cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Transmisivna spongiformna encefalopatija
Dijagnoza
U 2010., tim iz New Yorka opisao je otkriće PrPSc čak i kada je u početku bio prisutan samo u jednom dijelu od sto milijardi (10−11) u moždanom tkivu. Metod kombinira pojačanje s novom tehnologijom koja se naziva Imunološki test optičkih vlakana (SOFIA) i nekim specifičnim antitijelima protiv PrPSc. Nakon pojačanja i koncentriranja bilo kojeg PrPSc, uzorci se označavaju fluorescentnom bojom, koristeći antitijelo za specifičnost, a zatim na kraju ubacuju u mikrokapilarnu epruvetu. Ova cijev je smještena u posebno konstruiranom aparatu, tako da je u potpunosti okružena optičkim vlaknima, kako bi zahvatila svu svjetlost emitiranu nakon što se boja pobudi laserom. Tehnika je omogućila otkrivanje PrPSc nakon mnogo manje ciklusa konverzije nego što su postigli drugi, značajno smanjujući mogućnost artefakata, kao i ubrzavajući test. Istraživači su također testirali svoj metod na uzorcima krvi naoko zdravih ovaca koje su nastavile sa češanjem. Mozak životinja analiziran je nakon što postanu vidljivi bilo koji simptomi. Istraživači bi stoga mogli upoređivati rezultate iz moždanog tkiva i krvi uzete nakon što životinje pokažu simptome bolesti, s krvlju dobijenom ranije od životinja i od nezaraženih životinja. Rezultati su vrlo jasno pokazali da se PrPSc može otkriti u krvi životinja mnogo prije pojave simptoma.
Epidemiologija
Transmisibilne spongiformne encefalopatije (TSE) vrlo su rijetke, ali mogu doseći razmjere epidemije. Vrlo je teško mapirati širenje bolesti zbog poteškoća u identificiranju pojedinačnih sojeva priona. To znači da je, ako životinje na jednoj farmi počinju pokazivati bolest nakon izbijanja bolesti na obližnjoj farmi, vrlo je teško utvrditi radi li se o istom soju koji utiče na oba stada – što sugerira prijenos – ili je drugo izbijanje došlo iz potpuno drugih izvora.
Klasična Creutzfeldt-Jakobova bolest (CJD) otkrivena je 1920. Povremeno se javlja u cijelom svijetu, ali je vrlo rijetka. To pogađa oko jedne osobe na milion svake godine. Uzrok je obično nepoznat za ove slučajeve. Utvrđeno je da se u nekim slučajevima prenosi genetički. Oko 250 pacijenata zarazilo se bolešću jatrogeno, lijekovima (zbog upotrebe kontaminirane hirurške opreme). To je bilo prije nego što je 1976. bila potrebna sterilizacija opreme, a od tada nije bilo drugih slučajeva jatrogenosti. Kako bi spriječila širenje zaraze, Svjetska zdravstvena organizacija kreirala je vodič kojim se zdravstvenim radnicima daju upute šta treba raditi kada se pojavi CJD i kako zbrinuti kontaminiranu opremu. Centri za kontrolu i prevenciju bolesti (CDC) nadzirali su slučajeve CJD-a, posebno promatrajući podatke iz matične knjige umrlih.
Hronična oštećujuća bolest (CWD) je prionska bolest pronađena u Sjevernoj Americi kod jelena i losa. Prvi slučaj identificiran je kao sindrom fatalnog oštećenja 1960-ih. Tada je prepoznata kao transmisivna spongiformna encefalopatija 1978. Nadzorne studije pokazale su endemski CWD-a kod slobodnih jelena i losova raširenih na sjeveroistoku Kolorada, jugoistočnom Wyomingu i zapadnoj Nebraski. Također je otkriveno da je CWD mogao biti prisutan i u dijelu životinja koje se slobodno kreću decenijama prije početnog prepoznavanja. U Sjedinjenim Državama otkriće CWD-a izazvalo je zabrinutost zbog prenošenja ove prionske bolesti na ljude. Za mnoge očigledne slučajeve CJD sumnjalo se da su prenijeli CWD, međutim nedostajali su dokazi i nisu bili uvjerljivi.
Osamdesetih i devedesetih godina, goveđa spongiformna encefalopatija (BSE ili "bolest ludih krava") širila se u goveda stopom epidemije. Ukupan procijenjeni broj zaražene stoke između 1980. i 1996. iznosio je približno 750.000 grla. To se dogodilo jer je stoka hranjena prerađenim ostacima druge stoke. Tada je ljudska konzumacija ove zaražene stoke izazvala izbijanje ljudskog oblika CJD. Kada su uvedene zabrane konzumiranja, BSE je dramatično opao. 20. maja 2003. godine potvrđen je prvi slučaj BSE u Sjevernoj Americi. Izvor se nije mogao jasno identificirati, ali istraživači sumnjaju da potječe iz uvezenog kravljeg mesa zaraženog BSE-om. U Sjedinjenim Državama, USDA je stvorio zaštitne mjere kako bi umanjio rizik ljudima od izloženosti BSE.
Varijantna Creutzfeldt-Jakobova bolest (vCJD) otkrivena je 1996. godine u Engleskoj. Postoje jaki dokazi koji sugeriraju da je vCJD uzrokovan istim prionom kao i goveđa spongiformna encefalopatija. Od kada je prvi put otkrivena, prijavljen je ukupno 231 slučaj vCJD. Ovi slučajevi pronađeni su u ukupno 12 zemalja sa 178 u Ujedinjenom Kraljevstvu, 27 u Francuskoj, pet u Španiji, četiri u Irskoj, četiri u Sjedinjenim Državama, tri u Holandiji, tri u Italiji, dvije u Portugalu, dvije u Kanadi i po jedan u Japanu, Saudijskoj Arabiji i Tajvanu.
