cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koncert kod Hajdučke česme
Pozadina
Tokom promotivne turneje nakon izdatog trećeg studijskog albuma Eto! Baš hoću !, Bijelo dugme je doživjelo brojne poteškoće, od sukoba unutar grupe do tehničkih problema i smanjenja posjećenosti njihovih koncerata. Nakon tri godine provedenih na vrhu jugoslavenske rock scene, Bijelo dugme se iznenada suočilo sa očitim padom popularnosti. U kombinaciji s određenim stankama zbog toga što je 25-godišnji vođa Goran Bregović pozvan na obavezno služenje vojnog roka, Bijelo dugme se našlo pomalo u zaleđu, želeći preokrenuti negativni trend dok je turneja prilazila svome kraju. Na prijedlog novinara i Bregovićevog bliskog povjerenika Pece Popovića, odlučili su održati veliki koncert na otvorenom na beogradskoj Hajdučkoj česmi uz besplatan ulaz - nadajući se da će na spektakularan način završiti turneju i prije vremena ostaviti svoje muzičke ljubitelje u dobrom raspoloženju prije privremenog raspuštanja grupe zbog predstojeće vojne dužnosti Gorana Bregovića.
Koncertu, održanom u nedjelju, 28. augusta 1977., prisustvovalo je između 70.000 i 100.000 gledalaca, što je do tada bio najposjećniji rock koncert u bivšoj Jugoslaviji do tada. Nakon uvodnih nastupa Slađane Milošević, te grupa Tako, Zdravo, Džadžo, Suncokret, Ibn Tup i Leb i sol nastupilo je Bijelo dugme odsviravši svoj veoma uspješan koncert. Međutim, nakon što su na njihovo razočarenje shvatili da je zvučna snimka sa nastupa zvučala loše na kaseti (zbog tehničkih ograničenja i zbog širine otvorenog prostora), Bijelo dugme je sviralo još jedan koncert u Dvorani Đuro Đaković u Sarajevu, 25. oktobra 1977. godine, što je stvarni nastup koji se čuo na albumu. Na kraju, jedini dio originalnog koncerta sa Hajdučke česme, koji je završio na albumu bile su reakcije publike nakon svake pjesme.
Koncert kod Hajdučke česme pokazao se posljednjim albumom ove grupe s klavijaturistom Lazom Ristovskim i bubnjarom Ipetom Ivandićem, jer su njih dvojica odlučili napustiti grupu nakon što su objavili vlastiti muzički projekat, album pod nazivom Stižemo 1978. godine. Oba muzičara na kraju su se opet pridružili Bijelom dugmetu; Ivandić 1982. i Ristovski 1984. godine.
NGC 4769
NGC 4769 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Djevica. Prvo otkriće je napravio Ernst Wilhelm Leberecht Tempel u marta 1882. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Civilno društvo
Civilno društvo je arena u kojoj se natječu konfliktni interesi (zapravo klasni interesi) i bez direktne dominacije i prisile država i tržište moraju za svoju legitimnost pridobiti suglasnost civilnog društva. Sastoji se od akcija građana (svih ljudskih bića), pojedinačno i zajedno, usmjerenih poboljšanju svoje zajednice i društva. Takve akcije su temelj na kojem počiva demokratija, pluralizam, poštovanje ljudskih prava, dobra vladavina i kohezivnost društva.
Civilno društvo je područje institucija, organizacija, mreža i pojedinaca smještena između porodice, države i tržišta, u koje se ljudi udružuju dobrovoljno radi zagovaranja svojih zajedničkih interesa. U svojoj najjednostavnijoj formi, civilno društvo predstavlja skup institucija i udruga/organizacija koje spajaju ljude uz vladu i privatni sektor.
Puno je definicija civilnog društva, ali sve one na kraju imaju zajednički nazivnik. Pod time se misli na organizacije civilnog društva koje se nazivaju volonterskim, neovisnim, neprofitnim, nevladinim i trećim sektorom te im je zajednička sloboda udruživanja i djelovanje u kojem se prepoznaje opće dobro. U to se, naravno, ne ubrajaju političke stranke koje se bore za vlast. Ukratko rečeno, civilno društvo jest antiteza državi jer je ono svojevrsna opozicija državi i kontrola.
Pod civilnim društvom se najčešće podrazumijeva prostor besprisilne kolektivne akcije okupljene oko zajedničkih interesa, ciljeva, vrijednosti. Civilno društvo se smješta u prostor drugačiji od onog države, tržišta i porodice. Civilno društvo se sastoji od formalnih i neformalnih organizacija - građanskih inicijativa. Razvijeno civilno društvo je osnovni preduvjet za nastajanje i održavanje pravne i demokratske države.
Historija
Još su stari Grci (politike koinona) i Rimljani (societas civilis) poznavali ovaj institut. Po njihovom poimanju bilo je to političko društvo u kojem su aktivni građani učestvovali u oblikovanju politike. Vremenom izraz civilno društvo je poprimao različita značenja, u skladu s porecima u okviru kojih je postojalo. U pojedinim razdobljima dolazi do iskrivljenog tumačenja izraza poistovjećujući ga s načinom na koji vladari vladaju ljudima, pod kojim uvjetima i ko su ti vladari.
Novija historija i detaljnija istraživanja dovode do daljnjeg razvoja ideje civilnog društva, ali svojevremeno i do preuveličavanja njegove uloge kao ključnog faktora u rješavanju aktuelnih društvenih problema. Nadalje, na institut civilnog društva se gledalo kao na pomodarstvo građana, utopijsku ideju pojedinih demokratija, lijek za previše zaštitnički raspoloženu državu i slično. Od kraja 1980.-ih naovamo u definiranju ovog pojma naglašava se sloboda udruživanja, samoorganizacija slobodnih građana, socijalni kapital i socijalna povezanost. Pokušaj da se civilnost izjednači s moralnošću, poštenjem, poštivanjem,… su odbačene kao neumjesne, a civilnim vrlinama se smatra aktivno i odgovorno građanstvo. Organizacije civilnog društva nazivaju se dobrovoljnim, neovisnim, neprofitnim, nevladinim ili trećim sektorom.
Vanjski linkovi
http://www.zesveske.ba/03_06/0306_5_3.htm
Alpsko skijanje na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – superkombinacija (žene)
Takmičenje u alpskom skijanju na ZOI 2014. u Sočiju u disciplini kombinacija u ženskoj konkurenciji održano je u zimovalištu Rosa Hutor blizu Krasne Poljane u Krasnodarskom kraju 10. februara 2014. Spust je vožen u 11:00, a slalom u 15:00 po lokalnom vremenu. U trci su učestvovale 36 skijašice iz 20 zemalja.
