cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paladij
Rasprostranjenost
Paladij se može pronaći kao samorodni metal legiran sa zlatom i drugim metalima platinske grupe u aluvijalnim depozitima na Uralskom gorju, Australiji, Etiopiji, Sjevernoj i Južnoj Americi. Međutim, za proizvodnju paladija ti depoziti igraju malu ulogu. Mnogo važniji komercijalni izvori su depoziti niklove i bakarne rude u bazenu Sudbury, Ontario i depoziti Norilsk-Talnakh u Sibiru. Drugi veći depoziti su greben Merensky unutar kompleksa Bushveld u Južnoafričkoj Republici, te kompleks Stillwater u Montani i zona željezne rude Roby u kompleksu Lac des Îles u Ontariju, koji su druga dva izvora paladija u Kanadi i SAD. Paladij se nalazi u sastavu rijetki minerala cooperita i polarita.
Paladij se također proizvodi i u fisijskim reaktorima te se može izdvojiti iz iskorištenog nuklearnog goriva mada se ovaj izvor ne koristi. Nijedno od postojećih nuklearnih postrojenja nije opremljeno za izdvajanje paladija iz radioaktivnog otpada.
Upotreba
thumb|lijevo|Sovjetska komemorativna kovanica od 25 [[ruska rublja|rublji iz 1989. godine, načinjena od 99,9% čistog paladija]] Danas se paladij najviše upotrebljava u katalitičkim konvertorima (automobilskim katalizatorima). Također se koristi i kao nakit, u stomatologiji, za izradu skupocjenih satova, testova za mjerenje glukoze u krvi, svjećica za avione i proizvodnju hirurških instrumenata i električnih kontakata. Paladij se također koristi za izradu profesionalnih koncertnih flauta. Kao tržišna roba, poluga paladija ima ISO valutni kod XPD i 964. Paladij je jedan od samo četiri metala koja imaju takve kodove, druga tri su zlato, srebro i platina. Zbog njegove osobine da apsorbira vodik, paladij je ključna komponenta za kontroverzne eksperimente hladne fuzije koji počeli 1989. godine.
Spojevi
thumb|lijevo|[[Paladij(II)-oksid se stvara na površini metala kad se zagrije na zraku iznad 800 °C]] thumb|lijevo|[[Paladij(II)-hlorid]] Paladij ne reagira sa kisikom pri sobnoj temperaturi pa se stoga, izložen zraku, ne pasivizira i ne tamni. Tek kada se zagrije na 800 °C, na njegovoj površini nastaje sloj paladij(II)-oksida (PdO). Sporo tamni na vlažnom zraku koji sadrži sumpor. Paladij pretežno postoji u oksidacijskim stanjima 0, +2 i +4, mada je oksidacijsko stanje +4 vrlo rijetko. Jedan od najpoznatijih primjera paladija(IV) je spoj heksahloropaladat(IV), [PdCl6]2−.
Elementarni paladij reagira s hlorom dajući paladij(II)-hlorid, u dušičnoj kiselini se rastvara te se nakon dodavanja sirćetne kiseline taloži kao paladij(II)-acetat. Ta dva spoja zajedno sa bromidom su reaktivni i relativno jeftini, što ih čini pogodnim ulaznim sirovinama u hemiji paladija. Sva tri spoja nisu monomerski; hlorid i bromid često moraju biti refluksirani u acetonitrilu da bi se dobili mnogo reaktivniji acetonitrilski kompleksni monomeri, naprimjer:
Paladij(II)-hlorid je osnovni polazni materijal za mnoge druge paladijske katalizatore. On se između ostalog koristi za proizvodnju heterogenih paladijskih katalizatora: paladij na barij-sulfatu, paladij na ugljiku i paladij-hlorid na ugljiku. Reagira sa trifenilfosfinom u koordinatnim rastvaračima dajući vrlo korisni katalizator bis(trifenilfosfin)paladij(II)-dihlorid. Ukoliko je potrebno, katalizator se može napraviti i in situ.
Smeđa FK
Koristi se za čuvanje sušenih skuša i drugih riba, kao i u nekim drugim vrstama mesa poput šunke. Mesu daje zdravu boju koja se ne mijenja ili tamni tokom kuhanja.
Paladij
Spojevi
Redukcija ovog fosfinskog kompleksa sa hidrazinom uz više fosfina daje tetrakis(trifenilfosfin)paladij(0), jedan od dva najvažnija kompleksa paladija(0):
Drugi veoma važni kompleks paladija(0), tris(dibenzilidenaceton)dipaladij(0) (Pd2(dba)3), dobija se redukcijom natrij-tetrahlorpaladata u prisustvu dibenzilidenacetona. Kompleks paladija s mješanom valencom Pd4(CO)4(OAc)4Pd(acac)2 gradi beskrajnu lančanu Pd strukturu, sa naizmjenično vezanim jedinicama Pd4(CO)4(OAc)4 i Pd(acac)2. Velika većina reakcija gdje spojevi paladija služe kao katalizatori su općenito poznate kao kuplovane reakcije katalizirane paladijem. Istaknuti primjeri uključuju Heckovu, Suzukijevu (po japanskom naučniku Akiri Suzukiju, dobitniku Nobelove nagrade 2010.) i Stillevu reakciju. Paladij(II)-acetat, tetrakis(trifenilfosfin)paladij(0) (Pd(PPh3)4 i tris(dibenzilidenaceton)dipaladij(0) (Pd2(dba)3) su korisni u ovom aspektu, bilo kao katalizatori ili kao polazne tačke za dobijanje katalizatora.
Otrovnost
Otrovnost metalnog paladija je veoma slaba. Kada se unese u čovjekov organizam, vrlo slabo se apsorbira. Neke biljke poput vodenog zumbula (Eichhornia crassipes) mogu uginuti i od vrlo niskih koncentracija soli paladija. Većina drugih biljaka tolerira paladij, mada neki pokazatelji upućuju da koncentracije iznad 0,0003% mogu utjecati na rast biljaka. Visoke doze paladija mogu biti otrovne. Testovi na glodarima pokazale su neke kancerogene simptome, mada ne postoji jasan dokaz da ovaj element ima negativne efekte na ljude.
Fino isitnjeni metalni paladij se može lahko zapaliti (piroforan). Kao metal iz platinske grupe, u većim komadima je relativno inertan. Mada postoje neki izvještaji o kontaktnom dermatitisu, količina podataka o efektima izlaganja paladiju je ograničena. Postoje dokazi da osobe koje alergično reagiraju na paladij također reagiraju i na nikl, što ukazuje da je poželjno zaobići korištenje zubnih legura koje sadrže paladij kod takvih pacijenata.
