cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irokezi
Konfederacija je, zbog razdvajajućeg položaja između francuskih i engleskih doseljenika, posebnu ulogu imala u 17. stoljeću, pa je u 18. imala značajnu političku i ekonomsku ulogu na američkom sjeveroistoku. U međusobnim sukobima britanskih i francuskih doseljenika bili su saveznici Britanaca, a i u Američkom ratu za nezavisnost, većina Irokeza borila se na britanskoj strani. Nakon rata, protjerivani su iz svojih područja i naseljavali se uglavnom u rezervatima.
Tradicijski, Irokezi su se bavili poljoprivredom i lovom, pomalo ribarstvom i sakupljanjem plodova. Trgovina krznom, imala je važnu ulogu, zbog koje su se često sukobljavali sa susjednim plemenima (Susquehannock). Danas više od 130.000 Irokeza živi u SAD-u i Kanadi, najviše u rezervama u Québecu, Ontariju, New Yorku, Wisconsinu i Oklahomi i u više gradova.
Plemena
Prema Lee Sultzmanu, 1600. ih je bilo oko 20.000, uključujući svih pet plemena.
Protozvijezda
thumb|350px|Kratki snimak protozvijezde [[V1647 Orionis iz 2004. Zračenje je u spektru rendgenskih zraka.]] Protozvijezda je zvijezda u najranijem stadiju evolucije. Za zvijezdu veličine Zemljinog Sunca faza traje oko 10 miliona godina. Eksplozije supernova (talasi) potpomažu nastanak novih zvijezda. Ukoliko talasi udare na molekularni oblak, on počinje da se sabija. Sabijanje (kontrakcija) dovodi do povećanja temperature u unutrašnjosti oblaka. Što se više jezgro zagrije utoliko brže i rotira. Formira se protoplanetrani disk. Energija koju zrači je slaba i nema još nuklearnih reakcija. Čim se njeno zračenje pomakne u vidljivi spektar onda je ona zvijezda predglavnog niza.
Karel Absolon
desno|mini|226x226piksel| Karel Absolon Karel Absolon (16. jun 1877. - 6. oktobar 1960.) bio je češki arheolog, geograf, paleontolog i speleolog. Rođen je u Boskovicama.
Biografija
Absolon je bio unuk paleontologa Jindřicha Wankela. Tokom studija na Karlovom univerzitetu u Pragu počeo je sa speleološkim istraživanjima pećina Moravskog krasa (Moravian Karst). Godine 1907. postao je čuvar Moravskog muzeja u Brnu i profesor paleoantropologije na Karlovom univerzitetu u Pragu 1926.
Njegova najpoznatija djela su paleoantropološka otkrića u Dolní Věstonice koja uključuju figuricu Venere. On je radio na sistematičnom mapiranju Moravskog krasa, uključujući i Macocha Bezdan i Pekárna, Punkevní i Kateřinská pećine. Istraživao je i kraške pećine na Balkanu, Francuskoj i Engleskoj. Absolon je bio vrlo vješt u promociji sebe i popularizaciji svojih otkrića kao načina da namami sponzore.
NGC 918
NGC 918 (također poznat kao IRAS 02230+1816, MCG 3-7-11, PGC 9236 i UGC 1888) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 69 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 3,50 (70 hiljada sg) a najmanji 2,0 uglovnih minuta (40 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. januara 1831. godine.
Karel Absolon
Biografija
Absolon je umro 6. oktobra 1960. u Brnu. Godine 1961. otkrivena je pećina u podnožju planine Maggiore u italijanskim Apuanskim Alpama i dobila je ime po Absolonu.
NGC 918
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Karel Absolon
Karel Absolon u Bosni i Hercegovini
Karel Absolon putovao je u Bosnu i Hercegovinu više puta. Prvi put dolazi u septembru 1908, a potom i u oktobru iste godine. Na ovim putovanjima su ga pratili njegova prva supruga Marie Absolonová i Bedřich Soffer, automobilski trkač iz Brna. Tom prilikom istražuje pećine uz rijeku Praču i u blizini planine Bjelašnice. U ljeto 1912. Absolon u pratnji supruge Marie posjećuje južnu Bosnu. Putovali su vozom do Ustiprače i od Ustiprače kočijom uz tok rijeke Drine (mjesta Goražde, Foča, granično selo Grab). Planinario je uz dolinu rijeke Sutjeske na planine Lebršnik (1.859 m), Volujak (2.336 m) i Maglić (2.386 m). Preko Bileće došli su do Trebinja, te početkom avgusta prvi put posjetili pećinu Vjetrenicu. Absolon je planirao opsežno istraživanje velikog dijela Bosne i Hercegovine u ljeto 1914.godine, no nakon atentata u Sarajevu, neplanirano su promijenili cijelu ekspediciju. Uspio je posjetiti Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, gdje se upoznao s kustosom zoološkog odjela Viktorom Apfelbeckom. Iz Sarajeva su otputovali u Popovo polje i smjestili se u selu Zavala odakle su istraživali hidrologiju rijeka ponornica i pećine na bosanskohercegovačko-hrvatskoj granici. Opet se vratili u pećinu Vjetrenicu gdje je Absolon 24. jula 1917. otkrio do tada nepoznati dio pećinskog kompleksa "Bijeli saljev", no dan prije Austro-Ugarska objavljuje rat Kraljevini Srbiji, te su se svi članovi ekspedicije morali evakuirati u Dubrovnik i dalje otputovali za Trst. Absolon ponovo dolazi u Bosnu i Hercegovinu i posjećuje Popovo polje u periodu od 13. augusta do 19. septembra 1918. godine, gdje dovršava ranije započeta istraživanja. Potom odlazi u Nevesinjsko polje i započinje istraživanja. Prilikom ove posjete, osim pećina istražuje i podzemne rijeke Buna i Bunica južno od Mostara. Karel Absolon posjećuje Bosnu i Hercegovinu i 1920. godine, te tom prilikom opet istražuje Nevesinjsko polje, Popovo polje i posjećuje pećinu Vjetrenicu. Absolon u avgustu 1922. ponovo dolazi u Bosnu i Hercegovinu te posjećuje Vran planinu (istraživanje glacijala), prolazi uz rijeku Vrbas preko Bugojna, Donjeg Vakufa, Jajca do Banje Luke. Prilikom ove putovanja, posjetili su nakratko i Mačkica pećine.
