cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
574.
Godina 574. (DLXXIV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 574. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
573.
Godina 573. (DLXXIII) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 573. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Lubusko vojvodstvo
Lubusko vojvodstvo (polj. Województwo lubuskie) je vojvodstvo u Poljskoj. Nalazi se na zapadu zemlje, na granici sa Njemačkom.
Uspostavljeno je 1. januara 1999. godine. Središte vojvode je Gorzów Wielkopolski, a skupština se nalazi u mjestu Zielona Góra.
Energopetrol
Energopetrol d.d. Sarajevo (skraćeno EP) je bosanskohercegovačka kompanija, koja se kao dio mađarsko-hrvatskog konzorcija INA-MOL bavi distribucijom nafte i naftnih proizvoda.
Energopetrol je najveća kompanija u Bosni i Hercegovini, koja se bavi distribucijom nafte i naftnih proizvoda.
Historija i razvoj
12. aprila 1945. godine je rješenjem Vlade Federativne Republike Jugoslavije osnovano preduzeće za promet nafte i naftnih derivata Jugopetrol Sarajevo, prethodnik sadašnjeg Energopetrol-a.
Pet godina kasnije, 1950. godine Jugopetrol se pripaja kompaniji Bosna Petrol, nakon čega ta dva preduzeća zajedno formiraju preduzeće za snabdijevanje nafte i naftnih derivata Jugopetrol Sarajevo.
1973. godine Jugopetrol je preimenovan u HENA OOUR Marketing Sarajevo. To preduzeće je onda nakon nekoliko mjeseci ušlo u sastav Energoinvest-a Sarajevo, koja 31. augusta 1973. godine ponovo preimenuje naftno preduzeće u OOUR Energopetrol Sarajevo sa poslovnicama u Bosanskom Brodu, Banjoj Luci, Mostaru, Živinicama i Zagrebu, te sa predstavništvu u hrvatskom gradu Ploče, gdje su se i nalazili skladišta nafte Energopetrol-a.
Trinaest godina kasnije, 1990. u sklopu društvenih reforma Ante Markovića, Energopetrol je preorganizovan u Društveno preduzeće Energopetrol sa p.o. Sarajevo.
Samo godinu dana kasnije, 1991. Energopetrol je ponovo preorganizovan u "Energoinvest Energopetrol" preduzeće za promet nafte, naftnih derivata i prirodnog gasa dioničko društvo (d.d.) sa p.o. Sarajevo.
1994. godine, dvije godine nakon početka agresije na Bosnu i Hercegovinu, Ministarstvo Energetike i Industrije Vlade Republike Bosne i Hercegovine je Energopetrol pripojila Energoinvest-u.
1998. godine, tri godine nakon kraja rata u Bosni i Hercegovini, Energopetrol je ponovo preimenovana u Energopetrol d.d. Sarajevo, kako se i danas naziva.mini|326x326piksel|Sjedište Energopetrol-a u Titovoj ulici u SarajevuŠest godina kasnije, 2004. godine Vlada Federacije Bosne i Hercegovine notirala je Energopetrol na sarajevskoj berzi. 2006. godine je Vlada Federacije Bosne i Hercegovine, predvođena Ahmetom Hadžipašićem, većinski dio državnog vlasništva u Energopetrol-u prodala za 220 miliona KM mađarsko-hrvatskom konzorciju INA-MOL (67%).
12. jula 2016. godine, INA je kupila 33,5% dionica MOL-a u Energopetrol-u, čime je INA postala najveći pojedinačni distrubuter nafte u Bosni i Hercegovini sa ukupno 101 naftnih pumpi.
Kontroverzna privatizacija
2006. godine Vlada Federacije Bosne i Hercegovine prodala je 67% vlasništva u Energopetrol-u hrvatsko-mađarskom konzorciju INA-MOL za 10 miliona KM. Osim toga, INA-MOL je i bio obavezan da u Energopetrol uloži 150 miliona KM, i to u širenje prodajne mreže (100 miliona KM), rekonstrukciju postojeće mreže (40 milona KM), obrazovanje zaposlenih (5 miliona KM) i obrtna sredstva (5 miliona KM).
No, dosada je hrvatsko-mađarski konzorcij, prema navodima radne grupe Vlade FBiH uložio samo 35,2 miliona KM, deset godina nakon privatizacije. Uloženo je u rekonstrukciju postojeće mreže benzinskih pumpa (30,2 miliona KM) i obrtna sredstva (5 miliona KM), dok u širenje mreže i obrazovanje zaposlenih do sada ništa nije uloženo.
Ista ta radna grupa tvrdi i da se Energopetrol-om ne upravlja dobro, jer je se samo u zadnje tri godine ostvarilo gubitak.
Hrvatsko-mađarski konzorcij međutim tvrdi, da su ispunjene sve dokapitalizacijske obaveze, te da je u Energopetrol uloženo čak i više od 150 miliona KM, od čega je 62,3 miliona KM uloženo samo u modernizaciju maloprodajne mreže. Osim toga, kažu i da će i dalje nastaviti sa investiranjem u tu kompaniju.
Nezavisna revizorska kuća "Deloitte" tvrdi u svom izvještaju, koji je urađen na zahtjev Vlade Federacije Bosne i Hercegovine, da je INA-MOL ispunio sve obaveze. mini|324x324piksel|Benzinska pumpa Energopetrol-a u Kaknju Još 2006. godine kantonalno tužilaštvo Kantona Sarajeva je, na temelju izvještaja finansijske policije FBiH i dioničara Energopetrol-a, pokrenulo predistražne radnje o dokapitalizaciji Energopetrol-a. Tada su saslušani federalni premijer Ahmet Hadžipašić, dopremijer FBiH Dragan Vrankić i tadašnji federalni ministar energije i rudarstva Izet Žigić.
Kasnije početa je i istraga počela, u kojoj su saslušeni Nedžad Branković (nasljednik Ahmeta Hadžipašića), Namik Bušatlić (bivši direktor Energopetrol-a), Rešad Žutić i Kaserna Ćutić (Čelnici Komisije za privatizaciju Energopetrol-a), te još nekoliko niskorangiranih člana u Vladi FBiH.
Kao svjedoci u istragi pozvani su svi ministri, koji su sudjelovali u Vladi Federacije Bosne i Hercegovine od 2002. do 2006. godine.
7. marta 2014. godine Kantonalno tužilaštvo Kantona Sarajevo digla je optužnicu protiv bivšeg premijera FBiH Nedžada Brankovića (kasnije oslobođen optužbi), bivšeg direktora Energopetrol-a i ukupno sedam čelnika Komisije za dokapitalizaciju, koje se terete za pričinjenu štetu u iznosu od 32 miliona KM. Taj proces još traje.
