cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Natalia Aszkenazy
Biografija
Kći Aleksandre Wadiaeff iz porodice Bukaran i varšavskog bankara Davida Askenazyja. Njen stric je bio Szymon Askenazy. Njen otac je umro 2 godine nakon njenog rođenja. Natalijina majka se potom preselila u Rim, a kasnije u Pariz. Udala se za bogatog industrijalca Karola Sachsa. Porodica se nastanila u Varšavi, gde se Natalija školovala u Francuskoj gimnaziji. Studirala je na Lycée Victor-Duruy u Parizu, Londonu i Varšavi, gdje je 1933. godine diplomirala. Potom se školovala u oblasti ekonomije i društvenih nauka na Univerzitetu u Ženevi, gdje je diplomirala političke nauke 1938. Savladala je poljski, engleski, francuski i njemački.
Godine 1939, prije izbijanja rata, Aszkenazy je napustila Poljsku i otputovala preko Francuske u Sjedinjene Države. Nakon početka Drugog svjetskog rata pridružila se Međunarodnom Crvenom križu u Njujorku. Zatim, još 1939. godine, postala je glasnogovornica poljske ambasade u Vašingtonu. Zbog dogovora proizašlih iz sporazuma Sikorski-Majski, 1941. godine upućena je u Poljsku ambasadu u Moskvi, gdje je ostala do 1943. godine, kada je otkriven masakr u Katinu. Njen posao je u to vrijeme uključivao i brigu o 1,5 miliona Poljaka koji su tada boravili u SSSR-u i evakuaciju poljskih Jevreja iz SSSR-a u Irak. U to vrijeme, ona je bila jedina žena u moskovskom diplomatskom koru i jedina žena u poljskoj diplomatiji. Tokom rata, držala je predavanja u Sjedinjenim Državama o svojim iskustvima kao žene u diplomatiji i poslijeratnim prilikama za Poljake. Njen „strastveni“ izgled i stajling su bili temom rasprave podjednako kao i njeni govori.
U ljeto 1943. u Londonu se udala za poljskog diplomatu Jana Drohojowskog (1901–1979). Godine 1944. organizovala je proslave godišnjice donošenja poljskog ustava. Godine 1945., zajedno sa suprugom, poslana je od strane vlasti Poljske Narodne Republike kao diplomata u Meksiko, gdje je Jan zauzela mjesto poslanika. 1947. godine, njihov jedini sin Francisco (Pancho) Drohojowski rođen je u Meksiku. Njihova kuća je postala mjesto okupljanja intelektualaca i umjetnika. Zahvaljujući svojoj posvećenosti lokalnim zajednicama, stekla je nadimak „Dobra sijenka“ („La Buena Sombra“). U San Sebastianu Chimalpa u Meksiku je financirala bunare i knjige 1950. godine. Dopisivala se s Pablom Nerudom i Gabrielom Mistral. Neruda joj je 1949. posvetio Canto General número 32. Zatim se okušala u pisanju i novinarstvu. Godine 1950. par je poslan u Egipat, gdje je Jan također postao poslanik. Godine 1952. Drohojowski je proglašen personom non grata pod optužbom za zavjeru protiv monarhije. Jan je opozvan u Poljsku, dok su Natalija i njihov sin otišli u Pariz.
Godine 1957. dobila je politički azil u Meksiku. Radila je u odjelu za odnose s javnošću u državnoj naftnoj kompaniji. Godine 1962. osnovala je vlastitu PR firmu. Postala je predsjednica meksičkog ogranka Zonta International, globalne organizacije koja podržava osnaživanje žena. Godine 1961. razvela se od muža, koji, uprkos pokušajima, nije mogao da napusti Poljsku. Godine 1964. udala se za Marcela Franka, američkog državljanina koji se nastanio u Meksiku. S njim je bila uključena u aktivnosti Komisije UN-a za ljudska prava, Međunarodnog suda pravde u Hagu, Weitzmanovog naučnog instituta i Alliance Israélite Universelle.
Natalia Aszkenazy umrla je 1988. godine u Njujorku u poseti svom sinu. Položena je u Cuernavaca u Meksikou ispod drveta koje je njen sin nazvao Dobra sijenka.
1502.
Godina 1502 ( MDII ) bila je uobičajena godina koja počinje u subotu po Julijanskom kalendaru.
Bosansko krajište
Bosansko Krajište je bilo jedno krajište Osmanlijskog Carstva, osnovano između 1448. i 1451., a egzistirao je sve do pada bosanske države 1463. godine, kada je i stvoren Bosanski sandžak. U turskim izvorima naziva se Vilajet Hodidjed ili Vilajet Saray-ovasi (Vilajet Sarajevo-Polje) i pripadao je Skopskom Krajištu.
U proljeće 1448. godine su Turci ponovo upali u Bosnu podijeljeno na dvije grupe. Oni su tada zauzeli Hodidjed, koje više nisu morali opustiti. Od toga vremena datira stalna vlast Osmanlija u župi Vrhbosna.
Teritorija bosanskog krajišta obuhvatala je današnje Sarajevsko polje s okolnim planinskim krajem. Jezgro Bosanskog krajišta predstavljao je Hodidjed sa okolinom, tada jedini grad u župi Vrhbosni, u kojem se nalazila posada pod komandom dizdara. Godine 1455. pored grada postojalo je: jedan utvrđeni grad, 58 naseljenih i 18 napuštenih sela. Poslije pada Srpske despotovine 1459. Turci su pojačali snage u Bosanskom krajištu i, osloncem na njega, vršili provale u oblasti bosanskog kralja i hercega Stejpana Vukčića Kosače, pripremajući uvjete za lakše osvajanje njihovih područja. Zbog vojnog značaja Bosanskog krajišta u njemu je često boravio sandžak-beg Skopskog Krajišta Isa-beg Ishaković, kojem je ono i pripadalo. U njegovo vrijeme Bosanskim krajištem su upravljale vojvode ili subaše, koje su boravile najprije u Hodidjedu, a zatim u Vrhbosanju (Sarajevu), brinule se za hasove i vršile vojnu i administrativno-policijsku službu. Od 1462. u Bosanskom krajištu je postojala i sudsko-administrativna vlast na čelu s kadijom.
U pohodu sultana Mehmeda II el Fatiha protiv Bosne 1463. Bosansko krajište je bilo jedna od baza za turske snage koje su učestvovale u tim operacijama. Početkom 1463. godine formiran je Bosanski sandžak.
Mazohizam
Mazohizam je psihički poremećaj. Rezultat je osjećanja zadovoljstva prilikom izloženosti fizičkoj boli ili poniženju. Javlja se u najranijoj fazi psihoseksualnog razvoja, kada osoba u svom razvoju ostaje na nivou djeteta. Ovakva osoba smatra da spolno uživanje predstavlja napad i tjelesnu ozljedu osobe.
