cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Američki nogomet
Opća pravila
frame|Teren u američkom fudbalu, brojevi jarda služe da bi se lakše utvrdilo na kojoj poziciji na terenu se nalazi lopta, tj. napad i kolko jardi im treba do sljedećeg prvog pokušaja. Tamnozelenim su obilježeni jedan i drugi endzone Svaki tim ima na raspolaganju 53 igrača od kojih za jednu utakmicu može prijaviti 45, a na samom terenu svaka ekipa broji po 11 igrača. Tim koji ima loptu u posjedu predstavlja napad (offense) i njihov je cilj da trčanjem (rushing) ili dodavanjem (passing) unesu loptu u protivničku završnu zonu ili da šutiraju loptu između dviju stative, tj. da daju gol. Ukoliko iz četiri pokušaja napad ne uspije preči 10 jardi on gubi posjed lopte. Drugi tim, odnosno odbrana nastoji zaustaviti napadački tim i natjerati ga da im prepusti posjed lopte. Kada napadački tim postigne pogodak ili izgubi loptu, uloge se mjenjaju.
Utakmica počinje izvođenjem početnog udarca. Lopta se postavlja na specijalno postolje (kicking tee) na liniju koja označava 30 jardi polovine terena odbrambene ekipe, a određeni igrač iz odbrambene ekipe (kicker) je šutira što dublje u polovinu protivnika. Određeni igrač iz specijalnog tima napadačke ekipe (kick return man) pokušava uhvatiti loptu i trčanjem osvojiti čim više jardi. Mjesto na kome je ovaj igrač zaustavljen je mjesto sa koga napadačka ekipa započinje svoj napad (drive).
Svaka akcija počinje izvođenjem takozvanog snapa. Na početnoj liniji napada, koja predstavlja mjesto na terenu na kome je završena prethodna akcija i počinje naredna, vođa navale, quarterback, glasno šifrirano najavljuje varijantu sljedeće akcije i igrač ispred njega, centar, dodaje mu loptu kroz noge, a onda ju vođa navale može baciti, uručiti ili sam trčati sa njom.
Osvajanje prostora
Postoje dva načina za osvajanje prostora. Prvi način je probijanje (run). Vođa navale (quarterback) uručuje loptu probijaču (running back, half back, full back) koji pokušava trčanjem sa loptom u rukama osvojiti što više jardi. Važno je napomenuti da i vođa navale također može osvajati prostor trčanjem ako za to ima prilike. Drugi, a ujedno i najčešći način za osvajanje prostora je dodavanje (pass). U najvećem broju slučajeva dodavanje izvodi vođa navale, mada dodavanje može izvesti i bilo koji drugi ofanzivni igrač, obično u cilju zbunjivanja protivničke odbrane. Tako da dodavanje može izvršiti bilo koji igrač napadačke ekipe sve dok se mjesto sa koga se izvodi dodavanje nalazi iza linije sa koje je počeo napad. Dodavanje je kompletno kada jedan od igrača napadačke ekipe, najčešće hvatač (wide receiver ili tight end) uhvati loptu prije nego što ona dodirne zemlju. Ukoliko lopta dodirne zemlju prije nego što je bilo ko uhvati, to se naziva nekompletan pas (incomplete pass). Igrač koji uhvati dodavanje ima pravo da dalje osvaja prostor trčanjem dok ga ne zaustavi protivnička odbrana. Dodavanje je dosta rizičnije od probijanja jer lahko može doći do presjecanja (interception), ali se uspješnim dodavanjem lakše osvaja veći broj jardi nego probijanjem.
Također treba napomenuti da napad po jednom pokušaju ima pravo na samo jedno dodavanje prema naprijed i to dodavanje mogu izvršiti samo iza linije s koje je napad počeo, dok se dodavati unatrag ili u stranu (takozvani lateral pass) mogu koliko god žele i to na bilo kojoj poziciji na terenu i bilo kada dok akcija traje. Dodavanje nazad ili na stranu se ne koristi često zbog prevelikog rizika da se izgubi lopta, jer kod dodavanja nazad ili na stranu ne vrijedi pravilo nekompletnog dodavanja, tj. ako kojim slučajem lopta padne na tlo ona postaje živa lopta i ko ju prvi uhvati njegova je (fumble).
U odbrani s druge strane je obaranje (tackle) način zaustavljanja protivničkog napada i on predstavlja hvatanje i obaranje protivničkog igrača koji nosi loptu. Igrač je oboren kada barem jednim koljenom dodirne tlo i akcija se tada prekida. Akcija se prekida i u slučaju kada igrač koji nosi loptu izađe van terena.
Napad loptu može izgubiti na tri načina, a to su:
Vrijeme utakmica
Utakmica je podjeljena na četiri perioda u trajanju od po 15 minuta (quarters). Pauza između prve i druge kao i između treće i četvrte četvrtine je 2 minuta, dok je pauza između druge i treće četvrtine (half-time) 12 minuta. Akcije između prve i druge kao i između treće i četvrte četvrtine se ne prekidaju, tj. timovi nastavljaju tamo gde su stali prije pauze. To nije slučaj kada je u pitanju poluvrijeme odnosno prekid između druge i treće četvrtine. Treća četvrtina počinje izvođenjem početnog udarca (kick-off) kao i na početku utakmice. Napadački tim ima na raspolaganju 40 sekundi za pripremu svake akcije (period od trenutka kada im je napad dodjeljen do trenutka početka izvođenja nove akcije). Vrijeme se zaustavlja kada igrač izađe izvan terena, u slučaju nekompletnog dodavanja i kada sudija dosudi prekršaj.
Ako se utakmica završi nerješenim rezultatom u regularnom vremenu, igra se produžetak od 15 minuta (overtime). U profesionalnoj NFL ligi važi pravilo zlatnog gola (sudden death), tj. utakmica se završava u trenutku kada jedan tim postigne poen i taj tim se proglašava pobjednikom. U amaterskim ligama (NCAA i srednjim školama), u produžetku svaka ekipa mora po jednom biti u napadu. Posjed lopte se na početku produžetka određuje bacanjem novčića kao i na početku utakmice.
Napad
Kada je ekipa u posjedu lopte na terenu se nalazi njena napadačka postava (offense). Od jedanaest igrača na terenu samo njih petorica imaju pravo da budu u kontaktu sa loptom, a to su: vođa navale (quarterback), krilni hvatači (wide receivers), linijski hvatači (tight ends) i trkači (running backs). Vođa navale (quarterback) je mozak ekipe i od njega potiču sve akcije. Ostali igrači sačinjavaju takozvanu ofenzivnu liniju (offensive line) čiji je zadatak blokirati odbrambene igrače protivničke ekipe i tako zaštite svoje napadače, a prije svega vođu navale. Znači, jednu napadačku postavu sačinjavaju sljedeći igrači:
Odbrana
Zadatak odbrambene postave je jasan. Zaustaviti osvajanje prostora napadačke ekipe i što prije preuzeti posjed lopte. Odbrambenu postavu sačinjavaju sljedeći igrači:
Specijalni tim
Ulazi u igru u situacijama kada se izvode udarci nogom, kao što su ispucavanje (punt), šut na gol (field goal) i početni udarac (kickoff). Specijalni tim se sastoji od šutera (puca na gol i ispucava početni udarac) i puntera (ulazi u igru kad treba ispucati loptu čim dalje od svog end zonea).
