cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine
Međunarodna saradnja
Nakon proglašenja Bosne i Hercegovine nezavisnom državom 1992, ANUBiH postaje nacionalna akademija. Akademija je do sada obnovila i uspostavila naučnu saradnju sa nizom stranih akademija i međunarodnih institucija, među koje spadaju:
Izdavačka djelatnost
Izdavačke aktivnosti definirane su Zakonom i Statutom koji obuhvataju periodična (serijska) i povremena izdanja. Akademija, kao izdavač ili suizdavač objavljuje određeni broj naučnih i umjetničkih radova. Detaljan pregled svih izdanja ANUBIH je dostupan po zahtjevu.
Radovi (Časopisi i Periodična izdanja naučnih radova ocijenjenih i prihvaćenih od strane odjeljenja)
Plutajući gradovi (naučna fantastika)
U naučnoj fantastici plutajući gradovi su naselja koja se zahvaljujući Arhimedovom zakonu potiska uspijevaju održati u atmosferi planete.
Buckminster Fuller je prvi predložio ovakav koncept i to za Zemlju, koji bi bio ostvaren građenjem geodezijske sfere koja bi koristila sunčevu energiju i plutala. Sličan princip bi se mogao primijeniti na Veneri, pošto je temperatura na samoj površini planete prevelika što je slučaj i sa atmosferskim pritiskom. Glavna industrija ovih hipotetičkih gradova na gasovitim džinovima bi bilo ekstraktovanje Helijuma ili drugih korisnih materijala iz atmosfere tih planeta.
Jupiter je neprihvatljiv za naseljavanje zbog njegove velike gravitacije, radijacije i velike brzina oslobađanja, ali drugi gasoviti džinovi Sunčevog sistema (Saturn, Uran i Neptun) su više prihvatljivi.
NGC 5334
NGC 5334 (također poznat kao IC 4338, IRAS 13502-0051, MCG 0-35-24, PGC 49308 i UGC 8790) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 64 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 4,20 (78 hiljada sg) a najmanji 3,0 uglovnih minuta (56 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 15. aprila 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spisak općina u Hrvatskoj
Spisak općina u Hrvatskoj je lista svih općina u Republici Hrvatskoj. Na dan 1. januara 2016. godine, Hrvatska je imala 428 općina, raspoređenih u 20 županija.
Općine: A • B • C • Č • D • Đ • E • F • G • H • I • J • K • L • Lj • M • N • O • P • R • S • Š • T • U • V • Z • Ž
Vesta (mitologija)
Vesta ili Vestia je božica djevica, božica vatre, zaštitnica ognjišta, doma i porodice u rimskoj mitologiji. Iako se često spominje da je ona rimski pandan Hestije iz grčke mitologije, ona je imala velike, ali tajanstvene uloge u rimskoj religiji dugo prije nego se Hestija pojavila u grčkoj kulturi. Vesta je puno važnija za Rimljane, nego Hestija za Grke. Vesta je vrlo rijetko prikazivana, kao i Hestija.
mini|desno|[[Hram Veste u Rimu, Italija]]
Opis
Vesta je kćer Saturna i Ops, koji su vladali svijetom tokom zlatnog doba. Braća su joj Jupiter, Neptun i Pluton, a sestre Cerera i Junona. Jupiter je kastrirao svog oca i proglasio se kraljem. Vesti je dao vlast nad Rimom, Cereri nad Zemljom, Neptunu nad morem i Plutonu nad podzemljem, a sebi je preuzeo nebo i zrak. Vesta je imuna na Venerine moći, ne može se zaljubiti, te nema muža ni djecu. Vesta je i božica srca te središta. Ona predstavlja srce Rimskog Carstva. Vestina se prisutnost vidi po svetoj vatri. Budući da se vatra pali u hramovima i na ognjištima, ona je vrlo važna božica, štovana svuda.
Kult
Vestine su svećenice vestalke, a najpoznatija je Marsova ljubavnica Reja Silvija. Svećenice su čuvale svetu vatru u hramovima. To su činile do 391. kad je uvedeno krščanstvo, a štovanja svih poganskih božanstava su zabranjena. Vestalke su morale biti djevice, iako se u mitologiji spominje da je Reja Silvija začela sa Marsom Romula i Rema. Vestalke su bile poput redovnica, a živjele su u kući kraj Foruma. Ako bi optuženika vodili na pogubljenje, a on bi vidio vestalku, oslobodili ga, što svjedoči o važnosti Veste. Vestalke su bile samostalne i slobodne, te su smjele izlaziti izvan grada. Vestin je festival Vestalia. Vesta je i zaštitnica kuće, štovana bacanjem hrane u vatru.
Kaskader
Kaskader je osoba koja izvodi opasne uloge umjesto glumca. Poznati kaskaderi su:
IC 536
IC 536 (također poznat kao MCG 4-22-45, PGC 26669 i UGC 5006) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 376 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,20 (131 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 28. marta 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Velika geografska otkrića
Velika geografska otkrića označavaju razdoblje u historiji koje je trajalo od polovine 15. do polovine 16. vijeka. Tokom tih stotinu godina evropski istraživači su posjetili većinu nastanjenih krajeva svijeta, i otkrili da je svijet mnogo prostraniji i raznolikiji, nego što se do tada moglo i zamisliti. Izvještaji o tim putovanjima, koji su se širili zahvaljujući novoj tehnici štampe privlačili su pažnju široke publike. Proširivanje geografskih, ali i drugih spoznaja, po svojoj širini i brzini bilo je veliko, pa se u tom pogledu ni jedan drugi vijek do tada ne može mjeriti sa tim razdobljem. Stoga se doba velikih geografskih otkrića smatra granicom kojom završava razdoblje srednjeg vijeka, a započinje novo veliko razdoblje ljudske prošlosti nazvano novi vijek.
Velika geografska otkrića pokrenula su lavinu ekspedicija u kojima su evropski brodovi putevali oko svijeta u potrazi za novim trgovačkim putevima i partnerima radi održavanja rastućeg kapitalizma u Evropi. U tom su procesu Evropljani naišli na nove ljude, te ucrtali zemlje dotada nepoznate njima. Među najslavnijim istraživačima tog razdoblja bili su Kristofor Kolumbo, Vasco da Gama, Pedro Álvares Cabral, John Cabot, Juan Ponce de León i Ferdinand Magellan.