Potiće iz ranog svjedočenja spolnom odnosu roditelja. Ovakva situacija naziva se praprizor. Dobio je ime po mađarskom piscu Masochu. Najčešći vid ponižavanja su udarci po stražnjici, koji su oživljavanje strahote neshvačenog spolnog čina na vlastitoj koži.Osoba sklona mazohizmu naziva se mazohist.
Pojam mazohizam prvi put je 1886. god. upotrijebio njemački psihijatar i specijalist sudske medicine dr. Richard von Krafft-Ebing, prema austrijskom piscu Leopoldu von Sacheru-Masochu koji je u više djela opisao takve odnose prema ženama (novela "Venus im Pelz", 1870. g.)
Za društvo su manje opasni od sadista.
1503.
mini| Počinje rad na [[Mona Lisa|Mona Lisi.]] Godina 1503. (MDIII) bila je uobičajena godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru.
Događaji
mini| [[10. maj : Kolumbo na Kajmanskim ostrvima.]]
NGC 865
NGC 865 (također poznat kao IRAS 02133+2822, MCG 5-6-20, PGC 8678 i UGC 1747) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 138 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Trokut. Najveći prečnik je 1,50 (60 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (16 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 9. septembra 1871. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Salinella
Bila je organiziranija od Protozoa, ali još uvijek vrlo primitivni višećelijski organizam. Karakterizira ga zrazito  gusto  trepljasti, prednji / zadnji dijelovi,  posebno oko "usta" i " analnog otvora". Imaju samo jedan sloj ćelija. Razmnožavaju se   aseksualno poprečnom diobom  njihovih tijela. Iako se pretpostavljala seksualna reprodukcija, o tome ne postoje dokazi. U projekt traženja "Salinella" u Argentini uključen je Michael Schrödl iz Bavarske državne zoološke zbirke (Bavarian State Collection of Zoology) u Minhenu,
Monoblastozoa dobile su naziv nakon što se spoznalo da je Mesozoa previše raznolika grupa da bi mogao biti sopstveno koljeno.
NGC 1659
NGC 1659 (također poznat kao IRAS 04440-0452, MCG -1-13-6, NGC 1677 i PGC 15977) je galaksija koja je udaljena oko 211 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,50 (92 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 28. novembra 1786. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Jane Seymour
Jane Seymour ( 1507/1509 - 24. oktobar 1537) je bila treća supruga Henrika VIII i majka njegovog dugo priželjkivanog sina i nasljednika, Edvarda VI.
Jane kao dvorjanka
Jane je bila kćerka Johna Seymoura od Wiltshira i i Margaret Wentworth. Vodila je porijeklo od stare aristokratske porodice, a otac joj je bio cijenjen na dvoru Henrika VIII. Jane je služila kao dvorska dama kraljevim prvim dvjema ženama, Katarini Aragonskoj i Anni Boleyn, sve dok Henrikovo oko nije pala na nju samu. Na dan smrti Henrikove prve žene Katarine, Anne je pobacila sina. Henrik je tada počeo vjerovati da je njegov brak sa Anne proklet i tražio način da ga okonča kako bi oženio Jane i sa njom dobio sina. Tokom njegovog braka sa Annom većina kršćanskog svijeta je samo Katarinu priznavala za Henrikovu ženu. Kada je ona umrla, Anne je već bila na rubu propasti i Henrik je bio odlučan da brak sa njom okonča tako da njegov treći brak bude smatran legitimnim od strane svih. Anne Boleyn je stoga optužena za preljub, incest i vještičarenje, te osuđena na odrubljivanje glave.
Jane kao kraljica
Henrik je zaprosio Jane 20. maja 1536. godine, samo dan nakon Annina pogubljena, a oženio ju je 30. maja iste godine. Jane je zvanično proglašena kraljicom 4. juna, ali nikada nije krunisana zbog epidemije u Londonu. Druga mogućnost je da Henrik možda nije želio da kruniše Jane prije nego što mu ona rodi sina i tako ispuni svoju dužnost.
Jane je bila stroga kraljica - po svemu različita od njene opuštene prethodnice. Bila je bliska samo sa ženskim članovima rodbine, svojom sestrom i bratovom ženom. Rasipništvo na dvoru, koje je dostiglo svoj vrhunac za vrijeme Anne Boleyn, zamijenjeno je strogim pravilima kada ga je preuzela Jane. Sve je bilo propisano, pa čak i broj bisera koje je dvorska dama pojedinog ranga smjela nositi na haljini, a francuska moda koju je uvela Anne sada je bila zabranjena. Kao i u dvorskom životu, Jane je imala konzervativne poglede i u politici. Međutim, njeno jedino uplitanje u politiku naljutilo je kralja koji ju je tada podsjetio na sudbinu njegove prethodne žene koja je se miješala u njegove poslove. mini|250px|lijevo|Jane na porodičnom portretu iz 1545. godine, osam godina nakon smrti. Jane je na mjestu kraljice, iako je 1545. godine Henrikova žena bila [[Katherine Parr.]] Uprkos privilegijama kraljice, Janin položaj nije bio nimalo lagan - ona sama je svjedočila brzoj propasti njenih prethodnica koje nisu rodile muškog nasljednika. Ni određena količina Henrikove sklonosti prena Jane nije mogla biti stavljena ispred njene jedine dužnosti. Pritisak na nju se povećao kada su do kralja doprle vijesti o smrti njegovog sedamnaestogodišnjeg vanbračnog sina Henrya. Henrik se nadao da će ga moći proglasiti nasljednikom u slučaju da ne uspije začeti zakonitog sina, ali sa njegovom smrću jedine moguće nasljednice su mu bile dvije kćeri koje je ranije izbacio iz nasljedne linije. Cijela Engleska je svoje nade polagala u Jane; krvavi građanski ratovi poznati kao Ratovi dviju ruža završili su tek nekoliko decenija prije, a bili su uzrokovani upravo nedostatkom nasljednika trona i niko nije želio da se historija ponovi.
Jane je zanijela početkom 1537. godine i napetost je počela rasti. Tokom trudnoće žudila je za jarebicama, koje je kralj naručivao za nju iz Calaisa i Flandrije, želeći pošto-poto udovoljiti majci svog nasljednika. Dana 12. oktobra 1537. godine, nakon teškog i dugog porođaja, Jane je rodila sina i budućeg kralja, princa Edvarda, u palači Hampton. Prilikom duge i zamorne ceremonije prinčevog krštenja postalo je jasno da je kraljica ozbiljno bolesna. Njeno se stanje pogoršavalo brzo i uskoro je bila prikovana za postelju. Postporođajne komplikacije su uzrokovale njenu smrt 24. oktobra 1537. godine u palači Hampton. Sahranjena je u zamku Windsor, uz ceremoniju koju je predvodila njena pastorka Marija. Jedina je Henrikova žena koja je držala titulu kraljice u trenutku smrti. Henrik je sahranjen pored Jane deset godina poslije.
