cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rusko-turski rat (1768–1774)
Posljedice rata
Rusija je dobila određene teritorije u Ukrajini. Tatari su dobili nezavisnost od Turske i time faktički potpali pod rusku interesnu sferu. Rusija je također kao najvažniju posljedicu ove pobjede dobila i pravo na neometano korištenje Bosfora i Dardanela, kao i pravo da se miješa u unutrašnju politiku Turske u pitanjima zaštite krišćanskih naroda.
Ovaj rat je možda i presudno uticao na potonje urušavanje turskog carstva i na seriju ustanaka neturskih naroda, koji su se u narednih vijek i po, jedan po jedan završili oslobođenjem i nezavisnošću od centralističke turske vlasti.
U isto vrijeme, u Crnoj Gori je na vlast, lice u historiji poznato kao Šćepan Mali, zasluženo ili ne, proglašen za samozvanog cara.
Radivoj Ostojić
Porijeklo
Radivoj je bio vanbračni sin kralja Stjepana Ostoje. Rođen je najvjerovatnije u Jajcu oko 1410. godine. Neki izvori smatraju da su kralj Stjepan Tomaš i Radivoj bili sinovi iste žene. To je ipak moguće ako se uzme u obzir a je Stjepan Tomaš rođen oko 1412. Radivoj je imao starijeg polubrata Stjepana Ostojića, koji je bio sin kraljice Kujave.
Borba za prijestolje
Po smrti zakonitog polubrata, Stjepana Ostojića, polagao je pravo na bosansko prijestolje kao protivnik očevog brata, kralja Stjepana Tvrtka II. Već 1428. godine Radivoj se javlja kao pretedent na bosansko prijestolje. Nakon Konavoskog rata 1430. godine počinje da se bori za kraljevsku titulu. Kao protukralj poslao je 1431. u Dubrovnik svoje izaslanstvo. Njega je francuski putopisac Bertrandon de la Broquière zatekao na Porti kad je 1432. godine u sultana došao tražiti pomoć protiv Tvrtka II i predati mu Bosnu tvrdeći da ono pripada njemu. U Bosnu se vratio 1433. godine s Turcima i poslao dva izaslanstva Dubrovčanima, koji ga, uskraćujući mu priznanje, imenuju Radivojem koji se naziva kraljem Bosne. Radivoj je imao poteškoće u vladanju jer većina bosanskog plemstva nije priznavala Radivoja kao bosanskog kralja već Tvrtka II koji se povuka u zapadni dio Bosne. Uprkos velikim šansama, Radivoj nije uspio postati općepriznati monarh; priznanje je tražio više van kraljevstva nego u njemu samom. Radivoj je imao podršku vojvode Sandalja Hranića i Radoslava Pavlovića. Od stranih kršćanskih vladara jedino je Radivoj priznavao despot Đurađ Branković. Dubrovčani su Tvrtka, koji je pobjegao u Ugarsku priznavali kao bosanskog kralja dok Radivoja nisu smatrali bosanskim kraljem iako je u svojim rukama imao Bobovac i kraljevsku krunu. Već 1434. godine Radivoj je tražio od Dubrovčana da mu isplate kraljevske dohotke, ali oni su se izgovarali šaljući mu darove. Ugari su na pomogli kralju Tvrtku II tako što su upali u Bosnu, zauzeli Hodidjed i potisnuli Osmanlije. Njegovu kratkotrajnu vladavinu, okončala je smrt Sandalja Hranića (15. mart 1435) koja je pokrenula sukobe Pavlovića i Kosača čime je Radivoj izgubio svaki oslonac u državi tako da iste godine prepušta vlast Tvrtku II koji se u maju vraća iz Ugarske i preuzima vlast. Nakon ovog Radivoj odlazi kod Kosača, u Blagaj. Dubrovčani su s Radivojem imali nekih problema, pa su 1439. godine zahvaljivali Stjepanu Vukčiću Kosači što ih je od njega branio na Porti, a s nekim zahtjevima uzalud im se obraćao 1442. godine. Promjena na prijestolju u novembru 1443. vratila je Radivoja u politički život, pa se ponovo javlja s vladarskim ambicijama i u tom, osim osmanlijske, uživa podršku Stjepana Vukčića i nekih drugih velikaša nezadovoljnih Tomaševim izborom. .
Pad Srbije
250px|thumb|Zidine Smedereva iz 15. vijeka. Radivoj se ponovo našao na političkoj sceni početkom 1459. godine, kada je pratio svog sinovca Stjepana u Smederevo, pošto je on trebalo da preuzme vlast nad Srpskom despotovinom u skladu sa planovima koje napravili njegov otac, Radivojev brat Tomaš, kralj Ugarske Matija Korvin. Iako se mladi Stjepan Tomašević oženio Jelenom Branković i preuzeo vlast 21. marta 1459. godine, to nije imalo pretjeranog efekta, jer se sredinom juna pred Smederevskim Gradom pojavila osmanlijska vojska, što je praktično dovelo do prevrata u samom gradu. U takvoj situaciji, Stjepan i Radivoj su pristupili pregovorima koji su se okončali predajom samog grada, njima dvojici sa porodicama je dozvoljeno da napuste grad i vrate se u kraljevinu Bosnu, dok je odred ugarske vojske koji je sa njima stigao u grad razoružan i predat Osmanlijama.
Vladavina Stjepana Tomaševića i pad Bosne
200px|thumb|Stjepan Tomašević, despot Srbije 1459. i kralj Bosne 1461-1463 Gotovo dvije godine kasnije, kralj Bosne Stjepan Tomaš umire 10. jula 1461. godine, na prijestolju ga nasljeđuje njegov najstariji sin Stjepan Tomašević. U istorijskim izvorima iz tog doba se javljaju direktne optužbe na račun Radivoja i Stjepana da su otrovali Tomaša zarad preuzimanja vlasti, ali se smatra da su to više odrazi političkog pogleda autora tih zapisa prema njima dvojici, nego odraz pravog stanja stvari. Novi kralj je sa svojim stricem nastavio politiku svog oca, a pokušao je da se povezivanjem sa jačim faktorima u rejonu obezbjedi od osmanskog osvajanja. Pogubljen je u junu 1463. godine po osvajanju Bosne od strane Osmanlija, zajedno s najstarijim sinom i bratićem, kraljem Stjepanom Tomaševićem. Pred pad Bosne (29. maja 1463) odobreno mu je da u Dubrovniku kupi 200 libara topovskog praha. Nekoliko dana poslije Turci su ga zarobili s kraljem u Ključu i prema jednima (Orbini) odmah pogubili, a prema drugima (Fojnička hronika) živa ga predali sultanu te je pogubljen u njegovu taboru kraj Jajca.