Bodovanja
U američkom fudbalu se može poentirati na četiri različita načina, pri čemu svaki način donosi različit broj poena.
Polaganje (touchdown):
Polaganje je glavni način poentiranja koji donosi najveći broj poena. Njegova vrijednost je 6 poena. Polaganje se može postići na više načina i to: unošenjem lopte u protivničku end zonu, hvatanjem dodavanja u protivničkoj end zoni ili hvatanjem ničije lopte (fumble) u protivničkoj end zoni. Postignuto polaganje omogućava napadačkoj ekipi i dodatni pokušaj za osvajanje ekstra poena (extra point) čija je vrijednost 1 poen ili ako im treba ekipa se može odlučiti da pokuša osvojiti dodatnih 2 poena (two point conversion).
Extra Poen (Extra Point) i Pretvaranje u dva poena (Two Point Conversion)
Neposredno poslije postignutog polaganja, lopta se postavlja na liniju koja označava 2 jarda od protivničke end zone. Napadačka ekipa u tom slučaju ima dvije opcije. U najvećem broju slučajeva izvodi se ekstra poen (extra point), pri čemu šuter napadačke ekipe treba šutnuti loptu kroz gol i tada napadačka ekipa dobija 1 poen. Ovaj udarac se još naziva i PAT, što je skraćenica od Point After Touchdown (Poen poslije polaganja). Druga varijanta koju napad može birati je pretvaranje za dva poena (two-point conversion), pri čemu napadačka ekipa treba unijeti loptu u end zonu protivničke ekipe na isti način kao kada se postiže polaganje, a ukoliko uspije u tome dobija 2 poena.
Gol (Field Gol)
Ukoliko napad ne može postignuti polaganje, mogu u bilo kojem trenutku u igri pokušati pucati na gol, ako uspiju pogoditi gol on im donosi 3 poena. Na gol se šutira ako je ekipa u povoljnoj poziciji za šut (dovoljno blizu gola), a već su potrošili tri pokušaja ili ako gube za tri ili manje poena, a na satu je preostalo premalo vremena za išta drugo. Isto tako i ako su u povoljnoj poziciji a preostalo je premalo vremena na poluvremenu.
Safety
Još jedan način poentiranja, iako rijedak, je takozvani safety. Ukoliko igrač napadačke ekipe bude oboren sa loptom u svojoj end zoni protivnička ekipa osvaja 2 poena i loptu.
Osnovna strategija
Američki fudbal kao jedan od najdinamičnijih sportova se može opisati kao partija šaha između dvije ekipe. Svaki tim u playbooku ima na desetine pa i na stotine akcija koje su im na raspolaganju i koje su marljivo uvježbavali. Neke akcije su jako sigurne i pomoću njih je vrlo vjerovatno da će ekipa osvojiti nekoliko jardi, ali ništa više od toga. Druge akcije su rizične ali ako se dobro izvedu mogu osvojiti puno prostora.
Generalno govoreći, probijanje je puno manje riskantno od dodavanja, iako postoje relativno sigurne akcije dodavanja i nešto riskantnije akcije probijanja. Kako bi se zavaralo odbranu postoje akcije dodavanja koje na prvi pogled izgledaju kao akcije probijanja i obratno. Isto tako postoji mnogo trik akcija gdje se napad posloži kao da će pucati na gol ili ispucavati loptu, ali onda dodaje loptu, sve da bi se zbunilo odbranu. Takve trik akcije su najrjeđe i predstavljaju najveći rizik za napad i ako se ne izvedu dobro mogu značiti katastrofu za napad.
Još davno je neko rekao kako je američki fudbal sport koji najviše podsječa na pravi rat, svaka akcija donosi nove napetosti i trener ima veću ulogu u time nego li u bilo kojem drugom sportu.
Američki fudbal kao sport
Kako bi se igrači zaštitili od preozbiljnih ozljeda oni moraju nositi zaštitnu opremu kao što je kaciga na glavi, zaštita za ramena, prsa, koljena i druge dijelove tijela. Zaštitna oprema je uvedena davno i s vremenom usavršavana.
Iako su se kroz historiju adaptirala pravila koja su uspjela smanjiti ozljede do neke granice i uvedena je znatno bolja oprema, ozljede su i dalje česte. Isto tako profesionalne lige imaju velikih problema s upotrebom dopinga i steroida što znatno šteti reputaciji samog sporta.
Mnogi su dosad kritizirali sport zbog njegove nasilnosti. U nekim američkim školama je zabranjeno igrati full contact football pa je izmišljen takozvani touch football gdje igrača treba dotaknuti s obadvije ruke umjesto da ga se obara, i flag football, gdje igrači oko svojega struka imaju svezanu jednu ili više marama, pa se igraču koji nosi loptu,umjesto da ga se obara, samo treba potegnuti maramu/zastavicu s tijela i ne postoji nikakav rizik za ozljede. Zbog toga je Flag Football postao popularan rekreacijski sport u posljedje vrijeme.
Deleuša
Deleuša je naseljeno mjesto u općini Bileća, Bosna i Hercegovina.
IC 90
IC 90 (također poznat kao MCG -1-4-23 i PGC 4606) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 255 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,90 (67 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (52 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio N. M. Parrish 2. januara 1889. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sadinja vas (čvor)
Slovenija:
Growlithe
Biološke karakteristike
Growlithe izgleda poput narandžastog šteneta s crnim, tigrastim prugama duž njegovih leđa i stražnjih nogu. Na prednjim nogama ima dvije pruge u obliku slova "V". Rep mu je kremaste boje, kao i čuperci krzna na njegovim prsima, trbuhu, oko njuške i na glavi.
Kao Pokémon štene, Growlithe pokazuje mnoge atribute po kojima su poznati psi (i štenci). Growlithe je veoma sladak i umiljat Pokémon te veoma odan. Obožava svog vlasnika iznad svega te će lajati, a i ugristi, svakoga ko pokuša ozlijediti njegova trenera. Growlithe ima veoma izoštren njuh i sluh te je vrlo inteligentan. Veoma je rijedak i teško ga je uhvatiti, zbog njegove napada Rike (Roar).
