cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lud, zbunjen, normalan
Posljednja 309. epizoda serije je emitovana na Novoj TV na dan 10. novembra 2021. godine, s čim je serija završena nakon 14 godina emitovanja. Snimanje serije je prekinuto u martu 2020. godine zbog pandemije koronavirusa, a finalna odluka o prekidu snimanja serije je donesena nakon smrti glavnog glumca Mustafe Nadarevića.
Tarik Džinić je u jednom od intervju razgovora otkrio da je Nova TV naručila snimanje 336 epizoda, te da je bilo planirano da serija završi sa emitiranjem nakon 336 snimljenih epizoda.
Posljednja epizoda serije je u Bosni i Hercegovini emitovana na dan 2. decembra 2021. godine na kanalu Nova BH.
Od septembra 2022. godine na području Kosova je počela sa emitiranjem serija "Tri brata" po originalnom scenariju za seriju Lud, zbunjen, normalan. Scenario potpisuje Feđa Isović, a radnja serije je adaptirana za područje Kosova.
Zdravko Pujić
Dr. Zdravko Pujić (17. mart 1932. - 25. oktobar 2006.), bosanskohercegovački hemičar. Rođen je u Srbici kod Bihaća, a studij hemije završio na Filozofskom fakultetu u Sarajevu 1956. godine. 1961. godine završava Školu za primjenu radioizotopa u Nuklearnom institutu "Boris Kidrič" u Vinči, a 1962. godine Specijalistički studij iz hromatografskih metoda na Farmaceutskom fakultetu u Zagrebu kod prof. dr. Herman Marije Fischer.
Zdravko Pujić doktorirao je 1963. godine na Univerzitetu u Sarajevu. Od 1957. od 1958. godine je zaposlen u Zavodu za industrijska istraživanja BiH, na Odjelu za fizikalno-hemijske pretrage. 1958. je izabran za asistenta za biohemiju u Centru za primjenu izotopa na Medicinskom fakultetu u Sarajevu, gdje je radio do 1967. godine kada je izabran u zvanje docenta na Odsjeku za Hemiju Prirodno-matematičkog fakulteta u Sarajevu. 1978. godine je izabran u zvanje redovnog profesora iz oblasti biohemija na Prirodno-matematičkom fakultetu. Objavio je preko 100 stručnih i naučnih radova iz biohemije i radioanalitičke hemije. Koautor je nekoliko knjiga i udžbenika. Osim navedenog obnašao je i slijedeće dužnosti:
1995. godine je izabran za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. U penziju odlazi 2003. ali ostaje aktivan sve do smrti. Umro je 25.10.2006. godine od posljedica dijabetesa. Iza njega su ostale supruga i jedna kćerka.
Akvaristika
mini|300px|Akvarijum sa slatkovodnim ribama Akvaristika je hobi gdje se bavi čuvanjem riba u kućnom akvarijumu.
Akvaristika je jedan od najstarijih ljudskih hobija. Svoju popularnost je stekla zahvaljujući hobističkim bavljenjem akvarijumima i akvarijumskim životinjama i biljkama. Zahvaljujući ljubavi prema akvaristici, ovaj hobi je postao izrazito popularan i rasprostranjen širom cijeloga svijeta.
Akvaristika je vezana za prirodne nauke: biologija, botanika, ihtiologija, ekologija, mikrobiologija, genetika, fizika, matematika, geografija, informatika. Zatim društvene nauke kao posebno zanimljive za akvaristiku: historija, psihologija, sociologija, pedagogija i ekonomija. A zbog vizualne privlačnosti akvaristika je potencijalni medij za umjetničko izražavanje.
NGC 6241
NGC 6241 (također poznat kao IRAS 16486+4530, MCG 8-31-7 i PGC 59085) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 415 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 1,00 (121 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (97 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 29. aprila 1788. godine.
Akvaristika
Tipovi akvaristike
Akvaristika se dijeli prema vrsti vode u kojoj se ribe čuvaju. Postoje tri tipa akvaristike:
NGC 6241
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 7758
NGC 7758 (također poznat kao ESO 606-10 i PGC 72497) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 601 milion sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodolija. Najveći prečnik je 0,70 (122 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (87 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Frank Muller 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Marija Ana Austrijska (holandska guvernerica)
Marija Ana Austrijska (puno ime: Marija Ana Eleonora Vilma Josipa; 18. septembar 1718 - 16. decembar 1744) je bila austrijska nadvojvotkinja i (brakom) lotarinška princeza koja je kratko služila kao guvernerica Holandije.
Naslijeđe
Rođena je u bečkoj palači Hofburg kao kćerka Karla VI, cara Svetog Rimskog Carstva, i Elizabete Kristine od Braunschweig-Wolfenbüttela. Bila je mlađa sestra Marije Terezije. Njihov otac im je omogućio nasljeđivanje austrijskog prijestolja i ostalih habsburških posjeda Pragmatičkom sankcijom iz 1713. godine, s tim da je Marija Terezija kao starija kćerka imala prednost nad Marijom Anom.
Brak
Otac ju je 1725. godine planirao udati za Filipa, sina španskog kralja Filipa V, ali ovi planovi su propali. Marija Ana se željela udati za lotarinškog princa Karla Aleksandra, čiji je brat Franjo Stjepan bio oženjen njenom sestrom. Car Karlo VI je želio osigurati bolji brak za svoju kćer, ali je umro 1740. prije nego što je uspio u tome. Marija Ana se udala za Karla Aleksandra 1744. godine s dozvolom svoje majke i sestre.
Guvernerica Holandije
Ubrzo po vjenčanju Marija Ana i njen suprug su poslani u Holandiju da upravljaju njome u ime njene sestre, budući da je guvernerica Marija Elizabeta, tetka Marije Terezije i Marije Ane, umrla 1741. godine i austrijski vladar nije imao predstavnika u Holandiji. Tri mjeseca po dolasku u Holandiju Karlo Aleksandar je otišao u rat protiv Pruske, te je trudna Marija Ana sama upravljala Holandijom. U oktobru 1744. godine rodila je mrtvorođenče. Nikada se nije oporavila od teškog porođaja. Umrla je dva mjeseca kasnije. Njen udovac je nastavio upravljati Holandijom i nikad se nije ponovno oženio.
