cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Obilježavanje nukleinske kiseline
IUPAC-ova notacija
Simboli degeneriranih baza u biohemiji su IUPAC-ovi reprezentacija za poziciju na DNK sekvenci koja može imati više mogućih alternativa. Ne treba ih brkati sa nekanonskim bazama jer će svaka određena sekvenca u stvari imati jednu od regularnih baza. Oni se koriste za kodiranje konsenzusne skvence populacije usklađenih sekvenci i koriste se naprimjer u filogenetičkoj analizi da se sumiraju u jednu od više sekvenci ili za BLAST pretraživanja, iako su IUPAC degenerirani simboli maskirani (pošto nisu kodirani). Prema uobičajeno korištenom IUPAC sistemu, nukleobaze su predstavljene prvim slovima njihovih hemijskih imena: guanin (G), citozin ˙(C), adenin (A) i timin (T). Ova skraćenica također uključuje jedanaest povezanih znakova "dvosmislenosti" sa svakom mogućom kombinacijom četiri DNK baze. Znakovi dvosmislenosti dizajnirani su da kodiraju varijacije položaja kako bi se prijavile greške sekvenciranja DNK, konsenzusne sekvence ili SNP. IUPAC notacija, uključujući znakove dvosmislenosti i predložene mnemonike, prikazana je u tabeli 1. Uprkos svom širokom i skoro univerzalnom prihvatanju, IUPAC sistem ima niz ograničenja, koja proizilaze iz njegovog oslanjanja na latinično pismo. Slaba čitljivost velikih rimskih znakova, koji se općenito koriste pri prikazivanju genetičkih podataka, može biti glavno među ovim ograničenjima. Vrijednost vanjskih projekcija u razlikovanju slova je dobro dokumentirana. Međutim, ove projekcije nedostaju u velikim slovima, koja se u nekim slučajevima mogu razlikovati samo po suptilnim unutrašnjim znakovima. Uzmimo za primjer velika slova C i G koja se koriste za predstavljanje citozina i guanina. Ovi znakovi općenito čine polovinu znakova u genetičkoj sekvenci, ali se razlikuju po maloj unutrašnjoj kvačici (ovisno o fontu). Ipak, ovi rimski znakovi su dostupni u skupu znakova ASCII koji se najčešće koristi u tekstovnoj komunikaciji, što pojačava sveprisutnost ovog sistema. Još jedan nedostatak IUPAC obilježavanja proizilazi iz činjenice da je njegovih jedanaest znakova višeznačnosti odabrano od preostalih znakova rimskog alfabeta. Autori notacije su nastojali da odaberu dvosmislene znakove pomoću logičke mnemonike. Naprimjer, S se koristi za predstavljanje mogućnosti pronalaženja citozina ili guanina na genskim lokusima, od kojih oba formiraju "jake" interakcije vezivanja unakrsnih lanaca. Suprotno tome, „slabije“ interakcije timina i adenina su predstavljene sa W. Međutim, prikladne mnemotehnike nisu tako lahko dostupne za druge znakove dvosmislenosti prikazane u Tabeli 1. Ovo je otežalo korištenje znakova dvosmislenosti i može objasniti njihovu ograničenu primjenu.
Nomenklatura nukleinske kiseline
[[slika:Cytidine monophosphate anion 3D spacefill.png|250px|thumb|Anion citidin-monofosfata:
Alternativno vizuelno poboljšana označavanja
Problemi čitljivosti povezani sa IUPAC-kodiranim genetičkim podacima naveli su biologe da razmotre alternativne strategije za prikazivanje genetičkih podataka. Ovi kreativni pristupi vizualizaciji sekvenci DNK uglavnom su se oslanjali na upotrebu prostorno raspoređenih simbola i/ili vizuelno različitih oblika za kodiranje dugih sekvenci nukleinskih kiselina. Pokušali su se alternativni zapisi za nukleotidne sekvence, ali generalno usvajanje je bilo nisko. Nekoliko od ovih pristupa je sažeto u nastavku.
Dužičasta projekcija
U 1986., Cowin et al. opisali je novi metod za vizualizaciju DNK sekvence, poznatu kao Steveova projekcija. Njihova strategija bila je da kodiraju nukleotide kao krugove na nizu horizontalnih traka sličnih notama na muzičkoj skali. Kao što je ilustrovano na slici 1, svaka praznina na petolinijskom štapu odgovara jednoj od četiri baze DNK. Prostorna distribucija krugova je učinila daleko lakšim razlikovanje pojedinačnih baza i upoređivanje gentetičkih sekvenci nego IUPAC kodirani podaci. Redoslijed baza (od vrha do dna, G, A, T, C) bira se tako da se komplementarni niz može očitati okretanjem projekcije naopako.
Geometrijski simboli
Zimmerman et al. zauzeli su drugačiji pristup vizualizaciji genetičkih podataka. Umjesto da se oslanjaju na prostorno raspoređene krugove kako bi istakli genetičke karakteristike, oni su iskoristili četiri geometrijski različita simbola pronađena u standardnom kompjuterskom fontu kako bi razlikovali četiri baze. Autori su razvili jednostavan WordPerfect makro za prevođenje IUPAC znakova u vizualno različite simbole.
DNK Skyline
Uz rastuću dostupnost urednika fontova, Jarvius i Landegren su osmislili novi skup genetskih simbola, poznat kao DNK Skyline font, koji koristi sve više blokove za predstavljanje različitih baza DNK. Iako podsjeća na prostorno raspoređenu projekciju Staveove projekcije Cowina et al., font DNK Skyline je jednostavan za preuzimanje i dozvoljava prijevod na i sa IUPAC notacije jednostavnom promjenom fonta u većini standardnih aplikacija za obradu teksta.
Ambigrafske oznake
Ambigrami (simboli koji prenose različita značenja kada se gledaju u različitoj orijentaciji) dizajnirani su da odražavaju strukturne simetrije pronađene u dvostrukoj spirali DNK. By assigning ambigraphic characters to complementary bases (i.e. guanine: b, cytosine: q, adenine: n, and thymine: u), it is possible to complement DNA sequences by simply rotating the text 180 degrees. Ambigrafska notacija nukleinske kiseline također olakšava identifikaciju genetičkih palindroma, kao što su restrikcijska mesta endonukleaza, kao dijelovi teksta koji se mogu rotirati za 180 stepeni bez promjene sekvence. Jedan primjer ambigrafskog oznaćavanja nukleinske kiseline je AmbiScript, racionalno dizajnirana notacija nukleinske kiseline koja je kombinirala mnoge vizuelne i funkcionalne karakteristike svojih prethodnika. Njegova notacija također koristi prostorno pomaknute znakove kako bi olakšala vizualni pregled i analizu genetskih podataka. AmbiScript je također dizajniran da ukaže na dvosmislene pozicije nukleotida putem složenih simbola. Ova strategija imala je za cilj ponuditi intuitivnije rješenje za korištenje dvosmislenih znakova koje je prvi predložio IUPAC. Kao i kod Jarviusovih i Landegrenovih DNK Skyline fontova, AmbiScript fontovi se mogu preuzeti i primijeniti na IUPAC kodirane podaci o sekvenci.