Unatoč njegovoj razigranoj i bezbrižnoj naravi, Growlithe zna biti veoma žestok i razjaren protivnik kada ga se naljuti.
U animiranoj seriji
U Pokémon animiranoj seriji, Growlithe (i njegov razvijeni oblik, Arcanine) pojavljuje se nekoliko puta kao policijski pas kojeg koristi policajka Jenny. James, član Tima Raketa, ostavlja svog Growlitha nakon što pobjegne od kuće, da bi pazio na njegove roditelje. Growlithe se posljednji put pojavio u Hoenn ligi, kao jedan od Pokémona Ashova protivnika Morissona. Growlithe je imao svoje prvo pojavljivanje u epizodi 33, kao čuvar Pokémon rezervata. Tri Growlitha imala su pojavljivanje u epizodi 416, kao djeca odraslog Arcaninea.
Línia evolutiva de Growlithe List of Pokémon (52–101) es:Anexo:Pokémon de la primera generación Luettelo Pokémon-lajeista (41–60) 포켓몬 목록 (041-060) Lista Pokémonów (41-60) Família de Growlithe
Mihail Lomonosov
Mihail Vasiljevič Lomonosov ( Михаи́л Васи́льевич Ломоно́сов ; 19. novembar [8. novembar, po starom kalendaru] 1711 – 15. april [4. april, po starom kalendaru] 1765) bio je prvi ruski naučnik-prirodnjak i svestran čovjek koji je dao doprinose na poljima: literature, obrazovanja, fizike, astronomije, hemije i geologije. Bio je pjesnik koji je postavio temelje modernog ruskog književnog jezika, umjetnik, historičar i zagovornik razvoja domaćeg obrazovanja, nauke i privrede. 1748. godine osnovao je prvu rusku hemijsku laboratoriju na Akademiji nauka. Na njegovu inicijativu u Moskvi je 1775. godine osnovan univerzitet, danas poznat kao Moskovski državni univerzitet Lomonosov.
Od seljaka do studenta
Lomonosov je rođen u selu Denisovka (ime sela je kasnije preimenovano u Lomonosovo, u čast pjesnika), koje se nalazi na ostrvu nedaleko od Kolmogorija, na dalekom sjeveru Rusije. Njegov otac, ribolovac, je uzeo sina da mu pomaže u radu kad mu je bilo deset godina, ali je njegova žeđ za znanjem bila neutoljiva. Onih nekoliko knjiga koje su mu bile pri ruci je izučio, i vidjevši da kod kuće neće steći obrazovanje, pješke se uputio u Moskvu.
Prilika se ukazala kad je imao sedamnaest godina, i na intervenciju prijatelja je primljen u školu Zaikonospaski. Tamo je vrlo brzo napredovao, posebno u latinskom, i 1734. je poslat iz Moskve u Sankt Peterburg. I tamo je zapaženo njegovo znanje, posebno iz fizike, i on je bio jedan od mladih Rusa izabranih da dovrše obrazovanje u inostranstvu.
Inostrano obrazovanje
Poslat je na Univerzitet u Marburgu, Hessen, Njemačka, tada jedan od najrenomiranijih evropskih univerziteta - u to vrijeme su univerziteti uopšte bili u određenom padu - zbog prisustva najeminentnijeg njemačkog prosvjetiteljskog filozofa tog vremena, Christiana Wolffa. Lomonosov je studirao kod Wolffa, i postao je jedan od njegovih ličnih studenata. Ova veza je bila uticajna sve do kraja njegovog života. 250px|mini|lijevo|Najgrandijozniji Lomonosovljev mozaik prikazuje [[Poltavska bitka|Poltavsku bitku.]]
Dok je bio u Marburgu, počeo je da piše poeziju, imitirajući njemačke pisce; priča se da je posebno cijenio Guntera. Njegova Oda osvajanju Kotina od Turaka je napisana 1739, i privukla je veliku pažnju u Petrogradu. Za vrijeme boravka u Njemačkoj Lomonosov se oženio sa Njemicom i bilo mu je teško da izdržava rastuću porodicu pomoću oskudnih primanja koja je dobijao od Ruske akademije nauka - primanja, koja su štaviše neredovno stizala. Njega je bilo sramota zbog ovih okolnosti, i on je odlučio da krišom napusti zemlju, i vrati se kući.
Dostignuća
Po dolasku u Rusiju, brzo je postao poznat, i postavljen je za profesora hemije na Univerzitetu u Sankt Peterburgu, gde je kasnije postao i rektor. Željan da unapredi rusko školstvo, Lomonosov se angažirao u osnivanju Moskovskog državnog univerziteta, koji je kasnije nazvan po njemu 1755. Godine 1764. je postavljen na poziciju državnog sekretara.
Prihvatio je materijalističko shvatanje prirode, bio je protivnik teorije o posebnim fluidima, kao flogistona i električnog fluida koja je u to vrijeme bila prihvaćena i predvidjeo je kinetičku teoriju gasova. Smatrao je da je toplota forma kretanja, predlagao talasnu teoriju svjetlosti, i isticao ideju održanja mase. Vjerovao je da priroda konstantno evoluira i isticao organsko porijeklo treseta, uglja, nafte i ćilibara.
Lomonosov je bio prva osoba koja je zabilježila mržnjenje žive. Mjerenjem prelamanja svjetlosti Venere na rubovima Sunca, utvrđuje da Sunce ima atmosferu. Godine 1745. je objavio katalog preko 3.000 minerala, a 1760. objasnio nastanak ledenih brijegova. Osnovao je fabriku stakla, koja je proizvodila prve mozaike od bojenog stakla izvan Italije. Dao je objašnjenje polarne svjetlosti.
Smatrao da je materija sastavljena od prostijih i složenijih čestica (atoma i molekula) koje imaju datu zapreminu i između kojih vladaju privlačne sile. Toplotu smatra haotičnim kretanjem čestica, što je kasnije potvrdila kinetička teorija. Postavlja tezu da su Zemljinu koru oblikovala taloženja u morskim bazenima i vulkanske aktivnosti. Bavio se primjenom nauke u rudarstvu i metalurgiji.
Godine 1755. je napisao gramatiku koja je reformisala ruski književni jezik kombinujući stari crkvenoslovenski sa narodnim jezikom. Kako bi produbio svoje literarne teorije, napisao je preko 20 svečanih ceremonijalnih oda, od kojih je najznačajnija Večernja meditacija o božanskoj raskoši. U kasnijim poemama je primjenio idiosinkratičku teoriju da riječi koje sadrže glasove E, I i J treba da se koriste kada se opisuju nježni predmeti, a one sa glasovima O, UJeri (Ы)- za opisivanje stvari koje mogu uzrokovati strah ("kao bijes, zavist, bol i tuga"). Lomonosov je objavio svoju historiju Rusije 1760. godine. Ipak, većina njegovih dostignuća su bila nepoznata izvan Rusije dugo vremena poslije njegove smrti. Umro je u Sankt Peterburgu 1765.
