cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Život
Virusi
thumb|400px|Elektronska mikrografija [[adenovirusa koja predstavlja njegovu strukturu.]] Virusi se mnogo češće smatraju replikatorima nego oblicima života. Oni su opisani kao "organizmi na rubu života", jer posjeduju gene, evoluiraju pod uticajem prirodnog odabira i razmnožavaju se stvaranjem više sopstvenih kopija. Međutim, virusi ne metaboliziraju i za tu ulogu im je neophodan sistem ćelije domaćina. Prema samoobnavljanju virusa, domaćinska ćelija je također predmet proučavanja porijekla života, jer to može podržati hipotezu da je život mogao početi na razini samoobnavljajućih organskih molekula.
Teorije živih sistema
U filozofiji i religiji postoji ideja da je Zemlja živa, ali prva naučnu raspravu o tome pokrenuo je je škotski naučnik James Hutton. Godine 1785. on je izjavio da je Zemlja superorganizam i da njeno pravilno proučavanje treba biti u okvirima fiziologije. Hutton se smatra ocem geologije, ali njegova ideja o živoj Zemlji je zaboravljena u intenzivnom redukcionizmu 19. stoljeća. Gaia hipoteza, koju je predložio James Lovelock (1960.) ukazuje na to da život na Zemlji djeluje kao jedan organizam koji određuje i održava životne uslove potrebne za njegov opstanak.
Prvi pokušaj opće teorije živih sistema za objašnjavanje prirode života bio je 1978., koju je izložio američki biolog James Grier Miller. Takva opća teorija, koja proizlazi iz ekoloških i bioloških nauka, pokušava mapirati opšte principe uloge svih živih sistema. Umjesto ispitivanja fenomena u pokušaju razlaganja sistema na komponente, opća teorija živih sistema istražuje pojave u smislu dinamičkih obrazaca odnosa organizama sa svojim okruženjem. Robert Rosen (1991.) na tom izgrađuje definiciju sistema kao komponente, tj. kao "jedinicu organizacije dijela s funkcijom, odnosno, definiran odnos između dijela i cijeline." Iz ovog i drugih početnih koncepata, razvila se "relaciona teorija sistema" kojom se pokušavaju objasniti posebna svojstva života. Naime, on je identificirao "nedjeljivu komponentu u organizmu" (eng. nonfractionability), kao osnovnu razlika između života i sistema "biološke mašine''.
Jedan od sistemskih pogleda na život skupno tretira okolinske i biološke flukseve, kao "reciprocitet uticaja" i da je recipročni odnos sa okolinom diskutabilan kao važan za razumijevanje života, kao što je u primjeru razumijevanja ekosistema. Tako i Harold J. Morowitz (1992.) objašnjava da je život svojstven ekološki sistem, a ne jedan organizam ili vrsta. On tvrdi da je ekosistemska definicija života bolja da se naglasi njegova biohemijska ili fizička priroda. Robert Ulanowicz (2009.) ističe simbiozu kao ključ za razumijevanje sistemskih ostvarenja u ponašanju života i ekosistema.
Biologija kompleksnih sistema (CSB) je oblast nauke koja proučava pojavu funkcionalne i organizacujske složenosti organizama sa stanovišta teorijhe dinamičkih sistema. Potonji se često nazivaju i biološki sistemai i imaju za cilj shvatanje najosnovnijih aspekata života. Usko vezani pristup biologiji CSB sistema naziva se relacijska biologija. Ona se uglavnom bavi razumijevanjem životnih procesa u smislu najvažnijih odnosa i kategoriziranjem takvih odnosa među važnim radnim dijelovima organizama. Za višećelijske organizame, ovo je definisano kao "kategorijska biologija" ili model predstavljanja organizama prema teoriji kategorija bioloških odnosa, a također i algebarska topologija funkcionalne organizacije živih organizama u smislu njihove dinamične, složene mreže metaboličkihgenetičkih, epigenetičkih procesa i signalnih puteva.
Također je tvrdio da je evolucijski red kod živih sistema i određenim fizičkim sistemima usaglašen zajednički osnovni princip, kojeg je nazvao Darwinova dinamika. Darwinova dinamika je prvi put izložena, a sa njom se objašnjava da se prema makroskopskoj razini stvaranje jednostavnih nebioloških sistema odvija daleko od termodinamičke ravnoteže, a zatim se proteže na razmatranje živih sistema. Ukratko, molekule RNK su bile osnova za otpočinjanje procesa za obje vrste sistema, a zaključeno je da su oni u osnovi slični.
Još jedna sistemska definicija, zvana teorija operatora, predlaže: "život je opći naziv za prisustvo tipskih zatvarača u organizmu, gdje su tipski zatvarači membrane i autokatalitička grupa u ćeliji" i predlaže da je organizam "bilo koji sistem sa organizacijom koja je u skladu s vrstom operatera koji je u najmanju ruku kompleksan kao ćelija".
Život se može izraditi kao mreža inferiornih negativnih povratnih informacija regulatornih mehanizama, podređenih i nadređenih pozitivnh povratnih informacija, koje stvaraju mogućnost širenja i razmnožavanja.
Porijeklo
Dokazi ukazuju da život na Zemlji postoji već najmanje 3,5 milijardi godina, s najstarijim fizičkim tragovima života starim više od 3,7 milijardi godina. Svi poznati oblici života imaju temeljne molekulske mehanizme, koji odražavaju njihovo zajedničko porijeklo. Na osnovu ovih zapažanja, naučnici pokušavaju da pomoću hipoteze o porijeklu života pronaći onaj mehanizam koji objašnjava stvaranje univerzalnog zajedničkog pretka, od jednostavnih organskih molekula preko prećelijskog života protoćelije do metabolizma. Modeli su podijeljeni u kategorije "prvi geni" i "prvi metabolizam", ali odnedavno preovladava trend izlaganja hibridnih modela koji kombiniraju obje kategorije.
