cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metazoa
Pojava
Višećelijsko stanje je samostalno razvilo barem 46 puta, uključujući neke prokariote, kao što su cijanobakterije, miksobakterija, aktinomiceta, Magnetoglobus multicellularis ili Metanosarkina. Međutim, kompleks višećelijskih organizama je evoluirao samo u šest eukariotskih grupa: životinje, gljive, smeđe alge, crvene alge, zelene alge i kopnene biljke. U više navrata su evoluirale Chloroplastida (zelene alge i kopnene biljke), jednom ili dva puta za životinje, jednom smeđe alge, tri puta gljive (hihtridi, ascomicete i bazidiomicete.) i možda nekoliko puta Mycetozoa i crvene alge.
Prvi dokazi o najranijim višećelijskim oblicima života sreću se kod cijanobakterija – organizama  koji su živjeli prije 33,- 35 ilijardi godina. Kako bi se reproducirali, višećelijskih organizami su morali riješiti problem regeneracije čitavog organizma  od spolnih ćelija (tj. spermatozoida  i jajnih ćelija),  što istražuje razvojneabiologija.
Životinje su evoluiralie u pravcu veće raznolikost tipova ćelija u višećelijskom tijelu (100-150 različitih vrsta ćelija), u odnosu sa 10-20 u biljkama, gljivama i protoctistima.
Gubitak višećelijske građe
U nekim grupama organizama se pojavio gubitak višećelijske građe Gljive su pretežno višećelijske, iako su rane divergentne loze uglavnom jednoćelijske  (npr.  Microsporidia), a  bilo je brojnih reverzija u jednoćelijskih oblika  gljiva (npr Saccharomycotina ,  u rodu  Cryptococcus i  drugim  kvascima). Možda se isto dogodilo i u nekih crvenih algi (npr. Porphyridium , ali je moguće I da su primitivne jednoćelijske). Gubitak multićelijske organizacije je moguć i kod nekih zelenih algi (npr. Chlorella vulgaris i neke Ulvophyceae). U drugim grupama, uglavnom parazitskimi, došlo je do redukcije višećelijske organizacije, uglavnom u broju ili vrsti ćelija, npr. kod miksozoa – višećelijskih organizama, za koje se ranije smatralo da  su jednoćelijski, a vjerovatno potiču od  izuzetno reduciranih  knidarija.
Hipoteze o porijeklu
Postoje razni mehanizmi putem kojih je mogla evoluirati višećelijska organizacija životinja.
Budući da su prve višećelijske životinje  bile jednostavna, mehkim organizmima je nedostajao skelet, ljuske ili drugi čvrsti dijelovi tijela, oni nisu dobro očuvani u fosilnim zapisima. Izuzetak mogu biti demospongija, koje su možda ostavile  hemijske otiske u drevnim stijenama. Najraniji fosili višećelijskih organizama uključuju spornu Grypania spiralis i fosile u  crnim škriljcima u paleoproterozoiku formacijama  u Gabonu (Gabonionta). U takvim formacijama su nađeni mikrofosili sa višećelijskim osobinama, starri oko 600 miliona godina.
Donedavno filogenetske rekonstrukcije su pravljene preko  anatomskih (posebno embrioloških) sličnosti. Ovo je dosta nepouzdano, jer živi višećelijski organizami, kao što su životinje i biljke su više od 500 miliona godina odmakle od svojih jednoćelijskih predaka. Takav protok vremena omogućava i divergentnu i konvergentnu evoluciju i mogućnst da se oponašaju sličnosti i akumuliraju razlike između grupa modernih i izumrlih predaka vrsta. Moderna filogenetika koristi sofisticirane tehnike, kao što su izoenzimi, satelitna DNK i drugi molekulski markeri koji opisuju i osobine posjeduju srodne loze.