Manje količine paladija se otpuštaju iz auspuha automobila opremljenih katalizatorskim konvertorima. Takvo jedno vozilo otpušta između 4 i 108 ng čestica paladija po pređenom kilometru. Ukupno uzimanje paladija u hrani procjenjuje se na manje od 2 µg dnevno po osobi. Drugi mogući izvor paladija su legure koje se koriste za popravke zuba. U tim slučajevima moguće uzimanje paladija u organizam se procjenjuje na manje od 15 µg dnevno po osobi. Međutim, osobe koje rade s ovim metalom ili nekim njegovim spojevima mogu imati znatno veće količine njegovog unosa u organizam. Kod rastvorljivih spojeva poput paladij-hlorida, oko 99% uzete količine se izbaci iz tijela za oko tri dana.
Srednja smrtonosna doza (LD50) rastvorenih spojeva paladija za miševe je 200 mg/kg oralno i 5 mg/kg intravenoznom primjenom.
Smeđa FK
Tokom 2011. godine u izvještaju Evropskog organa za bezbijednost hrane zaključeno je da se smeđa FK više ne koristi, te nisu mogli definitivno zaključiti o sigurnosti ove supstance zbog nedostatka neophodni podataka o njenoj otrovnosti. Stoga, ne može se uključiti u spisak dozvoljenih prehrambenih aditiva u EU.
Paladij
Vanjski linkovi
🇵🇸
Smeđa FK
Komponente
Boje koje sadrže su:
Antonio Vivaldi
Serenada
Giovanni Maria Crescimbeni historičar Arkadijanaca (Arcadians) objasnio je značenje serenade:. On je također mogao dodati da većina serenada ima uloge za grupe od 3-6 pjevača, a neke od njih uključuju i hor. Od njegove tri sačuvane serenade najzanimljivija je, a ujedno i najduža "La Sena festeggiante(Velika proslava na Seine)."
Duhovna muzika za glas
Po Ryom katalogu djela zasnovana na liturgijskom tekstu su: jedna cijela misa, odvojeni stavci "Kyrie", "Gloria" (dva puta) i "Credo" (2 puta), vespers muzika koju sačinjavaju odgovor "Domine ad adiuvandum," psalmi 69, 109 (dva puta), 110, 111 (dva puta), 112 (četiri puta), 113, 115, 116, 121, 126, 147, devet obabranih himni uključujući tri postavke "Salve Regina" i "Magnificat" u četiri slične verzije. Djela zasnovana na neliturgijskom tekstu su: oratorio "Judita triumphans," 12 solo moteta, 8 introduzioni, i 3 posebna muzička stavka od kojih je jedan (Aria de sanctis "Eja voces plausum date" RV 647) contrafactum od arije "Bench nasconda la serpe in seno" u operi Orlando.
Muzički stil
Vivaldi je široko priznat kao majstor baroknog instrumentalnog koncerta kojeg je usavršio i popularisao više nego bilo koji njegov savremenik. Raznovrsnost njegove muzike i dramatski efekti uzrokovali su dalji muzički razvoj prema onome što će kasnije biti poznato kao klasični stil. Međutim, svaki pogled na njegovu muziku kao jedinstvenu "organsku" cjelinu mora se raspasti pred činjenicom da je sam Vivaldi posuđivao muzičke teme iz njegovih vlastitih mnogobrojnih muzičkih djela, koji kako po učestalosti tako i u sveprisutnosti u velikoj mjeri nadilaze ukupno prikazivanje muzičkog stvaralaštva Bacha pa čak i Händela. Do danas nije bilo sveobuhvatne studije ovog aspekta njegove muzike, iako su objavljeni vrijedni radovi na pojedinačnim slučajevima. Ovaj ogromni zadatak bi u principu zahtijevao ispitivanje svakog takta u svakom od više od 700 muzičkih djela. Pri tome bi bio otežan na svakom koraku od neizvjesnosti pri pravljenju hronologije, uzimajući još u obzir i redoslijed posuđivanja vlastitih muzičkih tema od strane samog kompozitora. Zahvaljujući svojoj violinskoj virtuoznosti za  Vivaldija granice između muzičkih oblika izražavanja nisu bile prepreka. Zato je sa lahkoćom stavke iz sonate prebacivao u koncerte, stavke iz koncerata u opere, radove iz duhovne muzike za glas u concerto medium. Binarni stavci su proširivani u ritornello oblik, a stavci iz ritornello oblika izmijenjeni su u ”"da capo" arije. Vivaldijevi kinetički ritmovi, tečne melodije, veseli instrumentalni efekti, i produžene instrumentalne tehnike čine njegovu muziku jednom od najugodnijih za slušanje u svijetu baroka. mini|250 px|[[Vivaldi]]
Komarna
mini|280px|Komarna, obala Komarna je naseljeno mjesto u sastavu općine Slivno, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Metković.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Komarna je imalo 42 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Antonio Vivaldi
Ponovno otkrivanje imena i djela Antonija Vivaldija
Za Vivaldijevog života većina njegovih muzičkih djela su objavljena u Amsterdamu od strane izdavača Estienne Rogera. Međutim, malo od ovih izdanja je sačuvano do danas i većina se nalazi u bibliotekama i privatnim kolekcijama poznatim samo muzikolozima i naučnicima koji proučavaju djela ovog slavnog kompozitora. Prvu informaciju o ponovnom otkrivanju muzike Antonija Vivaldija dolazi tek u jesen 1926. godine u katoličkoj misionarskoj školi u Torinu koju su vodili”Salezijanci.” U svojoj arhivi oni su otkrili veliku količinu starih spisa koje su zbog novčanih poteškoća htjeli prodati kupcima starina. Pozvali su predstavnike Nacionalne biblioteke Torino da procijene vrijednost spisa kako bi imali ideju za koliko novca da ih prodaju. Slučaj je predat Dr. Albertu Gentili profesoru muzičke historije sa Univerziteta u Torinu. Čim je otvorio spiskove na svoje zaprepašćenje ugledao je muzička djela sa originalnim potpisima slavnog kompozitora. Da bi sačuvali ova muzička remek djela na jednom mjestu Dr. Gentili je ponudio gradskoj biblioteci u Torinu da ih otkupi. Oni nisu imali toliki novac da otkupe veliku količinu originalnih muzičkih djela Vivaldija. Zato je da bi obezbijedio novčana sredstva za otkup starih muzičkih spisa išao po gradu Torinu i tajno molio najbogatije ljude u gradu da doniraju novac. thumb|200px|left|Prostorije izdavačke kuće Casa Ricordi neposredno uz zgradu operske kuće [[La Scala 1844. godine.]] Dvije najbogatije porodice u Torinu Foa i Giordano donirali su novac za otkup dragocjenih muzičkih spisa. Nakon uspješnog sakupljanja novca spisi su otkupljeni i zbirka od 97 muzičkih djela su pohranjena u gradskoj biblioteci u Torinu.
Ova tzv. "torinska kolekcija” je dovela do ponovnog oživljavanja interesa za lik i djelo Antonija Vivaldija. Nakon 2. svjetskog rata mladi venecijanski poslovni čovjek Antonio Fama je osnovao”Italijanski Institut-Antonio Vivaldi” za objavljivanje i promociju djela Vivaldija uz saradnju najveće italijanske izdavačke kuće Casa Ricordi.