Ne postoji trenutni naučni dogovor o tome kako je život nastao. Međutim, većina prihvaćenih naučnih modela se zasniva na sljedećim zapažanjima:
Živi organizmi sintetiziraju proteine, koji su polimeri aminokiselina, a nastaju po uputstvu dezoksiribonukleinske kiseline (DNK). Sinteza proteina podrazumijeva posrednika – ribonukleinsku kiselinu (RNK) polimer. Jedna od mogućnosti za to je da je život počeo tako da su najprije nastali geni, a zatim proteini. Alternativa ovome je obrnuti proces: prvo su nastali proteini, a zatim su došli geni. Međutim, budući da su geni i proteini potrebni za proizvodnju druge strane, problem poprima obrise odgovora na pitanje: šta je nastalo prije kokoš ili jaje. Veći dio naučne zajednice podržava mišljenje da je malo je vjerovatno da su geni i proteini nastali samostalno. Stoga je kao mogućnost, Francis Crick prvi predložio varijantu da je život bio zasnovan na RNK, koja ima kao i DNK svojstva skladištenja informacija i katalitičkih sposobnosti nekih proteina. To se zove hipoteza svijeta RNK, a podržava je zapažanje da se mnogi od najkritičnijih komponenti ćelija (onih koji se razvijaju najsporije) sastoje uglavnom ili u potpunosti od RNK. Isto tako, mnoge kritične kofaktore (ATP, Acetil-CoA, NADH itd.) su ili nukleotidi ili supstance koje se jasno odnose na njih. Katalitička osobina RNK nije bila dokazana onda kada je ova hipoteza predložena, ali je nakon toga potvrđuje Thomas Cech, 1986.
Jedno pitanje u vezi sa teorijom svijeta RNK je i to da je sinteza RNK iz jednostavnih anorganskih prekurzora teža nego za druge organske molekule. Jedan od razloga za to je da su prekurzori RNK vrlo stabilni i međusobno reagiraju vrlo sporo pod redovnim uslovima okoline, pa je predloženo da su se živi organizmi sastojali od drugih molekula prije nego što je nastala RNK. Međutim, uspješna sinteza određenih molekula RNK, pod uslovima koji su postojali prije života na Zemlji, postignuta je dodavanjem alternativnih prekurzora u nekom određenom cilju sa pretečama fosfata prisutnih u cijeloj reakciji. Ova studija čini teoriju svijeta zasnovanom na RNK prihvatljivijom.
Geološka otkrića u 2013. pokazala su da reaktivne vrste fosfora (kao što su fosfiti) kojih je bilo u izobilju u okeanu, prije 3,5 milijarde godina i da lahko reagira s vodenim glicerolom za stvaranje fosfita i glicerol 3-fosfata. Pretpostavlja se da je rijetki mineral šrajberzit (koji je bio jedan od sastojaka meteorita iz kasnog teškog bombardiranja) mogao sa smanjenim fosforom reagirati s prebiotskim organskim molekulama stvarajući fosforilizirane biomolekule, kao i RNK. Godine 2009., eksperimenti koji su pokazali Darwinovsku evoluciju od dvokomponentnog sistema RNK enzima (ribozima) in vitro. Eksperiment je izveden u laboratoriji Gerarda Joycea, koji je izjavio:
Prebiotska jedinjenja mogu imati vanzemaljsko porijeklo. NASA je na osnovu nalaza iz 2011. godine izradila studiju o meteorima koji se mogu naći na Zemlji, što ukazuje na prisustvo komponenti DNK i RNK (adenina, guanina i srodnih organskih molekula), koje mogu nastati u svemiru. U martu 2015., naučnici NASA su izvijestili da su po prvi put složena DNK i RNK organskih jedinjenja života, uključujući i uracil, citozin i timin, stvorena u laboratoriji pod svemirskim uslovima. Tokom ovog eksperimenta su korištene početne hemikalije, kao što su pirimidin koji je pronađen u meteoritima. Pirimidini, kao što je policiklični aromatski ugljikovodik (PAH), ugljikom najbogatiji hemijski spojevi nađeni u svemiru, možda su, prema naučnicima, nastali u Crvenim gigantima ili međuzvezdanoj prašini i gasu oblaka.
Uticaj sredine
thumb|[[Cijanobakterija|Cijanobakterije (Cyanobacteria) su dramatično promijenile količinu kisika u atmosferi i sastavu oblika života na Zemlji dovodeći anaerobne organizme blizu izumiranja.]] Raznolikost života na Zemlji je proizvod dinamičnog međudejstva između genetičkih potencijala, metaboličke sposobnosti, životneih izazova i simbioza. Tokom većeg dijela postojanja Zemlje, naseljivim okruženjem su preovladavali mikroorganizmi određeni sposobnostima svog metabolizma i djelovanju evolucijskih faktora. Kao posljedica ovih mikrobnih aktivnosti, fizičko-hemijsko okruženje na Zemlji se mijenjalo na geološkoj vremenskoj skali, što je uticalo na piteve evolucije naknadnog života. Naprimjer, oslobađanje molekularnog kisika iz cijanobakterija, kao proizvoda fotosinteze, izazvalo jr globalne promjene u Zemljinoj atmosferi. Budući da je kisik otrovan za većinu oblika života na Zemlji u to vrijeme, što je predstavljalo evolucijske izazove. To je na kraju dovelo do stvaranja velikih životinjskih i biljnih vrsta na našoj planeti. Ova uzajamnost između organizama i njihovog okruženja je nasljedna osobina živih sistema.
Svi oblici života zahtijevaju određene osnovne hemijske elemente potrebne za biohemijsko djelovanje kao što su: ugljik, vodik, dušik, kisik, fosfor i sumpor. U daljem tekstu se za osnovne makronutrijente svih organizama u engleskom jeziku često koristi akronim CHNOPS. Oni zajedno izgrađuju nukleinske kiseline, proteine i lipide, koje predstavljaju najveći dio žive materije. Pet od tih šest elemenata čine hemijske komponente DNK (sve osim sumpora). Potonji je komponenta aminokiselina cistein i metionin. Od ovih elemenata, u organskoj supstanci je najobitniji ugljik, koji ima podobne atribute za stvaranje višestrukih, stabilnih kovalentnih veza. Ovo omogućava da se na bazi ugljika stvara bogat izbor hemijskih aranžmana (organskih) molekula. Predloženi su alternativni hipotetički oblici biohemijskih procesa uklanjanjem jednog ili više hemijskih elemenata, zamijenom elemenata jednim koji nije na pomenurtoj listi promjenom potrebnog chiralities ili drugih hemijskih svojstava.
Raspon tolerancije
Inertne komponente ekosistema su fizički i hemijski faktori neophodni za život – energija (sunce ili hemijska energija), voda, temperatura, atmosfera, gravitacija, hranjive tvari i ultraljubičasto zračenje za zaštitu od sunca. U većini ekosistema, uslovi variraju u toku dana, od jedne sezone u drugu. Živeći u većini ekosistema, organizmi moraju biti u stanju da prežive niz uslova, poznatih pod nazivom "raspon tolerancije". Izvan ovog raspona nalaze se organizmi u "zoni fiziološkog stresa", gdje mogu preživjeti, ali ne i opstati i optimalno se razmnožavati. Iza ove zone su "zone netolerancije", gdje su opstanak i razmnožavanje organizama vjerovatni ili nemogući. Organizmi koji imaju širok spektar tolerancije su šire rasprostranjeni nego oni sa uskim rasponom tolerancije.
thumb|[[Bakterija Deinococcus radiodurans je ekstremofil koji može da odoli krajnjoj hladnoći, dehidraciji, vakuumu, kiselinama, i izloženosti radijaciji.]]
