cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Filozofski fakultet u Sarajevu
Odsjek za bosanski, hrvatski i srpski jezik
Studij srpskohrvatskog, odnosno bosanskog, hrvatskog i srpskog jezika završio je veliki broj studenata. Najveći broj tih stručnjaka obavlja nastavu maternjeg jezika u srednjim i osnovnim školama u Bosni i Hercegovini, a dio njih djelovao je i danas djeluje u izdavačkim, radijskim i TV-kućama.
Odsjek je pokrenuo stručne časopise Pitanja savremenog književnog jezika (1949) i Književni jezik (1972).
Predavači
Članovi Odsjeka danas su Dževad Jahić, Hasnija Muratagić-Tuna, Senahid Halilović, Ismail Palić, Amela Šehović, Lejla Nakaš, Bernisa Puriš, Enisa Tutkur, Halid Bulić, Elma Durmišević-Cernica, Azra Hodžić-Čavkić, Mehmed Kardaš.
Odsjek za filozofiju
Odsjek za filozofiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu nastao je iz Katedre za filozofiju koja je formirana 1956. Prvi nastavnici bili su: Ante Fiamengo, Ivan Focht, Andrija Krešić i Šefkija Žuljević. Dugo vremena Odsjek se zvao Odsjek za filozofiju i sociologiju, a od 2011. izdvojen je kao samostalan Odsjek za sociologiju.
U okviru naučne i pedagoške djelatnosti Odsjek se orijentirao na proučavanje filozofskih disciplina osobenih za koncept ovog studija, a to su prije svega historija filozofije (antička, srednjovjekovna, novovjekovna i savremena), ontologija, logika, estetika, etika i gnoseologija.
Od značajnijih rezultata koji su ostvarili članovi Odsjeka izdvaja se filozofijska biblioteka Logos, Hrestomatija etičkih tekstova, te časopis Dijalog, prvi filozofijski časopis u Bosni i Hercegovini. Sa Odsjeka su ostvarili članstvo u ANU BiH: Ivan Focht, Arif Tanović, Muhamed Filipović, Abdulah Šarčević i Vladimir Premec.
Predavači
Na Odsjeku za filozofiju djelovali su: Ante Fiamengo, Ivan Focht, Andrija Krešić, Šefkija Žuljević, Vanja Sutlić, Abdulah Šarčević, Milan Damnjanović, Ante Pažanin, Rudolf Stojak, Risto Tubić, Olga Kozomara, Jelena Berberović, Vojin Simeunović, Spasoje Ćuzulan, Aleksa Buha, Predrag Finci, Mišo Kulić, Željko Pavić, Kasim Prohić, Arif Tanović, Rasim Muminović, Muhamed Filipović, Vladimir Premec, Fatima Lačević, Ivo Komšić, Salih Fočo, Jelena Gaković, Vedad Muharemović, Toni Renić.
Danas na Odsjeku za filozofiju rade: Jasminka Babić-Avdispahić, Sulejman Bosto, Samir Arnautović, Nijaz Ibrulj, Nevad Kahteran, Damir Marić, Ugo Vlaisavljević, Kenan Šljivo i Tijana Okić.
Odsjek za germanistiku
Odsjek za germanistiku izrastao je iz Katedre za strane jezike formirane na Filozofskom fakultetu u Sarajevu 1950. U početku je bila Katedra za germanistiku i anglistiku, a kasnije su iz nje izrasla dva sasvim samostalna odsjeka. Prvi nastavnici osnivači Odsjeka za germanistiku bile su Emilija Grubačić i Marija Kon.
Predavači
Na Odsjeku za germanistiku radili su: Emilija Grubačić, Marija Kon, Wolf Wald, Ivan Pudić, Slavko Valić, Predrag Kostić, Hedviga Šamanek, Hilda Perović, Hanna Morskoy-Popadić, Hela Štampar, Hela Gorkoš, Bajro Đapo, Slobodan Grubačić, Miloje Đorđević, Mira Đorđević, Snježana Blažan-Žuljević, Rada Vranješ-Stanarević, Danka Nikolić, Ranko Sladojević, Inka Omanović, Gordana Beljkašić, Bianka Vukorep, Ana Božanović, Marija Bačvanski, Ljiljana Masal, Nedad Memić, Ljubinka Petrović-Ziemer, Selma Grebović.
U novije vrijeme na Odsjeku za germanistiku rade: Erminka Zilić, Zlata Maglajlija, Vahidin Preljević, Vedad Smailagić, Minka Džanko, Dario Marić, Naser Šečerović, Alma Čović-Filipović, Sanela Mešić, Ivana Nevesinjac, Florian Haderer, Tanja Sanden, Asja Osmančević, Lara Hedžić, Nermana Mršo, Ljubinka Petrović-Ziemer.
Odsjek za historiju
Odsjek za historiju čine nastavnici, profesori, docenti, viši asistenti, asistenti i studenti. Odsjek za historiju je jedan od najstarijih odsjeka na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, koji je nastao 1950. Prvi profesori bili su ujedno i među osnivačima kako Filozofskog fakulteta, tako i Univerziteta i drugih naučnih institucija u Sarajevu (Anto Babić, Hamdija Kapidžić, Branislav Đurđev).
Studij
Odsjek za historiju je prije svega nastavni studij. Osnovna djelatnost odsjeka je obrazovanje mladih kadrova, predavača (nastavnika i profesora) za rad u osnovnoj i srednjoj školi. Pored toga diplomirani kadar Odsjeka osposobljen je za rad u naučnim i kulturnim institucijama (fakulteti, instituti, muzeji, arhivi, kulturna društva, državne institucije, sredstva informisanja).
Nastavni proces odvija se po Bolonjskom sistemu kroz tri ciklusa. Prvi ciklus u trajanju od tri godine (180 ECTS bodova) obučava nastavni kadar za osnovne i srednje stručne škole. Drugi ciklus u trajanju od dvije godine (120 ECTS bodova) obrazuje nastavni kadar za gimnazije. Treći ciklus u trajanju od tri godine predstavlja Doktorski studij.
Naučni rad rađen na osnovu izvorne historijske građe i naučnih metoda, koji su proizveli zaposleni na Odsjeku za historiju odnosi se na različita pitanja iz historije Bosne i Hercegovine i ostalih zemalja jugoistočne Evrope, a obuhvata period od neolita do savremenog doba. Odsjek za historiju je centar oko kojeg se okupljaju historičari iz cijele Bosne i Hercegovine. Tu je bilo sjedište Društva historičara Bosne i Hercegovine koje je izdalo 30 svezaka časopisa Godišnjak Društva istoričara Bosne i Hercegovine. Danas objavljuje Radove (Historija, Historija umjetnosti, Arheologija). Na Odsjeku za historiju djeluje Društvo za proučavanje srednjovjekovne bosanske historije koje se bavi medievalnom bosanskom historijom.
