cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Telur
Dobijanje
Telur se industrijski dobija zajedno sa selenom isključivo kao sporedni proizvod elektrolitičke proizvodnje bakra i nikla. U istaloženom anodnom mulju sadržani su, između ostalih, nerastvorljivi teluridi i selenidi plemenitih metala opće formule M2Ch (M = Cu, Ag, Au; Ch = Se, Te), koji dalje reagiraju na temperaturama iznad 500 °C u kontaktu sa kisikom iz zraka (O2) i natrij-karbonatom (sodom, Na2CO3). Pri tome se kationi plemenitih metala reduciraju do elementarnih metala, dok se anioni telurida oksidiraju do oksotelurata(IV) (2−):
Alternativno, ova reakcija se može odvijati i sa natrij-nitratom (šalitrom, ) sa uvođenjem kisika iz zraka čime nastaju dušikovi oksidi (NO i ):
Nastali natrij-telurit(IV) se kasnije rastvara u vodi, gdje reagira bazično gradeći ione vodiktelurata(II) −. Izdvajanje telurata(IV) od selenata(IV) koji su također nastali u istoj reakciji u bazičnom rastvoru odvija se pomoću neutralizacije dodavanje sumporne kiseline, nakon čega se u vodi istaloži gotovo nerastvorljivi telur-dioksid TeO2:
Telur-dioksid se može reducirati do elementarnog telura bilo u bazama pomoću elektrolize ili hemijskim putem rastvaranjem u koncentriranim mineralnim kiselinama i zatim uvođenjem u rastvor sumpor-dioksida, pri čemu se sumpor iz molekula (odnosno onaj iz sulfitnih iona 2− nastalih u rastvoru) oksidira te nastaju sulfatni ioni 2−:
Za dobijanje veoma čistog elementarnog telura (> 99,9%) koristi se proces zonske prekristalizacije.
Kristalni telur
thumb|Spiralni lanac atoma telura duž 31-ose. Svaki treći atom podudara se po osi (naznačeni plavom bojom). thumb|Pogled na isti lanac duž c-ose. thumb|Kristalna struktura telura sa razbijenom oktaedarskom (2+4) koordinacijskom okolinom (žuto) nekog atoma telura od dva atoma unutar lanca i 4 iz susjednog lanca. U standardnim uslovima temperature i pritiska, poznata je samo jedna kristalna modifikacija (Te-I odnosno α-Te), koja se označava kao kristalni ili metalni telur. On je također i izotip α-selena, što znači da imaju istu kristalnu strukturu. Telur se kristalizira u trigonalnom sistemu u prostornoj grupi P3121 sa parametrom rešetke a = 446 pm i c = 592 pm te tri formulske jedinice po elementarnoj ćeliji (najmanjoj jedinici kristalne strukture).
Prostorna grupa P3121, opisana prema Hermann-Mauguinovoj simbolici, objašnjava centriranje elementarne ćelije kao i s njom povezane elemente simetrije. P znači da je Bravaisova rešetka primitivna. Nakon navođenja centriranja slijedi navođenje elemenata simetrije prostorne grupe: 31 opisuje trobrojnu os (umnožavanje neke čestice putem rotiranja 120° i translacije u pravcu 1/3 ose vrtnje) paralelnu sa kristalografskom c-osom ([001]), cifra 2 opisuje dvobrojnu osu (umnožavanje putem rotacije za 180°) paralelnu sa tri kristalografske a-ose, cifra 1 element simetrije jednobrojne ose simetrije ili identitet (umnožavanje putem rotacije od 360°, čestica se gradi na samoj sebi) u pravcu pod pravim uglom u odnosu na a- i c-ose.
Kristalna struktura sadrži samo jedan atom telura koji se može kristalografski raspoznati sa koordinatama položaja x = 0,2636, y = 0 i z = 1/3. Svi ostali atomi u kristalnoj strukturi se mogu raspoznati pomoću elemenata simetrije prostorne grupe na tom jednom atomu. Pošto je atom telura u mogućnosti da se preklapa sa dvobrojnom simetrijskom osom prostorne grupe P3121, on se umnožava isključivo preko trobrojne ose (31). Pri tome nastaju spiralni lanci sastavljeni iz kovalentno spojenih atoma telura paralelnih sa c-osom. Atomi telura unutar lanca udaljeni su jedan od drugog 284 pm, a ugao veze iznosi 103,1°. Veze unutar lanca na slikama su istaknute crvenom bojoom, dok je jedan lanac radi pojašnjenja predstavljen plavo, pri čemu se tamnoplavi atom nalazi na z = 1/3, plavi na z = 2/3 a svijetloplavi na z = 1 odnosno z = 0. Svaki treći atom unutar lanca podudara se po osi. Svaki lanac okružen je sa šest drugih lanaca. Između lanaca postoje Van-der-Waalsove veze gdje razmak Te-Te iznosi 349 pm (prikazan zeleno), koji ispod granice Van-der-Waalsovog radijusa (2 · 206 pm = 412 pm) završava sa atomom telura. Za svaki pojedinačni atom proizilazi koordinacijski broj 6, tačnije 2+4, jer dva atoma potječu iz istog lanca i pri tome imaju manji razmak od ostala četiri iz susjednih lanaca. Za koordinacijski poliedar može se reći da je razbijeni oktaedar (žuto naznačen).
Međutim, telur se može kristalizirati i u prostornu grupu P3221 umjesto P3121. Tako 32-osa umnožava atom također rotirajući ga za 120°, ali se na kraju translatira za 2/3 umjesto 1/3 u pravcu ose zakretanja. Također nastaju spiralni lanci, ali su oni uzduž c-ose zakrenuti u smjeru kazaljke sata umjesto u suprotnom pravcu (oko 31-ose). Kristalna struktura u prostornoj grupi P3221 ("lijeva forma") je stoga odraz u ogledalu strukture u prostornoj grupi P3121 ("desna forma"). Pojava kristalne forme koja je odraz u ogledalu druge forme u kristalografiji se naziva hiralnost.
Kristalni sistem telura se u literaturi često navodi kao heksagonalni. Između heksagonalnog i trigonalnog kristalnog sistema postoje određene iste elementarne ćelije, ali se heksagonalna simetrija sastoji iz prisustva jedne šestobrojne ose simetrije (6, umnožavanje djelića putem rotacije od 60°). Međutim, kristalna struktura telura sadrži samo trobrojnu vijčanu osu (31) pa bez sumnje pripada u simetrijski niži trigonalni kristalni sistem.