Uparivanje baza sa trostrukim heliksom
Parovi Watsonovih i Crickovih baza su označeni sa "•" ili "–" ili "." (primjer: A•T, ili poli(rC)•2poli(rC)). Parovi baza Hoogsteenovog trostrukog heliksa označeni su sa "*" ili ":" (primjer: C•G*G+, ili T•A*T, ili C•G*G, ili T•A*A ).
Johann Christoph Adelung
Rođen je u gradu Spantekow, u Pomeraniji, a obrazovao se u javnim školama u Anklamu i Klosterbergenu i na na univerzitetu u Halleu. 1759. je postao profesor u gimnaziji u Erfurtu, pozicija koju je napustio nakon dvije godine, odselio u Leipzig i posvetio se filološkom izučavanju. 1787. je postao bibliotekar saksonskog vladara u Dresdenu, mjestu na kojem je ostao sve do svoje smrti 1806.
Niko prije Jakob Grimma nije učinio tako puno za jezik Njemačke. Pred smrt je izdao Mithridates, oder allgemeine Sprachenkunde (1806). Na žalost, umro je prije nego je završio svoje projekte. Prvi tom, koji sadrži azijske jezike, je objavljen odmah nakon njegove smrti, a druga dva pod nadzorom Johann Severin Vatera (1771-1826).
Od mnogih Adelungovih radova treba spomenuti: Directorium diplomaticum (Meissen, 1802); Deutsche Sprachlehre fur Schulen (Berlin, 1781), i periodični Magazin für die deutsche Sprache (Leipzig, 1782-1784).
Citati
Gore navedeni citat se, u našim krajevima, obično pripisuje Vuku S. Karadžiću, međutim citat je zapravo ortografski princip kojeg je izmislio upravo Johann Christoph Adelung. Karadžić je samo koristio taj princip kako bi sproveo reformu svog jezika. (iz knjige "Gramatika srpskog jezika" profesora Ljubomira Popovića)
Zdenko Runjić
Zdenko Runjić (Garčin, 26. oktobar 1942. - Krapinske Toplice, 27. oktobar 2004.), bio je hrvatski kompozitor zabavne muzike 20 stoljeća.
Njegova porodica je porijeklom iz Dalmacije, ali su zbog ratnih okolnosti i opće gladi, njegova majka odselila u Slavoniju, gdje je Zdenko i rođen. Po oslobođenju 1945. porodica se vraća u Split, gdje Runjić završava osnovnu i srednju tehničku školu. Na Elektrotehničkom fakultetu u Splitu 1967. godine diplomirao je elektroniku. Službeno nije posjedovao muzičko obrazovanje. Od 1960. do 1976. godine, te od 1979. do 1992. godine bio je muzički urednik Radio Splita, od 1970. do 1974. godine bio je direktor izdavačke kuće MEI-INTERFEST (koja je izdavala ploče Splitskog festivala), a od 1988. do 1992. bio je umjetnički direktor Festivala zabavne muzike u Splitu. Od 1993. osniva i vlastiti festival "Melodije hrvatskog Jadrana", smotru najvećih hitova, koja se 2003. ponovo vraća na matičnu splitsko-festivalsku pozornicu na Prokurativi, pod okrilje Splitskog festivala, čiji je Runjić direktor naredne dvije godine. Najznačajniji izvođači njegovih pjesama su: Oliver Dragojević, Tereza Kesovija, Mišo Kovač, Josipa Lisac, Ibrica Jusić, Goran Karan, Meri Cetinić, "Novi fosili", "Magazin", Doris Dragović, Jasna Zlokić i drugi. Najveću suradnju ostvario je s Oliverom Dragojevićem za koga je napisao nešto manje od 200 pjesama, dok ih je ukupno napisao oko 700.
Dobitnik je mnogobrojnih priznanja. Samo tokom saradnje s Oliverom Dragojevićem na festivalu Split osvojio je 23 prve nagrade, od kojih 12 nagrada publike, te 11 nagrada stručnog ocjenjivačkog suda. Godine 1998. nagrađen je Porinom za životno djelo.
Zdenko Runjić je bio i uspješan poduzetnik, a njegova izdavačka kuća "Skalinada" vrlo brzo postala je zapažena izdavačka kuća u Hrvatskoj, koja je osim festivalskih nosača zvuka "Melodija Jadrana" publicirala i "Tonikine" izvođače Tončija Huljića.
Dana 27. oktobra 2004. Runjić je umro od moždanog udara dok se oporavljao od posljedica srčanog udara u Krapinskim Toplicama. Iza njega je ostao veliki opus pjesama, koje njegova kćerka Ivana Runjić redovno prezentira publici u sklopu "Runjićevih večeri" u Splitu, često u novim i zanimljivim izvedbama i aranžmanima.
NGC 2430
NGC 2430 je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Krma. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 31. decembra 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Regia
mini|desno|200px|Karta antičkog Rima Regia je bila sjedište najvišeg rimskog svećenika u doba rane rimske republike od 6. vijeka p. n. e. Nalazila se pored Svetog puta na Rimskom forumu. Regia se koristila kao sjedište sveštenika i biblioteka religijskih podataka. Bila je trouglastog oblika u planu i uništena je u požaru 148. p. n. e. Regija je bila obnovljena te još jednom izgorjela nakon toga da bi 36. p. n. e. bila ponovo izgrađena ovog puta od mramora.
Neorganska hemija
mini|desno|Kristalna struktura [[natrij hlorida]] Neorganska hemija ili anorganska hemija je grana hemije o svim hemijskim spojevima koji ne sadrže ugljik, uz neke malobrojne izuzetke. Granična oblast neorganske prema organskoj hemiji su organometalni spojevi. Dok ti spojevi u organskoj hemiji služe samo kao pomoćna sredstva ili reagensi, anorganska hemija posmatra koordinacijsku hemiju metala.
Historija
U doba alhemičara, u 13. vijeku, bile su poznate metode pravljenja sumporne kiseline, razrijeđene hlorovodične kiseline, dušične kiseline, zlatotopke (smjese dušične i hlorovodične kiseline za rastvaranje zlata), a mnoge od njih u Evropu donijeli su arapski alhemičari. Kasnije je Johann Rudolf Glauber oko 1650. značajno unaprijedio proces proizvodnje mnogih kiselina, kao i način dobijanja pušljive hlorovodične kiseline.