Tečnost
mini|desno|250px|Raspored molekula u plinovitom, tečnom i čvrstom stanju Tečnost ili tekućina jest materija tečnog agregatnog stanja. Među molekulama tečnosti supstance prisutne su privlačne sile. Ako su te privlačne sile bliske vrijednostima kinetičke energije molekula plina, počinje udruživanje molekula supstance u krupnije nakupine čestica (agregate) i tako nastaje prvi kondenzirani oblik materije – tečnost. Tečno agregatno stanje viši je oblik organizacije supstance nego plinovito stanje. Čestice supstance nemaju apsolutnu slobodu individualnog kretanja kao u plinovitom stanju, prazan prostor između čestica plina znatno je smanjen, tako da tečnosti imaju znatno manju stišljivost nego plinovi. Uređenost čestica supstance u tečnom stanju znatno je veća nego kod plinova, ali mogućnost kretanja molekula tečnosti još postoji, tako da tečnosti imaju vlastiti volumen, dok nemaju oblik, nego je on određen oblikom prostora u kojem se tečnost nalazi. S porastom temperature intenzitet kretanja molekula tečnosti postaje sve veći, tako da neke molekule napuštaju tečnost i odlaze u prostor iznad tečnosti, formirajući paru tečnosti. U hemiji se tvari tečnog agregatnog stanja označavaju malim slovom l.
Voda
Najrasprostanjenija, najpoznatija, najvažnija i najneophodnija tečnost za čovjeka jest voda. Ona čini oko 70% površine Zemlje, a i oko 65% ljudskog organizma, tako da bez nje ne bi bilo ni života. Među molekulama vode prisutna je vodikova veza.
15. novembar
15. novembar / studeni (15. 11) jest 319. dan godine po gregorijanskom kalendaru (320. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 46 dana.
Događaji
mini|100p|Kolumbo
Rođeni
mini|100p|William Herschel
Umrli
mini|100p|Albert Veliki
840.
Godina 840. (DCCCXL) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 840. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Kalinjingradska oblast
Kalinjingradska oblast jest federalna oblast u Rusiji. Locirana je na obalama Baltičkog mora i jedina je ruska oblast koja geografski nije povezana sa ostatkom Rusije. Prema popisu iz 2010. godine u ovoj oblasti je živjelo 941.873 stanovnika. Administrativno središte oblasti je Kalinjingrad. Kalinjingradska oblast se graniči sa Litvanijom i Poljskom.
5. april '81.
5. april '81 je LP-album rock grupe Bijelo dugme s koncerta u klubu Kulušić 1981. godine. Sve tekstove napisao je Goran Bregović, osim pjesme "Sve ove godine" (Enco Lesić, Kemal Monteno i Goran Bregović). Album je izdat u ograničenom tiražu od samo 26.000 kopija. Godine 1987. u posebnoj publikaciji časopisa Rock, pod nazivom YU legende uživo, album 5. april '81 proglašen je jednim od 12 najboljih jugoslavenskih uživo snimaka. Album objavljuje diskografska kuća Jugoton 1981. godine i svoje reizdanje na CD-u, doživljava 1995. od izdavačke kuće "Croatia Records", a reizdanje u LP formi objavljuje Croatia Records 2021. godine.
Pozadina
Album je snimljen na posljednjem koncertu tokom turneje koja je uslijedila nakon izdavanja albuma Doživjeti stotu. Prije početka koncerta grupu Bijelo dugme je najavio novinar Dražen Vrdoljak (najava je na albumu). Muzika na albumu odgovara prelasku s hard rocka na novi val koji je ovaj muzički sastav napravio sa albumom Doživjeti stotu. Na albumu se nalazi obrada pjesme "Sve ove godine" sarajevske grupe Indexi.
Singl ploče (1974–1975) (Bijelo dugme)
Singl ploče (1974–1975) je kompilacijski album rock sastava Bijelo dugme, objavljen 1982. godine.
Kolja
Kolja je češki film režisera Jana Svěráka, premijerno prikazan 1996. Film se pokazao uspješnim, kako u u zemlji, tako i van njenih granica. U Češkoj je film pogledalo 1.345.442 gledalaca (što ga i danas čini najgledanijim češkim filmom), nagrađen je sa šest Čeških lavova. Također, film je nagrađen Oscarom i Zlatnim globusom za najbolji strani film. Prikazan je u 40 zemalja, gdje ga je pogledalo oko 3 miliona ljudi.
Sažetak
Glavni protagonist filma - stari neženja Louka (Zdeněk Svěrák) – za novčanu naknadu oženi se Ruskinjom. Situacija postane ozbiljna kad mu na staranje, nakon njene emigracije u Zapadnu Njemačku, ostane njen mali sin Kolja (Andrej Chalimon). Dječak ne govori češki te između obojice vlada veliko nepovjerenje. Poslije se sprijatelje...
Hanibal Gisko
Hanibal Gisko (oko 300. p. n. e. - 260. p. n. e. ) je bio kartaginjanski vojni komadant tokom Prvog punskog rata. Pokazao se kao neuspješan, pa je zbog toga pogubljen. Ne smije ga se pomješati sa Hanibalom Barkom, kartaginjanskim vođom u vrijeme Prvog punskog rata.
Prvo pojavljivanje u pisanim izvorima
Hanibal Gisko se prvi put pojavljuje u historijskim izvorima 261. p. n. e. kada komanduje garnizonom u Agrigentu pod opsadom Rimljana. Mjesecima je odolijevao rimskoj opsadi, dok nije došla pomoć. Grad ipak pada u rimske ruke u bici kod Agrigenta. Hanibal Gisko uspjeva da pobjegne, a za poraz nije bio kriv, tako da zadržava liderstvo.
Pobjeda u bici kod Lipara
Sljedeće godine 260. p. n. e. on je admiral flote u Mesinskom tjesnacu. Hanibal Gisko komanduje prvom pomorskom bitkom protiv Rima i pobjeđuje u bici kod Lipara, te zarobljava konzula Gnej Kornelija Scipiona Asiatika. Međutim ta pobjeda nije imala strateški značaj, jer rimski brodovi i dalje plove okolnim vodama.
Pogubljenje
Da bi nadoknadili nedostatak iskustva i da bi koristili standardne kopnene taktike na moru, Rimljani opremaju svoje brodove sa specijalnom spravom za ukrcavanje (korvus). Korvus prvi put koriste u bici kod Mila 260. p. n. e. Odmah, na početku sukoba, uz pomoć korvusa Rimljani zauzimaju 30 kartaginjanskih brodova i glavni brod. Hanibal Gisko je bio prisiljen da pobjegne u malom brodu. Rimljani neiskusni u pomorskom ratovanju pobjeđuju iskusnu pomorsku silu Kartagu po prvi put u pomorskoj bici.