Predavači
U dugoj tradiciji nastavni proces su izvodili (abecedni popis): Ahmed Aličić, Vlado Azinović, Anto Babić, Nikola Babić, Miloš Bajić, Alojz Benac, Borivoj Čović, Pejo Ćošković, Miroslav Đorđević, Branislav Đurđev, Milorad Ekmečić, Ferdo Gestrin, Hamid Hadžibegić, Iljas Hadžibegović, Ferdinand Hauptmann, Fahrudin Isaković, Enver Imamović, Dževad Juzbašić, Hamdija Kapidžić, Ibrahim Karabegović, Muhamed Karamehmedović, Desanka Kovačević-Kojić, Tomislav Kraljačić, Ibrahim Krzović, Dubravko Lovrenović, Sida Marjanović, Ekrem Mursel, Vesna Mušeta-Aščerić, Boris Nilević, Esad Pašalić, Petar Pejčinović, Muhidin Pelesić, Enes Pelidija, Stanko Perazić, Rade Petrović, Dimitrije Sergejevski, Haris Silajdžić, Slobodan Šoja, Marko Šunjić, Ibrahim Tepić, Đuro Tošić, Ahmed Tuzlić, Vinko Valčić, Milan Vasić, Snježana Vasilj, Željko Vujadinović i Pavo Živković.
U radnom odnosu na Odsjeku za historiju trenutno su: Zijad Šehić, Husnija Kamberović, Esad Kurtović, Edin Radušić, Salmedin Mesihović, Amila Kasumović, Fahd Kasumović, Emir O. Filipović, Amir Duranović, Amra Šačić, Melisa Forić Plasto, Minela Radušić i Almir Peco.
Od članova Odsjeka za historiju, njih deset su članovi Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, a više nastavnika nagrađeno je najvećim nagradama koje su se dodjeljivale u bivšoj Jugoslaviji i Bosni i Hercegovini. Od školske 2002/2003. kao sastavni dio Odsjeka za historiju počela je s radom Katedra za historiju umjetnosti, a od 2009/2010 Katedra za arheologiju.
Značajan doprinos u radu Odsjeka dali su bibliotekari koji su radili ili sada rade i potpomažu historičarima korištenje fondova Biblioteke Filozofskog fakulteta: Fejzulah Hadžibajrić, Montina Severin, Habiba Koldžo, Milan Nikolić (Vladimir Srebrov), Fuada Muslić, Sadžida Bjelak i Elvira Poljak
Odsjek za književnosti naroda Bosne i Hercegovine
Odsjek za književnosti naroda Bosne i Hercegovine nastao je iz Katedre za srpskohrvatski jezik i jugoslovenske književnosti osnovane kada je osnovan i Filozofski fakultet u Sarajevu 1950. Prvi nastavnici na Odsjeku bili su Salko Nazečić i Meša Selimović, a Jovan Vuković i Rikard Kuzmić za područje jezika. Od 1959. formirana je posebna Katedra za jugoslovenske književnosti, koja je 1971. prerasla u Odsjek za jugoslovenske književnosti, od 1979. Odsjek književnosti naroda i narodnosti Jugoslavije, koji od osamostaljivanja Bosne i Hercegovine nosi današnji naziv: Odsjek za književnosti naroda Bosne i Hercegovine. Danas se na Odsjeku kao posebni predmeti izučavaju bošnjačka, hrvatska i srpska književnost u svom integralnom obimu.
Nastavnici Odsjeka bili su među osnivačima i saradnicima Instituta za književnost u Sarajevu (Institut za izučavanje jugoslovenskih književnosti), kao i među organizatorima i učesnicima brojnih domasćih i međunarodnih naučnih skupova. Jedno vrijeme Odsjek je izdavao časopis Pitanja književnosti i jezika (1954-1958). Najvažniji naučni projekti u kojima su nastavnici Odsjeka bili uključeni su oni koji su se odvijali u okrilju ANU BiH: Istorija književnosti Bosne i Hercegovine i Prilozi za istoriju književnosti Bosne i Hercegovine.
Na Odsjeku su studenti dobivali diplome profesora jugoslavenskih književnosti, književnosti naroda i narodnosti Jugoslavije i na kraju književnosti naroda Bosne i Hercegovine a njihovo osnovno zanimanje odvija se u nastavi u školama, ali i na drugim mjestima tako da su mnogi od njih ugledni kulturni i javni radnici, književnici, novinari, urednici u izdavačkim kućama, časopisima i listovima, na radiju i televiziji.
Predavači
U ranijem vremenu na Odsjeku su djelovali: Salko Nazečić, Meša Selimović, Jovan Vuković, Rikard Kuzmić, Boško Novaković, Midhat Begić, Dragiša Živković, Fahra Kolaković, Samija Njuhović, Miodrag Šijaković, Vlastimir Erčić, Zdenko Lešić, Cveta Popović-Kovačević, Branko Milanović, Radovan Vučković, Slavko Leovac, Milica Ivanišević, Ljubica Tomić-Kovač, Mirjana Romić-Bogavac, Hatidža Dizdarević-Krnjević, Radojka Radulović, Juraj Martinović, Ljubomir Zuković, Stanko Janež, Muris Idrizović, Miroslav Pantić, Emina Memija, Dževad Karahasan, Dragomir Gajević, Branko Letić, Božidar Pejović, Pero Šimunović, Muhsin Rizvić, Rajka Božović, Izet Muratspahić, Enes Duraković, Munib Maglajlić, Fahrudin Rizvanbegović, Dejan Đuričković, Gordana Muzaferija.
Na Odsjeku danas djeluju: Fatma Hasanbegović, Enver Kazaz, Muhidin Džanko, Nenad Veličković, Nihad Agić, Alija Pirić, Sanjin Kodrić, Sead Šemsović, Ena Begović-Sokolija i Edina Murtić.
Odsjek za komparativnu književnost i bibliotekarstvo
Odsjek za komparativnu književnost i bibliotekarstvo utemeljen je 1972. Inicijativu za osnivanje podnijeli su Filozofski fakultet u Sarajevu, Zajednice pozorišta Bosne i Hercegovine, Republički sekretarijat za kulturu, Dramski studio, Društvo bibliotekara Bosne i Hercegovine. Tada je imao naziv Odsjek za opštu književnost, teatrologiju i bibliotekarstvo. Cilj studija bila je obuka kadrova iz oblasti scenskih umjetnosti i bibliotečke djelatnosti u Bosni i Hercegovini.
Odsjek se orijentirao prema najznačajnijim pojavama u historiji svjetske književnosti, izučavanju savremenih dostignuća u oblasti bibliotekarstva i različitih teatroloških oblasti. Prve dvije godine bile su posvećene izučavanju književno-teorijskih osnova i književno-povijesnih tokova, a posljednje dvije godine su obuhvatale stručne discipline (bibliotekarstvo, teatrologija). Nakon osnivanja Akademije scenskih umjetnosti u Sarajevu, teatrološko usmjerenje na Odsjeku je ukinuto, a nekoliko profesora sa Odsjeka aktivno je sudjelovalo u osnivanju i radu Akademije. U novije vrijeme naziv je promijenjen u Odsjek za komparativnu književnost i bibliotekarstvo. Od 2020. godine odsjek je preimenovan u Odsjek za komparativnu književnost i informacijske nauke.