Brak i potomstvo
Iz isprave Budimskoga kaptola, za koju Lajos Thallóczy misli da je nastala 2. juna 1449. godine saznaje se da je bio oženjen i po katoličkom obredu vjenčan s Katarinom (neki izvori nazivaju je Margaritom ), kćeri plemića Nikole iz Velike. Ispravom je Nikola od Velike odredio da nakon njegove i suprugine smrti u trajno nasljeđe kćeri i zetu pripadne trećina njihovih imanja u gradovima Velika i Perna te od drugih posjeda u Ugarskoj. Radivoj se pak obvezao da će polovicu posjeda Sokola (Solyomkew) kraj Gračanice te svih imanja i dohodaka sa svojih posjeda u Bosni i Slavoniji dati njima i nasljednicima u trajan posjed. Radivoj i Katarina su imali tri sina:
Radivojeva udovica Katarina se preudala za slavonskog plemića Ivana Seckeja.
Izvod iz opisa Bertrandon de la Broquièra
Uzima se da je navedeno svjedočanstvo povezano za sina nekadašnjeg kralja Stjepana Ostoje, Radivoja Ostojića:
Bajrakli džamija (čvor)
Bajrakli džamija se može odnosti na:
Prvo zasjedanje AVNOJ-a
Prvo zasjedanje AVNOJ-a održano je u Bihaću 26. i 27. novembra 1942. Predviđeno je bilo da Skupštini prisustvuje 79 članova, od kojih na zasjedanje nisu mogla stiću sedamnaestorica usljed neprijateljskih dejstava (delegati Slovenije i Vojvodine)
Bihać krajem 1942. i početkom 1943. godine postao je sjedište najvišeg vojnog i političkog rukovodstva NOP-a. i središte oružane borbe naroda Jugoslavije. Oslobođenje Bihaća 4. novembra Radio London pripisao je četnicima. U njemu je 26. i 27. novembra održano Prvo zasjedanje AVNOJ-a koje je bilo od velikog značaja za političku afirmaciju narodnooslobodilačkog pokreta na unutrašnjem i međunarodnom planu. Ono je imalo oblik parlamentarne sjednice na kojoj su se pitanja od najveće državne važnosti razmatrale javno pred prisutnom publikom. Prvo zasjedanje AVNOJ-a je potvrdilo proces federalnog institucionaliziranja Jugoslavije koji je trajao od prvih dana rata, mada se termin federacija nije prije jeseni 1943. pojavljivao u izjavama CK KPJ i središnjih organa NOP-a.
AVNOJ iz spoljnopolitičkih razloga, nije se formalno konstituisao kao zakonodavno tijelo i vrhovni organ vlasti, već kao najviši politički organ narodnooslobodilačke borbe jugoslovenskih naroda. U praksi, AVNOJ je odmah po osnivanju otpočeo obavljati funkcije opštejugoslovenskog državnog organa s prerogativima zakonodavne i izvršne vlasti.
Usvojeni dokumenti
Pozdrav Vrhovnom štabu Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije. u znak zahvalnost i povjerenje za uspješno vođenje oslobodilačkog rata jugoslavenskih naroda.
Pozdrav Centralnom komitetu KPJ kao organizatoru narodnog ustanka u borbi za pobjedu nad fašizmom, ustaškim i četničkim izdajnicima, i borbi za oslobođenje.
Rezolucija o osnivanju AVNOJ-a kao političkog predstavništva narodnooslobodilačke borbe.
Rezolucija o organizaciji AVNOJ-a koji je iz svoje sredine izabrao predsjednika, tri podpretsjednika i Izvršni odbor s odsjecima za pojedine društveno-ekonomske djelatnosti, koji je također koordinirao rad narodnooslobodilačkih odbora te razgraničivao rad vojnopozadinskih i civilnih organa vlasti na područjima pod nadzorom partizanskog pokreta.
Predsjednik: Dr. Ivan Ribar
Podpredsjednici: Dr. Pavle Savić, Nurija Pozderac i Edvard Kardelj.
Izvršni odbor: Mile Peruničić, Ivan Milutinović, dr. Simo Milošević, pop Vlado Zečević, Mladen Iveković i Veselin Masleša.
Michael Collins (astronaut)
Michael Collins bio je američki vojni pilot i astronaut.
Rođen je u Rimu. Završio je Vojnu akademiju West Point 1952. Kao vojni pilot služio je u američkim vojnim bazama u Evropi. Godine 1961. bio je testni pilot pri Američkim zračnim snagama. Dvije godine kasnije pridružio se astronautskoj ekipi NASA-e te 18. jula 1966. prvi put poletio u svemir u misiji Gemini 10.
Kao uspješan astronaut izabran je za člana misije Apollo 11 zajedno s Neilom Armstrongom i Buzzom Aldrinom. U toj misiji postao je poznat po tome što je tokom misije u kojoj je čovjek prvi put stupio na Mjesec upravljao zapovjednim modulom Apolla 11 u orbiti oko Mjeseca.
Nakon penzionisanja 1970. postao je prvi upravnik Nacionalnog avijacijskog i svemirskog muzeja u Washingtonu te je napisao nekoliko knjiga o svom letu u svemir, kao i memoare.
Biografije, Č
__BEZSADRŽAJA__
100.
mini|Istočna hemisfera 100. mini|Svijet 100.
Biografije, Č
{| align=center cellspacing=3
100.
Godina 100. (C) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Trajana i Frontina (ili, rjeđe, godina 853. Ab urbe condita). Oznaka 100. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Bosanski sandžak
Bosanski sandžak bio je jedan od sandžaka Osmanlijskog Carstva uspostavljen 1463. nakon pada Bosanskog Kraljevstva. Isa-beg Isaković bio je prvi sandžak-beg. U periodu između 1463. i 1580. bio je sastavni dio Rumelijskog ejaleta, a nakon što je Ferhat-paša Sokolović uspostavio Bosanski pašaluk 1580, bosanski sandžak postao je njegova glavna provincija. Između 1864. i austrougarske okupacije 1878, bio je dio Bosanskog vilajeta koja je naslijedila ejalet (pašaluk) nakon administrativnih reformi 1864. Iako je Bosanski vilajet zvanično bio dio Osmanlijskog carstva sve do 1908, Bosanski sandžak efektivno je prestao postojati 1878.
Josefine Swoboda
Josefine Swoboda (29. januara 1861. u Beču – 27. oktobra 1924. u Beču) bila je austrijska slikarka portreta, te jedna od najaktivnijih bečkih portretista.