Velika geografska otkrića imala su korijene u novim tehnologijama i idejama koje su nastale u doba renesanse, a uključivale su napredak u kartografiji, navigaciji i brodogradnji. Novo mišljenje da je Zemlja okrugla, navelo je odvažnije na pomisao o plovidbi na zapad kako bi stigli na istok. Najvažniji je bio izum prve karake, a potom i karavele u Iberiji. One su bile spoj tradicionalnih evropskih i arapskih dizajna te prvi brodovi koji su mogli napustiti relativno pasivan Mediteran i zaploviti sigurno na otvoreni Atlantik.
Istraživanja kopnom
200px|mini|desno|Karta arapskog geografa [[Muhamed El-Idrisi|El-Idrisija bila je jedna od najpouzdanijih karata svijeta prije razdoblja evropskih istraživanja.]] Preludij velikim geografskim otkrićima bila je serija evropskih ekspedicija koje su kopnom prešle Evroaziju u kasnom srednjem vijeku. Dok su prijetili Evropi pljačkanjem i razaranjem, Mongoli su ujedinili veliki dio Evroazije stvorivši trgovačke putove i komunikacijske linije koje su se protezale od Srednjeg istoka do Kine. Neki Evropljani iskoristili su tu prednost, pa su krenuli istraživati dalje na istok. Gotovo su svi bili Italijani pošto je trgovina između Evrope i Srednjeg istoka skoro u potpunosti bila pod kontrolom trgovaca iz italijanskih gradova država. Njihove bliske veze s Levantom stvorile su veliku znatiželju i komercijalni interes za područja koja su se nalazila istočno. Papinstvo je također pokrenulo ekspedicije u nadi pronalaska novih obraćenika ili legendarnog Ivana Prezbitera.
Prvi od tih putnika bio je Giovanni de Plano Carpini koji je putevao do Mongolije i natrag od 1244. do 1247. godine. Najpoznatiji putnik bio je Marco Polo koji je putovao po Orijentu od 1271. do 1295. Svoje putovanje iscrpno je prikazao u djelu Putovanja koje se čitalo širom Evrope.
Ta putovanja ipak nisu ostvarila veliki trenutni učinak. Budući da se Mongolsko Carstvo raspalo gotovo jednako brzo kao što je nastalo, put prema istoku ubrzo je postao daleko težim i opasnijim. Crna smrt je tokom četrnaestog vijeka također sprječila putovanja i trgovinu. Kopneni put do Istoka ostao je predugačak i težak za profitabilnu trgovinu, a bio je i pod kontrolom islamskih carstava koja su se dugo borila s Evropljanima. Uspon agresivnog i ekspanzionističkog Osmanlijskog Carstva posebno nakon osvajanja Carigrada 1453. još je više ograničio mogućnosti Evropljanima.
Portugalska istraživanja
mini|200px|[[Karta fra Maura (1459.) u Veneciji, omogućavala je jedan od prvih praktičnih opisa Evrope, Afrike i Azije.]] Sve dok se nisu razvile prve karake i karavele u Iberiji, evropske su se misli vraćale prema legendarnom Istoku. Ta su istraživanja imala brojne uzroke. Monetaristi vjeruju da je glavni uzrok, zbog čega su velika geografska otkrića započela, bila jaka nestašica plemenitih metala u polugama. Evropska ekonomija ovisila je o vrijednosti zlata i srebra, pa je njihova niska domaća ponuda gurnula veliki dio Evrope u recesiju. Drugi faktor bio je višestoljetni sukob između Iberijaca i muslimana na jugu. Iberijci su uvidjeli da je sposobnost zaobilaska sjevernoafričkih muslimanskih država presudna za njihov opstanak. Istovremeno su naučili mnogo toga od svojih arapskih susjeda. Karaka i karavela su utjelovile arapsko latinsko jedro koje je brodovima omogućilo daleko više manevara. Preko Arapa ponovo je otkrivena antičkogrčka geografija koja je po prvi put evropskim mornarima pružila ideju o obliku Afrike i Azije. mini|lijevo|200px|[[Santa Maria (brod)|Santa Maria na sidrištu, slika Andriesa van Eertvelta o. 1628. koja pokazuje slavnu karaku Kristofora Kolumba.]]
Prvi veliki talas istraživanja pokrenuo je Portugal pod princom Henrikom Pomorcem. Isplovivši na otvoreni Atlantik Portugalci su otkrili otoke Madeira (1419.) i Azore (1427.), koji su odmah postali portugalske kolonije. Glavni plan Henrika Pomorca bilo je istraživanje zapadne obale Afrike. Vijekovima su jedini trgovački putevi koji su povezivali zapadnu Afriku i sredozemni svijet išli preko pustinje Sahare. Ti putevi bili su pod kontrolom sjevernoafričkih muslimanskih država, dugogodišnjih portugalskih suparnika. Portugalci su se nadali da će zaobilaskom islamskih naroda preko mora moći diretno trgovati sa Zapadnom Afrikom. Također su se nadali da se južno od Sahare nalaze kršćanske države i mogući saveznici u borbi protiv muslimana u Magrebu. Portugalski moreplovci su pravili polagan ali stalan napredak, svake godine uspijevajući prodrijeti nekoliko kilometara dalje na jug, pa su 1434. godine uspjeli savladati sljedeću prepreku - rt Bojador. U dvije decenije savladali su saharsku barijeru, te su započeli trgovinu zlatom i robljem u Senegalu. Napredak se nastavio gradnjom trgovačkih utvrdi u Elmini, dok je Sao Tome i Principe postao prva kolonija koja je počela proizvoditi šećer. 1482. ekspedicija pod vodstvom Dioga Cãa uspostavila je kontakt s Kraljevstvom Konga. Kada je 1487. godine Bartolomeo Diaz doplovio do krajnjeg juga Afrike i otkrio prolaz u Indijski okean, Portugalci su shvatili da su na pravome putu, pa je kralj naredio da se rt nazove Rt Dobre Nade. Godine 1497. krenuo je Vasco da Gama na putovanje koje je iduće godine bilo okrunjeno uplovljavanjem u Calicut na indijskoj obali. U rukama Portugalaca uskoro su se našli otoci bogati začinima, a duž obala Afrike i Indije osnivali su svoje utvrde uz koje su se nalazila naselja portugalskih trgovaca, kolonije. Lisabon je postao glavnom evropskom lukom, ali kada su se u trgovinu s Indijom uključili i engleski, španski i holandski trgovci, Portugal je bio izguran kao trgovački konkurent, pa je uspjeh postignut stvaranjem kolonija bio kratkotrajan i za Portugal vrlo štetan.