Teorija grupa
Teorija grupa je grana matematike koja se bavi proučavanjem grupa. Grupe su skupovi sa operacijom. Operacija u grupi mora da zadovoljava zatvorenost, i da ima slijedeće tri dodatne osobine:
Teorija grupa se koristi širom matematike a ima i primjenu u fizici i hemiji. Grupe mogu biti konačne ili beskonačne. Klasifikacija konačnih prostih grupa, završena 1983, je jedno od većih matematičkih dostignuća 20. vijeka.
Tanzimat
Tanzimat (na turskom, "reorganizacija"), bio je period reformi u Osmanlijskom Carstvu između 1839-1876.
Tanzimat je bio duhovni proizvod istaknutih osmanlijskih reformatora-birokrata koji su bili obrazovani u Evropi. Mnogi od njih su nosili naslov paše, što je u njihovo vrijeme bio znak školovane osobe koja radi za osmalijsku vladu. Među njima su bili Ali Paša, Fuat Paša, Ahmed Dževdet Paša i Mithat Paša. Oni su shvatili da obnavljanje starih vjerskih i vojnih ustanova nije odgovor svjetskim izazovima. Prema tome, mnoge od ovih tanzimatskih reformi su zavedene kao pokušaj vještačkog presađivanja uspješnih evropskih praksi na Osmanlijsku carevinu. Među ovim reformama bile su opći vojni spisak svih građana carstva, bez obzira na njihovu vjeroispovijest (dakle uključujući i nemuslimansko osmanlijsko stanovništvo), zatim reforma obrazovanja i iskorjenjavanje korupcije. Najznačajniji tanzimatski akt "Hatišerif od Gulhane" donio je 03.11.1839. godine sultan Abdul Medžid na početku svoje vladavine. Razdoblje tanzimata trajalo je sve do donošenja ustava 1876. godine.
Ovaj ambiciozni projekt u namjeri borbe protiv sporog ali vidljivog propadanja carstva, čije su granice postajale sve uže a njegova moć sve slabija u poređenju sa evropskim silama. Tanzimat je obznanjen fermanom (dekretom) sultana Abdulmedžida I; ferman je također poznat pod imenom Hatt-ı Şerif ("Hati Šerif"), a izdat je 3. novembra, 1839.
Uvod
Tanzimatske reforme je pokrenuo sultan Mahmut II (1808-1839), a kulminirale su u obliku jako naglašenog autokratskog kraljevstva pod kontrolom Abdulhamita II (1876-1909) – još poznatog i kao "krvavi sultan". Mahmut II je preobratio polunezavisne državne institucije u centralizovana ministarstva po uzoru na evropske sisteme vladanja, zatim je ukinuo janjičare (što je bio samo uvod u prave vojne reforme), i pokrenuo reforme u obrazovanju i finansijama. Međutim, Mahmut nije uspio da obavi svoj posao do kraja; umro je 1.7.1839.
Događaji
Planovi carske Rusije, tj. Katarine II, tadašnje ruske carice (1772-1787), podrazumijevali su okupiranje značajnih oblasti Evroazije; Rusija je planirala prisvojiti Malu Aziju i sva srednjeistočna područja do Indije, te je u sklopu priprema za ostvarenje svojih pretenzija počela u Crnom moru graditi ratnu flotu.
Neprekidni porazi koje je osmanska armija trpjela posljednjih decenija, naveli su Selima III (1789-1807) da temeljno reorganizuje osmansku vojsku. Selim III je planirao izgradnju vojske po uzoru na evropske militantne organizacije, jer je shvatio da tradicionalnim vojnim sredstvima Osmanlija ne može više postići puno. Budući da je sa francuskim carstvom skoro dva i po vijeka održavana dobra veza, tj. uspješna prijateljska politika, u zemlji su se obreli brojni francuski vojni instruktori. Za to vrijeme mnoge evropske sile su se zanimale za Egipat, između njih i Engleska, te i sam Napoleon. Napad Napoleona na lokalne egipatske snage i njegova pobjeda protumačeni su od Porte kao direktan atak. Porta potpisuje savez s Engleskom, koja iskrcava trupe u Egipat, nakon čega se francuska vojska povlači. 1803. godine povlače se i engleske trupe, te Porta za upravnika Egipta postavlja Mehmet Alija, kojeg su lokalci nazvali Muhammed Ali.
1806. Osmanlijsko Carstvo dolazi u ponovni sukob s Rusijom, zbog svrgavanja proruskog vojvode Vlaške i Moldavske od strane Porte, te zaposijedanjem tih kneževina od strane Rusije. Istovremeno je Karađorđe digao ustanak protiv Porte 1804. i uspio zadržati vlast nad većim dijelom Srbije do 1813. Rat s Rusijom Porta privodi kraju tek 1812. bez prevelikih teritorijalnih gubitaka. Miloš Obrenović 1815. postaje regent Srbije, te postiže kompromis kojim dobija ograničenu autonomiju, ali i dalje ostaje osmanska vojna uprava. Uprkos svemu, moderna organizacija vojske je znatno kasnila. Formira se novi red vojske – eskinçi, koji su zamijenili janjičare. Tako su janjičari izgubili svoj privilegovan položaj, i kada su se pobunili, trupe vjerne vladi su izvršile pokolj nad njima. Eskinçi su uglavnom bili sastavljeni od pripadnika bivših janjičara; bili su disciplinovani, moderno naoružani i uvježbani. Međutim, ukidanje janjičarskog odreda odbilo se u lice Osmanlijskom Carstvu; tako su znatno oslabile njegove odbrambene sposobnosti – Osmanlije su počinju gubiti na frontovima od Ruskog Carstva, te 1829. potpisuju mirovni ugovor.
Uporedo s tim događajima, Muhammed Ali je u Egiptu uspostavio jaku i centralizovanu poziciju moći, preuzeo dijelove carstva koji su nominalno pripadali sultanu, te od njega zatražio da mu prepusti Siriju. Kada mu to nije dopušteno, krenuo je u prodor protiv sultana njegov sin Ibrahim-paša 1832. Pošto su Engleska i Francuska imale vlastite planove, nisu se uplitale u ovaj sukob, te je Porti u pomoć priskočila Rusija, natjeravši Muhammeda Alija da prizna vrhovnu osmansku vlast, dok je Porta prepustila Siriju Aliju.