Historija
U 5. stoljeću p. n. e., Hipokrat je opisao bolest poput TSE kod goveda i ovaca, za koju je vjerovao da se pojavila i kod čoveka. Publius Flavius Vegetius Renatus bilježi slučajeve bolesti sličnih karakteristika u 4. i 5. stoljeću nove ere. U 1755., u Britanskom Donjem domu razgovaralo se o izbijanju skrapija i možda je bila prisutna u Britaniji već neko vrijeme prije toga. Iako su 1759. godine postojale neutemeljene tvrdnje da je bolest zarazna, općenito se smatralo da je to rezultat križanja u srodstvu i činilo se da su protumjere bile uspješne. Eksperimenti početkom 20. stoljeća nisu pokazali prenos češanja između životinja, sve dok nisu preduzete vanredne mere poput intraokularnog ubrizgavanja zaraženog nervnog tkiva. Tada se nije sumnjalo u direktnu vezu između skrapija i bolesti kod čovjeka niti je od tada pronađena. TSE je kod ljudi prvi opisao Alfons Maria Jakob 1921. godine. Otkriće Daniela Carletona Gajduseka da je kuru prenošen kanibalizmom popraćeno nalazom lezija nalik grebenu u mozgu žrtava kuruai snažno je sugeriralo zaraznu osnovu za TSE. Promjena paradigme u nenukleinski zarazni entitet bila je potrebna od kada su rezultati validirani s objašnjenjem kako prionski protein može prenijeti spongiformnu encefalopatiju. Tek 1988. godine neuropatologija spongiformne encefalopatije pravilno je opisana kod krava. Alarmantno pojačavanje spongiformne encefalopatije goveda (BSE) u britanskom stadu goveda pojačalo je strah od prenosa na ljude i ojačalo vjerovanje u zaraznu prirodu TSE. To je potvrđeno identifikacijom bolesti slične K+kuruu, koja se naziva nova varijanta Creutzfeldt-Jakobove bolesti, kod ljudi izloženih goveđog spongiformnoj encefalopatiji. Iako je model zarazne bolesti TSE doveden u pitanje u korist prionskog modela transplantacije koje objašnjavaju zašto kanibalizam favorizira prijenos, potraga za virusnim sredstvom nastavlja se u nekim laboratorijama.
Zeta Monocerotis
Zeta Monocerotis (ζ Monocerotis, ζ Mon) je zvijezda u sazviježđu Jednorog. Udaljena je 1852 sg od Sunca. Ubraja se u naddivove spektralne klase G2. Radi su stvari o višestrukoj zvijezdi. Primarna zvijezda ζ Mon A ima prividan sjaj od 4.34. Veoma je sjajna, njena sjajnost je 2535 puta veća od Sunčeve, radijus je 62 puta veći. Nešto tamnije su ζ Mon B i ζ Mon C sa prividnim sjajem 10.0 i ζ Mon D sa 13.0. ζ Mon leži 0.75 uglovnih stepeni od granice sa sazviježđem Vodena zmija  Pretpostavlja se da je prije 50-60 miliona godina bila patuljak koji je naglo narastao. U krajnoj fazi zvjezdane evolucije će kao i naše Sunce postati bijeli patuljak.
Enga
Enga je jedna od 21 pokrajine Papue Nove Gvineje. Nalazi se u Planinskoj regiji na ostrvu Nova Gvineja. Glavni grad pokrajine je Wabag s 5041 stanovnikom (2011). Na istoku se graniči s Zapadnom planinskom pokrajinom, Istočnim Sepikom na sjeveru, Helom na zapadu i Južnom planinskom pokrajinom na jugu. Po veličini je druga Papuanska pokrajina u Planinskoj regiji, te je pokrajina s najvišom nadmorskom visinom, jer se veći dio pokrajine nalazi na visini preko 2.000 m.
Geografija
Između visokih planinskih vrhova, nalaze se doline, kroz koje protiču rijeke Lagaip, Flay, Lai i koje se ulijevaju u najdužu rijeku Papue Sepik.
Teritorijalna podjela
Pokrajina je podijeljena na pet okruga, a oni na lokalne nivoe uprave ( LLG), koji mogu biti ruralni i urbani.
Historija
Pokrajina Enga nastala je 1973. godine odvajanjem od Zapadne planinske pokrajine. Prvi doseljenici u Engu su bili australski tragači za zlatom, predvođeni istraživačem Mickijem Leahyjem, koji su 1920-ih isprva na istoku, a ranih 1930-ih godina istraživali Engu i u podnožju vulkana Mount Hagen, osnovali prva naselja.
Obrazovanje
thumb|Škola u okolini Wabaga U pokrajini se nalaze mnogobrojne osnovne i srednje škole, kao i nekoliko škola luteranske i rimokatoličke crkve. Visoko obrazovanje pohađaju u drugimm pokrajinama, a u zadnjih nekoliko godina su otvorene škole u Madangu, Rabaulu ili Port Moresbyji kao i u univerzitetu u Wabagu.
Privreda
U blizini grada Porgera, na zapadnom rubu pokrajine nalazi se rudnik zlata kompanije Barrick Gold, vlasništvo kompanije Newmont i Zijin Mining Group Co., Limited
IC 3504
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Lobor)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Lobor je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 44 km2 imala 3.188 stanovnika, što predstavlja 2,40% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,07 % od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Loboru je 72 stanovnika/km2.
Rt straha (1991)
Film je dobio pozitivne kritike i bio nominiran za Oscara i Zlatni globus za najboljeg glumca (De Niro) i najbolju sporednu glumicu (Lewis).
Radnja
Sam Bowden (Nick Nolte) advokat je u blizini Wilmingtona (Sjeverna Karolina). Max Cady (Robert De Niro) bivši je klijent kojeg je Bowden branio prije 14 godina kada je radio kao javni branilac u Atlanti. Cadyju je suđeno zbog nasilnog silovanja jedne mlade žene. Zapanjen Cadyjevim zločinom i hvalisanjem da je silovao još dvije žene, Bowden sakrije dokaze koji bi mogli umanjiti Cadyjevu kaznu ili čak osigurati oslobađajuću presudu. Cady je kasnije proučavao pravo u zatvoru i preuzeo svoju odbranu, neuspješno ulažući žalbu nekoliko puta. Nakon puštanja iz zatvora, Cady pronalazi Bowdena i nagovještava da zna da je Bowden sakrio izvještaj.
U nastavku nekoliko incidenata u koje je upetljan Cady pogađaju Bowdenovu porodicu, koju čine njegova supruga Leigh (Jessica Lange) i njihova tinejdžerska kćerka Danielle (Juliette Lewis). Porodični pas je otrovan. Cady vreba u blizini njihovog imanja. Bowden pokušava uhapsiti Cadyja, ali policijski poručnik Elgart (Robert Mitchum) kaže da nema dokaza o zločinu. U baru, Cady se sastaje s Lori Davis (Illeana Douglas), Bowdenovom kolegicom s kojom možda ima ljubavnu aferu. U njenoj kuću, Cady joj sveže ruke lisicama iza leđa, brutalno pretuče, siluje je i slomi ruku. Lori odbija podnijeti tužbu, posramljena zbog onoga što se dogodilo. Bowden zapošljava privatnog detektiva Claudea Kerseka (Joe Don Baker) da prati Cadyja.