Otkriće Amerike
Godine 1501. portugalski moreplovac Pedro Alvares Cabral otkrio je novi svijet, zemlju koja se danas naziva Brazil. Time su otkrića na zapadu dovela do spora s Portugalom jer su Portugalci prije Španaca doplovili do Brazila. U sporu je zatražena intervencija pape koji je 1494. godine sporazumom iz Tordesillasa uspostavio liniju razgraničenja, koja je išla 270 liga zapadno od Kapverdskih ostrva, po kojoj je Brazil pripao Portugalu, ali sporovi su nastavljeni do novog sporazuma 1529. godine kojim je uspostavljena još jedna linija razgraničenja preko Tihog okeana.
Godine 1519. kada se Cortezova vojska iskrcala u Meksiku španska kruna dala je sredstva Portugalcu Ferdinandu Magellanu da pokrene ekspediciju. Cilj ove misije bio je pronalazak Začinskih ostrva putujući na zapad te ih tako smjestiti u špansku sferu. Ekspedicija je doživjela uspjeh i postala je prva koja je oplovila svijet na svom povratku tri godine kasnije.
Opadanje portugalske prevlasti
Portugalska istraživanja i kolonizacija su se nastavila uprkos novom rivalstvu sa Španijom. Portugalci su postali prvi zapadnjaci koji su došli do Japana i trgovali sa njim. Portugalska kruna je pod kraljem Manuelom I pokrenula smjeli plan da očuva kontrolu zemalja i trgovačkih puteva koje su bili proglašeni njihovim. Strategija je bila građenje serija utvrđenja koje će im omogućiti kontrolu svih glavnih trgovačkih puteva istoka. Stoga su utvrde i kolonije bile uspostavljene na Zlatnoj Obali, Luandi, Mozambiku, Zanzibaru, Mombassi, Socotri, Hormuzu, Kalkuti, Goi, Bombaju, Malacci, Macau i Timoru. Portugalci su također kontrolirali Brazil, koji je otkrio Pedro Álvares Cabral 1500. godine, a ležao je dijelom na portugalskoj strani globalne "podjele" iz Tordesillasa.
Portugal je imao nevolje u širenju svog carstva u unutrašnjost, pa se usredotočio većinom na obalna područja. Nakon nekog vremena Portugalci su potvrdili da su jednostavno premaleni da omoguće novac i ljudstvo dovoljno da uspije takva masivna pustolovina. Utvrdama raširenim širom svijeta nedostajali su ljudi i oružje. Stoga se oni nisu mogli natjecati s većim silama koje su polagahno prodirale na njihovo carstvo. Dani skorog monopola istočnom trgovinom bili su odbrojeni. Portugalsku hegemoniju na istoku slomili su holandski, francuski i britanski istraživači, koji su ignorirali papinsku podjelu svijeta. Godine 1580. španski kralj Filip II je postao također kralj Portugala kao zakonit baštinik na krunu, nakon što je njegov bratić Sebastijan umro bez sinova (Filip II Španski bio je unuk Manuela I Portugalskog). Udružena carstva su bila jednostavno prevelika da se održe neizazovnima, te da se odupru tim izazovima.
Neki portugalski posjedi su izgubljeni ili suženi, posebno u Zapadnoj Africi, Srednjem istoku i Dalekom istoku, koji su većinom bili okruženi britanskim i holandskim kolonijama. Bombay je predan Britancima kao vjenčani dar. Kolonije gdje je portugalska prisutnost bila snažna poput Macaa, Istočnog Timora, Goe, Angole, Mozambika i Brazila, su i dalje ostale portugalski posjedi. Holanđani su pokušali osvojiti Brazil, te su u jedno vrijeme kontrolirali skoro polovinu područja, ali su ipak, na kraju, odbačeni.
Sjevernoevropsko uplitanje
Nacije izvan Iberije su odbile priznati sporazum u Tordesillasu. Francuska, Holandija i Velika Britanija, koje su imale dugu pomorsku tradiciju, uprkos iberskim protekcijama su napravile svoj put prema sjeveru, zahvaljujući novim tehnologijama i kartama.
Prvu od tih misija proveo je Britanac John Cabot. To je bila prva u nizu francuskih i britanskih misija koje su istraživale Sjevernu Ameriku. Španija je uveliko ignorirala sjeverniji dio Amerike jer je tamo bilo malo ljudi i daleko manje bogatstava nego u Srednjoj Americi. Ekspedicije Cabota, Cartiera i drugih istraživača bile su uveliko u nadi pronalaska Sjevernozapadnog prolaza čime bi se povezalo s bogatstvima Azije. Taj prolaz nikad nije bio otkriven, ali u njihovim puteovanjima su pronađene druge mogućnosti, pa su u ranom sedamnaestom vijeku kolonisti iz brojnih sjevernoevropskih zemalja započeli naseljavanje istočne obale Sjeverne Amerike.
Sjevernjaci su također postali veliki rivali Portugalcima u Africi i Indijskom okeanu. Holandski, francuski i britanski brodovi počeli su se privikavati na portugalski monopol te su osnovili vlastite kolonije. Postepeno su portugalsko i špansko tržište i doprinosi opadali zbog novih natjecatelja koji su okruživali njihove vrijedne posjede (poput Hong Konga koji se nalazio pored Macaa). Sjevernjaci su također preuzeli vođstvo u istraživanju posljednjih nepoznatih regija Tihog okeana i sjevernoameričke zapadne obale, koja je bila u španskom dijelu podjele iz Tordesillasa. Holandski istraživači poput Willema Jansza i Abela Tasmana istraživali su obale Australije dok je u osamnaestom vijeku britanski istraživač James Cook kartirao veliki dio Polinezije.
Osvajanje Sibira
Godine 1552. ruski car Ivan Grozni je osvojio Kazanski kanat, što je otvorilo nove mogućnosti u osvajanju Istoka. Jermak je ušao u Sibir sa grupom od 1636 ljudi 1580. godine slijedivši rijeke Tagil i Turu. Sljedeće godine su bili na Tobolu, pa je 500 ljudi opsjelo Isker, boravište kana Kučuma, u susjedstvu današnjeg Tobolska. Kučum je pobjegao u stepe, prepustivši svoje područje Jermaku, koji je prema tradiciji, prodao Sibir caru Ivanu IV.
Jermak se utopio u Irtišu 1584. pa su njegovi kozaci napustili Sibir. Nove skupine lovaca i pustolova su uz potporu Moskve navirale svake godine u zemlju. Kako bi se izbjegli sukobi s napučenijim jugom, one su radije napredovale prema istoku duž viših geografskih širina. U međuvremenu je Moskva podignula utvrde i naselila radnike oko njih radi opskrbe garizona hranom. U roku od osam godina Rusi su dosegli Amur i Tihi okean. To brzo osvajanje obrazlaženo je okolnostima da ni Tatari ni Turci nisu mogli pružiti bilo kakav ozbiljan otpor.