Robert Boyle u svom glavnom djelu The Sceptical Chemist opisao je udaljavanje od aristotelskih teorija alhemije i uvođenje eksperimentalnog istraživanja i zaključaka koje se izvode na tim eksperimentima. Značajna je njegova pretpostavka da su hemijski elementi sastavljeni iz nerazdvojivih, istih, sićušnih atoma, dok su hemijski spojevi sastavljeni iz brojnih, malih ali različitih elemenata. Georg Ernst Stahl i Johann Joachim Becher su početkom 18. vijeka razvili teoriju flogistona. Ovom teorijom, koja se 80 godina kasnije ispostavila kao netačna, mogli su se na hemijski način objasniti procesi sagorijevanja, oksidacije i redukcije kao i vrenja. Uzrok zašto se teorija flogistona ispostavila kao netačnom je do tada nepoznata i neotkrivena supstanca u zraku, koja je kasnije otkrivena kao kisik.
Joseph Priestley je intenzivno proučavao zrak i otkrio da je u sastavu zraka sadržana supstanca koje omogućava disanje i podržava oksidaciju metala do metalnih oksida. Zagrijavanjem živa(II)-oksida, Priestley je uspio dobiti supstancu u gasovitom stanju koja omogućava disanje i sagorijevanje, a uspio je i odrediti udio ovog gasa u zraku. Tek Antoine Lavoisier je izučavajući rezultate do kojih je došao Priestley iz njegovih istraživanja donio zaključak da ova novootkrivena supstanca (kisik) mora biti novi hemijski element. Na temelju Lavoisierovih zaključaka potvrđena je teorija elemenata koju je Boyle postavio, kao i teoriju da su elementi sastavljeni iz brojnih, identičnih, nedjeljivih atoma. Također potvrđeno je i shvatanje da se hemijski spoj sastoji iz više različitih elemenata.
Kao čisti elementi tada su razvrstani metali zlato, srebro, bakar, kalaj, olovo, cink, kao i nemetalni elementi fosfor, sumpor, ugljik, kisik, dušik i drugi. Osim toga, Lavoisier je spoznao da se pri svakoj reakciji i hemijskoj promjeni supstanci zbir mâsa ulaznih i izlaznih proizvoda ostaje ista (Zakon održanja mase). Stari, alhemijski simboli i opisi neorganskih supstanci su zamijenjeni racionalnim oznakama sa pojedinačnim elementarnim jedinicama hemijskih spojeva. Lavoisierova teorija oksidacije predstavljala je revolucionarnu novinu u hemiji, koja je omogućila budućim hemičarima da pronalaze nove elemente.
Gotovo u isto vrijeme desilo se i otkriće električne struje, za šta su zaslužni Luigi Galvani i Alessandro Volta. Pomoću tada napravljenog Voltinog stuba uspjelo je razlaganjem vode dobiti gasovite elemente kisik i vodik i odrediti tačan sastav vode mjerenjem zapremine i težine oba gasa.
Humphry Davy je pomoću Voltinog stuba uspio dobiti nove elemente natrij i kalij. John Dalton je sastavio, doduše vrlo nepreciznu, tabelu atomskih masa za sve do tada poznate elemente, a Jacob Berzelius je pronašao način za određivanje relativno tačnih atomskih masa metala i drugih elemenata i razvio sistem označavanja elemenata sa jednim ili dva latinična slova zasnovan na latinskim imenima elemenata. Također je uveo pojam relativne atomske mase sa kisikom kao osnovnom masom. Amedeo Avogadro je postavio hipotezu da se u prostoru iste veličine i na istoj temperaturi uvijek mora nalaziti isti broj čestica nekog gasa. U narednom periodu uslijedila je potraga za novim hemijskim elementima, određivanjima njihovih tačnih relativnih atomskih masa i istraživanje njihovih osobina kroz reakcije sa drugim spojevima, što su bili osnovni pravci djelovanja tadašnjih hemičara u oblasti neorganske hemije.
Lothar Meyer i Dmitrij Mendeljejev su sortirali hemijske elemente po atomskim masama i osobinama spajanja sa drugim u periodni sistem elemenata. Na taj način moglo se lakše predvidjeti hemijsko ponašanje elemenata kao i traženje još nepoznatih elemenata u sistemu.
Svante August Arrhenius, Jacobus Henricus van 't Hoff i Wilhelm Ostwald su došli do zaključka da su molekule kiselina, baza i soli u vodenim rastvorima zapravo u obliku iona. Ovo otkriće disocijacije soli i kiselina bilo je osnova za nove važne spoznaje (npr. mehanizme reakcije i hemijsku kinetiku) kao i za nove metode mjerenja u hemiji (npr. mjerenje pH vrijednosti, konduktometrije i sl.).
NGC 3872
NGC 3872 (također poznat kao MCG 2-30-33, PGC 36678 i UGC 6738) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 146 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,90 (81 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (51 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. aprila 1784. godine.
Neorganska hemija
Spojevi
Među neorganske spojeve se tradicionalno ubrajaju elementi i svi hemijski spojevi koji ne sadrže ugljik. Njima se dodaju i neki izuzeci spojeva ugljika, koji su izgrađeni kao i tipični neorganski spojevi ili se historijski ubrajaju u neorganske. To su halkogenidi ugljika bez prisustva vodika (ugljik-dioksid, ugljik-monoksid, ugljik-disulfid, ugljična kiselina i karbonati, karbidi kao i ionski cijanidi, cijanati i tiocijanati. Cijanovodik (cijanovodična kiselina) se smatra graničnim slučajem te ga proučava i organska i neorganska hemija. Iako se tradicionalno ubraja u neorgansku hemiju, on se smatra nitrilom (organska grupa spojeva) metanske kiseline.
NGC 3872
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Neorganska hemija
Spojevi
Literatura, knjige i udžbenici iz organske hemije su grupirani po hemijskim elementima periodnog sistema. U većini knjiga obrađeni su obim rasprostranjenosti elemenata ili hemijskih spojeva i načini njihovog dobijanja iz minerala, soli, vodenih rastvora ili gasova. Osim toga, opisani su važnije reakcije ovih sa drugim elementima.
