cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zavod za geologiju Federacije Bosne i Hercegovine
Historija
Zavod za geologiju je formiran 1898. godine kao sektor u Zemaljskom muzeju. Kao samostalni državni Geološki zavod počeo je sa radom 1912. godine. Zavod je 1946. godine osnovan kao Geološko-istraživački institut Ministarstva industrije i rudarstva R BiH. Od 1974. Zavod je naučno-istraživačka institucija u sklopu Geoinženjeringa Sarajevo. Zavod 1989. postaje samostalna geološka institucija SR BiH. Uredbom sa zakonskom snagom (Sl. list R BiH, br 18/92) Zavod je proglašen kao samostalna upravna organizacija pod imenom Zavod za geološka istraživanja R BiH Uredbom sa zakonskom snagom (Sl. list RBiH br. 25/93) Zavod je upravna organizacija Ministarstva privrede R BiH. Zakonom o Ministarstvima i drugim organima državne uprave (Sl. list RBiH br. 15/94) djelatnost Zavoda i zaposlene radnike preuzima Ministarstvo prostornog uredjenja, resursa i  zaštite okoline RBiH. Rješenjem Ministarstva prostornog uredjenja, resursa i zaštite okoline Republike BiH br. 01-1-111-409/95 uz suglasnost Ministarstva odbrane formira se Zavod kao naučno-istraživačka institucija iz oblasti geologije.
Djelatnost
Federalni zavod za geologiju vrši istraživačke, stručno-analitičke i druge poslove iz oblasti fundamentalnih i regionalnih geoloških istraživanja od interesa za Federaciju Bosne i Hercegovine. Poslovi se odnose na izradu osnovnih geoloških, hidrogeoloških, inženjersko-geoloških, seizmotektonskih i drugih geoloških karata i vrši pripremu za njihovo štampanje. Vrši naučno utvrđivanje zakonomjernosti koncentracije i razmještaja prirodnih mineralnih resursa u zemljinoj kori. Priprema geološke podloge za prostorno planiranje, izvođenje građevinskih, rudarskih i drugih aktivnosti. Podloge za razvoj šumarstva, poljoprivrede, vodosnabdijevanja te razvoj urbanizacije i infrastrukturnih objekata. Vrši izradu federalnog programa upravljanja mineralnim sirovinama. Uspostavlja kontakte s međunarodnim geološkim institucijama kroz razmjenu egzaktnih podataka o geološkom sklopu i strukturi Zemljine kore. Priprema i organizira zajedničke istraživačke projekte. Priprema podatke za međunarodni geološki informacijski sistem. Utvrđuje i predlaže Vladi Federacije strateške mineralne sirovine s prijedlogom mjera za njihovo korištenje. Predlaže politku geoloških istraživanja na prostoru Federacije. Vrši izradu metodskih uputstava, standarda i normativa u oblasti geoloških istraživanja. Formira i vodi fond stručne dokumentacije o geološkim istraživanjima na području Federacije. Kreira i razvija jedinstven geološki informacijski sistem i pruža informacije i podatke u okviru općeg geoinformacijskog sistema korisnicima rezultata istraživanja.
Organizacija
Federalni Zavod za geologiju, kome je osnivač Vlada Federacije Bosne i Hercegovine, je samostalna federalna ustanova, koja obavlja poslove iz navedene djelatnosti. Ustanovom rukovodi Direktor Zavoda (Prof.dr Hazim Hrvatović, dipl.ing.geol.). Shodno Pravilniku o unutrašnjoj organizaciji Federalnog Zavoda za geologiju, ovu ustanovu čine šest organizacionih jedinica (Sektora) kojima rukovode Pomoćnici direktora.
NGC 2176
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Astronomija u srednjovjekovnom islamu
desno|thumb|Perzijski [[astrolab iz 18. vijeka koji se čuva u Muzeju historije nauka u Univerzitetu u Cambridgeu, u Engleskoj]]
Astronomija u srednjovjekovnom islamu obuhvata period intezivnog proučavanja astronomskih događaja i pojava u islamskom svijetu, posebno za vrijeme Zlatnog doba islama, tj. perioda od 9. do 13. vijeka. Djela nastala tokom ovog perioda dokumentovana su uglavnom na arapskom jeziku. Procvat zanimanja za ovu oblast a samim time i glavnina istraživanja se odvijala na prostorima Srednjeg istoka, Srednje Azije, El-Andaluza i Sjeverne Afrike u početku a kasnije i Dalekog istoku i Indije. Razvoj islamske astronomije može se posmatrati kao paralelni proces sa razvojem islamskih nauka i preoblikovanju tada postojeće naučne građe na stranim jezicima u zasebnu nauku sa predominantnim islamskim karakteristikama. Kod proučavanja postojećeg naučnog materijala posebno su obuhvaćena djela grčkih, sasanidskih i indijskih astronoma koja su prevođena i dograđivana.
Islamska astronomija odigrala je značajnu ulogu u oživljavanju bizantijske i evropske astronomije nakon perioda gubitka znanja tokom ranog srednjeg vijeka, posebno prevođenjem arapskih djela na latinski jezik tokom 12. vijeka. Islamska astronomija imala je veliki uticaj i na kinesku i Malijsku astronomiju.
Znatan broj zvijezda na nebu, poput Aldebarane, Altaire i Denebe kao i astronomskih izraza kao što su alidad, azimut i nadir još se nazivaju njihovim prvobitnim arapskim nazivima. Veliki korpus literature iz islamske astronomije sačuvan je do danas, a broji otprilike 10.000 rukopisa rasutih po cijelom svijetu, od kojih mnogi nisu pročitani ili katalogizirani. Uprkos tome, u velikoj mjeri danas se može rekonstruisati tačna slika islamske aktivnosti i doprinosa u oblasti svjetske astronomije.
Historija
desno|thumb|Veliki perzijski bronzani nebeski globus s natpisom Hadi Isfahani i datumom 1197. godine po hidžri (1782/83), tipične sferične forme, sa urezanim oznakama, figurama, astrološkim simbolima i detaljima
Ahmad Dallal napominje da su, za razliku od Babilonaca, Grka i Indijaca, koji su razvili složene sisteme matematičkog astronomskog proučavanja, predislamski Arapi se u potpunosti oslanjali na empirijska zapažanja. Ta su se opažanja zasnivala na položaju pojedinih zvijezda, a ovo područje astronomskog proučavanja kod Arapa bilo je poznato kao anva. Anva se nastavila razvijati i nakon pojave islama gdje su islamski astronomi svojim empirijskim opažanjima pridodali i matematičke metode. Prema Davidu Kingu, nakon uspona islama, vjerska obaveza određivanja položaja kible i vremena molitve vijekovima je podsticala veći napredak u astronomiji.