Završetak i posljedice geografskih otkrića
Velika su geografska otkrića prouzročila goleme promjene u tadašnjem svijetu i Evropi. Središte svjetske trgovine premjestilo se sa Sredozemlja na obale Atlantika, kamo su premješteni i glavni trgovački putevi. Umjesto dotadašnjih trgovačkih velesila, poput Venecije i Genove, uzdižu se nove trgovačke sile poput Španije, koju će uskoro istisnuti Engleska i Francuska. Goleme količine zlata što su pritjecale iz Amerike dovest će do inflacije i pada cijene plemenitih metala, dok će do kraja 16. vijeka za više od tri puta porasti cijena poljoprivrednih i obrtničkih proizvoda. Ta će revolucija cijena poticajno djelovati na razvoj proizvodnje. Portugal i Španija, zemlje koje su se isprva najviše obogatile geografskim otkrićima, bile su prisiljene gotovo sve uvoziti jer su zbog lake zarade u kolonijama i novootkrivenim zemljama mnoga proizvodna područja ostala bez stanovništva. Potreba za većom količinom obrtničkih proizvoda krajem 15. i u prvoj polovici 16. vijeka dovest će do pojave novog oblika proizvodnje, manufakture, i do pojave poduzetništva jer srednjovjekovni obrti nisu mogli uskladiti proizvodnju s potrebama svjetskog tržišta. Poduzetnici su organizirali proizvodnju izvan gradskih središta zapošljavajući veći broj radnika od kojih je svaki radio samo jednu radnju proizvodnog procesa. Tako je provođena podjela rada i specijalizacija, porasla je proizvodnost i kvaliteta proizvoda, a smanjila se njegova cijena. Manufaktura (lat. manus, ruka; facere, raditi) naziv je i za novi način proizvodnje s provedenom podjelom rada i za radionice u kojima se na takav način proizvodilo.
Osvojena su izvanevropska područja evropske države pretvarale u svoje kolonije koje su ekonomski iskorištavale. Kolonije su služile kao izvor sirovina i kao izvozno tržište. Stanovništvo osvojenih zemalja kolonijalne su sile iskorištavale do maksimuma.
Između Amerike i Evrope izmijenjene su mnoge biljne i životinjske vrste, pa su iz Evrope u Ameriku preneseni konj, krava, ovca, koza i svinja, a od biljaka vinova loza i pšenica, te alkohol. Iz Amerike u Evropu preneseni su puran, te krompir, kukuruz i duhan, a Evropljani su upoznali i kakaovac. Iako je trebalo dugo vremena da stanovništvo Evrope prihvati nove kulture, one su tokom vremena zauzele svoje mjesto među najvažnijim prehrambenim proizvodima evropskog stanovništva.
Velikim geografskim otkrićima uspostavljen je dodir među kontinentima, a evropska historija je postala historija svijeta. Svojom važnošću ona predstavljaju jedan od prijelomnih događaja u historiji, pa se s pravom smatra da s velikim geografskim otkrićima prestaje razdoblje srednjeg vijeka, a započinje novo doba u historiji čovječanstva, Novi vijek.
Trnova
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Papa Klement IV
Klemens IV (*oko 1200 u Saint-Gilles; † 29. novembar 1268 u Viterbo) je bio Papa od 5. februara 1265 do njegove smrti.
Klerička karijera
Guido Foucois ili Fulcodi ili Guido le Gros je rođen 1200 u Saint Gilles na Roni. 1257. je postao biskup od Le Puy, 1259. nadbiskup Narbone te 1261. Kardinalbiskup od Sabine. Prije njegovog pontifikata, Klement je u Parizu studirao i bio oženjen. Poslije smrti žene, on se zaređuje. Bio je savjetnik na dvoru grofa od Toulouse i u savjetnom vijeću Ludviga svetog. Kao kardinal i papin legat (poslanik) je uzaludno pokušavao putovati u Englesku. On je bio zaljubljen u mistiku o čemu svjedoče njegovi stihovi u Sedam radosti Marije. Napisao je i „consultationes“ koji govori o praksi inkvizicije.
Četiri mjeseca poslije smrti Urbana IV je 5. februara u Perugia izabran za njegovog nasljednika.
Pontifikat
Prethodne pape su se zbog borbi u plemstvu najčešće nalazile van Rima, a Klement IV nikad kao Papa nije dosao u Rim. Na dvoru Pape je u to vrijeme živio Tomas od Ankvina.
1265., Klement uspostavlja Konstitution Parvus Fons koja utemeljava i osnažava glavne pojmove reda Cistercita dok Konstitution Licet ecclesiarum osnažava vlast Pape prema crkvi.
Kao i njegovi prethodnici, Klement IV je blisko sarađivao sa Francuskom protiv Svetog Rimskog Carstva. Za vrijeme njegovog pontifikata je ubijen zadnji Staufer, Konradin od Hohenstaufen.
Njegova smrt
Njegova smrt samo jedan mjesec poslije pogubljenja Konradina je u to vrijeme viđena kao Božija presuda. Poslije njegove smrti Papin tron ostaje prazan do 1271. jer se kardinali nemogu složiti za izbor novog Pape.
NGC 6811
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Causa sui
Causa sui latinski je pojam koji označava nešto što se generiše u sebi. Korišten u odnosu na svrhu koju objekti mogu sebi dodijeliti, koncept koji je bio centralni u djelima Barucha Spinoze, Sigmunda Freuda, Jean-Paul Sartrea i Ernesta Beckera.
U društvenim naukama
U slučaju Freuda i Beckera, koncept se često koristio kao posuda besmrtnosti, u kojoj nešto može stvoriti značenje ili nastaviti stvarati značenje izvan vlastitog života.
Norman O. Brown, u svom hvaljenom Život protiv smrti, tvrdi da je Frojdov Edipov kompleks u suštini causa sui ("otac sebe") projekta, gdje, nakon traumatskog priznanja da smo odvojeni od majke – da smo 'drugi', tražimo ponovno ujedinjenje s majkom.
U teizmu
U tradicijskom zapadnom teizmu, iako Bog ne može biti stvoren bilo kojom drugom silom ili bićem, on se ne može definirati kao causa sui, jer bi to impliciralo spinozijevsku panteističku ideju o 'postajanju', što je u suprotnosti s vjerovanjem skolastičke teologije da je Bog nesposoban promijeniti se. "Katolički koncept... Boga kao apsolutno nezavisnog i samopostojećeg po prirodi, i, prema tome, svesavršenog bez ikakve mogućnosti promjene od cijele vječnosti, potpuno je suprotan panteističkom konceptu apsolutnog ili čistog bića [koje] evoluira, određuje i ostvaruje se kroz sva vremena." Promjena podrazumijeva razvoj, a pošto se Bog treba smatrati Apsolutnim Savršenstvom, nema dalje potrebe za promjenom: on je takozvani actus purus ili aseitnost. Umjesto toga, nedavna teologija procesa ubacuje ovaj koncept među atribute Boga u kršćanstvu.