Poslije smrti
Henrik je nosio crninu i nije se ženio dvije godine nakon njene smrti. Uvijek je se prisjećao sa ljubavlju, nazivajući je svojom "jedinom pravom ženom", a pritom zaboravljajući na mladenačke dane provedene sa Katarinom Aragonskom i svoju opsesiju Annom Boleyn. Razlog za to je najvjerovatnije bilo Janino postignuće da Henriku osigura muškog nasljednika. Čak i tokom sljedeća tri braka, tokom kojih je Engleska imala drugu kraljicu, Jane su slikari nastavljali uključivati u sve zvanične portrete. Janina dva ambiciozna brata, Thomas Seymour i Edward Seymour, koristila su sjećanje na sestru. Thomas je oženio Henrikovu udovicu, Katherine Parr, a imao je i planove za buduću monarhinju, Elizabetu I. Edward je bio skrbnik sestrinom sinu koji je naslijedio Henrika VIII i tako upravljao kraljevstvom. Braća su na kraju izgubila moć, bila obečašćena i pogubljena.
Filmska muzika
mini| Filmsku muziku snima kompozitor (diriguje na sceni a okrenut je kameri leđima) i mali ansambl. Film se odvija na platnu kako bi poslužio kao referenca. Filmska muzika je muzika originalno napisana za potrebe određenog filma. Partitura (notni zapis) se sastoji od niza orkestarskih, instrumentalnih ili horskih komada koji se nazivaju cues, a koji su vremenski postavljeni tako da započnu i završe u određenim tačkama tokom filma kako bi se poboljšala dramatična naracija i emocionalni uticaj određene scene. Partiture pišu jedan ili više kompozitora pod vodstvom ili u saradnji s režiserom ili producentom filma, potom ih najčešće izvodi ansambl muzičara koji obično uključuje orkestar (najvjerovatnije simfonijski orkestar ili filharmonija) ili bend, instrumentaliste – instrumentalne soliste na raznim instrumentima, hor i/ili vokalne soliste – poznate kao pjevače za reprodukciju/izvođenje – a snima ih tonski inžinjer ("tonac"). Termin se rjeđe primjenjuje na muziku napisanu za medije kao što su pozorište uživo, televizijski i radio programi i video igrice, a pomenuta muzika se obično naziva zvučnom podlogom ili usputnom muzikom.
Filmska muzika obuhvata izrazitu raznolikost stilova u muzici, u zavisnosti od karaktera i sadržaja filmova koje prate. Glavnina filmske muzike su orkestarske kompozicije ukorijenjene u zapadnjačku klasičnu muziku, mnoge kompozicije su takođe pod utjecajem džeza, roka, popa, bluesa, new-age i ambijentalne muzike, te širokog spektra etno i world muzičkih stilova. Od 1950-ih sve veći broj partitura uključuje i elektronske elemente kao dio partiture, a mnoge partiture napisane danas sadrže kombinaciju (hibrid) orkestarskih i elektronskih instrumenata.
Sa izumom digitalne tehnologije i audio semplovanja, mnogi noviji i savremeniji filmovi su se mogli osloniti na digitalne uzorke kako bi imitirali zvuk akustičnih instrumenata, a mnoge kompozicije kreiraju i izvode u potpunosti sami kompozitori, koristeći softver za komponovanje muzike, sintisajzere, semplere i MIDI kontrolere.
Mnoge pjesme, kao što su popularne i rok pjesme, obično se ne smatraju dijelom filmske muzike, iako pjesme takođe čine dio saundtreka filma. Iako su neke pjesme, posebno u mjuziklima, bazirane na tematskim idejama iz filmske muzike (ili obrnuto), filmska muzika obično nema tekstova, osim kada ih pjevaju horovi ili solisti kao dio pjesme. Slično tome, pop pjesme koje su uključene u određenu scenu u filmu zbog naglašavanja radnje ili kao dijegetska muzika (npr. pjesma koja se pušta na radiju u automobilu nekog filmskog lika), ne smatraju se dijelom filmske muzike, iako će kompozitor filmske muzike u određenim prilikama napisati kao originalnu popularnu pjesmu zasnovanu na njihovim temama poput " My Heart Will Go On " Jamesa Hornera iz filma Titanik, koja je napisana za Celine Dion.
Terminologija
Filmska muzika ili muzika za film se može takođe nazvati i zvučnom podlogom ili pozadinskom partiturom, pozadinskom muzikom, filmskom zvučnom trakom, filmskom muzikom, kompozicijom na ekranu, muzikom na ekranu ili usputnom muzikom.
Uočavanje
Kompozitor obično ulazi u stvaralački proces pred kraj snimanja otprilike u isto vrijeme kada se film montira, iako je u nekim slučajevima kompozitor "pri ruci" tokom odvijanja snimanja cijelog filma, posebno kada se od glumaca traži da nastupaju, odnosno glume paralelno sa izvođenjem muzike ili da budu svjesni originalne dijegetske muzike. Kompozitoru se pokazuje neobrađeni "grubi rez" filma prije nego što se završi montaža i razgovara s režiserom ili producentom o tome koji je žanr muzike potreban za film u smislu stila i tona. Režiser i kompozitor će pogledati cijeli film, vodeći računa o tome koje scene zahtijevaju originalnu muziku. Tokom trajanja ovog procesa, kompozitor će praviti precizne vremenske zabilješke kako bi oni znali koliko dugo svaki zadatak treba da traje, gdje počinje, gdje se završava i koji su pojedini trenuci tokom scene s kojima bi muzika trebala da se poklopi na određeni način, a cijeli ovaj proces je poznat kao "uočavanje".
U određenim prilikama, filmski stvaralac će u stvari urediti njegov film kako bi se uklopio u muzički tok, umjesto da kompozitor uređuje filmsku muziku do konačnog rezanja. Režiser Godfrey Reggio montirao je svoje filmove Koyaanisqatsi i Powaqqatsi prema muzici kompozitora Philipa Glassa. Slično tome, odnos između režisera Sergija Leonea i kompozitora Ennija Morikonea bio je takav da je finale Dobar, loš i zao i filmova Bilo jednom na Zapadu i Bilo jednom u Americi montirano na Morriconeovu muziku s obzirom da ju je kompozitor pripremio mjesecima prije završetka produkcije filma.