Karel Absolon provodi najsistematičnija naučna istraživanja pećine Vjetrenice u razdoblju od 1912. do 1914. godine i tom prilikom otkriva gotovo sve danas poznate pećinske kanale.
ATM
ATM može se odnositi na:
ATM (engl. Asynchronous Transfer Mode) je spojna tehnika komuniciranja (connection oriented – CO). To znači da se prije svakog transfera korisničkih informacija između izvora i odredišta mora uspostaviti veza, a po završetku transfera informacija ta se veza raskida. Unatoč tome, ATM može podržati i transport nespojnih usluga (connectionless – CL), tj. usluga datagramskog tipa (npr. transfer IP datagrama kroz ATM mrežu). Osnovna usluga koju ATM pruža višim protokolnim slojevima (ATM bearer service) nazvana je komutacija ćelija (cell relay) U ATM mrežama definirane su tri osnovne vrste veza : Trajne veze se uvijek koriste za istu svrhu, npr. signalizacija ili mrežno upravljanje na sučelju ILMI (Integrated Local Management Interface). Trajne veze se ne uspostavljaju signalizacijskim procedurama niti im se mijenjaju dodijeljene vrijednosti oznaka VPI/VCI. Polutrajne veze uspostavlja operater mreže na zahtjev korisnika (zahtjev se obično podnosi u pismenom obliku). Za polutrajne veze koristi se naziv trajna virtualna veza (PVC) čija se uspostava temelji na konfiguriranju pomoću sustava mrežnog upravljanja. Takve veze nakon isteka dogovorenog vremena raskida sama mreža ili ih ručno ukida operater. Nadalje, postoje dvije vrste PVC-a, PVCC (Permanent Virtual Channel Connection) i PVPC (Permanent Virtual Path Connection). Obje vrste PVC-a mogu podržati veze od tačke do tačke (point-to-point) i veze od tačke prema većem broju tačaka (point-to-multipoint). Veze na zahtjev uspostavljaju se pomoću signalizacijskog protokola na inicijativu pozivajućeg korisnika. Za veze uspostavljene na zahtjev koristi se naziv komutirana virtualna veza (SVC) čija se uspostava temelji na signalizaciji u stvarnom vremenu. Nadalje, postoje dvije vrste SVC-a: SVCC (Switched Virtual Channel Connection) i SVPC (Switched Virtual Path Connection). Obje vrste SVC-a mogu podržati veze od tačke do tačke (point-to-point) i veze od tačke prema većem broju tačaka (point-to-multipoint).
Prisočka
Prema popisu stanovništva 1991. na prostoru Prisočke su živjela 1.423 stanovnika, a prema preliminarnim rezultatima popisa 2013. oko četiri puta manje – svega 294.
Geografija
thumb|left|280px|Klisura Ćorkovca (u magli) između prisočkog sela Zuhrići (livada sa [[ovcama) i Ćorkovića]]
Prisočku čini niz sela i zaselaka na nadmorskim visinama od 640–750 m. Svi su na podvlašićkim padinama lijeve obale Vrbanje. Najveće naseobine su Kovačevići, Tuleža, Lozići, Vrbovo, Zuhrići i Vrevići. Sve su lokalnim putevima povezane sa regionalnom cestom Kruševo Brdo – Šiprage – Kotor-Varoš.
Historija
Najveći zaseoci Prisočke da su veoma stara naselja na nepristupačnim lokacijama, pa se pretpostavlja da je njihva daleka historija vezana za događaje u dolini Vrbanje, od autohtonog starobosanskog naselja i Ilira do današnjih dana.
U bližoj historiji, uz ostala sela šipraškog kraja, i Prisočka je bila aktivno uključena u NOB, osobito Kovačevići i Lozići. Za vrijeme priprema Drugo zasjedanje AVNOJ-a, dio Vrhovnog štaba NOVJ, na čelu da Josipom Brozom, bio je smješten u Kovačevićima (što je registrirano kao malo selo ispod Petrova polja), u kući Huseina Kovačevića, člana Mjesnog Narodnooslobodilačkog odbora za Šiprage.
Za vrijeme Rata u Bosni, Kovačevići su dugo pružali otpor nadmoćnim snagama bivše JNA i srpskih (para)vojnih jedinica. Nakon iscrpljujućih borbi, branitelji su se povukli na slobodnu teritoriju (prema Travniku), a Kovačevići su do temelja razrušeni, kao i sva ostala prisočka sela.
Nakon 1996, u projektu obnove porušenih sela, većina šipraških bošnjačkih sela je djelimično obnovljena, zahvaljujući Vladi i vojnicima Luksemburga, tj. bataljonu BELUGA (skr. od: Belgium – Luxembourg – Greece – Austria; u okviru EUFOR-SFOR-a.
NGC 7655
NGC 7655 (također poznat kao ESO 77-18 i PGC 71452) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 178 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Indijanac. Najveći prečnik je 0,80 (41 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (31 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. jula 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Fosfor-trioksid
Fosfor-trioksid je  hemijski spoj sa molekulskom formulom P4O6. Iako se pravilno zove tetrafosfor-heksoksid, ime fosfor-trioksid  je prethodilo poznavanju molekulske strukture spoja, a njegova upotreba nastavlja se i danas. Ova bezbojna čvrsta supstanca je strukturno srodna sa  adamantanom. To je formalno anhidrid fosforne kiseline (H3PO3), ali se ne može dobiti njenom  dehidracijom.
Fosfor-trioksid je bijela, voštana, kristalna i vrlo otrovna čvrsta supstanca.
Dobijanje
Fosfor-trioksid se dobija sagorevanjem fosfora u ograničenim količinama zraka, na niskoj temperaturi:
Sporedni proizvodi uključuju suboksid crvenog fosfora.
8. juni
8. juni / lipanj (8. 6) jest 159. dan godine po gregorijanskom kalendaru (160. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 206 dana.
Fosfor-trioksid
Hemijske osobine
Fosfor-trioksid, u reakciji sa hladnom vodom formira €fosfornu kiselinu:
Snažno reagira sa toplom vodom, preko kompleksnog seta reakcija, kada se formiraju crveni fosfor, fosfini, H3PO3 i H3PO4. P4O6 reagira sa hlorovodikom i formira H3PO3 i fosfor-trihlorid:
Sa hlorom ili bromom formira odgovarajuće fosforil halogene, a reagirajući  sa jodom u zatvorenoj cijevi stvara  difosfor-tetrajodid.
none|400px
Iznad 238 K, P4O18 se razgrađuje u otopini  plina O2. Dekomponirani suhi P4O18  je eksplozivan: P4O6 se pretvara u miješanu vrstu P(III)P(V) P4O8 kada se zagrijava u zatvorenoj cijevi na 710 K, s proizvodnom stranom na kojoj je crveni fosfor.