IC 1647
IC 1647 (također poznat kao MCG 6-3-24 i PGC 4390) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 287 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 0,70 (58 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (25 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 12. novembra 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kalcij-oksid
Kalcij-oksid (CaO), poznatiji kao kreč ili spaljeni kreč ili živi kreč, je naširoko upotrebljavani hemijski spoj. Na sobnoj temperaturi, to je bijela, kaustična, alkalna, kristalna, čvrsta tvar. Široko korištena oznaka kreč, podrazumijeva sadržaj kalcijevih  neorganskih materijala, među kojima dominiraju karbonati, oksidi, uključujući i kalcij-hidroksid, silicij, magnezij, aluminij i željezo. Nasuprot tome, "živi kreč" se posebno odnosi na  samo jedan hemijski spoj – kalcij-oksid. Kalcij-oksid koji podnosi obradu bez reagiranja na mjestu proizvodnje, kao što je  cement zove se  slobodni kreč. Kreč je relativno jeftin, kao i hemijske derivat kalcij-hidroksid (bazni anhidrid kreča)  su važne robne hemikalije.
Dobijanje
Kalcij-oksid se obično pravi termičkom razgradnjom materijala, kao što su krečnjak ili ljušture, koje sadrže kalcij-karbonat (CaCO3; mineralnih kalcit se peče  u krečnoj peći – krečani .  Ovo se postiže grijanjem materijala iznad  825 °C,  u  procesu koji se zove kalcinacija ili pečenje  kreča , da se oslobodi molekula ugljen-dioksida (CO2), ostavljajući „živi“ kreč:
Živi kreč nije stabilan i, kada hladi, spontano reagira sa CO2 iz zraka pa, nakon dosta vremena, u potpunosti se povratno pretvara u  polazni kalcij-karbonat, osim ako se  gasi vodom, kada se  dobije krečni gips ili krečni malter. Godišnja svijetska proizvodnja kreča  je oko 283 miliona tona. Kina je daleko najveći svjetski proizvođač, sa ukupno oko 170 miliona tona godišnje. Sjedinjene Države su sljedeće, sa oko 20 miliona tona godišnje. Za proizvodnju 1,0 t kreča, potrebno je oko 1,8 t krečnjaka. Kreč ima visok afinitet za vodu i efikasniji je desikant (isušivač) od silikagela. Reakcija kreča sa vodom je povezana sa povećanjem obima za faktor od najmanje 2,5. .
Kao oružje
U 80. godini p.n.e, rimski general Sertorius je  raspršio oblake kaustičnog kreča u prahu za gušenje protivnika, u pobjedi nad Characitanima iz Hispanije, koji su se sklonili u nepristupačne pećine. Slična prašina je korištena i u Kini da uguše oružane seljačke pobune u 178. n.e., kada su "krečna kola" opremljena mijehovima duhala krečnjak u prahu na mase pobunjenika. David Hume, u svojoj knjizi The History of England, prepričava da je  tokom rane vladavine Henrika III, engleska mornarica uništila invazijsku francuski  flotu, zasljepljujući neprijatelja živim  krečom. Također se misli da je kreč  bio sastavni dio grčke vatre. U kontaktu sa vodom, kreč povećava temperaturu iznad 150  °C i zapali gorivo.
Sigurnost
Zbog energične reakcije kreča sa vodom, uzro nastaju ozbiljne iritacije kada se udiše ili dolazi u kontakt s vlažnom kožom ili očima. Udisanje može izazvati kašalj, kihanje, otežano disanje. Može se onda razviti u opekotine sa perforacijama nosne pregrade, bolovima u trbuhu, mučninom i povraćanjem. Iako se  smatra da kreč ne  donosi opasnost od požara, njegova reakcija sa vodom može osloboditi dovoljno toplote da zapali lahko  zapaljive materijale.
Beta faktor glijnog zrenja
Faktor glijnog zrenja je neurotrofni faktor uključen u razvoj nervnog sistema, angiogenezu i imunskku funkciju. Kod ljudi,  beta faktor glijnog zrenja  i gama faktor glijnog zrnja su proteini kodirani genom GMFB, odnosno GMFG.
Strukture beta i gama faktora sazrevanja mišje glije, rešeni su i kristalografijom i NMR, otkrivajući sličnosti i kritične razlike sa ADF-H (homologija faktora depolimerizacije aktina) domena i predlažu nove načine eksperimentalnog rješavanja funkcija ove porodice proteina.
815.
Godina 815. (DCCCXV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 815. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Dojransko jezero
mini|desno|300px|Dojransko jezero Dojransko jezero (mak. Доjранско Езеро) smješteno je u Sjevernoj Makedoniji i Grčkoj. Površina mu je 43,1 km2, od čega je 27,3 km2 u Sjevernoj Makedoniji, a 15,8 km2 u Grčkoj. Najveća dubina iznosi 10 m, dužina je 8,9 km, a širina 7,1 km. Dojransko jezero treće je po veličini u Sjevernoj Makedoniji nakon Ohridskog i Prespanskog. Ima brojne pritoke, kao što su Surlovska reka te Handža, koja donosi vodu sa Belasice.
NGC 1808
NGC 1808 (također poznat kao ESO 305-8, IRAS 05059-3734, MCG -6-12-5 i PGC 16779) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 46 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Golub. Najveći prečnik je 6,50 (86 hiljada sg) a najmanji 3,9 uglovnih minuta (52 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio James Dunlop 10. maja 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4828
NGC 4828 (također poznat kao MCG 5-31-17 i PGC 44176) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 289 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,70 (59 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (59 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 22. aprila 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Mountain View (Kalifornija)
Mountain View je grad u Santa Clara okružju u području San Francisco zaliva Kalifornije. Ime “Mountain View” (pogled na planine), je dobio upravo po pogledu na planine Santa Cruz. Grad djeli granice sa gradovima Palo Alto, Los Alto, Sunnyvale, uključujući Moffet Federal Airfield i San Francisco zalivom. Po popisu iz 2010. godine, grad je imao 74,066 stanovnika.
Pošto se nalazi u Silicon dolini, Mountain View je "dom" mnogim visoko tehnoloških kompanijama, kao što su: Google, Symantec, Mozilla i druge.
Historija
mini|lijevo|Historijska Adobe zgrada je konstruirana kao projekt "Works Progress" administracije 1934. godine
Alta Kalifornijski guverner Juan Alvarado je 1842. godine dao meksičko zemljište Rancho Pastoria de las Borregas Franciscu Estradi. Ono je poslije proslijeđeno Marianu Castru koji je pola zemlje prodao Martin Murphy, Jr.-u. Eventualno je staro meksičko zemljište postalo temelj gradova Mountain View i Sunnyvale.
Danas je visoka tehnologija osnova lokalne ekonomije i samo je nekoliko ostataka poljoprivredne prošlosti.
Geografija
Lokacija grada Mountain View je 37.42194°N, -122.08444°W (37.42223, −122.08429).
Prema podacima iz ureda za popis stanovništva Sjedinjenih Američkih Država, ukupna površina grada iznosi 31.8 km2, od čega 31.1 km2 zauzima kopno, a 0.7 km2 (2.26%) voda.