Spisak proizvođača čelika
Ovaj članak govori o svjetskoj proizvodnji čelika po kompanijama. Za članak o državama proizvođaćima, pogledajte Proizvodnja čelika po državama.
Prvih 30 proizvođača Asocijacije svjetskih proizvođača čelika
Ovo je spisak najvećih kompanija za proizvodnju čelika u svijetu prema Asocijaciji svjetskih proizvođača čelika. Spisak je napravljan prema podaicma sa stranice [http://www.worldsteel.org/?action=programs&id=53 najvećih proizvođača čelika u 2007. godini].
(Proizvodnja u milionima tona sirovog čelika; država/regija proizvođača stavljena je u zagrade) Ukupna svjetska proizvodnja čelika u 2007. godini: 1.344,3 miliona tona
Čaj (biljka)
Čaj je zimzeleno malo drvo, iz porodice Theaceae od čijeg lišća se pravi čaj. Cvjetovi su bijeli ili ružičasti, a plod je bobica koja ima više sjemenki. Najviše se gaje u Aziji (Kina, Indija, Kavkaz).
Sadrži: tein, adein, etarsko ulje i vitamin C.
IC 2200
IC 2200 (također poznat kao ESO 123-12, IRAS 07276-6214 i PGC 21075) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 149 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kobilica. Najveći prečnik je 1,20 (52 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (30 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 1900. godine.
Pindska kneževina
Pindska kneževina je marionetska država Osovinskih sila. Postojala je u periodu od 1941. do 1943. godine.
Ustanovili su je italijanski okupatori južne sjeverozapadne Grčke. Gledano u današnjim granicama, nalazila se na prostoru današnje Grčke, na području Pindskog gorja.
Ovo je bila država grčkih Vlaha. Glavni pokrovitelj joj je bila fašistička Italija. Nakon pada fašističkog režima u Italiji 1943.
Trnova (Dubrovačko primorje)
Trnova je naseljeno mjesto u sastavu općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Trnova je imala 27 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Trnova je imalo 74 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Valuta
mini|Novčanice iz različitih država Valuta je riječ italijanskog porijekla koja označava novčanu jedinicu neke zemlje (sredstvo plaćanja u toj zemlji). U valutu spada papirni i kovani novac koji izdaje država ili banka i u opticaju služi kao sredstvo razmjene i zakonsko sredstvo plaćanja. Svaka država obično ima svoju valutu. Bosanskohercegovačka valuta zove se konvertibilna marka, američka dolar, valuta Evropske unije je euro itd. Ove različite valute imaju priznate vrijednosti i njima se trguje među narodima na tržištu stranih valuta, koje određuje relativne vrijednosti raznih valuta. Valute u ovom smislu su definisane vladama i svaki tip ima ograničeni opseg prihvatljivosti.
Valute mogu da budu klasifikovane u dva monetarna sistema: dekretni novac i robni novac u pojedinim političkim nadležnostima, što znači da se ne mogu odbiti pri isplati duga. Drugima se jednostavno trguje zbog njihove ekonomske vrijednosti. Digitalna valuta je stekla popularnost sa povećanjem zastupljenosti računara i interneta.
Rana valuta
Valuta je evoluirala iz dva osnovna izuma, oba od kojih su se javila oko 2000 p. n. e. Originalno, novac je bio forma potvrde prijema, predstavljajući žitarice uskladištene u hramskim žitnicama u Sumeru u drevnoj Mezopotamiji i zatim starom Egiptu.
U tom prvom stadijumu valute, metali su korišteni kao simboli za predstavljanje vrijednosti uskladištene u obliku robe. To je formiralo osnovu za trgovinu u Plodnom polumjesecu tokom perioda od preko 1500 godina. Međutim, kolaps trgovinskog sistema Bliskog istoka je ukazao na manu: u eri gdje nije bilo mjesta gdje je sigurno otpremiti dragocjenosti, vrijednost cirkulišućeg medijuma mogla je biti pouzdana onoliko koliko i sile koje su branile te zalihe. Trgovina se mogla voditi jedino u delokrugu vojne kredibilnosti. Do kraja bronzanog doba, međutim, serija međunarodnih ugovora je uspostavila bezbjedan prolaz trgovcima širom istočnog Sredozemlja, na području koje se prostiralo od minojske Krete i Mikene na sjeverozapadu do Elama i Bahreina na jugoistoku. Nije poznato šta je korišćeno kao valuta u tim razmjenama, ali je moguće da su oksidne oblikovane poluge od bakra, proizvedene na Kipru, možda korištene kao valuta.
Srednja Azija
okvir|Karta srednje Azije koja prikazuje tri skupa mogućih granica za regiju mini|326px|Srednja Azija u odnosu na ostale regije svijeta Srednja Azija (centralna Azija; rus. Средняя Азия ili Центральная Азия, tur. "Orta Asya", perz. آسياى مرکزی, standardni mandarinski kineski 中亚/, pinyin: "Zhōngyà", arap. الوسطى "Asya al Wusta"), ogromna regija Azije koja nema izlaz na more. Iako postoje različite definicije njenih tačnih granica, nijedna definicija nije općenito prihvaćena. Uprkos neodređenosti u definisanju granica, srednja Azija ipak ima opće karakteristike. Prema jednoj karakteristici srednja Azija je historijsko bila povezana sa svojim nomadskim narodima i Putem svile. Ona je zbog toga imala ulogu raskršća u kretanju ljudi, dobara i ideja između Evrope, Bliskog istoka, južne i istočne Azije. Ponekad se naziva Unutrašnjom Azijom, a nalazi se unutar većeg evroazijskog kontinenta. Ponekad se naziva i Turkestanom.
Definicije
Ideju srednje Azije kao zasebne regije svijeta predstavio je geograf Alexander von Humboldt 1843. godine. Granice srednje Azije su predmet brojnih definicija. Mnoge knjige još uvijek nazivaju ovo područje Turkestanom, ime koje se koristilo prije Staljinove vlasti.