Metali
Među 118 hemijskih elemenata periodnog sistema 76% su metali. Već u periodu od 3000. do 2000. p.n.e. čovjek je iz ruda dobijao brojne metale kao što su kalaj, bakar, srebro i željezo. Ti i drugi metali dobijali su se jakim zagrijavanjem mineralnih ruda. Gotovo svi metali na sobnoj temperaturi su u čvrstom stanju i mogu se većim ili manjim zagrijavanjem istopiti. Izuzetak predstavlja živa koja je na sobnoj temperaturi u tečnom stanju. Mogućnost oblikovanja istopljenih metala danas se koristi u velikom obimu za izradu raznih korisnih predmeta. Karakteristika mnogih metala je dobra provodljivost toplote i električne struje.
Od 19. vijeka metali su se počeli dobijati pomoću električne struje (elektrolizom i elektrolitičkim rafiniranjem). Pri tom su otkriveni i novi elementi, poput aluminija, alkalnih i zemnoalkalnih metala. U mnoge svrhe upotrebe potrebni su lahki metali kao što je aluminij ili titanij, čime se dobija na smanjenju potrošnje energije i goriva za avione, automobile, željezničke lokomotive i brojne druge mašine. Zbog otpornosti na temperature i velike čvrstoće, željezo je najvažniji metal u automobilskoj industriji. Međutim, površina željeznih predmeta podložna je stvaranju hrđe u vlažnoj okolini. Sve do 1980tih godina mnoga vozila su bila izložena značajnom pojavom korozije što im je smanjivalo vijek upotrebe. Desetak godina kasnije, krajem 20. i početkom 21. vijeka, gotovo sva vozila imaju zaštitni sloj na karoseriji izrađen od nehrđajućih metala, kao što je cink.
Metali se upotrebljavaju i za dobijanje električne struje u sklopu baterija i akumulatora. U nekim jeftinijim baterijama na bazi cinka i ugljika tokom pražnjenja cink se oksidira u cinkove soli. Osim njih postoje i baterije na bazi nikla i metalnih hidrida (mogu se ponovno puniti), litijske baterije (vrlo lahke) ili nešto jeftinije punjive baterije na bazi olova i olovo oksida. Legiranje metala može dati metalima mnoge bolje osobine nego što ih ispoljavaju čisti elementi. Naprimjer duraluminij je mješavina sastavljena iz magnezija, bakra i aluminija koja ima mnogo veću čvrstoću od čistog aluminija. Woodov metal je legura od 50% bizmuta, 26,7% olova, 13,3% kalaja i 10% kadmija sa izuzetno niskom tačkom topljenja a koristi se za topive oblike. Druge važne legure su bronza (bakar i kalaj), mesing (bakar i cink) i čelik (željezo sa različitim udjelima drugih metala, ali obavezno ugljika).
Neki metali se mogu spajati sa nemetalima u kristalne strukture ispoljavajući nove osobine. Silicij se spaja sa germanijem, indijem ili arsenom. Tako nastali kristali se koriste kao poluprovodnici (diode i svjetleće diode) u elektronici. Drugi metali, poput tantala, pronašli su upotrebu kao kondenzatori. Metali ili metalni ioni pri reakcijama u gasnoj fazi ili nekoj tečnosti djeluju kao katalizatori, naprimjer željezo pri reakcijama amonijaka ili ioni aluminija kod sinteze polietilena.
Soli i minerali
desno|thumb|200px|Molekula vode Voda je najvažnija supstanca neorganske hemije. Ona ima kovalentne, polarne veze između atoma i može dobro rastvarati mnoge neorganske soli. Temperaturni raspon između tačke topljenja i tačke ključanja vode omogućava život na našoj planeti rastvorljivošću organskih i neorganskih supstanci u tekućoj vodi.
Neorganske soli se razlikuju među sobom po rastvorljivosti u vodi. Zbog različitih nivoa rastvorljivosti u vodi mnoge soli se mogu odvojiti jedna od druge putem filtriranja. Mješavina dvije soli koja su rastvorljive u vodi, naprimjer barij-hlorid i natrij-sulfat, može dovesti do stvaranja teško rastvorvljive soli (kao što je barij-sulfat). Ako je proizvod rastvorljivosti neke soli nizak, on se istaloži.
Mnogi kationi metala sa sulfidnim anionima grade rastvor teško rastvorljivih sulfida. Pravilnim izborom kiselina i baza određene grupe hemijskih elemenata se mogu prevesti u taloge svojih sulfida, te se zatim mogu odrediti ili izmjeriti. U analitičkoj hemiji taloženje sulfida je jedan od važnijih koraka za proučavanje metalnih kationa. Oni se također nalaze i u sastavu stijena i minerala. Metali u stijenama često su vezani u obliku silikata a oni nisu gotovo nikako rastvorljivi u vodi. Osim vrlo jakih kiselina, neorganski hemičari koriste i sodu (natrij hidroksid) za rastvaranje sadržaja stijena.
Slabo rastvorljive soli se koriste i kao pigmenti koji daju boju lakovima. Neorganski spojevi imaju veliki značaj i kao umjetna đubriva. Ove soli su uglavnom dobro rastvorljive u vodi, mada pri đubrenju nije dobra osobina ni prevelika rastvorljivost. Amonij sulfat, kalij-hlorid i fosfatna đubriva (nešto slabije rastvorljiva u vodi) u znatnoj mjeri poboljšavaju plodnost tla.
Kiseline i baze
Neke od važnijih neorganskih (mineralnih) kiselina su:
Među važne neorganske baze spadaju:
Neorganske kiseline i baze su neophodne za dobijanje neorganskih soli i mnogih organskih supstanci. Količinski, sumporna kiselina je najvažniji spoj cijele hemijske industrije. Djelovanjem neorganskih kiselina metali se razlažu u soli istiskujući vodik iz kiselina. Znanje o kiselinama i bazama je znatno prošireno teorijom disocijacije.
Gasovi
Mnoge reakcije sa neorganskim spojevima su povezane sa otpuštanjem raznih gasova. Pri elektrolizi vode nastaju gasovi vodik i kisik.
Kod hlor-alkalne elektrolize nastaju gasovi vodik i hlor. Oni mogu međusobno reagirati dajući gas hlorovodik, koji dalje reagirajući sa vodom gradi hlorovodičnu kiselinu. Sagorijevanjem sumpora u zraku razvija se gas sumpor-dioksid. U prisustvu katalizatora (vanadij oksida) dvije molekule sumpor dioksida mogu reagirati sa jednim atomom kisik gradeći sumpor-trioksid. Rastvarajući se u vodi, sumpor trioksid daje sumpornu kiselinu. Sumporovodik se može dobijati iz pirita (FeS2) i solne kiseline.