U eksperimentima sa visokim pritiskom kojem je izložen kristalni telur (Te-I ili α-telur) otkrivene su njegove druge modifikacije. Stabilnost modifikacije pri određenom rasponu pritisaka u raznim naučnim izvorima navedena je drugačije:
Amorfni telur
Nepostojana amorfna modifikacija telura je u obliku smeđeg praha i može se dobiti iz teluraste kiseline putem njene reakcije sa sumporastom kiselinom  odnosno sa sulfitnim ionima (2−). Pri tome se sulfitni ioni oksidiraju do sulfatnih iona (2−) dok se istovremeno kationi telura Te4+ reduciraju do elementarnog telura:
Amorfni telur pod standardnim uslovima polahko prelazi u svoju kristalnu modifikaciju.
Vanjski linkovi
🇵🇸
NGC 5421A
NGC 5421A (također poznat kao Arp 111, IRAS 13594+3404, MCG 6-31-45, PGC 49950 i UGC 8941) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 363 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 1,40 (148 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (106 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 656
IC 656 (također poznat kao PGC 1537008) je lentikularna galaksija i nalazi se u sazviježđu Lav. Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 15. marta 1887. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Svjetski dan hepatitisa
Svjetski dan borbe protiv hepatitisa, koji se obilježava svake godine 28. jula, ima za cilj podizanje globalne svijesti o hepatitisu – grupi zaraznih bolesti poznatih kao hepatitis A, B, C, D i E – i podsticanje prevencije, dijagnoze i liječenja. Hepatitis pogađa stotine miliona ljudi širom svijeta, izaziva akutne i hronične bolesti i ubija blizu 1,34 miliona ljudi svake godine. Hepatitis može uzrokovati akutnu i hroničnu upalu jetre i može ubiti osobu. U nekim zemljama hepatitis B je najčešći uzrok ciroze, a može uzrokovati i rak jetre.
Svjetski dan borbe protiv hepatitisa je jedna od 11 zvaničnih globalnih kampanja javnog zdravlja koje obilježava Svjetska zdravstvena organizacija (SZO), zajedno sa Svjetskim danom zdravlja, Svjetskim danom Chagasove bolesti, Svjetskim danom davalaca krvi, Svjetskim danom malarije, Svjetskom nedjeljom imunizacije, Svjetskim danom borbe protiv tuberkuloze, Svjetskim danom bez duhana, Svjetskim danom sigurnosti pacijenata, Svjetskom sedmicom svijesti o antimikrobnim bolestima i Svjetskim danom borbe protiv AIDS-a.
Grupe za hepatitis, pacijenti i zastupnici širom svijeta učestvuju u događajima 28. jula. Naime, 2012. godine, Guinnessov svjetski rekord je postavljen kada je 12.588 ljudi iz 20 zemalja izvršilo akcije Tri mudra majmuna na Svjetski dan borbe protiv hepatitisa kako bi označili namjerno nepoznavanje bolesti.
Hafiz
Hafiz ( od „sačuvati“) je termin koji muslimani koriste za mušku osobu koja napamet zna čitav Kur'an. Hafiz ženskog spola se naziva hafiza. Pri tome hafiz mora biti u stanju da na arapskom jeziku, na kojem je Kur'an i objavljen, uči Kur'anske sure, pri tome obraćajući posebnu pažnju na pravilan izgovor svih riječi (tedžvid). Isto tako mora biti u stanju da nastavi sa učenjem Kur'an počevši od bilo koje sure. Za hafize polaznike se kaže da uče hifz. Hafizi imaju i dan danas visok ugled u islamu. Navodno je poznati pjesnik At-Tabari još kao dijete od sedam godina znao cijeli Kuran napamet a uz to je obavljao i dužnosti imama. Prema islamskom učenju hafiz ulazi u džennet (raj). A time i stiče pravo da se zauzima za svoju rodbinu.
Vrste hafiza
Osobe koji nauče Kur’an napamet nazivamo hafizima, odnosno hafizama. Međutim, i među hafizima ima razlika u nekoliko stupnjeva učenja:
Vanjski linkovi
Web aplikacija za polaznike hifza
Stolac (Bugojno)
Stolac je naselje u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
NGC 3933
NGC 3933 (također poznat kao MCG 3-30-122, PGC 37156 i UGC 6839) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 172 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,10 (55 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (30 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Alphonse Louis Nicholas Borrelly 1871. godine.
Orionov pojas
Orionov pojas, poznat i kao Tri kralja ili Tri sestre, je asterizam u sazviježđu Orion. Orionov pojas čine tri zvijezde: Alnitak, Alnilam i Mintaka.
Ako bismo produžili liniju pojasa preko Mintake, stigli bismo do Aldebarana (najsjajnije zvijezde Bika), a ako bismo ga produžili u suprotnom smjeru, stigli bismo do najsvjetlije zvijezde noćnog neba, Siriusa. U blizini zvijezde Alnitaka nalazi se maglica IC434, čiji je najpoznatiji dio tamni stup prašine u obliku konjske glave, nazvan Konjska glava. Ispod pojasa vidimo još jednu grupu zvijezda zvanu Orionov Mač gdje se nalazi najpoznatija zvjezdana rodilišta, maglina Orion. Orionova maglina, ili M42, najsjajnija je i nama najbliža takve vrste; u idealnim je uvjetima vidljiva je golim okom, ali pogled kroz teleskop otkriva prekrasne krivine koje su opisale maglinu. Maglina M42 udaljena je samo 1340 svjetlosnih godina.
Traženje Orionovog pojasa na noćnom nebu najlakši je način da se Orion nađe na nebu. Zvijezde su manje ili više ravnomjerno raspoređene u pravoj liniji, pa ih se može vizualizirati kao pojas lovačke odjeće. Najbolje su vidljive na ranom noćnom nebu tokom sjeverne zime / južnog ljeta, posebno u mjesecu januaru oko 21:00.
Kalabalak
Kalabalak je šesti studijski album jugoslavenskog i makedonskog benda Leb i sol. Album je objavljen 1983. godine za izdavačku kuću Jugoton, a prvobitno je bio dostupan samo na kaseti i gramofonskoj ploči. CD reizdanje albuma objavljeno je 2006. godine.
Album
Album sadrži osam pjesama, od kojih je šest instrumentalnih. Materijal je snimljen u studiju M2 RTV Skoplje. Gosti na albumu bili su Ana Kostovska (prateći vokal), Slobodan Micev (orgulje, glokenšpil, prateći vokal), Petar Kargov(saksofon) i Goran Stefanovski (prateći vokal).
Među hitovima sa ovog albuma nalaze se pesme Bistra voda, Malo sutra i Bez reči.
Skorać
Skorać (ćir. Скораћ, ) je naseljeno mjesto u sastavu općine Tuzi, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazio se u sastavu stare općine Podgorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Skorać je imao 137 stanovnika.
Vrnjačka Banja
Vrnjačka Banja je grad, središte istoimene općine i poznata banja u Raškom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. u gradu je živjelo 9.877 stanovnika, a u općini 26.492 stanovnika. Udaljena je oko 200 km od Beograda, 25 km od Kraljeva i 7 km od Trstenika. Smještena je između planine Goč (1216 m) i Zapadne Morave.