Mountain View se nalazi u San Francisco poluotoku na sjevernom završetku "State Route 85" (državnog pravca 85), gdje se nadovezuje na "U.S. Route 101". Historijski put El Camino Real (špan. "Kraljevska cesta") također prolazi kroz Mountain View. Graniči na sjeverozapadu sa gradom Palo Alto, na jugozapadu sa Los Altos-om, jugoistočno sa gradom Sunnyvale, sjeveroistočno sa Moffett Federal Airfield-om i sjeverno sa San Francisco zalivom.
Mitropa cup
Mitropa cup, ili srednjoevropski kup, je bilo prvo veće međunarodno klupsko takmičenje u nogometu na evropskom kontinentu. Takmičenje je igrano u periodu od 1927. do 1992. godine, sa pauzom između 1949.-1951. godine.
Na inicijativu austrijanca Huga Meisla, 16. i 17. jula 1927. godine u Veneciji u Italiji je donesena odluka o osnivanju ovog takmičenja. Prve utakmice su odigrane iste godine, 14. augusta.
Takmičenje je obustavljeno početkom Drugog svjetskog rata a nastavljeno 1951. godine.
Osnivanjem euro kupova koje je organizovala UEFA, Mitropa kup je počeo gubiti svoj sjaj, iako je nekad važio za jedno od najjačih klupskih takmičenja na kontinentu. Tokom osamdesetih godina, nova pravila su predvidila da, umjesto nekad državnih šampiona, sada učestvuju pobjednici nacionalnih drugih liga. Ovo je dovelo do pada interesovanja za takmičenje. Posljednje finale, igrano 1992. u italijanskom gradu Foggia, između Borca iz Banja Luke i mađarskog Budapesti VSC (5:3 poslije penala) privuklo je manje od 1000 gledalaca.
Srednjoevropski kup je nakon toga ugašen, djelomično i zbog rata u bivšoj Jugoslaviji.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986 - grupa F
Grupa F svjetskog prvenstva 1986. je igrana u Monterreyu na stadionu Universitario i u Guadalajarai na stadionu Tres de Marzo između 2. i 11. juna 1986. godine. Maroko i Engleska su se kvalificirali u osminu finala. Poljska se također kvalificirala u osminu finala kao trećeplasirana ekipa. Portugal je svoje takmičenje na SP 1986 završilo u grupnoj fazi.
Sve utakmice su bile igrane po lokalnom vremenu Meksika (UTC−6)
Spisak nogometnih reprezentativaca Hrvatske
Spisak igrača nogometne reprezentacije Hrvatske prikazuje spisak svih nogometaša koji su odigrali jednu ili više utakmica za nogometnu reprezentaciju Hrvatske od prve zvanične utakmice Hrvatske do danas. Trenutni rekorder po broju nastupa je Darijo Srna sa 134 odigranih utakmica u nacionalnom dresu. Davor Šuker je rekorder po broju postignutih golova za nacionalni tim Hrvatske sa 45 postignutih golova. U tabeli ispod prikazani su svi nogometaši koji su nastupili u zvaničnim utakmicama reprezentacije Hrvatske kao i broj postignutih golova za nacionalni tim. Također, u tabeli je prikazan i datum debija kao i reprezentacija protiv koga je nogometaš debitirao. Imena reprezentativaca u podebljanim slovima su pozvani 2019.]] godine u reprezentaciju.
Spisak reprezentativaca
mini|200px|desno|[[Darijo Srna]] mini|200px|desno|[[Luka Modrić]] mini|200px|desno|[[Ivan Rakitić]] mini|200px|desno|[[Vedran Ćorluka]] mini|200px|desno|[[Mario Mandžukić]] mini|200px|desno|[[Ivan Perišić]] mini|200px|desno|[[Niko Kovač]] mini|200px|desno|[[Domagoj Vida]] mini|200px|desno|[[Dejan Lovren]] mini|200px|desno|[[Zvonimir Boban]] mini|200px|desno|[[Igor Tudor]] mini|230px|desno|[[Milan Badelj]] mini|170px|desno|[[Ivan Strinić]] mini|200px|desno|[[Andrej Kramarić]] mini|200px|desno|[[Šime Vrsaljko]] mini|200px|desno|[[Danijel Subašić]] mini|200px|desno|[[Ante Rebić]] mini|200px|desno|[[Tin Jedvaj]] mini|250px|desno|[[Marko Pjaca]] mini|200px|desno|[[Lovre Kalinić]] mini|200px|desno|[[Nikola Vlašić]] mini|180px|desno|[[Matej Mitrović]] mini|200px|desno|[[Duje Ćaleta-Car]] mini|200px|desno|[[Ante Ćorić]] mini|200px|desno|[[Simon Sluga]]
Ažurirano: 19. novembra 2019. nakon prijateljske utakmice protiv Gruzije.
Sulejman Šarac
'''Hfz. Sulejman ef. Šarac''' (Stolac 1850 – Sarajevo 27. decembra 1927), bio je treći reisul-ulema u periodu Austro-Ugarske uprave nad Bosnom i Hercegovinom.
Biogeafija
Hfz. Sulejman ef. Šarac je osnovno obrazovanje i hifz Kur'ana stekao je u rodnom mjestu, a dalje školovanje u Istanbulu je završio 1878. godine. Po povratku u Bosnu i Hercegovinu 1879. godine biva imenovan za bihaćkog muftiju, na kojoj dužnosti ostaje do 1887. godine, nakon čega biva postavljen za profesora,a kasnije i za direktora Šerijatske sudačke škole u Sarajevu.
U pokretu za vjersku i vjersko-prosvjetnu autonomiju Bošnjaka u Bosni i Hercegovini aktivno je učestvovao, zbog čega mu je Austro-Ugarska teško zamjerila i tadašnja Zemaljska vlada u Bosni i Hercegovini ga premjestila u Vrhovni šerijatski sud. Međutim, njegov ugled i popularnost brzo su porasli, pa je nakon dobijene pobjede za vjersku i vjersko-prosvjetnu autonomiju jednoglasno izabran za reisu-l-ulemu. Tako je Sulejman Šarac bio prvi bosanskohercegovački reis-ul-ulema izabran od naroda. Njegov izbor nije bio po volji Austro-Ugarskoj, koja će ga, nakon dvogodišnjeg rada, prisiliti da podnese ostavku i to preko iste Hodžinske kurije koja ga je prije dvije godine jednoglasno izabrala. Nakon ultimatuma Zemaljske vlade u Bosni i Hercegovini da u roku od osam dana podnese ostavku, Sulejman Šarac podnio je ostavku na položaj reis-ul-uleme u augustu 1912. godine. Nakon toga se posvetio porodici i nauci.
Umro je 27. decembra 1927. godine u Sarajevu.
Finn Lectura
Njihova izdanja su u širokoj upotrebi na univerzitetima, višim i srednjim školama gdje se uče ili izučavaju jezici.