Cady se kasnije približava Danielli u njenoj školi lažno se predstavljajući kao njen novi učitelj dramske scene i poljubi je. Bowden ga upozorava da ostavi na miru njega i njegovu porodicu ili da trpi posljedice. Cady potajno snimi razgovor. Kersek nagovara Bowdena da unajmi trojicu muškaraca da pretuku Cadyja i zastraše ga, ali dok Bowden gleda iz skrovišta, Cady brutalno pretuče svoje napadače. Cady koristi snimljene Bowdenove prijetnje i svoje povrede da podnese zahtjev za zabranu prilaska protiv Bowdena. Cadyjev novi advokat, Lee Heller (Gregory Peck), podnosi tužbu Državnoj advokatskoj komori Sjeverne Karoline, obećavajući da će Bowden biti izbačen.
Kersek sumnja da bi Cady mogao pokušati ući u Bowdenovu kuću tokom Bowdenovog saslušanja pred komorom. Oni lažiraju Bowdenov odlazak i skrivaju se u kući, nadajući se da će Cady provaliti kako bi se mogao ubiti u samoodbrani. Cady ubija Kerseka i kućnu pomoćnicu i uspije pobjeći. Bowden, Leigh i Danielle otkrivaju tijela. Uznemireni, bježe u svoju brodicu, koja je usidrena uz Rt straha. Cady ih slijedi tako što se veže za šasiju njihovog automobila. Napada porodicu na brodu, premlaćuje i veže Bowdena i priprema se da siluje Leigh i Danielle dok Bowden gleda. Danielle zaspreja Cadyja zapaljivom tekućinom dok pripaljuje cigaru i primorava ga da skoči s broda kako bi ugasio vatru. Međutim, Cady se uhvati za uže i povuče nazad na brod.
Dok brod ljulja jaka oluja, jako spržen Cady suočava Bowdena s lažnim suđenjem. Oluja ga obara s nogu, omogućujući Bowdenu da ga savlada dok žene stižu do obale. Bowden koristi Cadyjeve lisice kako bi ga svezao. Kada brod udari u stijenu i biva uništen, borba se nastavlja na obali. Bijesna bujica nosi Cadyja daleko, a on se utopi. Bowden opere krv sa svojih ruku prije nego se ponovno pridruži Leigh i Danielli na obali rijeke.
Produkcija
Wesley Strick je adaptirao scenarij iz originalnog scenarija Jamesa R. Webba, koji je bio adaptacija romana Johna D. MacDonalda, The Executioners.
Na početku ga je razvijao Steven Spielberg, koji je na kraju odlučio da je previše nasilan i predao ga je Scorseseu da se vrati Schindlerovoj listi, koju je Scorsese odlučio ne snimati. Spielberg je ostao kao producent, kroz svoj Amblin Entertainment, ali je odlučio da ne bude lično potpisan na završenom filmu.
Snimanje se odvijalo u Fort Lauderdale (Florida) gdje su snimljene Bowdenova kuća i druge lokacije na tom području. Scene u močvari snimljene su u John U. Lloyd State Parku u Hollywoodu (Florida). Zbog tropske oluje koja je pogodila područje na kojem su snimali, ekipa je morala čekati četiri dana da se oluja smiri da mogu stvoriti vlastitu oluju.
Nick Nolte je viši od Roberta De Niroa, ali za film, Nolte je izgubio na težini, a De Niro je razvio mišiće da bi izgledao kao snažniji čovjek. De Niro je navodno smanjio masno tkivo na četiri posto. De Niro je također doktoru platio 20.000 dolara da mu sredi zube kako bi izgledao opasnije.
Kritike
Film je dobio uglavnom pozitivne kritike, uz pohvalu glume, režije i montaže. Na sajtu Rotten Tomatoes ima rejting od 76%, zasnovan na 46 kritika, s prosječnom ocjenom 7,1 od 10. Na sajtu Metacritic film ima rezultat 73 od 100, zasnovan na 9 kritika.
Roger Ebert dao je filmu 3 zvjezdice od 4, komentirajući: "Rt Straha je impresivno snimljen film, pokazujući da je Scorsese majstor tradicionalnog holivudskog žanra, da ima sposobnost da ga oblikuje prema vlastitim temama i opsesijama. Ali, gledajući ovaj film od 35 miliona dolara, velike zvijezde, specijalne efekte, pitam se predstavlja li dobar predznak od najboljeg režisera u poslu".
Nominacije
Film je bio nominiran za dva Oscara, za najbolju glavnu ulogu (Robert De Niro) i najbolju sporednu žensku ulogu (Juliette Lewis).
De Niro je bio nominiran i za Zlatni globus za najboljeg glumca - drama, a Juliette Lewis za Zlatni globus za najbolju sporednu glumicu.
Gornja Obrijež
Gornja Obrijež je naseljeno mjesto u sastavu grada Pakraca, Požeško-slavonska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Pakrac.
Rt straha (1991)
Nominacije
Rt straha je bio nominiran i za dvije BAFTA nagrade, za najbolju fotografiju i najbolju montažu.
Gornja Obrijež
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gornja Obrijež je imala 81 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. i 1880. naselja Donja Obrijež i Gornja Obrijež zajedno su iskazana u bivšem naselju Obrijež. Za to bivše naselje podaci su sadržani u naselju Donja Obrijež.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Gornja Obrijež je imalo 284 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Palinologija
Palinologija (grč. παλύνω, palunō, palunein – oprasivati + λόγος, logos – nauka, znanje, učenje) je nauka o polenovim zrnima (muški gametofit) i sporama.
Tokom četrdesetih godina 20. stoljeća, palinologija proučava samo spore i polenova zrnca, uključujući i one iz ugljenih i mineralnih naslaga. Nakon toga, područje njenog interesa širi se i na ostale fosilizirane elemente sa zidom organskog sastava, a koji odolijeva procesu ekstrakcije pomoću kiselina, kao što su fluorovodična, dušična i druge. Ti mikrofosili organskog porijekla, koji se nazivaju palinomorfi, mogu biti kontinentalnog porijekla (kriptospore, spore, polenova zrnca, slatkovodne alge), ali i morskog (akritarke, kitinozoe, dinoflagelati, itd.).
Palinologija je interdisciplinarne prirode, sa veoma širokom primjenom u biološkim naukama (botanika, paleobotanika, paleoekologija), paleontologiji, geologiji (geohronologija, biostratigrafija), arheologiji, paleoklimatologiji, alergologiji (aeropalinologija), itd.