Mineralni izvori
U Vrnjačkoj Banji se nalazi sedam mineralnih izvora. To su: Topla voda, Slatina, Snežnik, Jezero, Borjak, Beli izvor i Vrnjačko vrelo, od kojih se za terapije koriste četiri (Topla voda, Snežnik, Jezero i Slatina) dok se dvije flaširaju kao stona mineralna voda (Voda Vrnjci sa izvora Topla voda i Vrnjačko vrelo).
Most ljubavi
U Vrnjačkoj Banji se nalazi i poznati "most ljubavi". To je most na koji dolaze ljubavni parovi i kače katanac na ogradu mosta (nakon što su na njega napisali svoja imena), nakon čega ključ od katanca bacaju u rijeku.
Ada (Odžak)
Ada je naseljeno mjesto u općini Odžak, Bosna i Hercegovina.
Unakrsna dominacija
Unakrsna dominacija, također poznata kao mješovita desnorukost/ljevorukost, konfuzija ruku ili mješovita dominacija, je manifestacija motorne vještine u kojoj osoba favorizira jednu ruku za neke zadatke, a drugu ruku za druge, ili ruku i kontralateralnu nogu. Naprimjer, osoba sa unakrsnom dominacijom može pisati desnom rukom, a sve ostalo raditi lijevom, ili upravljati i šutirati loptu prvenstveno lijevom nogom.
Može se odnositi i na mješovitu lateralnost, što se odnosi na osobu koja favorizira oči, uši,                                 stopala ili šake na jednoj strani tijela. Osoba koja je unakrsno dominantna može biti jača i na suprotnoj strani tijela kojoj favorizira; naprimjer, dešnjak može biti jači na lijevoj strani. Unakrsna dominacija često može biti problem prilikom pucanja ili u aktivnostima koje zahtijevaju nišan, iako sportisti i dalje mogu postići uspjeh u sportovima koji zahtijevaju preciznost, kao što je dodavanje u američkom fudbalu i šutiranje u košarci.
U bejzbolu
U bejzbolu, ljevoruki udarač je otprilike dva koraka bliže prvoj bazi od desnorukog udarača, što je jedna važna prednost. Zato što krivododavat i klizači – najčešće korišteni razbijajući tereni u igri – krivulja u pravcu ruke koja ne baca bateru, koji udara naspram bacačeve ruke koja baca ima prednost. Budući da je većina bacača dešnjaci, ljevoruki udarači uživaju drugu prednost u odnosu na svoje desnoruke saugrače. Ipak, bacanje desnom rukom više vrijedi u polju. Desnoruki bacač može odigrati svaku poziciju u polju, iako se ljevoruki smatraju vrjednijim bacačima i imaju malu prednost na prvoj bazi zbog činjenice da se ne moraju okretati stavite nogu na prvu kada se istežete da uhvatite bacanje. Suprotno tome, ljevoruki bacači su gotovo potpuno odsutni na najvišoj razini na drugim pozicijama u polju i kod hvatača. Prekidačko udaranje obavlja se tako da udarač može da udari sa strane suprotne ruci bacača svakog bacača, ali je dobio nešto kritike jer će udarač uvijek biti dominantniji s jedne strane ploče od drugog; udarač prekidača može biti manje pouzdan s jedne strane. Dakle, mnogi igrači bejzbola su obučeni da budu jednostavno unakrsno dominantni, udarajući isključivo ljevoruko i bacajući isključivo desnoruki. Postoji nekoliko igrača na poziciji, kao što su Rickey Henderson i Cleon Jones, koji udaraju udesno i bacaju lijevo, ali to je značajan nedostatak. Henderson je udario udesno uprkos svojoj prirodnoj sklonosti da to čini ljevoručno samo zato što su ga tome naučili desnoruki saigrači.
Šušljići
Šušljići su naselje u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
NGC 1151
NGC 1151 (također poznat kao PGC 11147) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 418 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 0,40 (49 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (37 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 31. decembra 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Bartol Kašić
Bartol Kašić (Bartul Kašić, Bartholomaeus Cassius, Bartolomeo Cassio, ponekad potpisivan i s Bogdančić i/ili s dodatkom Pažanin; Pag, 15. august 1575. - Rim, 28. decembar 1650.) bio je jezuitski sveštenik i gramatičar tokom Protivreformacije, koji je napisao prvu gramatiku hrvatskog jezika i preveo Bibliju i Rimski ritual na hrvatski jezik.
Biografija
Ostao je rano bez oca, pa je o njemu brinuo ujak Luka Deodati Bogdančić, paški sveštenik, kod kojeg je naučio čitati i pisati. Potom je pohađao općinsku školu u Pagu nakon koje se od 1590. školuje u Ilirskom kolegiju u Loretu (kod Ancone) koji su vodili isusovci. Poslali su ga 1593. na dalje školovanje u Rim, gdje je 1595. stupio u Družbu Isusovu. Još kao rimski student počeo je poučavati hrvatski u tamošnjoj Ilirskoj akademiji. Tada se počeo zanimati za hrvatski jezik te je oko 1599. sastavio hrvatsko-italijanski rječnik čiji rukopis se od 18. vijeka. čuva u Dubrovniku. Neki proučavaoci Kašićevog djela misle da je to jedan od triju rječnika koje da je on sastavio, uz onaj koji se čuva u Perugiji i treći u Oxfordu. Budući da su isusovci vodili brigu o kršćanima u Osmanlijskom carstvu i nastojali poučavati u lokalnom jeziku, za to im je u hrvatskom slučaju nedostajao odgovarajući priručnik. Taj nedostatak otklonjen je kad su 1604. godine u Rimu na latinskom objavljene Institutionum linguae illyricae libri duo (Ustroja ilirskog/hrvatskog jezika dvije knjige), koja predstavlja prvu gramatiku hrvatskog jezika. Na nešto manje od dvije stotine stranica i u dva dijela ("knjige") dati su osnovni podaci o hrvatskom (ilirskom) jeziku te je vrlo opširno razložena hrvatska morfologija. Jezik je u osnovi štokavski, ali je u visokoj mjeri prisutna čakavština pa se prepliću stariji i noviji oblici. Iz nepoznatih razloga uz gramatiku nije objavljen rječnik kako je to poslije većinom bilo s isusovačkim rječnicima i gramatikama hrvatskog jezika.
Kašić je za sveštenika zaređen 1606. Nakon toga bio je ispovjednik u bazilici sv. Petra u Rimu. Od 1609. do 1612. boravio je u Dubrovniku i 1612/13. prerušen u trgovca bio je u misionarskom pohodu u Bosni, Srbiji i istočnoj Slavoniji (Valpovo, Osijek, Vukovar) o čemu je izvijestio papu. Od 1614. do 1618. bio je hrvatski ispovjednik u Loretu. Drugi misionarski pohod obavio je 1618/19. Potkraj života oba pohoda je opisao u svojoj nedovršenoj "Autobiografiji". Od 1620. do 1633. ponovno je bio u Dubrovniku. Nakon toga se vratio u Rim u kojem ostaje do kraja života.