Osim štampanih knjiga, objavljuju video i audio izdanja udžbenika. Finn Lectura je osnovana 1986 i u vlasništvu je Finnish Union of University Lecturers. Njihov izbor uključuje mnogo materijala za ljude koji uče finski jezik, kao strani. Iako je većina materijala namijenjena odraslima, postoji i literatura za mlade.
Trolovi (Gospodar prstenova)
Trolovi su imaginarna rasa iz trilogije Gospodar Prstenova. Trolovi su stvoreni u Prvom Dobu Zvijezda. Stvorio ih je Melkor,ili Morgoth,zli neprijatelj svijeta. Trolovi su imali ogromnu snagu. Samo su Enti bili snažniji od njih. Bili su elitne jedinice zlih vojski. Nakon Rata Bijesnih i Melkorovog pada,većina Trolova je bila ubijena. Raštrkali su se. Valja napomenuti da su Trolovi bili veoma glupi i da ih je sunce pretvaralo u kemen. Međutim,tokom zlih godina broj Trolova je rastao. Kada se Sauron uzdigao,ponudili su mu svoju službu. Sauron je pristao i postali su njegove sluge. Sauron im je dao lukavost i Trolovi su postali moćniji. Nakon Sauronovog pada svi Trolovi su pobijeni.
Nu metal
Nu metal (poznat i kao new metal) je muzički pravac koji spaja elemente kao što su metal, alternativni rock, Crossover ili Rapcore, ponekad u kombinaciji sa rap i hip hop žanrovima. Nastao je sredinom devedesetih godina u SAD-u i popularizovan je od strane bendova kao što su: Limp Bizkit i Korn.
Muzički pravac
Nu metal karakterišu prije svega izuzetno jake distorzije, kako na gitari, tako i na bas gitari. Gitare su najčešće spuštene u niži štim, kako bi se dobio grub i oštar zvuk, praćen nemirnim sinkopama i ritmovima, nerijetko sa duplom bas pedalom na bubnju. Vokali su grubi, melodični i ponekad piskavi, a sama tematika tekstova pjesama je različita i varira od socio-ekonomskih, političkih, do ljubavnih tematika.
Rapcore
Muzički pravac
Ovaj pravac prate vokalne rap, hip hop dionice u kombinaciji sa oštrim vriskom i deranjem, ponekad i melodičnim pjevanjem, koje prate rock, metal blaže ili grublje rif dionice na gitarama, uz izuzetno upečatljiv i jak groove na bubnjevima. Nerijetko se pojavljivao i DJ sa pločama, a kasnije sa semplovima i klavijaturama koje su doprinosile originalnosti ovog zvuka.
Predstavnici ovog zvuka
Neki od najvećih predstavnika ovog žanra su zasigurno bendovi iz Amerike i Evrope kao što su:
Talir Marije Terezije
300px|desno
Talir Marije Terezije (njemački: Maria-Theresien-Taler) je srebreni novčić koji se koristio u svjetskoj trgovini od 1741. godine. Dobio je ime po carici Mariji Tereziji koja je naredila njegovo kovanje po dolasku na prijestolje. Od smrti Marije Terezije 1780. godine na novčiću se nalazi ta godina.
Na licu novčića na latinskom jeziku piše: "M. THERESIA D. G. R. IMP. HU. BO. REG.", a na naličju "ARCHID. AVST. DUX BURG. CO. TYR. 1780 X", što je skraćeno od "Maria Theresia, Dei Gratia Romanorum Imperatrix, Hungariae Bohemiaeque Regina, Archidux Austriae, Dux Burgundiae, Comes Tyrolis. 1780 X" (bosanski: Marija Terezija, milošću Božijom carica Rimljana, kraljica Ugarske i Češke, nadvojvoda Austrije, vojvoda Burgundije, grof Tirola). Na novčiću se nalazi i moto Marije Terezije: "Iustitia et Clementia" (bosanski: Pravda i milost)
Biogradsko jezero
mini|desno|300px|Pogled na Biogradsko jezero Biogradsko jezero je jezero u sjevernoj Crnoj Gori, u općini Kolašin. To je glacijalno jezero, smješteno na planini Bjelasica, u sklopu Nacionalnog parka Biogradska Gora. Pored njega se nalazi još 6 jezera u nacionalnom parku. Jezero se nalazi na nadmorskoj visini od 1.094 m, dugo je 870 m, široko 261 m, a prosječna dubina je 4,5 m. U jezero se ulijeva rijeka Biograd, a iz njega izlijeva rijeka Jezerštica.
814.
Godina 814. (DCCCXIV) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 814. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
.nl
.nl je najviši internetski domen za Nizozemsku. Direkcija za registriranje .nl domene je zadužena za ovu domenu.
E-knjiga
E-knjiga, eKnjiga ili eknjiga (engl. eBook, e-book), skraćenica od elektronska knjiga, je knjiga koja se distribuira u digitalnoj formi. E-knjige se čitaju na računarima sa programima kao što su Adobe Reader ili Microsoft Reader, ili na posebnim portabilnim čitačima.
E-knjiga se prvi put pominje 1971. godine kada je Michael Hart, student univerziteta u Illinoisu, putem univerzitetske mreže počeo distribuirati knjige u digitalnoj formi. To je bio početak projekta koji je Hart poslije nazvao project Gutenberg, po revolucionaru tehnologije štampanja Johannu Gutenbergu. Projekt se zalaže za kreiranje elektronskih verzija književnih dijela u javnom domenu i njihovo besplatno distribuiranje putem interneta i pripadaju mu velike zasluge za širenje i populizaciju e-knjiga.
Duo X
Duo X (stilizovano DUO X) je bosanskohercegovački pop-rap duo osnovan u Sarajevu 2019. godine kojeg čine reper i beatboxer Adnan Pacoli i pjevač Tarik Mulaomerović. Svoju popularnost stekli su učešćem na regionalnom takmičenju X Factor Adria i objavom pop balade, Sarajka.
Biografija
Duo X je osnovan početkom 2019. godine u Sarajevu, a osnovali su ga bivši učesnici regionalnog muzičkog takmičenja X Factor Adria reper i beatboxer Adnan Pacoli i pjevač Tarik Mulaomerović. Naime, njih dvojica su publici poznati još iz perioda 2015. kada su nastupali na regionalnom muzičkom takmičenju ‘’X Factor Adria’’ na kojem su ostvarili zapažen rezultat. Nakon takmičenja, ovaj dvojac je objavio 8 autorskih pjesama koje su u tom periodu potpisivali pod zajedničkim imenom Tarik & Adnan, te su nastupali širom balkanske regije. Krajem 2015. godine su izdali singl i spot za pjesmu Sarajka. Također, objavili su pjesme Da te ljubim, Snapchat, Bezobrazna, Vatrena i Gospodar.