Paruževina
Paruževina je naseljeno mjesto u sastavu grada Zagreba, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Paruževina je imala 702 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Paruževina je imalo 239 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Zlakuska keramika
Zlakuska keramika označava znanje i vještinu u ručnoj izradi neglaziranih posuda od keramike za termičku obradu hrane u selu Zlakusa, Užice, Srbija. Zlakuška keramika se koristi u domaćinstvima i restoranima širom Srbije. Posude su od gline i kalcita u istom odnosu, a kolo se pokreće isključivo ručno. Proces traje sedam do deset dana i uključuje pripremu glinene mase, oblikovanje, ukrašavanje, doradu, sušenje i pečenje. Gotove posude ukrašene su geometrijskim ornamentima izrađenim drvenim ili metalnim alatima, a pojedinim posudama dodane su ručke. Danas su tradicionalni oblici, lonci, tave za pečenje kruha i mesa te male tave za kuhinjsku pećnicu prilagođene savremenom načinu pripreme i posluživanja hrane. Tvrdi se da neka jela koja se pripremaju u zlakuskom zemljanom posuđu na otvorenoj vatri imaju jedinstven ukus. Osim toga, sirovina za izradu posuđa se nalazi u bliskoj okolini sela Zlakusa.
Povezana znanja i vještine uglavnom se prenose kroz izravno sudjelovanje i rad uz iskusne zanatlije unutar zajednice. Izlaganje na Zlakusa festivalu i časovi u Umetničkoj školi u Užicu predstavljaju još jedan ključni način prenosa.
Zlakuska keramika je odlukom UNESCO-ovog Međuvladinog komiteta upisana 16. decembra 2020. godine na Reprezentativnu listu nematerijalne svjetske baštine, i tako postala četvrti element na ovoj listi iz Srbije.
Maurice Wilkes
Wilkes je rođen u Dudleyu, Worcestershire, Engleska i odrastao u Stourbridgeu , West Midlands, Engleska, gdje je njegov otac radio na imanju Earla od Dudleya. Školovao se na koledžu kralja Edvarda VI, u Stourbridgeu, a tokom školske godine ga je nastavnik hemije upućivao u radio amaterizam. mini|Maurice Wilkes (desno) sa Meccano diferencijalnim analizatorom u Cambridge University Mathematics Laboratory, oko 1937. AF Devonshire (lijevo) je koautor brojnih radova o topljenju i neredu sa prvim direktorom Laboratorije Johnom Lennard-Jonesom .  Pobednik Mayhew nagrade 1937, J. Corner, upravlja ulaznom tabelom (u sredini). mini|Maurice Wilkes pregledava liniju odgođene memorije, napravljenu od žive, u EDSAC-u
Topolje (Železniki)
Topolje su naseljeno mjesto u sastavu općine Železniki, regija Gorenjska, Slovenija.
Maurice Wilkes
Reference
<references group="" responsive="0">
Topolje (Železniki)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Miletina
Miletina je naseljeno mjesto u sastavu gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Grkine
Grkine su naseljeno mjesto u sastavu grada Đurđevca, Koprivničko-križevačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Đurđevac.
Richard Hamming
Richard Wesley Hamming ( Čikago, Ilinois, 11. februar 1915. - Monterej, Kalifornija , 7. januar 1998.) bio je američki matematičar čiji rad je imao mnogo implikacija računarskom inženjeringu i telekomunikacijama. Njegovi doprinosi uključuju Hammingov kod (koji koristi Hammingovu matricu ), Hammingov prozor, Hammingove brojeve, pakovanje sfera (ili Hammingovu vezu ) i Hammingovu udaljenost.
Rođen u Čikagu, Hamming je pohađao Univerzitet u Čikagu, Univerzitet u Nebraski i Univerzitet Illinois u Urbana-Champaign, gdje je napisao svoju doktorsku tezu iz matematike pod nadzorom Waldemara Trjitzinskog (1901–1973). U aprilu 1945. godine pridružio se projektu Manhattan u laboratoriji u Los Alamosu, gdje je programirao IBM računske mašine koje su izračunale rješenje za jednačine koje su osigurali fizičari angažovani u projektu. Otišao je 1946. godine u Bell Telephone Laboratories. Tokom narednih petnaest godina bio je uključen u gotovo sva istaknuta dostignuća Laboratorije.
Grkine
Stanovništvo
Napomena: ''Iskazuje se od 1880. Do 1981. iskazivano kao dio naselja. Od 1991. samostalno naselje nastalo izdvajanjem dijela naselja Đurđevac. U 1880. podaci su sadržani u naselju Đurđevac.''
Richard Hamming
Richard Wesley Hamming je rođen u Chicagu, Illinois, 11. februara 1915. godine, sin Richard J. Hamminga, kreditnog menadžera, i Mabel G. Redfield. Odrastao je u Chicagu, gdje je pohađao Crane tehničku školu i Crane Junior College.
Bilješke
<references group="" responsive="0">
T-28
Razvoj
T-28 je razvijen 1932. godine u Zavodu Kirov, u Boljševičkoj fabrici, u Lenjingradu. Nakon početnih ispitivanja zaključeno je da je tenk slabo naoružan zbog čega je prvobitni top kalibra 45 mm zamenjen topom kalibra 76.2 mm. Prvi primerak uveden je u upotrebu u Crvenoj armiji 11. augusta 1933. godine.
Tokom 1938. T-28 pretrpio je dodatne modifikacije. Postojeći top čija je dužina cijevi iznosila 16.5 kalibara, zamenjen je topom L-10 sa dužinom cijevi od 26 kalibara. Ova verzija nosila je oznaku T-28 Ob.1938.
Operativna upotreba
T-28 je korišten tokom ruske invazije na Poljsku, Zimskog rata i u kratkom sukobu sa Japanom 1939. godine. Na početku Zimskog rata T-28 je korišten za direktne napade na finske utvrđene položaje. Tokom ovih operacija ustanovljeno je da je oklopna zaštita tenka nedovoljna zbog čega je pokrenut program za njegovo poboljšanje. Debljina prednje oklopne ploče je sa 50 mm povećana na 80 mm, dok je debljina bočnog i zadnjeg oklopa povećana na 40 mm. Ova poboljšana varijanta tenka T-28 učestvovala je u proboju utvrđenih finskih položaja na Manerhajmovoj liniji. Ubrzo zatim proizvodnja je obustavljena jer je prednost data novom ruskom tenku T-34. Najveći broj tenkova T-28 je izgubljen u borbama tokom prva dva mjeseca od početka njemačkog napada na SSSR.
Finci su T-28 zvali "Postivaunu" („poštanski vagon“ ili poštanska kočija), nadimak koji su navodno počeli da koriste kada je u jednom uništenom sovjetskom tenku otkriveno da je posada koristila poštanske džakove kako bi povećala zaštitu tenka. Još jedno objašnjenje je da je visoki profil tenka Fince podsećao na poštansku kočiju koja je korišćena na „divljem zapadu“. Finci su zarobili 10 tenkova T-28 tokom Zimskog i Produženog rata i koristili su ih sve do 1944. god. Danas postoji pet očuvanih primjeraka ovog tenka. Četiri se nalaze u Finskoj, a jedan u Moskvi.