Djelo
Od 1613. objavio je niz djela vjersko-poučnog sadržaja i namjene (o životu sv. Ignacija, sv. Franje Ksaverskog, Isusovom i Marijinom), hagiografski zbornik Perivoj od djevstva (1625. i 1628), dva katekizma i drugo. Krajem 1627. završio je duhovnu tragediju Sveta Venefrida s podnaslovom "triomfo od čistoće" koja je ostala u rukopisu i objavljena 1938. Kašić je 1622. na hrvatski jezik počeo prevoditi Novi zavjet i to na dubrovačku štokavštinu, a 1625. dobio je nalog da prevede cijelu Bibliju. Godine 1633. kompletan prijevod predan je u Rim kako bi dobio odobrenje za štampanje, ali su tada nastupile poteškoće jer su neki "našijenci" bili protiv prijevoda na narodnom jeziku. Konačno prijevod je zabranjen (non est expediens ut imprimatur). S obzirom na činjenicu da su prijevodi Svetog pisma na narodni jezik u mnogih naroda imali upravo prevratnu ulogu u usmjeravanju jezičke standardizacije, zabrana Kašićevog prijevoda Biblije nanijela je veliku štetu kasnijem razvoju hrvatskog književnog jezika. Po sačuvanim rukopisima i uz iscrpne stručne komentare taj prijevod je objavljen 2000. godine. Najizdavanije Kašićevo djelo je Ritual rimski koji je u raznim izdanjima do 19. vijeku bio u upotrebi u svim hrvatskim biskupijama i nadbiskupijama osim u zagrebačkoj, a otada i u njoj ostavši službenom liturgijskom knjigom sve do 1929. godine.
Ritual rimski
Smatra se da je Ritual rimski odigrao onu ulogu u standardizaciji nacionalnog jezika kakvu prijevod Biblije, uprkos stilskoj raskoši i kulturnoj važnosti, vjerovatno i ne bi mogao igrati usljed činjenice da je Biblija bila odlučujujući faktor kod protestantskih naroda, ali ne i katoličkih, kako pokazuju slučajevi francuskih i poljskih prijevoda. U toj konstelaciji odnosa katolički obrednik je poput Rituala rimskog (koji ima preko 400 stranica) imao snažniji integrativni nacionalnojezički uticaj. Historijski je i veoma zanimljivo Kašićevo "bosanstvo", jer iako rodom čakavac sa Paga, odlučio se za "općeni jezik" (lingua communis) oblika štokavske ikavice (iako je Bibliju preveo na dubrovačku štokavsku ijekavicu), kojim je i govorio najveći dio hrvatskog naroda. Taj štokavski ikavski idiom Kašić zove "naški" ili "bosanski" (dok je za ijekavicu koristio naziv "dubrovački", a za čakavštinu "dalmatinski").
Premda nije pisao lijepu književnost i uprkos činjenici da mu glavno djelo (prijevod Biblije) nije objavljeno, pisac prve gramatike hrvatskog jezika pripada najpoznatijim Hrvatima književnicima u cijeloj hrvatskoj historiji.
Prijevod Svetog pisma
Ako se zamijeni Kašićev slovopis, tj. umjesto x napiše se ž, sc kao š, gn kao nj, gli kao lj, cz kao c, c kao č, chi kao ć, y kao j, pokazuje se da se radi o nešto arhaičnijem izrazu istog hrvatskog književnog jezika kakav je i danas u upotrebi. Primjer je dan iz "Pjesme nad pjesmama" (Canticum canticorum), u prijepisu Julija Derossija koji je preslovio tekst u modernu grafiju. Po nekim mišljenjima:
Moderni prijevod (Zagrebačka Biblija 2000.), dostupan je na Web stranici https://web.archive.org/web/20050418053109/http://www.hbk.hr/biblija/sz/pj.htm#pj16.
Najugledniji prijevod Biblije na engleski jezik, verzija kralja Jakova ili autorizirana verzija (King James version), koja je snažno uticala na oblik engleskog jezika, objavljena je 1611. godine, dakle, svega dvije decenije prije Kašićevog prijevoda. Ta riznica engleskog jezika ima 12.143 različite riječi (izvorno, Biblija broji 8.674 različitih hebrejskih, te 5.624 grčkih riječi). Kašićev prijevod (koji nije sačuvan u cijelosti, jer nedostaju dijelovi Starog zavjeta) broji oko 20.000 različitih riječi, što je više od engleske autorizirane verzije, kao i od izvornika. Sve to govori o jezičkoj invenciji i tvorbenoj bujnosti prijevoda.
NGC 6906
NGC 6906 (također poznat kao IRAS 20211+0616, MCG 1-52-3, PGC 64601 i UGC 11548) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 223 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Orao. Najveći prečnik je 1,60 (104 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (52 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 15. augusta 1863. godine.
Hamas
U novijoj historiji je poznata i uspješno djeluje kao politička partija u palestinskim autonomnim oblastima. U januaru 2006, ova grupa je pobijedila na palestinskim parlamentarnim izborima, gdje je osvajanjem apsolutne većine mandata u parlamentu, zbacila sa vlasti do tada vladajuću frakciju Fatah. Poslije krvavih unutrašnjih borbi sa Fatahom preuzima kontrolu nad pojasom Gaze dok Fatah ostaje u kontroli Zapadne Obale.
Osnivanje
Hamas je osnovan 1987., iz militantnog krila Muslimanskog bratstva. Hamas je decentralizovana organizacija, koja pri vrbovanju novih simpatizera i sponzora, promovisanju svojih ciljeva i rasturanja propagandnog materijala, djeluje tajno ali i javno.
Posebno omiljena među palestincima iz Gaze, Hamas dobija sve više na zamahu i u drugim predjelima Bliskog istoka. Najviše zbog otvorene i oružane borbe protiv Izraelske okupacije ali i zbog angažovanja na socijalnom planu, organizovanju rada škola i drugih dobrotvornih akcija.
Pri svojoj borbi protiv okupacije Hamas je poznat po korištenju atentatora samoubica. Opravadanje za ovo Hamas nalazi u vojnoj nadmoći Izraela.
Hamas označava cijeli region Palestine - samim tim i Izrael, kao vještačku cionističku tvorevinu - kao islamsku kolijevku koju ne treba nikada prepustiti jevrejskim doseljenicima.
Ideologija
Osnivačka povelja Hamasa iz 1988. proklamuje "dizanje božije zastave iznad svakog palestinskog pograničnog kamena", kao ideološki cilj te organizacije. Posljedica toga bi bilo ukidanje cionističke države Izrael.