U jednom drugom primjeru, završetak filma Stevena Spielberga ET the Extra-Terrestrial montiran je tako da odgovara već urađenoj muzici njegovog dugogodišnjeg saradnika Johna Williamsa: kako je opisano u pratećem dokumentarcu na DVD-u, Spielberg je Williamsu dao kompletnu slobodu u vezi sa muzikom i zamolio ga je da snimi muzičke zadatke bez slika; Spilberg je kasnije ponovo uredio scenu koja bi odgovarala filmskoj muzici.
U nekim okolnostima, od kompozitora će biti zatraženo da napiše muziku baziranu na njegovim utiscima o scenariju ili planiranom sadržaju filma, a da ne vidi sam film i ima više slobode da stvara muziku bez potrebe da se pridržava određene dužine specifičnih muzičkih zadataka ili da odražava emocionalni luk određene scene. Ovaj pristup obično koriste režiseri koji ne žele muziku koja posebno utječe na određenu scenu ili na nijansu filma te koja umjesto toga može biti umetnuta u film u bilo kojem trenutku koji režiser odabere tokom editovanja i postprodukcijskog procesa. Režiser Christopher Nolan zamolio je 2010. godine kompozitora Hansa Zimmera da na taj način napiše muziku za njegov film Inception ; istu stvar uradio je kompozitor Gustavo Santaolalla kada je pisao njegovu muziku za film Brokeback Mountain koja je nagrađena Oskarom.
Sinhronizacija
Kada kompozitor piše muziku za film, jedan od ciljeva je usklađivanje dramatičnih događaja koji se dešavaju na ekranu s muzičkim sadržajima u partituri. Ima dosta različitih metoda za usklađivanje, odnosno sinhronizaciju muzike sa slikom. To uključuje korištenje softvera za sekvenciranje za izračunavanje tajminga, korištenje matematičkih formula i slobodnog vremena sa referentnim tajminzima. Kompozitori koriste SMPTE vremenski kod u svrhu sinhronizacije.
Prilikom usklađivanja/sinhronizacije muzike sa slikom, generalno slobodno vrijeme od 3-4 kadra kasnije ili ranije omogućava kompozitoru da bude izuzetno precizan. Koristeći tehniku koja se zove Slobodno vrijeme, dirigent će koristiti ili (a) standardnu štopericu ili štopericu/sat veličine za studio, ili (b) gledati film na ekranu ili video monitoru dok će muzičare voditi na unaprijed određeno vrijeme. Oni su predstavljeni vizuelno, uspravnim linijama (tzv. strimeri) i svjetlosnim signalima, naletima svjetlosti zvanim udarci, a njih na film postavlja muzički urednik na mjestima koje odredi kompozitor. U oba slučaja, vremena na satu ili linijama ispisanim na filmu, imaju odgovarajuća vremena koja su također u određenim tačkama (otkucajima) u partituri kompozitora/dirigenta.
Pisani klik
Napisana klik-trek numera je način ili metoda zapisivanja muzičkih taktova u dosljednim vremenskim (metričkim) vrijednostima (npr. 4 otkucaja u :02⅔ sekundi) da bi se uspostavio konstantan, kontinuiran tempo umjesto vrijednosti metronoma (npr. 88 Bpm). Kompozitor koristi pisani klik kada planira da diriguje izvođačima uživo. Kada koristi druge metode kao što je metronom, dirigent ima savršeno raspoređen klik koji mu svira, odnosno otkucava, u uhu dok dirigira. Ovo može dati krute i beživotne performanse u sporijim više izražajnim znakovima. Standardnu BPM vrijednost možete pretvoriti u pisani klik gdje X predstavlja broj otkucaja po taktu, a W predstavlja vrijeme u sekundama, koristeći sljedeću jednačinu:
Napisani klikovi su izraženi pomoću koraka od 1/3 sekunde, tako da je naredni korak zaokruživanje decimale na 0, 1/3 ili 2/3 sekunde. Naveden je primjer za 88 BPM:
Vrijednost 2.72 zaokružuje se na 2.66, pa je pisani klik od 4 otkucaja u : 02⅔ sekundi.
Jednom kada kompozitor odredi lokaciju u filmu s kojom želi da se muzički uskladi, mora odrediti muzički metar u kojem se ovaj događaj dešava. Da bi ovo pronašli, oni koriste sljedeću jednačinu, gdje je bpm broj otkucaja u minuti, sp je tačka usklađenosti u realnom vremenu (tj. 33,7 sekundi), a B je broj otkucaja u koracima od 1/3 (tj. 49⅔).
Pisanje
Jednom kada se sesija uočavanja završi i kada se odrede precizne vremenske prilike za svaki znak i zadatak, kompozitor će raditi na pisanju partiture. Metode pisanja partiture variraju od kompozitora do kompozitora; neki kompozitori preferiraju tradicionalno zapisivanje olovkom na papir, odnosno ručno pišu note u notni sistem i režiseru izvode nedovršena djela na klaviru, dok drugi kompozitori pišu na kompjuterima koristeći sofisticirani softver za komponovanje muzike kao što je Digital Performer, Logic Pro, Finale, Cubase ili Pro Tools. Rad sa softverom omogućava kompozitorima da kreiraju MIDI-bazirane demonstracije znakova, nazvane MIDI mockupovi, za pregled od strane filmskog stvaraoca prije konačnog orkestarskog snimanja.
Vrijeme potrebno kompozitoru da napiše filmsku muziku varira od projekta do projekta; zavisno od rasporeda postprodukcije, kompozitor može imati samo dvije sedmice ili čak tri mjeseca da napiše partituru. U normalnim okolnostima, stvarni proces pisanja obično traje oko šest sedmica od početka do kraja.
Aktuelni muzički sadržaj filmske muzike u potpunosti zavisi od vrste filma koji se snima kao i emocija koje režiser želi da muzika prenese. Filmska muzika može obuhvatiti doslovno hiljade različitih kombinacija muzičkih instrumenata, u rasponu od kompletnih simfonijskih orkestarskih ansambala do pojedinačnih solo instrumenata, rok bendova i jazz kombinacija, zajedno sa mnogobrojnim utjecajima etno i svjetske muzike, solista, vokala, horova i elektronskih sastava. Stil muzike koja se piše takođe značajno varira od projekta do projekta i na njega može utjecati vremenski period u koji je radnja filma smještena, zatim geografska lokacija radnje filma, pa čak i muzički ukusi filmskih likova. Kao dio njegovih priprema za pisanje filmske muzike kompozitor će često istraživati različite muzičke tehnike i žanrove u skladu sa specifičnostima i potrebama projekta; u tom slučaju nije neuobičajeno da afirmisani i poznati filmski kompozitori budu stručni i vješti u pisanju muzike u desetinama različitih stilova.
