Bizantijska_umjetnost_za_vrijeme_vladavine_Justinijanove_i_Heraklijeve_dinastije
Historijski okvir i razvoj umjetnosti
Bizantinci su sebe i dalje smatrali Rimljanima, nazivajući se grčkim imenom "Romaioi" (Rimljani). Značajne promjene u bizantijskoj umjetnosti dogodile su se za vladavine Justinijana I (527–565). Justinijan je bio posljednji bizantijski car koji je govorio latinski, a težio je da obnovi Rimsko Carstvo na njenoj nekad cjelokupnoj teritoriji. Zbog toga je veliku pažnju posvetio osvajanjima u Italiji, Sjevernoj Africi i Španiji. Položio je temelje imperijalnog apsolutizma, te prikupio i kodificirao rimsko pravo, koje je objavio u aprilu 529. godine poznatom pod nazivom Codex Justinijanus. Justinijanov stav prema antičkoj umjetnosti imao je i svoje dvosmislene aspekte. Nije bilo naglog pada postojećih grafičkih i skulpturalnih stilova. Kao oblici izražavanja bili su nezamjenjivi, ali bez obzira na to, paganski elementi u njima bili su neumoljivo uklonjeni. Paganski i heretički učitelji protjerani su s javnog univerziteta u Konstantinopolju, a duga predhrišćanska tradicija atinskih filozofskih škola naglo je prekinuta zatvaranjem akademija. U samom Bizantijskom Carstvu tako su zauvijek bile uništene sve manifestacije iz paganske prošlosti, a državna administracija i uspostavljanje novih umjetničkih kanona bili su podjednako briga bizantijskog cara. Justinijan je bio uvelike uključen i u bizantijska vjerska pitanja. Važan dio njegovog projekta carske obnove bio je opsežni program gradnje, koji je Prokopije iz Cezareje opisao u svojoj knjizi De aedificiis - O građevinama. Justinijan je obnovio, izgradio ili osnovao brojne crkve u Konstantinopolju, među kojima je i stara Haja Sofija, koja je bila teško oštećena tokom Nika ustanka. Dao je da se izgradi hram svetih apostola i crkvu svetih Sergija i Vaha (poznata i kao Mala Aja Sofija), te nekoliko crkava i utvrđenja izvan glavnog grada, meďu kojima i manastir svete Katarine na Sinaju, baziliku svete Sofije u Sofiji i baziliku svetog Ivana u Efesu. Prilikom gradnje uglavnom su bili korišteni mermer i cigla, ali i drugo kamenje se često koristilo kao i materijal iz starijih (posebno paganskih) građevina. thumb|300px|desno|Ostaci bazilike svetog Ivana u Efesu. Zajedno s razvojem arhitekture nastavljeno je sa razvojem umjetnosti izrade mozaika i reljefa. Najvažnija skulptorska djela bila su urađena i od slonovače, a posebno konzularni diptih ili Barberinijev diptih, koji vjerovatno prikazuje samog cara Justinijana I. 6. vijek bio je također zlatni period ilustracije knjiga, poput Rabula gospel i Rossano gospel. Važan je i mozaik, koji također poprima duhovni karakter i počinje se koristiti za ukrašavanje hramova. Prema savremenim tekstovima carigradske crkve još nisu sadržavale figuralne mozaike u Justinijanovom periodu, a isti su vjerovatno bili urađeni za vladavine Justina II. Razvoj primijenjene umjetnosti bio je značajan, ali nije bilo mnogo sačuvanih primjeraka zbog svojih svojstava i mogućnosti recikliranja. Godine 552. svilene bube su u Bizantiju donijete iz Kine čime je započela proizvodnja svile. Počela je proizvodnja raznih predmeta od svile (odjeća, svečane haljine ili zavjese), a svila se koristila i za mumifikaciju.