Vođe Hamasa negiraju postojanje holokausta. U međuvremenu od Izraela likvidirani vođa hamasa Abd el-Aziz ar-Rantisi, je svojevremeno izjavio da se holokaust nikada nije desio i da su cionisti podržavali i finansirali naciste.
Najkorisniji igrač NBA finala
mini|upright|[[Jerry West, prvi osvajač ove nagrade, jedini je igrač koji je dobio nagradu kao član poražene ekipe]] mini|upright|[[Magic Johnson jedini je igrač koji je osvojio ovu nagradu kao novajlija]] mini|upright|[[Michael Jordan osvojio je ovu nagradu rekordnih šest puta]] mini|upright|[[Shaquille O'Neal jedini je igrač osim Jordana koji je triput zaredom osvojio ovu nagradu]] mini|upright|[[Tony Parker prvi je neamerički igrač koji je osvojio ovu nagradu]] mini|upright|[[LeBron James (na slici) jedini je osvojio ovu nagradu s tri ekipe]] Najkorisniji igrač NBA finala (ranije: NBA Finals Most Valuable Player Award) jest nagrada koju NBA liga dodjeljuje igraču za koga se smatra da je pružio najveći doprinos svom klubu u NBA finalu.
Nagrada se, u principu, dodjeljuje igraču čiji tim osvoji finale iako ju je u prvoj godini postojanja dobio Jerry West, čiji su Los Angeles Lakersi izgubili finale. Michael Jordan ima najviše osvojenih nagrada (šest), a Magic Johnson najmlađi je igrač koji je dobio ovu nagradu (20 godina) i jedini novajlija. Najstariji osvajač ove nagrade jest Kareem Abdul-Jabbar (38 godina i 54 dana).
Beočin
Beočin je grad i središte istoimene općine u Južnobačkom okrugu u Srbiji. Općina se nalazi se na sjeveru Srijema, između Dunava i Fruške gore, na teritoriji od 186 km2. U općini živi oko 16.000 stanovnika, a u samom gradu 8,037 stanovnika. Većinu stanovnika čine Srbi, a postoji i manja zajednica Roma sa Kosova.
Historija
Naselje na sadašnjoj teritoriji Beočina se spominje prvi put u 18. vijeku. 1869 godine je sagrađena fabrika cementa. Početkom 20. vijeka nastalo je i naselje za radnike. Poslije Drugog svjetskog rata Beočin se širi na istok gradnjom višespratnih zgrada. Beočin postaje veći i važniji od Beočin sela, tako što će postati važni centar za okolna sela. Zbog velikog priliva stanovništva, zbog potražnje radnika za rad u fabrici cementa, u Beočinu ima malo starog lokalnog stanovništva.
IC 2304
IC 2304 je dvostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Rak. Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 13. februara 1901. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Makedonska gramatika
Makedonski jezik je južnoslavenski jezik i službeni jezik u Makedoniji. Makedonska gramatika obuhvata gramatička pravila standardnog jezika, pravopisa i govora. Prva makedonska štampana gramatika potiče iz 1880. i njen autor je Gjorgjija Pulevski.
Glasovni sistem
Glasovni sistem makedonskog jezika sadrži 31 glas i svaki glas ima svoj grafem, t.j. jedan glas - jedan grafem. Makedonsko pismo je bazirano na ćirilici:
Makedonsko rukopisno pismo je:
centar|500px|border|Makedonsko rukopisno pismo.
Akademska i pravopisna transliteracija koristi latinicu:
Član
Član makedonskog jezika je postpozitivni, t.j. djeluje kao sufiks. Član može biti samo opredjeljeni. Karakteristično je što član ima tri forme i jedini je primjer u slavenskim jezicima gdje se opredjeljeni član može mjenjati po rodu i broju.
Toponimima i ličnim imenicama se ne dodaju članovi.
Primjeri:
Zamjenice
Sljedeća tabela predstavlja sve moguće forme lične zamjenice. Tako, makedonski jezik ima osnovne lične zamjenice, te također kratke i duge forme direktnog i indirektnog predmeta.
Pridjevi
Pridjevi u makedonskom se poređivaju, pa tako ima pozitiv, ili osnovna forma, komparativ i superlativ. Pored poređivanjem, makedonskih pridjeva imaju rod, broj i opredjeljenost t.j. član.
Svi makedonski pridjeva su pravilna, ali u standardnom jeziku ima jedna jedina nepravilna pridjeva t.j. pridjeva многу (mnogu).
U makedonskom, kao i u ostalim slavenskim jeizicima, ima apsolutni superlativ. Taj superlativ obrazuje se sa afiksom пре- (pre-) ispred pridjeva. Pa tako ima долг (dolg), подолг (podolg), најдолг (najdolg) i предолг (predolg).
Prilozi
Svi prilozi u makedonskom su dio jedne sljedećih grupa:
Modalne rječi
Makedonski jezik koristi modalne rječi za:
Čestice
Čestice se koriste za:
Brojevi
Brojevi u makedonskom imaju rod i opredjeljenost. U prilogu slijedi prva dekada makedonskih brojeva.
Barack Obama
Barack Hussein Obama II (fon. Barak Husejn Obama II; rođen 4. augusta 1961. u Honolulu, Havaji, SAD) američki je političar, služio je kao 44. predsjednik Sjedinjenih Američkih Država, te je bivši član Senata SAD-a kao predstavnik američke države Illinois. Obama je bio kandidat ispred Demokratske stranke na izborima za predsjednika Sjedinjenih Američkih Država, koji su se održali 4. novembra 2008. godine, na kojima je pobijedio republikanca Johna McCaina. Ponovno je pobijedio na izborima za predsjednika, održanim 6. novembra, 2012. osvojivši drugi mandat, kada mu je protivkandidat bio Mitt Romney.
Biografija
Rođen iz braka kenijskog oca i američke majke, većinu svog života proveo je u Honolulu, na Havajima. U periodu od 1967. do 1971. godine živio je sa majkom i očuhom u Džakarti, Indonezija, gdje je pohađao i školu. Diplomirao je pravo na Harvardu i Univerzitetu Columbia. Radio je kao advokat, predavač na fakultetu, te se angažovao u radu s lokalnim zajednicama. Od 1997. do 2004. godine počinje svoj prvi mandat u Senatu države Illinois. Nakon neuspješne kampanje na izborima u Zastupnički dom Američkog senata 2000. godine, objavljuje svoju kandidaturu za Senat 2003. godine. Godinu kasnije, na izborima 2004. godine, osvaja 70% glasova u Illinoisu i postaje senator zajedno s Richard Durbinom. U svom radu u Senatu, zalagao se za kontrolu konvencionalnog naoružanja, promoviranju veće transparentnosti trošenja javnih prihoda , zakona o utjecajima na klimatske promjene, nuklearnog terorizma i povratka američkih vojnika iz misija širom svijeta, te regulisanje imigracije.