Evolucija višećelijskih životinja se mogla dogoditi na tri načina, od kojih potonji, po  kolonijalnoj teoriji, najviše podržava znanstvena zajednica:
Okolina (matematika)
desno|mini|Skup V u ravni je okolina tačke p ako se mali disk oko p nalazi u V. desno|mini|Pravougaonik nije okolina nijednog od svojih uglova. U topologiji i srodnim matematičkim oblastima, okolina je jedan od osnovnih pojmova u topološkom prostoru. Intuitivno govoreći, okolina tačke je skup koji sadrži tačku u kome se može pomjerati malo, bez da napusti skup.
Metazoa
Teorija simbioze
Ova teorija sugerira da su prvi višećelijski organizami nastali  iz simbioze (suradnje) različitih vrsta pojedinačnih ćelija organizama, od kojih svaka ima različitu ulog. Vremenom ovi organizmi su postali toliko zavisni jedni od drugih ne bi mogli opstati samostalno, što je na kraju je dovelo do ugradnje njihovih  genoma u jedan višećelijski organizam. Svaki odgovarajući organizam je potomak posebne loze diferenciranih ćelija u novonastalim vrstama.
Okolina (matematika)
Ovaj koncept je blisko povezan sa konceptima otvornog skupa i unutrašnjosti.
Metazoa
Teorija simbioze
Ova vrsta ozbiljne međuzavisne simbioze može se vidjeti često, kao što je u odnos između klaun riba i morske anemone. U ovim slučajevima, izuzetno je vitno pitanje da li bi bilo koja vrsta opstala, ako  duga  izumre. Međutim, problem sa ovom teorijom je da se još uvijek ne zna koliko DNK svakog organizma se može  ugraditi u jedan genom da  bi ih predstavljao kao pojedinačne vrste. Takva teoriju naglašava da se takvo nešto dogodilo (npr.  mitohondrije i hloroplasti  u životinjskim  i biljnim ćelijama – endosimbioza). To se događalo izuzetno rijetko, a čak i tada, genomi endosimbionta su zadržali elemente razlikovanja, odvojeno repliciraju  svoju  DNK  u mitozi vrste domaćina. Naprimjer, da se dva ili tri simbiotska organizma formiraju kompozitni lišaj, međusobno su ovisni za opstanak, odvojeno reproduciraju, a zatim ponovno nalaze obrazac za stvaranje jedunstvenog  organizma  još jednom.
Okolina (matematika)
Definicija
Neka je X topološki prostor, a p je tačka u X, okolina tačke p je skup V, koji sadrži otvoren skup U koji sadrži p,
Metazoa
Teorija celularizacije (sincicija)
Ova teorija počiva na pretpostavci da višejedarni jednoćelijski organizam može azviti unutarćelijske memrane i citoplazmatski sadržaj podijeliti u cjeline iko pojedinih jedara.
Okolina (matematika)
Definicija
Treba imati u vidu da okolina V ne mora i sama da bude otvoren skup. Ako je V otvoren, onda se radi o otvorenoj okolini. Neki autori zahtijevaju da okoline budu otvorene, pa je važno da se vodi računa o konvencijama koje se koriste.
Metazoa
Teorija celularizacije (sincicija)
Na ovoj pretpostavci počiva i tzv. turberarna teorija, koju je postavio Jovan Hadži, a koja smatra da je tako nastala skupina prvih višećelijskih životinja iz skupine Turbelaria.
Okolina (matematika)
Definicija
Ako je S podskup od X, okolina od S je skup V, koji sadrži otvoren skup U koji sadrži S. Slijedi da je skup V okolina skupa S, ako i samo ako je okolina svih tačaka u S.
Metazoa
Teorija kolonija
Treći objašnjenje multiceularizacije je teorija porijekla od kolonija, koju ke  predložio Ernest Heckel u 1874. Ova teorija tvrdi da je simbioza mnogih organizama iste vrste (za razliku simbiotske teorija, koja ukazuje na simbioza različitih vrsta) dovela do višećelijskih organizam. Barem neki, pretpostavlja se kopnemi organizmi su nastali, višećelijskim  odvajanjem, a  zatim ponovnim spajanjem (npr.  ćelije sluzastih plijesni), dok za većinu višećelijskog vrsta (oni koji su evoluirali u vodene sredine), višećelijsko stanje nastaje kao posljedica pojave da se podijeljene ćelije ne  odvoje  do sljedeće podjele. Mehanizam ovog drugog formiranja kolonija može biti kao jednostavna nepotpuna citokineza, iako se smatra da višećelijska organizacija  obično uključuje ćelijsku diferencijaciju.