Period ranog islama
desno|thumb|[[Tusijev par je matematički uređaj koji je izumio perzijski polimat el-Tusi u kojem se manji krug rotira unutar većeg kruga čiji je prečnik dvostruko veći u odnosu na mali krug. Rotacije krugova uzrokuju da tačka na obodu manjeg kruga oscilira naprijed-nazad linearnim gibanjem duž prečnika većeg kruga]]
Nakon teritorijalnog širenja islama, za vrijeme Pravednog halifata muslimanski učenjaci počeli su izučavati helenistička i indijska astronomska znanja prevođenjem na arapski (u nekim slučajevima i sa perzijskog).
Prvi astronomski tekstovi koji su prevedeni na arapski jezik bili su indijskog i perzijskog porijekla.
Najistaknutiji od tih tekstova bio je Zij al-Sindhind, indijsko astronomsko djelo iz 8. vijeka, koje su nakon 770. godine preveli Ibrahim el-Fazari i Jakub ibn Tarik uz pomoć indijskih astronoma koji su posjetili dvor halife El-Mensura 770. godine. Drugi prevedeni tekst bio je Zij al-Shah, zbirka astronomskih tabela (zasnovanih na indijanskim parametrima), sastavljana u Sasanidskoj Perziji tokom perioda od dva vijeka. Fragmenti tekstova u ovom periodu pokazuju da su Arapi usvojili sinusnu funkciju (nasljeđenu iz Indije) umjesto tetiva lukova korištenih u grčkoj trigonometriji.
Zlatno doba
Početkom 9. vijeka, za vrijeme vladavine 7. abasidskog halife El-Memuna u Bagdadu je osnovana Kuća mudrosti, svojevrsna naučna ustanova. Od osnivanja Kuća mudrosti bila je mjesto izučavanja različitih oblasti nauka pa tako i principa geocentričnog sistema, odnosno Ptolemejovog sistema. Prema Dallalu (2010), upotreba parametara, izvora i metoda izračunavanja iz različitih naučnih tradicija učinila je ptolemejsku tradiciju prihvatljivom od samog početka do mogućnosti promatračkog pročišćavanja i matematičkog restrukturiranja. Takva astronomska proučavanja podržavao je i sam halifa. Bagdad i Damask postali su središta takve aktivnosti. Halife ne samo da su finansijski podržali ovaj rad, već su doprinosili i ugledu takvih istraživanja.
Prvo veće muslimansko astronomsko djelo bilo je Zij el-Sindhind perzijskog učenjaka el-Khwarizmija iz 830. Djelo sadrži tabele za kretanja Sunca, Mjeseca i pet planeta poznatih u to vrijeme. Djelo je značajno jer je u islamske nauke uvodilo ptolemejske koncepte. Ovo djelo također označava prekretnicu u islamskoj astronomiji. Do tada su muslimanski astronomi usvajali primarno istraživački pristup tom polju, prevodeći djela drugih autora ili proučavali već otkrivena znanja. El-Khwarizmijev rad označio je početak netradicionalnih metoda proučavanja i izračunavanja.
Egipatski astronom Ibn Junus bio je zapravo prvi astronom koji je stvarno utvrdio grešku u Ptolemejevim proračunima kretanja planete i njihove jedinstvenosti u kasnom 10. vijeku. Ptolemej je izračunao da se Zemljino kolebanje, inače poznato kao precesija, mijenja za 1 stepen svakih 100 godina. Ibn Junus se suprotstavio ovoj pretpostavci tvrdeći da se to dešava svakih 70 godina. Otkrića Ibn Junusa i Ibn el-Šatira bili su dio Kopernikovih proračuna kako bi se shvatilo da je Sunce središte svemira.
Zgornji Porčič
Zgornji Porčič je naseljeno mjesto u sastavu općine Sveta Trojica v Slovenskih goricah, regija Podravska, Slovenija.
Astronomija u srednjovjekovnom islamu
Zlatno doba
Između 1025. i 1028. godine, Ali al Hasan al-Haitam je napisao djelo Al-Shukuk ala Batlamyus (Sumnje na Ptolemeja). Održavajući fizičku stvarnost geocentričnog modela, kritizirao je elemente ptolemijskih modela. Mnogi astronomi su se suočili sa izazovom postavljenim u ovom radu a koji se sastojao u tome da se razviju alternativni modeli koji bi riješili ove poteškoće. Ebu Ubejd el-Juzjani, perzijski ljekar je 1070. godine objavio djelo Tarik al-Aflak gdje je raspravljao o "jednakom" problemu ptolemejskog modela i predložio rješenje. U El-Andaluzu objavljeno djelo anonimnog autora al-Istidrak ala Batlamyus (Rekapitulacija u vezi s Ptolomejem), sadržavalo je spisak primjedbi na ptolemejsku astronomiju.
Zgornji Porčič
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Lenart.
Astronomija u srednjovjekovnom islamu
Kasniji period
Značajniji astronomi iz kasnijeg srednjovjekovnog perioda bili su Muajad al-Din al-'Urdi (oko 1266), Nasirudin Tusi (1201. – 1274), Kutb al-Din al Širazi (oko 1311), Sadr al-Šarija al-Buhari (oko 1347), Ibn Šatir (oko 1375) i Ali al-Kušji (oko 1474).
Zgornji Porčič
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zgornji Porčič je imao 356 stanovnika.
Astronomija u srednjovjekovnom islamu
Kasniji period
U kasnijem periodu 13. vijeka, Nasir al-Din al-Tusi izumio je Tusijev par. Model će kasnije poslužiti za Kopernikovo razumijevanje kretanja nebeskih tijela opisano u djelu iz perioda Renesanse.
U 15. vijeku, timuridski vladar Ulug-beg iz Samarkanda osnovao je na svom dvoru centar za pokroviteljstvo astronomije. Astronomiju je proučavao u mladosti, a 1420. naredio je izgradnju opservatorije, koja je tokom svoga rada napravila novi set astronomskih tablica, a doprinjela je i drugim naučnim i matematičkim iskoracima.
Uticaj islamske astronomije na području Istočne Azije
desno|thumb|Plan Stare pekinške opservatorije osnovane 1442.
Kina
Uticaj islamska astonomije na kinesku astronomiju prvi put je zabilježen za vrijeme dinastije Sung, kada je Hui muslimanski astronom Ma Yize uveo koncept sedam dana u sedmici i dao druge doprinose.
Širenjem islama na područje današnje Kine, islamski astronomi su došli u Kinu kako bi radili na izradi kalendara i općenito doprinjeli u oblasti astronomije za vrijeme Mongolskog carstva i dinastije Juan koja je naslijedilo ovo carstvo. Kineski učenjak Yelu Chucai pratio je Džingis-kana tokom njegovih pohoda te tako 1210. stigao u Perziju i proučavao njihov kalendar kako bi ga upotrebio za potrebu Mongolskog carstva. Kublaj-kan je doveo Perzijance u Peking kako bi osnovali opservatoriju i instituciju za astronomska proučavanja.