Studij komparativne književnosti nudi znanja iz historije svjetske književnosti, teorije i metodologije proučavanja književnosti te historije i poetike književnih rodova i vrsta, književne kritike, teatrologije, filmologije i niza književnosti srodnih humanističkih disciplina. Studij bibliotekarstva razvio se prema najsavremenijim bibliotečkim disciplinama, poput digitalnog bibliotekarstva i informacijskih znanosti. Raspon djelatnosti za koje su osposobljeni završeni student komparativne književnosti veoma je širok, tako da oni mogu obavljati različite poslove vezane uz izdavaštvo, medije, bibliotekarstvo i kulturu u najširem smislu.
Predavači
Na Odsjeku za komparativnu književnost i bibliotekarstvo djeluju: Marina Katnić-Bakaršić, Muhamed Dželilović, Senada Dizdar,, Nina Alihodžić, Almir Bašović, Ajla Demiragić, Lejla Kodrić, Mario Hibert, Andrea Lešić-Thomas, Edin Pobrić, Lejla Hajdarpašić, Adisa Bašić, Fahrudin Kujundžić, Feđa Kulenović, Matija Bošnjak.
Odsjek za orijentalnu filologiju
Godine 1971. Katedra prerasta u Odsjek za orijentalne jezike i književnosti, koji je u početku imao dvije katedre: Katedra za arapski jezik i književnost i Katedra za turski jezik i književnost, a ubrzo je osnovana i treća – Katedra za perzijski jezik i književnost. Godine 2003. Odsjek za orijentalistiku preimenovan je u Odsjek za orijentalnu filologiju.
Predavači
Kroz dugi niz godina na Odsjeku za orijentalnu filologiju djelovali su i još uvijek djeluju: Šaćir Sikirić, Nedim Filipović, Besim Korkut, Hamid Hadžibegić, Omer Mušić, Teufik Muftić, Ešref Kovačević, Salih Trako, Džemal Ćehajić, Sulejman Grozdanić, Srđan Janković, Vančo Boškov, Bećir Džaka, Vasja Sterle, Nada Bojanić, Naida Mehmedagić-Sušić, Jasna Šamić, Ekrem Čaušević, Amir Dervišević, Dragana Kujović, Kerima Filan, Aida Damadžić, Slobodan Ilić, Nada Žan, Pajo Avirević, Vesna Đukić, Jusuf Ramić, Namir Karahalilović, Amir Ljubović, Fehim Nametak, Esad Duraković, Lejla Gazić, Fazileta Hafizović, Amina Šiljak-Jesenković, Suada Imamović, Smaila Sjenar, Elma Dizdar, Sabina Bakšić, Munir Mujić, Alena Ćatović, Mirsad Turanović, Suada Muharemović, Amra Mulović, Đenita Haverić, Munir Drkić, Mirza Sarajkić, Velida Mataradžija, Jasmina Pulić.
Odsjek za pedagogiju
Članovi Odsjeka za pedagogiju pokrenuli su i značajno djelovali u nekoliko pedagoških časopisa: Naša škola, Prosvjetni list, Porodica i dijete, Obrazovanje odraslih i Didaktički putokazi. Uz učešće i asistenciju kadra sa ovog Odsjeka stvoreni su slični odsjeci ili katedre za obrazovanje diplomiranih pedagoga i nastavnika u Bihaću, Mostaru, Tuzli i Zenici. Odsjek za pedagogiju je 2007. organizirao XIII svjetski kongres udruženja komparativnih pedagoga, čija je tema bila: Živjeti zajedno - edukacija i interkulturalni dijalog.
Predavači
Sada na Odsjeku rade: Adila Pašalić-Kreso, Dževdeta Ajanović, Hašim Muminović, Lidija Pehar-Zvačko, Mirjana Mavrak, Lejla Kafedžić, Amir Pušina, Snježana Šušnjara, Azra Jajatović, Sandra Bjelan, Dženeta Camović, Emina Dedić-Bukvić, Lejla Hodžić, Amina Isanović i Merima Zukić.
Odsjek za psihologiju
Odsjek za psihologiju pripada mlađim odsjecima na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Osnovan je 1989. Prije toga psihologija se izučavala na Odsjeku za pedagogiju i psihologiju. Prvi nastavnik na predmetima iz psihologije bio je Ismet Dizdarević.
Na Odsjeku za psihologiju otvoren je Centar za psihološka istraživanja, edukaciju i savjetovanje (CPIES). Odsjek je na Filozofskom fakultetu u Sarajevu organizirao Prvi međunarodni simpozij pod nazivom: Trauma kod djece i adolescenata (1997), simpozij Psihosocijalne posljedice rata (rezultati empirijskih istraživanja provedenih na prostoru bivše Jugoslavije) (2000), seminar na temu: Strukturalno modeliranje (2002), konferenciju: Doprinos istočnjačke filozofije zapadnoj psihologiji (2003), okrugli sto: Prevencija nasilja među djecom i adolescentima kroz sistem obrazovanja, zdravstva i socijalne zaštite (2008), naučno-stručni skup: Prvi sarajevski dani psihologije (2009), okrugli sto: Psiholog u školi (2010).
Predavači
Od osnivanja Odsjeka za psihologiju nastavu su izvodili: Ismet Dizdarević, Nedjeljka Gajanović, Ejub Ćehić, Ratko Dunđerović, Petar Stojaković, Aleksandra Fabrio, Faruk Dilberović, Asim Omerović, Amela Kulenović, Jelena Berberović, Ugo Vlaisavljević, Jasminka Babić-Avdispahić, Mujo Hasković, Aida Hašimbegović, Ranka Mavrinac, Jasna Bajraktarević, Alija Kulenović, Branimir Šverko, Dean Ajduković, Marina Ajduković, Dragutin Ivanec, Damir Ljubotina, Darja Maslić-Seršić, Ivanka Živčić-Bećirović, Vladimir Takšić, Ilija Manenica, Klas Brenk, Valentin Bucik, Boris Wolf, Konstantin Momirović, Ivan Šiber, Mirjana Mavrak, Azra Jajatović, Rudolf Stojak, Ismet Cerić, Amir Pleho, Muhamed Gavranović, Elvira Duraković-Belko, Eldan Kapur, Tanja Todorović, Ognjenka Đurđev, Dino Đipa, Slobodan Marković.
Nastavu na Odsjeku izvode: Hašim Muminović, Renko Đapić, Sibela Zvizdić-Meco, Jadranka Kolenović-Đapo, Nermin Đapo, Indira Fako, Maida Koso-Drljević, Enedina Hasanbegović-Anić, Dženana Husremović, Amela Dautbegović, Mirna Marković-Pavlović, Ratko Đokić, Nina Hadžiahmetović, Đenita Tuce, Saša Drače i Sabina Alispahić.