Da bi preživjeli, mikroorganizmi moraju imati oblike koji će im omogućiti da izdrže zamrzavanje, potpuno isušivanje, glad, visok nivo izloženosti zračenju i drugim fizičkim ili hemijskim izazovima. Ovi mikroorganizmi mogu preživjeti izloženost takvim uslovima nedjeljama, mjesecima, godinama ili čak stoljećima: Ekstermofili su mikrobni oblici života koji bujaju izvan opsega u kojem je uopće moguće naći život. Oni se odlikuju iskorištavanjem neuobičajenih izvora energije. Dok se svi organizmi sastoje od gotovo identičnih molekula, evolucija je omogućila da se takvi mikrobi da se nose s ovim širokim rasponom fizičkih i hemijskih uslova. Karakterizacija strukture i metaboličke raznolikosti mikrobne zajednice u takvim ekstremnim sredinama je u toku.
Gaussov zakon
U fizici, Gaussov zakon daje zavisnost električnog fluksa, koji izvire iz neke zatvorene površine, od električnog naboja, koji se nalazi unutar te površine.
Život
Raspon tolerancije
Mikrobni oblici života napreduju čak i u Marijanskoj brazdi – najdubljem mjestu na Zemlji. Mikrobi napreduju i unutar stijena do 1900 metara ispod morskog dna pod 8.500 metara ispod površine okeana.
Gaussov zakon
Integralni oblik zakona
U integralnom obliku, zakon glasi:
Život
Raspon tolerancije
Ispitivanje upornosti i raznovrsnosti života na Zemlji, kao i razumijevanje molekulskih sistema koje neki organizmi koriste za opstanak u tako ekstremnim uslovima, važno je i za potragu za životom izvan Zemlje. Na primjer, lišajevi bi mogli preživjeti mjesec dana u simuliranom marsovskom okruženju.
Gaussov zakon
Integralni oblik zakona
gdje je \Phi električni fluks, \mathbf{E} je električno polje, d\mathbf{S} je diferencijal vektora zatvorene površine S, sa pravcem normalnim na površinu i smjerom van površine, je količina električnog naboja koja se nalazi unutar zatvorene površine, ρ gustina električnog naboja u tački V, \epsilon_o je permitivnost vakuuma i \oint_S je površinski integral površi S koja okružuje zapreminu B.
Život
Ċelije, oblici i njihova uloga
Ċelija je osnovna organizacijska i funkcionalna jedinica svih oblika života, a svaka ćelija proizilazi iz već postojeće ćelije, njenom podjelom. Ćelijsku teoriju su izložili Henri Dutrochet, Theodor Schwann, Rudolf Virchow i drugi, u ranom 19. stoljeću, a kasnije je postala široko prihvaćena. Aktivnost svakog organizma zavisi od ukupne ćelijske aktivnosti, uz protok energije inutar i između ćelija. Ćelije sadrže nasljedne informacije koje se prenose kao genetički kod u nizu ćelijskih dioba. Postoje dvije osnovne vrste ćelija:
Gaussov zakon
Diferencijalni oblik zakona
U diferencijalnom obliku, jednačina postaje:
Život
Ċelije, oblici i njihova uloga
Molekularni mehanizmi biologije ćelije su zasnovani na proteinima. Većina njih se sintetiziraju u ribosomima, u enzimski kataliziranom procesu koji se naziva biosinteza proteina. Slijed aminokiselina se nastavlja i spaja na temelju ekspresije gena ćelijske nukleinske kiseline. U eukariotskim ćelijama, ovi proteini se zatim mogu prenositi i obrađivati u Golgijevom aparatu u pripremi za otpremu na odredište.
Ćelije se razmnožavaju kroz proces ćelijske diobe, u kojoj se roditeljska ćelije dijeli na dvije ili više kćerinskih ćelija. Kod prokariota, podjela ćelija se odvija u procesu fisije, u kojem se DNK replicira, pa su dvije kopije u prilogu sa dijelovima ćelijske membrane. Kod eukariota, dioba ćelije se odvija u složenijem procesu mitoze. Međutim, krajnji rezultat je isti; novonastale ćelijske kopije su međusobno identične kao i originalna ćelije (osim mogučih mutacija), a obje su sposobne za daljnje podjele, nakon perioda interfaze.
Gaussov zakon
Diferencijalni oblik zakona
gdje \nabla, nabla operator, predstavlja divergenciju, D je vektor dielektričnog pomijeranja (u jedinici C/m2), i ρ je gustina slobodnog električnog naboja (u jedinici C/m3), isključujući vezani električni naboj u materijalu.
Život
Ċelije, oblici i njihova uloga
Višećelijski organizmi su možda prvo evoluirali putem nastanka ćelijskih kolonija. Ove ćelije spajanjem mogu stvarati grupu organizama. Pojedinačni članovi kolonije su sposobni za samostalno preživljavanje, dok su pripadnici pravog višećelijskog organizma razvili specijalnost članova kolonije. To ih čini zavisnim od ostatka organizma, da bi mogli opstati. Takvi organizmi se stvaraju klonalno ili iz jedne klicne ćelije, koja je sposobna da stvara razne posebne ćelije koje čine organizam odraslih jedinki. Ova specijalizacija omogućuje višećelijskim organizmima efikasnije iskorištavanje nego što to mogu pojedinačne ćelije. Ćelije su razvili modele opažanja promjene uslova i odgovoraju na njihovo mikrookruženje, čime poboljšavaju svoju prilagodljivost. Ćelijska signalizacija upravlja ćelijskim aktivnostima, a time i uređuje osnovne uloge višećelijskih organizama. Signalizacije između ćelija mogu ići direktnim kontaktom ćelija koristeći signalizaciju mwđućelijskih veza ili indirektno kroz razmjenu agenasa kao u endokrinom sistemu. Kod složenijih organizama, povećanje koordinacije aktivnosti se ostvaruje i putem nervnog sistema.