Ugljik-dioksid nastaje, između ostalog, zagrijavanjem kalcij-karbonata naprimjer pri žarenju kreča kod proizvodnje cementa. Kad se cement stvrdne, ponovno upija ugljik dioksid iz zraka. Dušik iz zraka i gas vodik mogu se spojiti pod visokim pritiskom i temperaturom od 500 °C dajući gas amonijak, a taj proces proizvodnje amonijaka se naziva Haber-Boschov proces. Amonijak se pomoću takozvanog Ostwaldovog procesa može spojiti sa kisikom u dušik monoksid koji dalje reagira sa jednim atomom kisik i prelazi u dušik dioksid. Njegovim rastvaranjem u vodi dobija se dušična kiselina. Pomoću Lindenovog procesa, iz zraka se ukapljivanjem mogu izdvojiti kisik, dušik i argon. Zabilježen je rastući trend industrijskog dobijanja čistih gasova kao i izučavanje procesa za odvajanje gasova pomoću izuzetno finih poroznih membrana (gasnih membrana). Također, vrlo važna oblast za izučavanje gasova u zraku je atmosferska hemija.
Ostali
thumb|190px|Shematski prikaz kompleksa heksacijanidoaniona u solima kalij heksacijanidoferata Neorganski kationi se mogu javljati u različitim oksidacijskim stanjima kao čvrste soli ili u rastvorima. To ima za posljedicu da oni također mogu imati brojne različite anione kao protivtežu. U rastvorima sa kationima se mogu spajati naelektrisane grupe (zvane ligandi, kao što su hloridi, tiocijanati i drugi) ili neke bez naboja (poput amonijaka ili vode preko slobodnih elektronskih parova) te graditi obojene komplekse. Tako se dobijaju kompleksi sa nekoliko liganada na kationu (najčešće četiri ili šest), u skladu sa oksidacijskim brojem.
Ioni prelaznih metala (titanija, vanadija, hroma, mangana, željeza, kobalta, nikla, bakra), koji posjeduju d-ljusku, grade sa ligandima komplekse raznih boja. Ion bakra(II) sa amonijakom gradi plavo obojeni bakar tetramin kompleks. U pruskom plavom, željezo(III) heksacijanoferatu, svaki ion željeza je okružen sa šest cijanidnih iona kao ligandima.
Teorija ligandnog polja opisuje prostornu koordinaciju i uticaj elektronske strukture iona i prirode liganda na sastav i strukturu kompleksa. Pomoću magnetohemije i boje rastvora, neorganski hemičari mogu proučavati koordinaciju takvih kompleksa. U permanganat anionu ion mangana(VII) sadrži četiri atoma kisika kao ligande. Živo obojeni kompleks kalij-permanganata u titraciji služi za količinsko određivanje sadržaja.
I organske kiseline poput EDTA (kvantitativno određivanje zemnoalkalnih iona), vinske ili limunske kiseline (sa bakrom(II) kao Fehlingov reagens ili Benedictov reagens za određivanje oksidiranih šećera) kao i dioksimi (diacetildioksim za određivanje nikla) mogu se često spajati na katione kao živo obojeni ligandi (tačnije helati).
Neorganske reakcije
U neorganskoj hemiji brojnost i raznolikost reakcija igra veliku ulogu. Među njima neke od najvažnijih su redoks reakcije i reakcije između baza i kiselina. Ove reakcije su uvijek ravnotežne reakcije, međutim ravnoteža kod ovakvih reakcija vrlo često se nalazi snažno pomaknuta na neku stranu te izražena je veoma visoka entalpija reakcije. Zbog toga su i mnoge reakcije u neorganskoj hemiji relativno brze i daju vrlo visoke prinose. Nasuprot njima, u organskoj hemiji mnoge reakcije su spore ali ravnotežne, te ne daju često visoke prinose.
Kod redoks reakcija elektroni se prenose sa jednog reagensa na drugi. Tipična redoks reakcija je reakcija dva ili više hemijska elementa koji daju neki spoj. Najpoznatije redoks reakcije su, između ostalih, eksplozivna reakcija vodika i kisika kojom nastaje voda i reakcija korozije pri kojoj neplemeniti metali (naprimjer željezo) reagiraju sa kisikom dajući okside.
Reakcije kiselina i baza su one kod kojih se prenose protoni. Pri tome kiseline daju bazama jedan ili više protona. Kao rezultat takvih reakcija nastaju uglavnom voda i soli. Među najpoznatijim takvim reakcija je reakcija hlorovodonične kiseline sa sodom čime nastaje natrij-hlorid i voda. Pošto se ove vrlo brzo odvijaju, mogu se vrlo precizno provjeriti i pratiti pomoću indikatora, i kao takve igraju vrlo važnu ulogu u analitičkoj hemiji.
U neorganskoj hemiji dobijanje nerastvorljivih soli ili gasovitih spojeva je važan pokretač za reakcije, jer tokom njih proizvodi reakcije napuštaju ravnotežni položaj te se reakcija u potpunosti kreće samo u jednom pravcu. Tako naprimjer dodavanje rastvora barij-hlorida u veću količinu natrij-sulfata daje reakciju taloženja teško rastvorljivog barij-sulfata, a ta reakcija je u tolikoj mjeri potpuna, da se nakon filtriranja barij sulfata u rastvoru preostalog natrij hlorida više ne može dokazati prisustvo barijevih iona: Kao primjer jedne usmjerene ravnotežne reakcije na osnovu isparljivih gasova je pretvaranje amonij-hlorida sa natrijevom sodom u isparljivi amonijak: Takve reakcije u analitičkoj hemiji su također veoma važne.
Brojni neorganski spojevi se mogu raspadati na višim temperaturama, pri čemu se iz njih oslobađaju gasovi. Primjer takve reakcije je žarenje kreča, kada se iz kalcij-karbonata oslobađa ugljik-dioksid a preostaje kalcij-oksid.
Tehnička primjena
Neorganska hemija je osnova brojnih i različitih tehničkih oblasti primjene, kao što su:
Elmore Leonard
Elmore John Leonard je američki romanopisac rođen 11. oktobra 1925. u gradu New Orleans u saveznoj državi Louisiani.
Njegovi prvi romani na tržištu su se pojavili tokom pedesetih, a većinom se radilo o westernima. Kasnije je počeo pisati romane više tematskih sadržaja, misterioznog i kriminalističkog žanra, kao i filmske scenarije.
Guangzhou
Guangzhou ili Canton (kin. 广州市 / 廣州市, Guǎngzhōu) je grad na jugu Kine sa 3.152.825 stanovnika u užem i 9.496.800 stanovnika u širem području. To je glavni grad provincije Guandung, značajan trgovački i industrijski centar.
Blizina Hong Konga je povoljna okolnost za lokalnu ekonomiju. Udaljen je od njega 120 km.
Home direktorij
Home direktorij (ili folder ili mapa) je direktorij koji sadrži osobne datoteke (ili fajlove) određenog korisnika sistema.