Odsjek za romanistiku
Odsjek za romanistiku Filozofskog fakulteta u Sarajevu nastao je od Katedre za francuski jezik i književnost, Katedre za latinski jezik i književnost (1950), te Katedre za italijanski jezik i književnost i Katedre za španski jezik. Ove četiri katedre čine okosnicu modernog djelovanja Odsjeka za romanistiku. Odsjek je razvijao plodnu pedagošku i naučnu djelatnost, obrazujući profesore romanskih jezika i književnosti, književne i stručne prevodioce, korespondente, naučne i kulturne radnike, književnike i književne kritičare.
Katedra za francuski jezik i književnost
Na Katedri za francuski jezik i književnost djelovali su: Miodrag Ibrovac, Nikola Banašević, Anton Polanščak, Vlado Drašković, Vojmir Vinja, Henrik Barić, Mauricette Sullerot-Begić, Branko Džakula, Vera Gerersdorfer, Hanifa Kapidžić-Osmanagić, Nikola Kovač, Almasa Defterdarević-Muradbegović, Vladimir Osipov, Muhamed Nezirović, Vlado Sučić, Fahrudin Kreho, Marie-Agnès Faix-Vujić, Maurice Jordy, André Argaud, Daniel Simonin, André Ringenbach, Jean-Louis Depierris, Marguerite Vincent-Babić, Jacqueline Georges, Jean Risse, Geneviève Sautel, Jean-Pierre Sautel, Maurice Le Blanc, Jocelyne Hubert, Christian Petr, Michelle Beyssac, Jean-Michel Gras, Avdo Tanković, Tatjana Jovanović, Hélène Ducret, Dalibor Tomić, Véronique Beucler, Cécile Derbois, Marie Montaud, Valérie Sombrun, Nataša Bratić, Zrinka Šimunić, Rubina Varatanović, Ilda Rujevic.
Na Katedri za francuski jezik i književnost djeluju: Alma Sokolija, Vesna Kreho, Altijana Brkan, Ivan Radeljković, Dijana Kapetanović-Ljubas, Lejla Tekešinović, Lejla Osmanović.
Katedra za italijanski jezik i književnost
Nastavu italijanskog jezika u početku je vodila Glorija Rabac (1954-1960), a kasnije Giuseppe Gillardini (1969), te Sofia Zani (1974-1976). Pored njih radili su i Aleksandar Đukić, Vittorio Bevilacqua, Marco Noce, Gianluca Paciucci, Daniele Onori, Nikša Stipčević, Mladen Machiedo, Tvrtko Kulenović, Smaragda Mujagić. Katedra za italijanski jezik i književnost uvedena je zaslugom Jasmina Džinde. Danas na Katedri za italijanski jezik i književnost djeluju: Mirza Mejdanija, Nermina Čengić, Nerma Kerla, Aida Čopra, Daniele Onori.
Katedra za latinski jezik i književnost
Uz redovne pedagoške aktivnosti, članovi ove katedre usmjeravali su svoja proučavanja ka bosanskom latinitetu, komparativnim studijama i prevođenju tekstova latinskih pisaca. Prvi nastavnik na Katedri za latinski jezik i književnost bio je Petar Pejčinović. Pored njega na katedri su djelovali: Matija Lopac, Ahmed Tuzlić, Željko Puratić, Šimun Šonje, Pavle Knezović, Grga Rajić, Zlata Bukvić, Husein Lojo, Drago Župarić, Dijana Beljan, Aida Čopra.
Odsjek za slavenske jezike i književnosti
Katedra za ruski jezik i književnost koja je osnovana 1961. prerasla je u Odsjek za slovenske jezike i književnosti 1972. Prvi nastavnici i saradnici bili su Rikard Kuzmić, Tatjana Šeremet, Milica Milidragović, Marija Ančić-Obradović, Nazif Kusturica, Olga Janić, Svetlana Beodranski i Milovan Milinković. U početku je nastava bila organizirana samo na trogodišnjem studiju, a kasnije je prerasla u četverogodišnji studij. Devedesetih godina 20. stoljeća u okviru Odsjeka djelovala je i Katedra za poljski jezik i književnost. Izučavanje ruskog jezika opada devedesetih godina 20. stoljeća, a u moderno doba interes se opet povećava.
Naučni i stručni radovi članova Odsjeka za slavenske jezike i književnosti temeljila su se prije svega na kontrastivnom istraživanju ruskog i maternjeg jezika. Takvi radovi osvjetljavaju uzajamne doticaje i prožimanja među slavenskim jezicima i predstavljaju vrijedan doprinos razvoju slavistike. Objavljen je veliki broj prijevoda iz oblasti ruske književnosti a u novo vrijeme veliki broj radova djelatnika sa Odsjeka usmjeren je na ruskobosanskohercegovačke književne paralele. Odsjek je organizirao skupove pod nazivom Sarajevski slavistički dani, te pokrenuo zbornike Sarajevski slavistički dani i časopis Slavist.
Predavači
Na odsjeku su djelovali: Rikard Kuzmić, Tatjana Šeremet, Milica Milidragović, Marija Ančić-Obradović, Nazif Kusturica, Olga Janić, Svetlana Beodranski, Milovan Milinković, Dimitrije Veselinović, Bogdan Dabić, Aleksandar Done, Gordana Besarović, Branko Tošović, Zofja Maliszewski-Vuković, Natalija Minajeva, Malik Mulić, Nirman Moranjak-Bamburać, Ilijas Tanović, Borisav Tošić, Gorjana Dragišić, Zdravko Malić, Gordana Jovanović, Snežana Kondić, Orhan Wasilewski, Nenad Vuković.
Danas na Odsjeku djeluju: Marina Katnić-Bakaršić, Safet Kešo, Adijata Šabić, Amela Ljevo-Ovčina i Karla Koutkova.
Katedra za historiju umjetnosti
Na studiju Historije umjetnosti studenti se upoznaju kako s tradicionalnim metodama historije umjetnosti (formalna i stilistička analiza, konvencionalna ikonografija) tako i s promjenama u samoj naučnoj disciplini koje su se desile u novije vrijeme pod utjecajem kritičke teorije, društvene historije, te kulturoloških i rodnih studija. Studij počiva na savremenim metodama historije i teorije umjetnosti, na multidisciplinarnom pristupu interpretaciji umjetničkog djela. Historijski i teorijski pristup umjetnosti upotpunjava se znanjima iz oblasti muzejske prakse i drugim naučnim oblastima iz domena zaštite kulturnohistorijskog naslijeđa.