Likvidacija timarskog sistema je službeno obavljena 1831, te je tako pretežni dio tog zemljišta prešao u vid državnog vlasništva, a imao je i značajan vojni aspekt. Uspostavljena je centralna blagajna koja je kontrolisala prihode postojećih zadužbina, te iz čijeg se budžeta izdvajao novac za vjerske ciljeve i izdržavanje službenika. 1827. utemeljena je vojnomedicinska škola, a 1843. ratna škola. Od 1827. primjenjuje se praksa slanja stipendista na vojne škole u evropske države. 1831. pokreću se prve turske novine – Takvimi Yekayi (kalendar događaja), kao službeni list Osmanskog Carstva. Zatim su preimenovana nadleštva u ministarstva, da bi se na kraju ured poglavara divanskih sekretara od 1836. zvao Ministarstvo vanjskih poslova. U gradovima je uveden evropski način odijevanja; nošenje turbana je zabranjeno, a uveden je fes, porijeklom iz sjeverne Afrike. Mahmut II nije doživio dovršetak započetog posla; nakon njeove smrti 1.7.1839. njegov posao je nastavio sin Abdulmesit I. Sveukupne mjere su dobile ime Tanzimati Hayriye (Spasonosni novi poredak). Časno carsko pismo je proglašeno 3.11.1839. Njime je, između ostalog, riješen problem diskriminacije nemuslimana u Carstvu; oni su postali punopravni osmanski građani, na sve njih su primjenjivani isti porezi, te pravedan postupak regrutacije u vojsku (zaživio od 1813.). Pravosuđe je reorganizirano prema evropskom uzoru, te je uvedene snažna centralizovana provincijska uprava po francuskom modelu. 1840. je osnovan prvi novčani zavod u Carstvu, Banque de Constantinople, koja 1854. pada pod stečaj, ali se, dvije godine kasnije, uspostavlja Osmanska Banka, čiji je glavni zadatak bio utjerivanje vanjskih dugova.
Paralelno s ovim promjenama, Muhammed Ali je pokrenuo radnje koje su podrazumijevale širenje na račun Porte. Iako je imao podršku Francuske, pakt stvoren između Rusije, VB, Austrije i Pruske, je tražio od Alija da vrati Porti sjevernu Siriju, Meku i Medinu, te Krit i osmanske jedinice na Alijevu stranu. Ali je posustao tek kada su se engleske trupe iskrcale u Siriju. Tjesnaci koje je Osmanlijsko Carstvo kontrolisalo sada su bili dostupni na upotrebu paktu sila kojima se pridružila i Francuska.Rusija gubi status zaštitnika Osmanskog Carstva, te kontrolu nad tjesnacima, te 1853. kreće protiv Porte. Međutim, engleske i francuske snage priskaču u pomoć Porti, te ruska armija sve češće doživljava poraze, i u proljeće 1856. potpisuje mirovni ugovor u Parizu, gdje se garantuje integritet Osmanskog Carstva, koje je istovremeno primljeno u sastav evropskih država.
Međutim, Engleska i Austro-Ugarska nisu željele toliku premoć Rusije na Bliskom Istoku, te se situacija znatno zaoštrila. Oto von Bismarc, kao "pošteni posrednik" predlaže plan za razrješavanje krize, koji biva predmet rasprave u Berlinu 13.7.1878. Time je postignuta ravnoteža u Evropi, a iz osmanskog državnog sklopa istupaju Rumunija, Srbija i Crna Gora.
Sadinja vas
Sadinja vas je naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Ljubljana, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Tanzimat
Dodatak
Međutim, tanzimatske reforme uticale su pozitivno na područje BiH. U Sarajevu i Mostaru sve veće evropske sile uspostavljaju konzulate i konzularne agencije. Reorganizirana je lokalna uprava sa ciljem centralizacije, uvedeno je Upravno vijeće kojim je predsjedavao sam valija, te kajmekami (koji su kontrolisali sandžake). U drugoj polovini XIX vijeka ukida se esnafska organizacija u BiH, koja je bila kočnica proizvodnje i prometa.
Sadinja vas
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Moste–Polje.
NGC 6762
NGC 6762 (također poznat kao NGC 6763, PGC 62757 i UGC 11405) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 134 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,50 (59 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (16 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 30. aprila 1884. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sadinja vas
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Sadinja vas je imala 456 stanovnika.
Napomena: ''U 2012. izvršena je manja razmjena teritorija između naselja Češnjica i Sadinja vas.''
Tanzimat
Dodatak
Privredni tokovi u BiH potpomažu se izgradnjom kolskih puteva, te željezničkom prugom. Telegrafski saobraćaj počinje se razvijati od 1858, a do 1875. već 19 telegrafskih stanica u BiH je umreženo i povezano sa Stambolom. Nemuslimansko stanovništvo izgrađuje nove škole i bogomolje, a radi se i na izgradnji racionalne svijesti.
Zaključak
Tanzimatske reforme, iako predviđene da olakšaju život građana u Osmanlijskom Carstvu, da učvrste moć sultana i ojačaju carstvo u ekonomskom, političkom, vojnom i kulturnom smislu, nisu bile naročito uspješne. Sporost u njihovom sprovođenju, stalni sukobi Porte sa Rusijom i drugim silama, unutrašnji nemiri te slaba centralizovanost carstva su bile glavne kočnice provodjenja tanzimata.
Iako su tanzimatske reforme približile Portu tadašnjim evropskim standardima, sporost u njihovom sprovođenju nije mogla zadovoljiti velike evropske sile. Možda je ukidanje janjičara imalo najlošiji efekat po vojnu moć Osmanskog carstva. S druge strane, reforme u oblasti obrazovanja, finansija i kulture su značajno popravile ugled u očima mnogih evropskih sila, koje su u teškim vremenima priskočile Osmanlijama. Ako izuzmemo Balkansku krizu, reforme na područje BiH su ostavile mnogo više pozitivnih promjena nego negativnih.
Divin
Divin je naseljeno mjesto u općini Bileća, Bosna i Hercegovina.
Psyduck
Biološke karakteristike
Psyduck je Elementarni Pokémon Vodenog tipa, razvija se u Golducka i može koristiti vodene, fizičke i psihičke napade. Podsjeća na žutu patku (neki kažu da nalikuje čudnovatom kljunaru); osim njegova žutog perja, ima tri mala crna pera na glavi. Njegov je pogled potpuno isprazan i tup; stalno gleda u neku točku koju trener ne može pronaći. Unatoč tomu što su njegove psihičke moći njegov zaštitni znak (posebno u animiranoj seriji), Psyduck nije Psihički tip Pokémona, iako može naučiti Psihičku (Psychic) kroz uzgajanje s Pokémonom koji zna navedeni napad, no ne može naučiti taj napad kroz Tehnički uređaj (TM).
Prema riječima Pokédexa, Psyduckov pogled navodno prevari protivnike kako bi pomislili da je slab Pokémon. Psyduck pati od žestokih glavobolja, te se zbog toga on stalno pritišće glavu svojim šapama. Kada glavobolja dostigne "vrhunac", može pokazati izvanredne moći. Glavobolje Psyducku uzrokuju jako velike bolove te on zbog tog razloga nikada ne spava.