Najograničenija definicija je bila službena definicija Sovjetskog Saveza koji je definirao "srednju Aziju" kao područje koje obuhvata samo Uzbekistan, Turkmenistan, Tadžikistan i Kirgistan, ali ne uključuje Kazahstan. Ova se definicija često koristila izvan SSSR-a u tom razdoblju. Ruski jezik ipak ima dva različita termina: Средняя Азия (Srednjaja Azija ili "srednja Azija", uža definicija koja uključuje samo tradicionalno neslavenske, "centralnoazijske" zemlje koje su inkorporirane unutar granica historijske Rusije) i Центральная Азия (Centraljnaja Azija ili "centralna Azija", šira definicija koja uključuje "centralnoazijske" zemlje koje nikada nisu bile dio historijske Rusije). Budući da bosanski jezik također pripada grupi slavenskih jezika, ova se upotreba može primijeniti kao i kod ruskog. Ruska Federacija sada uključuje Kazahstan u svoju novu definiciju "srednje Azije".
Ubrzo nakon nezavisnosti, vođe pet bivših sovjetskih srednjoazijskih republika susreli su se u Taškentu i objavili da bi definicija srednje Azije trebala uključivati Kazahstan kao što su Ruski u nju uključivali izvorne četiri zemlje. Od tada je ova definicija postala najuobičajenom definicijom srednje Azije.
UNESCO-ova opšta historija srednje Azije napisana upravo prije raspada SSSR-a definiše regiju na temelju klime i koristi daleko veće granice. Prema UNESCO-u srednja Azija obuhvata Mongoliju, zapadnu Kinu (uključujući Tibet), sjeveroistočni Iran, Afganistan i zapadni Pakistan, srednjoistočnu Rusiju južno od tajge, bivše srednjoazijske sovjetske republike (pet "stanova" bivšeg Sovjetskog Saveza), ali čak i Punjab, sjevernu Indiju i Pakistan.
Alternativna metoda definisanja regije se temelji na etnicitetu, a posebno obuhvata područja nastanjena istočnim turskim, istočnim iranskim i mongolskim narodima. Ta područja uključuju Xinjiang, tursko/muslimanske regije južnog Sibira, pet republika i afganski Turkestan. Tibetanci se također uključuju. Navedeni narodi se smatraju "starosjedilačkim" narodima nepregledne regije.
Mirsad Hibić
Mirsad Hibić (rođen 10. novembra 1973. godine u Zenici) je bivši bosanskohercegovački nogometaš.
Srednja Azija
Definicije
Kolonizacija i naseljivanje Kineza, Iranaca i Rusa uslijedilo je tek kasnije.
Mirsad Hibić
Igrao je za NK Čelik, HNK Hajduk Split, Sevilla FC i Atlético Madrid, prije nego što je se, 2004. godine, oprostio od nogometne karijere. Bio i standardni član nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine.
Karijera
Hibić je svoju posljednju međunarodnu utakmicu odigrao u aprilu 2004. godine.
Srednja Azija
Geografija
mini|375px|[[Fizička karta srednje Azije od Kavkaza na sjeverozapadu do Mongolije na sjeveroistoku.]]
Srednja Azija je ekstremno velika regija raznolike geografije, uključujući visoke visoravni i planine (Tjan Šan), ogromne pustinje (Kara Kum, Kizil Kum, Taklamakan), te posebno bešumne, travnate stepe. Velik dio zemlje je presušan ili presurov za poljoprivredu. Pustinja Gobi se prostire od podnožja Pamira, 77° istočno, do planina Velikog Hingana (Da Hinggan), 116°-118° istočno.
Srednja Azija ima sljedeće geografske ekstreme:
Većina ljudi preživljava uzgojem stoke. Industrijska aktivnost je koncentrirana u regionalnim gradovima.
Glavne rijeke u regiji su Amu Darja, Sir Darja i Hari Rud. Veće vodene površine su Aralsko i Bajkalsko jezero od kojih su oba dio velikog zapadno/srednjoazijskog endoreičkog bazena koji također obuhvata Kaspijsko jezero. Oba jezera su se tokom proteklih desetljeća značajno smanjila zbog skretanja vode iz rijeka, koje utiču u njih, radi natapanja i industrije. Voda je krajnje vrijedan resurs u aridnoj srednjoj Aziji, te može dovesti do značajnih međunarodnih sporova.
Klima
Budući da srednja Azija nije okružena vodenom površinom, temperaturne amplitude su vrlo visoke.
Prema Köppenovom sistemu klasifikacije klime, srednja Azija je dio Palearktičke ekozone. Najveći biom u srednjoj Aziji je biom umjerenih travnjaka, savana i šipražja. Srednja Azija također sadrži planinske travnjake i šipražje, pustinjsko i kserično šipražje i biome umjerenih crnogoričnih šuma.
Prevladavaju područja stepske i pustinjske klime.
Historija
Odnosi između stepskih nomada i sedentarnih naroda u i oko srednje Azije dugo su bili obilježeni sukobima. Nomadski način života bio je vrlo prikladan za ratovanje, a stepski konjanici su postali jedni od vojno najmoćnijih naroda na svijetu, ograničeni samo vlastitim nedostatkom unutrašnjeg jedinstva. Veliki vođe ili promjene uvjeta periodično su organizirali nekoliko plemena u jedinstvenu silu, te su stvorili gotovo nezaustavljivu snagu. Najznačajnije su provale Huna u Evropu, napadi Wu Hua na Kinu i mongolsko osvajanje velikog dijela Evroazije.
Dominacija nomada je završila u šesnaestom vijeku pojavom vatrenog oružja koje je omogućilo sedentarnim narodima sticanje kontrole u regiji. Rusija, Kina i ostale snage su se proširile u regiju, a čitavu srednju Aziju su zauzele do kraja devetnaestog vijeka. Nakon ruske revolucije srednjoazijske regije su uklopljene u Sovjetski Savez. Mongolija je ostala nezavisna, ali zapravo je postala sovjetska satelitska država. Sovjetska područja srednje Azije doživjela su znatnu industrijalizaciju i izgradnju infrastrukture, ali i potiskivanje lokalnih kultura, stotine hiljada smrti od neuspjelih kolektivizacijskih programa, te trajnu ostavštinu etničkih napetosti i ekoloških problema.
Raspadom Sovjetskog Saveza pet zemalja je dobilo nezavisnost. U svim novim državama službenici bivše Komunističke partije zadržali su se na vlasti kao lokalni moćnici. U nijednoj državi nema više represije kakva je bila u svojetskim vremenima, ali nijedna se nova republika ne može smatrati funkcionalnom demokratijom. Ostali dijelovi srednje Azije ostali su pod vlašću Kine ili Rusije.