Hanibal Gisko je zbog tog ponižavajućeg poraza pogubljen.
NGC 7695
NGC 7695 (također poznat kao IRAS 23306-0259 i PGC 71726) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 106 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,60 (19 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (9 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 18. novembra 1864. godine.
1026.
Godina 1026. (MXXVI) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 1026. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Dopplerov efekt
mini|Dopplerov efekt
Dopplerov efekt je promjena posmatrane talasne dužine talasa zbog međusobnog približavanja ili udaljavanja izvora i promatrača.
Dopplerov efekt otkrio je Christian Doppler (1803-1853) 1842. godine na osnovu proučavanja promjene frekvencije svjetlosti koju emitiraju zvijezde u dvojnom sistemu (dvije zvijezde koje se okreću jedna oko druge), ali Dopplerov efekt eksperimentalno je potvrdio C.H.D. Buys Ballot 1845. godine na Utrechtskoj željezničkoj stanici uspoređujući zvuk trubača koji stoje na jednom mjestu i trubača koji se kreću.
Doplerov efekat nastaje kada se dva zvučna izvora približavaju jedan drugom, zvuk se čuje jače, ali kada se udaljavaju se čuje slabije. Ta se promjena može opaziti u barem dvije različite pojave. Prvi je primjer razlika u visini tona kod automobila (ili vlaka) koji se približava te onog koji se udaljava. To se opažanje temelji na različitim gustoćama zvučnih talasa objekta koji se približava od onog koji se udaljava. Kao na slici, može se zamisliti da su fronte zvučnih talasa prikazane sivim linijama. Ako nam se automobil približava, fronte postaju gušće, te frekvencija zvuka koji se čuje raste. U obrnutom slučaju, fronte su rjeđe i frekvencija pada.
Drugi primjer je u opažanju svjetlosti svjetlećeg objekta koji se nekom brzinom približava ili se udaljava od posmatrača.
Općenito
U klasičnoj fizici (talasi u mediju), gdje brzine izvora i prijemnika nisu supersonične, veza između posmatrane frekvencije f i emitovane frekvencije f0 je data preko:
16. novembar
16. novembar / studeni (16. 11) jest 320. dan godine po gregorijanskom kalendaru (321. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 45 dana.
Ehinokokoza
Ehinokokoza, takođe poznata i kao hidatidna bolest, hidatidoza ili ehinokokna bolest, je parazitska bolest uzrokovana pantljičarom tipa Ehinokokus. Ljudi mogu bolovati od dva osnovna tipa ove bolesti, cistične ehinokokoze i alveolarne ehinokokoze. Postoje dva manje uobičajena oblika policistične ehinokokoze i cistične ehinokokoze. Ova bolest obično počinje bez simptoma i kao takva može da traje godinama. Simptomi i znakovi koji se javljaju zavise od mjesta na kome se nalazi cista i od njene veličine. Alveolarna bolest obično počinje na jetri ali se može proširiti i na druge dijelove tijela, kao što su pluća ili mozak. Kada je zaražena jetra, oboljela osoba može osjećati abdominalni bol, izgubiti na težini, i dobiti žutu boju. Bolest pluća može uzrokovati bolove u grudima, kratak dah i kašalj.
Bolest se prenosi kada se hrana ili voda koji sadrže jajašca parazita pojedu, odnosno popiju, ili bliskim kontaktom sa zaraženom životinjom. Jaja se oslobađaju kroz stolicu životinja mesojeda koje su zaražene parazitom. Najčešće zaražene životinje su: psi, lisice i vukovi. Ove životinje se zaraze tako što pojedu organe životinja koje imaju ciste, kao što su ovce ili glodari. Tip bolesti koji će se javiti kod ljudi zavisi od tipa Ehinokokusa koji uzrokuje infekciju. Dijagnoza se obično uspostavlja putem ultrazvuka mada se takođe mogu koristiti i kompjuterska tomografija (CT) ili magnetna rezonanca (MRI). Test krvi koji analizira antitijela na parazite može biti od pomoći, kao i biopsija.
Prevencija cističnog oboljenja se vrši tretiranjem pasa koji mogu biti nosioci bolesti i vakcinacijom ovaca. Liječenje je često teško. Cistično oboljenje se može drenirati kroz kožu, praćeno lijekovima. Ponekad se ovaj tip bolesti samo prati. Za alveolarni tip oboljenja često je potrebna operacija nakon koje će se uzimati lijekovi. Lijek koji se koristi je albendazol koji možda bude potrebno uzimati godinama. Alveolarno oboljenje može dovesti do smrtnog ishoda.
Bolest se javlja u mnogim oblastima svijeta i trenutno je njom zaraženo oko jedan milion stanovnika. U nekim oblastima Južne Amerike, Afrike i Azije, i do 10% određene populacije je pogođeno. Od 2010. godine ova bolest je izazvala oko 1200 smrtnih slučajeva što je manje od 2000 koliko ih je bilo u 1990. godini. Ekonomski trošak bolesti je procijenjen na oko 3 biliona USD dolara godišnje. Ona može pogoditi i druge žiotinje kao što su svinje, krave i konji.
N-acetilglukozaminiltransferaza
Alfa-1,6-manozil-glikoprotein 4-beta-N-acetilglukozaminiltransferaza (EC2.4.1.201, N-acetilglukozaminiltransferaza VI, N-glikozil-oligosaharid-glikoprotein N-acetilglukozaminiltransferaza VI, uridin difosfoacetilglukozamin-glikopeptid beta-1->4-acetilglukozaminil, protalikozaminil-glukozaminil 1,4-N-acetilglukozaminiltransferaza, GnTVI) je enzim sa sistematskim nazivom UDP-N-acetil-D-glukozamin:2,6- bis(N-acetil-beta-D-glukozaminil)-alfa-D-manozil-glikoprotein 4-beta-N-acetil-D-glukozaminiltransferaza'''. Ovaj enzim katalizira sljedeću hemijsku reakciju
R predstavlja ostatak N-vezanog oligosaharida u glikoproteinskom akceptoru.
Plavi pomak
mini|desno|200px|Crveni pomak i plavi pomak Plavi pomak je pomak spektralnih linija u spektru nekog objekta prema kraćim valnim dužinama kao rezultat Doplerovog efekta. Zapaža se u spektru objekata koji se kreću prema Zemlji.