Rovinjsko Selo
Rovinjsko Selo (ital. Villa di Rovigno) je naseljeno mjesto u sastavu grada Rovinja, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Rovinj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Rovinjsko Selo je imalo 1.238 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Rovinjsko Selo je imalo 649 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 5134
IC 5134 je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Kefej. Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 15. oktobra 1895. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Mače)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Mače je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 28 km2 imala 2.534 stanovnika, što predstavlja 1,91% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,06% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Maču je 91 stanovnika/km2.
Mostarska Vrata
Mostarska Vrata je naseljeno mjesto u sastavu gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Milna)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Općina Milna je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 35 km2 imala 1.034 stanovnika, što predstavlja 0,23% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,02 % od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Milni je 30 stanovnika/km2.
Buje (čvor)
Hrvatska:
Slovenija:
Orahovlje
Orahovlje je naseljeno mjesto u sastavu gradu Ljubuškom, FBiH, Bosna i Hercegovina.
NEF3
Protein porodice sa domenom 3YTH je protein koji je kod ljudi kodiran genom YTHDF3.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 585 aminokiselina, а molekulska težina 63.861 Da.
Također pogledajte
N6-Methiladenozin
Orah (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Crna Gora:
Velike Rebrce
Velike Rebrce su naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Orah (čvor)
Hrvatska:
Velike Rebrce
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Velike Rebrce su imale 32 stanovnika.
Orah (čvor)
Sjeverna Makedonija:
Srbija:
Orah (Vrgorac)
Orah je naseljeno mjesto u sastavu grada Vrgorca, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Orah je imao 212 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. sadrži podatke za naselje Prapatnice.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Orah je imalo 290 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Ceratonia siliqua
thumb|200px|desno|Mahune Ceratonia siiqua (rogača) na drvetu. Ceratonia siliqua, poznata kao rogač ili karob (arapski, خَرُّوبٌ kharrūb i hebrejski, חרוב haruv).
Osobine
Monotipski rod. Zimzeleno, do 6 m visoko stablo. Većinom dvodomna vrsta, katkada triecična, rijetko poligamno monecična. Počinje cvjetati nakon šeste godine starosti.
Cvjetovi
Većinom jednospolni, katkada dvospolni; pretežno entomofilni, rijetko anemofilni. Čaška je diskolika, građena od 5 usko suličastih, 1,5-2,5 mm dugačkih lapova. Vjenčića nema, a disk je 2–4 mm širok, plitko izbrazdan, žut ili svjetlozelen. Muški su u početku crveni, kasnije oker - žuti; prašnika ima 5, prašnice u početku crvene, poslije žute. U sredini imaju rudimentarni tučak neugodnog mirisa. Ženski su u početku crveni, poslije svjetlozeleni; tučak je 5–8 mm dugačak, povinut, žućkastozelen, valjkast. Plodnica je podrasla, dvogradna; staminodiji jako reducirani, više ili manje pokriveni lapovima. Dvospolni imaju jako dobro razvijene i prašnike i tučak. Više (20-50) cvjetova zajedno u grozdovima, koji nalikuju resama. Cvatovi se nalaze pojedinačno ili u čupercima na starijim granama i deblu (kauliflora) ili na jednogodišnjim izbojcima. Dugački su 6–12 cm. Cvjetanje u septembru i oktobru.
Plodovi i sjeme
Sjajne, čokoladnosmeđe, ravne ili savijene plosnate mahune, dugačke 10-15 (20) cm, široke 1,5-2 (2,5) cm, jestive. Vise na kratkoj stapci, egzokarp je tanak, mezokarp u početku mesnat, poslije je žilasto mrvičast, blijedožućkast. Endokarp tanak, proziran. Oplemenjene sorte imaju veće mahune. Dozrijevaju u avgustu i septembru sljedeće godine. Nakon dozrijevanja cijele otpadaju sa stabla ili još više sedmica ostaju na njemu. Način rasprostiranja plodova je zoohorija. Plodovi sadrže 10-13 sjemenki koje su 8–10 mm dugačke, 6,5-7,5 mm široke, 3–5 mm debele, jako tvrde, glatke, jajaste, plosnate, crvenkastosmeđe, malo sjajne s malim, svjetložutim hilumom,. Masa 1000 sjemenki je oko 200 g. Zbog konstantne mase sjemenke, u prošlosti su korištene kao mjerna jedinica za masu dijamanata i zlata (karat).
Areal
Istočno Sredozemlje.
List
Trajnost: zimzeleni, ostaju 2-3 godine na izbojku. Raspored listova je naizmjeničan, liske su nasuprotne. Oblik listova: parno perasto sastavljeni od 3-7 parova liski. Liske su gotovo sjedeće, široko eliptične, široko jajaste do obrnuto jajaste, ravne ili valovite, većinom urezanog vrha, zaobljene osnove, cijelog ruba; peteljka i lisna os odozgo žljebljasta. Veličina listova: 12-20 (30) cm dugački; liske 4–8 cm dugačke; 3-4,5 cm široke; peteljka 2–5 cm dugačka. Konzinstencija listova: kožasti Boja, pokrov, obrast: odozgo tamnozeleni, goli, sjajni; odozdo svjetlozeleni do sivkastozeleni, goli; peteljka i lisna os vrlo slabo, priklonjeno dlakave, katkad crvenkaste. Nervatura liski: perasto mrežasta, postrane žile ne dopiru do ruba
Torka
mini|280px|Torka, krajolik Torka je naseljeno mjesto u sastavu općine Železniki, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Torka je imala 2 stanovnika.
Spisak svih strijelaca na Evropskim prvenstvima u nogometu
Trenutno najbolji strijelac Evropskih prvenstava je Michel Platini koji je 1984. dao devet golova te je također bio i najbolji strijelac pomenutog šampionata. Ovaj članak prikazuje listu strijelaca svih reprezentacija učesnica Evropskog prvenstva. Brojevi u zelenom znači da je igrač završio kao najbolji strijelac turnira (ili je titulu najboljeg strijelca dijelio sa još nekim od igrača).
Dusk Till Dawn (pjesma Zayna)
"Dusk Till Dawn" je pjesma britanskog pjevača i tekstopisca Zayna u saradnjsi sa australijskom pjevačicom Siom. Zayn je najavio singl kroz svoje društvene mreže i pjesma je objavljena 7. septembra 2017. godine. U pratećem muzičkom spotu se pojavljuje američka glumica Jemima Kirke i spot je režirao Marc Webb.
