cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vjekoslav Petričević
Biografija
Prije studiranja, Petričević je bio zaposlen u preduzeću "Valm 5" i Sportsko-rekreativnom centru "Džungla" u rodnom gradu, a poslije završetka studija bio je zaposlen u mikrokreditnom sektoru, gdje je radio 12 godina. 1. septembra 2018. je, sve do imenovanja za ministra, bio na poziciji direktora podružnice Pavlović banke u Doboju.
Nakon Općih izbora u Bosni i Hercegovini 2018. godine i imenovanja Radovana Viškovića za mandatara nove Vlade Republike Srpske, Petričević je 18. decembra 2018. izabran za novog entitetskog ministra privrede i poduzetništva.
Mistelbach (okrug)
Okrug Mistelbach nalazi se sjeveru austrijske savezne pokrajine Donje Austrije na granici sa Češkom.
Upravna podjela
mini|400px|Općine u okrugu Mistelbach Okrug se sastoji od ukupno 36 općina. Od toga su četiri grada i 19 općina sa statusom Markt. Broj stanovnika u pojedinoj općini nalazi se u zagradi.
Alberto Burri
Alberto Burri (12. marta 1915 – 13. februar 1995.; ) je bio talijanski vizualni umjetnik, slikar, vajar i ljekar. Povezuje se sa materizmom evropskog pokreta neformalne umjetnosti. On sam je opisao svoj stil kao polimaterijalistički. Imao je veze sa spacijalizmom Lucia Fontane i, sa Antonijem Tàpiesom, te je utjecao na oživljavanje umjetnosti u poslijeratnoj Americi ( Robert Rauschenberg ) i u Evropi.
Život
U kolumni “Precijenjeno i potcijenjeno” objavljenoj u u umjetničkom magazinu ARTnews, nerijetko se spominje ime Alberta Burrija. Na primjer, Carolyn-Christov-Bakargiev ga spominje u izdanju iz januara 2005. godine.
Alberto Burri rođen je 12. marta 1915. godine u Città di Castello, u Umbriji, u Italiji, u porodici Pietra Burrija, toskanskog trgovca vinom i Caroline Torreggiani, učiteljice. Godine 1935. Alberto Burri pohađao je državnu srednju školu u Arezzu, te studirao klasike u privatnoj školi u Città di Castello. Po povratku iz Sjeverne Afrike, Burri i njegov mlađi brat Vittorio upisali su se na medicinsku školu u Perugi, a nakon svoje afričke avanture, Burri je donio odluku da želi da se specijalizira za tropske bolesti. Medicinsku školu završio je 1940. godine, a 12. oktobra te godine, dva dana nakon ulaska Italije u Drugi svjetski rat, s preranim dobrovoljnim iskustvom u italo-etiopskom ratu, pozvan je u vojnu službu i poslan u Libiju kao vojni ljekar. Vojni zapisi pokazuju da je u roku od 20 dana od ove mobilizacije dobio privremeni otpust kako bi mu se omogućilo da završi svoj medicinski staž i stekne diplomu doktora medicine. Prema Burrijevim svjedočenjima studirao je historiju umjetnosti, jer je želio da razumije umjetnička djela koja su ga okruživala. Pored toga, studirao je grčki s kojim je postao vješt, te je kasnije mogao da čita i uživa u klasičnoj grčkoj književnosti. Dana 8. maja 1943. godine Britanci su zarobili njegovu vojnu jedinicu u Tunisu, a potom je predali Amerikancima koji su je prebacili u Hereford u Teksasu, u logor za ratne zarobljenike u kojem je bilo oko 3000 talijanskih oficira,  Burri je u logoru počeo slikati. Nakon kraja 2. svjetskog rata, 1946. godine, preselio se u Rim i posvetio se isključivo slikarstvu ; njegova prva samostalna izložba održana je u galeriji La Margherita 1947. Potom je izlagao u galeriji Marlborough u New Yorku i u Galeriji de France u Parizu.
Zbog nemogućnosti da se bavi medicinskom profesijom, Burri je iskoristio priliku da izabere slobodnu aktivnost zahvaljujući Udruženju YMCA. Koristeći ograničenu količinu materijala koji je bio dostupan u kampu, započeo je slikarsku aktivnost u skoro tridesetoj godini života i bez ikakve akademske naobrazbe iz oblasti slikarstva. U tom periodu, smrt njegovog mlađeg brata Vitorija na ruskom frontu 1943. godine ostavila je snažan uticaj na njega. Izolujući se od vanjskog svijeta i prikazujući figurativne subjekte, postepeno je ostvario želju da napusti medicinsku profesiju i posveti se slikarstvu.
Od apstrakcije do materije
Nakon što se vratio u Italiju 27. februara 1946., suočio se s ozbiljnom recesijom nakon Drugog svjetskog rata i nezadovoljstvom roditelja. Preselio se u Rim kao gost violinistice i kompozitorke Annibale Bucchi, rođake njegove majke, koja je podsticala njegovu slikarsku aktivnost.
Dok je bio u Rimu, imao je priliku da uspostavi kontakt sa malobrojnim, ali vrlo aktivnim institucijama posvećenim slikarstvu, koje su stvarale novu platformu za vizuelne umjetnosti nakon rata.
Burri je ostao u odnosu na vanjski svijet suzdražn umjetnik, no neprestano je radio u oblasti umjetnosti, u početku u malom studiju u Via Margutta, ali je često mijenjao mjesta. Milton Gendel, američki novinar koji je posjetio Burrijev studio 1954. godine kasnije je pisao: „ Atelje je debelih zidova, okrečen, uredan i asketski; njegov rad je 'od krvi i mesa', pocrvenjela pocijepana tkanina koja čini se da je u odnosu sa ranama koje je Burri doživio u ratu .”
Burrijeva prva samostalna izložba figurativnih radova održana je 10. jula 1947. u galeriji-knjižari La Margherita u Rimu. Izlpžbu su predstavili pjesnici Leonardo Sinisgali i Libero De Libero. Međutim, Burrijeva umjetnička djelatnost definitivno je prešla u apstraktne forme prije kraja iste godine, a korištenje na tempere malog formata imali su uticaj umjetnici kao što su Jean Dubuffet i Joan Miró, čiji je studio Burri posjetio tokom putovanja u Pariz tokom zime 1948. godine.