Gaussov zakon
Diferencijalni oblik zakona
Za linearne materijale, jednačina postaje:
Život
Podjela
Hijerarhija bioloških podjela sastoji se od osam velikih taksonomskih redova. Život je podijeljen na domene, koji su podijeljeni na ostale grupe. Srednji manje rangirani nisu prikazani. Prvi poznati pokušaj podjele organizama je djelo grčkog filozofa Aristotela (384-322 p.n.e.), koji je podijelio sve žive (u to vrijeme) poznate organizme, kao biljke ili životinje, uglavnom na osnovu njihove sposobnosti da se kreću. On je također razlikovao životinje sa krvi od životinja bez krvi (ili barem bez crvene krvi), koje se mogu uporediti sa konceptom kičmenjaka i beskičmenjaka. Životinje sa krvlju je podijelio u pet grupa: Životinje bez krvi su podijeljene u pet grupa: glavonošci, rakovi, insekti (u koje je uključivao i pauke,škorpione i stonoge, pored onoga što danas nazivamo insektima), školjkaške životinje (kao što je većina mekušaca i bodljokožaca) i "zoofute". Iako Aristotelov rad u zoologiji nije bio bez grešaka, to je bila najveličanstvenija biološka sinteza svoga vremena. On je ostao vrhovni autoritet za mnoga stoljeća nakon njegove smrti. Istraživanja američkog kontinenta su otkrila veliki broj novih biljaka i životinja koje je potrebno opisati i uvrstiti. U drugoj polovini 16. i početkom 17. stoljeća, počelo je pažljivije proučavanje životinja i postepeno se produživalo dok se nije stvorio dovoljna količina znanja da posluži kao anatomska osnova za podjelu. U kasnim 1740-im, Carolus Linnaeus je predstavio svoj sistem binomne nomenklature za podjelu bioloških vrsta. On je pokušao poboljšati sastav i smanjiti dužinu prethodno korištenih mnogosročenih imena ukidanjem nepotrebne retorike, uvođenjem novih naziva i precizno opisno definiranje njihovog značenja. Dosljednom primjenom Linnaeusovog sistema, izdvojena je nomenklatura iz taksonomije.
Gaussov zakon
Diferencijalni oblik zakona
gdje je \epsilon električna permitivnost
Život
Podjela
Gljive su prvobitno tretirane kao biljke. Za kratak period, Linnaeus ih je razvrstao u takson Vermes u Animalia, ali ih je kasnije vratio u Plantae. Copeland je uvrstio gljive u svijet Protoctista, čime se djelimično izbjegava problem, ali priznaje njihov poseban status. Problem je na kraju riješio Whittaker, kada im je dao posebno carstvo, u svom petocarskom sistemu. Evolucijska historija pokazuje da su gljivice uže vezane za životinje, nego za biljke.
Gaussov zakon
Kulonov i Gaussov zakon
Kulonov zakon je specijalni oblik Gausovog zakona. U specijalnom slučaju sferne površine sa električnim nabojem u centru, linije električnog polja su okomite na površ, sa istim intenzitetom u svakoj tački sfere, dajući jednostavniji oblik Gaussovog zakona:
Život
Podjela
Kada su nova otkrića omogućila detaljnu studiju ćelija i mikroorganizama, otkrivene su nove grupe života i definirane nove biološke nauke biologija ćelije i mikrobiologija. Novoopisani organizmi su prvobitno zasebno uključeni u protozoe kao i životinje i protofite / talofite, kao biljke, ali ih je Hekel ujedinio u kraljevstvu jednoćelijskih organizama. Kasnije su prokarioti odvojeni u kraljevstvo Monera, koji će na kraju biti podijeljeni u dvije odvojene skupine, na bakterije i arheje. To je dovelo do sistema od šest carstava i na kraju trenutni sistem od tri domena, koji se temelji na evolucijskim odnosima. Međutim, podjela eukariota, posebno protista, još uvijek je kontroverzna.
Kao i mikrobiologija, razvijene su molekularna biologija i virusologija, otkriveni su nećelijski reproduktivni agensi, kao što su virusi i viroidi. Pitanje da li se mogu ubrajati u oblike u života, još uvijek je predmet rasprava; virusima nedostaju obilježja života kao što su mobilne membrane, metabolizam i sposobnost da rastu, ili senzibilni odgovori na njihova okruženja. Virusi se i dalje mogu svrstati u "vrste" na osnovu biologije i genetike, ali su mnogi aspekti takvog svrstavanja i dalje kontroverzni.
Gaussov zakon
Kulonov i Gaussov zakon
gdje je E jačina električnog polja na rastojanju r od električnog naboja Q koji se nalazi u centru površi, a ε0 je permitivnost vakuuma. Stoga se zaključuje da iz Gaussovog zakona slijedi poznata zakonitost Kulonovog zakona da je električno polje obrnuto proporcionalno kvadratu rastojanja.
Život
Vanzemaljski život
Panspermija je hipoteza kojom se dokazuje bakterije na Zemlji potječu sa kometa.
Zemlja je jedina planeta koja je poznato utočište života. Ostale lokacije unutar Sunčevog sistema koje mogu ugostiti mikrobne oblike života uključuju: potpovršinske slojeve na Marsu, atmosferu Venere, i potpovršinske slojeve okeana na nekim satelitima planeta gasnih giganata. Varijable Drakeove jednačine se koriste kako bi se razgovaralo o uslovima za život u solarnom sistemu, gdje se sa najvećom vjerovatnoćom očekuje postojanje civilizacije.
Gaussov zakon
Kulonov i Gaussov zakon
Gausov zakon se može iskoristiti za dokazivanje da ukoliko unutar Faradejevog kaveza nema električnog naboja, onda unutar kaveza nema ni električnog polja. Odnosno, spoljnje električno polje ne može prodrijeti u Faradejev kavez, već se polje unutar kaveza može stvoriti samo uslijed električnog naboja koji se nalazi u njemu. Gaussov zakon je elektrostatički ekvivalent Amperovog zakona, koji se bavi magnetizmom. Obe jednačine su uvrštene u Maxwellove jednačine.
Život
Vanzemaljski život
Područja oko zvijezda glavnog niza koje bi mogle podržati oblike poput života na Zemlji, mogle bi biti slične planetama koje su poznate kao useljiva zona. Unutarnji i vanjski radijus ove zone mijenja se sa jačinom sjaja zvijezda, kao što to čini i vremenski interval u kojem zona opstaje. Masivnije zvijezde od Sunca imaju veću useljivu zonu, ali se i dalje uglavnom računa na kraći vremenski interval. Mali crveni patuljci su zvijezde koje imaju suprotan problem, sa manjom useljivom zonom koja je predmet viših nivoa magnetne aktivnosti i efekata plime zaključavanja iz bliske orbite. Stoga, zvijezde u srednjem rasponu mase kao što je Sunce mogu imati veću vjerovatnoću da razviju život kao što je ovaj na Zemlji. Položaj zvijezda unutar galaksije može imati uticaj na mogućnost stvaranja života. Zvijezde u područjima s većim obiljem težih elemenata pogodnih za stvaranje novih planeta, u kombinaciji sa niskom stopom mogućih staništa oštećuju supernova događaji, koji prema predviđanjima imaju veću vjerojatnoću da budu domaćinske planete sa složenim životom.