Muzička djela
Vivaldijeva djela uglavnom su označena RV-brojem, što je skraćenica za Ryom-Verzeichnis.
Adil Osmanović
Od 1990. godine do 1992. godine obavljao je dužnost sekretara skupštine općine Teslić. Od 1992. godine do 1995. godine bio je predsjednik Skupštine općine Teslić.
IC 633
IC 633 (također poznat kao MCG 0-27-37, PGC 31691 i UGC 5796) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 255 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Sekstant. Najveći prečnik je 0,60 (45 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 9. maja 1893. godine.
Adil Osmanović
Od 1995. godine do 2000. godine obavljao je dužnost predsjednika Regionalnog odbora Stranke demokratske akcije za sjevernu Bosnu. Od 2000. godine do 2002. godine bio je narodni poslanik u Narodnoj skupštini Republike Srpske.
IC 633
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Adil Osmanović
Član je glavnog odbora Stranke demokratske akcije BiH i član Predsjedništva Stranke demokratske akcije BiH.
Brđani (Konjic)
Brđani su naseljeno mjesto u općini Konjic, Bosna i Hercegovina.
IC 2279
IC 2279 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Rak. Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 13. februara 1901. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Makedonska umjetnost (bizantijska)
Makedonska umjetnost (poznata i kao Makedonska renesansa) bio je period u Bizantijskoj umjetnosti koji je počeo 867. godine sa vladavinom cara Bazilija I iz makedonske dinastije. On je pokrenuo umjetničku renesansu manje-više uporedivu s onom koja se dogodila kasnije u zapadnim zemljama, ali ograničenu na glavni grad i nekoliko velikih provincijskih gradova. Ovaj umjetnički period uslijedio je nakon ukidanja zabrane slikanja ikona (Bizantijski ikonoklazam) i trajao je do pada dinastije sredinom 11. vijeka. Podudario se sa Otonskom renesansom u Zapadnoj Evropi. Kasnije, u 9. i 10. vijeku, vojna situacija Bizantijskog Carstva se poboljšala. Na akademskom nivou, vladajuća dinastija predstavila je novu eru obrazovanja i učenja, a uvećani su i napori u očuvanju drevnih tekstova. Umjetnost prikazivanja hrišćanskih svetaca ponovo je bila dozvoljena unutar carstva. Klasično grčko-rimsko nasljeđe Bizantije bilo je od središnjeg značaja za pisce i umjetnike iz tog doba. Bizantijski učenjaci, ponajviše Lav Matematičar, čitali su naučna i filozofska djela starih Grka i proširivali ih, a kao posljedica svega ovoga došlo je do preporoda u slikarstvu i arhitekturi.
Historijski okvir
Nakon razdoblja ekonomskih, političkih i društvenih kriza u 7. i 8. vijeku, te razdoblja ikonoklazma (koji je predstavljao pad za bizantijsku umjetnost) u Bizantijskom Carstvu na vlast dolazi Makedonska dinastija, tokom čije vladavine carstvo prolazi kroz politički prilično stabilan period: istočne i zapadne granice se konsolidiraju, posebno sa zauzimanjem Barija 876. godine. Isto tako, ostrvo Kreta i povratak dijela Sirije i Palestine u ruke bizantijskih careva. Njihov savez sa Fatimidima, na koje se u islamskom svijetu uglavnom gledalo loše i koji su smatrani šiitima, omogućava konsolidaciju istočnog fronta. Na zapadnoj strani, postavljanje vojnih utvrđenja u Armeniji i pobjeda Bazilija II 1018. godine protiv Bugara omogućava stabilizaciju vojnog i političkog stanja u Bizantijskom Carstvu. Moć i ekonomski procvat proširili su se i na područje umjetnosti. Tradicionalno, religijska doktrina imala je veliki utjecaj na umjetničku aktivnost u Bizantiji, a nakon dogmi ikonoklazma, tradicionalna bizantijska umjetnost koja je u prethodnom periodu preživjela uglavnom na periferiji Sirije ili u osami kapadokijskih manastira ponovo dolazi do njenog povratka u Bizantiju. Upravo u Kapadokiji, gdje su od ranijeg perioda uspostavljeni kameni samostani (najpoznatiji od njih vjerovatno u okolini Göremea), došlo je do značajnog razvoja stvaralaštva zidnih freski i ikona u ovom periodu. Sirijska ikonografija i njeni stilovi postepeno su prodirali u evropski dio carstva i carski dvor. Religijski mozaici ponovno su stvarani, a došlo je i do obnove uređenja većine hramova i mnogo veće obnove tradicionalne bizantijske umjetnosti u odnosu na nove umjetničke inovacije. Vjera u obavezu ispravljanja štetnih posljedica ikonoklazma bila je povezana s hitnom potrebom obnove spomenika koji su se raspadali tokom prvog i drugog vala ikonoklazma. Upravo za vrijeme vladavine makedonske dinastije započinje proces širenja bizantijske umjetnosti i religije među slavenskim narodima. Međutim, u samom početku, grčki jezik bio je kulturna barijera između Bizantije i slavenskih država. Sredinom 9. vijeka Ćirilo i Metodije, koji su djelovali kao bizantijski misionari u Moravskoj, a kasnije i njihovi učenici, koristeći se glagoljicom i ċirilicom, poduzimaju prve prevode tekstova na crkvenoslavenski jezik, sastavljajući odabrani korpus prevoda koje su slavenske države prisvojile i dalje proširile.