Katrani, plijesni, grbavci
Burrijevo umjetničko istraživanje za kratko je vrijeme postalo lično. Između 1948. i 1950. počeo je eksperimentirati s korištenjem neobičnih materijala kao što su katran, pijesak, cink, aluminijska prašina, polivinil hlorid ljepilo. Ovaj posljednji materijal je kod Burrija imao isti značaj kao i uljane boje. Tokom ovog umjetničkog prelaska, slikar je iskazao svoju osjetljivost za mješoviti medijski tip apstrakcije Enrica Prampolinija, koji je bio centralna ličnost italijanske apstraktne umjetnosti. Ipak, Burri je otišao korak dalje u svojim Catrami (Katrani), predstavljajući katran ne kao jednostavan materijal za kolaž, već kao stvarnu boju koja se putem različitih lucidnih i neprozirnih nijansi u monohromatskoj crnoj stopila sa cjelinom slike. .
Rad "Nero 1" (Crni 1) iz 1948. umjetnik je kasnije uzeo kao prekretnicu u svom slikarstvu i uspostavio je prevlast crnog monohroma, koji će biti prisutan tokom cijele njegove karijere, uz bijeli, od serije Bianchi (bijelih) iz perioda 1949–50, i crveni.
Sljedeća serija Muffe (Plijesni) doslovno je predstavila spontane reakcije upotrijebljenih materijala, omogućavajući materiji da 'oživi' u kapljicama i srašćivanjima koja su reproducirali efekte i izgled prave buđi. U nekim umjetničkim djelima iz istog perioda koje je nazvao Gobbi (Grbavci), Burri se fokusirao na prostornu interakciju slike, postigavši još jedan originalni ishod zahvaljujući ugrađivanju grana drveća na stražnjoj strani platna koje su gurale dvodimenzionalnost ka trodimenzionalnom prostoru. .
Kritičar Christian Zervos je 1949. godine objavio fotografiju Catrame (izložene u Parizu prethodne godine) u poznatom Cahiers d'art .
Uprkos Burrijevoj sklonosti prema neformalnosti i prijateljstvu s Ettoreom Collom, što je Alberta približilo Gruppo Origine (koju su 1951. osnovali i raspustili Colla, Mario Balocco i Giuseppe Capogrossi ), slikareva umjetnička istraživanja su se činila sve usamljenijim i neovisnijim.
Sacchi i američka pojava
Počevši od 1952. Burri je postigao snažnu, ličnu karakterizaciju sa Sacchijem (vrećama), umjetničkim djelima direktno dobivenim od tkanine od jute široko rasprostrte Marshallovim planom : boja je gotovo u potpunosti nestala, ostavljajući prostor za površinski materijal tako da je slika koindicirala sa svojom materijom u njenoj potpunoj autonomiji, jer više nije bilo razdvajanja slikarske površine i njene forme.
Formalna umjetnička elegancija i prostorna ravnoteža dobivena parama aeroforma, kraterima, rascjepima, preklapajućim slojevima boja i različitim oblicima, razlikovali su Burrijevu umjetnost, zasnovanu na pažljivim refleksijama i preciznim proračunima, od impulsivnih gestova koji su karakterizirali akcijsko slikarstvo u istom periodu.
Burri je ponudio početni pogled na ove neobične elemente 1949. godine, sa SZ1 (akronim za Sacco di Zucchero 1 što znači vreća šećera, 1): prisustvo dijela američke zastave sadržane u umjetničkom djelu nagovijestilo je korištenje istog predmeta napravljenog po pop artu. U Burrijevom slučaju, međutim, nije bilo društvenih ili simboličkih implikacija, formalni i hromatski balans slike je bio jedini pravi fokus.
Cenzura i uspjeh
Burrijev Sacchi nije zadobio razumijevanje javnosti i umjesto toga smatran je izuzetno udaljenim od pojma umjetnosti. 1952. godine, godine njegovog prvog učešća na izložbi Bijenala u Veneciji, vreće pod nazivom Lo Strappo (Razdor) i Rattoppo (Zakrpa) su odbijene.
Ponovo, 1959. godine italijanski parlament je po nalogu tražio uklanjanje jednog od slikarevih djela iz Gallerie Nazionale d'Arte Moderna u Rimu.
Burrijev rad dobio je drugačije i pozitivno razmatranje 1953. godine, kada je James Johnson Sweeney (direktor Muzeja Solomona R. Guggenheima ) otkrio Burrijeve slike u galeriji Obelisco u Rimu, a potom je umjetnikov rad predstavio Sjedinjenim Državama, na kolektivnoj izložbi na kojoj su predstavljene nove evropske umetničke tendencije. Ovaj susret je kasnije doveo do cjeloživotnog prijateljstva sa Sweeneyjem koji je postao aktivan zagovornik Burrijeve umjetnosti u vodećim američkim muzejima i napisao prvu monografiju o umjetniku 1955. godine. Tokom iste godine Robert Rauschenberg je dva puta posjetio slikarev atelje: uprkos jezičkim razlikama između dva umjetnika koji su ih spriječili da međusobno razgovaraju, Rauschenbergove posjete dale su značajan doprinos za stvaranje njegovih Kombinovanih slika.
Burrijeva snažna veza sa Sjedinjenim Državama postala je zvanična kada je upoznao Minsu Craig (1928–2003), američku baletnu igračicu (učenicu Marthe Graham ) i koreografkinju s kojom se oženio 15. maja 1955. u Westportu, Connecticut, s kojom je ostao do kraja života.
Usvajanje vatre
Nakon nekoliko sporadičnih pokušaja, 1953–54. Burri je sproveo pažljivo planirani eksperiment sa vatrom, kroz mala sagorevanja na papiru, koji je poslužio kao ilustracija za knjigu pjesama Emilija Vile. Pjesnik je među prvima shvatio slikarev revolucionarni umjetnički potencijal, pišući o tome od 1951. i radeći s njim na knjigama umjetnika. Kasnije se prisjetio posjete naftnom polju (za reportažu iz 1955. za časopis "Civiltà delle Macchine") kao snažnog utjecaja na umjetnikovo interesovanje za upotrebu vatre.
Sagorijevanje, drva, pegle, plastika
Postupci usvojeni za Combustioni (Sagorevanje) prešli su sa papira na Legni (Woods) oko 1957. godine, u tankim listovima drvenog furnira fiksiranim za platno i druge nosače.
U istom periodu Burri je radio i na Ferri (Pegle), kreaciji napravljenoj od metalnih limova isečenih i zavarenih puhalicom, kako bi se postigao opšti balans elemenata. Najpoznatija primjena ovog postupka postignuta je u Plasticheu (Plastike) tokom šezdesetih, kada se postepena kritičarska otvorenost prema Burrijevoj umjetnosti pokazala i u Italiji.
Puhalica je samo naizgled bila destruktivna naprava. Krateri oblikovani plamenom na celofanu, crnoj, crvenoj ili prozirnoj plastici ili na seriji Bianchi Plastica (Bijela plastika), u kojoj je prozirna plastika položena na bijeli ili crni nosač, usmjeravani su slikarevim puhanjem. Ravnoteža stvari je tako još jednom naglašena, u svojevrsnom 'prkosu' nasumičnosti plamena i u pokušaju da  'dominira slučajnost' jedne strane, i svojstvenostima Burrijeve filozofije, s druge strane.