Gaussov zakon
Kulonov i Gaussov zakon
Formulisao ga je Carl Friedrich Gauss 1835, ali nije objavljen sve do 1867. Zbog matematičke sličnosti, Gaussov zakon ima primijenu i na druge fizičke pojave koje obrnuto proporcionalno zavise od kvadrata rastojanja, kao što su gravitacija ili intenzitet radijacije.
Život
Vanzemaljski život
Panspermija, također poznata i kao egzogeneza, je hipoteza da je život nastao drugdje u Svemiru, a potom prebačen na Zemlju u obliku spora putem meteorita, kometa ili kosmičke prašine. Nasuprot tome, zemaljski života može se "presaditi" u druge solarne sustave pomoću usmjerene panspermije, da osiguraju i širenje nekih zemaljskih oblika života. Astroekološki eksperimenti sa meteoritima pokazuju da su materijali sa asteroida i kometa bogati neorganskim elementima i mogu biti plodno tlo za mikrobe, alge i biljni život. To je omogućavalo pogodnosti pri nastanku života u davnoj prošlosti, a biće od pomoći i u nastanku budućeg života na našem i drugim solarnim sistemima.
Istraživanje
2004. godine, naučnici su izvijestili o otkrivanju spektralnih oznaka za antracen i piren u ultraljubičastom zračenju koje emituje Crvena pravougla Nebula (druge takve složene molekule nikada ranije nisu pronađene u Svemiru). Ovo otkriće se smatra potvrdom hipoteze da je maglina istog tipa kao i na Nebuli i da konvekcijske struje izazivaju ugljikova i vodikova jezgra magline da se uhvate u zvjezdane vjetrove i zrače prema van. Dok su se ohladili, atomi su navodno vezani jedni za druge na različite načine i na kraju stvaraju čestice od milion ili više atoma. Naučnici izvještavaju da su otkrili policiklične aromatske ugljikovodike (PAH), koji su možda bili od vitalnog značaja i u stvaranju ranog života na Zemljinoj maglini, nužno moraju biti porijeklom iz maglina.
U augustu 2009. godine, NASA-ini naučnici su po prvi put u kometama otkrili jedan od osnovnih hemijskih gradivnih blokova života (aminokiselina glicin). U 2010. godini, u maglini su otkrivene kuglice fulerena, a fulereni su uključeni u porijeklo života; prema astronomu Letizia Stanghellini:
Augusta 2011. godine, NASA je na osnovu proučavanja meteorita nađenih na Zemlji, predložila da DNK i RNK komponente (adenin, guanin i srodne organske molekule), kao gradivni blokovi za život kakav poznajemo, mogu nastati i vantemaljski, u svemiru.
U oktobru 2011. godine, naučnici su pomoću spektroskopije našli tragove kosmičke prašine koje sadrže kompleks organske materije ("amorfne organske tvari s mješovitom aromatično – alifatskom strukturom") koje su mogle nastati prirodno i brzo iz zvijezda. Ta jedinjenja su toliko složena da njihova hemijska struktura podsjeća na sastav uglja i nafte. Prethodno se mislilo da hemijska jedinjenja nastaju samo u živim organizmima. Ova opažanja ukazuju na to da su organski spojevi donešeni na Zemlju putem čestica međuzvjezdane prašine, jer mogu poslužiti kao osnovni sastojci za život i imaju površinske katalizatorske aktivnosti. Jedan od naučnika je predložio da se ovi spojevi možda odnose i na razvoj života na Zemlji i povod toga je izjavio:
U augustu 2012. godine, astronomi sa Univerziteta u Kopenhagenu su prijavili otkrivanje posebne molekule šećera, glikolaldehida, u dalekom zvjezdanom sistemu. Molekula je pronađena oko binarne protozvijezde IRAS 16293-2422, koja se nalazi 400 svjetlosnih godina od Zemlje. Glikolaldehid je potreban pri stvaranju ribonukleinske kiseline, ili RNK, koja je po ulozi slična DNK. Ovaj nalaz nas navodi na to da složene organske molekule mogu nastati u zvjezdanim sistemima prije nastanka planeta, koje na kraju dolaze na mlade planete početkom njihovog nastanka.
Septembra 2012., Nasini naučnici su izvijestili da se policiklični aromatski ugljikovodici (PAH), izloženi međuzvezdanim (ISM) uslovima, mijenjaju putem hidrogenacije, oksigenacije i hidroksilacije u složenije organske spojeve, što je korak na putu ka aminokiselinama i nukleotidima, sirovinama proteina i DNK. Nadalje, kao rezultat tih promjena, PAH gube spektroskopske oznake, što bi mogao biti jedan od razloga "za nedostatak otkrivanja PAH u zrnima međuzvezdanog leda, posebno u vanjskim područjima hladnih, gustih oblaka ili gornjim slojevima molekularnih protoplanetarnih diskova".
U junu 2013. godine, policiklični aromatski ugljikovodici (PAH) su otkriveni u gornjim slojevima atmosfere Titana, najvećeg mjeseca planete Saturna.
Također, te 2013., na projektu Atacama Large Milimetar Array (ALMA Project) potvrđeno je da su istraživači otkrili važan par prebiotskih molekula u ledenim česticama iz međuzvjezdanog prostora (ISM). Hemikalije pronađene u ogromnom oblaku gasa oko 25.000 svjetlosnih godina udaljenom od Zemlje u ISM, mogu biti ključna prethodna komponenta DNK, a druge mogu imati ulogu u stvaranju važnih aminokiselina. Istraživači su otkrili molekulu zvanu cianometanimin, koja proizvodi adenin, jednu od četiri nukleobaze, koje čine "prečke" u ljestvičastoj strukturi DNK. Smatra se da druge molekule poznate pod nazivom etanamin, imaju ulogu u stvaranju alanina, jedne od dvadeset aminokiselina u genetičkom kodu. Ranije su naučnici mislili da se takvi procesi dešavaju u samom tankom sloju plina između zvijezda. Nova otkrića ukazuju na to da se hemijski nastanak sekvenci za ove molekule nije dogodlo u gasu, već na površini zrna leda u međuzvjezdanom prostoru. Naučnik iz NASA-inog programa ALMA Anthony Remijan je izjavio da je pronalaženje ove molekule u međuzvjezdanom oblaku gasa važan gradivni blok za DNK i aminokiseline i može biti 'sjeme' na novonastale planete za hemijske prekurzore života.