Uprkos tome, Vlada Federacije Bosne i Hercegovine je u planu privatizacije za 2016. godinu predvidila i privatizaciju Energopetrol-a.
Vlasništvo
Vlada Federacije Bosne i Hercegovine je, kao 100%-vlasnik Energopetrol-a, ponudila na prodaju 67% dionica te kompanije u svom vlasništvu. Hrvatsko-Mađarski konzorcij INA-MOL je ponudio oko 220 miliona KM za otkup navedene količine dionica. Predviđena procedura otkupa je završena krajem 2006, te je Energopetrol trenutno u većinskom vlasništvu spomenutog konzorcija. Vlada FBiH je također izdvojila dio firme Energopetrol Terminali i preregistrovala ih u novu poslovnu jedinicu naziva Terminali FBiH, zadržavši ih pod svojom kontrolom. Pod kontrolom Vlade je ostao i reprezentativni Hotel Maršal na Bjelašnici.
Dionice Energopetrol-a se nalaze na sarajevskoj berzi SASE. mini|311x311piksel|Stara zapuštena benzinska pumpa Energopetrol-a u blizini Viteza Dioničari su :
Proizvodi i usluge
Osim benzina BMB 95 i BMB 98, kao i dizela Euro 4 i Euro 5 standarda, Energopetrol vrši i distribuciju Autogasa (LPG), dok se osim nafte i naftnih proizvoda mogu i kupiti drugu robu u prodavnicama na benzinskim pumpama Energopetrol-a, zvane "EP SHOP".
Energopetrol na svojim benzinsim pumpama vrši usluge provjere pritiska guma, caffe bar i autopraone (samo na nekim benzinskim pumpama Energopetrol-a).
572.
Godina 572. (DLXXII) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 572. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Dinarska kuća
mini|desno|270px|Kuća iz Alinog Potoka iz 1882. godine. Danas se nalazi u Muzeju na otvorenom "Staro selo" u [[Sirogojno|Sirogojnu, Zlatibor.]] Dinarska kuća je u osnovi dvodijelni tip kuće namijenjen za stanovanje prevashodno stočarskom gazdinstvu koja je bila rasprostranjena na cijelu zapadnu oblast Srednjeg Balkana čiji se razvoj može pratiti od kraja 18. do sredine 20. vijeka.
Porijeklo
mini|desno|200px|[[Maketa brvnare - slamnjače u Etnografskom muzeju.]] mini|lijevo|200px|Brvnara slamnjača, prekrivena vodonepropusnom [[ražanom slamom. Smatra se da ovakav ili sličan objekat služio kao glavno mesto stanovanja seljaka stočara u 18. vijeku, pa sve do sredine 19. vijeka. A, zadržao se i u 20.vijeku kao koliba-vajat i sklonište za pastire. Koreni ove brvnare sežu u Srednji vijek, iz koga se na kraju razvila dinarska dvodijelna brvnara.]]
Dvodijelna brvnara nastala je na prelazu iz 18. u 19. vijek u izolovanom i perifernom dijelu Osmanskog carstva te se prilično razlikuje od raskošne trodijelne šopsko-torlačke kuće koja je bila pod jačim orijentalnim kulturnim uticajem. Brvnare, talpare ili gredare gradile su se u stočarskim krajevima, u selima razbijenog planinskog tipa, gdje su domovi udaljeni jedan od drugog. Brvnara je po pravilu prizemna zgrada, nekad samo sa jednom prostorijom. Brvnare jednodelnog tipa bile su glavno mesto stanovanja seljaka stočara u 18. vijeku. Zbog čestih ratova i feudalnih odnosa seljaci čivčije-kmetovi gradili su svoje kuće skromnih razmera. Docnije, usled promena u načinu života, ekonomskog razvoja, one se zatim razvijaju u složenije oblike. mini|desnk|200п|Jednodijelna brvnara u Muzeju Sirogojno, predstavlja značajnu fazu u razvoju i nastanku dvodijelne brvnare. Osnovni oblik je brvnara - prizemljuša, prizemna jednodelna kuća. Građena je bez temelja i u osnovi je kvadratnog ili pravougaonog oblika. Zidovi su brvna-mosnice ili tesane grede, položene vodoravno jedna na drugu. Krov je visok i strm radi bržeg odvođenja oborinskih voda. Pokrivena je slamom, daskom, šindrom ili šimlom ređanom na više redova. Vrata se nalaze u jednom kraju zgrade, a ne u sredini kao kod dvodelne brvnare. Nema tavan, a pod je od nabijene zemlje. Na sredini prostorije nalazi se otvoreno ognjište. Umesto prozora, na brvnima su prorezani mali otvori. Prvi stepen u razvoju jednodijelne brvnare je podela na kujnu-kuću i sobu. Prvobitno unutrašnje pregrađivane je izvršeno radi zašite ognjišta i ležaja oko njega od vetra i promaje izradom jednostavne pletene ili daščane niže pregrade, nakon ovog usledila je i pojava zasebne ostave - kilera, malog mračnog odeljenja za smeštaj sitnih stvari i odeće. Tek kasnije nastaje prava soba izradom pregradnih zidova i postavljanjem prozora. Soba nema direktan ulaz spolja, već se ulazilo iz kujne - kuće.
Dvodijelna brvnara
Od sredine 19. vijeka u Posavini, Pomoravlju, Podunavlju i okolini Beograda zbog seče šuma i pretvaranja krčevina u obradivo poljoprivredno zemljište počinju postjepeno da se umjesto drvene strukture (brvnare) grade kuće polubrvnare-polučatmare strukture i kuće izgrađene samo od čatme ili ćerpiča bondručne konstrukcije, sa blago nagnutim ćeramidnim krovom, koja će se kasnije proširiti na Šumadiju, Donje Podrinje i drugdje. U mnogim slučajevima strukture kuće je mješovita i od brvana i od čatme i od kamena. U svim strukturama, kamenoj, drvenoj i mješovitoj, u kujni dinarske kuće predviđeno je otvoreno ognjište, a kujna je bez tavanica. Dim sa ognjišta slobodno se širi po prostoru kujne i tavana i polako se izvlači kroz otvore u krovu. Dinarska dvodijelna kuća poslužila je kao osnova varoške-gradske kuće, kuće varoši, dinarskih oblasti i to je njen najveći domet. Dvodijelna osnova u ovom slučaju razvijala se i u širinu i u visinu. U širinu se razvijala dodavanjem novih elemenata. Kuća se razvijala ne samo povećanjem brojem prostora, nego i povećanjem stepena udobnosti. Konačni stepen razvoja predstavljaće tip dvoetažne kuće, petodijelne šeme plana. Glavni prostori kuće raspoređeni su na spratu. Možda najbolji primeri varoške kuće predstavljaju kuće Rašida Đatovića i Krste Vulovića u Sjenici, koje predstavljaju derivat trodijelnog dinarskog plana nastao pregrađivanjem. Dinarska kuća ima svoje nastajanje i središte u Bosni. Njeno prostiranje ide od Like i Banovine do Hercegovine, sjeverne Crne Gore, Starog Vlaha, Šumadije sve do Pomoravlja.