Život
mini|230x230piksel| Kraljica Viktorija, Josefine Swoboda (akvarel, 1893.) mini|250x250piksel| [[Aleksandra od Danske|Kraljica Aleksandra kada je bila princeza od Velsa,Josefine Swoboda(akvarel, 1895.)]] Josefine Swoboda bila je kćerka portretista Eduarda Swobode (1814-1902) i njegove druge žene Josefine (rođene Müller; 1839-1906), te sestra slikara Rudolfa Swobode mlađeg (1859). -1914). Njeni ujaci bili su slikar pejzaža i životinja Rudolf Swoboda (1819-1859) i orijentalist Leopold Carl Müller (1834-1892). Nakon prvih časova slikanja kod oca, studirala je od 1878. do 1886. kao slušateljica na k.k. Kunstgewerbeschule koja je bila blisko povezana s Österreichisches Museum für Kunst und Industrie (Carski kraljevski austrijski muzej umjetnosti i industrije).
Constantin von Wurzbach je u svojoj Biografskoj enciklopediji Austrijskog carstva 1880. godine o njoj je napisao: „Njeno izvrsno djelo brzo se prodaje i samo 19-godišnja umjetnica ima pravo na najljepše nade“.
Radovi Josefine Swobode su uglavnom bili akvareli, najčešće portreti, te (manje) žanrovske scene i mrtve prirode. Od 1886. redovno je bila zastupljena u bečkom Künstlerhausu i učestvovala je na izložbama u Hamburgu (1887), Minhenu i Berlinu (1888). Njene slike su također bile izložene na Svjetskoj izložbi u Čikagu 1893. godine. Vjerovatno je po preporuci svog brata i Heinrich von Angelija, koji je radio za britansku kraljevsku kuću kao slikar, dobila titulu dvorskog slikara kraljice Viktorije 1890. godine. Sa prekidima i obično samo tokom ljeta bila je u Engleskoj sve do 1899. godine, prikazujući kraljevsku porodicu i osobe sa dvora kroz brojne akvarele. Njene slike se i danas nalaze u Kraljevskoj kolekciji u zamku Windsor.
Josefine Swoboda je također dobila brojne narudžbe od austrijske carske kuće Franza Josepha I i drugih plemićkih kuća, što ju je učinilo jednom od najaktivnijih bečkih portretista. Od 1902. godine predstavila se u "Salonu Pisko" sa grupom "Gruppe der 8 Künstlerinnen" na njihovim izložbama "Acht Künstlerinnen und ihre Gäste" (Osam umjetnica i njihovi gosti). Neki od njenih radova nalaze se u Bečkom muzeju, kao i u grafičkoj zbirci Albertine u Beču. Od 1886. postala je članica "Künstlerhausa", "Društva austrijskih ( likovnih ) umjetnika".
CAPTCHA
mini|290px|Rani „CAPTCHA“ testovi su izgledali ovako. Međutim, razvijene su tehnologije koje ih zaobilaze (kompjuterski programi koji mogu da pročitaju sadržaj slike). mini|290px|Noviji „CAPTCHA“ testovi pokušavaju da otežaju segmentaciju dodavanjem linije pod uglom koja ide preko slova. mini|290px|Još jedan način da se oteža segmentacija je zbijanje slova. Ova slova čovjek može da pročita, ali je mašini teško da ih segmentiše (i pročita). „CAPTCHA“ (čita se kapča) je vrsta izazov-odgovor test koji se koristi u informatici da odredi da li je korisnik čovjek ili kompjuter. Proces podrazumjeva jedan kompjuter (server), koji traži od korisnika da odradi jednostavan test koji je kompjuter sposoban da generiše i ocijeni. Pošto bi kompjuter trebao da bude nesposoban da riješi taj test, svaki korisnik koji unese tačan odgovor se smatra čovjekom. Uobičajeni „CAPTCHA“ testovi traže od korisnika da unese nekoliko slova koja su prikazana na neki način iskrivljenoj slici.
Skraćenica „CAPTCHA“ dolazi od engleskog -Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart (u prijevodu: potpuno automatizovani javni Tjuringov test za razlikovanje kompjutera i ljudi).
Problem koji stvaraju uobičajeni „CAPTCHA“ testovi jeste što onemogućuju pristup ne samo kompjuterima, već i slijepim i slabovidnim licima, koja nemaju načina da odgovore na traženi upit. Neki od metoda za rješavanje ovog problema (mada se u praksi još uvijek relativno rijetko koriste) jesu omogućavanje slijepim ili slabovidim licima da klikom na odgovarajuće dugme zatraže da umjesto vizuelnog polažu audio „CAPTCHA“ test, ili da se obrate administratoru sistema, koji će im omogućiti otvaranje naloga.
Kako vrijeme prolazi, razvijaju se sve napredniji algoritmi za čitanje „CAPTCHA“ sličica, pa i same sličice postaju sve kompleksnije. Ovo sa jedne strane znači da ponekad čitanje slova sa slike i za čovjeka može da predstavlja veliki izazov (neki sistemi nude korisniku da zamijeni sliku ukoliko mu je nečitljiva). Sa druge strane novi algoritmi razvijeni za razbijanje „CAPTCHA“ sistema mogu da unaprijede OCR tehnologiju (automatsko prepoznavanje skeniranog teksta).
Neki od pronalazača „CAPTCHA“ sistema su implementirali način da se dio napora koji korisnici ulažu da odgovore na ove testove praktično iskoristi (u vidu sistema distribuiranog rada). Po ovoj ideji, jedan dio „CAPTCHA“ sličice predstavlja uobičajeni tekst (koji je nečitljiv za mašinu, ali server zna šta na slici piše, pa može da provjeri da li je korisnik unio tačan odgovor), dok drugi dio predstavlja mali dio skeniranog teksta koji OCR čitači nisu uspjeli da razaberu (vidi Projekat Gutenberg), pa se korisnikov odgovor koristi da dešifruje taj segment teksta.
Razlozi za korištenje
Postoji više razloga zbog kojih se koriste ovakvi testovi za razlikovanje kompjutera i ljudi. Jedan je sprečavanje spama (neželjenih reklamnih poruka) na forumima. Oglašivači često prave botove (programe), koji krstare Internetom, pronalaze forume na kojima otvaraju naloge, i zatim obasipaju sve diskusije nerelevantnim reklamnim materijalom. Ovo naravno mogu i ljudi da rade, ali bi to bilo mnogo mnogo manje isplativo, jer kompjuter može da ostavlja poruke stotinama puta brže.
Drugi razlog je sprečavanje automatskog otvaranja hiljada naloga na sajtovima koji pružaju razne besplatne servise (kao što je na primer Gmail servis za elektronsku poštu), što može da iscrpi resurse sistema.