Geostrategija
Srednja Azija je dugo bila strateška lokacija jedino zbog svoje blizine nekoliko velikih sila na evroazijskoj kopnenoj masi. Sama regija nikada nije držala dominantno stacionarno stanovništvo niti je mogla upotrijebiti prirodne resurse. Stoga je rijetko kroz historijsku bila sjedište sile za neko carstvo ili uticajnu državu. Poput Bosne u evropskoj historiji, srednja Azija je bila podijeljena, ponovno podijeljena, pokorena do nestanka i fragmentirana ponovno i ponovno. Srednja Azija je služila više kao borilište za vanjske sile nego kao sila u svojem vlastitom pravu.
Srednja Azija ima i prednosti i nedostatake svoje središnje lokacije između četiri historijska sjedišta sila. Zbog svoje središnje lokacije ima pristup trgovačkim putevima ili linijama napada svih regionalnih sila. U drugu je ruku srednja Azija kroz historiju bila neprestano ranjiva na napade sa svih strana. To je uzrokovalo političku fragmentaciju ili potpuni vakuum snaga, jer su srednjom Azijom sukcesivno dominirale druge snage.
U post-hladnoratovskom dobu srednja Azija je etnički lonac sklon nestabilnosti i sukobima bez smisla nacionalnog identiteta, već radije nered historijskih kulturnih uticaja, plemenskih i klanskih odanosti i religijskog žara. Projiciranje uticaja na područje ne dolazi samo iz Rusije nego i iz Turske, Irana, Kine, Pakistana, Indije i Sjedinjenih Država:
Naftna politika
Vidi: Naftna geostrategija, Naftovodi, Kaspijsko jezero, Naftna politika
Rat protiv terora
U kontekstu američkog rata protiv terora, srednja Azija je još jednom postala centar geostrateških proračuna. Vlada SAD-a je unaprijedila status Pakistana u "glavnog ne-NATO saveznika" zbog njegove glavne uloge u služenju kao početne tačke za invaziju Afganistana, osiguravajući obavijesti o Al-Qaedinim operacijama i predvodeći lov na Osamu bin Ladena za kojeg se vjeruje da je još uvijek u regiji. Afganistan je služio kao skrovište i izvor podrške Al-Qaede pod zaštitom Mullah Omara i Talibana. Zbog toga je pokrenuta američka invazija 2001, a u toku su rekonstrukcija i napori u iskorjenjivanju droge. Nakon što su u Uzbekistanu i Kirgistanu uspostavljene američke vojne baze, Rusija i Narodna Republika Kina iskazale su vlastitu zabrinutost nad stalnom američkom vojnom prisutnošću u regiji.
Smatra se da su NRK i Rusija kao i nekoliko bivših SSR-a preuzeli prednosti rata protiv terora kako bi povećali pritisak na separatističke etničke manjine. Kina je poduzela oštre poteze protiv uighurskih separatista u Xinjiangu, dok je Rusija s većom intenzivnošću nastavila drugi rat u Čečeniji. Washington, koji smatra Rusiji i Kinu strateškim partnerima u Ratu protiv terorizma, zatvorio je oko na te akcije. Etnički raznolike bivše SSR-e, posebno Uzbekistan, reklasificirale su separatističke napade kao terorističke napade, te su nastavile opresivnije politike.
Religije
Islam je najraširenija religija u bivšim sovjetskim srednjoazijskim republikama, Afganistanu, Xinjiangu i perifernim zapadnim regijama. Većina srednjoazijskih muslimana su suniti, iako šiiti čine veliku većinu u Azerbajdžanu, a u Afganistanu i Pakistanu postoje znatne šiitske manjine. Tibetanski budizam je najrašireniji u Tibetu, Mongoliji i južnim ruskim regijama Sibira gdje je također popularan šamanizam. Rastuća han kineska migracija prema zapadu od uspostave NRK je dovela konfucijanizam i ostale religije u regiju. Nestorijanizam je bio oblik hrišćanstva koji se najviše prakticirao u regiji u prethodnim zemljama, ali sada je najveća denominacija Ruska ortodoksna crkva čiji mnogi članovi žive u Kazahstanu. Buharski židovi su nekada bili znatna zajednica u Uzbekistanu, ali su gotovo svi emigrirali tokom proteklih godina.
Umjetnost
mini|desno|300px|[[Yama, Gospodar Smrti, Tibet, Field Museum, Chicago, Illinois.]]
Na raskršću Azije šamanističke prakse žive usporedno s budizmom. Stoga se Yama, Gospodar Smrti, poštovao u Tibetu kao duhovni zaštitnik i sudija. Mongolski budizam posebno je uticao na tibetanski budizam. Kineski car Qianlong je u 18. vijeku bio tibetanski budist, pa je ponekad putovao iz Beijinga do drugih gradova radi osobnog religijskog štovanja.
Ljudske lobanje i odrubljene glave, koje su činile vijenac na Yaminoj kruni i ogrlici, davale su koncept veličine koju je Yama očekivao da mu se iskaže kad bi se neko suočio sa smrću.
Ova određena Dharmapala je oslikano drvo visoko 120 cm.
Srednja Azija također ima domorodačke i antičke oblike rap muzičkog stila koji je star preko 1000 godina. Uglavnom ga prakticiraju u Kirgistanu i Kazahstanu akyni, lirski improvizatori. Oni učestvuju u lirskim borbama koje se nazivaju aitysh ili alym sabak. Tradicija je nastala iz ranih pjesničkih usmenih historičara. Obično pjevaju uz pratnju žičanog instrumenta—u Kirgistanu uz trožični komuz, a u Kazahstanu uz slični dvožični instrument. Neki također uče pjevati Manas, kirgistansku epsku poemu (oni koji isključivo nauče Manas bez bavljenja rapom nazivaju se manaschi). Tokom sovjetske uprave akyn rap su kooptirale vlasti, pa mu je na kraju pala popularnost. Padom Sovjetskog Saveza doživio je ponovni procvat, iako aykni još uvijek koriste svoju umjetnost u kampanji za političke kandidate.
Stanovništvo
Prema najopsežnijoj definiciji u srednjoj Aziji živi više od 80 miliona ljudi što je oko 2% ukupnog azijskog stanovništva. Od azijskih regija manji broj ljudi ima samo sjeverna Azija. Gustoća stanovništva iznosi 9 stanovnika na km2, što je daleko manje od 80.5 stanovnika po km2 koliki iznosi na cijelom kontinentu.