Teodot I
180px|mini|Ustoličenje patrijarha Teodota. Teodot I Kassiteras (grčki Θεόδοτος Α΄ Κασσιτεράς) bio je grčki plemić, spatharokandidatos i patrijarh Konstantinopolja (1. april 815 – januar 821). Njegov otac je bio plemić Mihael Melissenos (Μιχαὴλ Μελισσηνός), dok je Teodotova tetka bila carica Eudokija (žena Konstantina V).
Sebastian Bieniek
Sebastian Bieniek (Czarnowąsy, 24. april 1975 – 9. februar 2022 ) je njemački umjetnik, filmski redatelj i pisac. Njegove aktivnosti objedinjuju slikarstvo, fotografiju, performans, skulpturu, pisanje i video. Jedan je od pet najutjecajnijih umjetnika koji žive u Berlinu. Godine 2018. bio je jedan od 171 najutjecajnijih mislilaca u svijetu.
IC 5136
IC 5136 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Južna riba. Ovaj objekat je zapisao Lewis Swift 15. septembra 1897. godine.
Sebastian Bieniek
Biografija
Sebastian Bieniek rođen je 1975. godine u Poljskoj, a 1989. se preselio u Njemačku. U periodu od 1996-2001. studirao je umjetnost u Berlinu, a od 2001-2014. studirao je filmsku režiju u Berlinu. Jedan je od pet najutjecajnijih umjetnika koji žive u Berlinu. Godine 2018. bio je jedan od 171 najutjecajnijih mislilaca u svijetu.
Nibrin
Nibrin, znan i kao NBN ili NBS1, je protein koji je kod ljudi kodiran genom NBN.
Teodot I
Teodot je rođen u gradu imenom Nakoleia te je postao savjetnik bizantijskog cara Mihaela I Rangabea, kao i cara Leona V Armenca, kojeg je uspio uvjeriti u ispravnost ikonoklazma. Leon je Teodota postavio za patrijarha 815. te je tako Teodot naslijedio patrijarha Nikifora I, ali je izazvao skandale jer je volio održavati bankete, koji su smatrani potpuno nepotrebnima. Teodota je naslijedio Antonije I Carigradski.
Nibrin
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 754 aminokiseline, а molekulska težina 84.959 Da.
IC 5136
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Nibrin
Dvolančani prekidi (DSB)
DSB se javljaju tokom V(D)J rekombinacija tokom ranog razvoja B– i T-ćelija. To se dešava u trenutku kada se razvijaju ćelije imunskog sistema, a DSB utiču na razvoj limfoidnih ćelija. DSB se također javljaju u promjena klase imunoglobulina u zrelim B-ćelijama. Međutim, češće su DSB uzrokovane mutagenim agensima poput radiomimetskih hemikalija i ionizirajućeg zračenja (IR).
DSB mutacije
Kao što je pomenuto, DSB-i uzrokuju izuzetno oštećenje DNK. Mutacije koje uzrokuju neispravnu popravku DSB-a imaju tendenciju akumuliranja nepopravljenih DSB-ova. Jedna takva mutacija povezana je sa Nijmegenovim sindromom loma (NBS), bolešću preosjetljivosti na zračenje. Riječ je o rijetkom nasljednom autosomno recesivnom stanju hrosomske nestabilnosti. Povezan je s mutacijama unutar egzona 6-10 u genu NBS1, koje rezultiraju krnjim proteinom. Obilježja NBS-a uključuju mikrocefaliju, kranijske promjene, zaostatak rasta, poremećeno seksualno sazrijevanje, imunodeficijenciju/ponavljajuće infekcije i predispozicija za rak. Ova predispozicija za rak može biti povezana s DSB-ovima koji se javljaju pri razvoju limfoidnih ćelija.
Plodnost
Dvije odrasle osobe brat / sestra, obje heterozigotne za dvije određene NBS1 besmislene mutacije pokazale su ćelijsku osjetljivost na zračenje, nestabilnost hromosoma i defektnu plodnosti, ali ne i razvojne defekte koji se obično nalaze kod drugih pacijenata sa NBS. Čini se da su ove osobe primarno oštećene u homolognoj rekombinaciji, procesu koji precizno popravlja dvolančane prekide, kako u somatskim ćelijama, tako i tokom mejoze.
Ortolozi NBS1 proučavani su na miševima i biljci Arabidopsis thaliana (Talova grbaštica). NBS1-mutantni miševi pokazuju osjetljivost na zračenje ćelija, a ženke miševa su sterilne zbog neuspjeha oogeneze. Studije NBS1 mutanata u arabidopsisu otkrile su da NBS1 ima ulogu u rekombinaciji u ranim fazama mejoze.
Nadekspresija NBS1 u kancerima
NBS1 ima ulogu u mikrohomologno posredovanom spajanju krajeva (MMEJ) popravljanja lomova s dvostrukim lancem. To je jedan od šest enzima potrebnih za ovaj put popravljanja DNK sklone greškama. NBS1 je često prekomjerno eksprimiran kod raka prostate, kancera jetre, jednjačkog karcinoma pločastih ćelija, nemaloćelijskog raka pluća, hepatoma i raka jednjaka, raka glave i vrata, i karcinoma pločastih ćelija usne šupljine.
Herpes virus
HSV-1 inficira više od 90% odraslih starijih od 50 godina. Alfaherpesvirus samo može uzrokovati blage simptome kod domaćina, ali ti virusi mogu biti povezani s teškom bolešću kada se prenose na novu vrsta. Ljudi čak mogu proći i također dobiti HSV-1 infekciju od drugih vrsta primata. Međutim, zbog evolucijskih razlika između vrsta primata, samo neke mogu proći HSV-1 u međuvrsnoj interakciji. Također, iako se može dogoditi prijenos HSV-1 s ljudi na primate drugih vrsta, nema poznatih održivih lanaca prijenosa koji su posljedica stalnog prenošenja. Studija je otkrila da se Nbs1 najviše razlikuje u sekvenci DNK u MRN kompleksu između različitih vrsta primata i da postoji visok stupanj specifičnosti vrste, uzrokujući varijabilnost u promociji životnog ciklusa HSV-1. Ista studija otkrila je da Nbs1 stupa u interakciju s ICP0 proteinima HSV-1 u području strukturnih poremećaja nibrina. Ovo sugerira da općenito, virusi obično međusobno djeluju u inutrašnje neuređenim domenima u proteinima domaćina. Moguće je da postoje razlike u genima sisara koji stvaraju jedinstveno okruženje za viruse. Proteinski domaćini koji su specifični za vrstu mogli bi odrediti kako se virusi moraju prilagoditi, kako bi mogli pokrenuti infekciju u novoj vrsti. Evolucija povećanog poremećaja u nibrinu koristi domaćinu u smanjenju interakcije ICP0 i otmice virusa. Nbs1 možda nije jedini protein domaćin koji se razvija na ovaj način.