Cjelobrojni niz
U matematici, cjelobrojni niz je niz cijelih brojeva.
Okolina (matematika)
U metričnom prostoru
desno|mini|Skup S u ravni i uniformna okolina V od S. U metričnom prostoru M = (X, d), skup V je okolina tačke p ako postoji otvorena kugla sa centrom p i poluprečnikom r, koja se sadrži u V.
Metazoa
Teorija kolonija
thumb|700px|center|Hipoteza kolonijskih flagelata (bičara)
Cjelobrojni niz
Cjelobrojni niz može biti zadan eksplicitno, preko formule za njegov n-ti član, ili implicitno, preko odnosa između njegovih članova. Naprimjer, niz 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, … (Fibonaccijev niz) se formira počevši od 0 i 1, zatim sabirajući dva susjedna člana tako bi se dobio sljedeći član: implicitni opis. Niz 0, 3, 8, 15, ... formiran je prema formuli n2 − 1 za n-ti član: implicitna definicija.
Okolina (matematika)
U metričnom prostoru
V se naziva uniformnom okolinom skupa S ako postoji pozitivan broj r takav da za sve elemente p iz S, se nalazi u V.
Metazoa
Teorija kolonija
Prednost kolonijske teorije  je da je viđena u 16 različitih protoctistnih koljena  Naprimjer, za vrijeme nestašice hrane, jedinke   ameba Dictyostelium  se grupiraju  u koloniji koja se kreće na novu lokaciju. Neke od tih ameba se tada malo razlikuju jedne od drugih. Drugi primjeri kolonijalne organizacije u jednoćelijskih organizama su Volvocaceae, kao što su Eudorina i Volvox, od kojih se potonji sastoji od do 500-50.000 ćelija (u zavisnosti od vrste), a samo mali dio njih se  razmnožavaju. Naprimjer, u jednoj vrsti se razmnožava 25-35 ćelija, 8 bespolno i oko 15 -25 spolno. Međutim, često može biti teško razdvojiti kolonijalne protiste od istinskih višećelijskih organizama, kao što ni dva koncepta nisu različita; kolonijalni  protisti su pod nazivom "pluricelularni", a ne "višećelijski''.  AlgaeBase. Volvox Linnaeus, 1758: 820.
Okolina (matematika)
U metričnom prostoru
Za r>0, r-okolina S_r skupa S je skup svih tačaka u X koje su na razdaljini manjoj od r od S (ili ekvivalentno, S_r je unija svih otvorenih kugli poluprečnika r sa centrom u tački S).
Cjelobrojni niz
Alternativno, cjelobrojni niz može se definirati preko osobine koju članovi niza imaju, a koju drugi cijeli brojevi nemaju. Naprimjer, možemo odrediti je li dati cijeli broj savršen broj iako nemamo formulu za n-ti savršen broj.
Metazoa
Teorija formiranje sinzoospora
Neki autori sugeriraju da je višećelijsko poreklo, barem u Metazoa, došlo zbog prelaska zbog vremensko-prostorne ćelijske diferencijacije, a ne kroz postepenu evoluciju ćelijske diferencijacije, kao što je tvrdila Hekelova  gastralna teorij. ref>Mikhailov K.V., Konstantinova A.V., Nikitin M.A., Troshin P.V., Rusin L., Lyubetsky V., Panchin Y., Mylnikov A.P., Moroz L.L., Kumar S. & Aleoshin V.V. (2009). The origin of Metazoa: a transition from temporal to spatial cell differentiation. Bioessays, 31(7), 758-768,.