Od Cretto do Cellotexa
Od 1963. Burri i njegova supruga su počeli da provode zime u Los Anđelesu. Slikar se postepeno odvajao od gradske umjetničke zajednice, posvećeno se usmjeravajući na vlastiti rad. Tokom svojih stalnih putovanja u Nacionalni park Doline smrti, Burri je u prirodnom pucanju pustinje pronašao vizualni poticaj koji ga je naveo, počevši od 1973. godine, da kreira Cretti (Pukotine) razvijajući korištenje efekta ispucale boje svojih umjetničkih djela iz 1940-ih.
Koristeći posebnu mješavinu kaolina, smola i pigmenta, slikar je osušio njenu površinu toplinom peći. Burri je zaustavio proces zagrijavanja u željenom trenutku koristeći sloj PVA ljepila, čime je dobio sve manje efekte pucanja, koji su uvijek bili izbalansirani zahvaljujući slikarevom širokom znanju iz hemije.
Grande Cretto u Gibellini
Burri je reproducirao postupak korišten za Cretti, bilo crne ili bijele, također u skulpturi, na Univerzitetu u Kaliforniji, Los Angelesu i Napulju ( Museo di Capodimonte ) Grandi Cretti (Velike pukotine) od pečene gline (oba 49 x 16) i, što je najvažnije, u ogromnom cementnom pokrivaču Cretto di Burri u Gibellini, na ruševinama starog malog sicilijanskog grada uništenog zemljotresom 1968. godine. Započet 1984. godine, prekinut 1989. godine, rad je završen 2015. godine, za stogodišnjicu umjetnikovog rođenja. To je jedno od najvećih umjetničkih djela ikada kreiranih, te se prostire se na površini od približno 85.000 kvadratnih metara. Njegov bijeli betonski pokrivač širi se gradom prateći staru mapu ulica dugim putevima i hodnicima, koji su prohodni, tako simbolično vraćajući devastirani grad u život.
Celotex i veliki ciklusi slika
U ciklusu slika iz 1979. pod nazivom Il Viaggio (Putovanje) Burri je kroz deset monumentalnih kompozicija pratio ključne momente svog umjetničkog stvaralaštva.
Privilegirani materijal u ovoj fazi je celotex (autor je imenu dodao l ), industrijska mješavina drvnih otpadaka i ljepila, koja se vrlo često koristi u izradi izolacijskih ploča. Slikar je koristio ovaj materijalod ranih 1950-ih kao potporu svojim radovima od acetata i akrila.
Nakon toga se cellotex koristio za ciklične serije zamišljene kao poliptih na dominantnoj i jasnoj geometrijskoj strukturi, kroz izuzetno tanke izgrebane nijanse ili jukstapozicije glatkih i grubih dijelova poput Orsanmichele (1981.), ili u crnim monohromatskim varijacijama poput Annottarsi (Do večeri, 1985. ), kao i u višebojnim oblicima poput Sestante ( Sestant, 1983) ili omaž zlatu ravenskih mozaika u njegovom posljednjem Nero e Oro (Crno i zlato) serijalu.
Skulptura i scenografija
Cijelu Burrijevu umjetničku produkciju autor je zamišljao kao neodvojivu cjelinu forme i prostora, kako u slikarstvu tako i u skulpturi. Primjer je ponavljajući motiv arhivolte, posmatran u svom jednostavnom obliku u slikarstvu i u perspektivi u gvozdenim skulpturama kao što je Teatro Scultura – rad predstavljen na Venecijanskom bijenalu 1984. – i u seriji Ogive iz 1972. u keramici.
Snažan kontinuitet Burrijevih skluptura sa njegovim slikama može se vidjeti i u keramici Grandi Cretti u Los Angeles UCLA i Napulju Capodimonte (uz pomoć dugogodišnjeg saradnika keramičara Massima Baldellija) ili u Grande Ferro (Veliko željezo) izloženom u Perugi. povodom susreta umjetnika i Josepha Beuysa 1980. godine.
Veliki Cretto u Gibellini ne spada u kategoriju land arta, ali ima karakteristike koje kombinuju arhitekturu, skulpturu i prostor. Ostale skulpture na gvožđu stalno se čuvaju u muzejima Città di Castello, Ravenna, Celle (Pistoia), Perugia i Milano, gde su rotirajuća krila Teatra Continuo (Neprekidno pozorište) istovremeno pravi scenski prostor i skulptura, koristeći park dvorca Sforza kao prirodnu pozadinu.
Pozorišna scenografija
Pozorište je imalo privilegovanu ulogu u Burrijevoj umetničkoj produkciji. Iako u izolovanim intervencijama, slikar je radio u oblastima proze, baleta i opere. Burri je 1963. dizajnirao scenografiju za Spirituals, balet Mortona Goulda u La Scali u Milanu. Slikarov Plastiche naglašava dramatičnu snagu takvih predstava kao što su scenska adaptacija Ignazija Silonea iz 1969. u San Miniatu (Pisa) i Tristan i Iseult, izvedena 1975. u Teatro Regio u Torinu.
Godine 1973. Burri je dizajnirao scenografije i kostime za Novembarske stepenice, koje je osmislila njegova supruga Minsa Craig, uz muziku Torua Takemitsua. Balet je bio u interakciji s ranim primjerom vizualne umjetnosti kroz filmski isječak koji prikazuje kako su Cretti progresivno nastajali.
Grafički rad
Burri nikada nije smatrao da je grafička umjetnost manje značajna u odnosu na slikarstvo. Intenzivno je učestvovao u eksperimentisanju s novim tehnikama štampanja kao što je reprodukcija Combustionija iz 1965. godine – u kojoj je tim muža i žene Valtera i Eleonore Rossi savršeno uspio da imitira efekat gorenja na papiru – ili nepravilne Cretti šupljine (1971.) sa istim štamparskim strojevima.
Daljnji kreativni razvoj može se naći u sitoštampi Sestante (1987–89) uz pomoć Burrijevog starog prijatelja i saradnika Nuvola – do serije Mixoblack (1988), kreirane u losanđeleškoj radionici za štampu Mixografia gdje je koristio mramornu prašinu i pijesak da kreira površine za štampanje sa određenim teksturnim trodimenzionalnim efektima.
Bitna činjenica je da je Burri novac od Feltrinellijeve nagrade za grafiku koju mu je 1973. dodijelila Accademia dei Lincei iskoristio da promovira i podrži restauraciju fresaka Luce Signorellija u malom oratoriju San Crescentinu, samo nekoliko kilometara daleko od Burrijeve seoske kuće u Città di Castello što je još jedan primjer koliko su moderno i savremeno mentalno bliski u Burrijevoj umjetnosti.