Fosfor-trioksid kao ligand
P4O6 je ligand za prelazne metale, poredivo sa  fosfitima. Tetrakarbonil(tetrafosfor-heksaoksid)željezo, P4O6·Fe(CO)4, promjer je kompleksa koji,  kao ligand,  sadrži  fosfor-trioksidni kafez. Njegova molekulska struktura je određena  difrakcijom jednostrukih kristalnih X-zraka. kao slijedi:
100px
P4O6 može također donirati elektrone na Lewisove kiseline, kao što je BH3. Poznati su sdukti sa 1-2 ekvivalenata BH3 u kompleksu sa jednim molom P4O6. Kada P4O6 reagira s jednomolarnim ekvivalentom (CH3)2S•BH3, a zatim se formira adukt P4O6:
William Bateson
William Bateson (Whitby, 8. august 1861. - London, 8. februar 1926.), engleski biolog
Jedan je od osnivača genetike. Istražujući tok nasljeđivanja, potvrdio je Mendelova otkrića i primjenio ih na životinjama. U djelu "Građa za izučavanje varijacija" istaknuo je ideju o diskontinuitetu varijacija. Smatrao je da je raznolikost živih bića posljedica raščlanjivanja genotipova, pri čemu se gube geni, tako da su prvobitni organizmi imali veće razvojne mogućnosti od savremenih. Evouluciju je tumačio isključivo hibridizacijom. Formulirao je novu teoriju o razvoju kičmenjaka.
NGC 1712
NGC 1712 (također poznat kao ESO 56-SC11) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 24. septembra 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Emacs
mini|Tekstualni editor Emacs Emacs spada u grupu tekstualnih editora (uređivača), i popularan je među programerima i Unix ekspertima. Pošto je napravljen za Unix, može se koristiti i na Linuxu. Originalni Emacs je napisao Richard Stallman, te je izdato mnogo verzija Emacs-a, uključujući i GNU Emacs, XEmacs i druge. U Unix kulturi, često se vode žestoke diskusije o Linux editorima, među kojima su najpopularniji Emacs i Vi.
NGC 3229
NGC 3229 je trostruka zvijezda i nalazi se u sazviježđu Sekstant. Prvo otkriće je napravio Phillip Sydney Coolidge 31. marta 1859. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Šovinizam
Šovinizam je pretjerani patriotizam i ratoborno vjerovanje u nacionalnom superiornost i slavu. Dok patriotizam i nacionalizam mogu predstavljati umjereni ponos, šovinizam je neumjeren.
Termin je nazvan po apokrifnom francuskom vojniku Nicolasu Chauvinu, pokloniku Napoleonove imperijalističke politike. Prema legendi, francuski vojnik Nicolas Chauvin je teško ranjen tokom Napoleonovih ratova. Na osnovu povrede, dobio je penziju koja mu nije bila dovoljna za život. Nakon što je Napoleon abdicirao, Chauvin je postao fanatični bonapartist uprkos nepopularnosti takvog stava u Burbonskoj Francuskoj. Zbog te njegove slijepe jednostranosti, uprkos zanemarivanja od strane vlastite frakcije i uznemiravanja od strane njegovih neprijatelja, započela je upotreba termina šovinizam.
Urođena greška metabolizma
Urođene greške metabolizma čine veliku klasu genetičkih bolesti koje uključuju kongenitalne poremećaje aktivnosti enzima. Većina je uzrokovana defektima pojedinačnih gena koji kodiraju enzim za olakšavanje konverzije različitih supstanci (supstrat) u druge (proizvode). U većini poremećaja, problemi nastaju zbog nakupljanja supstanci koje su toksične ili ometaju normalnu funkciju ili zbog efekata smanjene sposobnosti za sintezu esencijalnih spojeva. Urođene greške metabolizma danas se često nazivaju kongenitalne metaboličke bolesti ili nasljedni metabolički poremećaji. U ovaj koncept moguće je uključiti i novi termin enzimopatije. Ovaj termin je nastao nakon proučavanja biodinamičke enzimologije, nauke zasnovane na proučavanju enzima i njihovih derivata. Konačno, "urođene greške metabolizma" prvi put je proučavao britanski ljekar Archibald Garrod (1857–1936), 1908. godine. Poznat je po radu koji je postavio hipotezu "jedan gen-jedan enzim", zasnovanu na njegovim studijama o prirodi i nasljeđivanju alkaptonurije. Njegov temeljni tekst, Urođene greške metabolizma (Inborn errors of metabolism), objavljen je 1923.
Šovinizam
Šovinizam je u izvornom smislu oblik pretjeranog ili čak i agresivno pretjeranog nacionalizma. Šovinisti se osjećajaju superiorni prema pripadnicima drugih naroda i tako obezvređuju druge ljude.
Može u ekstremnim slučaju dovesti do politike progona, istrebljivanja, ugnjetavanja.
Urođena greška metabolizma
Klasifikacija i simptomi metaboličkih bolesti
• * Bolest skladištenja glikogena
Šovinizam
Šovinizam se usmjeruje prem drugim narodima, raspaljivanju nacionalne mržnje te propovijedanju nacionalne isključivosti.
Urođena greška metabolizma
Klasifikacija i simptomi metaboličkih bolesti
• *Nedostatak G6PD
• Poremećaji metabolizma aminokiselina
• *Fenilketonurija
• * Bolest s mirisom javorovog sirupa
• *Glutarna acidemija tip 1
• Poremećaj ciklusa ureje ili defekti ciklusa ureje
• *Nedostatak karbamoil fosfat-sintetaze I
• Poremećaji metabolizma organskih kiselina (organske acidurije)
• * Alkaptonurija
• *2-hidroksiglutarna acidurija
• Poremećaji oksidacije masnih kiselina i mitohondrijskog metabolizma
• *Nedostatak sredmjelančane acil-koenzima A dehidrogenaze (MCADD)
• Poremećaji metabolizma porfirina
• Poremećaji metabolizma purina ili pirimidina
• *Lesch-Nyhanov sindrom
• Poremećaji metabolizma steroida
• *Lipoidna kongenitalna hiperplazija nadbubrežne žlijezde
• *Kongenitalna hiperplazija nadbubrežne žlijezde
• Poremećaji mitohondrijalne funkcije
• *Kearns-Sayreov sindrom
• Poremećaji peroksisomne funkcije
• *Zellwegerov sindrom
• *Gaucherova bolest
• Dvosmislene genitalije, odgođeni pubertet, prerani pubertet
NGC 6149
NGC 6149 (također poznat kao MCG 3-42-11, PGC 58183 i UGC 10391) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 112 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,10 (36 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (26 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 3. aprila 1887. godine.