Treći razlog može da bude sprečavanje pristupa botovima besplatnim sistemima koji se finansiraju prikazivanjem reklamnih banera. Na primer, serveri koji služe za razmjenu datoteka između korisnika Interneta često ne naplaćuju svoje usluge ni pošiljaocima datoteka, niti korisnicima koji ih skidaju sa Interneta, a svoje troškove pokrivaju i zarađuju tako što prije početka skidanja datoteke korisniku prikazuju reklamne poruke. Ukoliko bi neko programirao botove da skidaju materijale sa takvih sajtova (što je razvijena praksa), reklamne poruke niko ne bi vidio, i sponzori ne bi imali interesa da plaćaju postavljanje svojih reklamnih banera.
Još jedna primjena je zaštita korisničkih naloga od napada koji su usmjereni na otkrivanje korisničke lozinke metodom grube sile (isprobavanje kombinacija slova dok se ne otkrije koja je lozinka). Ako korisnik pri pokušaju logovanja više puta unese pogrešnu lozinku, za svaki dalji pokušaj logovanja se od njega traži da odradi „CAPTCHA“ test, kako bi se spriječilo da bot pokušava da se uloguje satima ili danima sve dok ne otkrije lozinku.
Buzz Aldrin
Edwin Eugene Aldrin, Jr., (Montclair, New Jersey, 20. januar 1930. godine) američki je bivši vojni pilot i astronaut.
Rođen je u gradiću Montclairu u američkoj državi New Jersey. Završio je Vojnu akademiju West Point. Kao vojni pilot učestvovao je u Korejskom ratu, nakon čega je doktorirao astronautiku na Massachusettskom Tehnološkom institutu. U oktobru 1963. godine pridružio se astronautskoj ekipi NASA-e te 11. novembra 1966. prvi puta poletio u svemir u misiji Gemini 12.
Kao uspješan astronaut izabran je za člana misije Apollo 11 zajedno sa Neil Armstrongom i Michaelom Collinsom. U toj misiji postao je poznat po tome što je bio drugi čovjek koji je stupio na Mjesec, nakon Neil Armstronga.
Nakon penzionisanja osnovao je kompaniju koja se bavi projektovanjem raketa, te piše naučno-fantastične novele.
Suhadole (Komenda)
Suhadole su naseljeno mjesto u sastavu općine Komenda, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Kamnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Suhadole su imale 770 stanovnika.
Napomena: ''U 2008. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja Suhadole i Žeje pri Komendi.''
IC 964
IC 964 (također poznat kao MCG 3-36-10 i PGC 49661) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 305 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,30 (27 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 23. juna 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Biografije, Đ
__BEZSADRŽAJA__
{| align=center cellspacing=3
Vorotnaberd
Vorotnaberd ili Dvorac Davita Beka jest vrlo važna tvrđava duž grebena koji gleda na kanjon Vorotan, između sela Vaghatin i Vorotan u provinciji Sjunik u Armeniji. Vorotnaberd je 1,365 metara iznad nivoa mora. Tvrđava je trenutno u ruševinama
Historija
Vorotnaberd je više puta uništavan stranim invazijama. Godine 1104. (moguće i 1219. godine) Turci Seldžuci su napali tvrđavu i obližnji manastir Vorotnavank 3 kilometra sjeverozapadno. Ivane Zakarjan je oslobodio strukture iz neprijateljskih ruku i dao kontrolu nad Vorotnavankom i Vorotnaberdom Liparitu Orbelianu iz porodice Orbelian. Za to vrijeme izvršena je popravka obližnjeg manastira kako bi ponovo postao funkcionalan.
Ostale strane invazije uključivale su mongolo-Tatare (1236.?) i kasnije Timura Lenka 1386. godine gdje je njegova vojska opsjedala tvrđavu. Podzemni prolaz povezan sa Vorotnavankom i rijekom Vorotan korišten je tokom opsade od strane napadačkih vojski.
Godine 1724. Davit Bek je preuzeo kontrolu nad Vorotnaberdom od Melika Baghrija. Ovaj incident je naveo ljude koji žive u regionu da tvrđavu nazovu imenom "Dvorac Davita Beka".
Vijeće ministara Albanije
Vijeće ministara Albanije jest izvršna vlast koja čini Vladu Albanije. Šef vijeća jest premijer Albanije. Premijera predlaže predsjednik iz redova onih kandidata koji uživaju većinsku podršku u Parlamentu, te kandidata zatim bira Parlament. U odsustvu premijera, njegove funkcije preuzima zamjenik. Postoji 19 drugih članova vlade, koji rade kao potpredsjednici vijeća, ministri u vijeću ili oboje; bira ih premijer, a potvrđuje parlament.
Od aprila 2017. godine, nakon rekonstrukcije, 50% ministara su žene. Parlament Albanije mora dati konačno odobrenje za sastav kabineta. Kabinet je odgovoran za provođenje spoljne i unutrašnje politike. Usmjerava i kontroliše rad ministarstava i drugih državnih organa.
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske je jedno od 16 ministarstava u sastavu Vlade Republike Srpske. Službeno sjedište se nalazi u Administrativnom centru Vlade RS-a u Banjoj Luci, dok se na poziciji ministra trenutno nalazi Srđan Rajčević (SNSD).
Historija
Nakon isticanja nezavisnosti Bosne i Hercegovine od Socijalističke federativne republike Jugoslavije (SFRJ), na prostoru novonostale Republike Bosne i Hercegovine počelo je djelovati Ministarstvo za obrazovanje, nauku i kulturu Republike Bosne i Hercegovine, a za ministra je tada imenovan Nikola Kovač.
Vijeće ministara Albanije
Rang
Članovi Vijeća su podijeljeni u tri osnovna ranga, zajedno sa jednim počasnim zvanjem:
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Historija
Krajem rata u Bosni i Hercegovini i potpisivanju Dejtonskog sporazuma 1995. godine, nadležnost nad obrazovanjem, naukom i kulturom pripala je entitetima BiH. Ubrzo nakon toga, formirano je ministarstvo obrazovanja, nauke i kulture Republike Srpske.
U sljedećem sastavu entitetske vlade, resori obrazovanja te nauke i kulture su podijeljeni, pa su tako od sada djelolvali ministarstvo prosvjete i ministarstvo nauke i kulture, da bi onda u sljedećoj Vladi Mladena Ivanića 2001. godine nastalo ministarstvo tehnologije i nauka, direktni prethodnik današnjeg ministarstva, koje je formirano 18. decembra 2018., usljed formiranja nove Vlade Radovana Viškovića nakon Općih izbora. Razlog toga je pomoć u stvaranju boljeg ambijenta za IT sektor u Republici Srpskoj.