Luksuzni predmeti
Bizantijski umjetnici posebno su se istakli u tehnikama izrade luksuznih predmeta, naslijedivši više tradicionalnih tehnika iz vremena antike i usavršivši neke od ovih umjetnosti. Također, bili su podvrgnuti i utjecajima umjetnosti iz Azije. Izrada luksuznih umjetničkih predmeta u makedonskom periodu bila je vrlo raznovrsna i razvijena, gdje je cvjetala u Konstantinopolju, ali i u Korintu i Solunu. Umjetnost i zanati, koji su koristili luksuzne tehnike bili su: tkanje svile sa figurativnim ukrasima, izrada malih skulptura od bjelokosti i plemenitih metala (čvrste i reljefne površine), rezbarenje dragulja i poludragog kamenja (gliptika), umjetničko stakleno posuđe, glazirano posuđe, nijelo i klozonska caklina. Neke od već navedenih tehnika više se nisu koristile nakon 11. stoljeća. Umjetnici besprijekornih sposobnosti i visokog estetskog senzibiliteta proizveli su male luksuzne predmete lične prirode za članove dvora kao i za Crkvu. Izradu većine ovih luksuznih predmeta naručivali su vladari (kojima su bili potrebni zbog njihove propagande: diplomatski pokloni, prijem uglednih stranih ambasadora ...itd.), te visoki sekularni i crkveni zvaničnici kao diplomatske poklone. Kao takvi, ovi umjetnički predmeti moraju biti prijenosni, čvrsti i izuzetno rafinirani. Stilski, ova umjetnička djela imaju tendenciju kombiniranja klasičnih elemenata sa ikoničnim kompozicijama, uspješno spajajući jednostavnu ljepotu i religijsko značenje. Međutim, uslovi proizvodnje ovih djela slabo su poznati zbog nedostatka izvora, a umjetnici nisu ostavljali svoje pečate ili potpise na izrađenim predmetima. Rijetke tragove koje pronalazimo potječu od mecena. U Bizantijskom Carstvu, imati izrađen luksuzni predmet smatrano je časnim i bilo je izvor slave za mecenu i umjetnika koji ga je napravio. Bizantijski umjetnici koji su izrađivali predmete od metala i emajla imali su međunarodni ugled zbog svog visokokvalitetnog rada. Bili su posebno vješti u upotrebi cloisonné tehnike ukrašavanja emajla, koji se proizvodi lemljenjem bakrenih, zlatnih ili srebrnih žica u željenom uzorku na ploču napravljenu od sličnog metala, gdje se ulošci (cloisonné) zatim napune prahom od obojenog stakla. Kada se predmet zagrije, stakleni prah se rastopi i stapa na površinu metala, stvarajući male odjeljke slične draguljima. Najuočljiviji primjeri velikih bizantijskih luksuznih predmeta urađenih od plemenitih metala su bronzana crkvena vrata obložena srebrom. Mnogi predmeti su još uvijek sačuvani u raznim evropskim riznicama, koje su obogaćene plijenom nakon pljačke Konstantinopolja 1204. godine. Venecija u riznici bazilike sv. Marka ima neviđenu seriju bizantijskih kaleža, knjigoveza i drugog blaga urađenog od plemenitih metala. Danas se najznačajnije serije svih kategorija bizantijskog umjetničkog stvaralaštva mogu naći u Kijevu, Moskvi i Sankt Peterburgu.
Zlatarstvo
thumb|300px|desno|Zlatna i emajlirana bizantijska ikona sv. Mihajla iz 10. vijeka, danas se čuva u riznici [[Bazilika sv. Marka|bazilike sv. Marka.]] Rafiniran ukus i vješta izrada umjetničkih predmeta koji karakterizira umjetnost 11. i 12. vijeka također su bili izraženi u dragocjenim materijalima kao što su srebro i zlato. Uglavnom religiozne prirode, djelatnost izrade luksuznih predmeta u zlatarnicama (iako su pri izradi korišteni i dragulji) neprestano je cvjetala. Proizvedeni predmeti uglavnom su bile relikvije i ikone. Dobar primjer rafiniranosti ukusa i vještine izrade umjetničkih predmeta od metala iz drugog zlatnog perioda bizantijske umjetnosti je ikona arhanđela sv. Mihajla. Danas se čuva u Veneciji, u riznici bazilike sv. Marka, potječe iz 10. vijeka, a vjerovatno je izrađena u konstantinopoljskoj dvorskoj radionici. Materijali koji su korišteni prilikom izrade su zlato i pozlaćeno srebro, dok su ukrasi u zlatu emajlirani, s reposorom (lice) i s poludragim ili dragim kamenjem. Pomoću tehnike iskucavanja i cizeliranja (repoussé) umjetnici su istaknuli središnju sliku arhanđela iz pozadine tanke srebrne ploče, koja je zatim bila pozlaćena. Šareni cloisonné stvara efekat svilenih odjevnih predmeta ukrašenih draguljima, a mali cloisonné portretni medaljoni ukrašavaju rubove ikone. Takvi medaljoni se često nalaze izdvojeni iz izvornog konteksta i ugrađeni u nova djela. Lice arhanđela stilizirano je kao u 6 stoljeću, što odgovara povratku drevnoj dobrovoljnosti: obrve su u obliku kružnog luka, sa dugačkim i ravnim nosom, širokim očima i malim ustima. Glava i ruke arhanđela, izvedene u reljefu, okružene su zamršenim reljefom i emajliranim ukrasima. Oreol, krila i liturgijska odjeća urađeni su u delikatnoj cloisonné tehnici, a ivice okvira obložene su okruglim emajlima. Šareno blještavilo postavljenog uzorka udaljava sliku iz fizičkog svijeta, iako se arhanđeo ovdje pojavljuje u osnovi istoj frontalnoj pozi i s istom idealiziranom i bezvremenskom mladolikošću kojom je prikazan na ploči od slonovače iz 16. stoljeća. Čista umjetnička vještina izrade ove ikone, daje efekat na gledatelja kao da podiže sliku do uzvišene ravnine u kojoj svjetlost i boja mijenjaju oblik, pri čemu materija prelazi u sferu čisto duhovnog svijeta, što je efekat koji su tadašnji filozofi neoplatonske crkve cijenili. Ova ikona predstavlja panel svih prethodno postojećih tehnika izrade, koje su u to vrijeme dostigle svoj vrhunac.
Relikvijar Limburška stauroteka (pogledati galeriju), koji je iz Konstantinopolja u Njemačku donio vitez Ulrich von Ulmen, po završetku Četvrtog krstaškog rata i pljačke nakon opsade i pada Konstantinopolja 1204. godine je stauroteka, relikvijar pravog krsta. Krst, koji na naličju ima natpis s imenima cara Konstantina VII Porfirogeneta i njegovog sina Romaina II, urađen je između 945. i 959. godine, ali je relikvijar s odjeljcima ispisan imenom proedra (dvorska i crkvena titula u Bizantijskom Carstvu) Bazilija, vanbračnog djeteta Romana Iera, i zbog toga se smatra da je napravljen između 968. i 985. Stauroteka je izrađena u carskim radionicama. Ulomci pravog krsta su ugrađeni u zlatarsku gravuru, a nekoliko kvadratnih odjeljaka na kojima su natpisi na grčkom jeziku sadrže druge relikvije Stradanja Isusa (ulomci tunike, plašta, trnovita kruna, nokti). Ovdje korištene tehnike su još uvijek raznolike: zlato, pozlaćeno srebro, klozonski emajl na zlatu, biseri, drago kamenje.
Mastilo kaligrafa Leona, koje se čuva u padovanskoj katedrali, jedan je od rijetkih primjera svjetovne zlatarske svjetiljke. U pozlaćenom srebru nalaze se figure koje evociraju one iz rimske srebrne boje, odvojene zmijskim stupom. Na naslovnici možemo vidjeti Gorgone, koje podsjećaju na prijestolnice Didime smještene u carigradskoj cisterni. Zlato je imalo posebno značenje u bizantijskom društvu. To nije bio samo svijetli dragocjeni materijal, već i nešto sveto što se odnosi na prosvetljenje, na božansko, koje je služilo kao sredstvo pristupa božanskom. Iz tog razloga su ikone prekrivene zlatom.