Urođena greška metabolizma
Klasifikacija i simptomi metaboličkih bolesti
• Kašnjenje u razvoju, napadi, demencija, encefalopatija, moždani udar
NGC 6149
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Urođena greška metabolizma
Klasifikacija i simptomi metaboličkih bolesti
• Gluhoća, sljepoća, agnozija bola
• Kožni osip, abnormalna pigmentacija, nedostatak pigmentacije, prekomerni rast dlaka, kvržice i izbočine
• Zubne abnormalnosti
• Imunodeficijencija, nizak broj trombocita, nizak broj crvenih krvnih zrnaca, uvećana slezena, uvećani limfni čvorovi
• Ponavljajuće povraćanje, proljev, bol u trbuhu
• Prekomerno mokrenje, zatajenje bubrega, dehidracija, edem
• nizak krvni pritisak, srčana insuficijencija, uvećano srce, hipertenzija, infarkt miokarda
• Povećanje jetre, žutica, zatajenje jetre
• Neobične crte lica, kongenitalne malformacije
• Pretjerano disanje (hiperventilacija), respiratorna insuficijencija
• Nenormalno ponašanje, depresija, psihoza
• Bol u zglobovima, slabost mišića, grčevi
• Hipotireoza, nadbubrežna insuficijencija, hipogonadizam, dijabetes melitus
Dijagnoza
Deseci kongenitalnih metaboličkih bolesti sada se mogu otkriti testovima skrininga nov orođenčadi, posebno proširenim testiranjem pomoću masene spektrometrije. Tehnologija zasnovana na gasnoj hromatografiji–masenoj spektrometriji sa integrisanim analitičkim sistemom, koja je sada omogućila testiranje novorođenčeta na genetičke metaboličke poremećaje veće od 100 mm. Zbog mnoštva stanja, mnogo različitih dijagnostičkih testova koristi se za skrining. Zbog mnoštva stanja, mnogo različitih dijagnostičkih testova se koristi za skrining. Abnormalni rezultat često je praćen naknadnim "definitivnim testom" kako bi se potvrdila sumnja na dijagnozu.
Uobičajeni skrining testovi koji se koriste u posljednjih šezdeset godina:
Specifični dijagnostički testovi (ili fokusirani skrining za mali skup poremećaja):
Liječenje
Sredinom 20. stoljeća glavni tretman za neke od poremećaja aminokiselina bio je ograničenje unosa proteina u ishrani, a sva ostala njega bila je jednostavno upravljanje komplikacijama. U proteklih dvadeset godina, zamjena enzima, genska terapija i transplantacija organa postali su dostupni i korisni za mnoge poremećaje koji se prethodno nisu mogli liječiti. Navedene su neke od najčešćih ili obećavajućih terapija: • Ograničenje u ishrani
• *Npr., smanjenje unosa proteina u ishrani ostaje glavni oslonac u liječenju fenilketonurije i drugih poremećaja aminokiselina
• Dodatak ishrani ili zamjena
• *Npr. oralno uzimanje kukuruznog škroba nekoliko puta dnevno pomaže u sprečavanju pacijenatima sa bolesti skladištenja glikogena da dobiju ozbiljnu hipoglikemiju.
• Vitamini
• *Na primjer, suplementacija tiamina pogoduje u nekoliko tipova poremećaja koji uzrokuju laktacidozu.
• Posredni metaboliti, spojevi ili lijekovi koji olakšavaju ili usporavaju specifične metaboličke puteve
• Dijaliza
• Zamjena enzima npr. kisele alfa-glukozidaze za pompeovu volest
• Genska terapija
• Transplantacija koštane srži ili organa
Artur Burda
mini|Grob (2022.) Artur Burda (21. januar 1894. – 27. novembar 1984.) bio je poljski društveni aktivista i preduzetnik, počasni konzul Poljske u Banjoj Luci (1927.–1941.).
Urođena greška metabolizma
Liječenje
• Liječenje simptoma i komplikacija
Artur Burda
Biografija
Artur Burda je rođen 1894. u Bielskom (danas Bielsko-Biała) kao sin Wiktora Burde, pionira uzgoja ribe. Godine 1899. porodica se preselila u Beč, gdje je njegov otac postao savjetnik na dvoru cara Franje Josipa. Artur Burda se školovao u Švicarskoj, gdje je dočekao i period Prvog svjetskog rata kako ne bi bio pozvan u austrougarsku vojsku.
Urođena greška metabolizma
Liječenje
• Prenatalna dijagnoza
Artur Burda
Biografija
Nakon rata, po očevoj volji, preselio se u Bosnu da preuzme svoju kompaniju. Godine 1923. nastanio se u Banjoj Luci. Vodio je industrijsko ribarstvo koje je osnovao njegov otac u okolini Banja Luke. Godine 1934. osnovao je Rotary klub u Banjoj Luci. Godine 1927. imenovan je za počasnog konzula Poljske. Brinuo se o oko 20.000 Poljaka koji su tada živjeli u Bosni, pomogao je u regulisanju pitanja njihovog državljanstva. Podržavao je i učenje poljskog jezika (pomagao je, između ostalih, učitelju Janu Kumoszu). U vođenju konzulata pomagao mu je Władysław Baron, bivši funkcioner austrougarske uprave i načelnik tuzlanske županije. Bio je ktivan u poljskoj zajednici u Bosni,te je bio pokrovitelj mnogih poljsko-jugoslovenskih inicijativa. Nakon njemačke invazije na Jugoslaviju 1941. godine, nove vlasti su naredile da se konzulat zatvori. Zajedno sa suprugom i kćerkom više puta je hapšen od strane Gestapoa i ustaša. Pomagao je ljudima koje su uhapsili nacisti otkupljujući ih ili organizirajući bijeg. Godine 1943. bio je zatvoren zbog davanja većeg novca jugoslovenskim partizanima i zatočen u ogranku koncentracionog logora u Aleksandrovcu. Zbog poznavanja njemačkog, ponuđeno mu je da potpiše Volksliste, ali je Burda to odbio. U avgustu 1944. godine poslan je na prinudni rad u njemački radni logor u Novoj Topoli, odakle je nakon mjesec dana uspio pobjeći. Godine 1944. vratio se u Banja Luku, gdje je živio do kraja rata. 1945. godine predao je ambasadi u Beogradu volju da ponovo aktivira počasni konzulat. Međutim, njegov prijedlog je odbijen zbog njegovog klasnog porijekla. Ipak, pomogao je Poljacima koji su željeli da se vrate iz Bosne u Poljsku.