Januara 2014., NASA je izvijestila da će trenutna studija na planeti Mars, uključujući Curiosity i Opportunity (istraživačke naprave) sada biti u potrazi za dokazima današnjeg života. Ove naprave će ispitivati biosferu, na osnovu autotrofnih, hemotrosnih i / ili hemolitoautotrofnih mikroorganizama, kao i drevne vode, uključujući fluvio-jezerske sredine (ravnice koje se odnose na drevne rijeke ili jezera) koji mogu biti useljive. Potraga za dokazima o pogodnostima za stanovanje, tafonomija (koje se odnose na fosile) i organski ugljik na planeti Mars je sada glavni Nasin cilj.
U februaru 2014., NASA je objavila da je znatno nadograđena baza podataka za praćenje policikličnih aromatskih ugljikovodika (PAH) u svemiru. Prema tom izvještaju, više od 20% ugljika u svemiru može biti povezano sa PAH, mogućim polaznim materijalom za stvaranje života. Izgleda da su supstance akronima PAH nastale ubrzo nakon Velikog praska, a široko su rasprostranjene u svemiru i povezane sa novim zvijezdama i egzoplanetama.
Smrt
Životinjskih leševa, kao što je ovaj afričkog bivola, se reciklira u ekosistemu, gdje daje energiju i hranljive sastojke za živa bića.
Jedan od izazova u definiranju smrti je u njenom razlikovanju od života. Čini se da se smrt odnosi na bilo koji trenutk zavšetka života koji prati početak života. Međutim, određivanje kada je došlo do smrti zahtijeva izradu precizne konceptualne granice između života i smrti. Međutim, to može biti problematično, jer je malo konsenzusa oko toga kako definirati život. Priroda smrti je milenijima bila središnja briga svjetskih religijskih tradicija i filozofske rasprave. Mnoge religije održavaju vjeru u bilo koju vrstu zagrobnog života ili reinkarnacije duše ili uskrsnuća tijela u nekom budućem vremenu.
Fosili su sačuvani ostaci ili tragovi životinja, biljaka i drugih organizama iz daleke geološke prošlosti. Ukupnost fosila, otkrivenih i neotkrivenih, te njihovo ležište u fosilnim stijenama i njihovim formacijama i sedimentnim slojevima, poznata je kao fosilni zapis. Očuvani primjerak se zove fosil ako je stariji od dana fosilizacije najmanje 10.000 godina. Stoga su fosili u rasponu dobi, od najmlađih, sa početka epohe holocena do najstarijih iz arhajskog eona – starih do 3,4 milijarde godina.
Vještački život
Vještački život se još uvijek ispitiva, pri čemu se ispituju sistemi koji se odnose na život, njegove procese i evoluciju, pomoću simulacija računarskih modela robotike i biohemije. Studija vještačkog života oponaša tradicionalnu biologiju ponovne izgradnje nekih aspekata bioloških fenomena. Naučnici proučavaju logiku živih sistema stvaranjem vještačkog okruženja i pokušavaju naći složenu obradu informacija koja definira takve sisteme. Dok je život po definiciji živ, vještačke život se općenito ograničava na digitalno-virtualno okruženje i postojanje.
Sintetska biologija je novo područje bioloških istraživanja i tehnologija koja objedinjuje nauku i biološko inženjerstvo. Zajednički cilj je dizajn i izgradnja novih bioloških uloga i sistema koji nisu pronađeni u prirodi. Sintetska biologija uključuje široka redefiniranja i proširenje biotehnologije, sa krajnjim ciljevima u mogućnostima dizajniranja i izgradnje projektovanih bioloških sistema koji obrađuju informacije, rukuju hemikalijama, izmišljaju materijale i konstrukcije, proizvode energiju, daju hranu, održavaju i poboljšavaju zdravlje ljudi i naše sredine.
'Evolucija' virusa i drugih sličnih oblika je još uvijek neizvjesna. Stoga, ova razvrstavanja mogu biti parafletska, jer je ćelijski život mogao evoluirali iz nećelijskog života ili polifiletski zbog najnovijeg zajedničkog pretka možda neće biti uključeni.
Podjela živih bića
Prema Vitakeru (1979) živi svijet se dijeli na pet carstava:
Međutim, prema Vouzu i Foksu postoje tri domena živih bića:
Sve najljepše od Hari Mata Hari
Sve najljepše od Hari Mata Hari četvrti je kompilacijski album sarajevske pop grupe Hari Mata Hari. Objavila ga je izdavačka kuća Croatia Records iz Zagreba u CD izdanju u novembru 2001. godine. Album sadrži 12 pjesama, koje predstavljaju pregled nekih od važnijih radova snimljenih tokom do tada njihove sedamnaestogodišnje karijere. Na njemu su zastupljene življe plesne pop pjesme i balade, koje su uvijek bile dio pjevačkog repertoara Hajrudina Varešanovića, pjevača i predvodnika ovog pop sastava. Album "Sve najljepše od Hari Mata Hari" objavljen je iste godine kao i njihov studijski album pod nazivom "Baš ti lijepo stoje suze".
Drenik
Drenik je naseljeno mjesto u sastavu općine Škofljica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Vič–Rudnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Drenik je imao 63 stanovnika.
Zapdos
Ime Zapdos kombinacija je engleske riječi "zap" = munja, što je povezano sa elektricitetom i njegovim Električnim tipom, i španske riječi "dos" = dva, odnoseći se na to da je brojčano druga Legendarna ptica. Njegovo je japansko ime Sandā zapravo fonetički izgovor riječi Thunder, dok je njegovo francusko ime Electhor kombinacija riječi "Electricity" = elektricitet, i imena "Thor". Thor je skandinavski bog munje i gromova, nordijski ekvivalent grčkog Zeusa i rimskog Jupitera.
Biološke karakteristike
Zapdos je jedna od triju moćnih Legendarnih ptica (druge dvije su Articuno i Moltres) te utjelovljuje spontanost elektriciteta i moć gromova. Njegova je anatomija tijela sposobna zadržavati nevjerovatno velike i po život opasne količine napona, koji se može vidjeti u odrazu na njegovo žuto tijelo i oštra krila. Iza njegovih glavnih žutih krila nalazi se par sporednih crnih krila.
Zapdos je Pokémon koji može slobodno kontrolirati elektricitet i smatra se da živi među olujnim oblacima, gdje očito dobija na moći nakon što ga udari grom. Zna ga se vidjeti dok izlazi iz tih oblaka, istovremeno ispuštajući nevjerojatne udare groma te čak i ako ne ispušta elektricitet, njegova krila stvaraju neobične pucketave zvukove dok leti.