Naslijeđe
Neposredno prije smrti, slikar je odlikovan Legijom časti i titulom Ordena zasluga Republike Italije, a proglašen je i počasnim članom Američke akademije umjetnosti i književnosti. Njegovu grafičku seriju Oro e Nero (Zlatno i crno), Burri je donirao galeriji Uffizi u Firenci 1994. godine, kada je već počeo da se percipira više "klasičnim" nego "suvremenim" umjetnikom.
Umjetnički rad Alberta Burrija zainteresirao je mnoge suvremene umjetnike, od Lucia Fontane i Giorgia Morandija do Jannisa Kounellisa, Michelangela Pistoletta i Anselma Kiefera, koji su uvijek iznova prepoznavali Burrijevu veličinu, te u nekim slučajevima i Burrijev uticaj.
Fondacija i muzeji
U skladu sa Burrijevom voljom, Fondazione Palazzo Albizzini je osnovana u Città di Castello 1978. godine, kako bi se zaštitila autorska prava na Burrijevu umjetničku zaostavštinu. Prva muzejska zbirka, otvorena 1981. godine, nalazi se u stambenoj zgradi Albizzini Renaissance. Patricijsku kuću iz 15. stoljeća, koja je pripadala pokroviteljima Rafaelovog vjenčanja Bogorodice, obnovili su arhitekti Alberto Zanmatti i Tiziano Sarteanesi u skladu s Burrijevim planovima.
Druga kolekcija je ona nekadašnjih sušara za duhan Città di Castello, koja je postepeno napuštena tokom 1960-ih i otvorena 1990. godine, proširivši se na površinu od 11.500 kvadratnih metara. Ona trenutno obuhvata velike cikluse slikarstva umjetnika, monumentalne skulpture i od marta 2017. godine cjelokupnu slikarevu grafičku produkciju.
Crni eksterijer i posebne prostorne adaptacije predstavljaju posljednji Burrijev pokušaj da stvori cjelovito umjetničko djelo u skladu s idejom formalne i psihološke ravnoteže za kojom je neprestano težio.
Kritičke ocjene
Alberto Burri je prepoznat kao radikalni inovator druge polovine dvadesetog stoljeća, kao preteča postupaka korištenih u umjetničkim pokretima kao što su Arte Povera, Neo-Dada, Nouveau Réalisme, Postminimalizam i procesna umetnost, ostavljajući otvorenim mnoge kritičke interpretacije i metodološka tumačenja njegovog rada.
Enrico Crispolti je tumačio Burrijevo korištenje materijala s egzistencijalne tačke gledišta – kao što je to slično učinio James Johnson Sweeney u prvoj monografiji o Buriju objavljenoj 1955. godine implicirajući mu kritiku prema izvjesnom poslijeratnom etičkom odmaku.
Nedavno je Burrijeva pozicija preispitana zahvaljujući velikoj retrospektivnoj izložbi Alberto Burri: The Trauma of Painting 2015. čiji je kustos bila Emily Braun za Muzej Solomona R. Guggenheima i kolektivnoj izložbi Burri Lo spazio di Materia tra Europa e USA 2016. koju je uredio Bruno Corà, sadašnji predsjednik Fondacije, stavivši u prvi plan radikalnu promjenu u tradicionalnom zapadnom slikarstvu i modernom kolažu koje je donio Burri, dok se također fokusirao na njegov 'psihološki' oporavak živog formalnog balansa klasičnog slikarstva.
Među mnogim historijskim čitanjima, ocjena Giulija Karla Argana napisana u katalogu Venecijanskog bijenala 1960. godine ostaje simbolična: „ Za Burrija moramo govoriti u ime prevrnutog Trompe-l'œil-a, jer više nije slika za simuliranje stvarnosti, već realnost je simulirati slikarstvo ."
Izložbe
Burrijeva umjetnička karijera započela je u Rimu prvom samostalnom izložbom 1947. u knjižari La Margherita, u vlasništvu Irene Brin, gdje je sljedeće godine predstavio svoje prve apstraktne radove. Brin i njen suprug Gaspero del Corso osnovali su galeriju Obelisco, prvu umjetničku galeriju koja je otvorena u poslijeratnom Rimu, sa samostalnom izložbom Muffe e Neri 1952. i prvim Combustions 1957. godine. Prvu Burrijevu izložbu sa Sacchijem predstavio je pjesnik Emilio Villa u Fondaciji Origine 1952. godine, kao potvrda njegove sve originalnije produkcije. Izložba Ferri održana je u Galleria Blu u Milanu.
Od 1953. godine Burri redovno izlaže svoje radove u Sjedinjenim Američkim Državama, u galeriji Allan Frumkin u Chicagu, Stable galeriji i Martha Jackson Gallery u New Yorku. Iste godine, direktor i kustos f Guggenheim Muzeja James Johnson Sweeney uključio je Burrija u značajnu izložbu Mladi evropski slikari: selekcija, čime se njegov rad fokusira na internacionalnu zajednicu.
Burrijeva prvobitna veza sa Venecijanskim bijenalom označila je prekretnicu 1960. godine, kada mu je Giulio Carlo Argan ponudio prvi samostalni prostor. Godine 1962. Cesare Brandi predstavio je Plastiche na Marlborough Fine Art u Rimu. Prve antologijske retrospektive održane su otprilike u to vrijeme i u narednoj deceniji, kao samostalne izložbe u Musée National d'Art Moderne u Parizu (1972), ona u Svetom samostanu Franje Asiškog (1975) i velika putujuća izložba koja zaje započela u UCLA galeriji Frederick S. Wight u Los Angelesu, prešla na Marion Koogler McNay Art Institute u San Antoniju (Teksas) i završila 1978. u Muzeju Solomona R. Guggenheima.
Od 1979. godine, Veliki ciklusi slika na Cellotexu postali su dominantni u cjelokupnoj Burrijevoj kasnijom produkciji, koja je bila zamišljena za velike prostore kao što su katedrale (poput Ciklusa iz 1981. u Firenci pod nazivom Gli Orti ) ili napušteni industrijski kompleksi, poput napuštenih brodogradilišta na ostrvu Giudecca u Veneciji, gde je izložio hromatsku seriju Sestante. Burri je 1994. godine predstavio ciklus pod nazivom Burri Atinski poliptih. Arhitektura s kaktusom za izložbu koju je priredio Giuliano Serfafini u Nacionalnoj galeriji (Atina), a zatim u Italijanskom institutu za kulturu u Madridu (1995.).