Urođena greška metabolizma
Epidemiologija
U studiji u Britanskoj Kolumbiji, ukupna incidencija urođenih grešaka u metabolizmu procijenjena je na 40 na 100.000 živorođenih ili 1 na 2.500 rođenih,</ref ukupno predstavljajući više od približno 15% poremećaja jednog gena u populaciji. Dok je meksička studija utvrdila ukupnu incidencu od 3,4:1.000 živih novorođenčadi i detekciju nositelja od 6,8:1.000 novorođenih.
Artur Burda
Biografija
Tokom Titove vladavine, njegova kompanija je nacionalizovana. Do 1966. radio je u državnim ribnjacima u Jugoslaviji kao savjetnik. Zatim je radio u fabrici celuloze u Banjoj Luci. Nakon što je otpušten odatle, morao je da se izdržava od povremenih poslova, uglavnom kao prevodilac (znao je osam jezika: poljski, srpskohrvatski, njemački, francuski, engleski, holandski, italijanski, španski). Tokom ovog perioda imao je samo poljsko državljanstvo, što je značilo da nije mogao koristiti lokalni sistem socijalne i zdravstvene zaštite niti putovati u kapitalističke zemlje u kojima je imao porodicu. Stoga je 1970. godine odlučio da se odrekne poljskog državljanstva i uzme jugoslovensko.
Urođena greška metabolizma
Dopunska literatura
= Vanjski linkovi =
Artur Burda
Biografija
1919. oženio se Holanđankom Helenom Luizom van't Hoff (1890–1966). Prema vjenčanom listu, Burda je u vrijeme vjenčanja već bio državljanin preporođene Poljske. Imali su kćer Herminu (1920–2016).
Umro je u Banjoj Luci 1984. Sahranjen je na mjesnom groblju Sv. Pantalejmona, a potom prebačen na katoličko groblje sv. Marka u Banjoj Luci (upisano kao Arthur Burda).
Rifka Levi
Rifka Riki Levi (Sarajevo, 1907 - Njujork, 1968) prva je profesionalna sarajevska balerina i prva sefardska balerina i primabalerina Narodnog pozorišta u Beogradu. Uzimala je časove u školi klasičnog ruskog baleta profesora Nikolaja Legata, nekadašnjeg prvaka ruskog carskog baleta, kao i kod gospođe Nižinski. Rifka je svoju karijeru polako gradila, konstantno se usavršavajući kod najboljih baletskih pedagoga. Kao balerina Narodnog pozorišta gostovala je u Francuskoj, Austriji, Nemačkoj, Čehoslovačkoj, Španiji i Grčkoj. Vrhunac svoje baletske karijere Rifka Levi doživela je u sezoni 1931/34. i tada je važila za miljenicu beogradske baletske publike.
Biografija
Rifka Riki Levi je rođena 1907. godine u Sarajevu, kao jedna od pet sestara Levi. Potiče iz siromašne sefardske porodice, od oca Leona koji je bio trgovac i majke Estere domaćice. Odrastala je u mnogočlanoj porodici u kojoj su svi članovi bili veoma posebni sa svojim talentima, ali i pogledima na život koji se razlikovao, kako od njihove sefardske, tako i od tradicionalne balkanske kulture i običaja koje su poštovali, ali im nisu robovali po svaku cijenu. U toj posebnosti, prednjačile su sestre Levi koje su se, za ono doba, osmelile na nešto što nije bilo uobičajeno za tadašnje prilike: Laura je postala feminstkinja i književnica, Nina je postala modiskinja, Klara se udala za katolika i otisnula u svet, Riki je postala balerina, a Blanka, živjela je nevenčano sa Srbinom pravoslavne vere.
Počela je da igra u kulturnom društvu Benevolencija na priredbama i proslavama. Posle jednog zapaženog nastupa 1919. Benevolencija ju je poslala na školovanje u baletsku školu u Zagreb. Sledeće, 1920. kao učenica baletske škole imala je prvi javni nastup u Sarajevu. Školovanje je nastavila u Beču, kod Karla Rajmonda, gdje je provela tri godine. Poslije toga je dobila angažman u Narodnom pozorištu u Beogradu. Nakon napuštanja baletske karijere, usled povrede, okreće se modi. Uz pomoć sestre Nine, koja je držala salon šešira u Sarajevu, otvara u Knez Mihajlovoj ulici modističku radnju pod nazivom La Parisien. Njeno ime je tada ponovo postalo popularno među beogradskim damama.
Po izbijanju Drugog svijetskog rata šestog aprila 1941. Njemci su bombardovali Beograd, a Riki uspijeva da pobjegne iz prestonice izbjegavši jedan od tri napada. Zahvaljujući prijateljima krila se u selu Grbavče kod Ljiga pod imenom Milica Marušić.
Nakon rata ponovo se vraća u Narodno pozorište, ali ovoga puta kao kostimograf. Umrla je i sahranjena je 1968. godine u Njujorku, u koji je 1957. otišla zbog operacije kuka.