IC 1570
IC 1570 (također poznat kao PGC 73426) je spiralna galaksija i nalazi se u sazviježđu Ribe. Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 24. novembra 1897. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Eloy Inos
Eloy Songao Inos je bio političar sa Sjevernih Marijanskih Ostrva. Inos je do 2013. bio član Stranke pogodbe (Covenant Party), od kada se ta stranka ujedinila sa Republikanskom strankom. Bio je guverner ove ostrvske teritorije SAD od 2013. do svoje smrti 2015. Ranije je Inos bio zamjenik guvernera Sjevernih Marijanskih Ostrva. Na mjesto zamjenika guvernera imenovao ga je prethodni guverner Benigno Fitial jer je dotadašnji zamjenik guvernera Timothy Villagomez podnio ostavku. Villagomez je kasnije optužen za prevaru. Inos je stupio na dužnost zamjenika guvernera i položio zakletvu 1. maja 2009. godine, a njegovo imenovanje je potvrdio i Senat U svoj prvi puni mandat za zamjenika guvernera izabran je na izborima u novembru 2009. godine. Nakon ostavke bivšeg guvernera Fitiala, Inos je postao guverner 20. februara 2013. godine.
Umro je 28. decembra 2015. tokom oporavka poslije operacije srca koju je obavio u Seattleu, Washington.
Skype
Korisnici programa mogu besplatno međusobno da pričaju preko mreže, a program u pojedinim zemljama pruža i uslugu pozivanja i primanja poziva sa standardnih telefonskih brojeva (SkypeOut i SkypeIn), koja se dodatno naplaćuje.
14. oktobra 2005. kompanija SkypeGroup, koja je vlasnik licence, prodata je za 1,9 milijardi eura eBay-u.
10. maja 2011. je objavljeno da je Microsoft kupio Skype Communications, S.à r.l za 8.5 milijardi US$. Kompanija će biti inkorporirana kao odjel Microsofta, i Microsoft će preuzeti svu tehnologiju, uključujući Skype, u sklopu kupovine.
Emona
desno|mini|200px|Ostaci gradskih zidina Emone u današnjoj Ljubljani Emona ili Aemona (lat. Colonia Iulia Aemona) je rimsko naselje na području današnje Ljubljane.
Njen nastanak se veže za vremena rimskog vojnog prodora na prostore Balkana oko 14 ili 15 godine nove ere. Ranije se smatralo da je Emona pripadala rimskoj provinciji Pannonia, no današnja istraživanja pokazuju da je ona zapravo bila najistočniji grad Rimske države. Oko 452 Emona je skoro potpuno uništena nakon prodora Huna predvođenih Atilom.
Crveni pomak
mini|Ilustracija crvenog pomaka Crveni pomak (eng. redshift)) je porast valne dužine elektromagnetnog zračenja uzrokovan, raznim efektima kada se izvor zračenja udaljava ili prisustvom vrlo jakog gravitacijskog polja. Izražava se omjerom promjene valne dužine i same valne dužine (z=Δλ/λ).Pojam crveni pomak je veoma bitna astrofizikalna veličina, koristi se kod velikih udaljenosti (obično galaksija) u Svemiru zbog jednostavnijeg izražavanja. Što je z veći toliko je objekat dalji a time i stariji. Crveni pomak je veličina koja pokazuje i starost Svemira.
Otkriće
Edwin Hubble uspio je 1929. dokazati da se veoma daleke galaksije se udaljavaju. Doduše tada je posmatrao 18 galaksija, ali je kasnije s većim brojem posmatranja potvrđena Hubbleova pretpostavka. Do 400 MPc z iznosi manje od 0,1 preko 400 MPc se gubi linearnost. Uzroci crvenog pomaka su stalno širenje (ekspanzija) Svemira, radijalna brzina, vlastito kretanje. Iako se neki objekti nama približavaju, kao npr. galaksija Andromeda (plavi pomak), najveći dio se udaljava.
Bag (Bužim)
Bag je naseljeno mjesto u sastavu općine Bužim, Bosna i Hercegovina.
17. novembar
17. novembar / studeni (17. 11) jest 321. dan godine po gregorijanskom kalendaru (322. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 44 dana.
NGC 6179
NGC 6179 (također poznat kao PGC 58401) je kompaktna galaksija koja je udaljena oko 515 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 0,40 (60 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (60 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio R. J. Mitchell 19. aprila 1855. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Nasljedni nepolipozni kolorektumski kancer
Nasljedni nepolipozni kolorektumski karcinom (HNPCC) ili Linchov sindrom je autosomno dominantna genetička bolest, povezana s visokim rizikom od raka debelog crijeva kao i drugih karcinoma uključujući rak endometrija (drugi najčešći), jajnika, želuca, tankog crijeva, hepatobilijarnog trakta, gornjih mokraćnih puteva, mozga i kože. Povećani rizik od ovih karcinoma je zbog naslijeđenih mutacija koje oštećuju popravak neusklađenosti DNK. To je tip sindroma raka. Budući da pacijenti s Lynchovim sindromom mogu imati polipe, termin HNPCC je nestao.
Rizik od raka
Životni rizik i srednja dob pri postavljanju dijagnoze za karcinome povezane s Lynchovim sindromom '
Dvije trećine karcinoma debelog crijeva javlja se u proksimalnom dijelu crijeva, a uobičajeni znakovi i simptomi uključuju krv u izmetu, proljev ili zatvor i nenamjeran gubitak težine. Prosječna starost pri dijagnoz kolorektumskog karcinoma je 44 godine za članove porodica koje ispunjavaju amsterdamske kriterijume. Prosječna starost dijagnoze raka endometrima je oko 46 godina. Među ženama sa HNPCC koje imaju i karcinom debelog crijeva i endometrija, otprilike polovina je prvo sa karcinomom endometrija, što čini rak endometrija najčešćim karcinomom kod Lynchovog sindroma. Najčešći simptom raka endometrija je abnormalno vaginsko krvarenje. U HNPCC, prosječna dob za dijagnozu karcinoma želuca je 56 godina, a adenokarcinom crijevnog tipa je najčešća prijavljena patološka promjena. Karcinomi jajnika povezani s HNPCC imaju prosječnu starost dijagnoze od 42,5 godina; približno 30% je dijagnosticirano prije 40. godine života.
Utvrđene su značajne varijacije u stopi raka u zavisnosti od uključene mutacije. Do navršenih 75 godina, rizik od raka debelog crijeva, raka endometrija, karcinoma jajnika, gornjeg gastrointestinalnog trakta (želuca, dvanaestopalačnog crijeva, žučnih kanala ili gušterače), raka mokraćnih puteva, karcinoma prostate i tumora mozga je bio kako slijedi za MLH1 mutacije rizik bio je (prema pomenutom redoslijedu): 46%, 43%, 10%, 21%, 8%, 17% i 1% respektivno: za MSH2 mutacije rizici su bili 57%, 17%, 10%, 25%, 32%, odnosno 5%: za mutacije MSH6 rizici su bili 15%, 46%, 13%, 7%, 11%, 18% i 1%.