Zajednička karijera i formiranje Duo X-a
Nakon što su napravili dužu pauzu, u Sarajevu upoznaju poznatog muzičkog producenta Almira Ajanovića, sa kojim odlučuju sarađivati na novim materijalima i pjesmama. Početkom 2019. godine potpisuju ugovor sa izdavačem Tempo Digital i mijenjaju ime u Duo X, koje je kako kažu oslikavalo i činilo kombinaciju 2 riječi Duo kao saradnju mladih muzičara i pjevača, sa imenom X koje je bila poveznica sa uspješnom karijerom X Factora. Tim povodom objavljuju 3 pjesme i 3 spota pod nazivom Maske dole, Žena miliona i Neko mi te krade, kojima najavljuju izlazak svog prvog studijskog albuma pod nazivom Maske dole sa kojim se predstavljaju široj publici.
NGC 85B
NGC 85B (također poznat kao IC 1546, MCG 4-2-8 i PGC 1382) je galaksija koja je udaljena oko 267 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 0,90 (70 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (23 hiljade sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Noise muzika
mini|Noise u Sarajevu - koncert sarajevske grupe [[Caviar Spectator Trio.Galerija IPC, zima 2004.]] mini|Barry Johnston, noise izvođač iz St. Louisa u [[Kafe Depo-u Jusufa Hadžifejzovića, Sarajevska zima 2004.]] mini|Klopka Za Pionira na pozornici Noise (fon.: nojz, bos.: buka) je po nekim teoretičarima ustvari antimuzički i antikulturalni odraz stavova muzičara i drugih umjetnika, kojima je neinventivnost i slabost na umjetničkoj sceni dosadila, pa se tako iz iskustava u historiji muzike i umjetnosti (posebno iskustava dadaizma, free jazz-a, punk-a, industrijskog upliva u umjetnost kao i besmislenosti umjetnosti nekon holokausta) okrenula takozvanom ukidanju umjetnosti.
Neki od umjetnika koji su u muzičkom/antimuzičkom smislu ostvarili nevjerovatan zvuk kroz historiju su: Ludwig van Beethoven, Erik Satie, John Cage, John Coltrane, Ornette Coleman, Jimy Hendrix, Sun Ra, Dead Kennedys, MC5, Gang of Four, Can, Faust i Throbbing Gristle.
John Cage, poznat među svojim odanim sljedbenicima kao "otac nojza". Ironično je da je ovaj postmoderni "kompozitor" najpoznatiji po svom djelu koje se zove 4'33", koje je zapravo, ništa više nego četiri minute i tridesettri sekunde tišine! Vezano za noviju historiju noise-a možemo spomenuti da se ovaj pristup proširio po čitavom svijetu gdje su najpoznatije scene/epicentri stacionirane na području Japana (Masonna, Masami Akita, Acid Mothers Temple, Merzbow, K:K:Null, Keiji Haino i gomila drugih) do Čikaga (u takozvanoj noise indie (indi) sceni odličan prikaz daju nezavisne izdavačke kuće: Load, Skin graft, Touch and go, Trubleman unlimited itd), neki od bendova preko puta "velike bare" koji se mogu povezeti sa noiseom su: Pink & Brown, The Flyng Luttenbachers, Shellac, Lightning Bolt, Laddio Bolocko, Sonic Youth, do tipičnih harsh noise producanata poput: Necroanal, Mutant Apes, Nova-sak, Children In Gas Mask, Retro, Our Scouring, Audiocum i drugih. Treba napomenuti da se, naravno, ovaj zvuk ne može jednostavno opisati ili selektirati, pa se preporuča uživanje u noise-u kao u jednom od najinteresantnijih pristupa muzici (bilo klasičnoj, elektronskoj ili rock muzici), po prilici uživo.
U Bosni i Hercegovini neki bendovi su na neki način dosegli interesantan i zavidan nivo oslanjajući se na iskustva noise-a kao stilske pozadine, mada ni u kom slučaju i samo njega, a to su: SCH, New Faraday Collision, Ansambl Komedične Dignje, Temple Texas, Clockwise Terror, Bolest Evropa, dARM, nordin, Warm Emission, Viktor Liebezeit, Idlness Distribution, Dlake i Vuneny. U Sarajevu su od početka dvijehiljaditih godina bile aktivne četiri nezavisne izdavačke kuće čiji je rad bio zasnovan na DIY principima, a usmjeren ka noiseu, eksperimentalnoj elektronskoj muzici, ambient muzici, Casasaur, Mrtvaja, Human Cross Records, Zvukovina.
Harsh noise
mini|Idlness Distribution, sarajevski "harsh noise" duo u svom kućnom studiju, tipičnom za prljavi noise zvuk
Prljavi, istinski bučni doprinos nihilizmu 20. vijeka u vidu zvučnog performansa ili zvučnog zapisa, u biti čista buka. Nastaje kao ideja uporedo sa prvim "pravim" noise experimentima i takozvanom konkretnom muzikom a odlika mu je odsustvo bilo kakve muzičke estetike pa samim tim i avangardnih stremljenja u umjetnosti. Instrumentalnih dionica upotrebljava se što manje, a poželjno je odsustvo bilo kakvog instrumentarija ili nečeg što bi ličilo na kompoziciju. Strukturalni pristup varira zavisno od strasti i koncepta autora.
.us
.us je najviši Internet domen za Sjedinjene Američke Države. Sjedinjene Američke Države su zadužene za ovu domenu.
Ibrahim Maglajlić
'''Hfz. Ibrahim ef. Maglajlić''' (Banja Luka, 25. aprila 1861 – Sarajevo, 16. septembra 1936), peti reis-ul-ulema u razdoblju Kraljevstva Jugoslavije i prvi predsjednik Jugoslavenske muslimanske organizacije (JMO).
Biografija
Ibrahim Maglajilić je rođen 1861. godine u Banjoj Luci, gdje je završio osnovno školovanje, te banjalučku medresu pred muderisom Smailom Skopljakom. Prilikom austrougarske okupacije Bosne i Hercegovine, priključio se snagama otpora, zbog čega je interniran u mjesto Olomouc, u današnjoj Češkoj. Po povratku iz zatočeništva odlazi u Istanbul na studije, a u Bosnu i Hercegovinu se vraća 1887. godine, kada biva postavljen za upravitelja Fevzije medrese u Banjoj Luci, a 1898. i za upravitelja ruždije. Na tom mjestu ostaje do 1914. godine, kada je postavljen za muftiju tuzlanskog. U Tuzli je dočekao kraj rata i formiranje Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca. Sa poznatijim Bošnjacima tog vremena osnovao je 1919. političku stranku, Jugoslavensku muslimansku organizaciju, i bio njen prvi predsjednik. Na izborima za Ustavotvornu skupštinu 1920. izabran je za narodnog poslanika. Nakon rascjepa u stranci, on osniva novu političku organizaciju, ali ne osvaja nijedan politički mandat. Godine 1925. premješten je za muftiju banjalučkog, a 1929. je otišao u penziju.
