
20. marta 1804. Napoleon se proglasio francuskim carem i Jozefina je kao njegova supruga postala carica, a njena djeca iz prvog braka dobila su odgovarajuće titule. Brak carskog para je bio snažno uzdrman kad je Jozefina saznala za Napoleonovu aferu s njenom dvorskom damom. Posredovanjem Jozefinine kćeri Hortensije Napoleon i Jozefina su se pomirili i nastavili živjeti zajedno. Napoleon se krunisao u Notre Damu 2. decembra 1804. i zatim je krunisao svoju suprugu kao caricu.
Razvod i smrt
mini|150px|desno|Pismo od Jozefine upućeno Napoleonu, u kojem ona predlaže razvod ([[15. decembar 1809)]]