Nekoliko kineskih astronoma radilo je u opservatoriji u Maragi, koju je osnovao Nasirudin Tusi 1259. godine, pod pokroviteljstvom Hulagu-kana u Perziji. Jedan od tih kineskih astronoma bio je Fu Mengchi ili Fu Mezhai. 1267. godine perzijski astronom Jamal ad-Din, koji je prethodno radio u opservatoriji u Maragi, predstavio je Kublaj-kanu sedam perzijskih astronomskih instrumenata, uključujući zemaljski globus i armilarnu sferu kao i astronomski almanah, koji je kasnije bio poznat u Kini kao Wannian Li (Kalendar deset hiljada godina ili Vječni kalendar). U Kini je ovaj astronom bio poznat pod nazivom Zhamaluding a 1271. kan ga je imenovao za prvog direktora Islamske opservatorije u Pekingu, poznate kao Islamski astronomski biro, koji je djelovao uporedo s kineskim astronomskim biroom naredna četiri vijeka. Islamska astronomija stekla je dobru reputaciju u Kini zbog teorije planetarnih geografskih širina, koja u to vrijeme nije postojala u kineskoj astronomiji i zbog preciznog predviđanja pomračenja. Neki od astronomskih instrumenata koje je izgradio poznati kineski astronom Guo Shoujing ubrzo nakon toga podsjećaju na stil instrumenata izgrađenih u Maragehu. Konkretno, pojednostavljeni instrument (jianyi) i veliki gnomon u Astronomskom opservatoriju Gaocheng pokazuju tragove islamskog utjecaja. Dok je formulisao kalendar Shoushilija 1281., na Shoujingov rad vezan za sferičnou trigonometriju možda je djelomično utjecala i islamska matematika, koja je u to doba u velikoj mjeri prihvaćena na dvoru Kublaj-kana. Ovi mogući utjecaji uključuju pseudo-geometrijsku metodu za konverziju između ekvatorijalnih i ekliptičkih koordinata, sistemsku upotrebu decimala u temeljnim parametrima i primjenu kubne interpolacije u proračunu nepravilnosti planetarnih gibanja.
Car Hung (r. 1368. –1398) iz dinastije Ming, u prvoj godini svoje vladavine (1368), regrutuje stručnjake za astrologiju, kako Kineze tako i pripadnike drugih naroa iz astronomskih institucija u Pekingu, bivšeg mongolskog Juana u Nanjing da postanu službenici novoosnovane nacionalne opservatorije.
Te godine vlada dinastije Ming prvi put je pozvala astronomske zvaničnike da dođu u područje južno od prijestonice Juana. Bilo ih je četrnaest. Da bi povećao tačnost u metodama posmatranja i računanja, car Hung postakao je usvajanje paralelnih kalendarskih sistema, Han i Hui. U narednim godinama, sud dinastije Ming imenovao je nekoliko Hui astrologa koji će biti na visokim položajima u carskoj opservatoriji. Napisali su mnogo knjiga o islamskoj astronomiji a pravili su i astronomsku opremu zasnovanu na islamskom sistemu.
Prijevod dva važna djela na kineski jezik završen je 1383. godine: Zij (1366) i al-Madkhal fi Sina'at Ahkam al-Nujum (Uvod u astrologiju) (1004).
Koreja
Tokom ranog perioda vladavine Jozeon dinastije (1392. – 1897) islamski kalendar poslužio je kao osnova za reformu kalendara kako bi se izradio novi kalendarski sistem koji bi bio precizniji od postojećih kalendara sa kineskim osnovama. Korejski prijevod Huihui Lifa (u prijevodu na bosanski jezik Muslimanski sistem kalendarske astronomije) teksta koji kombinuje kinesku astronomiju sa islamskim radovima astronoma Džemaludin, proučavan je u Koreji u vrijeme dinastije Jozeon i vladara Sejonga u petnaestom vijeku. Tradicija kinesko-islamske astronomije opstala je u Koreji sve do početka devetnaestog vijeka.
Opservatorije
thumb|right|Srednjovjekovni rukopis [[Kutbudin Širazi|Kutbudina Širazija koji prikazuje epiklički planetarni model]] Zabilježeno je da su prva sistematska zapažanja astronomskih događaja u islamu desila pod pokroviteljstvom Al-Mamuna, sedmog abasidskog halife koji je vladao islamskim svijetom početkom 9. vijeka. U takvim a i u mnogim drugim privatnim opservatorijama, od Damaska ​​do Bagdada, izmjereni su stepeni meridijana, uspostavljeni su solarni parametri i detaljno su promatrani Sunce, Mjesec i planete.
U 10. vijeku dinastija Bujida potaknula je poduzimanje opsežnih radova u astronomiji, poput izgradnje velikog instrumenta s kojim su provedena opažanja u 950. godini. To je poznato po astronomskim tablicama koje je u to doba sastavio astronom Ibn al-Alam. Velikog astronoma Abdurahmana Al Sufija za njegov rad finansirao je princ Adud al-Dawla, koji je sistematski revidirao Ptolemejev katalog zvijezda. Sharaf al-Daula je također osnovao sličnu opservatoriju u Bagdadu. Izvještaji Ibn Junusa i el Zarkali iz Toleda i Kordobe govore o korištenju sofisticiranih instrumenata u to vrijeme.
Upravo je Malik šah I uspostavio prvu veliku opservatoriju, vjerovatno u Isfahanu. Upravo je tu Omar Hajjam s mnogim drugim saradnicima konstruirao zij i formulirao perzijski solarni kalendar tzv. jalali kalendar. Moderna verzija ovog kalendara i danas je u službenoj upotrebi u Iranu.
Međutim, najuticajniji opservatorij osnovao je Hulegu-kan tokom 13. vijeka. Ovdje je Nasirudin Tusi nadzirao njegovu tehničku konstrukciju u Maragi. U objektu su se nalazile prostorije za odmor za Hulegu-kanu, kao i biblioteka i džamija. Neki od najboljih astronoma tog vremena okupljali su se tamo i iz te saradnje rezultirali su neke važnije izmjene Ptolemejskog sistema u razdoblju od 50 godina.
thumb|260px|[[Opservatorija Ulug-bega u Samarkandu]]
Godine 1420. princ Ulug-beg, i sam astronom i matematičar, osnovao je još jedan veliki opservatorij u Samarkandu, čije su ostatke 1908. iskopala ruska ekspedicija.
Osim pomenutih opservatorija i Taqi al-Din Muhammad ibn Ma'ruf osnovao je veliku opservatoriju u osmanlijskom Carigradu 1577. godine, koja je bila u istom obimu kao i ona u Maragi i Samarkandu. Opservatorija je, međutim, bila kratkotrajna, jer su prevladavali protivnici opservatorije a opservatorij je uništen 1580. godine. Dok se osmanlijsko svećenstvo nije protivilo nauci o astronomiji, opservatorija se prvenstveno koristila za astrologiju.