20. januara 2009. godine u 18:00h (CET), Obama polaže zakletvu na svečanosti njegovog uvođenja u službu i time pravno postaje 44. predsjednik Sjedinjenih Američkih Država.
Privatni život
Svoju suprugu Michelle Obama je upoznao 1988. godine. Zaručili su se 1991. godine, te vjenčali u oktobru 1992. godine. Prvu djevojčicu su dobili 1998. godine (Malia Ann), a drugu, Natashu 2001. godine. Jedno vrijeme su živjeli u Chicagu, da bi se 2005. godine preselili u Kenwood. 20. januara 2009. godine preselili su se u Bijelu kuću. Obama je 20. januara 2017. s porodicom napustio Washington po isteku mandata.
Madagaskar
mini|desno|250px|MadagascarRepublika Madagaskar (malagaški: Repoblikan'i Madagasikara, francuski: République de Madagascar) ili Madagaskar (malagaški: Madagasikara) (i prije poznata kao Malagaška Republika) ostrvska je država u Indijskom okeanu, otprilike 400 kilometara od obale Istočne Afrike preko Mozambičkog kanala. Sa površinom od 592.800 km², Madagaskar je druga najveća ostrvska država na svijetu nakon Indonezije. Sastoji se od otoka Madagaskara (četvrti najveći otok na svijetu) i mnogih manjih perifernih otoka. Nakon prahistorijskog raspada superkontinenta Gondvana, Madagaskar se odcijepio od Indijskog potkontinenta prije otprilike 88 miliona godina, dopuštajući autohtonim biljkama i životinjama da se razvijaju u relativnoj izolaciji. Zato je Madagaskar žarište za biološku raznolikost; više od 90% divljih životinja je endemskih.
Košarkaška reprezentacija Njemačke
Košarkaška reprezentacija Njemačke (Deutsche Basketballnationalmannschaft ili Die Mannschaft) predstavlja Njemačku na međunarodnim košarkaškim takmičenjima i njom upravlja Košarkaški savez Njemačke (Deutscher Basketball Bund). Njemačka se trenutno nalazi na 11. mjestu na FIBA svjetskom poretku.
Madagaskar
Etimologija
Na malgaškom jeziku ostrvo Madagaskar naziva se Madagasikara (madagaskarski izgovor: [madaɡasʲˈkʲarə̥]), a njegovi stanovnici nazivaju se Madagaskarima. Ostrvski naziv "Madagaskar" nije lokalnog porijekla, već su ga Evropljani popularizirali u srednjem vijeku. Ime Madageiscar prvi put je zabilježeno u memoarima venecijanskog istraživača Marca Pola iz 13. vijeka kao iskvarena transliteracija imena Mogadishu, somalijske luke s kojom je Polo zbunio ostrvo.
Na Dan svetog Lovre 1500. godine, portugalski istraživač Diogo Dias sletio je na ostrvo i nazvao ga São Lourenço. Polovo ime bilo je preferirano i popularizirano na renesansnim kartama. Čini se da lokalno stanovništvo nije koristilo nijedno ime na malgaškom jeziku koje je prethodilo Madagasikari da bi se odnosilo na ostrvo, iako su neke zajednice imale svoje ime za dio ili cijelu zemlju koju su naseljavale.
Košarkaška reprezentacija Njemačke
Njihov najveći uspjeh je osvajanje Evropskog prvenstva 1993. kod kuće u Njemačkoj, te srebrna medalja sa Evropskog prvenstva 2005. i bronzana medalja sa Svjetskog prvenstva 2002.
Trenutni sastav
Sastav za EuroBasket 2022.
Madagaskar
Historija
Prema arheološkim nalazima, smatra se da su ljudi prvi put naselili ovo ostrvo u periodu oko 2000. godine p.n.e. Tradicionalno, arheolozi su procijenili da su najraniji doseljenici na ostrvo stigli u uzastopnim valovima tokom perioda između 350. p.n.e. i 550. godine. U oba slučaja, Madagaskar je jedna od posljednjih velikih kopnenih masa na Zemlji koje je čovjek naselio. Pretpostavlja se da je prvobitno naseljen stanovnicima iz jugoistočne Azije, koji su na ovo mjesto pristigli kanuima, sa ostrva Borneo. Prvi doseljenici su na Madagaskaru naišli na obilje megafaune, uključujući gigantske lemure, slonovke, gigantske fose i malagajske nilske konje, koji su u međuvremenu izumrli zbog lova i uništavanja njihovih staništa. Arapski trgovci su prvi put posjetili ostrvo u periodu između 7. i 9. vijeka. Talas naseljavanja Bantu naroda iz Jugoistočne Afrike desio se oko 1000. godine.
Geografija
Madagaskar je jedno od najvećih ostrva u Indijskom okeanu.
Država se sastoji od tri veće geografske cjeline: uske obalne nizine na istoku, gusto naseljene centralne visoravni i šire i brežuljkaste obalne nizine na zapadu. U centralnoj visoravni, te na sjeveru i jugu ostrva izdižu se vulkanski planinski masivi (najviši vrh je 2.876 m visoki Maromokotro u sjevernom masivu Tsaratanani). Zapadna obala ima mnoge zaštićene luke i široke ravnice, dok jugozapad čini regija visoravni i pustinje.
Zbog izolacije od ostatka svjetskog kopna na otoku živi oko 5% svih životinjskih i biljnih vrsta na Zemlji, od kojih su 80% endemi.
Postoje dva godišnja doba: od novembra do aprila je toplo i kišovito, a od maja do oktobra je hladnije i suho. Dominiraju jugoistočni vjetrovi, sa povremenim ciklonima.
Struktura
thumb|300px|[[Antananarivo je politički i ekonomski centar Madagaskara]] U Madagaskaru se koristi polupredsjednički sistem vlasti uz predstavničku demokratiju i višestranačje. Izabrani predsjednik je šef države i bira premijera, koji predsjedniku preporučuje kandidate na osnovu čega se formira i bira Vlada. Prema ustavu, izvršnu vlast vrši Vlada, a zakonodavna vlast pripada ministarskom kabinetu, Senatu i Nacionalnoj skupštini, iako u stvarnosti ova dva posljednja nabrojana zakonodavna tijela vrše minornu zakonodavnu ulogu. Ustav uspostavlja nezavisne izvršne, zakonodavne i sudske vlasti i nalaže za izabranog predsjednika ograničenje trajanja mandata na maksimalno tri mandata u trajanju od po pet godina.
Birači, direktno putem izbornog procesa, biraju predsjednika i 127 članova Nacionalne skupštine na mandat od pet godina. Svih 33 članova Senata, od kojih je 22 senatora koji predstavljaju regije a 11 imenuje predsjednik, obavljaju mandat u trajanju od šest godina.
Na nižem administrativnom nivou, na Madagaskaru postoji 22 regije kojima upravlja guverner i vijeće regija. Regije se dalje dijele na distrikte i komune. Sudski sistem je uspostavljen po uzoru na francuski sistem, sa Visokim ustavnim sudom, Visokim sudom pravde, Vrhovnim, Apelacionim i krivičnim sudovima, kao i sudovima prvog stepena..