Za reis-ul-ulemu Islamske vjerske zajednice Kraljevine Jugoslavije postavljen je 12. juna 1930. godine. Kako je Atatürk u Turskoj ukinuo hilafet i ured šejhu-l-islama Mešihat, više nije postojala institucija koja bi reis-ul-ulemi dodijelila menšuru, pa je osnovano posebno tijelo (Savjet za menšuru) sastavljeno od članova oba Ulema medžlisa (sarajevski i skopski), delegata Vakufsko-mearifskih vijeća i članova Vrhovnih šerijatskih sudova. Svečano ustoličenje obavljeno je u Bajrakli džamiji u Beogradu 31. oktobra 1930. godine, kada je Vrhovno islamsko starješinstvo i sjedište reis-ul-uleme preneseno iz Sarajeva u Beograd. Penzionisan je 14. marta 1936. godine kada je došlo do promjene režima i kada je Vrhovno islamsko starješinstvo i sjedište reis-ul-uleme vraćeno u Sarajevo. Umro je nekoliko mjeseci kasnije, 16. septembra 1936. godine.
Odlikovan je ordenom Svetog Save III stepena, ordenom Bijelog orla V stepena i ordenom Jugoslavenske krune I reda.
Grad (padavina)
mini|250px|desno|Najveći grumen grada na svijetu (presjek 17,8 cm) Grad ili tuča je najkrupnija vrsta padavina koja dolazi iz atmosfere. Nastaje kad se pothlađene kapi vode zahvaćene ulaznim strujama izdižu te smrznu. Takve smrznute kuglice vode pri velikim brzinama padaju na zemlju gdje mogu uzrokovati velike štete, ponajviše u poljoprivredi.
Grad obično pada u obliku nepravilnih kuglica promjera od 0,5 do 5 cm (veće gromade mogu nastati u teškim olujama). Grad uglavnom proizvode oblaci kumulonimbusi i to na prednjoj fronti olujnog sistema. Pri takvim olujama, ulazne struje zadržavaju kišu sprečavajući je da pada na zemlju. Ako oblak sadrži dovoljno pothlađenih kapi vode one se nakupljaju pod pritiskom ledene kuglice, dok je pri dnu oblaka ponovo ne zateče ulazna struja. Proces se ponavlja dok gromada grada ne postane dovoljno teška da je struje ne mogu više zadržavati u zraku, te gromada pada na zemlju. U presjeku gromade mogu se vidjeti slojevi koji određuju koliko je puta ledena kugla ponovila proces.
Fosfatidilinozitol 3-kinaza vezana kinazama
Fosfatidilinozitol 3-kinaza-vezana kinazama (PIKK) je porodica Ser/Thr-protein kinaza sa sličnošću sekvence sa fosfatidilinozitol-3 kinazama (fosfoinozitid 3-kinaza).
Članovi
Ljudska porodica PIKK uključuje šest članova:
Struktura
PIKKs proteini sadrže sljedeća četiri domena:
Bohinjsko jezero
mini|desno|300px|Pogled na Bohinjsko jezero Bohinjsko jezero najveće je stalno jezero u Sloveniji. Smješteno je u općini Bohinj na sjeverozapadu zemlje u okviru Nacionalnog parka Triglav. Dugo je 4,2 km, a široko 1 km. Iz jezera istječe Sava Bohinjka. Pored jezera je postavljena statua zlatoroga.
NBA 1950/1951.
NBA sezona 1950-51 je bila peta sezona NBA lige.
Istočna grupa
{|
Zapadna grupa
{|
Kriket
Kriket (na engleskom cricket) je timski sport koja je popularan prije svega u Engleskoj i zemljama Commonwealtha. Kriket je jedan od najbližih srodnika američkog bejzbola.
Teren
Kriket igraju dvije ekipe od po jedanaest igrača na velikom ovalnom terenu. Obično je vanjska granica terena (boundary) označena konopcem. Tačno u sredini terena se nalazi posebno pripremljeno polje dužine 20 m i širine 3 m po nazivu pitch. Sa obje strane pitcha su postavljena po tri štapa (stumps) na kojima su poprečno postavljena po dva manja štapa (bails). Ove kombinacije štapova se zovu wickets.
Osnovna pravila
mini|[[Melbourne Cricket Ground, 1878]] U partiji kriketa se timovi smjenjuju u ulozi udaračkog tima (batting side) i tima u polju (fielding side). Dio partije između dvije promjene uloga se naziva innings i dobija ime po timu koji je na redu za udaranje. Svaka partija se sastoji od jednog ili od dva inningsa po ekipi.
Udaračka ekipa pokušava osvojiti što veći broj poena (runs). Po jedan udarač (batsman) iz udaračke ekipe se nalazi pored svakog wicketa. Svi ostali igrači iz udaračke ekipe se u ovom inningsu nalaze izvan terena i ulaze u igru tek kad jedan od udarača „ispadne“.
Bacač (bowler) ekipe u polju baca (odnosno bowla u stručnom žargonu) ukupno šest lopti (ovo se naziva over) s jedne strane pitcha udaraču koji se nalazi na drugoj strani pitcha. Ovaj udarač se naziva striker. Iza njega i njegovog wicketa stoji jedan igrač ekipe u polju (tzv. wicket-keeper) koji kao jedini iz svog tima ima pravo da nosi rukavice za hvatanje. Ostalih devet igrača tima u polju (tzv. fielders) su raspoređeni po cijelom terenu.
Na kraju pitcha na kojem se bowla stoji jedan od dvojice sudija (umpire) a drugi je na visini strikera ali udaljen otprilike 20 metara.
Nakon svakog overa dolazi do promjene bowlera i lopta se bowla s druge strane pitcha.
Bacačka tehnika
Bacačka tehnika bowlera je većim dijelom propisana pravilima. Ruka kojom se baca lopta se ne smije ispružiti nakon što je dostigla visinu ramena. U praksi to znači da se bacači trude da ruku u potpunosti ispruže prije nego što im ruka dođe u visinu ramena. Inače se bacanje proglašava nevažećim (tzv. no ball). Ovaj strogo kontrolirani način bacanja se naziva bowlanje te se stoga u kriketu pravi razlika između (normalnog) bacanja i bowlanja.
Druga specifičnost bowlanja je to što se lopta baca kako bi u svakom slučaju dodirnula zemlju prije nego što dođe do batsmana. U ovom slučaju se ne radi o propisu nego o korisnom načinu poštovanja pravila koje kažu da lopta dođe kod batsmana iznad visine pojasa.