Instrumenti
Aktuelno znanje o instrumentima koje su muslimanski astronomi svojevremeno koristili primarno potiču iz dva izvora. To su preostali instrumenti koji se nalaze u privatnim i muzejskim zbirkama a kao drugi izvor koriste se traktati i rukopisi sačuvani iz srednjeg vijeka. Astronomi Zlatnog doba islama izvršili su mnoga poboljšanja instrumenata koji su već korišteni prije njihovog vremena, poput dodavanja novih mjernih skala ili drugih detalja.
Nebeski globusi i armilarne sfere
Nebeski globusi su se koristili prvenstveno za rješavanje problema u nebeskoj astronomiji. Danas, širom svijeta postoji 126 takvih instrumenata pri čemu je najstariji iz 11. vijeka. Nadmorska visina Sunca ili rektascenzija i deklinacija zvijezda mogla bi se izračunati pomoću ovih instrumenata unošenjem položaja posmatrača na meridijanski prsten globusa.
Armilarna sfera imala je sličnu primjenu. Ovakve sfere iz ranomuslimanskog perioda nisu očuvane, ali je njihovo postojanje potvrđeno u nekoliko traktata o instrumentu sa prstenima. U tom kontekstu posmatra se i islamski razvoj sfernog astrolaba, a u modernom vremenu postoji samo jedan takav očuvan instrument i to iz 14. vijeka.
Astrolab
Astrolab od mesinga bio je helenistički izum. Prvi islamski astronom za kojeg se navodi da je izgradio astrolab bio je Ibrahim al-Fazari s kraja 8. vijeka. Astrolab je bio popularan u islamskom svijetu tokom zlatnog doba, uglavnom kao pomoć u određivanju pravilnog položaja kible. Najraniji poznati primjer datira iz 927/8. godine.
Ovi instrumenti su korišteni za očitavanje vremena izlaska Sunca i nepokretnih zvijezda. Zarkali iz Andaluzije konstruirao je jedan takav instrument koji, za razliku od svojih prethodnika, nije ovisio o geografskoj širini promatrača što je bila velika prednost takvog instrumenta te se zbog toga mogao koristiti bilo gdje. Ovaj instrument postao je poznat u Evropi kao Safeja.
Mehanički kalendar
El-Biruni, perzijski naučnik i polimat s početka 11. vijeka napravio je instrument koji je nazvao Mjesečeva kutija, koji je bio mehanički Lunisolarni kalendar a funkcionisao je na principu zupčastog bloka koji se sastojao od 8 zupčanika. Ovaj instrumentje bio rani primjer uređaja za obradu znanja sa fiksnim ožičenjem.
Sunčani satovi
thumb|left|[[Rukopisi iz Timbuktua koji prikazuju tekstove iz matematike i astronomije. ]] Muslimani su napravili neka poboljšanja u teoriji i izradi sunčanih satova, koje su naslijedili od svojih indijskih i grčkih prethodnika. Khwarizmi je pravio tablice za ove instrumente što je znatno skratilo vrijeme potrebno za izradu konkretnih proračuna.
Sunčani satovi su često postavljani u džamijama kako bi se odredilo vrijeme molitve. Jedan od najupečatljivijih primjera sunčanog sata sagradio je u 14. vijeku muvekit Velike džamije u Damasku, Ibn al-Šatir.
Kvadranti
Muslimani su izumili nekoliko oblika kvadranata. Među njima je bio i sinusni kvadrant koji se koristio za astronomske proračune, kao i različiti oblici horarnog kvadranta, koji se koriste za određivanje vremena (posebno vremena molitve) promatranjem Sunca ili zvijezda. Središte razvoja kvadranata bio je Bagdad tokom 9. vijeka.
Ekvatorijumi
Ekvatorijum je izum andalužanskog učenjaka Zerkalija. Najranije spominjanje ovog uređaja je u 11. vijeku. To je mehanički uređaj za pronalaženje položaja Mjeseca, Sunca, zvijezda i planeta pomoću geometrijskog modela za prikaz srednje i anomalističke pozicije datog nebeskog tijela. Pri korištenju ovog uređaja nije bilo potrebe za računanjem i preračunavanjem.
Astronomija u islamskoj umjetnosti
Primjeri kosmoloških slika postoje u mnogim oblicima islamske umjetnosti, bilo da su to rukopisi, umjetnički izrađeni astrološki alati ili oslikani zidovi palača i dvoraca. Islamska umjetnost je održala sposobnost da dostigne bilo koji stepen razvoja društva.
Unutar islamskih kosmoloških doktrina i islamskog proučavanja astronomije, poput Enciklopedija Braće čistoće (koja se alternativno naziva Rasa'il iz Ikhwana al-Safe) veliki je naglasak srednjovjekovnih učenjaka na važnost proučavanja nebesa. To proučavanje nebesa pretočeno je u umjetničko predstavljanje svemira i astrološke koncepte. Mnogo je oblasti u koje se ubraja islamska astrološka umjetnost, poput vjerskog, političkog i kulturnog konteksta. Naučnici smatraju da zapravo postoje tri vala odnosno zone uticaja pod kojim se razvijala astronomija u islamskoj umjetnosti a to su zapadnjački, bizantijski i islamski uticaj. Islamski svijet crpio je inspiraciju iz grčkih, iranskih i indijskih metoda kako bi formirao svoj jedinstveni stil u načinu predstavljanja zvijezda, nebeskih tijela i svemira općenito.
Primjeri
alt=|thumb|Krčag s znakovima zodijaka iz prve polovine 13. vijeka s pretpostavkm da potiče s područja Irana. Izrađen je od mesinga a ukršen bakrom i srebrom. Mjesta poput Quasyr 'Amra, koje se koristilo kao ruralni kompleks emevijskih palata i kupališta, opisuje način na koji su astrologija i kosmos utkali svoj put u arhitektonski stil. Za vrijeme boravka na ovom mjestu, osobe koje su se tu nalazile mogle su se odmarati u kupaonici i posmatrati freskiranu kupolu koja bi istovremeno otkrivala svoju i sakralnu i kosmičku prirodu. Osim ostalih freski kompleksa koji su se u velikoj mjeri fokusirali na al-Walid, kupola za kupanje bila je ukrašena islamskim horoskopom i nebeskim dizajnima. Osjećaj bi bio takav kao da odjednom lebdite negdje u svemiru. Ikhwan al 'Safa je u svojoj enciklopediji opisao Sunce koje je Bog stavio u središte svemira, a sva druga nebeska tijela orbitiraju oko njega u sferama. Kao rezultat toga, onaj koji posmatra ove freske mogao bi sebe zamisliti kao da se nalazi u središtu svemira, podsjetivši se na njihovu moć i položaj. Mjesto poput Qusayr 'Amra predstavlja način na koji su astrološka umjetnost i slike komunicirali s islamskim elitama i onima koji su se nalazili među halifatskim autoritetima.