Antananarivo je administrativni, glavni i najveći grad Madagaskara. Nalazi se u regiji visoravni, blizu geografskog centra ostrva.
Političke podjele
Madagaskar je administrativno podijeljen na 22 regije (faritra). Do 4. oktobra 2009. godine, prvi nivo administrativne podjele činile su provincije kojih je bilo ukupno 6. Ukidanjem provincija, kao prvi nivo administrativne uprave postale su regije. Regije se dalje dijele na distrikte kojih je ukupno 119. Niži nivo podjele obuhvata i commune (1.579) i fokontany (17.485).
Stanovništvo
Prema procjeni iz 2016. godine, u Madagaskaru je živjelo oko 24 miliona stanovnika. Godišnja stopa rasta stanovništva u Madagaskar je iznosila 2,9% u 2009. godini. Prema podacima u Madagaskaru je 1900. godine živjelo 2,2 miliona stanovnika. Oko 42,5% stanovništva je mlađe od 15 godina, dok je 54,5% stanovništva u dobi između 15 i 64 godina života. Stariji od 65 godina čine 3% od ukupnog broja staanovništva. Od nezavisnosti Madagaskara izvršena su samo dva popisa stanovništva i to 1975. i 1993. godine. Najgušće naseljenih područja ostrva su Istočna visoravan ostrva i istočna obala, u odnosu na rijetko naseljeni zapadni dio ostrva.
NGC 2500
NGC 2500 (također poznat kao IRAS 07581+5052, MCG 9-13-110, PGC 22525 i UGC 4165) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 23 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 2,90 (20 hiljada sg) a najmanji 2,7 uglovnih minuta (18 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. marta 1788. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Trge
Trge su naselje u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
Ibrahim Bušatlija
Ibrahim Bušatlija (Vitina, Kraljevina Jugoslavija, 1930 – 28. januar 2019) bio je bosanskohercegovački geograf, geomorfolog, akademik Akademije nauka i umjetnosti BiH.
Biografija
Geografiju je doktorirao na sarajevskom Prirodno-matematičkom fakultetu. Bio je dugogodišnji profesor na Odsjeku za geografiju istog fakulteta, a kao predavač radio je na Poljoprivrednom fakultetu i Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Sarajevu. Autor je više naučnih i stručnih radova, studija, priručnika i udžbenika. Bio je i član Geografskog društva BiH, Speleološkog društva BiH, Bošnjačko-bosanskog patriotskog fronta i drugih. Bio je predsjednik Pomorskog društva BiH iz Sarajeva.
Autor je tekstova i priloga te učesnik u izradi Enciklopedije Jugoslavije, separat za Socijalističku republiku Bosnu i Hercegovinu. Pomogao je otvaranje odsjeka geografije na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Tuzli 1999. godine.
Za života je odlikovan brojnim odlikovanjima i priznanjima. Odlikovan je Srebrenom plaketom Narodne tehnike, Spomen plaketom Geografskog društva BiH, Plaketom Univerziteta u Sarajevu, Priznanjem Speleološkog društva BiH i drugim.
Posljednjih 20 naučnog djelovanja bavio se i političkom geografijom, među kojima se isticalo zagovaranje za rješavanja spora o Sutorini te protivljenje izgradnji Pelješkog mosta. Preminuo je u 89. godini života u Sarajevu.
Djela
(popis nepotpun)
Košarkaška reprezentacija Sovjetskog Saveza
Sovjetska košarkaška reprezentacija predstavljala je Sovjetski savez u sportu košarci.
Krovna organizacija:
Glavni trener:
Kljunari i bodljikavi mravojedi
Fosilni ostaci ovog reda sisara koji polažu jaja- Monotremata, pronađeni su samo u Australiji, što znači da su nastali poslije odvajanja i udaljavanja kopna Australije i Južne Amerike, a množda je ono u vezi sa nezavisnom grupom (granom) koja se razvila u periodu trijasa – prije više od 200 miliona. godina, od izumrlih sisara sličnih gmizavcima. – Synapsida. Jedini su sisari koji legu jaja. Ovoj grupi pripadaju
Kljunari
Kljunar- Ornithorhynchus anatinus ima loptast kljun i plovne kožice na nogama. Jedini je predstavnik svoje porodice. Kožnim naborima zaštićene su mu oči i uši dok je pod vodom. Živi u slatkim vodama Australije i Tasmanije. Mladunci imaju mliječne zube, koje kasnije mijenjaju rožnate čvrste ploče. Na obali kopaju rupu koja vodi do travom obilježene jazbine. U njoj ženka polaže jaja i leži na njima 14 dana. Mladunci sišu mlijeko sa dlaka oko mliječnih šlijezda. Na zadnjim nogama mužjaci imaju rožnato pojačanje, koje je završetak otrovne žlijezde. Njena funkcija nije poznata.
Bodljikavi mravojedi
Bodljikavi mravojedi- Tachyglossidae obuhvataju dva reda
Tachyglossus
Čine ga dvije vrste. Žive u Australiji, Tasmaniji i Novoj Gvineji. Sličan je bodljikavom prasetu. Tijelo mu je prekriveno bodljama dužine do 6 cm. Hrani se mravima i termitima pretražujući zemlju dugom i tankom njuškom. Nalazi ih njuhom, a skuplja jezikom koji je ljepljiv. U vrijeme parenja ženka posjeduje torbu, sličnu torbi torbara, u koju polaže jaja. Ona posjeduje mliječne žlijezde. Mladunče sisa i tako simuliše njihov rad. Tachyglossus setosus živi u Tasmaniji.
Zloglassus
Žive u Novoj Gvineji i čine ih tri vrste.
Od Tachyglossusa se razlikuju dužom povijenijom njuškom, i srazmjerno dužim nogama. Prekriveni su krznom. Između dlaka mjestimično su smještene bodlje. Svi su dobro prilagođeni kopanju.
Spinja
Spinja (ćir. Спиња, ) je naseljeno mjesto u sastavu općine Tuzi, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazila se u sastavu stare općine Podgorica.
Ivan Miličević
Ivan Miličević je nećak don Frane Milićevića, izdavača Hercegovačkog bosiljka i Glasa Hercegovca. Još za vrijeme Osmanlijske vladavine započeo je obrazovanje u osnovnoj školi u Mostaru, a nastavio je u Skradinu u Dalmaciji. Gimnaziju je pohađao najprije u Splitu, a zatim i u Sarajevu. Još u ranoj mladosti pomagao je svome stricu, Frani Milićeviću, u izdavanju njegovih listova, u kojima je stalno sarađivao. Završivši 1889. godine gimnaziju, odlazi preko Zagreba u Beč na studij prava, a 1891. prelazi na pravni fakultet u Zagreb.