Predavači
Nedostatak vlastitog kadra riješavan je angažiranjem nastavnika iz drugih sredina, najvećim dijelom sa ostalih fakulteta u Bosni i Hercegovini te Sveučilišta iz Zagreba. U radu na Katedri učestvovali su: Ibrahim Krzović, Sadudin Musabegović, Enver Imamović, Sulejman Bosto, Fehim Hadžimuhamedović, Vesna Mušeta-Aščerić, Vjekoslava Sanković-Simčić, Ćazim Hadžimejlić, Amir Pašić, Ljiljana Ševo, Tomislav Šola, Sanja Cvetnić, Ljiljana Kolešnik, Ivana Prijatelj-Pavičić.
Na Katedri za historiju umjetnosti djeluju: Aida Abadžić Hodžić, Mirza Hasan Ćeman, Asja Mandić, Senadin Musabegović, Andrea Baotić, Haris Dervišević.
Dekani
Od osnivanja 1950. do savremenog doba dekani Filozofskog fakulteta u Sarajevu birani su na jednu mandatnu školsku godinu i na dvije mandatne školske godine. Vremenom je mandat od jedne i od dvije godine mogao da bude reizboran. Danas se dekan bira na dvije godine uz mogućnost jednog reizbora na još dvije godine.
U periodu 1980-1988. Filozofski fakultet u Sarajevu se administrativno vodio kao Radna organizacija (RO) sa dva OOUR-a: OOUR Filozofija i OOUR Filologija. Tada je imao dekane u dva OOUR-a:
Dekani OOUR-a Filozofija Filozofskog fakulteta u Sarajevu:
Dekani OOUR-a Filologija Filozofskog fakulteta u Sarajevu:
NGC 3697B
NGC 3697B (također poznat kao MCG 4-27-45 i PGC 35355) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 287 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,70 (58 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (42 hiljade sg).
Državni udar
Državni udar je naziv za protivustavnu i protivzakonitu smjenu nosilaca vlasti u nekoj državi, koja se od revolucije razlikuje po tome što je vrše dijelovi izvršne vlasti ili državne uprave - najčešće vojska - a ne obični građani.
NGC 3697B
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Državni udar
Odabrani vojni udari :
Marksistička teorija tvrdi da se puč od revolucije razlikuje i po tome što za cilj nema radikalnu izmjenu političkog uređenja, nego isključivo preraspodjelu vlasti unutar već postojećeg političkog sistema. S druge strane, praksa, pogotovo u 20. vijeku, pokazuje kako su pučevi često bili institucionalna uvertira u procese koji se po svojim efektima mogu uspoređivati s revolucijama.
Naziv državni udar dolazi iz francuskog jezika odnosno izraza coup d'etat.
Arebica
Arebica (ili arabica, ostali nazivi: matufovača, matufovica, mektebica) jeste specifično bosansko pismo (kao što je i bosančica). Praksa pisanja arapskim pismom bila je prisutna kod svih muslimanskih naroda, a sada arapski alfabet čini drugim pismom po korištenosti na svijetu.
Historija
Arebica je nastala ulaskom Bosne u osmanlijsko-islamski civilizacijski i kulturni krug. U periodu od 15. do 20. vijeka u Bosni je na bazi ovoga pisma nastala jedna specifična naporedna pismenost spram pismenosti na bosančici. Bošnjaci, koji su prakticirali islam kao vjeru, moral i kulturu, proizveli su arebicu - arapsko pismo prilagođeno fonetskom sistemu bosanskog jezika. Na ovom pismu je nastala jedna neobična, bogata duhom i umjetnošću, književnost, nazvana alhamijado književnost. Najstariji bosanski tekst pisan arapskim pismom je "Početnica" iz doba Mehmeda II el-Fatiha (1451.-1481.). Od 17. vijeka pisci upotebljavaju arapsko pismo za pisanje svojih djela na bosanskom jeziku. U 19. i 20. vijeku bilo je pokušaja i nastojanja da se arapsko pismo fonetizira, tj. adaptira fonetici bosanskog jezika. Najuspješniji je bio Mehmed Džemaludin ef. Čaušević. Njegov način pisanja zvao se matufovača, mektebica (Matuf, nadimak). Štampanje knjiga matufovicom završeno je 1941. god. (posljednja knjiga je od M.S. Serdarevića Fikuhul-ibadat). Poslije toga je ostala u ličnom predstavljanju, baš kao i bosančica.
Književnost pisana arebicom pretežno je u stihu, ali ima i proze, uglavnom vjerskog sadržaja. Arebicom je štampano oko 50 knjiga. Od književnih djela pisanih arebicom ističu se ilahije (pobožne pjesme) i kaside (poučne pjesme). Uz to ima i patriotske i ljubavne lirike. U prozi su pisani mahzari i arzuhali (službene predstavke i legende). Arebica ima neka slova kojih nema u arapskom, a neka su uzeta iz turskog i perzijskog jezika.
Godine 1878. Bosna je sasvim prešla na latinicu, ali se arebica i dalje održala kod Bošnjaka, posebno u vjerskoj službi. Bosanski sabor je 1911. god. donio zaključak da svi javni natpisi uz latinicu i ćirilicu trebaju biti napisani i na arebici. Vlada je poništila tu odluku.
Može se konstatovati da su tokom prošlog vijeka Bošnjaci bili jedna od rijetkih nacija sa više pisama (bosančica, ćirilica, arebica, latinica).
Štampana djela
Prvo djelo štampano na arebici nakon 64 godine je strip „Hadži Šefko i hadži Mefko“ objavljen 2005. godine (autori: Amir Al-Zubi i Meliha Čičak-Al-Zubi), koje je ujedno i prvi strip na arebici uopće. U ovom djelu Al-Zubi je uveo i neke promjene u pravopisu bosanske arebice, učinivši je potpuno nezavisnom od pravopisa orijentalnih jezika.
Prvi kitab štampan na arebici sa ISBN om i CiP-om nakon 72 godine je Epohe fonetske misli kod Arapa i arebica objavljen u aprilu 2013. godine u Beogradu (autor: mr. Aldin ef. Mustafić, izdavač: Veliki Crljeni (Darko Babić)). Ovaj kitab predstavlja upotpunjavanje standardizacije arebice koje se oslanja na Čauševićevu verziju, te je, također, udžbenik za visoko obrazovanje.
Tekstualni primjer
Bosanski (arebica):
Bosanski (latinica):
Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima
Bosanski (arebica):
Bosanski (latinica):
Engleski:
Teheran
Bosanski (arebica):
Bosanski (latinica):
Vjetrenjača
mini|desno|270px|Vjetrenjača u [[Kinderdajku, Holandija. Od 1997. godine upisane su na listu svjetske kulturne baštine UNESKO-a.]] Vjetrenjača se prvenstveno odnosi na mlin koji pretvara energiju vjetra u rotacionu energiju pomoću krila koja se nazivaju jedra. Vjetrenjače su se prvi put pojavile u Perziji u 9. vijeku nove ere. Vjetrenjače se, pored vodenica koje koriste hidroenergiju, do pronalaska motora, smatraju za prve ili rane motore predindustrijskog doba. Najviše su korištene kao mlin za mljevenje žitarica, pumpa za vodu ili pumpna stanica, potom za obradu - pilana i mlin za ulje.