Orkestracija
Jednom kada je muzika napisana, ona mora biti aranžirana ili orkestrirana da bi je ansambl mogao izvesti. Priroda i nivo orkestracije varira od projekta do projekta i od kompozitora do kompozitora, ali u svojoj osnovnoj formi zadatak orkestratora je da preuzme jednolinijsku muziku koju je kompozitor napisao i "uobliči" je u notni zapis sa specifičnostima za svaki pojedinačni instrument orkestra za izvođenje.
Neki kompozitori poput Ennija Morriconea sami orkestriraju svoje partiture, bez korištenja dodatnog orkestratora. Pojedini kompozitori daju zapetljane detalje o tome kako žele da se orkestracija uradi i daće orkestratoru obilne bilješke u kojima se navodi koji instrumenti se traže da izvedu koje note, ne dajući orkestratoru nikakav lični stvaralački doprinos osim ponovnog zapisivanja, notiranja muzike na različitim listovima papira po potrebi. Drugi kompozitori su manje detaljni i često će tražiti od orkestratora da "popune praznine", pružajući vlastiti stvaralački doprinos u sastavu ansambla i osiguravajući da svaki instrument može izvesti muziku onako kako je napisana, pa čak i dopuštajući im da odrede i po potrebi uvedu tehnike izvođenja i ukrase kako bi se poboljšao rezultat. U mnogim slučajevima, vremenska ograničenja koja su određena rasporedom postprodukcije filma diktiraju hoće li kompozitori sami orkestrirati svoje partiture ili ne, jer je kompozitoru često nemoguće izvršiti sve potrebne zadatke u predviđenom vremenskom okviru.
Tokom nekoliko godina, neki orkestratori su se povezali sa radom jednog određenog kompozitora, često do tačke kada jedan neće raditi bez drugog.
Kada je proces orkestracije završen, notni zapis se fizički odštampa na papir od strane jednog ili više prepisivača muzike, postaje partitura i spreman je za izvođenje.
Snimanje
Nakon što je muzika komponovana i orkestrirana, orkestar ili ansambl je tada izvodi, često uz dirigovanje samog kompozitora. Muzičari, izvođači iz ovih ansambala često nisu navedeni u filmu ili na albumu i ugovoreni su pojedinačno (i ako je tako, ugovarač orkestra se navodi u filmu ili albumu sa zvučnim zapisima). Međutim, neki filmovi su nedavno počeli da navode ugovorene muzičare na albumima pod imenom Hollywood Studio Symphony nakon dogovora sa Američkom federacijom muzičara. Drugi izvođački ansambli koji se često zapošljavaju uključuju Londonski simfonijski orkestar (koji izvodi filmsku muziku od 1935. godine), Prašku filharmoniju (orkestar posvećen uglavnom snimanju), BBC filharmoniju i Northwest Sinfonia.
Orkestar nastupa pred velikim ekranom koji prikazuje film. Dirigent i muzičari, izvođači, obično nose slušalice kroz koje čuju niz klikova koji se nazivaju "klik-trak", a koji se mijenjaju sa muzičkim metrom,metrikom i tempom, pomažući pri sinhronizaciji muzike sa filmom.
Mnogo rjeđe, režiser će razgovarati s kompozitorom prije početka snimanja kako bi kompozitoru dao više vremena ili zato što režiser treba da snimi scene (odnosno scene pjesme ili plesa) u skladu s konačnom filmskom muzikom. Ponekad će režiser montirati film koristeći "privremenu muziku": već objavljena djela sa likom za kojeg režiser vjeruje da odgovara određenim scenama.
Privremene numere
U nekim slučajevima, režiser je zamolio filmske kompozitore da oponašaju određenog kompozitora ili stil koji je zastupljen u privremenim numerama. U drugim prilikama, režiseri su postali toliko vezani za privremenu muziku da su odlučili da je koriste i odbace originalnu muziku koju je napisao kompozitor filma. Jedan od najpoznatijih takvih slučajeva je film Stenlija Kjubrika 2001: Odiseja u svemiru, gdje se Kjubrik odlučio za postojeće snimke klasičnih djela, uključujući djela kompozitora Györgya Ligetija, a ne partiture Alexa Northa, iako je Kjubrik takođe angažovao Frenka Cordell da radi na filmskoj muzici. Drugi primjeri uključuju Torn Curtain (Bernard Herrmann), Troy (Gabriel Yared), Pirati s Kariba: Prokletstvo crnog bisera (Alan Silvestri), King Kong Petera Jacksona (Howard Shore), i Bornov identitet (Carter Burwell).
Struktura
Filmovi vrlo često imaju različite muzičke teme za značajne likove, događaje, ideje ili objekte, što je ideja koja se često povezuje s Wagnerovom upotrebom lajtmotiva. One se mogu izvoditi u različitim varijacijama u zavisnosti od situacije koju predstavljaju, raštrkane među usputnom muzikom. Teme koje su vezane za specifične likove ili situacije poznate su kao motiv gdje je ostatak numere ponajviše centriran oko određenog motiva i numera se razvija u skladu s motivom.
Izvorna muzika
Termin " Izvorna muzika " (ili "izvorni znak") dolazi iz izvornih sadržaja sa ekrana koji se zaista mogu vidjeti ili koji se mogu zaključiti (uakademskoj filmskoj teoriji takva muzika se naziva "dijegetska" muzika, jer proizilazi iz "dijegeze" ili "svijet priče"). Kao primjer "izvorne muzike" je korištenje pjesme "Can't Take My Eyes Off You" Frenkija Valija u filmu The Deer Hunter Michaela Cimina. Filmski triler Ptice Alfreda Hičkoka iz 1963. godine primjer je holivudskog filma bez ikakve nedijegetske muzike. Pokret filmskih stvaraoca pod nazivom Dogme 95 osnovan je u Danskoj 1995. godine, a rad je započeo s manifestom koji zabranjuje bilo kakvu upotrebu nedijegetske muzike u filmovima.