Genetika
Četiri glavna gena uključena u HNPCC normalno kodiraju funkcionisanje proteina koji formiraju dimere:
Oštećenje bilo kojeg gena za proteinski dimer narušava funkciju proteina. Ova 4 gena su uključena u ispravljanje grešaka (popravak neusklađenosti, „mish-mach model“), tako da disfunkcija gena može dovesti do nemogućnosti popravljanja grešaka u replikaciji DNK i uzrokovati HNPCC. Poznato je da je HNPCC povezan s drugim mutacijama gena uključenih u popravak neusklađenosti DNK puta:
Za ljude sa mutacijama MSH6 vjerovatnije je da će biti negativni po Amsterdamskom kriteriju II. Prezentacija sa MSH6 se malo razlikuje od MLH1 i MSH2, a ekspresija "MSH6 sindroma" je korišten za opisivanje ovog stanja. U studiji Bethesda vodiča blio je senzitivnije nrgo po Amsterdamskim kriterijima detekcije.
Do 39% porodica sa mutacijama u HNPCC genu ne ispunjava Amsterdamske kriterijume. Stoga treba uzeti u obzir porodice za koje je utvrđeno da imaju štetnu mutaciju u HNPCC genu imati HNPCC bez obzira na obim porodične anamneze. To takođe znači da Amsterdamski kriteriji ne uspevaju da identifikuju mnogo ljudi koji su u riziku od Lynchovog sindroma. Poboljšanje kriterijia za skrining je aktivna oblast istraživanja, kao što je detaljno opisano u odeljku Strategije skrininga u ovom članku.
Dijagnoza
Dijagnoza Lynchovog sindroma primjenjuje se na osobe sa mutacijama zametne linije u jednom od MMR gena (MLH1, MSH2, MSH6 i PMS2) ili EPCAM gena, identifikovanom genetičkim testiranjem.
Klasifikacija
Tri glavne grupe MSI-H (mikrosatelitna nestabilnost – MSI) karcinoma mogu se prepoznati histopatološkim kriterijumima:
Histopatološki kriteriji nisu dovoljno osjetljivi da otkriju MSI prema histološkon nalazu, ali se pokušavaju koristiti vještačka inteligencija da predvide MSI iz histologije.
Osim toga, HNPCC se može podijeliti na Lynchov sindrom I (porodični rak debelog crijeva) i Linčov sindrom II (HNPCC povezan s drugim karcinomima gastrointestinalnog trakta ili reproduktivnog sistema).
Liječenje
Hirurška operacija ostaje kao glavna terapija za HNPCC. Pacijenti s Lynchovim sindromom koji razviju kolorektumski karcinom mogu se liječiti ili parcijalnom ili potpunom kolektomijom s ileorektumskom anastomozom. Zbog povećanog rizika od raka debelog crijeva nakon djelimične kolektomije i sličnog kvaliteta života nakon obje operacije, totalna kolektomija može biti poželjan tretman za HNPCC, posebno kod mlađih pacijenata.
Trajne su kontroverze oko prednosti adjuvantnih terapija zasnovanih na 5-fluorouracilu za kolorektumske tumore povezane s HNPCC, posebno one u stadijima I i II.
Može biti djelotvorna i terapija anti-PD-1 antitijelima.
Blokada kontrolne tačke sa anti-PD-1 terapijom sada je poželjna terapija prve linije za uznapredovalu mikrosatelitsku nestabilnost – visoki stadij kolorektumskog karcinoma.
Epidemiologija
Iako tačna prevalencija mutacija koje izazivaju Lynchov sindrom u općoj populaciji ostaje nepoznata, nedavne studije procjenjuju da je oko 1/279 ili 0,35% osoba. Poznato je da određene populacije imaju veću prevalenciju mutacija osnivača, uključujući, ali ne ograničavajući se na, Francuske Kanađane, Islanđane, Afroamerikance i Aškenazi Jevreje. Mutacije koje uzrokuju Lynchov sindrom nalaze se u otprilike 3% svih dijagnostificiranih karcinoma debelog crijeva i 1,8% svih karcinoma endometrija. Prosječna starost dijagnoza raka kod pacijenata sa ovim sindromom je 44 godine, u poređenju sa 64 godine starosti kod osoba bez sindroma.
U.S. Route 150
U.S. Highway 150 (skr:US 150) je savezna cesta u Sjedinjenim Američkim Državama, koja počinje sa cestom U.S. Highway 6 u Moline u saveznoj državi Illinois i završava na U.S. Highway 25 u Mount Vernonu u Kentuckyju.
Illinois
U saveznoj državi Illinois savezna cesta US 150 počinje od međunarodnog aerodroma Quad City u Molinu, nastavljajući se od US-6 prema Vermilionu. Između Molina und Danvilla cesta je paralelna sa autoputom I-74.
NGC 960
NGC 960 (također poznat kao MCG -2-7-28 i PGC 9621) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 226 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,20 (79 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Primož Trubar
Primož Trubar, (9. juni 1508. Rašica, Slovenija − 28. juni 1568. Derendingen, Njemačka) slovenski protestanski duhovnik, spisatelj, prevodilac.
Autor je prvih knjiga na slovenskom jeziku iz 1550, "Abecednik" i "Katekizem", te još tri djela 1557, "Ta peru dail noviga tastamenta" (slo.), 1564, "Cerkovna ordnunga" (slo.), "Hišna postila" (slo.) - posmrtno izdao njegov sin.
Dobro Selo (Bužim)
Dobro Selo je naseljeno mjesto u sastavu općine Bužim, Bosna i Hercegovina.
Velika džamija u Agadezu
Velika džamija u Agadezu ili Džamija u Agadezu je najstarija džamija u zapadnoafričkoj državi Niger. Nalazi se u istoimenom gradu Agadezu, u centralnom dijelu države. Izgrađena je 1515. godine od gline i najviša je građevina na svijetu izgrađena od takvog materijala.
Konstrukcija
S obzirom da se grad Agadez nalazi u Sahari izražen je nedostatak prirodnih materijala kao što su kamen ili drvo kao i drugih građevinskih materijala. Pa ipak, objekti i građevine u ovom dijelu svijeta su vijekovima građene od materijala kojim ovo područje obiluje a to su pijesak i zemlja. U kombinaciji sa slamom, od blata su se pravile cigle koju su se sušile na suncu pri čemu se dobijao prilično čvrst građevinski materijal. Ovaj specifični građevinski materijal zahtijeva poseban način gradnje i održavanja što se može i primijetiti na primjeru ove džamije sa blago zaobljenim ivicama zidova. Zbog materijala od kojeg je sagrađena i klimatskih uslova, vjetra i povremenih kiša koje ispiraju materijal, vanjski zidovi se vremenom troše i potrebno ih je obnavljati. Problem potrebnog postavljanja skele tokom obnove prevaziđen je na spektakularan način tako što su prilikom građenja u zidovima, na određenim razmacima, postavljane horizontalne drvene grede koje strše i koriste se tokom obnove zidova.