Baletska karijera
Rifka Riki Levi je svoju baletsku karijeru nastavila u prestonici Jugoslavije gde je u periodu od 1923. do 1927. godine bila igračica baleta Narodnog pozorišta, da bi od sezone 1926/27. postala solo balerina. Rifka se po svemu isticala, uvijek ispoljavajući svoj dražesni šarm i nevjerovatnu strast prema baletu. Odigrala je veliki broj karakternih uloga i solo minijatura. Kritika je posebno isticala „njen talenat za stilizovanu grotesku“ što je umnogome doprinjelo da postane miljenica uvijek zahtijevne i probirljive beogradske publike. Prepoznavši u Rifki buduću baletsku zvijezdu, sa neizmjernom harizmom i talentom, Narodno pozorište odlučuje da je 1932. godine pošalje u Pariz. Tako je Rifka Levi uzimala časove u školi klasičnog ruskog baleta profesora Nikolaja Legata, nekadašnjeg prvaka ruskog carskog baleta, kao i kod gospođe Nižinski. Rifka je svoju karijeru polako gradila, konstantno se usavršavajući kod najboljih baletskih pedagoga, zbog čega su joj vrata cijele Evrope bila otvorena. Kao balerina Narodnog pozorišta gostovala je u Francuskoj, Austriji, Njemačkoj, Čehoslovačkoj, Španiji i Grčkoj. Vrhunac svoje baletske karijere Rifka Levi doživjela je u sezoni 1931/34. i tada je važila za miljenicu beogradske baletske publike. Riki je tokom godina karijere odigrala veliki broj karakternih i solo minijatura, među kojima su: Sladoled u "Labudovom jezeru", Kanarinka i Bela mačka u "Začaranoj lepotici", Ljubimče dvora i Arapka u "Rajmondi", Beba u "Vili lutaka", Pajac i Strelica u "Kopeliji", Mor u "Don Kihotu" i druge. Nakon uspjeha koji su se nizali jedan za drugim, Rifka je baš kada je trebalo da potpiše ugovor sa Sadlers Velsom, doživela peh na sceni koji će je odvojiti od scene i natjerati je da zauvijek odloži svoje baletske cipele.
Riki Levi kao inspiracija
Lik Riki Levi obrađen je u triologiji srpske književnice Gordane Kuić „Miris kiše na Balkanu“ i „Cvat lipe na Balkanu“ po kojima su rađene i istoimene serije u kojima lik Riki Levi (u seriji Riki Salom) tumače u prvom delu Aleksandra Bibić, a u drugom djelu Nataša Ninković. U rodnom Sarajevu, gotovo da se niko i ne seća prve sarajevske balerine. Ipak, Riki je zaslužno dobila baletsku predstavu koja je inspirisana njenim životom. Radi se o baletu pod nazivom „Miris kiše na Balkanu – balet o Riki“, u koreografiji i režiji Slavka Pervana, koji je premijerno izveden u Sarajevu 1992. godine, a u Beogradu balet je odigran iste godine, i to na BEMUS-u. U ulozi Riki našla se balerina Tatjana Kladničkina.
Reference
Rafailović, A. (2011). Riki Levi. Beograd: Savez jevrejskih opština Srbije. стр. 138. ISBN 978-86-915145-0-1. Pristupljeno 11. 12. 2017. "Politika", 13. feb. 1938 "100 žena – 100 ulica po ženama" 2021. Anđelić, Aleksa. "Riki Levi – prva sefardska balerina". Studentski dnevni list. Arhivirano iz originala na datum 12. 12. 2017. Приступљено 11. 12. 2017. Stjelja, Ana. "Prva sarajevska sefardska balerina i primabalerina Narodnog pozorišta u Beogradu". VELIKI LJUDI. Raiffeisen bank Beograd. Pristupljeno 18. decembra 2017.
Île aux Cygnes
Otok Île aux Cygnes (Labuđi otok) je 890 metara dug i 20 metara širok vještački otok na rijeci Seine u Parizu, nedaleko od Ajfelovog tornja. Otok je 1825. godine izgrađena kao brana, te ga ne treba zamijeniti sa bivšim otokom Ile des Cygnes, koji je 1773. godine povezan sa manevarskim poljem Champ-de-Mars, vojne škole École Militaire.
Na zapadnom dijelu otoka nalazi se 11,5 metara visoka statua, kopija Kipa slobode, koja je okrenuta u pravcu Atlantskog okeana prema istoimenoj statui u New Yorku. Na otoku se nalazi šetalište sa alejom Allée des Cygnes, sa 322 stabla.
Preko istočnog dijela prelazi 237 metara dugački most Pont de Bir-Hakeim, koji u dva nivoa premošćuje Seinu. Dio od 114 metara povezuje širi rukavac Seine sa otokom, dio od 90 metara premošćuje uži dio, dok se srednji dio proteže iznad otoka. Preko gornjeg nivoa vozi linija pariskog metroa, koja na sjeveru izlazi na stanicu Passy. Otok sa gradom povezuju još dva manja mosta Pont de Grenelle i Pont Rouelle.
Boston Bruins
Boston Bruins američki je profesionalni hokejaški klub iz Bostona. Domaće utakmice igra u dvorani TD Garden od 1995.
Prethodno je tim igrao nekoliko sezona u Boston Areni. Takmiče se u NHL-u.
Njihovi vječni rivali su Montreal Canadiensi.
Više od 800 igrača branilo je boje Bruinsa, a više od 50 ih je primljeno u Hokejašku Kuću slavnih.
Povučeni brojevi
mini|Povučeni brojevi Bruinsa u [[TD Gardenu (gore desno)]]
GNU Compiler Collection
gcc je skraćenica za GNU Compiler Collection, što je set programerskih kompajlera koji je nastao iz GNU projekta. Spada u grupu otvorenog softvera. GCC je standardni kompajler za operativne sisteme koji su slični Unixu. Originalni naziv GNU C Compiler se nije zadržao u upotrebi, jer je kasnije razvijen za upotrebu kao kompajler u programima C++, Java, Fortran i Ada, i druge. GCC je originalno razvio Richard Stallman, 1987. godine, u sklopu projekta GNU. Kasnije je prebačen u projekat Free Software, u kojem Richard Stallman i dan danas učestvuje.
Minnesota Timberwolves
Minnesota Timberwolves (fonetski Minesota Timbrvolvs) je košarkaški klub, lociran u Mineapolisu, SAD. Igraju u NBA ligi.