Teorija mutacije GK-PID
U januaru 2016. godine, pojvio se naučni rad koji pretpostavlja da su višećelijski organizmi postali prije oko 800 miliona godina, pretrpivši  manje genetičke promjene u jednoj molekuli zvanoj  GK-PID, što je  možda dozvolilo  pojedinim ćelijama da idu u jednu od  od mnogih drugih ćelija.
Burjatija
desno|mini|250px|Karta Burjatija Republika Burjatija je federalna jedinica u sklopu Ruske Federacija smještena na jugu Sibira duž istočne obale Bajkalskog jezera. Površina joj je 351.300 kvadratnih kilometara, ima 972.021 stanovnika (popis iz 2010.), a glavni grad je Ulan-Ude.
Historija
Burjatsko-Mongolska ASSR je uspostavljena 1923. godine ujedinjenjem Burjatsko-Mongolske i Mongolsko-Burjatske oblasti. 1937. godine Aga Burjatija i Ust-Orda Burjatija su odcijepljeni od Burjatsko-Mongolske ASSR i pripojeni Čiti, odnosno Irkutskoj oblasti kao okruzi. 7. juna 1958. Burjatsko-Mongolska ASSR je preimenovana u Burjatsku ASSR da bi 1992. godine dobila status republike.
Cjelobrojni niz
Izračunjivi i definirani nizovi
Cjelobrojni niz je izračunjiv niz ako postoji algoritam koji za dato n, izračunava an, za sve n > 0. Cjelobrojni niz je definisan niz ako postoji neki iskaz P(x) koji je istinit za taj cjelobrojni niz x, a lažan za sve druge cjelobrojne nizove. Skup izračunjivih cjelobrojnih nizova i definiranih cjelobrojnih nizova prebrojiv je u oba slučaja, gdje je izračunjiv niz podskup definiranih nizova. Skup svih cjelobrojnih nizova neprebrojiv je; zbog toga su gotovo svi cjelobrojni nizovi neprebrojivi i ne mogu biti definirani.
Okolina (matematika)
Primjeri
Ako je dat skup realnih brojeva, R sa uobičajenom euklidskom metrikom i podskup V definiran kao tada je V okolina za skup N, prirodnih brojeva, ali nije uniformna okolina ovog skupa.
Franjo, kralj Navare
Franjo Feb (francuski: François Fébus, kastiljski: Francisco Febo; 1467-7. januar 1483) je bio prvi navarski kralj iz dinastije Foix, te grof Foixa.
Bio je sin Gastona od Foixa, sina navarske kraljice Eleonore, i Magdalene od Francuske, kćerke francuskog kralja Karla VII.
Godine 1472. naslijedio je djeda Gastona IV kao grof Foixa. Sedam godina kasnije umro mu je pradjed, navarski kralj Ivan II. Naslijedila ga je njegova kćerka, Franjina nana Eleonora, ali je i ona sama umrla samo dvije sedmice kasnije. Kako je Franjin otac, princ od Viane, umro nekoliko godina prije nje, Franjo Febo je odmah naslijedio nanu. Njegova majka mu je služila kao regent.
Međutim, vladavina kralja Franje bila je kratka. Umro je ne ostavivši djece iza sebe. Naslijedila ga je sestra Katarina.
Skupštinski izbori u Štajerskoj 2005.
Skupštinski izbori u Štajerskoj održani su 2. oktobra 2005. godine. Nova je skupština počela sa radom 25. oktobra 2005. godine. Na izborima je nastupilo osam partija, od kojih su četiri dobile svoje predstavnike u parlamentu Štajerske. Na izbore je izašlo 74,64% od ukupno upisanih birača.