Haris Burina
Haris Burina je bosanskohercegovački filmski i pozorišni glumac. Rođen je 1963. u Zenici. Godine 1982. upisao se na Akademiju scenskih umjetnosti u Sarajevu, Odsjek za glumu, kao dio druge generacije. Već u toku studija ostvaruje neke od zapaženih uloga u teatru i na filmu: Audicija, Tetovirano pozorište, Otac na službenom putu, Kuduz. Nekoliko godina živio je u Francuskoj, te osnovao pozorište "La Fenêtre" ("Prozor"), u kojem je nastala i njegova predstava Ptice Sarajeva. Nakon povratka u Bosnu i Hercegovinu nastavlja rad u pozorištu, filmu i na televiziji. Zapažene su njegove uloge u filmovima Go West u režiji Ahmeda Imamovića i Nafaka režisera Jasmina Durakovića.
NGC 1757
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3256A
NGC 3256A (također poznat kao ESO 263-34 i PGC 30626) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 131 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Jedro. Najveći prečnik je 1,30 (49 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (23 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Singl ploče (1976–1980) (Bijelo dugme)
Singl ploče (1974–1975) je kompilacijski album rock sastava Bijelo dugme, objavljen 1982. godine.
Pozadina
Početkom 1982. godine, Bijelo dugme nastupilo je u austrijskom Innsbrucku na manifestaciji zamišljenoj kao simbolično dodavanje baklje, kojom je posljednji grad domaćin Zimskih olimpijskih igara (Innsbruck) predao sljedećem (Sarajevo). Po povratku u Jugoslaviju, carina je zaplijenila muzičku opremu Bijelog dugmeta, jer je otkriveno da su novu opremu stavili u stare kutije. Njihova izdavačka kuća Jugoton odlučila je Bijelom Dugmetu posuditi 150.000.000 jugoslavenskih dinara kako bi platila kaznu. U namjeri da što prije vrate dio novca, u Jugotonu su odlučili izdati dva kompilacijska albuma, Singl ploče (1974–1975) i Singl ploče (1976–1980).
Jazavčar
thumb Jazavčar ( Dachs-jazavac, Hund-pas ili Dackel/Teckel) je rasa domaćeg lovačkog psa, porijeklom iz Njemačke. Današnji jazavčari se koriste za jamarenje glodavaca i lisica, ali i za lov na sitniju divljač kao što su zečevi, jazavce i sl. Danas su jazavčari jedna od najpopularnijih rasa pasa u svijetu, cijenjeni za njihovu karakterističnu odanost i hrabrost.
thumb|Kratkodlaki jazavčar
Historija
Neki historičari i kinolozi kažu da su psi slični današnjim jazavčarima postojali u Egiptu, prije oko 5000 godina, koje su egipćani koristili za lov na sitnu divljač, kao danas. Današnji jazavčari su potomci Francuskih baseta, pinčera i terijera, Prvi jazavčari su nastali u 18. ili 19. stoljeću, tada su bili poznati kao Dachs Kriecher-i (njem. Dachs-jazavac, kreichen-puzati) ili Dachs Krieger (njem. Dachs-jazavac, Krieger-ratnik, borac).
Dlaka
thumb|Oštrodlaki jazavčar. Postoji mnogo varijacija boje kod jazavčara, mogu biti jednobojni ili dvobojni. Jednobojni jazavčari su uglavnom crvenkasto-smeđe boje, ali i dvobojni crni sa paležom. Takođe može biti više kombinacija boja, nekad mogu biti i bijeli. Postoje tri varijacije dlake, kratka dlaka, oštra ili gruba dlaka i duga dlaka.
Zdravstveni problemi
Jazavčari su u pravilu vrlo zdrava pasmina. Kod nekontrolirano uzgojenih jedinki pojavljuju se problemi sa kralježnicom, ili kretanjem. Svaki odgovoran uzgajivač će iz uzgoja isključiti jedinku kod koje se pojavljuju nasljedni zdravstveni problemi. Pored toga, česti su problemi sa očima (katarakte, retinalne atropije, glukome i sl.). Također mnogo jazavčara ima problem sa debljinom isključivo zbog ljudskog faktora.
Makdus
|180px|mini|desno|Makdus 180px|mini|desno|Makdus (dolje lijevo) poslužen kao predjelo ([[meza) u Siriji]]
Makdus je jelo arapske kuhinje u kojem se mali patlidžani pune sitno izlomljenim orasima, crvenom paprikom, smjesom mljevenog bibera i mariniraju u maslinovom ulju. Jelo je posebno popularno u Libanonu, Jordanu, Izraelu i Siriji. Ponekad se dodaje čili u prahu.
Pripremanje
Za pripremu se mali patlidžani očiste i prethodno skuhaju, zatim zarežu i iznutra natrljaju solju. Zatim se stave na vrh vode u sito da povuku vodu, a zatim se utegnu i pritisnu najmanje dva dana da ispuste višak vode i da se lakše ogule. Nadjev se sastoji od nasjeckanih oraha, crvene paprike, bijelog luka i soli, koji se dobro izmiješa i puni u patlidžane. Crvena papriku potrebno je osušiti, obično na suncu, ili je malo zapeći, ili koristiti prah mljevene crvene paprike, koji ne mora obavezno biti ljut. Nadjevene patlidžane zatim se zbijeno slože u teglu, koja se napunjena naopako, stavi na kuhinjski ubrus da se ponovno ocijede dva dana. Na kraju se tegle nadopune maslinovim uljem i zatvore najmanje dvije sedmice. Ako makdus treba trajati nekoliko mjeseci, maslinovo ulje se mora redovito dolijevati. Makdus obično pripremaju sirijska kućanstva oko jeseni za zimnicu, a obično se jede hladno za doručak, večeru ili kao međuobrok. Makdus se uobičajeno pripravlja u domaćinstvu, ali ga je moguće dobiti i iz industrijske prozvodnje, konzerviranog u teglama.
Varijante
Postoje i druge varijante s punjenim patlidžanom, kada se patlidžan puni mesom, ali se ta jela, mada u sebi nose rijec makdus, (fateh makdus) ne smatraju makdusom, koji se servira kao predjelo, te su sličnija nekim varijantama dolmi. Slična varijanta je konzerviraniu kuhani makdus, koji se ne puni orasima.