Kamena kuća
mini|desno|200px|Seoska kamena kuća u Hercegovini. Opšti tip dvospratne kamene kuće. mini|lijevo|200px|Tipično seosko domaćinstvo crnogorskog krša. mini|lijevo|200px|Maketa kamene kuće prizemljuše u Etnografskom muzeju. Od crnogorskog krša, preko hercegovačke humine do dalmatinske zagore glavno mjesto stanovanja stočarskih zadružnih porodica bila je kuća kamene strukture. Jednodijelna kamena prizemljuša odgovara jednodijelnoj brvnari. Izmješana je sa drvenim kućama gdje počinje dinarska šumska oblast, od velikih krasnih polja zapadne Bosne, sjevernih planina Hercegovine do Starog Vlaha. Zidana je kamenom, pokrivena je ražanom slamom i pločom, retko daskom, a kasnije crepom. Jednodijelna kuća prizemljuša - kljetara, fidžurica ili potleušica je pravougaone osnove, zidovi su složeni od lomljenog kamena. Krov je dvovodan, visok i strm, prekriven slamom ševarom ili kamenom pločom, te se kuća zbog toga još naziva ploča ili palača. Prostorija u kući se naziva ognjenicom ili kužinom. Pod je od nabijene zemlje, ledine, ređe od ploča ili kamena. Otvoreno je ognjište, koje je smešteno bliže užem zidu, dok se vrata nalaze na jednom od dveju dužih strana.
Daljom evolucijom prizemljuša se razvija u dvospratnu kuću, koja će tokom prve polovine 20. vijeka postati opšti tip kuće dinarskih krasnih oblasti.
Nasljeđe
Jedni od najvećih pobornika savrijemene interpretacije narodnog graditeljstva na prijelazu iz 20. u 21. vijek su arhitekta prof. dr Božidar Petrović i filmski reditelj Emir Kusturica.
571.
Godina 571. (DLXXI) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 571. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Cvjetna simetrija
thumb|upright=1.5|Normalni cvijet [[Streptocarpus (zigomorfnost ili simetrija  slike uogledalu; desno)  peloričan  (radijalno simetričan) cvijet na istoj biljci]] Cvjetna simetrija opisuje može li se i kako [cvijet], posebno njegov [periant], podijeliti u dva ili više identičnih dijelova ili slike u ogledalu. Ponekad cvjetovi uopće ne mogu imati osovinu [simetrije], obično zato što su njihovi dijelovi spiralno raspoređeni.
Pregled
U odnosu na vegetativne dijelve biljaka, cvjetovi su jasno omeđeni kao posebne morfološke cjeline. Najpotpuniju građu i najveću raznolikost imaju cvjetovi angiospermi. Redovito imaju pravilan oblik zvani aktinomorfni, što znači polisimetrijski ili su zigomorfni, odnosno monosimetrijski (imaju samo jednu ravninu simetrije, npr. Fabaceae), rjeđe su bilateralni ili disimetrični (s dvje ravnini simetrije), a samo iznimno asimetrični ili nesimetrični.
Jedno od značajnih obilježja pravog ("idealnog") cvijeta je spolni dimorfizam, koji se ispoljava u građi i funkciji prašnika, kao muških, i plodnih listova kao ženskih spolnih organa. Osim muških i ženskih spolnih organa cvjetovi skrivenosjemenjača imaju još i poseban ovoj od neplodnih, često živo obojenih listića, koji čine ocvijeće (perijant). Njihov tipski cvijet je dvospolan (monoklinski ili hermafroditski), jer ima i muške i ženske organe. Kod njih su rjeđi jednospolni (diklinski) cvjetovi, koji se nazivaju muški ili prašnički (imaju samo prašnike), a ženski ili plodni imaju samo plodne listove, tj. tučkove.
Biljke s jednospolnim cvjetovima mogu biti jednodomne (monecijske), kada se na istoj jedinki imaju i muške i ženske cvjetove, ili dvodomne (diecicijske), kada se na jednima stvaraju samo muški a na drugima samo ženski cvjetovi.
Cvjetište je kratka os cvijeta, za koju su prirasli svi njegovi ostali dijelovi. Kod većine angiospermi svi dijelovi cvijeta grade određeni broj krugova ili ciklusa. Taakvi cvjetovi nazivaju se cikličnima, a najčešće se sastoje od 4 ili 5 ciklusa (tetraciklični ili pentaciklični), dok su acikličnoi kod njih rjeđi. Dijelovi tih cvjetova nalaze se na cvjetištu spiralno, kao kod magnolija,  ili su hemiciklični ako su neki dijelovi skupljeni u pršljenima, a neki spiralno.
Glavni dijelovi cvijeta skrivenosjemenjača cvjetište, ocvijeće, prašnici) (u dvospolnim cvjetovima andrecij) i plodni listovi koji sa sjemenim zamecimu dvospolnim cvjetovimaa čine ginecij. Cvjetište je najčešće kratko, a može biti ravno, izbočeno ili udubljeno. Od tog  oblika zavisi položaj ostalih dijelova cvijeta na njemu.
Ocvijeće (perijant) je vanjski zaštitni ovoj ostatka cvijeta, a različitim živim bojama i mirisima privlači insekte i ostale oprašivače. Često su svi listići ocvijeća oblikom, veličinom i bojom međusobno jednaki, što se naziva perigon (naprimjer, tulipani). Češće je izdijeljeno u vanjsku i, najčešće zelenu, čašicu (calyx), od lapova (sepala), a unutrašnji krug čini krunica ili vjenčić (corrolla), obično sa živo obojenim laticama (petala). Listići ocvijeća (perigona, čaške, vjenčića) mogu biti međusobno razdvojeni ili srasli.
Reynoldsov broj
U mehanici fluida i aerodinamici, Reynoldsov broj je iznos odnosa inercijalnih sila (vsρ) i viskoznih sila (μ/L), te on pokazuje relativnu bitnost ove dvije sile za date uslove strujanja.
Cvjetna simetrija
Aktinomorfni
thumb|upright|Krunica [[Wurmbea stricta ima aktinomorfni aranžman]] Većina cvjetova je aktinomorfna (zvijezdasto oblikovana, radijalna), što znači da se mogu podijeliti u 3 ili više identičnih sektora koji su međusobno povezani rotacijom oko središta cvijeta. Tipski, svaki sektor može sadržavati jednu čašicu i jednu krunicu i tako dalje. Možda je ali ne mora biti moguće podjeliti cvijet na simetrične polovine istim brojem uzdužnih ravnina koje prolaze kroz os: Oleander je primjer cvijeta bez takvih ravnina slike u ogledalu. Aktinomorfni cvetovi se također nazivaju radijalno simetrični ili redovni cvetovi. Ostali primjeri aktinomorfnh cvjetova su ljiljan ( Lilium , Liliaceae) i maslačak (Ranunculus , Ranunculaceae ).