Na Unixolikim sistemima u to spadaju konfiguracijske datoteke (najčešće su skrivene, nazivi im počinju sa tačkom), dokumenti, programi itd. Home direktorij je definisan kao dio korisničkog računa (u /etc/passwd datoteci). Na mnogim sistemima - uključujući većinu Linux distribucija i varijanti BSDa (primjerice OpenBSD), home direktorij svakog korisnika je u formi /home/imekorisnika. Home direktorij root korisnika (administrator, ima sva prava na sistemu) je /root ili /var/root (na Mac OS X-u).
Hron (rijeka)
Hron je rijeka u Slovačkoj duga 298 km. Lijeva je pritoka Dunava i druga rijeka po dužini u Slovačkoj. Izvire u Niskim Tatrama i teče kroz centralni i južni dio zemlje, a u Dunav se ulijeva između Kamenice nad Hronom i Štúrova. Važniji gradovi i naselja smješteni uz Hron jesu Brezno, Banská Bystrica, Sliač, Zvolen, Žiar nad Hronom, Žarnovica, Nová Baňa, Tlmače, Levice, Želiezovce i Štúrovo.
Sliv Hrona zauzima približno 11% površine Slovačke.
Etimologija
Ime je vjerovatno germanskog porijekla: *Granahua: gran – "smreka", ahua – "voda".
Historija
Ime rijeke prvi je put spomenuto 170, kad je rimski car Marko Aurelije napisao svoj Razgovor sa samim sobom pored Hrona. Prvo zabilježeno ime rijeke u srednjem vijeku bilo je Gron (1075). Od 17. stoljeća do 1930-ih Hron je korišten za transport drvne građe.
Ekonomska važnost
Na Hronu su izgrađene četiri hidroelektrane. Planirana je i izgradnja više mini hidroelektrana, ali tome se protive borci za zaštitu životne sredine.
Isadora Duncan
Isadora Duncan (San Francisco, 26. maj 1878 – Nica, 14. septembar 1927) bila je američka plesačica.
Rođena kao Dora Angela Duncan u San Francisku, mnogi je smatraju majkom modernog plesa. Iako nikada nije bila popularna u Sjedinjenim Državama, zabavljala je publiku širom Evrope. Preselila se u Pariz u 1900.
Genetski tipovi kvartarnih formacija
Pri raspadanju stijena veliki značaj imaju različiti genetski tipovi kvartarnih tvorevina koji se odlikuju velikom heterogenošću materijalnog sastava i promjenljivim fizičko-mehaničkim osobinama, bitno različitim od matičnih stijena čijim su raspadanjem nastali. Kvartarne formacije, kao najmlađe geološke tvorevine predstavljaju najčešće radne sredine za temeljenje i izgradnju građevinskih i drugih objekata. U prikazu pojedinih tipova kvartarnih formacija poštovan je redoslijed iz upustva za izradu osnovne geološke karte.
Eluvijalni tip (el)
Eluvijum predstavlja produkt raspadanja matičnog supstrata koji ostaje na mjestu svog nastanka, bez ikakvog premiještanja po padini. U zavisnosti od građe geološkog supstrata i tipa raspadanja, eluvijum može biti vrlo različitog materijalnog sastava. Tako da se pojavljuje od oblika blokova i drobine do glina sa vrlo promjenljivim fizičko-mehaničkim svojstvima. Odlikuje se odsustvom slojevitosti i primarnih strukturnih elemenata, strukture i teksture. A samo mjestimično može sadržavati reliktne ostatke slojevitosti. Dobro je sortiran i prirodno zbijen.
Eluvijalno-deluvijalni tip (el/dl)
Nastaje procesima spiranja eluvijuma na padinama međurječja odnosno u blizini vododjelnice i na padinama nagiba 5-80. U pogledu sastava identičan je eluvijumu s tim što u površinskom dijelu preovlađuju sitnozrne prašinasto-glinovite frakcije.
Koluvijalni tip (co)
Ovi nanosi spadaju u tipične gravitacione naslage, nastale premiještanjem produkata fizičkog raspadanja na prirodnim padinama pod uticajem gravitacije (sopstvene težine). Prema genezi razlikuju se:
•	Akumulacije klastičnog materijala od odronjavanja
•	Soliflukcioni nanosi i
•	Sedimenti podnožja kao jedinstvena facijalna sredina
Deluvijalni tip (dl)
Deluvijalni nanosi nastaju spiranjem produkata raspadanja površinskim vodama koje se slivaju po padinama, za vrijeme obilnih atmosferskih oborina ili topljenja snijega i akumulaciom tih produkata u podnožjima padina na zaravnjenim dijelovima terena. Materijani sastav posmatrano niz padinu može se mijenjati od sitnozrno drobinsko-šljunkovitog do lesoidno-suglinovitog i glinovitog sastava, zavisno od vrste geološkog supstrata. Preovlađujuće učešće ipak imaju pjeskovito-glinovite frakcije sa naglašenom diskretnom slojevitošću paralelno prirodnoj padini.
Deluvijalno-koluvijalni tip (dl/co)
Obrazuje se na padinama kao rezultat istovremenog djelovanja gravitacionog premještanja i deluvijalnog spiranja produkata raspadanja stijena. Litološki je predstavljen prvenstveno drobinsko-glinovitim produktima sa manjim blokovima. To su obično jako zaglinjene drobine neujednačenog granulometrijskog sastava. Prisutan je na padinama visinskih područja sa srednjim nagibom padina.
Proluvijalni tip (pr)
Su aluvijalne lepeze ili aluvijalni konus nanosa. Što znači da ovi sedimenti, bili oni rezultat akumulacije povremenih ili stalnih vodenih tokova, pripadaju uvijek aluvijalnoj faciji. Proluvij pored konusa nanosa podrazumijeva i sedimente suhih (nazemnih, ili subarealnih) delti stalnih vodenih tokova aridnih oblasti ukoliko oni imaju istu ili sličnu građu kao i proluvijum planinskih oblasti.
Proluvijalno-deluvijalni tip (pr/dl)
Nastaje kombinovanim akumulacionim procesima padinskog spiranja i bujičnog snošenja materijala. U suštini to su naslage podnožja i mikrorašćlanjenih padina, nalaze se u podnožjima planinskih visova i u dolinama povremenih vodenih tokova. Izgrađeni su od drobine, šljunka, pijeska i suglina.
Aluvijalni tip (al)
Ovi sedimenti nastaju taloženjem vučenog i suspendovanog nanosa stalnih vodenih tokova. U pogledu granulometrijskog i mineraloškog sastava te strukturno-teksturnih karakteristika, materijalni sastav jako varira. Što zavisi od hidrogeološkog režima, karaktera stijena izloženih raspadanju unutar slivnih zona i geomorfoloških uslova.