Nedostatak mitohondrijskog trifunkcionalnog proteina
Nedostatak mitohondrijskog trifuncijskog proteina (nedostatak MTP  ili MTPD) je autosomno recesivni poremećaj oksidacije masnih kiselina koji sprečava organizam da određene masti pretvara u energiju, posebno tokom perioda bez hrane. Ljudi sa ovim poremećajem imaju neadekvatne nivoe enzima koji razgrađuju određenu grupu masti zvanu dugolančane masne kiseline.
Znakovi i simptomi
Ispoljavanje nedostatka mitohondrijalnog trofunkcijskog proteina može početi u djetinjstvu, a karakteristike koje se javljaju su: nizak šećer u krvi, slab tonus mišića i problemi s jetrom. Dojenčad s ovim poremećajem izložena su riziku od srčanih problema, poteškoća s disanjem i pigmentacijskom retinopatijom. Znakovi i simptomi mogu početi "nakon" uzrasta dojenčeta uključuju hipotoniju, bol u mišićima, raspad mišićnog tkiva i gubitak osjeta u ekstremitetima koji se naziva periferna neuropatija. Neki koji imaju manjak MTP-a pokazuju progresivni tok povezan sa miopatijom i rekurentnom rabdomiolizom.
Genetika
Genetika nedostatka mitohondrijskog trofunkciojskog proteina zasniva se na mutacijama u genima HADHA i HADHB koji uzrokuju ovaj poremećaj. Svaki od ovih gena daje upute za stvaranje dijela enzimskog kompleksa koji se zove mitohondrijski trifunkcijskni protein. Ovaj enzimski kompleks funkcionira u mitohondrijama, centrima za proizvodnju energije unutar ćelija: mitohondrijski trifunkcijski protein sadrži tri enzima, od kojih svaki obavlja različitu funkciju. Ovaj enzimski kompleks je potreban za metabolizam grupe masti koje se nazivaju dugolančane masne kiseline. Ove masne kiseline se pohranjuju u tjelesnom masnom tkivu i glavni su izvor energije za srce i mišiće. Tokom perioda posta, masne kiseline su također važan izvor energije za jetru i ostala tkiva.
Mutacije u genima HADHA ili HADHB koje uzrokuju nedostatak mitohondrijskog trifunkcijskog proteina remete sve funkcije ovog enzimskog kompleksa. Bez dovoljne razine ovog enzimskog kompleksa, dugolančane masne kiseline se ne mogu metabolizirati. Kao posljedica toga, ove masne kiseline ne pretvaraju se u energiju, što može dovesti do nekih obilježja ovog poremećaja. Dugolančane masne kiseline također mogu nagomilati i oštetiti jetru, srce i mišiće. Ovo abnormalno nakupljanje uzrokuje druge simptome nedostatka mitohondrijalnog trifunkcionalnog proteina.
Mehanizam ovog stanja ukazuje da mitohondrijski trofunkcijskii protein katalizira tri koraka u mitohondrijskoj beta-oksidaciji masnih kiselina: dugolančanom 3-hidroksiacil-CoA dehidrogenazom (LCHAD), aktivnošću dugolančane enoil-CoA hidrataze i dugolančane tiolaze. Nedostatak ovog proteina okarakteriziran je smanjenom aktivnošću sva tri enzima. Klinički, nedostatak trifunkcijskog proteina obično dovodi do iznenadne neobjašnjive smrti dojenčadi, kardiomiopatije ili miopatije skeletnih mišića.
Liječenje
Upravljanje nedostatkom mitohondrijskog trifunkcijskog proteina podrazumijeva sljedeće:
Srđan Vuletić
Srđan Vuletić, rođen 1971. godine u Bijeljini, je bosanskohercegovački režiser i scenarist.
Biografija
Studij režije završio na Akademiji scenskih umjetnosti u Sarajevu, gdje i danas radi kao docent na predmetu Scenario. Na Otvorenoj sceni OBALA režirao je nekoliko predstava, ali najveći značaj ostvario je svojim filmovima: "Pravoslavna crkva" (dokumentarni film), "Palio sam noge" (dokumentarni film), "Troskok" (kratki igrani film), "Ljeto u zlatnoj dolini" (igrani film), "Teško je biti fin" (igrani film), i dr. Također, autor je scenarija za film "10 minuta", reditelja Ahmeda Imamovića.
Nagrade
Za svoj dugometražni filmski prvijenac Ljeto u zlatnoj dolini osvaja nagradu "Tigar" na Međunarodnom filmskom festivalu u Rotterdamu. Nagrada se dodjeljuje rediteljskim talentima za prvijenac ili drugi igrani film u karijeri. Također na istom festivalu osvaja nagradu mladog žirija Movie Zone.
NGC 3763
NGC 3763 (također poznat kao IC 714, IRAS 11339-0934, MCG -2-30-9 i PGC 35907) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 270 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pehar. Najveći prečnik je 1,10 (86 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (86 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Andrew Ainslie Common 1880. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Zagreb
280px|mini|Zagreb, centralni gradski trg [[Ban Jelačić|Bana Jelačića]] Zagreb je najveći i glavni grad Republike Hrvatske, a istovremeno i jedan od najstarijih evropskih gradova – 1994. proslavio je 900. godišnjicu prvog pisanog dokumenta s njegovim imenom.
Historija
U pisanim izvorima se spominje već 1094. prilikom osnivanja biskupije, danas Nadbiskupije zagrebačke sa sjedištem na Kaptolu. Za Zagreb je naročito važna i 1242. godina, kada je Gradec dobio povelju Zlatnu bulu od kralja Bele IV, koji ga je time proglasio slobodnim kraljevskim gradom u znak zahvalnosti što su mu Zagrepčani pružili gostoprimstvo i zaštitu pred najezdom Tatara. Prema legendi tom prilikom Bela je ostavio gradu i jedan top pod uslovom da se svaki dan iz njega puca kako ne bi zahrđao. Tako se grički top svaki dan oglašava tačno u podne, službeno od 1. januara 1877. Od utvrde Gradec do danas su sačuvana Kamenita vrata, tu je i stara gornjogradska jezgra s crkvom sv. Marka i najljepša zagrebačka barokna crkva sv. Katarine. Česti i dugotrajni sukobi Kaptola i Gradeca oko lokalnog trgovanja i politička zavisnost Hrvatske u prošlosti su kočile jači razvoj Zagreba u političko i privredno središte. Sukobi se vremenom stišavaju, a 1850. grad biva ujedinjen u jedinstvenu cjelinu s prvim gradonačelnikom Josipom Kamaufom.
U međuvremenu isusovci osnivaju prvu gimnaziju (1607) i prvu štampariju (1664), a grad dobija i univerzitet 1669. Prve novine na hrvatskom jeziku (kajkavsko narječje) u Zagrebu pokreće Ljudevit Gaj. Prva željeznička linija (Zidani Most – Zagreb – Sisak) uspostavljena je 1862, nakon još jedne godine proradila je plinara, a zatim i prva telefonska linija 1881.