Islamski horoskop i astrološki prikazi su također bili prisutni u oblasti prerade metala. Krčazi koji prikazuju dvanaest simbola zodijaka postoje kako bi se naglasio elitni zanat i nosio blagoslove kao što je jedan primjer koji se nalazi u njujorškom muzeju umjetnosti Metropolitan. Također je čest slučaj da su i kovanice kovane s zodijačkim znakovima koji su imali jedinu svrhu predstavljanja mjeseca u kojem je novac kovan. Kao rezultat toga, astrološki simboli su se mogli upotrijebiti i kao ukras i kao sredstvo prenošenja simboličkih značenja ili određenih informacija.
Gudački kvartet
right|thumb|300px|Gudački kvartet za vrijeme nastupa. S lijeva na desno - Prva violina, druga violina, viola, violončelo Gudački kvartet je izvođački sastav koji sačinjavaju 4 gudačka instrumenta: dvije violine, viola i violončelo. Gudački kvarteti su najprominentniji kamerni ansambli u klasičnoj muzici. Kvartet je postao popularan početkom perioda klasične muzike i koristili su ga kompozitori da iskoriste raznovrsne tonske boje gudačkih instrumenata. Joseph Haydn je bio pionir razvoja ovog obrasca u 18. vijeku, i od tada se gudački kvartet smatra pravim testom kompozitorske umjetnosti.
Značenje
Iako se bilo koja kombinacija sa četiri gudačka instrumenta može doslovno nazvati "gudački kvartet", u praksi ovaj pojam se obično odnosi na grupu koja se sastoji od dvije violine, jedne viole i jednog violončela. "Prva" violina obično svira melodijsku liniju u višim registrima, a "druga" violina svira niže note u harmoniji. Četiri instrumenta u gudačkom kvartetu odgovaraju sa četiri raspona koje možemo naći u pjevačkim horovima - sopran, alt, tenor i bas.
Standardni gudački kvartet smatran je od mnogih kao jedan od najvažnijih oblika u kamernoj muzici, a većina velikih kompozitora iz kasnog 18. vijeka pa nadalje pisali su muziku za gudačke kvartete.
"Gudački kvartet" se ne odnosi samo na ansambl za četiri instrumenta, nego i na vrstu muzičkog sastava. A sastav za četiri svirača gudačkih instrumenata može biti napisan u bilo kom muzičkom obliku, ali ako je djelo "gudački kvartet" to se muzičko djelo obično sastoji od četiri stavka, sa strukturom velikih razmjera sličan onome kao u simfoniji. U klasičnom obliku gudačkog kvarteta, vanjski (prvi i zadnji) stavci su obično brzi, a unutrašnji stavci se sastoje od sporog stavka i neke vrste plesnog stavka kao npr. menuet, scherzo, itd).
Mnoge druge kamerne grupe mogu se vidjeti kao modifikacije gudačkog kvarteta, poput klavirskog kvinteta, što je gudački kvartet s dodatkom klavira; gudački kvintet, što je gudački kvartet s dodatnom violom, violončelom ili kontrabasom, a gudački trio, koji sadrži jednu violinu, violu i violončelo; i klavir kvartet koji je gudački kvartet s jednom od violina zamijenjenom klavirom. Ako kompozitor stvara muziku za četiri druga gudačka instrument - naprimjer, tri violine i bas, ili violina, viola, violončelo, i gitara - a instrumentacija se naznačava posebno.
Historija
Oblik gudačkog kvarteta prvi put se počeo koristiti u drugoj polovini 18. vijeka. Prva djela za gudački kvartet od Josepha Haydna imaju pet stavaka i liče na divertimento ili serenadu, ali gudački kvarteti Opus 9 iz 1769-1770 godine su u obliku koji će postati standard za Haydna i druge kompozitore. Oni su se sastojali od četiri stavka: brzi stavak, spori stavak, menuet i trio, i brzo finale. Zbog toga što je njegov primjer pomogao u kodifikovanju oblika koji je nastao iz barokne suite, Haydn se često naziva "ocem gudačkog kvarteta."
Haydn je povremeno svirao svoje kvartete za društvena okupljanja sa improvizovanim ansamblom čiji član je bio i Mozart. Muzika za gudačke kvartete cvjetala je u klasično doba, s Mozartom i Beethovenom koji su uz Haydna napisali poznate serije kvarteta.
Blago posustajanje u tempu stvaranja muzike za gudačke kvartete došlo je u 19. vijeku. Nekoliko kompozitora napisalo je samo jedan kvartet, možda da pokažu da mogu u potpunosti da ovladaju ovim muzičkim žanrom. Sa početkom modernog doba u klasičnoj muzici, kvartet ponovo postiže punu popularnost među kompozitorima.
16 gudačkih kvarteta Ludwiga van Beethovena se smatraju jednim od najvažnijih radova u ovom žanru. Oni su uglavnom razvrstani kao početni, srednji i kasni kvarteti. Početnih šest kvarteta (br. 1-6, Opus 18) smatraju se dokazom da je Beethoven potpuno ovladao ovim muzičkim oblikom koji se razvio od onih kvarteta Franza Josepha Haydna i Wolfganga Amadeusa Mozarta. U Razumovsky kvartetima, napisanim u periodu od 1805-1806 godine kao rezultat pokroviteljstva grofa Andreasa Razumovskog, ostaju i dalje izuzetno popularni pokazujući kompozitorov veći izraz za emocionalnu osjetljivost i dramu.
Kasni Beethovenovi kvarteti, u koje spadaju njegovih ​​završnih pet kvarteta i Velika fuga (njem. Große Fuge) su posljednje kompozicije ovog kompozitora. Ovi radovi se suzdržavaju od romantičnog etosa iz vremena srednjih kvarteta i imaju tendenciju da budu izuzetno složeni u svojim harmonijskim i strukturnim izumima. Kompleksnu harmonijsku i melodijsku prirodu tih radova zbunjuju mnoge koji su bili upoznati sa Beethovenovim ranim i srednjim kvartetima, a neki zaključuju da je Beethovenova povećana gluhoća kasno u njegovom životu izazvala kod velikog kompozitora da izgubi svoj ​​muzički oslonac.
Ostali kompozitori iz 19. vijeka koji su pisali važne radove u žanru gudačkog kvarteta su: Franz Schubert, Johannes Brahms i Antonin Dvorak.