U videoigrama
U prvobitnim Pokémon Red i Blue igrama namijenjenim igri na Game Boy konzoli, kao i u Pokémon FireRed i LeafGreen igrama, Zapdosa se može uhvatiti u Elektrani. Kao i prije svake borbe sa Legendarnim Pokémonom, preporučljivo je da igrač sačuva napredak igre prije borbe, jer postoji samo jedan Zapdos u igri, i ako ga ne uspije uhvatiti prvi put, neće imati drugu priliku. Zapdosa se može oteti od Cipher Grand Master Greevila u Pokémon XD: Gale of Darkness. Zapdos se pojavljuje kao šef u Pokémon Mystery Dungeon igri.
Nakon što ga se prenese sa Pokémon Red, Blue i Yellow verzija na Pokémon Gold, Silver i Crystal igre, Zapdos će držati Jarki prah (Brightpowder), koji snižava protivnikovu preciznost tokom izvođenja napada.
Kao Legendarni Pokemon, Zapdos ima visoke statistike; nijedna nije niže od 85 bodova, a najviši mu je njegov Special Attack status sa 125 bodova. Njegov jedinstveni Električni/Leteći tip čini ga imunim na razarajući napad Potresa (Earthquake), na kojeg je izrazito slab. Što se tiče napada koje može naučiti, Zapdos je relativno slab; veoma je učinkovit što se tiče Električnih i Letećih napada poput Bušenja kljucanjem (Drill Peck) i Groma (Thunder), ali nema nijedan snažniji napad drugog tipa. Zapdosa se može naučiti napad Čeličnog krila (Steel Wing), i kada mu se pročisti srce u Pokémon XD igri, Zapdos dobija pristup snažnom Psihičkom napadu Ekstra osjetljivosti (Extraseansory). Oba napada idu veoma dobro sa njegovom borbenom snagom. Preko kompetitivnih borbi na Internetu, može ga se naučiti Skrivenu moć Leda/Trave (Hidden Power Ice/Grass). Ovo znatno povećava njegove borbene sposobnosti te lahko može uzvratiti Salamanceu. Osim toga, sa njegovom nevjerovatnom brzinom, Zapdos može postati Choice Bander (Pokémon koji drži taj predmet smije koristiti samo jedan napad, ali je snaga tog napada znatno povećana). Mnogi ovo shvaćaju kao šalu, ali ako ga se nauči Skrivena moć Borbe (Hidden Power Fighting), Zapdos lahko može pobijediti Blissey ili Tyranitara. Uz to, njegovo STAB-om pojačano Bušenje kljucanjem nanosi mnogo štete snažnijim Pokémonima poput Celebija. Sa Udarom groma u svom arsenalu napada, istovremeno može onesvijestiti otpornog Skarmoryja ili većinu Vodenih Pokémona. Ova se strategija koristi kako bi se postigao najviši element iznenađenja ako protivnik nije spreman.
Zapdosa se ne može uhvatiti u drugoj generaciji igara, jer Elektrana više nije napuštena.
U animiranoj seriji
Zapdos se pojavio u prvobitnim epizodama Pokémon animirane serije kao robot u zabavnom parku, zajedno sa Moltresom.
Zapdosovo prvo pravo pojavljivanje bilo je u filmu Pokémon The Movie 2000, zajedno sa dvije ostale Legendarne ptice, Articunom i Moltresom.
Zapdos se pojavio u epizodi "As Clear as Crystal". Tim Raketa pokušao je ukrasti kristal koji iscjeljuje Električne Pokémone. U isto se vrijeme pojavio Zapdos te su Tim Raketa odlučili ukrasti oboje, no neuspješno.
es:Anexo:Pokémon de la primera generación Luettelo Pokémon-lajeista (121–151) Legendary Pokémon
NGC 1064
NGC 1064 (također poznat kao MCG -2-7-71 i PGC 10249) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 425 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,10 (136 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (124 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
It Was The Best of Times
Na ovom albumu se nalaze sve njihove najbolje pjesme što su se dosad snimale uključujući 3 nove pjesme sa albuma "Some Things Never Change" koji je bio izdat 1997 godine.
Turneje je trajala od kraja 1997 godine do 1998 godine. Ovaj koncert je bio snimljen u Londonu u čuvenoj areni koja se zove Royal Albert Hall.
IC 558
IC 558 (također poznat kao MCG 5-23-33 i PGC 27931) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 429 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,80 (100 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (100 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Rudolf Ferdinand Spitaler 23. februara 1889. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Momići
Momići su naseljeno mjesto u sastavu općine Kula Norinska, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Metković.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Momići su imali 163 stanovnika.
Napomena: ''U 1981. smanjeno za dio naselja koji je pripojen naselju Kula Norinska. U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Desne. U 1880. i 1890. iskazano kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Momići je imalo 245 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Dlaka
mini|desno|300px|Struktura dlake Dlake su rožnate vlaknaste izrasline po tijelu mnogih vrsta sisara. Uglavnom se sastoje iz keratina.
Dlaka u ovom smislu se pojavljuje samo kod sisara koji imaju makar dio kože prekriven dlakom. Sluzokože su uvijek bez dlake. Uz male iznimke (usne, tabani, dlanovi, zadnji članci prstiju i bradavice) cijelo tijelo sisara je prekriveno dlakom.
One izlaze iz epidermisa, iako izrastaju iz folikula koje su smještene dublje, u dermisu. Iako mnogo drugih organizama, pogotovo insekata, imaju vlaknaste izrasline, one se ne smatraju dlakama. Takve "dlake" (trihomi) postoje i kod biljaka. Izrasline te vrste kod zglavkara, kao što su insekti i pauci, nazivaju se čekinje. Sve dlake na tijelu sisara čine krzno, dok se za ljudske dlake na glavi koristi termin kosa. Postoje i neke vrste mačaka, pasa i miševa koji imaju malo ili uopšte nemaju krzno. Kod nekih vrsta, krzno postoji samo u nekim razdobljima života.
NGC 5346
NGC 5346 (također poznat kao MCG 7-29-7, PGC 49322 i UGC 8804) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 116 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 2,00 (67 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 18. maja 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Disforija tjelesnog integriteta
Disforija tjelesnog integriteta (BID, poremećaj identiteta tjelesnog integriteta, poremećaj identiteta amputirane osobe i ksenomelija, ranije zvana apotemnofilija) je mentalni poremećaj karakteriziran željom da se ima senzorni ili fizička invalidnost ili nelagoda zbog sposobnosti koja počinje u ranoj adolescenciji i rezultira štetnim posljedicama. BID se javlja u vezi sa somatoparafrenijom. Osobe s ovim stanjem mogu sebe nazivati "transsposobnim".