Vijeće ministara Albanije
Uloga
Vijeće je odgovorno Parlamentu Albanije. Parlament može odlučiti da izglasa nepovjerenje čime bi Vijeće ministara primoralo da podnese ostavku. Ovo ima za posljedicu primoravanje Vijeća da bude sastavljeno od članova većinske političke stranke u Parlamentu ili da bude saveznik većine u koaliciji. Ministri su dužni da odgovaraju na pismena ili usmena pitanja koja im postavljaju poslanici, poznata kao Vladina pitanja. Osim toga, ministri prisustvuju sjednicama Parlamenta kada se razmatraju zakoni koji se odnose na dodijeljene sektore i resorne resore.
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Nadležnosti
Glavna osoba u ministarstvu za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske je ministar ili ministrica za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske, koji ima pravo na jednog šefa kabineta, jednog sekretara i jednog savjetnika.
Vijeće ministara Albanije
Uloga
Ministri iz kabineta ne mogu predlagati zakone bez odobrenja parlamenta. Ministri, međutim, mogu predlagati zakone Parlamentu i bilo kakav takav zakon općenito će vrlo vjerovatno biti usvojen. Povremeno se mišljenje većine u parlamentu može značajno razlikovati od mišljenja izvršne vlasti, što rezultira velikim brojem jahača.
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Nadležnosti
Ministarstvo obavlja upravne, stručne i druge poslove koje se odnose na ostvarivanje nadležnosti entiteta Bosne i Hercegovine u naučnoj politici, informatici i visokom obrazovanju.
Vijeće ministara Albanije
Uloga
Kabinet igra glavnu ulogu u određivanju dnevnog reda parlamenta. Može predlagati zakone i amandmane tokom skupštinskih sjednica. Takođe ima na raspolaganju niz procedura za ubrzavanje parlamentarnih rasprava.
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Nadležnosti
To se odnosi na:
Vijeće ministara Albanije
Historija
Jednostranim proglašenjem nezavisnosti Albanije 28. novembra 1912. godine od strane Osmanlijskog carstva, jedno od prvih upravnih tijela koje je proizašlo iz Svealbanskog kongresa bilo je formiranje Privremene vlade i Vijeća ministara kao najvišeg izvršnog tijela u zemlji. Međutim, vlada nije dugo trajala zbog nepriznavanja od strane nekih velikih sila tog vremena. Dana 29. jula 1913. godine, Austro-Ugarska, Francuska, Velika Britanija i Italija, zajedno sa Grčkom i Rumunijom kao zainteresovanim stranama, pristale su da usvoje Organski statut Albanije koji bi služio kao prvi ustav stvorene nove države. Statut je naveo u 1. članu da je Albanija ustavna, suverena i nasljedna Kneževina pod garancijom šest velikih sila. Njegovo formalno usvajanje obavljeno je u Vlori 14. januara 1914. godine. Dana 22. januara 1914. godine, Ismail Qemali, jedan od osnivača albanske države i šef Privremene vlade, bio je primoran da podnese ostavku i preda je Međunarodnoj kontrolnoj komisiji koji bi služio kao najviši izvršni organ do imenovanja monarha od velikih sila i njegovog dolaska u Albaniju.
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Nadležnosti
i druge poslove utvrđene zakonom.
Vijeće ministara Albanije
Historija
Statut u poglavlju V pod nazivom § Organi vlasti navedene su institucije centralne vlasti, kao i njihove nadležnosti i dužnosti. Član 72 kaže: Vladu Albanije čini Vijeće ministara na čelu sa premijerom. Dok je u narednom članu opisan sastav vijeća, gdje postoje ukupno 4 ministarstva, a to su: Ministarstvo vanjskih poslova, Ministarstvo unutrašnjih poslova, Ministarstvo finansija i Ministarstvo pravde, dok je premijer Ministar je istovremeno obavljao i ulogu ministra vanjskih poslova. Premijera, kao i sve ministre, imenovao je princ, čiju zakletvu prije stupanja na dužnost treba položiti, kao i primopredaju nakon podnošenja ostavke. Iako su statutom navedena samo 4 ministarstva, u prvoj vladi koju je imenovao princ Vilhelm bilo je više resora nego što je predviđeno.
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske
Organizacija
Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske se sastoji od sljedećih organizacionih jedinica:
Podgorje (Mostar)
Podgorje je naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
NGC 451
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Propolis
mini|desno|300px|Nakupine propolisa u košnici
101.
Godina 101. (CI) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Trajana i Peta (ili, rjeđe, godina 854. Ab urbe condita). Oznaka 101. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 2152
NGC 2152 (također poznat kao ESO 205-15 i PGC 18249) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 392 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Slikarski stalak. Najveći prečnik je 1,10 (125 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (91 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 28. decembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Provižiun
Provižiun (Provižun) je tribut koji su Dubrovčani plaćali humskoj vlasteli braći Vlatkovićima i njihovim srodnicima.
Dubrovčani su isplaćivali provižiun Vlatkovićima i njihovim srodnicima do 1498.
Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada
Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada je bila jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije tokom Drugog svjetskog rata.
Osnivanje
Formirana je naredbom Vrhovnog komandanta NOP i DVJ Josipa Broza Tita 22. 8.1942. godine u selu Šuici kod Duvna
Štab
Štab 10. hercegovačke brigade sačinjavali su:
Sastav
Po formiranju brigada je imala tri bataljona, s oko 620 boraca: Kasnije su u brigadu ulazili: U novembru 1942. godine brigada je imala pet bataljona, s oko 1.000 boraca. Bila je jedina brigada koja je jedno vrijeme imala 11 bataljona. Krajem 1942. ušla je u sastav Treće udarne divizije.
Borbena dejstva
Krajem 1942 brigada je vodila borbe u dolini Vrbasa i na Vlašiću. Tom prilikom je na jedan dan bilo zauzeto i Jajce.
Noću 18/19. januara 1943. god. brigada je zauzela Žepču. Zarobljeno je oko 150 domobrana i ustaša, zaplijenjeno toliko i pušaka, više teškog i lakog oružja, hrane, odjeće, obuće, štofova i platna. U toku dana bataljoni su se povukli iz grada prethodno zapalivši sve ustaške ustanove u naselju. Zatim je uništena pruga za Sarajevo, kojom je bio obustavljen saobraćaj u narednih 10 dana. Vrhovni komandant svojom naredbom pohvalio je Mostarski bataljon.