Gudački kvartet održava svoj oblik početkom 20. vijeka. Dmitrij Šostakovič je komponovao 15 gudačkih kvarteta i Bela Bartok je napisao šest. Bartokovi kvarteti se smatraju među njegovim najvažnijim radovima. Važni radovi tokom 20. vijeka u ovom žanru uključuju one komponovane od strane Leoša Janačeka, Mauricea Ravela, Claude Debussya, Samuela Barbera, Elliota Cartera, Arnolda Schönberga, i Sergeja Prokofjeva. Gudački kvartet Opus 11 Samuela Barbera, dao je svoj popularni Adagio za gudače, koji je izveden na nacionalnoj radio emisiji nakon smrti predsjednika Franklina D. Roosevelta.
Značaj
Od vremena Josepha Haydna gudački kvartet je bio prestižan, i smatrao se pravim testom u umjetnosti klasičnih kompozitora. To može biti djelimično zbog činjenice da je paleta zvuka više ograničena nego kod orkestralne muzike, zbog čega je muzika morala stajati više za sebe  ne oslanjajući se na tonske boje, ili iz naslijeđenih kontrapunktalnih tendencija u muzici napisanoj za četiri jednaka muzička instrumenta. Ova četiri jednaka muzička instrumenta pokazuju važnost kada rade kao tim gdje svaki član ima jednaku ulogu u razvoju tematskih materijala. Gudački kvartet je postao moderan aspekt evropskog društva 18. vijeka, gdje su bogati pokrovitelji koristili kvartete kao moderan vid zabave u svojim domovima.
Poznata djela za gudački kvartet
Neki od najpopularnijih i najpriznatijih radova za gudački kvartet napisanih između 18.vijeka i 1980-ih su:
Gudački kvartet br. 19 u C -duru ("disonantni"), K. 465 je još uvijek iznenađujući zbog svog disonantnog otvaranja.
Iza njih zatim slijede gudački kvarteti br. 10-11, Op. 74 "Harfa" i Op. 95 "Serioso (Beethoven).
Konačno, kasni Beethovenovi gudački kvarteti, kojima pripadaju njegovih zadnjih pet kvarteta i Große Fuge su kompozitorovi zadnji završeni radovi. Ovi radovi se smatraju među najvećim muzičkim kompozicijama ikada napisanim.
Najpoznatiji Gudački kvarteti
Najpoznatiji ansambli u ovom žanru su: Juilliard gudački kvartet, Emerson gudački kvartet, Guarneri gudački kvartet, Melos gudački kvartet iz Stuttgarta, Fine Arts gudački kvartet, Budapest gudački kvartet, Talich gudački kvartet, Tackacs gudački kvartet, Tokyo gudački kvartet, Cleveland gudački kvartet i Vienna gudački kvartet.
FK Bosna Sarajevo
FK Bosna je nogometni klub iz Sarajeva, Bosna i Hercegovina. Trenutno se takmiči u Drugoj nogometnoj ligi Federacije Bosne i Hercegovine, regija Centar.
Historija
FK Bosna je fudbalski klub iz Sarajeva. Osnovan je 1947. godine. Klub je najstariji član Univerzitetskog Sportskog Društva Bosna. Prvu zvaničnu utakmicu klub je odigrao 12. decembra 1947. U prvim godinama svog postojanja takmiči se u Republičkoj Ligi.
Poznati bivši igrači
{|
Vinine (Neum)
Vinine su naseljeno mjesto u općini Neum, Bosna i Hercegovina.
Kup Bosne i Hercegovine u nogometu
Kup Bosne i Hercegovine u nogometu je najmasovnije nogometno takmičenje u Bosni i Hercegovini. Održava se svake godine pod organizacijom nogometnog saveza Bosne i Hercegovine. Takmičenje u kupu počinje prvim krugom u kojem nastupaju i ekipe iz Premijer lige. Ukupno nastupa 32 ekipe. Trenutni format takmičenja se održava igranjem po dvije utakmice, osim u prvom krugu takmičenja i finalu. Klub s najviše osvojenih trofeja je Sarajevo – sedam. Aktuelni osvajač kupa je Zrinjski.
FK Rudar Breza
FK Rudar je nogometni klub iz Breze, Bosna i Hercegovina. Trenutno se takmiči u Druga Liga Centar.
Historija
FK Rudar je osnovan 1924. godine. Jedan je od najstarijih sportskih kolektiva u BiH. U prijeratnoj historiji klub je prošao kroz sve lige, a najveći uspjeh je bio kada su se krajem 80-ih plasirali u 2. saveznu ligu.
Pamtiće se utakmice na brezanskom stadionu protiv Crvene zvezde u kojoj je tada igrao Dragan Džajić, zatim protiv Sarajeva predvođenog velikim Safetom Sušićem, i na kraju utakmica protiv državne selekcije tadašnje SFRJ. Početkom 90-tih, tačnije 1992 dolazi do otcijepljenja BiH i FK Rudar sa još nekoliko klubova formira prvu ligu BiH u kojoj bilježi dobre rezultate. Najveći uspjeh kluba iz tog perioda je 4. mjesto u 1. ligi BiH.
Nakon odlaska nekoliko iskusnijih igrača klub 1999. prelazi u 2. ligu BiH, a godinu dana kasnije i u 3. ligu. Gotovo potpuni kraj i najteže godine u svojoj historiji doživljava 2003. godine kada se klub našao pred gašenjem i ispao u posljednji rang takmičenja. Danas FK Rudar Breza igra u Drugoj Ligi Centar (3 takmičenje po jačini).
Treneri
I jos puno njih među kojima su : Mato Bjelogravić, Miralem Salkić, Zijad Herco-Bjelak, Mirsad Nefić, Vojo Kostić, Zvonko Knežević, Avdo Veljak, Kruno Novaković, Dušan Subotić, Žarko Šunjić, Marko Bošković, Alija Ismić, Hinko Pražak, Ešref Softić, Kasim Herco-Tarle, Vejsil Jusufović, Markica Vidović, Džoko Popić, Aziz Hušić, Franjo Božur, Duško Budimir, Pero Alaupović, Anto Šikić, Hamija Karamut, Alija Rahimić, Slavko Subotić, Neđib Alijagić, Asim Bašić, Drago Pandža-Rale, Ramiz Kovačević, Ekrem Čolan, Halid Barjaktarević, Alija Herco, Josip Trogrlić-Kićo, Alija Frljak, Zihnija Ćosić, Robert Puljić, Nebojša Pržulj, Božidar Čolović, Vaso Ristić
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974 - grupa 1
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974 – grupa 1 bila je jedna od četiri grupe prve grupne faze takmičenja na Svjetskom prvenstvu 1974. koje se odigralo u Zapadnoj Njemačkoj. Takmičenje u grupi 1 igralo se od 14. do 22. juna 1974. godine. U grupi 1 nalazile su se četiri reprezentacije: Istočna Njemačka, Zapadna Njemačka, Čile i Australija. Istočna Njemačka kao pobjednik grupe, te Zapadna Njemačka kao drugoplasirana ekipa kvalificirali su se u drugu grupnu fazu Svjetskog prvenstva 1974.