Reynoldsov broj
Definicija
Najčešće se piše na slijedeći način :
Cvjetna simetrija
Zigomorfni
thumb|upright|Prizemna orhideja [[Satyrium carneum ima tipski zigomorfnu anatomiju cvijeta]] Zigomorfni ("grč. ζυγόν - zygon = jaram, cvijet + μορφή, morfe = oblik) cvjetovi mogu se podijeliti samo jednom ravni u dvije polovine slike u ogledalu, slično kao jaram ili lice osobe. Primjeri su orhideje i cvjetovi većine članova reda Lamiales (npr., Scrophulariaceae i Gesneriaceae). Neki autori preferiraju pojam monosimetrija ili bilateralna simetrija.
Reynoldsov broj
Definicija
gdje je:
Presjek dvije prave
Broj i mjesta mogućih presjeka između dvije prave, zajedno sa brojem mogućih prava bez presjeka (paralelne prave) sa datom drugom pravom su razlikovajuća svojstva u neeuklidskoj geometriji.
Cvjetna simetrija
Asimetrija
Nekoliko vrsta biljaka ima cvijetove bez ikakve simetrije i, stoga, imaju "nepravilnost anatomije cvijeta". Primjeri: Valeriana officinalis  i Canna indica.
Razlike
Aktinomorfni cvjetovi su kod baznih angiospermi; zigoorfni cvjetovi su izvedeni obli koji se evoluirao više puta.
Presjek dvije prave
Presjek dvije prave u dvodimenzionalnom prostoru
Presjek dvije prave L_1\, i L_2\, u dvodimenzionalnom prostoru gdje je prava L_1\, definisana uz pomoć dvije različite tačke (x_1,y_1)\, i (x_2,y_2)\,, i prava L_2\, sa različitim tačkama (x_3,y_3)\, i (x_4,y_4)\,, može se izračunati uz pomoć determinante. Presjek ove dvije prave u tački T se može izračunati na sljedeći način:
Cvjetna simetrija
Razlike
Neki poznati i naizgled aktinomorfni takozvani cvjetovi, poput onih kod fatimice (Bellis perennis i maslačak (Asteraceae) i većine vrsta roda Protea, zapravo su grozdovi sitnih (ne nužno aktinomorfnih) cvjetova, raspoređenih u grubo radijalno simetrično ocvijeće oblika poznatog kao glava, kapitulum ili pseudantij.
Presjek dvije prave
Presjek dvije prave u dvodimenzionalnom prostoru
gdje T_x, odnosno T_y, predstavljaju koordinate u datoj ravni. Prethodni determinanti se također ujedinjeno mogu napisati kao torka:
Cvjetna simetrija
Pelorija
thumb|upright| [[Digitalis purpurea (obična zubača) ima aberantni pelorični terminalni cvijet i normalno zigomorfne cvjetove]] Pelorija ili pelorični cvijet je aberacija u kojoj biljka koja normalno stvara zigomorfne cvjetove umjesto toga stvara aktinomorfne. Ta aberacija može biti razvojna ili može imati genetičku osnovu: cvjetnu simetriju kontrolira CYCLOIDEA. Biljke roda Antirrhinum nastale su uklanjanjem ovog gena. Mnogi moderni kultivari vrste Sinningia speciosa  ("gloxinia")  uzgajani su i imaju pelorične cvjetove jer su veći i ljepši od normalno zigoorfnih cvjetova ove vrste.
Charles Darwin istražio je peloriju u rodu Antirrhinum, dok je istraživao nasljeđivanje cvjetnih karakteristika za svoje djelo The Variation of Animals and Plants under Domestication („Varijacija životinja i biljaka u pripitomljavanju“). Kasnija istraživanja, koristeći Digitalis purpurea, pokazala da su njegovi rezultati bili u velikoj mjeri u skladu s mendelovskom teorijom.
Simetrijske grupe
Ako uzmemo u obzir samo one cvjetove koji se sastoje od jednog, a ne cvjetnu glavu ili ocvjeće, cvjetove možemo grupirati u relativno mali broj 2D skupina simetrije. Monokotiledone su prepoznatljive po trimeznim laticama, često imaju rotacijsku simetriju reda 3. Ako cvijet ima i tri linije ogledalske simetrije, grupa kojoj pripada je dihedarska grupa D3. Ako ne, onda on pripada cikličkoj grupi C3. Eudicotiledone sa tetrameroznim ili pentameroznim laticama mogu imati rotacijsku simetriju reda 4 ili 5. Opet, imaju li i ravnine slike u ogledalu, odlučuje da li pripadaju dvostranim (D4 i D5) ili cikličkim skupinama (C4 ili C5). Krunica nekih monokotiledonskih cvjetova razvija se kako bi replicirala latice, tako da se površno čini da neki imaju rotacijsku simetriju reda 6 i pripadaju bilo grupi simetrije D6 ili C6. Međutim, simetrija cvjetova rijetko je savršena.
570.
Godina 570. (DLXX) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 570. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 3347C
NGC 3347C (također poznat kao ESO 376-5, MCG -6-24-3 i PGC 31797) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 122 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zračna pumpa. Najveći prečnik je 1,40 (50 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (39 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ekologija
mini|290p|desno|[[Ekosistem Ruvenzorija - Park prirode (ekološki zaštićeno područje)]] Ekologija (grč. οἶκος - oikos = dom, prebivalište + λογία - logos = nauka, znanje) – nauka o životu u svom domu – proučava složene interaktivne međuodnose živih bića i sredine u kojoj žive, uključujući živu i neživu prirodu. Proučava i načine i mogućnosti preživljavanja i mijenjanja životnih zajednica i biosfere u cjelini. Pojam ekologija je uveo Ernest Haeckel (1866).
Ekologija je prirodna i interdisciplinarna nauka, koja gradi svoje temelje u biologiji, geografiji, geologiji, fizici, hemiji i matematici. U zadnje vrijeme, informatika igra veliku ulogu u sintezi i sabiranju ekoloških podataka.
Ekologija pokušava da pronađe odgovor i riješenje brojnim problemima okoliša koji nas sve više okružuju. Nažalost, mnogi problemi današnjice su antropogenog porijekla. Prijevoz, termoelektrane i sagorijevanje fosilnog goriva za razne svrhe su odgovorni za više od 50% zagađenja zraka. Vode i tla sadrže sve veće količine raznih teških metala i pesticida. Nuklearne elektrane proizvode velike količine radioaktivnog otpada, čija manipulacija i odlaganje zahtijeva vrlo precizne mjere i standarde. Ovakvi problemi su samo par primjera.