Posthumna antologijska izložba iz 1996. u Palazzo delle Esposizioni (Rim) uspješno je ponovljena u Lenbachhausu (Minchen) iu Centru za likovnu umjetnost u Briselu. 2015–16. velika retrospektivna izložba The Trauma of Painting koju je organizovala Emily Braun u Muzeju Solomona R. Gugenhajma u New Yorku (kasnije u Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf 2016.) privukla je veliku međunarodnu pažnju.
Povodom stogodišnjice rođenja Alberta Burrija, izložba pod nazivom Burri Lo spazio di materia tra Europa e USA čiji je kustos Bruno Corà održana je u Città di Castello, u izložbenom prostoru nekadašnjih sušara duhana u kojima se od 2017. godine nalazi slikareva grafička zbirka.
Umjetničko tržište
Na londonskoj aukciji djela iz privatne kolekcije Burri's Combustione legno (1957) je prodata za 3,2 miliona 2011. Christie's je 11. februara 2014. postavio dotadašnji Burrijev rekord radom Combustione Plastica, prodatim za 4.674.500 funti (procjena između 600.000 i 800.000 funti). Rad (potpisan i datiran na poleđini) od plastike, akrila i izgaranja kreiran je između 1960. i 1961. godine.
Najviša cijena postavljena je 2016. godine u Londonu kada je, tokom večeri koju je Sotheby's posvetio suvremenom Sacco e Rossou iz 1959., umjetničko djelo prodato za preko 9 miliona funti, čime je udvostručen prethodni rekord.
Počasti
Umjetnički rad Alberta Burrija inspirisao je mnoge italijanske režisere, među kojima je i Michelangelo Antonioni, koji je crpio inspiraciju iz slikarevog istraživanja materijala za film Crvena pustinja iz 1964. godine .
Kompozitor Salvatore Sciarrino napisao je omaž u znak sjećanja na Burrijevu smrt 1995. godine, a naručio ga je Festival delle Nazioni Città di Castello.
Large Cretto u Gibellini je nekoliko puta funkcionisao kao scenografija za festival Orestiadi i kao postavka za nastup umjetnika Giancarla Nerija i Roberta Del Naja ( Massive Attack ) 2015. godine. Balet Novembarske stepenice iz 1973. godine, sa Burrijevim scenografijama i kostimima, ponovo je postavio Gugenhajm muzej u New Yorku 2015. godine. Koreograf Virgilio Sieni kreirao je 2016. godine djelo Quintetti sul Nero, inspirisano umbrijskim majstorom. Godine 2017. John Densmore ( The Doors ) nastupio je ispred Grande Nero Cretto (Large Black Crack) na UCLA, Los Angeles, tokom događaja Burri Prometheia.
Također, modni dizajneri su crpili inspiraciju od Burrija, počevši od Roberta Capuccija, sa njegovim odjevnim predmetom iz 1969. Omaggio a Burri koji ima asimetrične crte rekreirajući Cretti efekte, do Laure Biagiotti za njenu kolekciju za 2017. godinu.
Burri je također kreirao i zvanične postere FIFA Svjetskog prvenstva 1990. godine. Umbria Jazz Festival koristio je Burrijevu seriju Sestante za plakat u 2015. godini, obilježavajući tako stogodišnjicu Burrijevog rođenja.
41.
Godina 41 (XLI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme, je bila poznata kao Godina konzulstva C. Caesar Augustus Germanicus i Cn. Sentius Saturninusa ili, rjeđe, godina 794 Ab urbe condita. Oznaka 41 za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska erra Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Algoritam
U matematici i računarskoj nauci, algoritam je određeni skup definisanih naredbi za obavljanje nekog zadatka. Algoritmi se koriste u računarskim programima kao način rješavanja nekog zadatka. Algoritam također može značiti grafički prikaz toka obrade ili skup instrukcija računarskog programa (tad se preciznije naziva dijagram toka). On predstavlja vodilju za programera koji pomoću algoritama predstavlja viziju programa koji želi napisati u programskom jeziku.
Algoritam se može predstaviti u nekoliko načina, mada je najbolja blog dijagram ili organogram, pored te se još javljaju i predstavljanje u obliku govora i tabelarno. Predstavljanje govorom nije toliko preporučljivo jer ne govore svi istim jezikom pa tu moze doći do spora pri razumijevanju algoritma.
Koncept algoritma se obično ilustruje pojednostavljeno, iako je u stvarnosti veoma komplikovan. Algoritmi sadrže stepenice koje se ponavljaju ili zahtijevaju odluke koje propisuje programer. Koncept algoritma je dobio formu 1936. preko Turingovih mašina i Alonzo Churchovog lambda calculusa, koji su praktično udarili temelje računarske nauke. Većinu algoritama je moguće implementirati u računarski program.
Primjer
Ovo je jedan od jednostavnijih primjera algoritma napisanog u bosanskom jeziku (ne u programskom kodu, tzv. pseudo algoritam). Određuje da li je zadati broj n paran ili neparan:
Oaza (Danijela Martinović)
Lista pjesama
Jednom se zivi, Gdje mi je pamet bila
Toholji
Toholji su naseljeno mjesto u općini Foča, Bosna i Hercegovina.
Mikroskopija skenirajućom sondom
Mikroskopija skenirajućom sondom (MSS) (engl. Scanning Probe Microscopy - SPM) je oblast mikroskopije koja se zasniva na upotrebi mjernog uređaja neke fizičke veličine (sonda), čijim se relativnim kretanjem u odnosu na snimani uzorak (skeniranje) vrši mjerenje vrijednosti fizičke veličine u ravnomerno raspoređenim tačkama uzorka. Na tom osnovu se rekonstruiše izgled površine (mjerene fizičke veličine) za cijeli uzorak.
NGC 418
NGC 418 (također poznat kao ESO 412-9, IRAS 01082-3029, MCG -5-4-2 i PGC 4189) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 262 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kipar. Najveći prečnik je 2,00 (153 hiljade sg) a najmanji 1,7 uglovnih minuta (130 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 28. septembra 1834. godine.
Mikroskopija skenirajućom sondom
Na principu MSS rade savremeni elektronski mikroskopi, ali i mikroskop atomskih sila i skenirajući tunelski mikroskop. Razlika između ovih tehnologija je u konstrukciji sonde i izboru fizičke veličine na osnovu koje se vrši rekonstrukcija izgleda uzorka.
NGC 418
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 335
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 932
IC 932 (također poznat kao PGC 2509480) je eliptična galaksija i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Prvo otkriće je napravio Edward Emerson Barnard u juna 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Danijela Martinović
Danijela Martinović je hrvatska pjevačica zabavne muzike, bivša pjevačica muzičke grupe "Magazin".