Bitka na Neretvi
Tokom bitke na Neretvi, 10. hercegovačka brigada učestvovala je u svim najdramatičnijim fazama krvave bitke. U napadu na Prozor, od 15. do 17. februara 1943. godine, uništene su neke jedinice divizije "Murge" i "Marche". Prve noći je grupa bombaša Mostarskog partizanskog bataljona ušla neprimijećena u grad krećući se jarugom između neprijateljskih bunkera. Jarugom je tekla voda, a sa strane je zemlja bila smrznuta. U nabacanom granju i bodljikavoj žici napravili su rupu za prolaz. Slijedeće veče, nakon što su čuli naredbu - Prozor noćas mora pasti - bataljon je bio podijeljen u grupe po 4—6 boraca i kroz napravljenu rupu od predhodne noći, ušli su u grad bez ispaljenog metka. Opšti napad 3. udarne divizije počeo je u 23 sata. Prozor je bio oslobođen oko 8 sati, 17. februara. Centralnoj bolnici sa ranjenicima i bolesnicima bila su otvorena vrata u dolinu Neretve. Hercegovci su zarobili 250 vojnika, četiri tenka i osam kamiona, ali nisu imali dovoljno vozača za ovu tehniku. Od Prozora, brigada je djelovala dolinom Rame, Ostrožca, dolinom Neretve do Konjica koji nije uspjela osvojiti. Za prelaz preko Neretve ostao je jedino most u Jablanici.
Prelaskom Neretve, brigada je učestvovala u razbijanju četnika u sjevernoj Hercegovini od 14-22. marta 1943, jačajući oslobodilački pokret u Hercegovini i širenje slobodne teritorije pod kontrolom partizanskih jedinica. Nakon pobjede kod Nevesinija, jedinica je postigla nove uspjehe oslobađajući Ljubinje i Stolac u aprilu i Gacko u aprilu-maju.
Bitka na Sutjesci
Za vrijeme vodila je isključivo defanzivne borbe, omogućavajući glavnini sa ranjenicima proboj iz obruča. Zbog toga imala je ogromne gubitke - oko 400 poginulih, ranjenih i nestalih.
U prvom periodu bitke na Sutjesci brigada je zatvarala pravac koji od Gacka vodi u rejon Pivskog manastira, i pravac koji od Nikšića vodi u dolinu Komarnice. Do 19. maja borbe su vođene sa četnicima i sa dijelovima italijanskih okupatora. Tog dana Hercegovačka brigada se prvi put susrela sa tek pristiglom njemačkom 7. SS brdskom dobrovoljačkom divizijom "Princ Eugen". Na oba pravca vođene su desetodnevne danonoćne i iscrpljujuće borbe, u kojima je Brigada, aktivnom odbranom, uz sadejstvo dijelova 7. krajiške i 1. dalmatinske brigade, zadržavala nastupanje neprijatelja. Time je omogućen prolaz preko Vučeva i dalje za Zelengoru za Glavnu operativnu grupu
Kasnije su, 3. juna, dijelovi brigade (2. 4. i 5. bataljon) pretpočinjena Drugoj proleterskoj diviziji, i preuzeli zadatak zaštitnice glavnine Operativne grupe. Treći Mostarski bataljon ostao je u Trećoj diviziji. Zbog visokih gubitaka i osipanja, brigada je već bila prepolovljena. Na Vučevu je zakopano teško naoružanje (minobacači, topovi i mitraljezi) i glavnina brigade je 9. juna prešla Sutjesku, i preuzela položaje na Ozrenu, štiteći neposredno Vrhovni štab NOVJ. Iz posljednjeg neprijateljskog obruča, brigada se probila 13. juna, a sutradan je kod Rogoja prešla put Kalinovik—Sarajevo i stgla u Gvozno Polje, u podnožju Treskavice. Nakon nekoliko dana odmora brigada se prebacila u Hercegovinu.
Sastav
Od oktobra 1944. do početka marta 1945. godine divizija je vodila više borbi za konačno oslobođenje Hercegovine, dijela Boke Kotorske i južne Dalmacije. U Mostarskoj operaciji oslobodila je Nevesinje i Jablanicu, a učestvovala je i u oslobođenju Ostrošca i Konjica. Poslije ovoga vodila je jednomjesečne borbe na Ivan-planini. Učestvovala je i u Sarajevskoj operaciji. Poslije marša od Sarajeva do Postojne, dugog 610 kilometara, učestvovala je u oslobođenju Trsta i Ljubljane, gde je završila svoj ratni put.
Odlikovanja
Brigada je 1952. godine proglašena proleterskom.
Gen
mini|desno|Prikaz kojim se objašnjava sekvenca DNK koja sadrži genetičku informaciju Gen je osnovna materijalna i funkcionalna jedinica genetičkog materijala, odnosno biološkog nasljeđivanja. Čini ga nukleotidna sekvenca koja sadrži genetičku informaciju za sintezu određenog proteina, tj. formiranje određene karakteristike u interakciji sa okolinom. Određeni gen zauzima specifično mjesto na hromosomu - genski lokus. Pojmove fenotip i genotip u nauku je uveo danski botaničar Wilhelm Johannsen (1905.), a iz genotipa je izveden gen.
Geni su transkripcijski aktivni dijelovi molekule DNK, veličine od nekoliko stotina do nekoliko hiljada nukleotidnih parova. Prosječna dužina gena obično se kreće između 600 i 1800 parova nukleotida. Procjenjuje se da lanci ljudske DNK u svakoj ćeliji sadrže ukupno oko tri milijarde nukleotidnih parova. Dokazano je da određeni dugi, ponavljajući dijelovi, lanaca DNK svih organizama, pa tako i čovjeka, nisu genetički aktivni (repetitivne sekvence). Pored toga, mnoge cjeline genetičke šifre se ponavljaju u manjem ili većem broju molekula DNK i njihovih dijelova. Sveukupnost organizacije i funkcije ljudskog organizma, uključujući sve ono što je osobeno i za ljudsku vrstu i fantastične razmjere individualne različitosti, određuje oko 30.000 gena, što je oko 2% našeg ukupnog genetičkog potencijala. Paradoks između veličine i složenosti kontrole i organizacije ljudskoga genoma ostvaruje se tzv. alternativnim splajsingom. To je pojava da nekoliko različitih gena (i do 6) zauzima zajednički prostor na DNK molekuli (vidi: Bioinformatika).