Muzička kritika
O umjetničkim vrijednostima filmske muzike dosta često se raspravlja. Neki je kritičari jako cijene ukazujući na muziku poput one koju su napisali Erich Wolfgang Korngold, Aaron Copland, Bernard Herrmann i drugi. Neki pak smatraju da je filmska muzika odlučujući žanr klasične muzike u kasnom 20. vijeku, makar i samo zato što je to brend klasične muzike koji se čuje češće od bilo kojeg drugog. U nekim slučajevima, filmske teme su postale prihvaćene kao sastavni dio, kanon klasične muzike. To su uglavnom djela već poznatih kompozitora koji su radili filmsku muziku; na primjer, muzika Sergeja Prokofjeva za film Aleksandar Nevski ili muzika Vogana Vilijamsa za film Skot sa Antarktika. Drugi vide veliku količinu filmske muzike kao bespotrebnu jer smatraju da je većina filmske muzike izvedena ili u velikoj mjeri pozajmljena iz prethodno predstavljenih djela. Kompozitori filmske muzike obično mogu proizvesti tri ili četiri djela godišnje. Najpopularnija djela kompozitora filmske muzike, kao što je John Williams, još uvijek su daleko od ulaska u prihvaćeni klasični kanon umjetničke muzike, iako među pojedinim klasičnim kompozitorima i kritičarima postoji sve veće uvažavanje šireg doprinosa kompozitora kao što je Williams; na primjer, norveški kompozitor savremene umjetničke muzike Marcus Paus smatra da je Williams "jedan od velikih kompozitora bilo kojeg stoljeća" koji je "pronašao vrlo zadovoljavajući način utjelovljenja disonance i avangardnih kompozicionih tehnika unutar šireg tonskog okvira" i koji je „možda takođe bio najbliže od bilo kojeg kompozitora da ostvari staru šenbergovsku [sic] utopiju da će djeca budućnosti zviždati 12-tonske redove“. Čak i tako, uzimajući u obzir da su često najpopularnije savremene kompozicije klasične muzike poznate široj publici, veliki orkestri ponekad izvode koncerte takve muzike, kao i estradni orkestri.
Napori očuvanja
Godine 1983. osnovana je neprofitna organizacija, Društvo za očuvanje filmske muzike, kako bi očuvala odnosno zaštitila "nusproizvode" u procesu stvaranja filmske muzike, uključujući muzičke rukopise (zapisanu muziku) i druge dokumente i studijske snimke nastale u tom procesu komponovanja i snimanja filmske muzike koje su, u nekim slučajevima, filmski studiji odbacili. Zapisana muzika se morala sačuvati kako bi se muzika izvodila na koncertnim programima i pravili se novi snimci. Ponekad se tek poslije više decenija objavi arhivski snimak neke filmske muzike na CD-u.
Historija
Pitanja porijekla ili nastanka filmske muzike su sporna. Prema Kurtu Londonu, filmska muzika "nije nastala kao rezultat bilo kakvog umjetničkog poriva, već iz strašne potrebe za nečim što bi ugušilo buku koju je pravio projektor. Jer u ono vrijeme između projekcijske mašine i gledališta još nije bilo zidova koji apsorbuju zvuk. Ova bolna buka je u ne maloj mjeri remetila vizuelni užitak. Instinktivno su vlasnici kinosala pribjegli muzici, i to je bio pravi način, koristeći prihvatljiv i prijatan zvuk da neutrališe onaj manje prihvatljiv i manje prijatan." Naprotiv, historičar filmske umjetnosti James Wierzbicki tvrdi da su rana prikazivanja filmova (kao što je bila prva filmska projekcija braće Lumière) bila društveni događaj do te mjere da nisu imali potrebu da prikrivaju zvukove mehanizma projektora. Kako su ovi rani filmovi počeli da se sele iz izložbenih prostora u vodviljska pozorišta, tako se i početna uloga filma počela mijenjati. Obzirom da su vodviljska pozorišta obično zapošljavala muzičare, vjerovatno je to bio trenutak kada je postalo uobičajeno i očekivano da muzika prati film. Ondašnja publika je očekivala muziku u vodviljskom prostoru i tako je muzička pratnja filmovima uživo rasla sasvim prirodno.
Još i prije doba snimljenog zvuka u filmovima nastojala se obezbijediti odgovarajuća muzika za filmove, obično kroz usluge internog pijaniste ili orguljaša, i, u nekim slučajevima, potpunih orkestara koji su obično dobijali notne zabilješke kao vodič. Pijanista je nastupio već na prvoj filmskoj projekciji braće Lumière 1895. godine. Godine 1914. kompanija The Oz Film Manufacturing Company obezbijedila je cjelovečernju muziku Louisa F. Gottschalka za njihove filmove. Drugi primjeri ovoga uključuju filmsku muziku Viktora Herberta iz 1915. godine za film Pad nacije (nastavak Rađanje nacije ) i muziku Camille Saint-Saëns za film Ubistvo vojvode od Guisea iz 1908. godine. Tome je četiri mjeseca prethodila filmska muzika Nathaniela D. Manna za film The Fairylogue i Radio-Plays, ali to je bila mješavina međusobno povezanih scenskih i filmskih izvođenja u tradiciji starih čarobnih (magičnih) fenjera. Većina muzičkih pratnji tog vremena, bez obzira na ove primjere, sadržavala su djela poznatih kompozitora, uključujući i arhive studija. Oni su se često koristili za formiranje kataloga muzike za reprodukciju fotografija, koji su imali različite podsekcije raščlanjene prema "raspoloženju" i žanru: mračno, tužno, napeto i neizvjesno, akcija, potjera, itd.
Njemačka kinematografija, koja je bila vrlo utjecajna u eri nijemih filmova, je pružila originalnu filmsku muziku za filmove Fritza Langa Die Nibelungen (1924) i Metropolis (1927) u pratnji potpune orkestarske i lajtmotivske muzike Gottfrieda Huppertza, a koji je takođe napisao i klavirske verzije njegove muzike za sviranje u manjim kinosalama. Filmovi Friedricha W. Murnaua Nosferatu (1922. – muzika Hans Erdmann ) i Faust – Eine deutsche Volkssage (1926. – muzika Werner Richard Heymann) je također imao originalnu muziku napisanu za njih. Drugi filmovi, poput Murnauova Der letzte Mann sadržavali su mješavinu originalnih kompozicija (u ovom slučaju Giuseppea Beccea ) i bibliotečke muzike / narodnih pjesama, koje je kompozitor umjetnički obradio, stilizirao, i uključio u partituru. Dosta ovih utjecaja može se pratiti dalje od njemačkih romantičarskih muzičkih formi. Ideje Richarda Wagnera o Gesamtkunstwerku i lajtmotivu u njegovim operama kasnije je preuzeo istaknuti filmski kompozitor Max Steiner. Štajner i njegov savremenik Erich Korngold imigrirali su iz Beča, donoseći sa sobom muzičke strukture i ideologije kasnog romantičarskog perioda.
U Francuskoj, prije pojave zvučnih filmova, kompozitor Erik Satie je komponovao ono što mnogi smatraju prvom sinhronom filmskom muzikom "kadar po kadar" za kratki avangardni film Entr'acte (1924) režisera Renéa Claira. Predviđajući tehnike "uočavanja" i nedosljednosti brzina projekcije u projekcijama nijemih filmova, Satie je uzeo precizne tajminge za svaku sekvencu i stvorio fleksibilnu, aleatoričku filmsku muziku kratkih, evokativnih motiva koji su se mogli ponavljati i mijenjati u tempu prema potrebi. Američki kompozitori Virgil Thomson i Aaron Copland naveli su Satijeovu muziku za Entr'acte kao glavni i najvažniji utjecaj na njihove vlastite pohode na filmsku muziku.