Prvi samostalni album "Zovem te ja" u izdanju "Croatia recordsa" izlazi 1996. godine. Za album "To malo ljubavi", izdan 1998. godine, dobija nekoliko zlatnih i platinastih ploča u Hrvatskoj i Sloveniji. Svoj treći album "I po svjetlu i po mraku" izdaje 1999. godine i iste godine joj je uručena zlatna ploča.
Godine 1999. proglašena je izvođačem godine u Makedoniji, gdje je održala 3 uzastopna koncerta u Univerzalnoj dvorani u Skoplju. Sa pjesmom "Neka mi ne svane", koja je pobijedila na Izboru hrvatske pjesme za pjesmu Evrope "Dora '98.", osvaja peto mjesto u Irskoj na "Eurosongu '98". Iste godine dobitnica je i nagrade "Večernjakova ruža" koju dodjeljuje "Večernji list" za pjevačicu godine.
42.
Godina 42 (XLII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak  u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Caesara i Pisoa ili, rjeđe, godina 795 Ab urbe condita. Oznaka 42 za ovu godinu se koristi od ranog Srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Nanomedicina
mini|desno|200px|Dijagram prikazuje moguću primjenu nanodjelića i drugih lijekova za rak, u tretmanu kancera. Nanomedicina je primjena nanotehnologije u medicini. Nanomedicina se primjenjuje u rasponu od medicinske primjene nanomaterijala, do nanoelektroničkih biosenzora, sve do moguće buduće primjene molekularne nanotehnologije. Trenutni problemi u nanomedicini se tiču razumijevanja pitanja vezanih za toksičnost i okolinski uticaj nanomaterijala. Jedan nanometar je milioniti dio milimetra.
Istraživanja u nanomedicini se finansiraju iz Nacionalnog instituta za zdravlje SAD. Značajan je doprinos iz 2005., za petogodišnji plan uspostavljanja nanomedicinskih centara. U aprilu 2006., časopis Nature Materials je izračunao da je u toku razvoj 130 lijekova i sistema isporuke, baziranih na nanotehnologiji, širom svijeta.
Optima Grupa
Optima Grupa d.o.o. Banja Luka bosanskohercegovačko je preduzeće koje se bavi proizvodnjom i prodajom nafte i naftnih derivata.
Optima Grupa je u sklopu Nestro grupacije nadležna za upravljanje rafinerijom nafte u Bosanskom Brodu, rafinerijom ulja u Modriči i maloprodajnom mrežom Nestro Petrol. Optima Grupa je jedina bosanskohercegovačka kompanija koja raspolaže zaokruženim poslovnim sistemom koji obuhvata nabavku, preradu i prodaju naftnih derivata. Po izvozu i prihodima Optima Grupa je jedna od najvećih kompanija u Bosni i Hercegovini (2016).
Historija
Godine 2008, godinu dana nakon što je Vlada Republike Srpske sa ruskom kompanijom Zarubežnjeft sklopila ugovor o privatizaciji rafinerije nafte u Bosanskom Brodu, rafinerije ulja u Modriči i maloprodajne mreže Petrol, ruska kompanija je za upravljanje tim preduzećima osnovala Optima Grupu. Osnivanje Optima Grupe učinjeno je putem NjeftegazInKora, firme kćerke Zarubežnjefta.
Nadležnosti
Optima Grupa u sklopu Nestro grupacije vrši sljedeće aktivnosti:
Organizacija
Organizacijska struktura Optima Grupe sastoji se od:
Topola
mini|Topola Topola (lat. Populus) je biljni rod iz porodice vrbovki ili Salicaceae.
Stablo topole može narasti u visinu do 35 m, a u promjeru deblo može imati i do 3 m. Raste na vlažnim i svijetlim staništima s dovoljno vode i mineralnih soli. Cvjeta prije listanja.
Jednodomna je biljka. U junu mjesecu vjetar raznosi sjemenke, a može se razmnožavati putem reznica. Njeno drvo koristi se za proizvodnju namještaja i celuloznih vlakana. Oplemenjene vrste topole koriste se za pošumljavanje vlažnih staništa, a uzgaja se plantažno. Dokazano je da topola izlučuje neke tvari koje uništavaju štetne mikroorganizme u zraku, pa je često drvo u parkovima.
NGC 2124
NGC 2124 (također poznat kao ESO 555-16, IRAS 05557-2005, MCG -3-16-3 i PGC 18147) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 137 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zec. Najveći prečnik je 2,70 (108 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (36 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 20. oktobra 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Korića han
Arheološko područje Korića han nalazi se na području općine Gračanice, Bosna i Hercegovina. Proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
Lokacija
Arheološko područje Korića han je neolitsko nalazište sa tragovima naselja iz ranog bronzanog doba, smješteno na manjem brežuljku površine 12 000 m2, na ivici doline rijeke Spreče, koja teče južno od lokaliteta na udaljenosti od oko 1 km. Lokalitet se nalazi 2 km južno od Gračanice, sa lijeve strane puta Tuzla-Gračanica-Doboj. Na središnjem dijelu omanjeg brežuljka nalazi se plato i na njemu je smješteno prahistorijsko naselje koje zauzima 12 hiljada kvadrata.
Posljednje rekognosciranje i sondažno iskopavanje rađeno je 1971. godine kada su otkriveni tragovi ognjišta i brojan keramički materijal, a posljednja arheološka istraživanja rađena su u periodu od 1972. do 1975. godine.
Lokalitet se djelimično nalazi na privatnim posjedima, pa je izložen stalnoj devastaciji zbog izgradnje kuća.
Historija
Naselje je bilo dugotrajno. Datovano je u period od V do druge polovine III milenija (5000-2500. godine) stare ere. Na osnovu tipologije keramike na naselju se izdvajaju dva perioda i 4 sloja faze izgradnje objekata ukupne debljine 4,5 m, što je potvrda dugotrajnosti života u naselju.
Doba neolita
U doba mlađeg, a djelimično i srednjeg neolita, središte vinčanske kulture bilo je na srednjem Balkanu. Periferni dijelovi te kulture zahvatali su i područje sjeveroistočne i istočne Bosne, na području između Drine i Bosne. To potvrđuju nalazišta: Gornja Tuzla, Lug i Korića han. Na navedenim lokalitetima, Vinčanska kultura predstavljena je svojom perifernom, dosta osiromašenom varijantom. U poređenju s klasičnom i ostalim varijantama, istočnobosanska se odlikuje znatno skromnijim sadržajem.
NGC 3604
NGC 3604 (također poznat kao IRAS 11149+0449, MCG 1-29-26, NGC 3611, PGC 34478 i UGC 6305) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 73 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 2,00 (42 hiljade sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (34 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. decembra 1786. godine.