Bizantijske kraljevske krune
thumb|250px|desno|Kruna kralja Stjepana I sastoji se od dva dijela - tzv. grčki (bizantijski) dio i od latinske krune (gornji dio). Krune su bile važna djela bizantijskih zanatlija. Krune samih bizantijskih vladara nisu sačuvane u cjelini, već potječu iz bizantijskog okruženja, poput grčkog djela tzv. Krune svetog Stjepana, ili tzv. Monomahova kruna, koja je otkrivena na teritoriji današnje Slovačke u mjestu Ivanka pri Njitri.
Kruna, za koju se govori da je kruna Stjepana I, sada je u Mađarskom nacionalnom muzeju u Budimpešti. Urađena je u kraljevskoj radionici u Konstantinopolju između 1074 - 77 godine. Međutim, ovu krunu nije mogao upotrijebiti Stjepan I, jer sadrži kasnije elemente i historijski je prvi put dokumentiran za vrijeme vladavine Stjepana V, ako ne i kasnije. Dijelovi grčke krune vjerovatno potječu još iz vremena vladavine Mihajla VII Duke (1071 - 1078), koji je prikazan na emajliranim pločicama krune zajedno sa svojim bratom Konstantinom. Obim krune ukrašen je slikama Hrista, arhanđela i raznih svetaca.
Monomahova kruna je oznaka za sedam zlatnih emajliranih ploča koje se smatraju dijelom krune i koje su vjerovatno nastale u Kostantinopolju za vrijeme vladavine Konstantina IX (1042 - 1055). Ploče prikazuju bizantijskog cara Konstantina IX Monomacha, njegovu suprugu Zoju sa svojom sestrom Teodorom. Preostale ploče također su urađene u istom stilu - dvije ploče s plešućim alegorijskim ženskim figurama i dvije sa statičkim alegorijskim figurama vrline (istine i poniznosti). Carsko Trojstvo i plesači umotani su u biljne uvojke s pticama, a vrline su okružene čempresima.
Filigran
Luksuzni predmeti od zlata i srebra, ukrašeni polikromnim draguljima (kabošonima), bili su sa velikim uspehom izrađivani u bizantijskim radionicama, iako nije moguće posebno izdvojiti bizantijske verzije u primjerima gdje se primjenjivala ova vrsta ukrasa. Filigranske niti koje ponekad oivičavaju bizantijske ukrasne predmete od zlata i srebra tokom Srednjeg vijeka najfinije su koje postoje i osebujne su vrste. Bizantijska filigranska djela prepoznatljiva su po tome što su zlatne niti pletene i prilagođene ukrasnim motivima i predmetima koje ukrašavaju, a također i biserima, kabošonima i emajlima koji ih okružuju. Komadi filigrana otonskog zlata i srebra su im najsrodniji, jer su bili pod utjecajem bizantijskih modela.
Pala d'Oro
thumb|350px|desno|Pala d'Oro, zlatni oltar iz Bazilike svetog Marka, [[Venecija]] Oltar Pala d'Oro (zlatni dvorac) bio je izvorno bizantijski oltar, a danas služi kao visoki, bogato ukrašeni oltar u bazilici svetog Marka. Nije homogeno djelo, tj. cjelina napravljena iz jednog dijela, već oltar sastavljen od dijelova koji se razlikuju po datumu i stilu. Postoje manji sporovi oko razdoblja porijekla pojedinih dijelova, ali najstariji dijelovi potječu iz makedonskog razdoblja, dok su noviji uglavnom iz razdoblja dinastije Komnen. Čitav dio Pala d'Oro je u obliku pravougaonika, čija je osnova dugačka otprilike 3,15 metara, a visina oko 2,10 metara. Uokviren je širokim ivicama i obložen sitnim kamenjem i isklesanim medaljonima. Na oltaru su predstavljene osamdeset i tri slike sa emajliranim figurama koje se ističu na zlatnoj pozadini i izolirane su, bilo malim stupovima ili pilastrima ukrašenim biserima i sitnim dragim kamenjem. Timpani lukova koji su lučno sklopljeni između slika i svih polja koja su vidljiva između emajla prekrivena su velikim brojem dragog kamenja (13.339 kamenja) i više od 200 bisera velike vrijednosti. Okvir i praznine ostavljene između figura emajla često su restaurirane i na mnogim mjestima rađene su u italijanskom stilu. Emajli su, uz nekoliko izuzetaka, svakako bizantski.
Oltar se može podijeliti u dva dijela koji se preklapaju. U gornjem dijelu središte sačinjavaju veliki medaljon i arhanđel Mihajlo. Obje strane sastoje se od šest sastava: Hristov ulazak u Jerusalem, Raspeće, Hristov silazak u pakao, Uzašašće Djevice Marije. U donjem dijelu (dvostruko veći) u sredini prikazana je slika Hrista koji sjedi na tronu. Evangelisti oko njega sjede u četiri mala medaljona sa strane, iznad i ispod Hrista, veliki broj figura (anđela i svetaca) sudjeluje u nebeskom sudu. Scene evangelista i epizode iz života svetog Marka odvijaju se na gornjim i bočnim ivicama.
Prema stilu i dovršenosti dizajna, jasno je da je nekoliko umjetnika već radilo na oltaru u Bizantiji koji su ujedno i savremenici. Prema drevnoj tradiciji, što potvrđuje više odlomaka mletačkih hronika, dużd Pietro II Orseolo je 976. godine iz Konstantinopolja donio oltarni front, koji je kasnije nadograđen na samom oltaru, sačinjavajući današnji Pala d'Oro.
Procesijski krstovi
Procesijski križevi bili su široko korišteni u srednjobizantijskom dobu u carskim ceremonijama, vojnim pohodima i liturgijskim povorkama (litai), zajedno sa onima pravog krsta i kao zavjetni darovi. Krst iz Metropoliten muzeja jedinstven je među sačuvanim složeno ukrašenim srebrnim procesijskim krstovima, koji su ukrašeni s obje strane fino kovanim srebrnim pozlaćenim medaljonima. Figure urađene tehnikom cizeliranja i ukucavanja na svakom od deset medaljona ispunjene su gipsom, a pozadina im je zatvorena zalemljenim diskovima od željeza kako bi se pružila dodatna čvrstina. Osam srebrnih ovojnica koji čine krakove krsta bili su zatim pričvršćeni za tanku gvozdenu jezgru pomoću kalajno-olovnog lema. S obje strane položen je odvojeno oblikovani medaljon u središtu krsta preko krajeva ovojnica. Središnji medaljon na prednjoj strani krsta prikazuje Hristovo poprsje sa snažnim klesanim crtama, a izvan medaljona proteže se krst urađen ručnim ukucavanjem i cizeliranjem ukrasnog oblika koji se sastoji od kontinuiranog valovitog motiva u pravilnim razmacima (rinceau) sa slobodno nacrtanim obrascima lišća. Elegantno obrađeni list akantusa ukrašava kućište krsta. Ni stil izrade ni likovi na tim krstovima ne daju naslutiti mjesto radionice u kojima su izrađeni. Smatra se da su procesijski krstovi poput već navedenog iz Metropolitan muzeja bili posvećeni svecu čija se slika pojavljuje u sredini i na poleđini krsta kao i lokacijama povezanim s njim. Bizantijske crkve posjedovale su krstove za mnoge svrhe, što potvrđuju podaci o manastiru koji je u blizini Edese (današnja Sirija) osnovao Eustahios Boilas velikodostojnik iz 11. vijeka.