Historija
mini|lijevo|180px|Šematski rekonstruisan prikaz Heronovih [[Orgulje|orgulja koje pokreće kolo na vjetar - vjetrenjača.]]
Arapske vjetrenjače su dospele na Iberijsko poluostrvo sa širenjem Islama i tamo su poboljšane. Do 11. vijeka, vjetrenjače sa vertikalnom osovinom dospele su do Južne Evrope, uključujući Iberijsko poluostrvo, preko El-Andaluza i do Bizantije na obalu Egejskog mora, na Balkanu.
U doba renesanse i reformacije, u Holandiji i Engleskoj, vjetrenjače se stalno unapređuju do 18. vijeka kada počinju da se šire na veći dio Evrope ali i u Novi svijet. U kasnom Srednjem vijeku i na početku renesanse vjetrenjače su inspirisale prve autore crteža letelica ali i kreatore prvih praktičnih letelica - igrački. Na tlu Srbije vjetrenjače se prvi put spominju tokom Osmanlijskog carstva, u prvoj polovini 17. vijeka. Na Balkanu tokom osmanlijskog perioda najvjerovatnije je bio zastupljen prvobitan evropski tip vjetrenjače o čemu i danas svjedoče sačuvani primjerci istog tipa vjetrenjača u Grčkoj i Bugarskoj. U Holandiji se razvija vjetrenjača kod koje se samo vrh okreće. Ove vjetrenjače su imale fiksnu drvenu konstrukciju koja je u svom sklopu imala mehanizam za mljevenje i pokretni vrh koji su činili krov, jedra, vratilo i kočnice. Na ovaj način se obrtao samo vrh u pravcu vjetra, a ne cijela građevina kao do tada. Ova tehnologija omogućila je da vjetrenjače postanu veoma velike i da obavljaju više poslova istovrijemeno. Zlatno doba vjetrenjača u Holandiji je 18. vijek kada je u ovoj maloj zemlji ali kolonijalnoj sili zabilježeno čak 10 hiljada vjetrenjača. Koriste se za mljevenje brašna i pumpanje vode, a kasnije i za odvajanje zrnja od stabljike, pilane i druge potrebe. mini|desno|180px|Vjetrenjača u Sentandreji. mini|lijevo|180px|Vjetrenjača u Muzeju na otvorenom u [[Sentandreja|Sentandreji, Mađarska.]]
Od početka industrijskog doba do danas upotreba mehaničkih vjetrenjača u svijetu je skoro potpuno prestala zbog širenja parne mašine i kasnije, električnih motora i motora sa unutrašnjim sagorijevanjem. Krila ili jedra su u prošlosti bili prekriveni platnom, trskom ili drvenim pločicama, a u novije vrijeme se uglavnom koristi elisa (propeler) od metala ili plastične mase, koja ima bolju efikasnost. U Holandiji i danas postoji značajan broj tradicionalnih vjetrenjača, a građani im pružaju podršku tako što kupuju njihovo brašno. Male vjetrenjače jednostavne konstrukcije sa više lopatica za pumpanje vode masovno su se koristile širom SAD od 1870. do 1970. godine. Procjenjuje se da je u tom periodu instalirano oko šest miliona vjetrenjača. Jedan takav tip vjetrenjače nalazi se u selu Šušara u Deliblatskoj pješčari, a potiče sa početka 20. vijeka. mini|desno|180px|Prvi automatski operativni vjetrogenerator, izgrađen u [[Klivlendu 1887. od strane Charles Brusha. Visok 60 ft, mase 4 tone, pokreće 12 kW generator. ]] Preostale vjetrenjače, vodenice, suvače i đermi u Vojvodini predstavljaju veliku kulturnu zaostavštinu predindustrijskog doba mini|lijevo|150px|12 m [[Vjetrenjača sa rotirajućim jedrima pokraj Osijeka, Hrvatska]] Prvi vjetrogenerator sa vertikalnom osom koja je proizvodila električnu energiju projektovao je škotski profesor James Blyth u Glazgovu 1887. godine. Prvi vjetrogenerator sa horizontalnom osom napravio je Charles F. Brush 1888. godine u Clevelandu, i uz pomoć nje je snabdijevao svoju kuću električnom energijom. Od kraja 19. vijeka počinje upotreba vjetrenjača i za proizvodnju električne energije (vjetrogenerator), ali tek u zadnje vrijeme u većim količinama. Proizvodnja električne energije iz vjetroelektrana je porasla 5 puta od 2000. do 2007. godine.
Nova vrsta vjetrenjače je Vjetrenjača sa rotirajućim jedrima koja ima 3 jedra promjenjive površine. Kad je vjetar slab jedra se šire, a kad jača jedra se skupljaju. Ova vjetrenjača počinje raditi kod vjetra od 2 m/s, a normalno radi i kad najjačih vjetrova tako što se površina jedara smanje za 95%. Na taj način može ostvariti višestruko veći broj radnih sati u usporedbi sa klasičnim vjetrenjačama s tri kraka. Zbog toga je ekonomična i na lokacijama gdje se druge vjetrenjače ne isplati graditi.
Husein Hasković
Husein Hasković jeste bosanskohercegovački pjesnik. Rođen je 1955. godine u selu Šadići nadomak Foče. Iako se kasno uključuje u književni život Bosne i Hercegovine, Hasković ipak uspjeva u svoje dvije zbirke pjesama Kuća na vodi i Matična knjiga mrtvih pokazati da je ispravna Sartrova teza o tome da poslije dugih godina čitanja nastupaju kratke godine kvalitetnog pisanja. Najčeċa tema koja se pojavljuje u poeziji Huseina Haskovićeva jeste rat i njegove posljedice. Najčešći motivi su: zavičaj, majka, šehid.
Srednjovjekovna bosanska heraldika
Heraldika je pomoćna historijska nauka koja proučava nastanak, razvoj i upotrebu grbova. Njeno proučavanje u Bosni i Hercegovini počelo je krajem 19. vijeka kada se povela debata o pravom bosanskom grbu koji bi trebao predstavljati Bosnu i Hercegovinu u sklopu Austro-ugarske monarhije. Prvi se sistematičnije bosanskom srednjovjekovnom heraldikom bavio Franjo Rački, koji je u svom radu Stari grb bosanski, dao pregled većine historijskih izvora na kojima se grb javljao. Poslije njega zapaženu ulogu u proučavanju ovog interesantnog problema imali su Lajoš Thallóczy, Nikola Radojčić, Ivan Rengjeo, Mihailo Dinić, Aleksandar Solovjev, i Pavao Anđelić.