Kada je zvuk već došao u filmove, režiser Fritz Lang gotovo da više nije koristio muziku u svojim filmovima. Osim što je Peter Lorre zviždao kratki komad iz svite Peer Gynt Edvarda Griega, u Langovom filmu M – Eine Stadt sucht einen Mörder potpuno je nedostajala muzička pratnja, a je uključivao samo jednu originalnu kompoziciju koju je za film napisao Hans Erdmann i koja se izvodila samo na samom početku i na kraju filma. Jedna od rijetkih situacija u kojima se muzika pojavljuje u filmu je pjesma koju pjeva jedan od likova, a koju Lang koristi da bi naglasio čovjekovo ludilo, slično upotrebi zviždanja u <i id="mwAYA">M.</i>
Prvi i rani pokušaji usklađivanja zvuka i slike bili su neuspješni, velikim dijelom zbog mehaničkih i tehnoloških ograničenja. Fonografe, jedini medij dostupan za snimanje zvuka početkom dvadesetog vijeka, bilo je teško ako ne i nemoguće uskladiti s rotacijom filmskih projektora. U slučajevima prvih pokušaja, zvuk je bio dodatno ograničen nemogućnošću da se pravilno pojača. Međutim, poboljšanja u tehnologiji radia 1920-ih, omogućila su pojačavanje zvuka, a izum zvuka na filmu omogućio je od toga njegovu sinhronizaciju. Posebno značajan događaj u muzičkoj sinhronizaciji s akcijom na filmu ostvaren je u filmskoj muzici koju je komponovao Max Steiner za film King Kong Davida O. Selznicka iz 1933. godine. Dobar primjer za ovo je kada se poglavica Aboridžina vrlo sporo približava neželjenim posjetiocima Ostrvu lobanja koji snimaju svete obrede domorodaca. Kako on korača sve bliže i bliže, svaki korak je pojačan akordom u pozadini.
Iako je „bodovanje narativnih karakteristika tokom 1940-ih decenijama zaostajalo za tehničkim inovacijama na polju koncertne muzike“, 1950-ih godina je došlo do uspona modernističke filmske muzike. Režiser Elia Kazan bio je otvorenog uma za ideju o utjecajima džeza i disonantnim muzičkim sadržajima i radio je s Aleksom Nortom, čija je muzika za film Tramvaj zvan čežnja (1951) kombinovala disonantnost s elementima bluza i džeza. Kazan je takođe pristupio Leonardu Bernsteinu da bi napisao muziku za film On the Waterfront (1954), a rezultat je podsjećao na ranija djela Arona Coplanda i Igora Stravinskog sa svojim "harmonijama zasnovanim na jazzu i uzbudljivim dodatim ritmovima". Godinu dana kasnije, Leonard Rosenman, inspirisan Arnoldom Šenbergom, eksperimentisao je s atonalitetnošću u svojim partiturama za filmove Istočno od raja (1955) i Buntovnik bez razloga (1955). U svojoj desetogodišnjoj saradnji s Alfredom Hičkokom, Bernard Herman je eksperimentisao s idejama u filmovima Vertigo (1958) i Psycho (1960). Upotreba nedijegetskog džeza bila je još jedna modernistička inovacija, kao što je filmska muzika džez zvijezde Dukea Elingtona za film Anatomija ubistva (1959) Otta Premingera.
Šampioni na blagajni
Lista koja slijedi uključuje neke kompozitore koji su ostvarili barem jedan od 100 filmova s najvećom zaradom svih vremena, ali nikada nisu bili nominirani za neku veliku filmsku nagradu (Oskara, Zlatnog globusa itd.).
Produkcijska muzika
Mnogobrojne kompanije uz naknadu obezbjeđuju muziku za različite filmske, TV i komercijalne projekte. Ponekad se ta muzika naziva bibliotečka muzika jer je u vlasništvu produkcijskih muzičkih biblioteka i licencirana je korisnicima za upotrebu u filmu, na televiziji, radiju i drugim medijima. Neki primjeri takvih firmi uključuju Warner Chappell Production Music, Jingle Punks, Associated Production Music, FirstCom Music, VideoHelper i Extreme Music. Za razliku od izdavača popularne i klasične muzike, koji obično posjeduju manje od 50 posto autorskih prava na kompoziciju, biblioteke za muzičku produkciju posjeduju sva autorska prava na njihovu muziku, što znači da se može licencirati bez traženja dozvole kompozitora lično, a što je neophodno za licenciranje muzike normalnih, običnih izdavača. Ovo je zbog toga što se gotovo sva muzika stvorena za muzičke biblioteke radi na osnovu najma. Produkcijska muzika je iz tog razloga veoma povoljan medij za medijske producente – oni mogu biti sigurni da će moći licencirati bilo koje muzičko djelo u biblioteci po razumnoj, prihvatljivoj cijeni.
Produkcijske muzičke biblioteke obično nude širok spektar muzičkih stilova i žanrova, omogućavajući producentima i urednicima da pronađu puno toga što im treba na jednom mjestu, u istoj biblioteci. Muzičke biblioteke variraju u veličini, odnosno brojnosti muzičkih djela, od nekoliko stotina pjesama do više hiljada. Prvu produkcijsku muzičku biblioteku uspostavila je kompanija De Wolfe Music 1927. godine s pojavom zvuka na filmu. Navedena kompanija je prvobitno izvodila muziku uživo, a potom snimala originalnu filmsku muziku za potrebe nijemog filma. Još jednu muzičku biblioteku uspostavio je Ralph Hawkes iz muzičke izdavačke kuće Boosey & Hawkes Music Publishers 1930-ih. Najveća američka biblioteka, APM, ima preko 250.000 muzičkih numera.
IC 1441
IC 1441 (također poznat kao MCG 6-48-23 i PGC 68413) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 239 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Gušterica. Najveći prečnik je 0,70 (49 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 25. septembra 1889. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kutilivač
Kutilivač je naselje koje pripada gradu Mostaru.
O naselju
Kuti su selo smješteno desetak kilometara sjeveroistočno od Mostara. Od ostalih sela najbliži im je Lívač, udaljen 15–20 minuta hoda, i oni se često i spominju i pišu kao jedno naselje (Kutilivač, Kuti-Livač). Selo je prije rata bilo multietničko, s pripadnicima sva tri naroda. Nakon početka rata u Bosni i Hercegovini 1992. u selu su ostale samo bošnjačke porodice. Međutim, nekoliko godina nakon završetka rata u selo se vratio manji broj hrvatskih i srpskih porodica. Tokom same agresije Kuti su stalno bile pod udarom srpske artiljerije s okolnih brda, a nakon početka sukoba Armije Republike Bosne i Hercegovine i Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) u maju 1993, i pod udarom hrvatske. Prvi mjesec agresije Kuti su držane u okruženju sve dok snage HVO-a u jednoj akciji nisu oslobodile veći dio bjelopoljske kotline.