FK Rudar Breza
Igraci
Dosta nogometaša koji su ponikli u Rudaru zaigrali su u brojnim domaćim i inozemnim klubovima, a dosta ih je ponijelo i reprezentativni dres naše zemlje: Asmir Avdukić bio je na Svjetskom prvenstvu u Brazilu, dres najbolje selekcije oblačili su i Samir Bajtarević, Jasmin Memišević, mladih selekcija Mustafa Hasanspahić, Haris Bešlija, Vedad Mamela, Armin Kujunđić, Aldis Avdukić. U Sarajevu je igrao Haris Smajić, Reuf Herco, Midhat Čorbo, Hajrudin Buljetović, u kakanjskom Rudaru Risto Runjevac, Muhidin Lukačević, Enver Hađiahmetović, u visočkoj Bosni: Adnan Čorbo, Sead Vranić, Amir Mamela, Adnan Dedić, Šefik Frljak, Adnan Bajrić, Amir Konaković, u bugojanskoj Iskri: Goran Pavlić, Namir Solak, ljubljanskoj Olimpiji: Mišo Glišić, u hrasničkom Famosu: Asim Čosić, Vlado Trogrlić, u Igmanu iz Konjica: Tarik Mamela, u Rijeci: Almir Hođić, na Islandu: Adis Sjerotanović, Almir Mešetović, Ifet Mešetović, u Norveškoj: Samir Bajtarević, u Željezničaru: Almir Ćosić, Haris Bešlija, u Austriji: Miralem Ćosić, u Čeliku: Mustafa Hasanspahić, Almir Hođić, Jasmin Memišević, u banjalučkom Borcu: Asmir Avdukić, u Lukavcu: Senad Sokić.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974 - grupa 1
Zapadna Njemačka – Čile
<section begin=SP 1974 - utakmica 2 /><section end=SP 1974 - utakmica 2 />
Istočna Njemačka – Australija
<section begin=SP 1974 - utakmica 3 /><section end=SP 1974 - utakmica 3 />
FK Rudar Breza
Stadion
Gradski stadion "Rudara" iz Breze je godinama slovio za stadion sa jednim od najkvalitetnijih travnjaka u BiH. Stadion koji je služio za skoro pa redovno okupljanje i pripreme nogometne A reprezentacije BiH, prije nego je u Zenici napravljen trening centar za reprezentaciju.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974 - grupa 1
Čile – Istočna Njemačka
<section begin=SP 1974 - utakmica 11 /><section end=SP 1974 - utakmica 11 />
Australija – Čile
<section begin=SP 1974 - utakmica 18 /><section end=SP 1974 - utakmica 18 />
Istočna Njemačka – Zapadna Njemačka
<section begin=SP 1974 - utakmica 20 /><section end=SP 1974 - utakmica 20 />
Urgentna medicina
Urgentna medicina je grana medicine koja se fokusira na dijagnozu i tretman akutnog oboljenja i povreda koje zahtijevaju trenutnu medicinsku pažnju.
Kraljevina Crna Gora
Kraljevina Crna Gora bila je monarhija u jugoistočnoj Evropi na teritoriji današnje Crne Gore, tokom burnog vremenskog perioda na Balkanskom poluostrvu koji je prethodio i Prvom svjetskom ratu. Zvanično je to bila ustavna monarhija, ali u praksi apsolutistička. Dana 28. novembra 1918. godine, po završetku Prvog svetskog rata, sa crnogorskom vladom još u izbjeglištvu, Skupština Podgorice je proglasila ujedinjenje sa Kraljevinom Srbijom, koja je tri dana kasnije pripojena Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca 1. decembra 1918. Ujedinjenje sa Srbijom trajalo je, kroz različite države, skoro 88 godina, sve do 2006. kada proglašava nezavisnost.
Historija
mini| Karta [[Balkana iz 1899. godine.]] Crnogorski knez Nikola I je na Cetinju 28. augusta 1910. godine proglasio Kraljevinu Crnu Goru, uzdigavši državu iz ranga Kneževine. Kralj Nikolaj I vladao je zemljom kao princ od 1860. godine, a početkom 20. vijeka pokrenuo je nekoliko reformi modernizacije, poput uvođenja ustava i nove valute, crnogorskog perpera.
Crna Gora je pristupila Prvom balkanskom ratu 1912. godine, nadajući se da će osvojiti udio u posljednjim područjima Rumelije pod osmanlijskom kontrolom. Crna Gora je ostvarila daljnje teritorijalne dobitke podjelom Sandžaka sa Srbijom 30. maja 1913. Ali Crnogorci su morali da napuste novoosvojeni grad Iškodar (današnji Skadar) novoj državi Albaniji u maju 1913. godine, na insistiranje velikih sila. Esad-paša je sklopio dogovor o predaji grada Crnogorcima u zamjenu da Crna Gora podrži njegove pretenzije na Centralnu Albaniju. Međutim, kako su Skadar i okolina imali veliku albansku većinu, to je područje pripalo državi Albaniji. Kada je u junu 1913. izbio Drugi balkanski rat, Srbija se borila protiv Bugarske, a kralj Nikola je stao na stranu Srbije.
Tokom Prvog svjetskog rata (1914–1918) Crna Gora se udružila sa Antantom, u skladu sa prosrpskom politikom kralja Nikole. Shodno tome, Austrougarska je okupirala Crnu Goru od 15. januara 1916. do oktobra 1918. godine.
Potpisivanje Krfske deklaracije 20. jula 1917. nagovijestilo je ujedinjenje Crne Gore sa Srbijom. Dana 26. novembra 1918. godine Skupština Podgorice, izabrano tijelo koje je tvrdilo da predstavlja crnogorski narod, jednoglasno je usvojilo rezoluciju o svrgavanju kralja Nikole I (koji je još bio u izbjeglištvu) i ujedinjenju Crne Gore sa Srbijom. Po tom događaju Nikola I, koji je prethodno podržavao ujedinjenje sa Srbijom u veću državu sa svojom dinastijom koja je imala ključnu ulogu, prešao je na promovisanje crnogorskog nacionalizma i suprotstavljanje uniji sa Srbijom, na čemu je ostao do svoje smrti u Francuskoj 1921.
Srbija i Crna Gora su 1. decembra 1918. zajedno činile glavni dio nove Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
Vanjski linkovi
42.6333°N, 19.5333°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 42.6333°N, 19.5333°W
NGC 3664A
NGC 3664A (također poznat kao PGC 35042 i UGC 6418) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 61 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,10 (20 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (18 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Biografije, DŽ
__BEZSADRŽAJA__
{| align=center cellspacing=3
Princeza Aura
Princeza Aura je kći Minga Nemilosrdnog, Cara Svemira, a pojavljuje se u franšizi Flash Gordon. Odlikuje se uglavnom po svojoj ljubavi za Flasha Gordona, pa se zbog toga ponekad i usprotivi svom ocu, ali mu i pomogne kada je to u njenom interesu. Auru zapravo voli princ Barin, koji se oženio njome kada mu je Ming darovao šumsko kraljevstvo Arboriju.