Heraldika bosanske vlastele
Pored vladarske dinastije u srednjovjekovnoj Bosni porodične ili lične grbove su posjedovali i bosanski plemići. Hrvoje Vukčić Hrvatinić na svom novcu kojeg je kovao kao splitski herceg postavljao je grb koji je vjerovatno dobio od Ladislava Napuljskog, koji ga je uostalom i imenovao hercegom 1403. godine (štit podijeljen kosom gredom na kojoj su pikazana tri ljiljana, u slobodnim poljima štita nalaze se dva krsta). Nakon što je prekinuo svoje savezništvo sa Ladislavom, i prešao u politički tabor Žigmunda Luksemburškog, Hrvoje je promijenio svoj grb tako da više odgovara njegovoj trenutačnoj poziciji (na srebrenom polju dvije vodoravne crvene grede ispod kojih se nalazi dvorepi crveni lav i ruka naoružana mačem), pa je taj grb svoje mjesto našao i u njegovom iluminiranom misalu. Pored Hrvoja, od bosanskih velikaša grbove su imali i Kosače, Pavlovići, Sankovići i Pribinići. Grb Kosača (na srebrenom ili zlatnom polju niz kosih crvenih greda) prvi put se javlja na jednom relikvijaru koji je pripadao Sandalju Hraniću i koji se danas čuva u Zadru, a kasnije na većini pečata hecega Stjepana Vukčića Kosače i njegovih sinova, kao i na kruni jednog bunara koji se danas nalazi u Dubrovniku. Pavlovići su za svoj grb koristili prikaz svog grada Borča, dok su Sankovići na svom grbu imali predstavu sidra. Predpostavlja se da je grb pronađen na jednom pečatnom prstenu iskopanom u Milima (na štitu zvijezda rozeta, iznad štita predstava vuka otvorenih usta) pripadao jednom od članova porodice Pribinić. Ovo je tim vjerovatnije kada se zna da se sličan grb nalazi na jednom stećku koji je pripadao članu te porodice. mini|200px|lijevo|Predstava gradskih kula na pečatu Pavlovića
Reference
- Pavao Anđelić: Neka pitanja bosanske heraldike, GZM n.s. Arheologija, XIX, Sarajevo, 1964, 157-172.
- Pavao Anđelić: Srednjovjekovni pečati u Bosni i Hercegovini, ANUBiH, Sarajevo, 1970.
- Pavao Anđelić: Grbovi hercega Stjepana Vukčića Kosače na kruni jedne kućne cisterne u Dubrovniku, Tribunia 1, Trebinje 1975., 83-90.
- Mihailo Dinić: Велики босански златник, Историјски Часопис, 3 (1951-1952), Београд, 1952, 41-54.
- Mihailo Dinić: Око великог босанског златника, Историски гласник, 3-4, Орган историског друштва НР Србије, Београд, 1955, 149-157.
- Srećko M. Džaja: Bosansko srednjovjekovlje kroz prizmu krune, grba i biskupije, Jukić, 15, Sarajevo, 1985, 81-101.
- Dubravko Lovrenović: ''Proglašenje Bosne kraljevstvom 1377. (Pokušaj revalorizacije)'', Forum Bosnae, br. 3-4, Sarajevo, 1999, 227-287.
Franjo Rački: Stari grb bosanski, Rad JAZU, knj. CI, Razredi filološko-historički i filozofsko-jurisdički, XXX, Zagreb, 1890, 127-169.
- Nikola Radojčić: Odakle je preuzeo Mavro Orbini svoj grb Bosne?, GZM, XLI, Sarajevo, 1929, 103-108.
- Ljudevit Thallóczy: Vojvoda Hrvoja i njegov grb, GZM, god. IV, knj. I-IV, Sarajevo, 1892, 170-187.
Centralni komitet
Također, Centralni komiteti su predstavljali Partiju prema drugim organizacijama, vodili partijske ustanove i sazivali plenarne sjednice.
Osim izvršnoga tijela, Centralni komitet birao je Kontrolnu komisiju ili Statutarnu komisiju koja je brinula za pitanja čistoće Partije te s tim u vezi probleme kršenja Statuta i Programa, partijske discipline i žalbe. Rad i unutrašnja organizacija bili su uređeni Poslovnikom o radu kojim se utvrđivao partijski aparat sastavljen od stalnih i povremenih radnih tijela – odjeljenja, uprava i komisija.
Mihail Šolohov
Mihail Aleksandrovič Šolohov (24. mart 1905 – 21. februar 1984) bio je ruski pisac.
U književnost je ušao zbornikom "Donske pripovijesti". Najbolje mu je djelo roman "Tihi Don" s temom rata i mira u sredini donskih kozaka u vrijeme Prvog svjetskog rata, revolucije i građanskog rata. Vrstan je pejzažist i poznavalac kozačkih običaja, pa su opisi prirode i kozačke sredine dali romanu svježinu.
Godine 1956. dobio je Nobelovu nagradu za književnost.
NGC 5197
NGC 5197 (također poznat kao PGC 47546) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 295 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,60 (51 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (26 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 12. aprila 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 6667
NGC 6667 (također poznat kao IRAS 18308+6756, MCG 11-22-53, NGC 6668, NGC 6678, PGC 61972 i UGC 11269) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 119 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 2,40 (83 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 11. septembra 1883. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Alisa u zemlji čuda
Alisa u zemlji čuda (prevedeno i kao Alisa u zemlji čudesa, Alica u zemlji čuda, Alice u zemlji čuda; engl.: Alice's Adventures in Wonderland, doslovan prijevod: Alisine pustolovine u zemlji čuda) engleski je roman za djecu iz 1865. čiji je autor Charles Lutwidge Dodgson, poznatiji pod pseudonimom Lewis Carroll. Radnja prati doživljaje djevojčice Alise, koja pada niz zečiju rupu u fantastični svijet naseljen osebujnim stvorenjima.
Priča je prepuna aluzija na Carrollove prijatelje (i neprijatelje), kao i lekcijâ koje su u to doba učenici britanskih osnovnih škola morali učiti napamet. Radnja se poigrava s logikom na način koji je roman učinio trajno popularnim i među odraslima i među djecom. Smatra se jednim od najkarakterističnijih primjera žanra književnih priča bez logičkog smisla, a njegov narativni tok i struktura bili su enormno utjecajni, uglavnom na žanr fantastike. Nastavak knjige je Alisa s one strane ogledala, koja sadrži i čuvenu besmislenu pjesmu Jabberwocky, odnosno Hudodrakija u prijevodu Antuna Šoǉana.
Na temelju knjige nastale su brojne pozorišne, filmske i televizijske adaptacije.
Izraz "zemlja čud(es)a" ušao je u popularnu kulturu kao mjesto sa sanjarskim, fantastičnim osobinama. Izraz "niz zečiju rupu" postao je izraz za putovanje u nepoznato.