Ekologija se, dakle, suočava sa problemima interakcija žive i nežive prirode u njenom okolišu, na lokalnoj i globalnoj razini. Odgovori nisu uvijek evidentni, ni jednostavni, ni lagani. Ipak, sve više se širi shvatanje da čovjek nije neograničeni vladar prirodom i da je njen integralni i neraskidivi dio. U tome je i sadržana obaveza da, kao u jedini prirodi nosilac "materije koja kreativno misli", traži djelotvornija rješenja za budući opstanak sopstvene vrste i života u cjelini.
Historija
Ekologiju je vrlo teško svrstati kao ostale, egzaktne nauke, kao matematiku ili samo organsku biologiju.
Početkom 20. vijeka, naučnici iz raznih disciplina su se postepeno suočavali sa problemima čiji odgovor je zahtijevao sintezu iz dvije, ili čak tri razne nauke. Prije toga, hemičari su se bavili isključivo hemijom, biolozi biologijom, fizičari fizikom. Početkom 1960-ih godina, čuveni američki biolog, Rachel Carson, je napisala revolucionarnu knjigu, The Silent Spring (1962) (Tiho Proljeće). Centralna tema ove knjige je bila žestoka kritika upotrebe pesticida DDT, koji je prouzročio razne mutacije u brojnoj flori i fauni. Ova knjiga je zabilježila visok broj prodaja i konzekventno je 'probudila' ekološku svijest. Ukratko rečeno, ekologija je rođena u 20. stoljeću, mada se ipak može reći da su ekolozi, tj. da je ekološki prilaz problemima, postojao daleko prije toga.
NGC 4872
NGC 4872 (također poznat kao MCG 5-31-68, MCG 5-31-70, PGC 44624, PGC 44628 i UGC 8103) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 330 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 1,90 (182 hiljade sg) a najmanji 1,9 uglovnih minuta (182 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 5. maja 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kozina
mini|280px|Kozina, željeznička stanica "Hrpelje–Kozina" Kozina je naseljeno mjesto u sastavu općine Hrpelje–Kozina, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Kozina je imala 544 stanovnika.
Napomena: ''U 2017. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja Hrpelje i Kozina.''
Laminarno strujanje
mini|desno|300px|Laminarno strujanje i turbulentno strujanje preko trupa podmornice Laminarno strujanje pojavljuje se kada fluid teče u paralelenim slojevima, bez miješanja slojeva. U dinamici fluida, laminarno strujanje je režim strujanja karakterističan po velikom momentu difuzije, niskom momentu konvekcije, pritisku i brzini koj ne zavisi od vremena. Suprotan je turbulentnom strujanju. Laički rečeno, laminarno strujanje je "glatko," dok je turbulentn "grubo."
Bezdimenzionalni Reynoldsov broj je važan parametar u jednačini koja opisuje da li uslovi strujanja vode ka laminarnom ili turbulentnom strujanju. Za Reynoldsov broj manji od 2000 generalno se smatra da se radi o laminarnom tipu strujanja. Kada je Reynoldsov roj mnogo manji od 1, dolazi do tzv. Stokesovog strujanja. Ovo je ekstremni slučaj laminarnog strujanja, gdje su viskozni efektni (efekti trenja) mnogo veći od inercijalnih sila.
mini|desnoZa praktičnu demonstraciju laminarnog i nelaminarnog strujanja, može se posmatrati dim koji nastaje sagorijevanjem duhana u cigareti na mjestu gdje nema povjetarca (ni najmanjeg strujanja vazduha). Dim će se uzdizati vertikalno i glatko za neku određenu visinu (laminarno strujanje), a zatim će preći u turbulentni, nelaminarno strujanje.
Jasna Zlokić
Jasna Zlokić, hrvatska pjevačica zabavne muzike, rođena je u Veloj Luci na Korčuli. Nastupala je na Splitskom festivalu i Zagrebfestu tokom 1980-ih i 1990-ih godina, a trenutno živi u Zagrebu.
Biografija
Rođena je 15. marta 1955. godine kao srednja od tri kćeri majke Olge i od oca Bože u porodici Dragojević u Veloj Luci na zapadnom dijelu ostrva Korčule, koji je dao veliki broj poznatih umetnika, a potječe iz iste loze kao i Oliver Dragojević. Roditelji su joj radili u tvornici ribe, a cijela porodica je voljela pjevati. Naslijedila je dar za pjevanje od svojih roditelja, a s devet godina Jasna je postala drugi glas Vele Luke. Tokom redovnog školovanja bavila se glumom, pjevanjem i recitiranjem, a prvi put je profesionalno nastupila u muzičkom sastavu svog rođaka. Godine 1974. sa devetnaest godina, osvaja nagradu na natjecanju za Prvi glas Dubrovnika. Nakon završene srednje ekonomske škole vraća se u rodno mjesto, gdje upoznaje Borisa Zlokića za kojeg se udaje prije uspjeha na muzičkoj sceni. Godine 1982. godine na takmičenju pjevača amatera u Sisku, pjesmom "U naručju si mom", pobjeđuje i svojim talentom skreće pažnju Zdenka Runjića. Iste godine pojavljuje se na Splitskom festivalu sa Runjićevom pjesmom "Nina, nana" i skreće pažnju šire javnosti na sebe. Najveći uspjeh donijela joj je pjesma "Skitnica" kojom je 1984. godine pobijedila na Splitskom festivalu. Iste godine na Zagrebfestu je nastupila je s Dujmićevom pjesmom "Povedi me". Nastupala je na svim značajnim festivalima zabavne muzike, a zahvaljujuċi njenim dobrim interpretacijama, te stihovima Momčila Popadića i muzici Rajka Dujmića često je pobjeđivala i osvajala brojne nagrade. Proglašavana je u dva navrata (1984. i 1989.) i za pjevačicu godine u bivšoj Jugoslaviji. Veoma uspješnom pokazala se i njena obnovljena saradnja sa Zdenkom Runjićem. S njegovom pjesmom "Adio bella" koju je 1987. godine izvela na Splitskom festivalu, opet se vinula u estradni vrh. S njome je osvojila i drugo mjesto na Madeirasong festivalu. Godine 1990. objavila je veoma uspješan CD pod nazivom "Kad odu svi", a već naredne godine uspješna je bila pjesma "Tiho sviraj pjesmu ljubavnu" s istoimenog albuma. Dvije godine kasnije izlazi album "Nisam ti se tugo nadala", a nakon njega, 1996. "Sunce moga neba". U vrijeme diskografske krize nastavila je marljivo da snima pjesme, pa je 1999. godine objavila album "Žena od mota". Tri godine kasnije objavila je album "Putevima vjetra", a 2004. godine "The best of 1990-2004". Jasna Zlokić pjevala je na više od 200 humanitarnih koncerata. U svojoj pjevačkoj karijeri tokom 1980-ih, kada je cijela pop muzička scena na prostorima nekadašnje Jugoslavije doživjela vrhunac, pjesmama Rajka Dujmića i Zdenka Runjića, ostvarila je veliki uspjeh kod slušalačke publike.