Historija kluba
Prvu zvaničnu utakmicu su odgrali 3.novembra 1989 godine, protiv Seattle SuperSonicsa na gostovanju i izgubili 106-94. Prvu sezonu su završili sa omjerom 22 pobjede i 60 poraza. U prvih 7 sezona, klub je završavao sa negativnim omjerom i nisu učestvovali u doigravanju. U tim teškim vremenima klub je promijenio dvoranu (Target Center), vlasnika (Glen Taylor) i bio pred preseljenjem u drugi grad (New Orleans), što čelnici lige nisu odobrili. 1995 godine Timberwolvsi, na dratu biraju Kevin Garnetta. Od 1997. do 2003 redovno učestvuju u doigravanju i redovno ispadaju u prvom krugu. Tokom tog perioda Garnett je stasao u jednog od vodećih NBA igrača, što potvrđuje činjenica da je u sezoni 2003-04 proglašen za MVP-a. U toj sezoni, Garnett je predvodio ekipu do prvog mjesta u grupi i klupskog rekorda od 58 pobjeda. U doigravanju su, napokon, uspjeli proći prvi krug izbacivši Denver Nuggetse (4-1). U drugom krugu doigravanja su izbacili Sacramento Kingse (4-3), da bi u konferencijskom finalu izgubili od Los Angeles Lakersa (4-2). Nakon toga, ponovo slijede sezone bez doigravanja.
9. juni
9. juni / lipanj (9. 6) jest 160. dan godine po gregorijanskom kalendaru (161. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 205 dana.
IC 1512
IC 1512 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 20. septembra 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4732
NGC 4732 (također poznat kao MCG 9-21-53, PGC 43430 i UGC 7988) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 457 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,20 (159 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (80 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 26. aprila 1789. godine.
Sociologija
desno|mini|Društvo Sociologija je nauka koja izučava društvo, podrazumijevajući s tim različite oblike društvenih odnosa, društvenih interakcija i njihov kulturološki aspekt. Područja kojima se sociologija bavi variraju od analiza običnih, svakodnevnih kontakata među anonimnim pojedincima na ulici pa do izučavanja socijalnih interakcija na globalnom nivou. Brojne su oblasti u sociološkoj nauci koje se disciplinarno bave kako i zašto ljudi vode organizirano društvo, bilo kao individue ili kao članovi raznih asocijacija, grupa, institucija i slično. Kao akademska disciplina, sociologija se smatra jednom od društvenih nauka.
Različite sociologije izučavaju pojedina područja društva. Posebne sociologije se naglo razvijaju šezdesetih godina 20. vijeka, i to prije svega u zemljama s većom tradicijom u razvoju sociologije uopšteno (Francuska, SAD, Njemačka i druge).
U izučavanju općih zakona nastanka i razvoja društva, sociologija mora polaziti od zakonitosti koje utvrđuju posebne društvene nauke, izučavajući posebne oblasti društvene stvarnosti ili pojedine društvene pojave. Sociologija daje posebnim društvenim naukama teorijski i metodološki okvir za izučavanje onih oblasti društvene stvarnosti ili pojedinih društvenih pojava koje su predmet njihovog izučavanja, a posebne društvene nauke daju sociologiji, prije svega ogroman empirijski materijal, kao i rezultate do kojih su došle izučavanjem zakonitosti posebnih oblasti društvene stvarnosti i pojedinih društvenih pojava.
Antička misao o društvu
Stari robovlasnički sistemi u kojima je vladar bio poistovijećen s bogom, nisu ostavljala puno prostora za razmišljanje o društvu, odnosno za čuvanje informacija o razmišljanju o društvu. Takvi uslovi su se stekli tek u antičkoj Grčkoj. U staroj Grčkoj su se svi ljudi (u što nisu bili uvršteni robovi i žene) bavili politikom i učestvovali u uređenju polisa (direktna demokratija).
Platonova "Država" je prvo cjelovito sačuvano djelo o državnom ustrojenju. Platon govori da je država nužnost na koju su ljudi primorani da bi ostvarili mnogobrojne potrebe. Da bi država ostvarila svoju ulogu, ona mora biti organizirana na najbolji način, a to znači efikasna podjela rada. Po tom principu Platon dijeli društvo na staleže: Prvi stalež su upravljači. To su mudraci, filozofi i njihova glavna osobina je mudrost. Oni upravljaju društvom. Drugi stalež su čuvari. To su ratnici i njihova glavna osobina je hrabrost. Oni brane državu i štite zakon. Treći stalež su radnici. Oni osiguravaju materijalne potrebe društva, a njihove osobine su poslušnost i radinost. Aristotel je, za razliku od Platona, više bio orijentisan na istraživanje postojećeg društva. Analizom 158 ustava grčkih polisa, on je podijelio državna uređenja na dobra (monarhija, aristokratija i republika) i loša (tiranija, oligarhija i demokratija- tada direktna).
Srednjovjekovna misao o društvu
mini|statua [[Ibn Halduna]] Feudalni sistem je period u kome se društvo vezuje za djelovanje nadprirodnih i svemoćnih sila koje sa neba reguliraju čitav život na zemlji. Među srednjovjekovnim misliocima izdvajaju se, po cjelovitosti tumačenja društva, dva velika imena — Sveti Augustin i Toma Akvinski.
Sveti Augustin (345-430) je bio veliki poznavalac teološke i filozofske misli, a istovremeno je zauzimao visoko mjesto u crkvenoj hijerarhiji. Njegovo djelo "O Božijoj državi" (De civitate Dei) objašnjava pad Rimskog Carstva (410. godina). On dijeli historiju na šest perioda:
U svakom od ovih perioda vodila se borba između dobra i zla, s tim što je sinonim zla šejtanska (sotonska) ili zemaljska država, a sinonim dobra je božija država'. Pošto je Rim u vrijeme svoje propasti bio šejtanska država, njegovom propašću je pobijedilo dobro.
Toma Akvinski (1227-1274), za razliku od Svetog Augustina koji je živio na početku feudalizma, živi i piše svoja djela u vremenu razvijenog feudalizma. Taj period odlikuje razvoj trgovine i novčane privrede, dostupnost tokovina drugih naroda i opadanje dominantnog uticaja katoličke crkve. Toma Akvinski je bio veliki poznavalac i poštovalac Aristotelovog učenja. On kaže da je monarhija najbolja jer je najefikasnija, a najgora je tiranija. On dozvoljava narodu mogućnost i pravo na pobunu protiv tiranije, pa i ubistvo tiranina. Zbog toga što svjetovna vlast može da se izopači, on daje prednost duhovnoj, tj. crkvenoj vlasti.
Ibn Haldun (1332-1406) je živio u Andalusu, S. Africi i Iraku. On ističe da je društvo u velikoj zavisnosti od bioloških i geografskih faktora. On uvodi zakone o društvenom razvoju koji ne zavise od čovjeka i njegove volje. Glavni društveni zakon po njemu je zakon Evolucije (svaki politički režim traje tri generacije).