Pokazalo se da je infekcija HSV-1 posljedica fosforilacije Nbs1. Studije su pokazale da je aktivacija MRN kompleksa i ATM biohemijske kaskade dosljedna za rezultirajuću infekciju HSV-1. Kada dođe do infekcije HSV-1, jedro se reorganizira, uzrokujući stvaranje RC-a (odjeljaka replikacije), gdje dolazi do ekspresija gena i replikacije DNK. Proteini u domaćinu koji se koriste za popravak DNK i odgovor na oštećenja potrebni su za proizvodnju virusa. ICP8, koji je virusni jednolančani vezni protein, poznato je da stupa u interakciju s nekoliko proteina za popravak DNK, poput Rad50, Mre11, BRG1 i DNK-PKcs. Virusni proteini Ul12 i ICP8 funkcioniraju zajedno kao rekombinaza, što vjerovatno pokazuje da dok djeluju s faktorima rekombinacije domaćina, rade na stvaranju konkatemera, stimulirajući homolognu rekombinaciju. Ovi proteini mogu pomaknuti MRN kompleks prema virusnom genomu, kako bi mogao promovirati homolognu rekombinaciju i spriječiti nehomolognu rekombinaciju jer ona može imati antivirusne učinke. Ovo vjerovatno pokazuje da reakcija između UL12 i MRN regulira kompleks na način koji pogoduje virusu herpesa.
Interakcije
Nibrin je pokazao interakcije sa:
Ustavni sud Republike Srpske
Ustavni sud Republike Srpske je sud koji ima centralnu ulogu unutar bosanskohercegovačkog entiteta Republike Srpske. Sud je ustanovljen Ustavom Republike Srpske koji je donesen 28. februara 1992, a počeo je sa radom 1. jula 1994. godine.
Nadležnosti
Ustavni sud Republike Srpske:
Odluke Ustavnog suda su posljednje i obavezujuće na teritoriji Republike Srpske, a te obaveze izvršava Vlada Republike Srpske.
Sastav
Ustavni sud ima devet sudija, uključujući i predsjednika Suda, od kojih se najmanje dvojica sudija biraju iz svakog konstitutivnog naroda i jedan iz reda ostalih. Sudije Ustavnog suda se biraju na osam godina i ne mogu biti ponovo birani. Sud ima i dva potpredsjednika, koji su iz reda drugih naroda u odnosu na predsjednika Suda.
Vijeće za zaštitu vitalnog nacionalnog interesa Ustavnog suda Republike Srpske je osnovano kako bi odlučivalo o pitanjima vitalnog nacionalnog interesa u proceduri opisanoj u Amandmanu LXXXII Ustava RS. Ovo vijeće razmatra sva pitanja koja su od vitalnog nacionalnog interesa.
Vijeće za zaštitu vitalnog interesa sastoji se od sedam članova, dva iz svakog konstitutivnog naroda i jedan član iz reda Ostalih. Sudije bira Narodna skupština Republike Srpske i Vijeće naroda Republike Srpske.
Narodnoj skupštini kandidate za predsjednika i sudije Ustavnog suda predlaže predsjednik Republike, na prijedlog Visokog sudskog i tužilačkog vijeća Bosne i Hercegovine.
Trenutni članovi Ustavnog suda su:
Postupak
Svako može dati inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti.
Mičetinac
Mičetinac je naseljeno mjesto u sastavu grada Đurđevca, Koprivničko-križevačka županija, Republika Hrvatska.
Ustavni sud Republike Srpske
Postupak
Postupak pred Ustavnim sudom mogu, bez ograničenja, pokrenuti predsjednik Republike, Narodna skupština i Vlada, a ostali organi, organizacije i zajednice pod uslovima utvrđenim zakonom.
Ustavni sud može i sam pokrenuti postupak za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti.
Mičetinac
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Đurđevac.
Ustavni sud Republike Srpske
Postupak
Kad Ustavni sud utvrdi da zakon nije u saglasnosti sa Ustavom ili da drugi propis ili opći akt nije u saglasnosti sa Ustavom ili zakonom, taj zakon, drugi propisi ili opći akt prestaje da važi danom objavljivanja odluke Ustavnog suda.
Sjedište
Sjedište Ustavnog suda Republike Srpske je u Banjaluci, u Ulici Kralja Alfonsa XIII broj 11.
Mičetinac
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Mičetinac je imao 207 stanovnika.
Napomena: ''Do 1991. iskazivano pod imenom Mićetinac.''
Celiprolol
Celiprolol – sa brendiranim nazivima Cardem, Selectol, Celipres, Celipro, Celol, Cordiax i Dilanorm – je lijek iz klase beta blokatora, koji se upotrebljava u liječenju visokog krvnog pritiska. Ima jedinstvenu farmakologiju: to je selektivni β1 receptor  antagonist, ali  i  β2 receptorski parcijalni agonist. Stoga je slab antagonist  α2 receptora. U 2010. godini, nakon kliničkog ispitivanja, predložena je  upotreba ovog lijeka u prevenciji vaskularnih komplikacija rijetke naslijedne bolesti zvane vaskularni Ehlers-Danlosov sindrom. Ova studija demostrirala je smanjenu učestalost arterijskih ruptura ili disekcija (određene vrste arterijske rupture u kojoj  se slojevi sudova odvoje prije završetka oštećenja zida arterije).
Prešov
Prešov (mađ. Eperjes, njem. Eperies, Preschau, ukr.: Пряшів) je grad u istočnoj Slovačkoj. Sjedište je Prešovske regije i Okruga Šariš kao i historijske regije Szepes unutar nekadašnje Kraljevine Ugarske. Sa 87.886 stanovnika (31. 12. 2020.) treći je po veličini grad u Slovačkoj. U gradu se nalazi mnogo turističkih atrakcija kao što su dvorci, bazeni i stari grad.
Historija
Okolina grada Prešova bila je naseljena još u paleolitskou periodu. Najstariji otkriveni alati i kosti mamuta stare su oko 28.000 godina. Područje je kontinuirano naseljeno još u 8. vijeku. Nakon najezde Mađara 1241. godine, kralj Bela IV je pozvao njemačke koloniste da popune prostor i osnuju naselja. Prešov postaje naselje naseljeno stranovništvom njemačkog govornog područja a vezano za karpatske Njemce. Grad se prvi put spominje 1247. godine. 1412. godine Prešov postaje dio Pentapolitane, lige od pet slobodnih gradova. Nakon raspada starog mađarskog kraljevstva nakon Osmanlijskog carstva invazije 1526. godine, Prešov postaje pogranični grad. U tom periodu nekoliko puta mijenja vlasnika i nalazi se naizmjenično pod kontrolom Habsburgovaca i Mađara. Tokom 16. vijeka grad doživljava ekonomski rast zahvaljujući trgovini s Poljskom.