Krajem 19. stoljeća Zagreb se širi i razvija: stiže prvi tramvaj na konjsku vuču, uspinjača, svečano je otvorena zgrada HNK. Od 1921. do 1931. broj stanovnika porastao je za 70%, što je najveći demografski porast u historiji grada. Godine 1926. u gradu počinje raditi prva radiostanica u ovom dijelu Evrope, 1947. održana je sajamska priredba Zagrebački velesajam, a krajem 1950-ih i prvi Festival Zagreb. Godine 1961. otvara se zagrebački aerodrom u naselju Pleso, 1975. otvoren je hotel "Intercontinental", 1987. grad je domaćin Univerzijade.
Zagreb je važan i u međunarodnom trgovinskom poslovnom svijetu, što se najbolje ogleda u aktivnostima Zagrebačkog velesajma. Željeznička i autobuska stanica te aerodrom Pleso najprometniji su u Hrvatskoj. Zagreb je i vodeći zdravstveni centar u Hrvatskoj.
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj bio je u sastavu užeg područja Grada Zagreba.
Geografija
Smješten je u podnožju Medvednice, duž Save, a istočno od centra grada prolazi 16. meridijan. Sastoji se iz Gornjeg grada (historijskog središta grada), Donjeg grada (izgrađen početkom 19. stoljeća) i Novog Zagreba (izgrađen poslije Drugog svjetskog rata). Prema sjeveru Medvednice nalazi se Zagorje, poznato po šumama, vinogradima i dvorcima. U privrednom i poslovnom središtu Zagreba radi gotovo 1.000.000 stanovnika. Zagreb je političko i administrativno središte Hrvatske, u kojem je sjedište Sabora, predsjednika i Vlade. Nalazi se u jugozapadnom, rubnom dijelu velike Panonske zavale, a obuhvata područje između Medvednice na sjeveru i cestovne obilaznice na jugu te Podsuseda na zapadu i Sesveta na istoku. Smješten na raskršću cestovnih i željezničkih saobraćajnica, Zagreb je i važan industrijski centar jugoistočne Evrope. Industrija obuhvata hemijsku, prehrambenu i mašinsku.
Ptice
Na području Zagreba zabilježeno je 100 vrsta gnjezdarica (najbrojnije su pjevice s 57 vrsta), 6 vrsta grabljivica, 7 vrsta djetlića, 16 vrsta močvarica i 14 vrsta iz ostalih porodica. Više od 30 vrsta prica imaju Maksimir, Jarun, Savica, Bundek i Tuškanac.
Klima
Staro jezgro grada Zagreba leži na 122 m nadmorske visine i ima prosječnu godišnju temperaturu 12 °C.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. Grad Zagreb imao je 767.131 stanovnika, od čega u samom Zagrebu 663.592.
Grad Zagreb
Napomena: Nastao iz stare općine Grad Zagreb.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991, naseljeno mjesto Zagreb imalo je 706.770 stanovnika sljedećeg nacionalnog sastava:
Univerzitet
Univerzitet u Zagrebu (Sveučilište) drugi je najstariji u Hrvatskoj, osnovan nakon zadarskog (1396), i među najstarijima u Evropi. Osnovan je 1669. Do danas je na njemu diplomiralo više od 200.000 studenata, magistriralo više od 18.000 i doktoriralo više od 8.000.
Naučno-nastavni i umjetnički rad obavlja se na 28 fakulteta, tri umjetničke akademije, stručnoj – Učiteljskoj akademiji i univerzitetskom studiju – Hrvatskim studijima. Pri Sveučilištu djeluju 33 visoka učilišta.
Srednje škole i gimnazije
U Zagrebu djeluje 100 srednjih škola, od čega je 31 gimnazija.
Mustafa-paša Ajaspašić
Mustafa-paša Ajaspašić bio je šesti bosanski namjesnik od 22. juna 1593. do 1594. godine.
NGC 7696
NGC 7696 (također poznat kao MCG 1-60-4 i PGC 71757) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 262 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 1,30 (99 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 14. novembra 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
18. novembar
18. novembar / studeni (18. 11) jest 322. dan godine po gregorijanskom kalendaru (323. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 43 dana.
NGC 4770
NGC 4770 (također poznat kao MCG -1-33-40 i PGC 43804) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 168 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,50 (73 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (39 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 25. marta 1786. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kaluška oblast
Kaluška oblast jest federalna oblast u Rusiji. Prema popisu iz 2010. godine u ovoj oblasti je živjelo 1.010.930 stanovnika. Administrativno središte oblasti je Kaluga.
Mihalidži Ahmed-paša
Mihalidži Ahmed-paša bio je sedmi bosanski namjesnik. Rodom iz sela Mihalidž kod Burse. Odgojen je u carskom dvoru, a 1588. godine imenovan je namjesnikom na ostrvu Kipar, da bi nakon dvije godine bio imenovan namjesnikom Egipta. Na tom položaju je ostao do 1594. godine, kada je premješten u Bosnu. Dok je bio namjesnik Bosne, ratne operacije su vršene po Mađarskoj protiv Austrije. Sredinom juna, Ahmed-paša se sa Bošnjacima pridružio osmanskoj vojsci koja je 23. juna osvojila tvrđavu Tata ili današnju Tatabanju u Mađarskoj. Nakon toga osmanska vojska se uputila prema utvrdi Janik, koju su nakon 64 dana osvojili i to 18.09.1594. godine. Još iste godine, Mihalidži Ahmed-paša je imenovan namjesnikom Budima, dok je na njegovo mjesto doveden Husein-paša Boljanić. Kasnije je Mihalidži Ahmed-paša dogurao do drugog vezira ili zamjenika tadašnjeg velikog vezira Damad Ibrahim-paše Novošeherlije. Godine 1607. Mihalidži Ahmed-paša je umirovljen, da bi 1613. godine, dok je bio na putu prema Mekki umro. Sahranjen je kod svoje džamije koju je dao sagraditi pokraj Kučuk Karama.
Zvijezda asimptotskog divovskog ogranka
Evolucija
AGB fazu prolaze zvijezde srednje mase, mada je granica određena metalicitetom. Kod glavnog niza u Hertzsprung-Russellovom dijagramu (HRD) energija potječe od gorenja vodika u jezgru. Kada vodik potpuno fuzionira u helij, gorenje prelazi na ljusku oko jezgre. Kod daljeg gorenja vodika zvijezda se postepeno hladi, širi se da bi napokon postala crveni div čime se penje u Hertzsprung-Russellovom dijagramu.