Korića han
Doba neolita
Prva dva sloja pripadaju srednjem i mlađem neolitu, tj. perifernoj, osiromašenoj varijanti vinčanske kulture. Blizina većih ili manjih tokova vode jedan je od važnih faktora pri izboru mjesta nastanjivanja nosilaca vinčankse kulture. Najčešće su naselja podignuta na brežuljcima, lingulama ili na riječnim terasama. Materijal od nastambi bio je jako razmrvljen, ali se moglo konstatovati da su nastambe imale drvenu armaturu, zidove premazane lijepom, kućna ognjišta i da su bile popođene.
NGC 3604
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Korića han
Bronzano doba
U rano bronzano doba dolina Spreče pripada takozvanoj sjeverobosanskoj zoni. Na platou je istražena nastamba pravougaone osnove, sa zidovima od pletera oblijepljenih lijepom, kao i pod. Uz ognjište je nađen i kameni žrvanj. Nađene su posude sa obodom izvijenim na van i cilindričnim vratom i sudovi sa trakastim drškama koje polaze od oboda ili neposredno ispod njega. Posuđe je ukrašeno plastičnim trakama i ornamentima u vidu otisaka i kanelura. Ovaj period je u sjevernoj Bosni nedovoljno poznat, ali sve ukazuje na prirodnu povezanost sa Podunavljem. U rano bronzano doba naselja se u ovom regionu podižu na istim mjestima kao i neolitska, ravničarska, otvorena naselja. Za sve vrijeme naseljenosti lokaliteta Korića han, osnovne privredne grane stanovnika su zemljoradnja i stočarstvo. Male zajednice su dosta pokretne i bez čvrsto određenih teritorija.
43.
Godina 43. (XLIII) bila je obična godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme, je bila poznata kao Godina konzulstva Cezara i Vitelija ili, rjeđe, '''godina 796. Ab urbe condita'''. Oznaka 43 za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Georgije Pisida
Georgije Pisida (kraj 6. - 7. vijek), jedan od najznačajnijih bizantskih pjesnika.
Georgije je svoj nadimak dobio prema rodnoj pokrajini Pisidi. Živi u Carigradu u doba cara Heraklija (610-641) i patrijarha Sergija (610-639). Prolazi zvanja i titule skevofilaks (čuvar crkvenog posuđa) i hratofilaksa (arhivara) u Aja Sofiji. Pisao je teološko-filozofske, dogmatsko-polemične i historijske pjesme te epigrame. Svojim pjesmama Pisida je značajno utjecao na bizantinsko pjesništvo. Njegove pjesme odaju umjetnika bujne mašte, širokog znanja, čista jezika, bogatog i biranog rječnika. On uzdiže svoga cara i patrijarha kao stubove pravde i sreće, dok njihove neprijatelje fanatično mrzi.
U historijske pjesme spada i pjesma o Heraklijevom pohodu protiv Perzije 622 (Expeditio persica). Ona ima 1088 stihova a pjesnik je i sam učestvovao u pohodu, vjerovatno kao dvorski pjesnik.
Pisida je napisao i poemu o avarsko-slavenskoj opsadi Carigrada 626. godine (Bellum avaricum). Ona ima 541 stih, posvećen je patrijarhu Sergiju, a njeno glavno obilježje je lik Bogorodice koji pomaže Bizantincima da se odbrane. U pjesmi je predstavljeno da je Bogorodica lično potopila slavenske monoksile koji su učestvovali u opsadi Carigrada. Za opsadu Carigrada navodi: 'Sloven udružen sa Hunom, Skit sa Bugarinom, a sa druge strane Međanin (Perzijanac) sa Skitom, svi ti narodi, različiti po jeziku i udaljeni jedni od drugih, zajednički zaratiše protiv nas.'
Treći čuveni spjev je Heraklijada (Heraclias) sa 471 stihom. Povod za nastanak pjesme je vijest o smrti perzijskog kralja Hozroa 628., što se proslavlja kroz ime cara Heraklija. U Heraklijadi Georgije Pisida pominje slavenske gusare u Egejskom moru.
Među očuvanim msnjim poemama ističe se ona koja govori o Heraklijevom vraćanju svetog križa iz Perzije u Jerusalim 628. (Restitutio crucis).
Veliki Pisidin spjev o stvaranju svijeta (Hexaemeron) značajan je zbog toga što je preveden na slavenske jezike 1385.
Čile
Čile je danas jedna od najstabilnijih i najnaprednijih država Južne Amerike, s ekonomijom visokog dohotka i visokim životnim standardom. Ova država predvodi latinoameričke nacije po rangiranju indeksa ljudskog razvoja, konkurentnosti, prihoda po glavi stanovnika, globalizacije, stanja mira, ekonomskih sloboda i niske percepcije korupcije. Također, u regionalnom pogledu Čile je visokorangiran po pitanju održivosti države i demokratskog razvoja. Čile je jedini južnoamerički član Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD), kojoj se pridružio 2010. Trenutno ima i najnižu stopu ubistava u Južnoj Americi. Čile je jedan od osnivača Ujedinjenih nacija, Unije južnoameričkih država (UNASUR) i Zajednice latinoameričkih i karipskih država (CELAC).
Geografija
mini|lijevo mini|lijevo|[[Atacama]] Pustinja Atacama na sjeveru zemlje sadrži velika mineralna bogatstva, prvenstveno bakar i nitrate.
Južni Čile bogat je šumama i pašnjacima, a reljefom dominira niz vulkana i jezera. Južna je obala labirint fjordova, zaljeva, prolaza, te zavojitih poluostrva i ostrva. Istočnu granicu zemlje čine Ande u kojima se nalazi najviši vrh Nevado Ojos del Salado (6.880 m).
Historija
Prije oko 10.000 godina na područje današnjeg Čilea doselili su se preci Američkih Indijanaca. Kratko su vrijeme sjevernim Čileom gospodarili Inke, ali u znatnijem naseljavanju spriječio ih je otpor domorodaca i udaljenost od središta njihove države.
mini|lijevo|Pedro de Valdivia
Godine 1520. Portugalac Ferdinand Magellan, oplovljavajući po prvi put Zemljinu kuglu, otkrio je južni prolaz koji se danas po njemu zove Magelanov prolaz. Sljedeći kontakt Evropljana s Čileom zbio se kad je Španac Diego de Almagro sa grupom konkvistadora stigao ovamo iz Perua 1535. u potrazi za zlatom, ali se ubrzo vratio praznih ruku.