Bronzana vrata
thumb|200px|desno|Bizantijska bronzana vrata (stara glavna kapija, (1070. godine) u bazilici sv. Pavla izvan zidina u Rimu Među uobičajenim umjetničkim djelima bila su vrata glavnih hramova. Haja Sofija u Konstantinopolju imala je nekoliko bronzanih vrata, čija je dekoracija bila relativno jednostavna, a sastojala se od krstova, smokve i ukrasnih uzoraka. U 10. vijeku car Konstantin VII imao je srebrna vrata sa scenama Hrista i Djevice Marije za palatu Hrizotriklin.
U 11. vijeku evidentna je aktivnost bizantijskih radionica, poznata po brojnim radovima koje nalazimo u Italiji. Veliki italijanski gradovi poput Venecije i Amalfija imali su dobre trgovinske odnose sa Bizantijom na istoku. Stoga, iz 1066. godine, zahvaljujući inicijativi aristokrata Amalfija Pantale, vrata za katedralu u Amalfiju pristigla su iz Carigrada. Četiri glavne table prikazuju Isusa Hrista, Djevicu Mariju, svetog Petra i svetog Andriju.
Zahvaljujući Pantaleovoj pomoći, lokalni opat Lev naručio je vrata u Carigradu, koja su napravljena za manastir Monte Cassino. Na njima nije prikazana nijedna scena, već samo natpisi u kojima je imenovana imovina manastira. Slična vrata s kraja 11. vijeka mogu se vidjeti na nekoliko mjesta u italijanskim gradovima (Salerno, Venecija, Rim, ..).
Jedno od najvažnijih bizantijskih bronzanih nalaze se u bazilici sv. Pavla izvan zidina u Rimu. Na njima se nalaze natpisi kojima sa sigurnošću možemo odrediti datum i porijeklo. Iako su vrata pretrpjela štetu tokom velikog požara 1823. godine i jedno vrijeme nestala, sačuvana su i smještena u jedno od predvorja crkve. Opisane teme su već klasični događaji iz Hristova života, prizori mučenika, figure proroka i svetaca, te natpisi.
Izrada skulptura od bjelokosti
Proizvodnja bjelokosti koja je bila vrlo važna tokom rane bizantijske umjetnosti, naglo se zaustavlja između 7. i 10. vijeka, iz nekoliko razloga, a posebno zbog krize ikonoklazma (ikonoborstva) i dolaska islama, koji preuzima kontrolu nad trgovinom bjelokosti. Iako je monumentalna skulptura izuzetno rijetka u bizantijskoj umjetnosti, u makedonskom periodu sredinom 10. vijeka (za vrijeme vladavine Konstantina VII Porfirogeneta 913 - 59) došlo je do prethodno neviđenog cvjetanja umjetnosti vajanja bjelokosti. Lahkoća s kojom su bizantijski umjetnici izrađivali ukrasne predmete od bjelokosti, pritom oponašajući klasične uzore, bila je ravna samo konstantinopoljskim slikarima iluminiranih rukopisa. Upravo u ovom periodu nalazimo najveći broj predmeta urađenih od bjelokosti, ukrašenih malim elegantnim reljefima. Međutim, to će biti kratkotrajno, jer se poslije sredine 11. vijeka u bizantijskom svijetu više neće proizvoditi umjetnička djela od bjelokosti. thumb|350px|Veroli kovčeg iz druge polovine 10. vijeka urađen u Konstantinopolju Sačuvani su mnogi kitnjasti triptisi i diptisi od bjelokosti, na kojima je središnja ploča često predstavljala ili deisis (kao u slučaju triptiha iz Harbavillea) ili bogorodicu (kao u slučaju triptiha u Luton Hoou, nastalom za vladavine Nikefora II Foke). S druge strane, na polju svjetovne umjetnosti nijedna serija predmeta nije bolje zastupljena od kovčega od slonovače ukrašenih sitnim reljefima. Kovčezi od bjelokosti (prije svega kovčeg iz Verolija, koji se danas čuva u Muzeju Viktorije i Alberta) obiluju scenama i ličnostima preuzetim iz ciklusa Dionisa i Herkulesa, scenama iz cirkusa, životinjama i čudovištima i klasičnim ukrasima čine graciozan i zabavan repertoar. Komični aspekt figuralnih scena pojačan je činjenicom da, iako ukupni oblik kovčega i ukras rozete oponašaju kasnoantičke uzore, prizori prikazani na poklopcu su parodije po uzoru na antičke kovane novčiće. Rezbarenje je najvišeg kvaliteta i nijedno drugo bizantijsko djelo iz ove kategorije ne nudi toliko bogatstvo tehnički i stilski blisko povezanih ikona od slonovače. Na kovčegu su uočljive mjere predostrožnosti prilikom izrade, gdje se podrezani udovi likova usidravaju ili ubacuju u zakošene okvire panela. Takve bizantijske tehničke karakteristike, nepoznate kod antičkih predmeta urađenih od bjelokosti, korištene su na panelima na Verolijevom kovčegu. Sekularni motivi kod drugih sačuvanih kovčega slijede helenističku tradiciju, svjedočeći utjecaj sklonosti klasici u bizantijskoj umjetnosti i najrječitiji su svjedoci makedonske "renesanse". Proizvodnja umjetničkih djela od bjelokosti podijeljena je u tri grupe:
Nikeforova grupa
thumb||150px|Skulptura Konstantina VII Porfirogeneta urađena od bjelokosti, sredina 10. vijeka, Državni puškinov muzej finih umjestnosti, [[Moskva]] Veoma značajan primjer iz ove grupe je skulptura od bjelokosti na kojoj je prikazan car Konstantin VII Porfirogenet povodom njegovog krunisanja 495. n.e. Njegova identifikacija u ovom djelu urađena je na osnovu zlatnih kovanica sa njegovim likom koje je ovaj car u to vrijeme dao da se urade. Ova skultpura potvrđuje njegovo stupanje na bizantijsko prijestolje. Ikonografski ova scena je jedan od najpoznatijih carskih portreta Bizantije, iako je razvijena tek u 9. vijeku, počevši od cara Vasilija I (867-86), osnivača makedonske dinastije. Kompozicija u vizuelnom smislu potvrđuje ono što je izgovoreno u svečanim izjavama. Hrist stoji frontalno u kontrapostu na podnožju koje ga uzdiže iznad cara. U lijevoj ruci drži svitak, a produženom desnom rukom dodiruje carevu krunu. Glava mu je blago okrenuta prema caru Konstantinu, koji se klanja pred Hristom, držeći obje ruke u položaju molitve i obožavanja. Ova carska slika pokazuje ga u svoj njegovoj poniznosti. Osim krune i lorosa, on nema carske atribute, čak ni često prikazivan oreol. Natpis spominje njegove pune titule, te navodi njegove zakonite i legitimne pretenzije na bizantijski tron. Jedan od radova iz ove grupe je stauroteka koja se čuva u italijanskom gradu Cortoni, u crkvi sv. Franje. Ovaj relikvijar je izvanredan primjer izvajanog panela od slonovače. Proizveden je u Konstantinopolju za vrijeme vladavine Nikefora II Foke (963–69). U svrhu zaštite fragmenta istinskog krsta koji je i danas sačuvan, postavljen je iza metalnog krsta dodanog kasnije. U gornjem dijelu je Hrist okružen s dva arhanđela u medaljonima. Ispod je prizor deiseze, relikvija koja zauzima mjesto Hrista, a na donjem nivou je car okružen sveticama Helenom i Longinom. Na naličju krsta je natpis sa imenom cara Nikefora II Foke i Etiennea (sponzora), čuvara riznice Haja Sofije. Stil je karakterističan za ovu grupu umjetničkih djela, pri čemu su monumentalni likovi impozantni uprkos: prilično izduženim nosevima, širokim licima, malim ustima, istaknutim bradama i velikim očima, kosom sa dobro odvojenim razdjeljcima i na kraju pomalo teškom odjećom sa draperijama u klasičnom stilu.