569.
Godina 569. (DLXIX) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 569. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 131
NGC 131 (također poznat kao ESO 350-21, IRAS 00271-3332, MCG -6-2-10 i PGC 1813) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 65 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kipar. Najveći prečnik je 1,80 (34 hiljade sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (11 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 25. septembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kozjane
Kozjane su naseljeno mjesto u sastavu općine Divača, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Kozjane su imale 13 stanovnika.
Konvekcija
Konvekcija je usmjereno kretanje, odnosno strujanje fluida (tečnosti i plinova), gdje se topliji fluid kreće prema hladnijem i predaje toplotu okolini.
Prirodna konvekcija
Tok toplote kod prirodne konvekcije definisan je kao:
Prisilna konvekcija
Prisilna konvekcija je posljedica pumpanja ili ventilacije, a ne razlike temperatura. Brzina strujanja je velika. Prisilna konvekcija je glavni mehanizam održavanja toplote ljudi i životinja - srce pumpa vruću tekućinu koja kapilarama predaje toplotu i tako se hladi i upumpava nazad u srce.
Tok toplote kod prisilne konvekcije definisan je kao:
Amman
Amman (arapski: عمّان‎) je glavni i najnaseljeniji grad Hašemitske kraljevine Jordan, i ekonomski, politički i kulturni centar zemlje. Smješten u centralnom dijelu Jordana, Aman je administrativni centar cijele regije. Ima oko 4.000.000 stanovnika i površinu oko 1.680 kvadratnih kilometara. Danas se Aman smatra jednim od najliberalnijih i zapadnjačkih arapskih gradova. Aman je glavna turistička destinacija u regiji, posebno među arapskim i evropskim turistima.
Historija Amana datira iz 7.250. godine p.n.e., što ga čini jednim od najstarijih kontinuirano naseljenih gradovima na svijetu. Prva naselja su sagrađena još u neolitskom periodu. Grad je kasnije bio poznat kao "Rabath-Ammon" i bio je glavni grad Amonaca. U rimskom periodu Amman je bio regionalni centar poznat pod imenom Filadelfija. Bio je prepoznatljiv po tome što se prostirao na sedam brda kao i grad Rim. Prvobitno je izgrađen na sedam brežuljaka, ali se sada prostire na 19 brežuljaka kombinirajući 27 administrativnih jedinica. Istočni dio grada je uglavnom ispunjen historijskim znamenitostima koje su domaćini kulturnih aktivnosti, dok je zapadni dio grada moderan i služi kao ekonomski centar grada.
Oko 1,9 miliona ljudi je posjetilo Aman 2014. godine, koji je rangiran kao 84. najposjećeniji grad na svijetu i 4. najposjećeniji arapski grad. Aman ima relativno brzo rastuću ekonomiju. Osim toga, imenovan je najbrže rastućim gradom Bliskog istoka i sjeverne Afrike. Na najpoznatijim lokacijama ovog grada velike multinacionalne kompanije osnivaju svoje regionalne urede. Osim toga, očekuje se da u narednih deset godina ovaj grad bude sjedište najvećih multinacionalnih kompanija.
Historija
On je drevna amonska prijestolnica, svojevremeno poznata kao Rabbath-Ammon. U rimskom periodu Amman je bio regionalni centar poznat pod imenom Filadelfija. Bio je prepoznatljiv po tome što se prostirao na sedam brda kao i grad Rim.
Grad ima populaciju od preko milion ljudi. U njemu se nalazi rimski amfiteatar (169-177) od 5000 sjedišta, tvrđava iz rimskog i bizantskog razdoblja, hram sagrađen u čast Herkulesa, arheološki muzej Jordana u kojem se čuvaju eksponati iz perioda najranijih ljudskih nastambi na ovim prostorima (700.000 godina stari). Amman je poznat i po svojoj Plavoj džamiji, te džamiji Ebu Derviš.
Istraživanje svemira
thumb|180px|Prvi satelit u svemiru, kojeg je napravio čovjek [[Sputnik 1]] thumb|170px|Astronaut [[Buzz Aldrin na površini Mjeseca. Mjesec je, trenutno, jedini prirodni vanzemaljski objekat na kojeg su kročili ljudi.]]
Istraživanje svemira je fizičko istraživanje svemira sa svemirskom letjelicom sa ili bez ljudske posade. Razvoj raketnog motora na tečno gorivo u toku ranih godina 20. vijeka omogućilo je da istraživanje svemira bude moguće i u praksi; ono se razlikuje od opservacija svemira sa Zemlje, koje se naziva astronomija, a koje se primjenjuje već milenijima.
Prvi orbitalni let
Prvi čovjek u svemiru bio je Jurij Gagarin, koji je brodom Vostok 1 1961. godine obletio zemljinu orbitu.
Cisplatin
Cisplatin je hemoterapijski lijek koji se koristi za liječenje brojnih kancera. To uključuje rak testisa, rak jajnika, rak grlića maternice, rak dojke, rak mjehura, rak glave i vrata, rak jednjaka, rak pluća, mezoteliom, tumore mozga i neuroblastom. Daje se injektiranje u venu.
Nuspojave i mehanizmi
Uobičajene nuspojave uključuju supresiju koštane srži, problema sa sluhom, oštećenje bubrega i povraćanje. Ostale ozbiljne nuspojave uključuju utrnulost, poteškoće pri hodanju, alergijske reakcije, probleme s elektrolitima i bolest srca. Upotreba tokom trudnoća može oštrtiti fetus during pregnancy can cause harm to the developing fetus. Cisplatin je u porodici lijekova antineoplazijskih lijekova na bazi platine. Djelimično djeluje tako što se vezuje za DNK i inhibira njenu replikaciju.
Medicinska upotreba
Iako su neophodna dalja ispitivanja, cisplatin je proučavan sa Augerpvom terapijom, kako bi se povećali terapeutski efekti cisplatina, bez povećanja toksičnosti za normalna tkiva.
Farmakologija
Cisplatin ometa replikaciju DNK, što ubija ćelije koje se najbrže razmnožavaju, a koje su u teoriji kancerogene. Nakon primjene, jedan hloridni ion se polako zamjenjuje vodom kako bi se dobio vodeni kompleks cis-[PtCl(NH3)2(H 2 O)]+, u procesu koji se naziva akvacija. Disocijacija hlorida je favorizovana unutar ćelije jer je unutarćelijska koncentracija hlorida samo 3-20% od približno 100 mM koncentracije hlorida u vanćelijskoj tečnosti.