Iako je Psyduck Pokémon-patka, nije Letećeg tipa i iskustvom ne može naučiti nikakve Leteće napade, osim Zračnog asa (Aerial Ace) kroz Tehnički uređaj. Ovo može ići u prilog tomu da je Psyduck Pokémon koji više nalikuje na čudnovatog kljunaša, a ne na pticu.
Na prvi pogled, Psyduck je miran Pokémon koji nije sposoban napasti. No, nakon što zadobije intenzivne glavobolje, Psyduck počne koristiti tajanstvene psihokinetičke moći. Nakon izvođenja ovih "čudnih" moći, Psyduck automatski zaspi, i kada se probudi više se ne sjeća da je uopće sposoban koristiti takve napade.
Psyduck se razvija u Golducka, mnogo korisnijeg Pokémona.
U videoigrama
U Pokémon Ruby i Sapphire, Psyducka se može pronaći u Safari Zoni. U Pokémon FireRed, Psyduck se nalazi na raznim mjestima u Kanto regiji i Sevii ostrvima. Psyduck uči mnoge napade koje zahtijevaju posebne sposobnosti kao što su Onesposobljavanje (Disable), Poboljšana psiha (Psych Up) i Zbunjivanje (Confusion). Psyduckov najviši status je Special Attack; činjenica da je Vodeni Pokémon koji zna razne Psihičke napade pomažu mu da ravnomjerno balansira tim tehnikama i uzrokuje pravu količinu štete na protivniku kada je to potrebno. Psyduck je slab na Električne i Travnate napade te je jedan od startera u Pokémon Mystery Dungeon videoigri.
U animiranoj seriji
U Pokémon animiranoj seriji, Misty slučajno uhvati trajno zbunjenog Psyducka. Ovaj Psyduck pokazuje da ima pravu vještinu izlaženja iz svoje Poké-lopte baš u krivo, ali ponekad, zbog čiste sreće, u pravo vrijeme. Većina Psyducka mogu se vidjeti kako se stalno drže za glavu, zbog njihove trajne glavobolje. Mistyjin Psyduck lako se uzbudi, pogotovo kada je prestrašen.
Mistyjin Psyduck ima tendenciju k tome da ide iz krajnosti u krajnost. Može biti bespomoćno patetičan u borbi, ili neobično moćan do tačke da istovremeno pobijedi četiri Pokémona za redom. Isti Psyduck mora zadobiti pogotovo jake glavobolje kako bi bio sposoban otpustiti svoje psihičke moći; ovo možda dolazi od japanske znanstvenofantastične ideje da kada neko pati od izuzetno jake boli, ta bol može povećati njegove skrivene psihičke moći. Mistyjin Psyduck, unatoč tomu što je Vodeni Pokémon, ne zna plivati; u Pokémon videoigrama, Psyducka se većinom može pronaći dok plivaju.
Nešto jači Psyduck pojavio se u jednoj od epizodama Orange lige. U toj epizodi Misty je mislila da se njen Psyduck razvio u Golducka, no kasnije je otkrila da je njen Pokémon zaspao u njenom ruksaku, dok je evoluirani Golduck bio samo divlji Pokémon.
U Hoenn epizodama, Pokémon trenerica Emily ima Psyducka. Psyduck je bio deprimiran jer ga Emily nikada nije koristila u borbi, ali ga je ipak upotrijebila u borbi protiv Tima Raketa kada su oni pokušali ukrasti Pikachua. Nakon te borbe, Emily je odlučila da će postati prava Pokémon trenerica i početi skupljati Dvoranske bedževe.
NGC 1007
NGC 1007 (također poznat kao MCG 0-7-59 i PGC 9967) je pekulijarna galaksija koja je udaljena oko 325 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,60 (57 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (19 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 15. januara 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Petar I, car Rusije
Petar I (10. juni 1672 – 8. februar 1725), poznat i kao Petar Veliki, bio je prvi car Rusije koji se proglasio imperatorom. Kroz niz uspješnih ratova proširio je carstvo koje je postalo glavna evropska sila. On je predvodio kulturnu revoluciju koja je zamijenila tradicionalni srednjovjekovni društveni i politički sistem. Reforme Petra Velikog su ostavile trajan uticaj na Rusiju i mnoge institucije ruske vlade vode porijeklo od njegove vladavine.
Rane godine
Bio je sin cara Alekseja I i Natalije Nariškine. Od malih nogu, Petrovo obrazovanje (koje je naručio car Aleksej I) bilo je u rukama nekoliko tutora, prije svega Nikite Zotova, Patricka Gordona i Paula Menesiusa. Car Aleksej I umire 29. januara 1676. ostavljajući suverenitet Petrovom starijem polubratu, slabom i bolesnom Fjodoru III. Tokom ovog perioda, vladu je vodio Artamon Matvejev, prijatelj cara Alekseja I, politička glava porodice Nariškin i blizak prijatelj Petra. Sve se promijenilo kada je car Fjorod III umro 1682. godine. Budući da Fjorod nije imao djece, nastao je spor između porodica Nariškin i Miloslavski oko toga ko bi trebao naslijediti ruski tron. Sljedeći na redu za prijestolje bio je Petrov drugi polubrat Ivan V, ali je on bio hronični bolesnik. Zbog toga je Boljarska duma (Vijeće ruskih plemića) izabrala 10-godišnjeg Petra koji je postao car sa svojom majkom kao regentom. Sofija Aleksejevna, jedna od kćeri cara Alekseja I iz prvog braka, predvodila je pobunu od aprila do maja 1682. godine. U kasnijim sukobima, neki od Petrovih rođaka i prijatelja su ubijeni, uključujući Matvejeva, a Petar je svjedočio nekim od ovih djela političkog nasilja.
IC 2149
IC 2149 je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Kočijaš. Prvo otkriće je napravio Williamina Paton Stevens Fleming 1906. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Rimsko Carstvo
Rimsko carstvo (latinski: Imperium Romanum, grčki: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων) označava period državnog uređenja antičkog Rima nakon Rimske republike. Rimsko carstvo je upravljalo svim heleniziranim državama Sredozemlja i keltskim područjem srednje Evrope. Tokom ovog perioda grad Rim je proširen i postao je najveći grad na svijetu (period između 100. p.n.e. i 400. godine) da bi Konstantinopolj preuzeo tu ulogu oko 500. godine. Rimska republika je bila teško destabilizovana u seriji građanski ratova i političkih sukoba. Iz tih sukoba kao pobjednik izlazi Julije Cezar koji se imenuje diktatorom. Nakon atentata na Julija Cezara 44. godine p.n.e. građanski rat i pogubljenja su nastavljena, što je kulminiralo pobjedom Oktavijana, Cezarovog usvojenog sina, nad Markom Antonijem i Kleopatrom u bici kod Akcija 31. godine p.n.e. i aneksije Egipta. Nakon toga, Rimski senat mu daje svu moć i novu titulu August, obilježavajući kraj Rimske republike.