Razlikuju se tri osnovna tipa aluvijalnih facija:
•	''Facija korita koja se stvara u okviru plićaka, sprudova i ostrva
•	Facija povodnja koja nastaje nakon poplava
•	Facija mrtvaja koja se formira u plićacima meandara starih napuštenih riječnih korita''
Aluvijalno-deluvijalni tip (al/dl)
Nastaje kao rezultat uzajamnog djelovanja fluvijalnih procesa i deluvijalnog spiranja na padinama. Ti procesi su po obodu podnožja padina ili u jarugama, a usled smjenjivanja akumulacije aluvijalnih nanosa za vrijeme povodnja i deluvijuma u toku obilnih atmosferskih oborina. Odlikuje se slabo izraženom sortiranošću i zaobljenišću odlomaka i čestim smjenjivanjem frakcija prema granulometrijskom sastavu u vidu proslojaka. U vertikalnom profilu dolazi do smjenjivanja aluvijalne akumulacije (šljunkovi) sa deluvijalnom (sugline, supijeskovi i sitan šljunak)
Aluvijalno-morski tip (al/d)
Su sedimenti nastali na ušćima velikih rijeka u morske basene, vrlo su heterogeni po mineraloškom sastavu i fizičko-mehaničkim svojstvima. U ovu grupu sedimenata spadaju nanosi delti, koji po globalnoj podjeli imaju tri kategorije:
•	Nazemni dio delte koji je predstavljen kososlojevitim pijeskovima od meandrirajućih riječnih rukavaca
•	Prelazni dio delte koji je predstavljen pjeskovito-alevritskim naslagama u baruštinskim zonama, prije ušća glavnog vodotoka u more
•	Podvodni morski dio delte u kome su zastupljeni pjeskovito-alevritski sedimenti, u nastavku riječnog toka i riječnih rukavaca.
Aluvijalno-jezerski tip (al/j)
Formira se na ušćima većih rijeka u jezerske basene, u vidu jezerskih delti i u proširenim riječnim dolinama. Zatim, na sudaru dvije vodene mase, gdje zbog malog podužnog nagiba dolazi do proširenja korita i taloženja cjelokupnog nošenog nanosa u plitkovodnom jezerskom basenu. U litološki sastav ovih tvorevina ulaze različiti pijeskovi, pjeskovite gline i gline. Prisutna je pločasta do trakasta slojevitost izražena smjenjivanjem pjeslovitih, glinovitih i pjeskovito-glinovitih horizonata. Postanak ovih sedimenata vezuje se za pleistocensko zaglečeravanje u ekstraglacijalnim oblastima.
Jezerski tip (j)
Nastaje na dnu jezera a predstavljen je mehaničkim (drobina, šljunak, pijesak, glina), hemijskim ili organskim produktima sedimentacije. Razlikuju se sedimenti slatkovodnih i slanih jezera. Zbog velike raznovrsnosti tipova jezera, koja nastaju u različitim uslovima, razlikuju se i vrlo raznovrsni tipovi ovih sedimenata.
Lednička jezera sadrže asocijacije ledničkih i jezerskih produkata sedimentacije (trakaste kvartarne gline). Karstna jezera zapunjena su karbonatnim sedimentima. Provalna jezera sadrže blokove odronjenog materijala. Dolinska jezera sadrže glinovito-alevritski rjeđe silicijski, karbonatni sapropelski materijal. Sedimenti planinskih jezera odlikuju se velikom facijalnom raznovrsnošću.
Lednički (morenski) tip (gl)
Podrazumijeva sve tvorevine nastale kao rezultat erozionog rada lednika i vodenih tokova koji nastaju otapanjem ledničke mase. Ovdje spadaju morenski nanosi. Njima ponekad pripadaju i ledničko-morenske naslage šelfnih lednika, u vidu ajsbergovih morena.
Fluvioglacijalni ili vodno-lednički tip (fg/l)
Nastaje akumulaciom materijala nošenog vodama od otopljenih lednika (podlednički tok). Među njima se razlikuju:
Jezersko-lednički tip (j/gl)
Odgovara interglacijalnom tipu sedimenata u priledničkim jezerima, a sastoje se uglavnom od tankih horizontalnih slojeva pijeska, glinovitog pijeska, pjeskovitih glina i glina, sa jasnom trakastom godišnjom slojevitošću.
Ledničko-morski tip (gl/m)
Formiranje ovih formacija vezano je za aktivnost glečera i procese sedimentacije u morskim sredinama, zbog čega imaju posebne specifičnosti koje ih razlikuju od kontinentalnih glečerskih naslaga i tipičnih marinskih tvorevina. Odlikuju se slabom sortiranošću klastičnog materijala.
Morski tip (m)
•	Lagunski nanosi nastaju unutar zatvorenih plitkih zaliva toplih mora
•	Sedimenti limana su slični lagunskim naslagama a razlikuju se po tome što se oni talože na dnu riječne doline potopljene morem
•	Plitkovodni morski nanosi u sebi nose karakteristične elemente nastanka u plitkovodnim dijelovima vodenih basena
•	Estuarski nanosi nastaju u plitkim riječnim dolinama većih rijeka, na ušću u morski basen, koji se za vrijeme plime potapa morskom vodom.
Eolski tip (eo)
Nastaje kao rezultat prijenosa pjeskovitih i prašinastih čestica tla snagom vjetra i njihovim taloženjem iz vazduha ili vučenjem pjeskovite mase po površini terena (kretanje dina) pri saltacionom kretanju. Eolski pijeskovi se odlikuju relativno homogenim fizičko-mehaničkim svojstvima i preovlađujućim učešćem frakcija, krupnoće 0,15-0,30 mm. Zatim, prisustvom velikog procenta zrna visoke zaobljenosti.
Eolsko-morski tip (e/m)
Nastaje prenošenjem i taloženjem klastičnog materijala, pijeska i prašine, transportovanih snagom vjetra i morskom vodom. Najzastupljeniji su pijeskovi plaža na obalama mora i u priobalju u vidu prostranih dina.
Izvorski tip (i)
Sedimenti ove grupe spadaju u hemijski tip. Nastaju taloženjem iz rastvora kao rezultat hemijskih i biohemijskih reakcija pri promjenama temperature vode. U ovu grupu spadaju bigrovi (travertin ili sedra), neki siliciti, različite soli i konkrecije. Bigar je lahka porozna stijena poznata kao krečnjački tuf, nastao kristalizacijom iz vrućih ili hladnih hidrokarbonatnih rastvora. Često sadrži organske ostatke i lahko je cjepljiv.