Struktura i varijacija
Na svakom lancu DNK geni su raspoređeni linearno, tj. u jednolinijskom nizu koji isključuje mogućnost preklapanja njihovih dodirnih dijelova (tripleta). Također, stabilno svojstvo svakog gena jeste da on uvijek zauzima isto mjesto, odnosno isti dio molekule DNK. To stalno fizičko mjesto određenog gena označava se kao genski lokus. Dio DNK (gen) koji zauzima taj lokus može biti istovjetan kod svih pripadnika iste vrste organizama ili se može javiti u dvije ili više varijanti, koje se označavaju kao aleli (alelogeni, alelomorfi).
Aleli nastaju promjenom (mutacijom) određenog ishodišnog oblika odgovarajućeg gena (“divlji tip” gena), koji je obično i najčešći. Aleli se međusobno mogu razlikovati samo po jednom ili više parova azotnih baza (ili tripleta), od čega zavise obim i priroda njihovih funkcionalnih razlika. Ako posmatrani gen ima samo dvije varijante, riječ je o alelnom paru, dok se tri ili više varijanti istog gena označavaju kao multipli aleli. Bez obzira da li se javlja u jednom, dva ili više alelnih oblika, jedan gen uvijek kontrolira istu osobinu ili skupinu osobina u čijem nasljeđivanju učestvuje. Naprimjer, ljudsku osobinu “viđenje crvene boje” kontrolira alelni par s genskog lokusa koji je (redovno) smješten na istoj (“svojoj”) poziciji DNK spolnog hromosoma X (a stalan je raspored i njemu susjednih lokusa). Jedan od pripadajućih alela određuje normalnu sposobnost viđenja ove boje, dok je drugi “odgovoran” za odsustvo te sposobnosti (“sljepilo za crvenu boju“). Četiri krvne grupe ABO sistema (A, B, AB i O) genetički kontrolira jedan gen, čiji se lokus uvijek nalazi na lancu DNK onog hromosoma 9. Taj gen se javlja u tri glavne alelne varijante, tj. ovo svojstvo kontroliraju multipli aleli.
Priroda djelovanja
Svaka normalna ljudska jedinka u svojim ćelijama nosi kompletnu genetičku informaciju svoje vrste, dobivenu spajanjem jajne ćelije i spermatozoida. Prema tome, svako od nas za svaku nasljednu osobinu (izuzimajući spolno vezane) nosi po dva alela, od kojih jedan potječe od oca, a drugi od majke. Ako posmatramo jednu osobinu čije ispoljavanje kontrolišu samo dva alelna gena, pa jednog označimo sa A, a drugog sa a, možemo zaključiti da se oni javljaju u tri kombinacije (genotipa): AA, Aa i aa. Budući da AA i aa imaju homogenski sastav, označavaju se kao homozigoti (homo od grč. homois – jednak, isti), dok se heterogenski sastav genotipa Aa imenuje kao heterozigot (grč. heteros – drugi).
Općepoznato je da se interakcija alelnih gena manifesuje u fenotipskom ispoljavanju heterozigotnih genotipova. Postoje tri osnovna oblika tog međudejstva: dominantnost–recesivnost, kodominantnost i intermedijarnost.
Veoma je mali broj gena koji učestvuju u kontroli samo jednog svojstva, a izgleda da je još manji broj osobina koje su kontrolirane alelima samo jednog gena. Pojava da jedan gen svojom aktivnošću utječe na formiranje više osobina organizma označava se kao polifenija (plejotropija gena). Kao izrazit primjer takvog djelovanja može poslužiti složeni skup posljedica aktivnosti gena koji je odgovoran za anemiju srpastih eritrocita (drepanocitozu). Primarna osobina koju gen uvjetuje je sinteza (nenormalnog) hemoglobina S, čija pojava ima niz lančanih posljedica u mnogim osobinama: srpasti eritrociti, anemija, poremećaj niza vitalnih funkcijasrca, jetre, slezene i koštane srži, mentalnih sposobnosti itd.
Složenost genetičke kontrole nasljednog dijela promjenljivosti može biti veoma različita; od svojstva koja su pod kontrolom samo jednog gena, manjeg broja ili mnoštva gena. Na osnovu toga, sve osobine možemo podijeliti na monogenske (grč. monos – sam, jedan, jedini), oligogenske (grč. oligo – nekoliko) i poligenske (grč. poli – mnogo). monogensko i oligogensko nasljeđivanje su posebno karakteristični za kvalitativne osobine, odnosno nasljednu kontrolu alternirajuće promjenljivosti. Poligensko nasljeđivanje (poligenija) se odnosi na najrašireniju pojavu da se razvoj pojedinih fenotipskih osobina ostvaruje uz sadejstvo većeg broja gena. Takve gene nazivamo poligenima, a osobine koje oni kontroliraju označavaju se kao poligenske. Poligensko nasljeđivanje je karakteristično za kvantitativnu (kontinuiranu) promjenljivost. Osnovni oblik interakcija nealelnih gena|interakcije nealelnih gena u poligenskom skupu je sabiranje (adicija) pojedinačnih, obično malih učinaka svih pripadajući alela u zajednički (zbirni) izraz posmatranog svojstva.
Broj gena
Nakon realizacije Projekta „Humani genom“ (Human Genome Project), sekvencioniranje ljudskog i drugih genoma je pokazalo da je broj gena koji kodiraju proteine mnogo manji (~20 000 – čovjek, miš i vinska mušica i ~13 000 – valjkasta glista i 46,000 – riža). Ove protein-kodirajuće sekvence čine do 1–2% ljudskog genoma. Veliki dijelovi genoma se transkribiraju u introne, retrotransposone i naizgled veliki niz nekodirajućih molekula RNK.Ukupni broj proteina (Zemaljski proteom) je procijenjen na oko 5 miliona sekvenci.
Vitex agnus-castus
Vitex agnus-castus (kaluđerski biber, drvo čednosti) jeste biljna vrsta iz reda Vitex, porodice Lamiaceae. Poznata je i kao konopljika i divlji biber, a navodno slabi libido. To mišljenje se odrazilo i na njeno latinsko ime: angus - janje iz grčkog ἁγνός i castus - djevičanski. Prvobitni prostor koji je naseljavala ova biljka se protezao od područja oko Sredozemnog mora preko Male Azije do Krima, da bi se danas kultivisala u mnogim područjima umjerene i suptropske klime.
Osobine
Grm može narasti do četiri metra i imati svijetlosmeđe izdanke. Listovi stoje nasuprost te su skupljeni u obliku ruke sa 5 do 7 listova. Cvijetovi su malehni, sastavljeni od gusto poredanih cvatova različitih boja, od ljubičaste, plave, roze do bijele. Po rasporedu listova, veoma je slična konoplji, te često može doći do zabune. Mesnati crveno-crni plodovi se koriste kao začin i anafrodizijak. Plod se sastoji od četverosjemene bobice. Cvjeta od jula do augusta. Najčešće se može naći na vlažnim mjestima i ušćima rijeka.