Sadržaj
Djevojčica Alisa dosađivala se sjedeći na obali rijeke jednog ljetnog dana, dok je njena sestra čitala knjigu. Ugledala je Bijelog zeca, koji je stalno govorio da kasni. Začudila mu se, jer je bio obučen. Pošla je za njim u zečiju rupu, koja je bila vrlo duboka i kroz nju je lagahno padala. Pad je trajao dosta dugo. Našla se u hodniku. Ponovno je ugledala Bijelog zeca koji je ušao u jedan lijepi vrt, do kojeg su vodila vrata. Alisa je htjela ući unutra, no nije mogla, jer je bila prevelika. Na jednom stoliću u bočici bio je napitak na kojem je pisalo da ga popije. Kad ga je popila, smanjila se, ali su vrata bila zaključana. Da bi došla do ključa, pojela je kolač s porukom "pojedi me", no umjesto da bude još manja, povećala se. Naišao je Bijeli zec, koji se uplašio kad je ugledao Alisu. Ona se ponovo smanjila, ali toliko da je pala u bocu vode. Na kraju je ipak ušla u vrt, tako da je plivajući u boci prošla kroz ključanicu. U zemlji čuda Alisa je upoznala više različitih likova. Boravila je u kući Bijelog zeca, gdje je popila iz boce. Ponovo je narasla i zaglavila u kući. Gušter Bill, pomoćnik Bijelog zeca, popeo se na dimnjak da izvidi situaciju. Alisa ga je nogom šutnula u nebo. Uspjela se osloboditi i krenula je dalje. Na raskrsnici je srela Gusjenicu koja puši lulu. Dala joj je gljivu s dva kraja. Kada pojede jedan kraj, smanji se, a kada pojede drugi, poveća se. Nakon više smanjivanja i povećavanja, vratila se na normalnu veličinu. Cerigradska mačka uputila je Alisu kamo da ide. Pila je čaj s Martovskim zecom i Ludim šeširdžijom. Uvrijedili su je pričama, pa ih je napustila uz komentar da je to najgluplja čajanka na kojoj je bila. Došla je do kraljicinog vrta. Pojavio se zec sa trubom, a iza njega agresivna kraljica, miroljubljivi kralj i vojnici od igraćih karata. Konji su igrali kriket; loptica je bila jež, a palica su bile ptice plamenci. Neko je na dvoru ukrao kolače, pa je bilo suđenje. Kraljica je htjela ubiti Alisu, no ona je pojela dio kolača koji je joj ostao od prije, pa je počela rasti. Odjednom se probudila i bila je doma. Shvatila je da je to sve bio divan san.
IC 455
IC 455 (također poznat kao MCG 14-4-33, PGC 21334 i UGC 3815) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 94 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kefej. Najveći prečnik je 1,10 (30 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (19 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio William Frederick Denning 17. oktobra 1890. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2224
NGC 2224 je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Blizanci. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. decembra 1786. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Chicago Bulls
Chicago Bulls košarkaški je klub iz Chicaga. Takmiči se u NBA ligi, a domaće utakmice igra u United Centeru. U njemu je igrao i vjerovatno najbolji košarkaš svih vremena Michael Jordan, s kojim je tokom 1990-ih klub osvojio šest titula prvaka. U sezoni 1995/96. imali su omjer pobjeda i poraza 72–10, što je 20 godina bio najbolji rezultat svih vremena u jednoj sezoni; ovaj rekord srušili su Golden State Warriorsi u sezoni 2015/16. ostvarivši omjer 73–9.
Historija
Klub je osnovan 16. januara 1966, kada je Chicagu odobreno da ima NBA franšizu pod nazivom Bulls. To je bila treća NBA franšiza u gradu nakon Chicago Stagsa (1946–1950) i Chicago Packersa / Zephyrsa (1961–1963, danas Washington Wizards). Osnivač Bullsa Dick Klein bio je i predsjednik i generalni menadžer kluba u njegovim prvim godinama.
Dolazak Michaela Jordana
Ekipa je dobila novog vlasnika, Jerryja Reinsdorfa, i novog generalnog menadžera, Jerryja Krausea, koji je odlučio graditi ekipu oko Jordana. Jordan je tokom svoje prve sezone bio treći strijelac lige, četvrti po ukradenim loptama, odvevši Bullse u doigravanje. Dobio je nagradu za najboljeg novajliju i uvršten u drugu ekipu lige.
Za sljedeću sezonu ekipa je dobila Johna Paxsona i Charlesa Oakleyja. Sa Jordanom i centrom Daveom Corzineom omogućena im je veća rotacija u igri za sljedeće dvije godine. Nakon loma kosti u stopalu početkom sezone 1985/86. Jordan je ipak završio kao drugi drugi strijelac ekipe. Bio je spreman za doigravanje nakon što su završili osmi na Istoku. Bullsi su se susreli s Boston Celticsima (67–15), koje je predvodio Larry Bird. Iako su Bullsi "pometeni", Jordan je u drugoj utakmici postigao 63 poena (što je i danas rekord za jednu utakmicu u doigravanju).
U sezoni 1986/87. Jordan je nastavio rušiti rekorde, tako što je bio vodeći strijelac lige s 37,1 poenom po utakmici i postao prvi igrač Bullsa koji je uvršten u prvu ekipu lige. Ipak, Bullse su u doigravanju još jednom "pomeli" Celticsi.
Era poslije Jordana
Nakon posljednje titule u sezoni 1997/98. i odlaska najboljih igrača, Bullsi su znatno oslabili. U svakoj sezoni osim 2002/03. zauzimali su posljednje mjesto u svojoj diviziji. Nakon te sezone Krause se povukao s mjesta generalnog menadžera, a naslijedio ga je Paxson, koji je razmijenio pik s drafta 2005. u Phoenix Sunse za dodatni pik na draftu 2004. i na tom draftu odabrao je Bena Gordona, Luola Denga i Chrisa Duhona te još doveo Andrésa Nocionija, tada slobodnog igrača, koji je nedugo prije toga osvojio zlatnu medalju na Olimpijskim igrama u Atini s reprezentacijom Argentine.
U sezoni 2004/05. Bullsi su uspjeli osvojiti drugo mjesto u svojoj diviziji s omjerom 47–35 (nakon što su sezonu počeli serijom od devet poraza) i plasirati se u doigravanje, ali tamo su već u prvom krugu u šest utakmica izgubili od Washington Wizardsa. Ipak, Gordon je postao prvi novajlija koji je dobio nagradu za najboljeg šestog igrača i prvi član Bullsa kome je to uspjelo nakon Tonija Kukoča 1996.
Na draftu 2005. Bullsi nisu birali, ali su te godine razmijenili Eddieja Curryja i Antonija Davisa u Knickse za Michaela Sweetneyja, Tima Thomasa i ono za što će ispostaviti da je drugi pik na draftu 2006, kao i pravo da razmijene pikove s Knicksima na draftu 2007.
Sezona 2005/06. bila je na kraju djelomično uspješna za Bullse jer su se plasirali u doigravanje kao sedmi s omjerom 41–41 zahvaljujući seriji 12–2 krajem sezone. No, u doigravanju su izgubili već u prvom krugu od Miami Heata u šest utakmica.