Romanova grupa
200px|lijevo|thumb|Roman i Eudoksija, rad od bjelokosti, danas se čuva u kabinetu medalja (Cabinet des Médailles) u okviru Nacionalne biblioteke Francuske. thumb|250px|desno|Triptih iz Harbavillea, rad od slonovače sa tragovima zlata, Konstantinopolj, sredina 10. vijeka, čuva se u muzeju Louvre, dimenzije 28 x 24 cm. Ova grupa dobila je naziv po umjetničkom djelu od bjelokosti Roman i Eudoksija, koje se čuva u Nacionalnoj biblioteci Francuske. Ima oblik lučne ploče i urezana je u niskom reljefu. Predstavlja Hrista koji stoji na pijedestalu sa kojeg blagoslovi cara Romana i njegovu ženu Eudoksiju stavljajući ruke na njihove glave. Car nosi loros, a Eudoksia klamid. Stil iz ove grupe karakterističan je po: jasnoj i jednostavnoj kompoziciji, izduženim tijelima s prilično malim glavama, elegantnim stavovima, prisustvom određene plastičnosti i individualizaciji likova. Tehnika je također vrlo karakteristična po: materijalu koji se obrađuje u slabom reljefu, površinama koje se poigravaju svetlošću, obrisima likova koji su podvučeni malim žljebovima.
Triptih iz Harbavillea, koji potječe iz kasnog 10. vijeka (danas se čuva u muzeju Louvre) jedan je od najljepših primjera rezbarenja bizantijske bjelokosti, a također je reprezentativan za Romanovu grupu. To je veoma luksuzna mala ikona za ličnu pobožnost čije su obje strane panela izrezbarene istim finim kvalitetom izrade. U sredini u gornjem dijelu predstavljeni su Isus Hrist s kojim se nalaze Bogorodica i sveti Ivan Krstitelj (grupa poznata kao deisis). Kompozicija i aranžman za ovaj deisis temelji se na triptihu iz 10. vijeka (danas se čuva u Palazzo Venezia u Rimu), koji je najvjerovatnije napravljen za cara Konstantina VII Porfirogeneta. Kada su otvori ima dvije bočne ploče na kojima su predstavljeni sveci, dok se u sredini u donjem dijelu nalazi pet apostola. Sveci djeluju kao posrednici u ime vjernika. Figure postoje u neutralnom prostoru koji je određen samo malim podnožjima pod nogama svetaca i Hristovim prijestoljem. Iako zamišljene kao u osnovi frontalne i krute građe, figure imaju zaobljena ramena, bedra i koljena koji nagovještavaju fizičku supstancu ispod linearne, dekorativne draperije. Na naličju, križ je postavljen u simboličnoj prirodi i na zvjezdanom nebu predstavlja spas, dok su na zakrilcima prikazani crkveni očevi. Ikonografski program očito je pažljivo proučen da bi predstavio kosmos i univerzalnost vjere. Stilski gledano, postoji sjajna elegancija, ukus za detalje i realizam, dok kod tehnike ​​nalazimo fasetirani rez i rezanje kontura, pri čemu lagahna polikromija pojačava cjelinu.
Piktoreskne skulpture rađene u klasičnom stilu
lijevo|thumb|250px|Triptih na kojem su prikazane scene iz života Isusa Hrista, Konstantinopolj, kraj 10. stoljeća, purpurna bjelokost, Louvre; Glavna osobina skulptura iz ove grupe je to da nisu za religioznu upotrebu. Najbolji primjer iz ove grupe je kovčeg iz Verolija, koji se danas čuva u Londonu, u Muzeju Viktorije i Alberta. Piktoresknu grupu u stvari sačinjava vrlo malo predmeta religioznog karaktera, a kovčezi rozete su bili najčešće izrađivani. Nazvani su tako jer imaju ukrase odvojene malim rozetnim pločicama, proizvedenim u nizu. Zamišljeni ukrasi su izrađeni po narudžbi, sa antičkim temama, često obrađeni na erotski ili šaljiv način, uvijek veseli i živahni. Na kovčegu iz Verolija primjetno je prisustvo boginje Ifigenije i kralja Belerofonta koji je zarobio Pegaza, ili različitih likova zaokupljenih ljubavlju. Likovi su zaobljeni i bucmasti, sa kovrdžama, niski i u plesnim stavovima.
Međutim, neki religiozni predmeti, poput triptih scena iz Hristovog života čuvaju se u muzeju Louvre. Mali prikaz raspeća, koji potječe iz sredine 10. stoljeća, jedini je sačuvani dio triptiha. Čuva se u Metropolitan muzeju u New Yorku. Prizor kao u Louvreu predstavljen je pod nadstrešnicom poduprtom isklesanim otvorenim stupovima. Gornji uglovi sadrže stilizirano palmino lišće.
Drugi primjeri izvan klasifikacije
Razvrstavanje skulptura od bjelokosti u tri grupe nije dovoljno iscrpno, a postoje mnogi predmeti koji se ne uklapaju u ovo razvrstavanje. Takav je naprimjer, slučaj sa kovčegom sačuvanim u katedrali u francuskom gradu Troyes, urađenim u bjelokosti obojenim purpurnom bojom, na čijem poklopcu se vidi carski trijumf, lik prikazan u sceni lova u divljini, na obrnutoj strani je prikazana scena lova na divlje svinje i na bočnoj strani je feniks, kineski motiv poznat uvozom svile. Vitke, nesrazmjerno dugačke figure ne podsjećaju na antiku, ali bez sumnje urađene po uzoru na razne orijentalne izvore.