Jezici
Jezici većine stanovnika bivših sovjetskih srednjoazijskih republika dolaze iz turske jezične grupe. Turkmenski, koji je blisko povezan s turskim (oba su članovi oguske grupe), govori se većinom u Turkmenistanu i Afganistanu, Iranu i Turskoj. Kazaški, kirgiski i tatarski su srodni jezici grupe kipčak turskih jezika, a govore se širom Kazahstana, Kirgistana i Tadžikistana, te u Afganistanu, Xinjiangu i Qinghaiu. Uzbečki i ujgurski se govore u Uzbekistanu, Tadžikistanu i Xinjiangu. Ruski govore etnički Rusi u srednjoj Aziji, a širom bivših sovjetskih srednjoazijskih republika je lingua franca. Kineski ima jednaku dominantnu prisutnost u Unutrašnjoj Mongoliji, Qinghaiu i Xinjiangu.
Turski jezici pripadaju mnogo većoj altajskoj jezičnoj porodici, koja uključuje mongolski. Mongolski se govori širem regije Mongolije i u Qinghaiu i Xinjiangu.
Iranski jezici su se nekada govorili u čitavoj srednjoj Aziji, ali nekada istaknuti sogdijanski, baktrijski i skitijski jezici danas su izumrli. Ipak se u regiji još govori perzijski jezik, koji se lokalno naziva dari ili tadžik. Pašto se govori u Afganistanu i zapadnom Pakistanu.
Tibetanski jezik govori oko šest miliona ljudi koji žive na Tibetanskoj visoravni i u Qinghaiu.
Kamata
Kamata je, u ekonomiji, cijena koju plaća posuđivač onome koji mu pozajmljuje novac. Drugim riječima kamata je iznos koji se plaća da bi se "unajmio" određeni iznos novca za određeni period vremena. Iznos novca koji se posuđuje zove se glavnica, a procenat kamate koji se plaća na glavnicu se zove kamatna stopa. Kamatne stope služe kao ključni indikator finansijskih tržišta.
195p|desno
Razlog nastanka kamate
Postoji nekoliko razloga zašto se zahtijeva nadoknada u obliku kamate za posuđeni novac.
Historija
Historijski dokumenti iz doba Sumeranske civilizacije ukazuju na formalizirani sistem kreditiranja baziran na srebru i žitu, dva glavna sredstva plaćanja. Prije pojave novca razmjenu su potpomagale ove dvije "monete" a vrijednost se određivala vaganjem. Srebro se upotrebljavalo u ekonomiji gradova, a žito na selima.
NGC 2390
NGC 2390 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Blizanci. Prvo otkriće je napravio Robert Stawell Ball 10. decembra 1866. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kamata
Historija
Uzimanje kamate je djelimično ograničeno po Judaizmu i Kršćanstvu, dok je Islamom potpuno zabranjeno i smatra se za haram (grijeh). U Islamu se razvilo i islamsko bankarstvo koje posluje po ekonomskim principima ali uz odsustvo kamate.
Irving Fisher je djelom zaslužan za razvoj modernom koncepta kamate, kroz svoj rad The Theory of Interest (Teorija kamate), 1930.
Žabica (Ljubinje)
Žabica je naseljeno mjesto u općini Ljubinje, Bosna i Hercegovina.
Hajrudin Varešanović
Hajrudin Varešanović, poznatiji kao Hari Varešanović (rođen 16. januara 1961), jedan je od najznačajnijih bosanskohercegovačkih kantautora i pjevač sarajevske pop grupe Hari Mata Hari.
Karijera
Estradnu karijeru započeo je krajem 1970-ih u sarajevskoj grupi Ambasadori, da bi je nastavio u grupi "Zov". Kao frontmen grupe postiže veliki uspjeh pjesmom "Golubica", u kojoj objedinjuje elemente popa i rocka sa elementima tradicionalnog bosanskog folklora.
Hari Mata Hari
Sredinom 1980-ih njegova nova grupa Hari Mata Hari počinje pohod na jugoslavenske top ljestvice, što im uspjeva zahvaljujući prije svega romantičnim ljubavnim baladama kao: "Ja te volim najviše na svijetu", "Strah me da te volim", "Javi se", a u dijelu svojih hitova koristi i lokalni kolorit i elemente sredine iz koje potiče, a koje uspješno kombinira sa tekstovima svoga dugogodišnjeg saradnika Fahrudina Pecikoze ("Prsten i zlatni lanac", "Sjeti se ljeta"). Milionske tiraže ploča, svejugoslavenska popularnost i nadasve kvalitetan muzički proizvod obilježile su vrijeme kasnih 1980-ih i ranih 1990-ih godina, kad je grupa "Hari Mata Hari" slovila za apsolutni vrh domaće zabavne i pop muzike.
Eurosong
Hajrudin Hari Varešanović je zajedno sa grupom "Hari Mata Hari" četiri puta nastupao na nacionalnim izborima za Pjesmu Eurovizije. Prvi put se pojavio na jugoslavenskom izboru 1986. godine u Prištini sa pjesmom "U tvojoj kosi", s kojom zauzima peto mjesto, a godinu dana kasnije, 1987. na izboru u Beogradu njegova "Nebeska kraljica" zauzima 14. mjesto. Historija nastupa na bosanskim natjecanjima započinje 1999. godine na prvom svebosanskom izboru u Sarajevu, koji je održan u sklopu festivala Vaš šlager sezone, gdje i pobjeđuje u jakoj konkurenciji između Dine Merlina, Vajte, grupa "Plavi orkestar" i "7Up". No kako je njegova pjesma "Starac i more" već bila objavljena u Finskoj ne odlazi na Euroviziju u Jerusalem. Godine 2006, Hajrudin Hari Varešanović, izravni kandidat i predstavnik Bosne i Hercegovine na Eurosongu u Atini, sa pjesmom "Lejla" izborio je treće mjesto. "Lejla" je ljubavna balada sa karakterističnim elementima bosanske sevdalinke, u kojoj u potpunosti do izražaja dolaze Harijeve glasovne sposobnosti. Autor pjesme je Željko Joksimović.
Hajrudin Hari Varešanović živi i radi u Sarajevu.
NGC 3833
NGC 3833 (također poznat kao MCG 2-30-20, PGC 36441 i UGC 6692) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 279 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,40 (113 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (57 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 15. aprila 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Trnovica
Bosna i Hercegovina:
Crna Gora:
Hrvatska:
Slovenija:
Trnovica (Dubrovačko primorje)
Trnovica je naseljeno mjesto u sastavu općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Dubrovnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Trnovica je imala 27 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Trnovica je imalo 34 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Pološka regija
Pološka regija je jedna od 8 statističkih regija u Sjevernoj Makedoniji. Sjedište regije je grad Tetovo.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2002. godine, Pološka regija je imala 304.125 stanovnika.