U Zagrebu intenzivno radi kao novinar i književnik, samostalno i u zajednici sa Osmanom Nuri Hadžićem (njihovi radovi su objavljivani pod pseudonimom Aziz Osman), i objavljuje priloge u pravnim listovima i časopisima. Godine 1896. odlazi u Mostar na poziv strica, kojemu je Austro-Ugarska obustavila list i zatvorila štampariju. Ne mogavši mu u tome pomoći, on zatim odlazi u Beč i, nakon godinu dana, vraća se ponovno u Mostar, gdje radi na osnivanju dioničke štamparije. U ljeto 1898. pokreće list Osvit i uređuje ga kao glavni urednik. U državnu službu stupa godine 1900. i radi najprije u sudstvu, a zatim i u upravi. U Sarajevo je premješten 1911. godine, gdje preuzima redakciju Sarajevskog lista. Penzionisan je nakon Prvog svjetskog rata, 1922. godine. Ali on i dalje radi: uređuje listove Hrvatsku slogu i Pravdu do godine 1925., kada je ovaj list sudski obustavljen. Umro je 15. marta 1950. u Sarajevu.
Košarkaška reprezentacija Urugvaja
Urugvajska košarkaška reprezentacija predstavlja državu Urugvaj u sportu košarci.
Thomas More
Thomas More (London, 7. februar 1477 – London, 6. juli 1535), bio je engleski humanist i državnik.
Donji Boganovci
Donji Boganovci su naseljeno mjesto u općini Bugojno, Bosna i Hercegovina.
Bosanski Šamac (Odžak)
Bosanski Šamac je naselje u općini Odžak, Bosna i Hercegovina. Naselje je nastalo od jednog predratnog dijela općine Bosanski Šamac.
Dolina kraljeva
mini|300p|Dolina kraljeva
Osim religijskih i ritualnih motiva jedan je razlog bio izuzetno bitan (ako ne i najvažniji) zašto je ovo mjesto izabrano za kraljevsku nekropolu. Sam pristup Dolini kraljeva bio je iznimno težak i bilo ga je lako nadgledati, kao i samu dolinu. Za to se brinuo odred čuvara, specijalno formiran u tu svrhu. Suprotno popularnom vjerovanju, ulazi u kraljevske grobnice nisu bili skriveni nego jasno vidljivi. Te ulaze zatvarala su vrata od kamenih ploča s pečatima na njima koji su tu stajali od trenutka faraonova pokopa. Te ulaze i njihove pečate stalno je obilazila straža u dolini i pomno sve to čuvala.
Sami grobovi su bili zapravo riznice golemih bogatstava, koja su faraonu trebala poslužiti u zagrobnom životu. Ona su bila tim veća što je faraon za života bio moćniji i slavniji. Ako je još i dugo vladao, onda je sadržaj tih grobnica morao biti nevjerovatan. Da je to tako, svjedoči sadržaj Tutankhamonove grobnice. On je bio zapravo beznačajan faraon iz XVIII. dinastije, preminuo je jako mlad, no u njegovoj grobnici nađeni su brojni predmeti neprocjenjive vrijednosti (oko 3500 komada).
Pogreb faraona
mini|250p|Slika iz grobnice Teško je sa sigurnošću utvrditi koji je prvi faraon odabrao tu dolinu za svoju grobnicu?! Danas se smatra da je to bio Tuthmosis I. U svakom slučaju, od vremena ženskog faraona, kraljice Hatshepsut i faraona Tuthmosisa III. dolina je postala mjesto pokapanja vladara i velikodostojnika. Kao kraljevska nekropola nastavila je služiti sve do kraja XX dinastije. Dakle, Ramses XI. je bio zadnji faraon pokopan u dolini. Nakon što je Dolina kraljeva temeljito opljačkana, tišina i zaborav su pali na nju za mnoge vijekove. Tad su se pojavili grčki i rimski posjetitelji što pokazuju mnogi grafiti ostavljeni po zidovima grobnica u dolini. Čak je i povjesničar Diodorus Siculus ostavio zapis o njima 57. p. n. e. tvrdeći da su to grobnice antičkih kraljeva i da su prepune divno izrađenih zidova i natpisa. Poslije toga opet je pala tišina na to sveto mjesto sve do doba jezuita Claude Sicarda, koji je posjetio Egipat od 1708 do 1712. On je identificirao mjesto antičke Thebe i ponovo otkrio grobnice u Dolini kraljeva. Od tog trenutka Dolina je kraljeva postala neodoljivo mjesto za mnoštvo učenjaka, putnika i umjetnika. Svi značajniji egiptolozi iz 19. vijeka radili su u njoj, a tada je konačno temeljito i potpuno (?!) istražena. Dolina kraljeva u hijeroglifima
Bihaćka krajina
mini|150p|desno|Bihać Bihaćka krajina je zapadni dio bosanskohercegovačke regije Bosanska krajina u sjeverozapadnom dijelu države. Zbog toga se često naziva i Sjeverozapadna Bosna. Najveći i de facto glavni grad regije jest Bihać. Najvažnije rijeke su Una i Sana. Bihaćka krajina većim je dijelom pokrivena današnjom teritorijom Unsko-sanskog kantona, dijela Federacije Bosne i Hercegovine, izuzev općine Drvar, koja se nalazi u Livanjskom kantonu.
U srednjem vijeku u sastavu Hrvatske, a kasnije Bosne, nakon pada Bihaća 1592. dolazi pod osmanlijsku vlast. U NOB-u (1941–1945) krajiške brigade i narodi Krajine služili su kao primjer herojstva. U Drvaru je 27. jula 1941. počeo ustanak protiv okupatora u Bosni. Osnivačko i prvo zasjedanje AVNOJ-a održano je 26. i 27. novembra 1942. u Bihaću. AVNOJ je konstituiran kao općenacionalno i općepolitičko predstavništvo Narodnooslobodilačkog pokreta.
MIPS
MIPS je skraćenica od engleskog izraza Milions of Instructions Per Second, što u prevodu na bosanski jezik znači milioni instrukcija po sekundi. To je jedan od najstarijih i ujedno jedan od najvarljivijih načina mjerenja performansi procesora.
Upotreba
MIPS se originalno upotrebljava da računa brzinu, odnosno performanse, procesora. On predstavlja puko mjerenje broja izvršenih instrukcija u jedinici vremena.
Većina 8-bitnih i ranih 16-bitnih mikroprocesora su imali performanse mjerene u kIPS (hiljade instrukcija po sekundi), što je jednako sa 0,001 MIPS. Prvi mikroprocesor opće namjene, intel i8080 je radio na 640 kIPS-a. Intelov i8086, prvi 16-bitni mikroprocesor je radio na 800 kIPS-a. Prvi 32-bitni PC računari sa procesorom i80386 (popularni 386), radio je na otprilike 3 MIPS-a.