Biogeni tip (bi)
Nastaje taloženjem izumrlih skeleta zoogenih i fitogenih organizama. Ovoj grupi pripadaju organogeno-barski talozi, torf, različite vrste ugljeva sa niskim stepenom karbonizacije drvene mase.
Vladimir Nabokov
Vladimir Vladimirovič Nabokov (rus. Владимир Владимирович Набоков, Petrograd, 22. april 1899 - Montreux, 2. juli 1977), rusko-američki književnik.
Emigrirao je u Berlin 1919. gdje je, nakon studija u Engleskoj, djelovao kao književnik, sportski instruktor, prevodilac i novinar. U SAD odlazi 1940., gdje živi pišući na engleskom. Pod uticajem klasične ruske i moderne evropske književnosti piše romane u kojima uz obilje fantazije i humora suprotstavlja tradicionalni i moderni sistem vrijednosti. Zbog bezobraznog seciranja spolnog života svojih junaka svrstan je i među pornografske pisce.
NGC 5362
NGC 5362 (također poznat kao IRAS 13527+4133, MCG 7-29-16, PGC 49464 i UGC 8835) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 100 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 2,20 (64 hiljade sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (29 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. aprila 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Papirus
mini|desno|300px|Egipatski bog [[Oziris prikazan na papirusu]] Papirus je materijal za pisanje, prenošenje poruka i pohranjivanje znanja sličan današnjem papiru. Pronašli su ga Egipćani negdje oko 2000 godina prije nove ere. Izrađivao se od samonikle močvarne biljke iz doline Nila - trske latinskog naziva Ciperus papyrus.
Biljka
Papirus je močvarna biljka slična trski koja pripada porodici oštrika. Papirus naraste do 3 metra visine, stabljika mu je mekana i zna biti debela kao ljudska ruka. Na vrhu stabljike nalaze se grane koje liče na raščupanu i neurednu kosu. Listovi papirusa su mali a biljka je snažnog korijena. Na vrhovima dugih uspravnih izbojaka razvijaju se listovi, koji liče na vlati trave i na kojima se razvijaju maleni, neugledni cvjetići.
Izrada papirusa
Rimski historičar Plinije Mlađi ostavio je zapis o tome kako se proizvodi papirus. Proces izrade papyrusa bio je relativno jednostavan. Stabljike, otprilike debljine ruke, sječene su na dužinu od 15 do 40 cm, a zatim se s njih gulilo tvrdo liko. Vlaknasta srčika biljke rezana je na trake širine 2 do 3 cm. Ovako izrezane trake slagale su se u dva sloja na tvrdu podlogu (kamena ploča), i to tako da se djelimicno preklope. Sloj na sloj bio je slagan pod pravim uglom. Oba sloja su se zatim presovala a sok i skrob koji se cijedio iz srčike medusobno je slijepljivao slojeve. Ovako dobijeni list sušio se na suncu a zatim peglao školjkama, kamenjem ili kostima, te premazivao cedrovim uljem. Više tako izrađenih listova sastavljalo se u dugu traku i namotavalo oko štapa u svitke. Dobiveni svici služili su za pisanje kalamusom, a ispisivalo se samo jednostrano.
Upotreba
Papirus je neko vrijeme bio jedan od egipatskih glavnih izvoznih proizvoda. U nekim su vremenskim razdobljima, na primjer, svi diplomatski dokumenti ispisivani su na papirusu sve dok ga nije istisnuo pergament. Svaki komad papirusa obilježavan je posebnim pečatom kako bi se time potvrdila njegova vrijednost.
Papirus je korišten u Egiptu približno od 2000 godine prije nove ere. U Grčku je prenesen u 7. vijeku prije nove ere, a otuda u Rim i ostale dijelove Evrope, gdje se kao materijal za pisanje koristio sve do 10. vijeka.
NGC 6849
NGC 6849 (također poznat kao ESO 339-32, MCG -7-41-7 i PGC 64097) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 278 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Strijelac. Najveći prečnik je 1,90 (153 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (89 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 4. septembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Bell 412
Bell 412 je višenamjenski helikopter kojeg proizvodi Bell Helicopter.
Razvoj
Razvoj ovog modela započeo je kasnih 1970-ih, tako što su dva Bell 212 prerađena u prototipe modela 412. Unaprijeđeni četverokračni glavni rotor s manjim promjerom diska zamijenio je dvokračni glavni rotor modela 212. Prvi let prototipa Bell 412 obavljen je u augustu 1979. godine. Inicijalni model certificiran je u januaru 1981., a komercijalna isporuka desila se istog mjeseca.
Nakon modela 412 uslijedila je verzija 412SP (Special Performance) s većim kapacitetom goriva, većom maksimalnom težinom uzlijetanja i većom mogućnošću za razmještaj sjedala. 1991. godine u proizvodnju je ušla verzija 412HP (High Performance) s poboljšanim prijenosom koja je zamijenila verziju SP. Trenutna proizvodna verzija, 412EP (Enhanced Performance), opremljena je s dvostrukim digitalnim automatskim upravljačkim sistemom.
Proizvedeno je preko 700 komada modela 412 (uključujući 260 koje je proizvela AgustaWestland) i koji su u službi.
Verzije
mini|desno|Bell 412 (VH-NSP) mini|desno|Bell 412
Cijena
Cijena je vrijednosni izraz neke robe ili usluge.
Marie von Ebner-Eschenbach
Marie von Ebner-Eschenbach (Zdislavic, 13. septembar 1830. - Beč, 12. mart 1916.), austrijska književnica
Posljednja je pjesnikinja stare Austrije, hroničar podunavskih sudbina, života pojedinaca i grupa između dvoraca i sela. Počela je s dramama, ali je svoj vlastiti izraz našla u prozi. U stilu psihološkog realizma (uticaj Turgenjeva), opisuje život bečkog plemstva, ali pokazuje i humanu osjećajnost prema siromašnijim staležima. Izraz joj se odlikuje oštrim opservacijama, blagim humorom i dotjeranim jezikom.
Cijena
Cijena također predstavlja količinu novca za koju se nešto prodaje.
Skakaonica "Paul Ausserleitner"
Skakaonica "Paul Ausserleitner" nalazi se u austrijskom Bischofshofenu. Jedna je od važnijih skakaonica u okviru Svjetskog kupa, s obzirom na to da je domaćin posljednje stanice Turneje 4 skakaonice.
Historija
Otvorena je 1941, a posljednji put proširena 2003. Nazvana je po Paulu Ausserleitneru, austrijskom skakaču, koji je preminuo od posljedica pada na njoj 1952.