Znakovi i simptomi
BID je rijetko, rijetko proučavano stanje u kojem postoji neusklađenost između mentalnog i fizičkog tijela, karakterizirano intenzivnom željom za amputacijom ili paralizom udova, obično nogu, ili oslijepljenjem ili oglušivanjem. Osoba ponekad ima osjećaj seksualnog uzbuđenja povezanog sa željom za gubitkom udova, pokreta ili čula.
Neki ostvaruju svoje želje, pretvarajući se da su amputirani koristeći proteze i druge alate, kako bi olakšali svoju želju da to budu, koristeći invalidska kolica ili pretvarajući se da su slijepi ili gluhi. Neki ljudi sa BID-om su prijavili medijima ili putem intervjua sa istraživačima da su pribjegli samoamputaciji "suvišnog" ekstremiteta tako što su, naprimjer, dozvolili vozu da ga pregazi ili inače ga tako ozbiljno ošteti da će ga hirurzi morati amputirati. Međutim, medicinska literatura bilježi nekoliko, ako ih ima, slučajeva samoamputacije. Međutim, postojao je barem jedan naizgled dobro dokumentovan primjer.
U mjeri u kojoj se mogu napraviti generalizacije, čini se da ljudi sa BID-om počinju željeti amputaciju kada su mladi, između osam i dvanaest godina, i često su poznavali osobu s amputiranim udom kada su bili djeca; međutim, ljudi sa BID imaju tendenciju da traže liječenje samo kada su mnogo stariji. Čini se da su ljudi sa BID pretežno muškarci, i iako nema dokaza da je seksualna sklonost relevantna, čini se da je u korelaciji sa BID-om i osobom koja ima parafiliju; čini se da postoji slaba korelacija sa poremećajima ličnosti. Izgleda da porodična psihijatrijska anamneza nije relevantna i ne postoji jaka korelacija sa mjestom udova ili odataka koju osoba želi da nije imala, niti sa bilo kakvom traumom u prošlosti na neželjenom udu.
Uzroci
Od 2014. uzrok nije bio jasan i bio je predmet stalnog istraživanja. Međutim, mali uzorak ljudi sa disforijom tjelesnog integriteta povezanom s lijevom nogom je imao MRI skeniranje koji su pokazali manje sive tvari na desnoj strani gornjeg tjemenog režnjića. Količina sive tvari koja nedostaje bila je u korelaciji sa snagom želje pacijenata da uklone nogu.
Dijagnoza
U ICD-11, BID je uključen u kategoriju "Poremećaji tjelesnog stresa ili tjelesnog iskustva". „Karakteriše ga intenzivna i uporna želja da se na značajan način postane fizički onesposobljen (npr. amputirac velikih ekstremiteta, paraplegičar, slijepac), sa početkom u ranoj adolescenciji praćenom stalnom nelagodom ili intenzivnim osjećajem neprikladnosti u odnosu na sopstveno tijelo bez invalidnosti. Želja da se postane fizički invalid rezultira štetnim posljedicama, što se manifestira ili preokupacijom željom (uključujući vrijeme provedeno pretvarajući se da je invalid) što značajno ometa produktivnost, slobodne aktivnosti ili društveno funkcionisanje (npr. osoba ne želi da imaju bliske odnose jer bi to otežalo pretvaranje) ili pokušaji da se stvarno onesposobe doveli do toga da osoba dovede svoje zdravlje ili život u značajnu opasnost. Poremećaj nije bolje objašnjen drugim mentalnim, ponašanjima ili neurorazvojnim poremećajem, zbog bolesti nervnog sistema ili drugog zdravstvenog stanja ili simuliranje. Dijagnoza rodne disforije mora biti isključena.
Klasifikacija
Prije objavljivanja MKB-11, dijagnoza BID kao mentalnog poremećaja bila je kontroverzna. Postojala je debata o tome da se on uključi u DSM-5, ali nije uključen; također nije uključen u ICD-10. Uključen je u ICD-11, koji je dostigao stabilnu verziju u junu 2018. godine, kao ' Disforija tjelesnog integriteta' sa kodom 6C21.
Liječenje
Ne postoji tretman zasnovan na dokazima za BID; postoje izvještaji o upotrebi kognitivne bihevioralne terapije i antidepresiva.
Etika hirurške amputacije neželjenog ekstremiteta osobe sa BID je teška i kontroverzna.
Prognoza
Ishodi liječenog i neliječenog BID nisu poznati; postoje brojni izvještaji o slučajevima da amputacija trajno rješava želju kod pogođenih osoba.
Historija
Apotemnofiliju su prvi put opisali psiholozi Gregg Furth i John Money u članku iz 1977., kao primarno seksualno orijentiranu. Godine 1986. Money je opisao slično stanje koje je nazvao akrotomofilija; naime, seksualno uzbuđenje kao odgovor na partnerovu amputaciju. Publikacije prije 2004. su općenito bile studije slučaja. Ovo stanje je privuklo pažnju javnosti kasnih 1990-ih, nakon što je škotski hirurg Robert Smith amputirao udove dvojici inače zdravih ljudi koji su očajnički želeli da to urade.
Godine 2004., Michael First je objavio prvo kliničko istraživanje u kojem je ispitao pedeset dvije osobe s tim stanjem, od kojih je četvrtina bila podvrgnuta amputaciji. Na osnovu tog rada, First je skovao termin "poremećaj identiteta integriteta tijela" kako bi izrazio ono što je vidio kao više poremećaj identiteta nego parafiliju. Nakon Firstovog rada, pokušaji proučavanja BID-a kao neurološkog stanja tražili su moguće uzroke u mozgu ljudi sa BID-om koristeći neurosnimanje i druge tehnike. Istraživanja su privremeno otkrila da je veća vjerovatnoća da će ljudi sa BID-om željeti uklanjanje lijevog uda nego desnog, što je u skladu sa oštećenjem desnog parietalnog režnja; osim toga, odgovor na provodljivost kože se značajno razlikuje iznad i ispod linije željene amputacije, a linija željene amputacije ostaje stabilna tokom vremena, a želja često počinje u ranom djetinjstvu. Ovaj rad nije u potpunosti objasnio stanje, a psihoseksualno istraživanje je također u toku.
Bakterija
Bakterije su prokariotski mikroorganizmi dužine nekoliko mikrometara. Bila je među prvim oblicima života koji su se pojavili na Zemlji i prisutna je u većini njenih staništa. Bakterije naseljavaju tlo, vodu, termalna vrela, radioaktivni otpad i duboku biosferu zemljine kore. Bakterije također žive u simbioznim i parazitskim odnosima s biljkama i životinjama. Većina bakterija nije karakterizirana jer se samo 27 posto bakterijskih vrsta mogu uzgajati u laboratoriji. Proučavanje bakterija poznato je pod nazivom bakteriologija kao grana mikrobiologije.