Prvo stalno evropsko naselje, Santiago, osnovao je 1541. Pedro de Valdivia, jedan od časnika Francisca Pizzara. Umjesto željenih nalazišta zlata i srebra Španci su se okrenuli poljoprivredi u središnoj dolini Čilea. Područje je postalo dijelom Potkraljevstva Peru. Kolonizatori su se ubrzo suočili s otporom domorodaca, najviše naroda Mapuche u čijoj je pobuni 1553. ubijen Valdivia i uništeno nekoliko većih naselja. Ukidanje ropstva u koloniji 1683. smanjilo je napetosti između dviju grupa.
mini|Bernardo O'Higgins Povremeni sukobi trajali su do 1817, kada je vojska pod vodstvom Bernarda O'Higginsa, najpoznatijeg čileanskog domoljuba, i Joséa de San Martína, heroja argentinske borbe za nezavisnost, prešla Ande i u Čileu pobijedila rojaliste. Dana 12. februara 1818. Čile je proglašen nezavisnom republikom s O'Higginsom kao predsjednikom. Političke promjene nisu bile popraćene društvenima, tako da je čileansko društvo 19. vijeka očuvalo raslojenu kolonijalnu strukturu s velikim uticajem moćnih obitelji i Katoličke crkve. Nakon političkih borbi oko uređenja države, postignut je kompromis prema kojem je stvoreno jako predsjedništvo, ali pod kontrolom velikih zemljoposjednika.
Prema kraju 19. vijeka središnja je vlast dovršila kolonizaciju čileanskog juga i pobijedila ostatke naroda Mapuche. Godine 1881. ugovorom s Argentinom potvrđen je čileanski suverenitet nad Magelanovim prolazom. U Pacifičkom ratu vođenom od 1879. do 1883. protiv Perua i Bolivije Čile se proširio za gotovo jednu trećinu dotadašnjeg teritorija na sjever i oduzeo Boliviji izlaz na more, dobivši vrijedna ležišta nitrata koja su zemlji donijela značajno bogatstvo.
Vojnim udarom generala Luisa Altamirana 1924. započelo je razdoblje političke nestabilnosti koje je potrajalo do 1932. Najduže se na vlasti zadržao general Carlos Ibáñez koji je i prepustio 1931. vlast demokratski izabranom nasljedniku. Uslijedila je dvadesetogodišnja dominacija Radikalne stranke, bliske srednjoj klasi, tokom koje je država povećala svoju ulogu u privrednom životu.
Jačanje srednje klase dovelo je do političke aktivacije nižih slojeva stanovništva pa je na izborima 1964. pobijedila Kršćansko-demokratska stranka Čilea na čelu s Eduardom Freijem Montalvom koja je obećala reforme u korist siromašnijih seljaka i provođenje agrarne reforme te nacionalizaciju najvećih rudnika bakra. Ipak, Frei se u ostvarivanju svojih obećanja susreo s otporom na oba kraja političkog spektra, tako da je u radikaliziranoj političkoj klimi na izborima 1970. za predsjednika izabran marksistički senator Salvador Allende, vođa koalicije "Narodno jedinstvo" koja je uključivala socijaliste, komuniste, radikale i socijaldemokrate te disidente Kršćansko-demokratske stranke.
Allendeov je program predviđao nastavak i jačanje procesa agrarne reforme i uvođenje društvenog vlasništva nad najvećim privrednim subjektima. Snažno su mu se usprotivili strani investitori i započeli s povlačenjem svojih uloga iz čileanske privrede, a zbog približavanja zemljama Istočnog bloka Allendeu su se suprotstavile i SAD koje su iskoristile svoj uticaj u međunarodnim financijskim institucijama za otežavanje privrednog položaja Čilea. U prvoj godini mandata Allendeove su mjere dovele do izvjesnog poboljšanja ekonomskog stanja, ali već 1972. ekonomija je počela posrtati, a politička se situacija zaoštrila s čestim sukobima Allendeovih pristaša i protivnika.
Tokom 1973. inflacija se otela kontroli i zaredali su štrajkovi u mnogim djelatnostima. Dana 11. septembra 1973. Allende je zbačen u vojnom udaru izvedenom uz podršku CIA-e. Umro je istog dana pod nerazjašnjenim okolnostima u predsjedničkoj palači, a vlast je preuzela vojna hunta pod vodstvom generala Augusta Pinocheta. Prve godine vojne vladavine bile su obilježene brojnim kršenjima ljudskih prava i pogubljenjima političkih protivnika. Novi je ustav potvrđen na referendumu sumnjive demokratičnosti 1980. i prema njemu je Pinochet izabran za predsjednika uz osmogodišnji mandat. Krajem 1980-ih režim je postupno dopustio veću slobodu govora, javnog okupljanja i političke aktivnosti. Ekonomska je politika vojne vlade bila gotovo potpuno liberalna, nasuprot dotadašnjem uplitanju države u ekonomiju, što je pogodovalo domaćim i stranim ulaganjima, premda industrija bakra i drugi veliki rudnici nisu vraćeni prijašnjim vlasnicima.
Na referendumu 5. oktobra 1988. general Pinochet nije uspio dobiti drugi osmogodišnji mandat. Godinu dana kasnije za predjsjednika je izabran kršćanski demokrat Patricio Aylwin na čelu široke koalicije 16 stranaka. Godine 1993. predsjednikom je postao Eduardo Frei Ruiz-Tagle, sin bivšeg predsjednika Freija Montalve, a 1999. u drugom je krugu pobijedio kandidat Socijalističke stranke Ricardo Lagos.
Stanovništvo
mini|lijevo|250px|Čileanska reprezentacija Čile su mješavina različitih etničkih grupa, dominantno potomaka evropskih doseljenika. Čine oko 52,7% i 90% populacije. Valovi doseljenika iz evropskih zemalja stigli su u Čile krajem 19. vijeka i početkom 20. vijeka: Nijemci, Francuzi, Britanci, Irci, Poljaci, Italijani, Španci, Rusi, Hrvati, Srbi i drugi, kao i manji broj doseljenika s Bliskog istoka.
Hrvatska zajednica u Čileu broji oko 380.000 ljudi i naročito je brojna na sjeveru, u Antofagasta, u području oko glavnog grada Santiaga, te na jugu zemlje (Ognjena zemlja, Porvenir, Punta Arenas). Najviše iseljenika je s Brača koji su u Čile došli zbog zlatne groznice krajem 19. stoljeća.
Izvorno indijansko stanovništvo sačinjava oko 3,2% ukupnog stanovništva.
Među religijama prevladava katoličanstvo, koje država podupire iako nije službena religija. Osim katolika, postoji i veći broj pripadnika židovske religije i protestanata. Katolika je 70%, protestanata 15,1%.
Ekonomija
Čile spada u srednje razvijene zemlje. Nakon kratke ekonomske krize krajem 1990-ih ekonomija ponovno bilježi visoke stope rasta. Najvažniji izvozni proizvodi su bakar, voće, riba, vino, papir i dr. BDP je za 2004. procijenjen na 10.400 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u.