Poeni (Runs)
mini|Tipična lopta za kriket Striker ima dva cilja: S jedne strane pokušava odbraniti svoj wicket (tj. pokušava spriječiti da bowlirana lopta pogodi njegov wicket. S druge strane mora pokušati udariti loptu na taj način da ima dovoljno vremena kako bi došao do drugog wicketa. Njegov partner, non-striker, koji se nalazi s druge strane pitcha u tom momentu mora trčati na drugu stranu pitcha. Batsmani moraju sami odlučiti da li će također trčati ili će ostati na svom mjestu.
Spisak grobalja u Parizu
Pariskim grobljima upravlja gradska uprava Pariza, koji uključuju groblja unutar Pariza (fr.:cimetières intra muros), te groblja u okolini Pariza (fr.:cimetières extra muros). U Parizu i okolini se nalazi ukupno 20 groblja, a od toga su 14 u gradu Parizu, a 6 u okolnim općinama.
.tw
.tw je najviši Internet domen za Tajvan. Tajvanski mrežni informativni centar je zadužen za ovu domenu.
Zajsansko jezero
mini|desno|300px|Pogled na Zajsansko jezero Zajsansko jezero (kaz. Зайсан көлі) je jezero u istočnom Kazahstanu, smješteno između Altaj i Tarbagataj planina. Jezero ima površinu od oko 1.810 km2, leži na nadmorskoj visini od 420 m, dugo je 105 km, a široko od 22-48 m, sa maksimalnom dubinom od 15 m. Jezero je zalađeno od početka novembra do kraja aprila. Nakon izgradnja brane Bukhtarma, nivo jezera je narastao za 6 m.
IC 1648
IC 1648 (također poznat kao PGC 4417) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 254 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,40 (30 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 7. decembra 1899. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Grad (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Slovenija:
Koštanomorfogenetski protein 1
Koštanomorfogenetski protein 1, poznat i kao BMP1, jest protein koji je kod ljudi kodiran genom BMP1 sa kratkog krka hromosoma 8, p21.3. Postoji sedam izoformi proteina, varijanti transkripta stvorenih alternativnim preradom.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 986 aminokiselina, a molekulska težina 111.249 Da.
Struktura
Struktura BMP1 je određena pomoću rengenske difrakcije sa rezolucijom od 1,27 Å. Kristalografski eksperimenti rađeni su difuzijom pare pri pH od 7,5. Ovo je važno jer je blizu pH vrijednosti ljudskog tijela, gdje se BMP1 nalazi in vivo. BMP1 ima dužinu od 202 aminokiselionska ostatka. Njegova sekundarna struktura sastoji se od 30%, ili 10 alfa-heliksa, 61 ostatka dužine i 15% beta-listova, ili 11 niti, dužine 32 ostatka. Sadrži ligande acetilne grupe i ion cinka.
Za BMP izgrađen je Ramachandranov prikaz. Ovaj dijagram pokazuje da BMP1 najviše preferira Phi i Psi uglove (Phi, Psi) od oko (–60°,–45°) i (–60°, 140°). Ovi preferirani uglovi su procjena najgrupisanijih podataka Ramachandranove grafike. Preferirana regija je mnogo većeg dometa. Oko 97% ostataka je bilo u preferiranim regionima, a 100% u dozvoljenom regionu, bez odstupanja.
Funkcija
BMP1 pripada porodici peptidaza M12A koštanomorfogenetskih proteina (BMP). Podstiče razvoj kostiju i hrskavice. Za razliku od drugih BMP, ne pripada natporodici TGFβ. U početku je otkriveno da djeluje kao i drugi BMP, tako što podstiče razvoj kostiju i hrskavice. Međutim, to je metaloproteaza koja cijepa C-terminal prokolagena I, II i III. Ima domen astacinu sličnih proteaza.
Pokazalo se da cijepa laminin 5 i da se nalazi u baznom epitelnom sloju goveđe kože. Ovaj dijagram pokazuje da BMP1 najviše preferira Phi i Psi uglove (Phi, Psi) od oko (-60°,-45°) i (-60°, 140°). Ovi preferirani uglovi su procjena najgrupisanijih podataka Ramachandran grafike. Preferirana regija je mnogo većeg dometa. 97% ostataka je bilo u preferiranim regionima, a 100% ostataka je bilo u dozvoljenom regionu, bez odstupanja.
BMP1 pripada porodici peptidaza M12A koštanomorfogenetskih proteina (BMP). Podstiče razvoj kostiju i hrskavice. Za razliku od drugih BMP, ne pripada natporodici TGFβ. U početku je otkriveno da djeluje kao i drugi BMP tako što podstiče razvoj kostiju i hrskavice. Međutim, to je metaloproteaza koja cijepa C-terminal prokolagena I, II i III. Ima astacinu sličan domen proteaza.
Romantizam
Romantizam (Romantizam = romantično, nestvarno, nerealno) je bio umjetnički, književni, muzički i intelektualni pokret koji je nastao u Europi krajem 18. stoljeća. Djelimično je nastao kao reakcija na industrijsku revoluciju, aristokratske, društvene i političke norme tokom prosvjetiteljstva i naučne racionalizacije prirode. Najviše je utjelovljen u likovnoj umjetnosti, muzici i književnosti, ali je imao i veliki uticaj na historiografiju, obrazovanje, društvene i prirodne nauke. Imao je također značajan i kompleksan učinak na politiku zahvaljujući romantičnim misliocima koji su uticali na liberalizam, radikalizam, konzervativizam i nacionalizam.
Ovaj pokret je isticao intezivne emocije kao jedini autentični izvor estetskog iskustva stavljajući novi naglasak na emocije - strah, teror i strahopoštovanje - čime se suočio sa novim estetskim kategorijama uzvišenosti i ljepote prirode koja je narodnu umjetnost i antičke običaje izdigla do plemenite i poželjne karakteristike. U suprotnosti sa idealima racionalizma i klasicizma, romantizam je oživio srednjovjekovnost dajući naglasak umjetničkim i narativnim elementima koji su se doživljavali kao autentično srednjovjekovni kako bi izbjegli porast broja stanovnika, ubrzanu urbanizaciju i industrijalizaciju.
Iako je romantizam proizašao iz njemačkog pokreta Sturm und Drang koji je naglašavao intuiciju i emocije iznad prosvjetiteljskog racionalizma, neposredni faktori uticaja bili su događaji i ideologije koje su proizašle iz Francuske revolucije. Romantizam je visoko cijenio dostignuća "herojskih" individualista i umjetnika u podizanju kvaliteta društva. Također je promovirao individualnu maštu kao kritički autoritet i instrument povećanja slobode naspram klasičnih obrazaca oblikovanja u umjetnosti. Nakon snažnog pribjegavanja historijskim i prirodnim neizbježnostima (Zeitgeistu), u drugoj polovini 19. stoljeća se pojavio novi pokret realizam kao dijametralna suprotnost romantizmu. Propast romantizma u tom periodu je bio povezan sa višestrukim društvenim procesima, od političkih promjena do širenja nacionalizma.