Historija
U vrtovima samostana tokom srednjeg vijeka, pored začinskih i ljekovitih biljaka, rasle su i biljne vrste koje su služile za odvraćanje od svjetovne ljubavi. Stanovnici samostana, redovnici i časne sestre, imali su pristup ljekovitim receptima starih sredozemnih kultura. Upoznali su mnoge biljke, koje su još svećenici stare Grčke koristili kao biljke za održavanje morala i etike. Između ostalih, Pedanius Dioscorides je opisao vrste i njihovu primjenu :
„Agnos … među Rimljanima poznat i kao divlji biber, je jedno grmoliko drvo, koje raste na ušćima rijeka i stjenovitim obalama _ Nazivaju ga Agnos, jer je kod Tesmoforijskih žena, koje su održavale svoju čast i moral, služio kao napitak, koji ograničava volju za seksom.“
Monasi su uzimali ljuto sjeme ove biljke kao začin, a ujedno je imalo i prihvatljiv popratni efekat. U grčkim legendama, Vitex se smatrao simbolom čednog braka, jer se vjerovalo da je božica Hera rođena na ostrvu Samos upravo ispod jednog grma Vitexa. U srednjem vijeku Vitex je postao simbolom povućenog života monaha.
Pier Andrea Mattioli (Matthiolus) opisuje ovu biljku u svojoj knjizi o bilju iz 1626 godine: ...ne daje blagotvorni efekat samo sjeme, nego i listovi i cvjetovi, a također nije ih potrebno samo jesti, dovoljno ih je samo prosuti po krevetu.
Upotreba
Koristila se hiljadama godina zbog povoljnog uticaja na hormonalni sistema kod žena. Moderne studije su potvrdile ovaj efekat. Ekstrakti i ostali proizvodi od Vitexa se koriste više od 50 godina za liječenje širokog spektra ginekoloških problema i drugih ženskih zdravstvenih problema. Podaci iz kliničke studije podržavaju korištenje Vitexa za simptomatično liječenje predmenstrualnog sindroma (PMS) i cikličke boli u grudima.
Hemijski sastav
Hemijskom analizom je dokazano pristustvo flavonoida, alkaloida, diterpenoida, viteksina i kasticina, te steroidnih hormonskih komponenti.
Mjere za pritisak
Jedinica za pritisak je paskal (Pa) = N/ m2
Stare mjere za pritisak
Mjere izvan SI
Izbori za Skupštinu EU u Austriji 2009.
Izbori za Evropski parlament u Austriji održani su 8. juna 2009. godine. Ukupno je birano 19 predstavnika iz 8 političkih partija i nezavisnih kandidata. Rezultati izbora za skupštinske predstavnike Austrije 2009. godine su:
Tupoljev Tu-144
mini|450p|desno|Skica presjeka aviona Tupoljev Tu-144 Tupoljev Tu-144 (rus. Туполев 144) pripada u putničke nadzvučne avione. Prema NATO kodnom nazivu zove se Charger. U historiji putničkog nadzvučnog aviona bila su samo dva aviona u komercijalnoj i praktičnoj upotrebi. To su Tupoljev 144 i Concorde.
Prototip je poletio prvi put 31. decembra 1968. u blizini Moskve, što je dva mjeseca prije prvog leta Concordea. Zvučni zid je probio prvi put 5. juna 1969, a 15. jula 1969. postao je prvi komercijalni (civilni) avion koji je probio čarobnu granicu od 2 Macha.
Zapadni mediji dali su mu nadimak Concordski (ponekad Konkordski), aludirajući tako na Concorde kojemu je Tu-144 bio sličan i glasina o sovjetskoj špijunaži pri produkciji Concordea.
Razvoj
mini|450p|Tu-144S registracije 77115 sa bojama Aeroflota Razvoj Tu-144 mnogi povezuju sa industrijskim uhođenjem protiv francuske kompanije Aérospatiale koja je proizvodila Concorde, iako je Tu-144 poletio prvi. Kad je Sergej Pavlov (službeni predstavnik Aeroflota u Parizu) uhapšen 1965, imao je detaljne nacrte kočnog sistema, stajnog trapa i kostura Concordea. Još jedan agent imenom Sergej Fabijev, koji je uhapšen 1977, posjedovao je cijele nacrte prototipa Concordea unazad 1960ih godina. Međutim, to su bili nacrti u ranom razdoblju razvitka Concordea i nisu mogli pomoći sovjetskim graditeljima u daljnjem samostalnom razvitku aviona, nego su poslužili samo kao grubi uvid u rad graditelja Concordea.
Sličnost Tu-144 sa britansko-francuskim nadzvučnim avionom bila je na prvi pogled velika, međutim razlike u upravljanju, navigaciji i pogonskom sistemu bile su značajne. Također kao i Shuttle Buran program, koji je bio odgovor na Space Shuttle program, na kraju je ispao sasvim različit od svog američkog predstavnika. Tu-144 bio je u nekim tehnološkim pogledima napredniji avion. Značajne nadogradnje i promjene napravljene su na prototipu Tu-144 (serijski broj 68001). Također, značajna razlika je u tome što Tu-144 nije imao zahtjevne krivulje na svom tijelu kao Concorde, nego je umjesto njih koristio stabilnosna zakrilca kako bi mogao uspješno letjeti i pri malim brzinama.
Na Paris Air Showu 3. juna 1973. razvojni program doživio je veliki slom kad se prvi serijski proizvedeni Tu-144S (registracije 77102) srušio. U zraku je napravio presnažan okret nadolje. Pokušavajući se uspraviti iz smrtonosnog poniranja, on se raspao uslijed prevelikih vršnih sila koje kostur nije mogao podnijeti te se srušio uništavajući petnaest kuća i ubivši svu šesteročlanu posadu i osmero ljudi na zemlji. mini|350p|Pilotska kabina Tupoljeva Tu-144 Razlozi ove tragične nesreće ostaju nerazjašnjeni i danas. Popularna je teorija koja kaže kako je Tu-144 bio prisiljen izbjeći sudar sa francuskim lovcem Mirage, koji je pokušao uslikati njegova stabilnosna zakrilca, koja su bila vrlo napredno napravljena. Zbog toga su, navodno, francuska i sovjetska vlada bile u tajnom sporazumu kako bi sakrile ovu činjenicu. Francuski izvještaj s mjesta nesreće je nijekao postojanje lovca Mirage, možda zato što je učestvovao u industrijskom uhođenju.