Nakon završetka rata mnoge izbjeglice, ponajviše iz Gacka, nastanile su se na lokalitetu Semetovac, na pola puta između Kuti i Livča. S vremenom je tu sagrađeno toliko kuća da se to može smatrati novim naseljem.
Geografija
mini|250px|Brdo Orlinka Kuti su smještene desetak kilometara sjeveroistočno od Mostara, u "kutu" udoline koja je između okolnih planina i brda (Pločno – 1.241 m, Šljeme – 659 m, Orlinka – 594 m). Do sela vodi asfaltna cesta, kojom se odvija i redovan autobuski saobraćaj. Kuti spadaju u sela srednje raštrkanog tipa. Kuće su raspoređene u grupama, koje su ipak blizu jedne drugima. Izdvojen je samo zaselak Dupovići.
Iako su Kuti tako blizu Mostara, ipak postoje određene manje razlike u klimi. To je naročito vidljivo zimi kad padne snijeg: u Mostaru ga obično ne bude više od 5–10 cm i brzo se otopi, dok ga u Kutima bude znatno više i dosta se duže zadrži, stvarajući poteškoće ljudima u kretanju i svakodnevnim poslovima. Uzrok tome jest sam položaj Kuti, tj. neposredna blizina brda koja su ogranak Veleži.
U selu postoje dva periodična potoka, Sušica i Potočina, koji proteku samo za vrijeme obilnih kiša. Iznad Kuti, u Koritnoj drȁgi, postoji izvor žive vode koji nije obilan, ali je stalan. Nekad se tu napajala stoka, a i ljudi su odatle donosili vodu za kućne potrebe. Danas Kuti imaju vodovodnu mrežu, pa je taj izvor s vremenom zapušten.
Ekonomija
U Kutima postoji veliki broj njiva i livada, pa je stanovništvo prirodno okrenuto na zemljoradnju i stočarstvo te u manjoj mjeri voćarstvo. Postoje i solidni uvjeti za pčelarstvo, ali se ono uglavnom svodi na pojedinačne slučajeve.
Kuti su, također, uključene i u projekt Koridor Vc. Po sadašnjim planovima, dio koridora (u koji je uključena i petlja) prolazio bi u neposrednoj blizini Kuti.
Ostalo
mini|desno|250px|Jedan od tridesetak stećaka u blizini Kuti mini|desno|250px|Krstača (isti lokalitet) U blizini Kuti smještena je manja nekropola s tridesetak stećaka, uključujući i dvije krstače, od kojih je jedna slomljena. Nije poznato jesu li oni evidentirani u službenim spiskovima. Danas su zapušteni i zarasli u grmlje i travu. Locirani su na jednoj ledini i teško ih je primijetiti dok im se čovjek gotovo potpuno ne približi.
Nešto dalje od stećaka bio je Vojnogeografski institut. On je do raspada Jugoslavije bio u okviru Jugoslavenske narodne armije i u njemu su izrađivane topografske karte za potrebe vojske, a postojala su i neka hemijska postrojenja i laboratorije. Šta se tačno radilo u tim postrojenjima bila je tabu tema, ali moguće je da je riječ o bojnim otrovima. Također je moguće da su izvođena i testiranja na životinjama. Tokom rata u Bosni i Hercegovini institut je prilično oštećen. Međutim, nakon rata je obnovljen i tu je ustanovljena kasarna "Miralem Jugo", koja je dobila ime po jednom od istaknutih poginulih boraca IV korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine.
U blizini kasarne smještena je i glavna mostarska deponija otpada Uborak. Tu su snage bosanskih Srba 13. juna 1992. izvršile zločin nad 114 osoba bošnjačke i hrvatske nacionalnosti. Za taj zločin do danas još niko nije odgovarao pred institucijama pravde.
Iako se rat davno završio, Kuti još trpe njegovo naslijeđe. Naime, po okolnim brdima još ima dosta zaostalih minsko-eksplozivnih sredstava, koja su postavile snage bosanskih Srba. Lokalno stanovništvo uglavnom zna za njihove lokacije, tako da su žrtve dosad bile vrlo rijetke.
OKK Spars
OKK Spars je muški profesionalni košarkaški klub sa sjedištem u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Klub se takmiči u košarkaškom prvenstvu Bosne i Hercegovine i drugoj diviziji ABA lige. Od 16. decembra 2019. do 31. decembra 2020. OKK Spars i KK Realway su imali saradnju i spojili dva kolektiva, te je klub nosio ime KK Spars Realway. KK Realway je otprije bio poznat po najmasovnijoj školi košarke u Bosni i Hercegovini.
Historija
Osnovan je u ljeto 2005. godine u Sarajevu. Klub je poznat po radu sa mlađim kategorijama. Učestvovao je na završnom turniru juniorske Eurolige u sezoni 2014/15. Osvajanjem Kupa Bosne i Hercegovine 2020. godine klub je osvojio svoj prvi trofej. U drugoj ABA ligi najveći uspjeh im je polufinale doigravanja gdje su izgubili od ekipe MZT Skoplje.
NGC 4683
NGC 4683 (također poznat kao ESO 322-83, MCG -7-26-47 i PGC 43182) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 164 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 1,30 (62 hiljade sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (43 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. juna 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Biocenoza
. Biocenoza (grč. βiοs - bios = život + κοινός - koinós = zajednica) predstavlja skup istovrsnih ili različitih vrsta organizama na određenom prostoru (biotopu) u određenom vremenu.
Biocenoza (životna zajednica, biološka zajednica, ekološka zajednica) je termin koji je skovao Karl Möbius (1877.) opisujući interaktivnost organizama koji žive zajedno na istom staništu (biotopu). Zanimljivo je da se rijetko koristi u engleskom jeziku, kao ni u anglofonskim područjima, ali je veoma raširen na većini svjetskih jezika. Umjesto toga, engleski naučnici obično koriste termine ekosistemi ili kao ekološke zajednice, biološke i druge životne zajednice.
Ekosistemi
Ekosistem je prvobitno definirao Tansley (1935.) kao biotsku zajednicu (ili biocenozu) zajedno sa svojim fizičkim okruženjem (ili biotopom). U ekološkim studijama, biocenoza je osobito usmjerena na odnose između vrsta na obuhvaćenom području. U razmatranju ovih odnosa proučava se i interakcija svake vrste posebno (i njihovih mogućih kombinacija) s fizičkim okruženjem.