Rimsko carstvo je bila najmoćnija ekonomska, kulturna, politička i vojna snaga u svijetu toga vremena. To je bilo najveće carstvo tokom antičkog perioda i jedno od najvećih carstava u svjetskoj historiji. Na svom vrhuncu za vrijeme cara Trajana, prostiralo se na 5 miliona kvadratnih kilometara u kojem je živilo između 50 i 90 miliona ljudi što je u to vrijeme iznosilo oko 20% ukupne svjetske populacije. Na dugovječnost i ogromnu razmjeru carstva uticao je latinski i grčki jezik, kultura, religija, izumi, arhitektura, filozofija i pravo. Tokom srednjeg vijeka, bilo je pokušaja da se uspostave nasljednici Rimskog carstva, kao što je Franačko carstvo i Sveto rimsko carstvo. Zahvaljujući teritorijalnoj ekspanziji Španskog, Francuskog, Portugalskog, Holandskog, Italijanskog, Ruskog, Njemačkog, Britanskog i Belgijskog carstva, grčko-rimska kultura se proširila na globalnom nivou igrajući značajnu ulogu u razvoju modernog svijeta.
Historija
Glavni članak: Historija Rimskog carstva
Selo pri Pancah
Selo pri Pancah je naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Ljubljana, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Rimsko Carstvo
Historija
Rim je započeo širenje nakon osnivanja Republike u 6. stoljeću p.n.e., ali se nije mogao proširiti izvan Apeninskog poluostrva sve do 3. stoljeća p.n.e. Rimska republika nije bila nacija-država u modernom smislu, jer su postojali gradovi koji su vladali samostalno (sa različitim stepenom nezavisnosti od Rimskog senata) i pokrajine pod upravom vojnih zapovjednika. Zbog raznih razloga u 1. stoljeću p.n.e. dolazi do političkih i vojnih previranja, koje je dovelo do stvaranja Rimskog carstva.
Selo pri Pancah
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Moste–Polje.
Rimsko Carstvo
Historija
Od 2. stoljeća p.n.e. Rim doživljava seriju unutrašnjih sukoba, zavjera i građanskih ratova dok znatno proširuje svoju moć izvan Italije. Na kraju ovog perioda, Julije Cezar se proglašava diktatorom ali ga ubijaju 44. godine p.n.e. Njegove ubice bježe iz Rima ali ih ubijaju Marko Antonije i Cezarov usvojeni sin Oktavijan u bici kod Filipa 42. godine p.n.e. Podjela carstva između Marka Antonija i Oktavijana nije dugo trajala i Oktavijanove snage pobjeđuju Marka Antonija i Kleopatru u bici kod Akcija 31. godine p.n.e. Senat i narod Rima su 27. godine p.n.e. Oktavijanu dali ime August i proglasili ga carem, čime počinje Principat (prva epoha Rimske imperijalne historije). Njegova vladavina je završila stoljeće građanskih ratova i započela razdoblje mira i prosperiteta. Tokom svoje vladavine donio je novi ustavni poredak, tako da je nakon njegove smrti Tiberije prihvaćen za novog cara. Tokom narednih 200 godina započelo je razdoblje koje se tradicionalno naziva "Rimski mir". U tom periodu, kohezija carstva je donijela period društvene stabilnosti i ekonomskog prosperiteta koji Rim nikada ranije nije imao a pobune u provincijama su bile rijetke.
Selo pri Pancah
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Selo pri Pancah je imalo 44 stanovnika.
Rimsko Carstvo
Historija
Uspjeh Augusta u uspostavljanju principa dinastičke sukcesije je bio ograničen zbog velikog broja potencijalnih nasljednika. Julijevsko-Klaudijevska dinastija je trajala sa samo četiri cara (Tiberije, Kaligula, Klaudije i Neron) prije nego što je došlo do razdora 69. godine. Ovaj period je postao poznat kao godina četiri cara. Iz tog razdora kao pobjednik izlazi Vespazijan koji postaje osnivač dinastije Flavijevaca. Nakon dinastije Flavijevaca na rimsko prijestolje dolazi dinastija Nerva-Antonin koja je dala "pet dobrih careva" (Nerva, Trajan, Hadrijan, Antonin Pio i Marko Aurelije). Dolaskom cara Komoda na vlast 180. godine dolazi do početka pada moći Rimskog carstva.
Za vrijeme vladavine cara Karakale, rimsko građansko pravo 212. godine dobijaju svi slobodni stanovnici carstva. Uprkos tom gestu univerzalnosti, ovaj period je bio buran - vladavina cara je završila njegovim ubistvom, a Rimsko carstvo je zahvaćeno Krizom trećeg vijeka. Ova kriza se ponekad posmatra kao prelazak iz klasične antike u kasnu antiku. Car Aurelijan (270. - 275.) je stabilizirao carstvo, a car Dioklecijan je potpuno obnovio carstvo i postao prvi rimski car koji se oslovljavao kao "Gospodar" (domine). To je označilo kraj principata i početak dominata. Za vrijeme Dioklecijanove vladavine se desio progon kršćana. Apsolutna monarhija koja je počela za vrijeme Dioklecijana je izdržala sve do pada Istočnog rimskog carstva 1453. godine.
Dioklecijan je podijelio Rimsko carstvo na četiri regije u kojoj su vladali ko-carevi - Tetrarhija. Vidjevši da ova ideja opterećuje Rim, on je abdicirao zajedno sa svojim ko-carem, a tetrarhija je ubrzo propala. Car Konstantin ponovo ujedinjuje carstvo, postaje prvi hrišćanski car i osniva Konstantinopolj kao novi glavni grad Istočnog rimskog carstva. Tokom Konstantinove i Valentinijanove dinastije carstvo je bilo podijeljeno na istočni i zapadni dio sa dvojnim centrima moći (Konstantinopolj i Rim). Car Julijan je pokušao da povrati klasičnu rimsku i helenističku religiju, i samo je nakratko prekinuo niz hrišćanskih careva. Nakon smrti cara Teodozija, posljednjeg cara istočnog i zapadnog dijela carstva, 395. godine carstvo se dijeli na Istočno i Zapadno rimsko carstvo.