Na planeti Mongo
Aura se pojavljuje već u četvrtom sedmičnom stripu prve epizode, Na planeti Mongo (On the Planet Mongo), prijeteći Mingovoj straži da će i nju morati ubiti ako ubiju Flasha Gordona, a onda skače za njim u „Otvor užasâ“. U sljedećem stripu, nakon što je uspješno naredila zmajevima Monga unutar Otvora da se povuku, Aura zaključava Flasha Gordona u raketni brod kako ne bi ometao Mingovo vjenčanje sa Dale Arden, koje treba da zauvijek odvoji Flasha od Dale. U šestom stripu, Auru hapse i dovode pred Minga, koji je šalje u šestomjesečni egzil u „zemlju leda i snijega i ciče zime“ kako bi služila tamošnjim ženama ratnicima kao običan vojnik u njihovoj armiji.
IC 401
IC 401 (također poznat kao IRAS 05019-1008, MCG -2-13-40 i PGC 16672) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 154 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,70 (76 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 9. februara 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Biografije, LJ
{| align=center cellspacing=3
HDTV
mini|200p|Primjer televizora visoke rezolucije
HDTV ili televizija visoke rezolucije odnosi se na televizijski sistem koji pruža značajno veću rezoluciju slike od prethodnih generacija tehnologije. Izraz se koristi od 1936; u novije vrijeme odnosi se na generaciju koja slijedi televiziji standardne rezolucije (SDTV). Trenutni je de facto standardni video format koji koristi većina emitiranja: terestrijalna televizija, kablovska televizija, satelitska televizija i Blu-ray diskovi.
Skreni lijevo
Skreni lijevo jest prvi album sarajevske pop, rok pjevačice Alme Ekmečić, koju je na LP ploči i kaseti objavila sarajevska izdavačka kuća Diskoton 1981. Pjesme na ovom kompilacijskom albumu preuzete su s njenih ranijih singl ploča koje je snimila između 1974-1981. Muziku, tekstove i aranžmane napisali su: Slobodan "Bodo" Kovačević ("Ovu noć za mene nema sna", "Ne igraj se vatrom"), Kemal Monteno ("Sjećanje na ljeto"), Verica Đurin (tekst za "Horoskop"), Slobodan Đurasović (tekst za "Ne igraj se vatrom"), Enes Bajramović ("Horoskop", "Zanesena kao žena"). Osim sarajevskih, tu su i tekstopisci i kompozitori iz Beograda i Zagreba: Aleksandar Korać ("Daj mi znak", "Broj, broj", "Skreni lijevo", "Naša će se srca naći"), Miroslav Belović (tekst za "Svako ima svoju ljubav") Maja Perfiljeva (tekst za "Ovu noć za mene nema sna") i Vojislav Borisavljević ("Svako ima svoju ljubav"). Aranžmane su uradili: bivši klavijaturisti Indexa Ranko Rihtman ("Skreni lijevo") i Miroslav Maraus ("Daj mi znak", "Broj, broj"), Zvonimir Skerl ("Svako ima svoju ljubav"), i saksofonist grupe Ambasadori Andrej Stefanović ("Naša će se srca naći"). Svojom prvom LP pločom Alma Ekmečić se predstavila svojoj slušalačkoj publici kroz pregled pop i šlager pjesama koje je izvodila na televizijskim, radio nastupima, te festivalima Vaš šlager sezone, Opatijskom festivalu kao i na redovnim koncertima. I ovim muzičkim izdanjem potvrdila je svoje pjevačke kvalitete i istaknuto mjesto među ženskim pripadnicama sarajevske škole pop roka iz 1970-ih i početka 1980-ih.
Necmettin Erbakan
Necmettin Erbakan (29. oktobar 1926. – 27. februar 2011.) bio je turski političar, inženjer i akademik koji je bio premijer Turske od 1996. do 1997. godine.Na njega je vršen pritisak da podnese ostavku na mjesto premijera, a zbog navodnog kršenja ustava, Ustavni sud Turske mu je zabranio bavljenje politikom.
Politička ideologija i pokret, koji je osnovao Erbakan, Millî Görüş, zastupala je interese Turske, tvrdeći da se ona može razvijati svojom vlastitom moći štiteći svoje vjerske vrijednosti i napredujući bržim koracima takmičeći se sa zapadnim zemljama u korist bližih odnosa s muslimanskim zemljama. Sa ideologijom Millî Görüşa, Erbakan je bio osnivač i vođa nekoliko islamskih političkih stranaka u Turskoj od 1960-ih do 2010-ih, odnosno Stranka nacionalnog poretka, Stranka nacionalnog spasa, Stranka blagostanja, Stranka vrline.
Rani život i obrazovanje
Završio je Istanbulsku gimnaziju, a akademski studij nastavio na mašinskom fakultetu na Tehničkom univerzitetu u Istanbulu 1948. godine, a doktorirao mašinstvo na Univerzitetu RWTH Aachen. Nakon povratka u Tursku, Erbakan je postao predavač na İTÜ-u. Imenovan je za profesora 1965. godine na istom univerzitetu. Nakon što je neko vrijeme radio na vodećim pozicijama u industriji, prešao je u politiku, te je 1969. godine izabran za zamjenika Konye.
Političke aktivnosti
Naziv Erbakanove ideologije je Millî Görüş (Nacionalni pogled) i objavljena je 1969. godine. Istoimena organizacija, koju je on osnovao i čiji je bio vođa, danas drži da se riječ "nacionalni" treba shvatiti u smislu monoteističkog ekumenizma.
Erbakan je decenijama bio jedan od vodećih imena turske politike. Također, bio je vođa niza islamskih političkih stranaka koje je osnovao ili inspirisao. Ove stranke su uglavnom bile zabranjene od strane tadašnjih sekularnih turskih vlasti. Sedamdesetih godina prošlog vijeka, Erbakan je bio predsjednik Stranke nacionalnog spasa koja je, na svom vrhuncu, služila u koalicionoj vladi s Republikanskom narodnom strankom premijera Bulenta Ecevita tokom kiparske krize 1974.
Nakon vojnog udara 1980. godine, Erbakanu i njegovoj stranci zabranjeno je bavljenje politikom. Nakon ukidanja zabrane 1987. godine na referendumu, ponovo se pojavio na političkoj sceni i postao vođa Refah Partisi (Stranke blagostanja). Doveo je svoju stranku do iznenađujućeg uspjeha na općim izborima 1995. godine