Predmeti urađeni od steatita
200px|thumb|desno|Bizantijski reljef [[Jovan Hrizostom|Jovana Hrizostoma,Konstantinopolj, prva polovina 11. vijeka, steatit sa pozlatom, muzej Louvre]] Steatit je mekani, sedimentni, zeleno sivi kamen koji se lahko obrađuje, ali otvrdne u vatri. Još od antičkih vremena, a posebno u Bizantiji, nazivali su ga "neokaljani kamen". Drevna tehnika izrade luksuznih predmeta od ovog mekanog kamena, koja je do 10. vijeka gotovo prestala da se koristi, za vrijeme Makedonske dinastije došlo je do preporoda upotrebe ovog materijala koji je zamijenio preskupu slonovaču. Koristio se uglavnom pri izradi minijaturnih mozaičkih ikona i reljefa uz naglašene boje, te srebrom i zlatom ukrašene okvire. Povremeno su kombinirani da bi stvorili diptih, integrirani u slike na panelima ili sastavljeni u druge vrste programskih kompozicija što daje ideju o značajnoj vrijednosti koja im se pripisuje. U manastirskim inventarima se ne spominju tehnička svojstva minijaturnih mozaika i ikona od steatita. Njegova blizina bjelokosti, po pitanju osobine materijala, značilo je da su predmeti od steatita uglavnom svrstani u iste stilističke grupe. Po svojoj umjetnosti, savršenstvu detalja i pročišćenosti površine, oni su u potpunosti usporedivi s radovima od bjelokosti (ali ne i ravnopravna zamjena u tom mediju).
Ikona arhanđela Gabrijela, koja se čuva u italijanskom gradu Fiesole, u muzeju Bandini, a predstavlja sveticu između dva uvijena stupa, odjevena u vezeni loros. Drži trisagiju, zastavicu na kojoj je tri puta napisana riječ "hagios", "svetac". Djelo je blisko onoj iz Romanove grupe, ali masivno tijelo ukazuje na kasniji datum, kraj 11. ili početak 12. vijeka. Veliki broj sačuvanih ikona urađenih od steatita potvrđuje da su bile proizvedene u velikim količinama. U srednjobizantijsko doba Konstantinopolj je bio proizvodni centar za umjetničke radove uklesane u steatitu.
Predmeti urađeni od stakla
Posebno je važno spomenuti glavni predmet, prilično izoliran: čašu s ljubičastom nijansom iz riznice bazilike sv. Marka u Veneciji, urađenu u 10. vijeku. Zatamnjeno, zlatno i emajlirano staklo (crveno, plavo, sivo plavo, zeleno) postavljeno je u okvir u zlatno srebrnoj boji. Na trbuhu je primjetno prisustvo sedam emajliranih i zlatnih medaljona, s mitološkim figurama (Dionis, Merkur, Mars, Ajant i Herkules), a granice su načinjene rozetama. Četrnaest malih pomoćnih medaljona imaju profile koji podsjećaju na drevne kameje. Primjećuje se, unatoč snažnom utjecaju antike i poznavanju modela islamske umjetnosti, pseudo-kufski natpis koji stoji na okovratniku i na postolju.
Gliptika
Tokom vladavine makedonske dinastije izrađeni su brojni gliptički ukrasni predmeti kao što su male ikone i broševi na kojima su bile urezane slike Hrista, svetaca i anđela. Mala veličina ovih ukrasnih predmeta nije bila prepreka da se na njih primijeni plemeniti i svečani stil koji su Bizantinci znali primijeniti na svoje radove u bilo kojem mjerilu i sa nepogrešivim taktom.
Marketri, metalizirana i ukrasna keramika
Dekorativne umjetnosti imale su bitnu ulogu u umjetničkom stvaralaštvu Bizantije prije 1204. godine, a to se posebno odnosi na marketri (intarziju), metaliziranu keramiku i ukrasnu keramiku. Trenutno postoje ukrasna djela iz ovog perioda urađena ovim tehnikama koja se danas čuvaju u muzejima u Istanbulu, Sofiji, Louvreu i Baltimoreu. Obje ove tehnike najviše su bile korištene pri proizvodnji finih komada monumentalnih ukrasa ili su primijenjivani na namještaj i podove crkava, kao i za male i velike ikone, čije su boje gotovo jednako svijetle kao i emajl. Razvoj svih ovih tehnika izrade polikromnog dekora dogodio se tokom makedonske renesanse.
Svila
thumb|250px|desno|Pokrov svetog Potencijana od bizantijske svile sa ukrasnom mustrom koja sadrži uokružene ptice i grifone, 12. vijek. U ovom periodu postojale su konstantinopoljske radionice koje su se nalazile u carskoj palati ili koje su radile za carski dvor, a proizvodile su vrlo finu svilu: materijali ukrašeni raznim ukrasima, među kojima su zoomorfni motivi, pa čak i ljudske figure. Ova grana luksuzne umjetnosti postojala je u Bizantiji i prije razdoblja ikonoklazma, a carevi koji su bili neprijateljski raspoloženi prema slikama svetaca nisu imali razloga da zaustave ovu vrstu proizvodnje. Iz sačuvanih fragmenata ovih materijala sa natpisima njihovog porijekla znamo da je tekstil ove vrste pod carevima makedonske dinastije bio monopol bizantijskih vladara, te da su ukrasi koji su ukrašavali ove svile kopije iranskih modela u njihovim savremenim ili nešto ranijim muslimanskim verzijama. Makedonska renesansa dala je sve od sebe u poticanju klasičnog stila, a bizantijski slikari iluminiranih rukopisa i umjetnici koji su izrađivali ukrasne predmete od slonovače iz tog doba ostvarili su izvanredan uspjeh, koji je zabilježen u određenim imitacijama antike. Također, u istom periodu, izrađeni su brojni ukrasni predmeti koji su obilovali iranskim i muslimanskim motivima. Luksuzni tekstil bio je među nizom predmeta na koje je ova orijentalna moda najviše utjecala. Na ovom polju umjetničkog djelovanja, bizantijski umjetnici su znali kombinirati orijentalno ukrašavanje sa figuracijama klasičnog porijekla, kao naprimjer, na velikoj tekstilnoj zavjesi u riznici Bamberške katedrale (iz početka jedanaestog vijeka). Car je prikazan na bijelom konju, držeći labarum u ruci, dok mu dva utjelovljenja (Rim i Konstantinopolj) nude krunu i kacigu. Pretpostavlja se da je ovo slika trijumfa cara Konstantina Velikog. Svi ovi već nabrojani uspjesi bizantijskih umjetnika predstavljaju ujedno i preporod umjetnosti trijumfalne tematike bizantijskog carskog dvora i umjetničke tehnike s kraja antike.