Molekula vode u cis-[PtCl(NH3)2(H2O)]+ se lahko se zamenjuje "N"-heterocikličkom bazom na DNK. Prvenstveno se vezuje guanin. Nakon formiranja [PtCl(guanin-DNK)(NH3)2]+, može doći do umrežavanja putem zamjene drugog hlorida, obično drugim guaninom. Cisplatin umrežava DNK na nekoliko različitih načina, ometajući ćelijsku diobu mitozom. Oštećena DNK izaziva popravak DNK mehanizme, koji zauzvrat aktiviraju apoptozu kada se popravak pokaže nemogućim. 2008. istraživači su uspjeli pokazati da apoptoza izazvana cisplatinom na ljudskim ćelijama raka debelog crijeva ovisi o mitohondrijskoj serin-proteazi Omi/Htra2. Pošto je ovo pokazano samo za ćelije karcinoma debelog creva, ostaje otvoreno pitanje da li protein Omi/Htra2 učestvuje u apoptozi izazvanoj cisplatinom u karcinomima iz drugih tkiva.
Najznačajnije među promjenama u DNK su 1,2-unutarlančane poprečne veze umrežavanja sa purinskim bazama. To uključuje 1,2-ujnutarlančane d(GpG) adukte, koji čine skoro 90% adukata i manje uobičajene 1,2-unutarlančane d(ApG) adukte. Javljaju se i 1,3-unutarlančani d(GpXpG) adukti, ali se lako izrezuju nukleotidnom ekscizijskom popravkom (NER). Ostali adukti uključuju međulančane umrežene veze i nefunkcionalne adukte za koje se pretpostavlja da doprinose aktivnosti cisplatina. Interakcija sa ćelijskim proteinima, posebno proteinima domena HMG, takođe je napredovala kao mehanizam ometanja mitoza, iako to vjerovatno nije njegov primarni način djelovanja.
Otpornost na cisplatin
Kombinirana hemoterapija cisplatinom je kamen temeljac liječenja mnogih karcinoma. Početni odgovor na platinu je visok, ali većina pacijenata sa karcinomom će se na kraju vratiti sa bolešću rezistentnom na cisplatin. Predloženi su mnogi mehanizmi rezistencije na cisplatin, uključujući promjene u ćelijskom unosu i efluksu lijeka, povećanu detoksikaciju lijeka, inhibiciju apoptoze i povećan popravak DNK. Oksaliplatin je aktivan u laboratorijskim ćelijama raka koje su vrlo otporne na cisplatin; međutim, malo je dokaza o njegovoj aktivnosti u kliničkom liječenju pacijenata sa karcinomom rezistentnim na cisplatin. The drug paclitaxel may be useful in the treatment of cisplatin-resistant cancer; the mechanism for this activity is unknown.
Transplatin
Transplatin, trans-stereoizomer cisplatina, ima formulu trans -[PtCl2(NH3)2] i ne pokazuje uporedivo koristan farmakološki efekat. Predložena su dva mehanizma koji objašnjavaju smanjeni antikancerogeni učinak transplatina. Prvo, smatra se da "trans" raspored hloro liganda daje transplatinu veću hemijsku reaktivnost, uzrokujući da se transplatin deaktivira prije nego što stigne do DNK, gdje cisplatin ispoljava svoje farmakološko djelovanje. Drugo, stereo-konformacija transplatina je takva da nije u stanju da formira karakteristične 1,2-unutarlančane d(GpG) adukte formirane od cisplatina u izobilju.
Sinteza
Sinteze cisplatina počinju od kalij-tetrahloroplatinata. Dostupno je nekoliko procedura. Jedna od prepreka je lahko formiranje Magnusove zelene soli (MGS), koja ima istu empirijsku formulu kao cisplatin. Tradicijski način izbjegavanja MGS-a uključuje konverziju K2PtCl4 u K2PtI4, kao što je prvobitno opisao Dhara. Reakcija sa amonijakom formira PtI2(NH3)2 koji je izolovan kao žuti spoj. Kada se u vodu doda srebro-nitrat i nerastvorljivi srebro-jodid taloži se i [Pt(OH2)2(NH3 ) 2](NO3)2 ostaje u rastvoru. Dodavanje kalij-hlorida će formirati konačni proizvod koji precipitira. U trijodo intermedijeru, dodavanjem drugog amonijačnog liganda upravlja trans efekat.
Razvijena je sinteza u jednoj posudi cisplatina iz K2PtCl4. Oslanja se na sporo oslobađanje amonijaka iz amonij-acetata.
568.
Godina 568. (DLXVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 568. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Virtualna realnost
Virtuelna realnost (, VR), jeste izraz koji se odnosi na računarski simulirana okruženja, koja mogu oponašati stvarni svijet, kao i zamišljene svjetove. Trenutno, većina okruženja u prividnoj stvarnosti su prvenstveno vizuelna iskustva, prikazana ili na računarskom ekranu, ili preko posebnih stereoskopskih ekrana, ali neke simulacije uključuju dodatne senzorske informacije, naprimjer zvuk preko zvučnika ili slušalica. mini|desno|220px|Profesionalni uređaj za prikaz prividne stvarnosti.
Opis
Neki napredni haptički sistemi (haptika se bavi proučavanjem spajanja ljudskog osjećaja dodira sa svijetom proizvedenim pomoću računara) sada uključuju informacije osjećaja, općenito poznate kao povratna sila (force feedback), u medicinskim i zabavnim aplikacijama.
Korisnici mogu dvojako međusobno djelovati sa prividnim okruženjima ili prividnim predmetima: kroz korištenje standardnih ulaznih uređaja kao što su tastatura ili miš, ili kroz druge višemodalne uređaje kao što su ožičena rukavica "Polhemus", ili u tzv. "Omnidirectional treadmill-u".
Simulirano okruženje može biti veoma slično stvarnom svijetu, na primjer, u treniranju pilota za borbu, ili da se bitno razlikuje od stvarnog svijeta, kao što je slučaj u VR igrama.
U praksi, veoma je teško napraviti visokovrijedno iskustvo prividne stvarnosti, zbog velikih tehničkih ograničenja u procesorskoj snazi, rezoluciji prikaza, komunikacijskom protoku; štaviše, zagovornici ove tehnologije se nadaju da će ta ograničenja biti prevaziđena, kako procesori, proizvodnja slike i tehnologije prenosa podataka budu jači i vremenom efikasniji po jediničnoj cijeni.
Prividna stvarnost se često koristi da opiše različite primjene, često povezane sa 3d okruženjima, veoma kvalitetnog prikaza slike, kod kojih je osoba potpuno "uronjena" u samo takvo okruženje.