Istočno rimsko carstvo (poznato kao Bizantijsko carstvo) je imalo drugačiju sudbinu. Preživjelo je skoro hiljadu godina nakon pada Zapadnog rimskog carstva i postalo najstabilnije hrišćansko carstvo u srednjem vijeku. Tokom 6. stoljeća, car Justinijan I je nakratko osvojio sjevernu Afriku i Apeninsko poluostrvo, ali nakon Justinijanove smrti Bizantijsko carstvo gubi Apeninsko poluostrvo i Siciliju. Na istoku, Bizantijsko carstvo je bilo ugroženo od islamske ekspanzije čiji su sljedbenici brzo osvajali teritorije Sirije, Armenije i Egipta tokom Arapsko-bizantijskih ratova. Arapi su predstavljali direktnu pretnju i za sam grad Konstantinopolj. U narednom stoljeću, Arapi su osvojili južnu Italiju i Siciliju, a slavenska plemena su prodrla na Balkansko poluostrvo.
Rimljani su, međutim, uspjeli da zaustave dalju islamsku ekspanziju tokom 8. i početkom 9. stoljeća. Istočno rimsko carstvo je 1000. godine bilo na svom vrhuncu; Basileus II je ponovo osvojio Bugarsku i Armeniju, a kultura i trgovina je cvjetala. Međutim, ubrzo nakon toga ekspanzija je naglo zaustavljena 1071. godine porazom u bici kod Mancikerta. Nakon poraza, carstvo je započelo dugi period opadanja moći. Nakon dvije decenije unutrašnjih sukoba i osmanlijske invazije car Aleksej I Komnenus je zatražio pomoć od zapadnih evropskih vladara 1095. godine.
Zapad je odgovorio križarskim ratovima, koji su na kraju rezultirali osvajanjem Konstantinopolja od strane križara tokom Četvrtom krstaškog rata. Nakon osvajanja Konstantinopolja 1204. godine, carstvo je bilo ograničeno na obale Egejskog mora. Istočno rimsko carstvo je propalo kada je osmanlijski sultan Mehmed II zauzeo Konstantinopolj 29. maja 1453. godine.
Rimska društvenopolitička misao
Nakon propasti Grčke, na historijsku scenu stupa jedan značajan vojskovođa Aleksandar Makedonski, koji je bio učenik Aristotelov, te koji će kroz vojne pohode pokoriti značajan dio Azije i Afrike te na taj način stvoriti Makedonsko carstvo. Aleksandar je bio strastveni zaljubljenik u grčku kulturu i filozofiju, te je nastojao da tu kulturu učini planetarnom, da je poveže na jedan dijalektički način, sa drugim kulturama i civilizacijama. On nije kroz osvajanja negirao tradiciju i kulturu drugih civilizacija, nego je pravio jedan dijalektički, stvaralački spoj tih kultura sa kulturom i duhovošću Grka. To dijalektičko spajanje sa drugim kulturama i civilizacijama u historiji se definira kao helenizam. Ovdje je na djelu bio jedan stvaralački i historijski odnos. Pošto su grci razvili RACIO, do krajnjih konsekvenci bila je na dijelu liberalna racionalizacija svijeta, života, u interkontinentalnim razmjerima. Nakon propasti Makedonskog carstva, misiju helenizma su preuzeli rimljani, i oni su u ovoj sferi sa historijskog aspekta naši savremenici. Rimska imperija je stvorila, i po tome su originanlni, novu misao o pravu države i rimskog privatnog prava koje će postati fundamentom savremenog građanskog prava. Rimljani su također do krajnjih granica razvili stoičku filozofiju koja ima svoje rodno tlo u socijalnoj zbilji Rimskog carstva. U Rimskom carstvu su se konstantno javljali ustanci robova, plebejaca, poniženih i potlačenih. Ali, rimska država je bila itekako bila racionalno organizovana i ovi ustanci su završavani vlastitim neuspjehom. Tako da se egzistencijalni izlaz uniženih nije mogao vidjeti u realnoj socijalnoj zbilji, te se čovjek okreće unutrašnjoj kontemplaciji, dakle promišljenosti svog vlastitog bića. Unutar sebe negirajući socijalnu zbilju, čovjek nastoji da pronađe mir, harmoniju jedinstvo duše i tijela, a to je upravo i temelj učenja stoičke filozofije. Rimljani su svojim pohodima upoznali druge kulture i narode, te su njihove vojskovođe u svojim dnevnicima opisali običaje, tradiciju, kulturu i način života tih ljudi, naroda. Tako da s pravom možemo reći da su oni kroz te opise stvorili i nove naučne discipline, etnologiju, antropologiju, koje će postati osnovom za kostituciju savremene sociologije. Današnja savremena zapadna kultura je utemeljena na grčkoj kulturi i kršćanskom teološkom pricipu, na teoriji i praksi rimske države i prava i dakako, savremena građanska država je utemeljena na ovim racionalnim priznanjima rimske države i prava.
NGC 2344
NGC 2344 (također poznat kao MCG 8-13-103, PGC 20395 i UGC 3734) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 45 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 1,50 (20 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (16 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 24. novembra 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Vršće
Vršće predstavlja naselje koje se nalazilo u župi Popovo u srednjem vijeku. Ono je zasvjedočeno izvornim podatkom iz 1415. godine. Dokument predstavlja ugovor Rusata Predojevića iz Vršća u Popovu s dubrovačkim vlastelinom Petrom Bunićem. Rusat se obavezao da će sa dva vola Pertra Bunića raditi u Popovu, a da će dobit od toga rada dijeliti na način da Rusat dobije jednu a Petar Bunić dvije trećine.
Makedonci
mini|180p|desno|Nacionalna zastava Makedonskog naroda, sa zvijezdom iz Kutleša (Vergina)
Makedonci (mk: Македонци) su južnoslavenski narod koji pretežno živi u Sjevernoj Makedoniji. Govore makedonskim jezikom. Osim Sjeverne Makedonije, značajan broj Makedonaca živi u Srbiji, Grčkoj, Kanadi, Italiji, Njemačkoj, Austriji, SAD-u kao i u drugim državama širom svijeta.
Makedonci čine 64,18% stanovništva sa ukupno 1.297.981 pripadnika u čitavoj državi. Makedonci su većinom pravoslavne vjeroispovjesti, dok su islam, katolicizam i protestantizam manje zastupljeni. Makedonci sa islamskom vjeroispovjesti su poznati pod imenom Torbeši.
Golduck
Golduckovo ime vjerovatno je kombinacija engleskih riječi "gold" = zlato, što se vjerovatno odnosi na crveni dragulj na njegovu čelu, i "duck" = patka, što se odnosi na njegovu sličnost s patkama.
Biološke karakteristike
Golduck živi u čistim vodama jezera i rijeka, iako ga se ponekad može vidjeti u obalnim vodama. Golduck je brz i spretan plivač te može preteći i najbrže plivače zbog svojih snažnih nogu i ruku s plivaćim kožicama. Dragulj na njegovu čelu sjaji kada koristi svoje psihičke moći, kao i kada pliva punom brzinom, sugerirajući na to da svoje moći ponekad koristi dok pliva.