Engleski autor John Paget posjećuje Prešov i opisuje ga u svojoj knjizi Mađarska i Transilvanija iz 1839. godine. 1870. izgrađena je prva željeznička pruga koja je povezala Prešov sa Košicama. Krajem 19. vijeka grad je elektrifikovan a uvedene su telefonske i telegrafske linije. Požar iz 1887. je u velikoj mjeri poharao grad.
U ovom gradu je nakon završetka 1. svjetskog rata, 16. juna 1919. godine proglašena Slovačka Sovjetska Republika, država koja je bila kratkog vijeka.
Nakon Ugovora iz Trianona Prešov se nalazi u sastavu Čehoslovačke.
Tokom 2. svjetskog rata grad se nalazi pod mađarskom okupacijom usljed čega dolazi do prebacivanja pojedinih institucija iz Košica u Prešov zbog čega grad dobiva na značaju. Grad 19. januara 1945. oslobađa sovjetska Crvena armija. Nakon 1948. godine, tokom komunističke ere, Prešov se razvija u industrijski centar što dovodi do porasta stanovništva sa 28.000 (1950) na 89.000 stanovnika koliko je grad imao 1990.
Fosfonat
Fosfonati i fosfonske kiseline su organofosforni spojevi koji sadrže grupu C-PO (OH)2 ili C-PO(OR)2 (gdje je R = alkil, aril). Fosfonske kiseline, s kojima se obično radi kao solima, uglavnom su nehlapljive čvrste supstance koje su slabo rastvorljive u organskim rastvaračima, ali su topive u vodi i uobičajenim alkoholima. Mnogi komercijalno važni spojevi su fosfonati, uključujući glifosat (aktivna molekula herbicida "Roundup") i etefon, široko korišteni regulator rasta biljaka. Bisfosfonati su popularni lijekovi za liječenje osteoporoza. U biologiji i medicinskoj hemiji, fosfonatne grupe koriste se kao stabilne bioizoteri za fosfate, kao u antivirusnom analogu nukleotida, Tenofoviru, jednom temeljnom anti-HIV lijeku.
Osnovna svojstva
Fosfonati imaju tetraedarske fosforne centre. Strukturno su blisko povezani (i često su pripremljeni od) fosforne kiseline.
Fosfonatne soli rezultat su deprotoniranja fosfonskih kiselina, koje su diprotne kiseline:
Estri fosfonata rezultat su kondenzacije fosfonskih kiselina sa alkoholima.
Sinteza
Postoji nekoliko metoda za pripremu fosfonskih kiselina i njihovih soli.
Iz fosfonske kiseline
Većina procesa započinje sa fosfornom kiselinom (poznata kao fosfonska kiselina, H3PO3), iskorištavajući njegovu reaktivnu P-H vezu.
Fosfonska kiselina može se alkilirati Mannichovom reakcijom dajući aminometilirane fosfonate, koji su korisni kao kompleksi. Jedan od primjera je industrijski pripravak nitrilotris (metilenfosfonska kiselina):
Fosfonska kiselina također može biti alkilirna derivatima akrilne kiseline da bi se dobili fosfonske kiseline funkcionalizirane karboksilnom kiselinom. Ova reakcija je varijanta Michaelove adicije:CH2=CHCO2R + 3 H3PO3 → (HO)2P(O)CH2CH2CO2R
U Hirao sprezanju dialkil fosfiti (koji se također mogu promatrati kao diestri fosfonske kiseline: (O = PH (OR)2) prolaze kroz katalizu paladijeve reakcije spajanja sa aril-halogenidom da bi se dobio fosfonat.
Michaelis-Arbuzova reakcija
Fosfonski estri pripremaju se pomoću Michaelis – Arbuzovljeve reakcije. Naprimjer, metil jodid katalizuje konverziju trimetilfosfita u ester fosfonata dimetil-metilfosfonat: Ovi estri mogu se hidrolizirati u kiselinu (Me = metil):
U Michaelis–Beckerovoj reakciji, diester hidrogen fosfonata se prvo deprotonira, a rezultirajući anion alkilira.
Iz fosfornog trihlorida
U Kinnear–Perrenovoj reakciji alkilfosfonil dihloridi iestri generiraju su putem alkilacije fosfor-trihlorida u prisustvu aluminij-trihlorida. Međuprodukti su alkiltrihlorofosfonijske soli: RPCl proizvod zatim se može razgraditi vodom da bi se dobio alkilfosfonski dihlorid RP (=O)Cl 2.
Hidroliza
Fosfonatni estri su općenito podložni hidrolizi i pod kiselim i pod baznim uslovima. Cijepanje P-C veze je teže, ali se može postići pod agresivnim uvjetima:
Horner–Wadsworth–Emmonsova reakcija
U Horner–Wadsworth–Emmonsovoj reakciji, dialkil- fosfonati su deprotonirani, dajući stabilizirane karbanione, koji reaguju sa aldehidima dajući E-alkene uklanjanjem dialkil-fosfata.
Bisfosfonati
Spojevi koji sadrže dvije geminalne fosfonatne grupe poznati su kao bisfosfonati. Prvi su ih sintetizirali Von Baeyer i Fritz Hofmann Hofmann 1897. a sada čine osnovu za važnu klasu lijekova koji se koriste za liječenje osteoporoze i sličnih bolesti. Primjeri uključuju HEDP (etidronska kiselina ili Didronel), koja se priprema od fosforne kiseline i acetatnog anhidrida:
Fosfonamidati
Fosfonamidati su povezani sa fosfonatima, supstitucijom dušikovog atoma kisika. Oni su rijetka funkcionalna grupa, a primjer je nervni agens tabun.
Pojava u prirodi
Prirodna fosfonatna 2-aminoetilfosfonska kiselina prvi je put identificirana 1959. godine u biljkama i mnogim životinjama, gdje je lokalizirana u membranama. Fosfonati su prilično česti među različitim organizmima, od prokariota do eubakterija i gljiva, mekkušaca, insekata i drugih. O njima su prvi put izvijestili (u prirodnim tlima) Newman i Tate (1980). Biološka uloga prirodnih fosfonata još uvijek je slabo razumljiva. Nije utvrđeno da li se prirodno javljaju bis- ili polifosfonati.