Karakteristike romantizma
Postoje dvije skupine romantičara:
Sloboda književne forme, prožimanje života i umjetnosti, čežnja za idealnim, otkrivanje svijeta slutnji i sjećanja, doživljaj prirode i ljubavi - to su osnovna obilježja romantizma. Dakle, upravo stoga što se ističe individualno, osjećajno, pa često i iracionalno u čovjeku i životu, romantizam se ne može svesti na neko određeno stilsko i tematsko obilježje. U romantizmu gotovo da ima isto toliko stilova, tema i obilježja koliko i stvaralaca: katkad je to posezanje za temama i motivima grčke mitologije ili srednjovjekovne historije i legende, ponekad zanos ili užasavanje neposrednim političkim zbivanjem, ponekad pak pogled uprt u budućnost ili u vlastitu dušu ili u mračne sile koje iznutra i spolja razdiru čovjeka, nerijetko i ushićenje trenutačnim osjećanjem. Za romantičare, za razliku od klasicista i realista, bitan je vizionarski a ne analitički odnos prema predmetu vlastite umjetnosti: tim vizionarstvom romantizam spaja svoje zvjezdane ideale slobode u društvenom, nacionalnom i ličnom životu sa nekom iskonskom slikom čovjekove prirode i njene mogućnosti.
Teme
Najpopularniji pojam romantizma je tzv. svjetska bol (njem. Weltschmerz) tj. pesimizam i tuga nad neskladom svijeta i neskladom mašte i stvarnosti. Polaznom tačkom evropskog romantizma kao pokreta širokih društvenih, umjetničkih i egzistencijalnih razmjera u prvoj polovini 19. vijeka smatra se Rusoova misao (enciklopedist, čuveni francuski pisac i filozof Jean-Jacques Rousseau, 1712.-1778.), izrečena već u 18. vijeku - "Čovjek je rođen slobodan, a svuda je u lancima". Ta krilatica predstavlja osnovni ideal ljudskoga života, a to je povratak prvorođenoj slobodi - "povratak prirodi".
Norma burnoga "povratka prirodi" izražava se snažno u slikarstvu kao kult oluje, oblaka, neba, mora, planinskih masiva (velika platna engleskoga slikara William Turnera, 1775.-1851., prije svega njegova slika "Prelaz preko Mon Senija").
Najčešće književne vrste: poema, lirika, roman u stihovima, dnevnik.
Predstavnici:
Hronologija ljudske evolucije
Hronologija ljudske evolucije ocrtava glavne događaje u evolucijskoj liniji moderne ljudske vrste, Homo sapiensa, kroz historiju života, počevši prije otprilike 4 milijarde godina do nedavne evolucije unutar H. sapiensa tokom i od posljednjeg glacijalnog perioda.
Važno je napomenuti da su ovi datumi zasnovani na naučnim procjenama i da su podložni reviziji kako se dođu do novih otkrića. Osim toga, ljudska evolucija je složen i trajan proces, s mnogo faktora koji utječu na razvoj i širenje naše vrste tokom vremena.
Gavran (Edgar Allan Poe)
mini|desno|210px|Gavran na glavi [[Atina (mitologija)|Atinine biste, simbola mudrosti koji pripovjedača navodi kao intelektualca. Ovu je ilustraciju napravio Édouard Manet povodom izdanja francuskog prijevoda poeme kojeg je preveo Stéphane Mallarmé.]] Gavran, narativna poema američkog pisca Edgara Allana Poea. Prvi put je objavljena u januaru 1845. godine, a često je prepoznata po svojoj muzikalnosti, stiliziranom jeziku i natprirodnoj atmosferi. U ovoj poemi govori se o tajanstvenoj posjeti gavrana koji je razgovarao s razočaranim ljubavnikom, prateći kako se čovjekov spori pad pretvara u ludilo. Ljubavnik, često identificiran kao student, žali zbog gubitka svoje ljubavi, Lenore. Sjedeći na poprsju grčke boginje Atine, gavran čini to da dodatno uznemirava protagonistu svojim stalnim ponavljanjem riječi "nevermore" (bosanski: "nikad više"). U ovoj poemi pjesnik je koristio narodne, mitološke, religijske i klasične reference.
813.
Godina 813. (DCCCXIII) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 813. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Gavran (Edgar Allan Poe)
Edgar Allan Poe je tvrdio da je pjesmu napisao logično i metodično, s namjerom da stvori pjesmu koja će se dopasti ukusima publike i kritičara, kao što je objasnio u svojem daljnjem eseju "Filozofija kompozicije" iz 1846. godine. Pjesma je djelomično nadahnuta gavranom koji govori u romanu Barnaby Rudge Charlesa Dickensa. Poe posuđuje složeni ritam i metriku iz pjesme Elizabeth Barrett Browning pod nazivom "Lady Geraldine Courtship", te koristi unutrašnju rimu kao i aliteraciju u cijeloj poemi.
Poema pod nazivom "Gavran" je prvi put pripisana Edgaru Allanu Pou u štampi u nekadašnjem njujorškom časopisu New-York Mirror 29. januara 1845. Objavljivanje ove poeme učinilo je Poea popularnim tokom njegovog života, iako mu nije donijelo mnogo finansijskog uspjeha. Poema je ubrzo ponovo štampana, parodirana i ilustrirana. Mišljenja književnih kritičara podijeljena su oko književnog statusa pjesme, ali ona i dalje ostaje jedna od najpoznatijih poema ikad napisanih.
Utočište za hronično umobolne Willard
Utočište za hronično umobolne Willard je kompleks zgrada u Willardu (New York), pored jezera Seneca. Upisano je u Nacionalni registar historijskih mjesta SAD-a 1975.
Bledsko jezero
mini|desno|300px|Pogled na Bledsko jezero Bledsko jezero (sl. Blejsko jezero) jest glacijalno jezero u Julijskim Alpama u sjeverozapadnoj Sloveniji. U sastavu je istoimene općine. Udaljeno je 55 km od Ljubljane.
Dugo je 2.120 m, široko 1.380 m, s maksimalnom dubinom 30,6 m. Okružuju ga planine i šume. Na sjevernoj obali je srednjovjekovni zamak. Na sredini jezera je Bledsko ostrvo, jedino prirodno ostrvo u Sloveniji. Na njemu je nekoliko građevina, od kojih je najvažnija crkva Marijinog uzašašća, sagrađena u 15. stoljeću.
NGC 3305
NGC 3305 (također poznat kao ESO 501-30, MCG -4-25-31 i PGC 31421) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 180 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,10 (58 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (58 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. marta 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.