Razvoj CAD softvera, grafičkog hardvera, displeja koji se postavljaju na glavu, rukavica koje prikupljaju baze podataka, kao i minijaturizacija, su pomogle da se predodžba popularizira.
U knjizi pod naslovom: The Metaphysics of Virtual Reality (metafizika prividne stvarnosti), autora Michael R. Heim-a, prepoznato je sedam različitih pristupa prividne stvarnosti:
NGC 1857
NGC 1857 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Kočijaš. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. septembra 1780. godine.
Virtualna realnost
Opis
Ljudi često poistovjećuju prividnu stvarnost sa kacigama na glavama i odjećom koja prikuplja podatke.
NGC 1857
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Virtualna realnost
Omnidirectional treadmill
"Omnidirectional treadmill", ili ODT, je uređaj koji dozvoljava osobi da izvodi kretanje u bilo kojem pravcu. Mogućnost kretanja u bilo kojem smjeru je to što nove "treadmill" uređaje razlikuje od njihovih prethodnika, kod kojih je kretanje bilo samo u jednom pravcu. Ovi uređaji omogućavaju kretanje u prividnom okruženju, bez smetnji.
Avdo Sofradžija
Avdo Sofradžija rođen je 1940. godine u Cvilinu (Foča), gdje je završio osnovno i srednje obrazovanje. Biologiju je diplomirao na Prirodno-matematičkom fakultetu u Sarajevu 1965 godine, a magistrirao je na PMF-u u Zagrebu, 1971. godine. Doktorsku disertaciju: “Kariologija i citotaksonomski odnosi vrsta rodova Leuciscus iz voda Bosne i Hercegovine” odbranio je na PMF-u u Sarajevu 1977. godine.
U asistentskom i nastavničkom zvanju realizovao je nastavne programe iz oblasti evolucije, genetike čovjeka, bioloških resursa, genetičkog inžinjerstva i biotehnologije i biosistematike za studente PMF-a i Filozofskog fakulteta, te medicinskih fakulteta u Sarajevu i Tuzli. Jedan je od osnivača i višegodišnji rukovodilac Centra za humanu genetiku BiH. Rukovodio je velikim brojem seminarskih i diplomskih radova, te bio mentor i član komisija za ocjenu i odbranu više magistarskih i doktorskih teza na Univerzitetima u Sarajevu, Tuzli, Zagrebu i Beogradu. Od osnivanja (1997.) direktor je Centra za ihtiologiju i ribarstvo.
Dr. Sofradžija je u domaćim i stranim časopisima objavio (sam ili u koautorstvu) 200 naučnih i stručnih radova i knjiga, te rukovodio ili sarađivao u realizaciji 36 naučno-istraživačkih projekata i studija. Učestvovao je u radu oko 40 naučnih skupova u zemlji i inostranstvu. U okviru nekoliko studijskih boravaka u Moskvi, Petrogradu i Baltimoru usavršavao je animalnu i humanu genetiku.
Član je i funkcioner više domaćih i međunarodnih naučnih i stručnih organizacija, suorganizator i voditelj nekoliko naučnih skupova, član redakcija stručnih i naučnih časopisa i recenzent velikog broja naučnih i stručnih radova, elaborata, knjiga, ekspertiza i sl. Obavljao je ili obavlja veći broj odgovornih funkcija u Odsjeku za biologiju i na PMF-u, te brojnim naučno-stručnim organima i društvenim organizacijama na Fakultetu, Univerzitetu i Gradu.
Za uspješan angažman u nastavno-naučnom, naučnoistraživačkom i društvenom radu, prof. Sofradžija je dobio niza priznanja i nagrada.
Godine 2007. dodijeljeno mu je počasno zvanje "profesor emeritus" Univerziteta u Sarajevu.
Ivana Orleanska
'''Sv. Ivana Orleanska ili Jovanka Orleanka, poznata i kao Djeva Orleanska''' (1412) - 30. maj 1431) bila je francuski vojskovođa i postala je najveća francuska nacionalna junakinja. Cijenjena kao branilac francuske nacije zbog svoje uloge u opsadi Orleansa i njenog insistiranja povodom krunisanja Karla VII od Francuske tokom Stogodišnjeg rata. Navodeći da je djelovala pod božanskim vodstvom, postala je vojskovođa koja je nadmašila rodne uloge i stekla priznanje kao spasiteljica Francuske.
Rodila se u imućnoj seljačkoj porodici u Domremyju na sjeveroistoku Francuske, gdje je odmalena imala vizije. Godine 1428. počela je tvrditi da su joj arhanđeo Mihael, sveta Katarina i sveta Margareta rekli kako mora otići u Chinon na dvor francuskog prijestonasljednika Karla kako bi mu pomogla da otjera Engleze iz Francuske i okruni se u Reimsu za kralja. Godine 1429, kada je imala oko sedamnaest godina, uspjela je lokalnog zapovjednika nagovoriti da je odvede u Chinon na audijenciju, gdje joj je Charles povjerio misiju spašavanja Orleansa od engleske opsade. Ona je svojim prisutstvom i hrabrošću dala snažan moralni poticaj braniteljima i na kraju uspjela otjerati Engleze. U roku od 9 dana nakon njenog dolaska, njena vojska, pojačana prilivom novih pristaša, porazila je Engleze. Jeanne je ohrabrivala Francuze da agresivno progone Engleze tokom kampanje Loire, koja je kulminirala još jednom odlučujućom pobjedom kod Pataya, otvarajući put francuskoj vojsci da napreduje na Reims bez otpora, gdje je Karlo krunisan za kralja Francuske s Joan na njegovoj strani. Ove pobjede su podigle moral francuza, otvorivši put njihovom konačnom trijumfu u Stogodišnjem ratu nekoliko decenija kasnije.
Nakon Karlovog krunisanja, Ivana je učestvovala u neuspešnoj opsadi Pariza u septembru 1429. i neuspešnoj opsadi La Charite u novembru. Njena uloga u ovim porazima smanjila je vjeru dvora u nju. Početkom 1430. godine, Ivana je organizirala četu dobrovoljaca da oslobodi Compiègne, koji su opsjedali Burgundi – francuski saveznici Engleza. Burgundske trupe su je uhvatile 23. maja. Nakon što je bezuspješno pokušala pobjeći, u novembru je predata Englezima. Sudio ju je biskup Pierre Cauchon zbog optužbi za krivovjerje, koje su uključivale bogohuljenje nošenjem muške odjeće, djelovanje prema vizijama koje su bile demonske i odbijanje da svoje riječi i djela podvrgne sudu crkve. Proglašena je krivom za herezu i spaljena na lomači 30. maja 1431. godine, stara oko devetnaest godina.