Misao o društvu u novom vijeku
mini|[[Žan Žak Ruso]] Sa pojavom kapitalizma, pojavile su se dvije nove klase — buržoazija i proletarijat. Iako su svi bili jednaki pred pravom i zakonom, postojala je velika razlika zasnovana na ekonomskoj moći pojedinca. Tada su se pojavile dvije struje u sociologiji:
Tomas Hobbes (1588-1679) kaže da je čovjek po prirodi sebičan i zao i teži da ostvari svoje potrebe nezavisno od drugih ljudi, ali pošto su svi ljudi takvi, oni se svijesno i dobrovoljno odlučuju da ograniče svoju prirodu da bi dobili garanciju za egzistenciju. Sklapaju sporazum, ugovor kojim stvaraju društvo, a sva svoja prava prenose na državu i vladara koji vlada u njihovom interesu i kome su oni dužni da se pokoravaju. Takvu državu on naziva Levijatan i kaže da pojedinac praktično i nema drugog izlaza nego da se za nju opredjeli.
Baruch de Spinoza za razliku od Hobbesa daje liberalniju, demokratskiju verziju teorije društvenog ugovora. On smatra da ljudi ne prenose sva prava već zadržavaju pravo na slobodu savesti, dostojanstvo i svojinu. To su neotuđiva prava čovjeka. Džon Lok, engleski teoretičar, kaže da je čovjekovo pravo na svojinu neotuđivo pravo čovjeka. Također, naglašava da se društveni ugovor odnosi samo na onoga ko ga je potpisao, a da se ne prenosi na potomke. On također razvija ideju o podjeli vlasti na zakonodavnu i izvršnu vlast.
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778), francuski filozof, smatra da su ljudi po prirodi dobri, ali da ih društvo kvari, i u skladu sa tim, on je veliki protivnik povratne svojine. On se zalaže za uspostavljanje takvog društva u kom će ljudi moći da sačuvaju svoja prirodna prava na slobodu, jednakost i ravnopravnost, u kojoj se prava ne prenose, već je sam narod nosilac suvereniteta koji je nedjeljiv i neotuđiv. Rusoove ideje su poslije Buržoaske revolucije ugrađene u Jakobinski ustav.
Charles de Montesquieu (1689-1755), autor "Duha zakona", pridaje veliki značaj geografskom položaju i klimi, pa i veličini države. Social-utopistička učenja su učinila veći doprinos za dalji razvoj misli o društvu. Najizrazitiji predstavnici su Henri de Saint-Simon, Šarl Furije i Robert Oven. Njihove preteče su Tomas Mor ("Utopija") i Kampanela.
Henri de Saint-Simon (1760-1825) zasnovao je svoje učenje na snažnoj kritici kapitalističkog društva. Posebno je kritikovao privatnu svojinu i hijerarhijsku organizaciju društva. Buduću organizaciju naziva socijalističkom, a njegove ideje će ući u osnove Marksove teorije naučnog socijalizma. Njegove ideje su pre svega ideja o ukidanju privatne svojine, ideja o ukidanju države, ideja o raspodjeli prema radu u prvoj fazi odnosno prema potrebama u drugoj fazi socijalizma i najzad ideja o tome da proizvodnjom treba da upravljaju oni koji u njoj rade. On smatra da treba uvesti nauku koja će izučavati društvo u cjelini i takvu nauku naziva socijalnom fiziologijom. Istovremeno on definiše i metod ove nauke kao historijski da bi se upoznala prošlost, sa ciljem da se predvidi budućnost.
Robert Oven (1771-1858) jasno i izričito kaže da socijalizam treba da bude društvo sa društvenom svojinom.
Sociološke teorije i pravci
mini|[[Ogist Kont]] Društvo je i ranije izučavano u okviru filozofije, ali se polahko došlo do potrebe da se stvori posebna nauka o društvu. To je prvi ostvario Auguste Comte (1798-1857) u svom djelu "Kurs pozitivne filozofije" u kome je vršio klasifikaciju nauka. On je sociologiji odredio zadatak da izučava društvo u cjelini, kako u stanju mirovanja, tako i u stanju kretanja. Odatle se sociologija odmah djeli na socijalnu statiku i dinamiku.
Mehanicističke teorije su ona shvatanja koja objašnjavaju društvene pojave i procese pomoću zakona koji vladaju u prirodi, odnosno fizici i hemiji. U mehanicistički orijentisane sociologe ubraja se Vilfredo Pareto (1848-1923) koji je razvio teoriju o socijalnoj ravnoteži koju je objasnio pomoću dva pojma: reziduum i derivatum. Biologističke teorije shvataju da je društvo deo organskog svijeta koji proučava biologija, te isti zakoni i metodi koji važe za biologiju, moraju da važe i za sociologiju. Zbog otkrića da sva živa bića imaju ćelijsku strukturu i zbog otkrića borbe za opstanak, razdvajaju se dva pravca - organicistički i socijal-darvinistički.
Najznačajniji predstavnik organicističkog pravca je Herbert Spencer koji je smatrao da za društvo važe zakon evolucije, zakon održanja energije (materije) i borba za opstanak. On je izložio svoj koncept prelaska društva iz niže faze u višu. Militaristička faza je faza u kojoj su ljudi organizovani u horde i ukojoj se organizuje čvrsta vojna organizacija i disciplina, odricanje ličnih prava i pokoravanje vojnom vođi. Vremenom to prelazi u despotizam u kome se stvara hijerarhija. Industrijska faza je faza u kojoj je ličnost slobodna, pa mogu da dođu do izražaja njene sposobnosti i potrebe. Ovde je borba za opstanak manifestovana tako što preživi ono društvo koje se bolje prilagodi industrijskom radu, ali i koje uvažava lične potrebe.
Socijal-darvinistički pravac smatra da se društvo može objasniti samo pomoću zakona o borbi za opstanak. Najznačajniji predstavnik ovog pravca je Ludwig Gumplowicz (1838-1909). On smatra da se u društvu vodi nemilosrna borba između rasa, od kojih su neke više, a neke niže.
Psihologističke teorije ističu svijest i psihu kao najbitnija svojstva čovjeka. Među prvima sa ovakvim stavovima bio je John Stuart Mill (1806-1873) koji je smatrao da ljudi u društvu zadržavaju ista svojstva kao i pojedinci. Takvo tumačenje se brzo razvijalo i diferenciralo u više pravaca. Najznačajnija tri su individualno-psihološki, kolektivno-psihološki i socijalno-psihološki pravac.