IC 2459
IC 2459 (također poznat kao PGC 2055725) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 317 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 0,40 (37 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (28 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 25. aprila 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 4063
NGC 4063 (također poznat kao MCG 0-31-26, PGC 38154 i UGC 7042) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 226 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,10 (72 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio David Peck Todd 2. januara 1878. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 7041B
NGC 7041B (također poznat kao PGC 129672) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 313 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Indijanac. Najveći prečnik je 0,50 (46 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (27 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Neolit
mini|lijevo|120px|Skulptura boginje iz neolita mini|desno|200px|Crtež na kamenu iz neolita Mlađe kameno doba (također neolit i neolitik - ime dobija od grčkih riječi neos = nov, mlad + lithos = kamen) period je prahistorije u kojem je čovjek potpuno ovladao proizvodnjom i upotrebom oružja i oruđa od izglačanog kamena. Ljudske zajednice nisu istovremeno savladale ovu vještinu. One koje su ranije počele koristiti bolje oruđe, brže su napredovale i ušle su u neolit prije onih koji su u dalje klesali kamen. Najbrže su se razvijala društva na Bliskom istoku. Tamo je mlađe kameno doba počelo oko 10.200 godina p. n. e. Na središnjem Balkanu je mlađe kameno doba počelo oko 6.500. godine p. n. e. Pored novog načina obrade kamena i izrade boljeg lovačkog oružja, čovjek neolita je usavršio ribolovni alat, naučio izrađivati glineno oruđe i napravio prvi razvoj. Ipak, najvažnije od svega je bilo pripitomljavanje životinja i uzgoj divljih žitarica.
mini|desno|300px|Karta Evrope u srednjem neolitiku
Osnovna obilježja mlađeg kamenog doba su razvoj zemljoradničke i stočarske privrede, pojava stalnih ruralnih i protourbanih naselja tj. prijelaz na sjedilački način života, te proizvodnja keramičkog posuđa i drugih predmeta od pečene gline. Kameno oruđe i oružje i dalje se proizvodi (sve do u bronzano doba), a javljaju se tehnike glačanja i poliranja. Umjetnost se ogleda u ukrašavanju keramičkih posuda, figuralne plastike i različitih kultnih predmeta.
Mlađe kameno doba se nije ravnomjerno pojavljivalo u svim krajevima svijeta niti na evropskome tlu. Negdje nastaje postupnim razvojem, negdje kao posljedica naglog lokalnog preobražaja, a u neka područja stiže seobom nove populacije. Radi se o dugotrajnom procesu koji se odvijao između 12. i 6. milenija p. n. e. Britanski prahistoričar Gordon Childe uveo je u nauku pojam neolitske revolucije, prve revolucije u historiji ljudskog roda koja je imala društveno-privredni karakter.
Neolitske promjene se nisu svuda odvijale istovremeno. Novosti se pojavljuju prije što bliže idemo prema JI, Grčkoj i Maloj Aziji, tj. bliže žarištima - pokretačima društvenih tokova. Teorija o plodnom polumjesecu zasniva se na činjenici da su prvi koraci u proizvodnji načinjeni u prostoru koji čini široki luk što se pruža visoravnima (ne dolinama) od Levanta preko Male Azije do iračkog Kurdistana, južno od Kaspijskog jezera, a ovija se oko velikih pustinjskih prostranstava (Arapska, Sirijska, Iranska pustinja). Pravo poljodjelstvo počinje, dakle, neovisno u različitim dijelovima svijeta, u različita vremena, s uzgojem različitih biljaka (Plodni polumjesec - pšenica, ječam, mahunarke oko 8000. godina p. n. e.; Azija - riža, proso oko 6000. g. p. n. e.; Srednja Amerika - kukuruz, grah, krompir u 7. mileniju p. n. e.)
Protoneolitik
Prijelazno razdoblje između mezolitika (srednjeg kamenog doba) i mlađeg kamenog doba naziva se protoneolitik (grč. protos=prvi, prednji).
Tada kasni mezolitik ne zadržava izvorne osobine klasičnog mezolitika, već se nazire prijelaz sa skupljanja i lova na proizvodnju hrane, kao i pripitomljavanje životinja. Pojava pripitomljenih životinja potvrđena je arheološki u području Kurdistana (Zagroz planine), ali nema dokaza o uzgoju biljaka. Ipak određeni arheološki nalazi poput kamenih žrvnjeva i mužara, batova i bruseva, jama za zalihe i sl. svjedoče o promjenama u privredi. Važan izvor prehrane postaju samonikle žitarice čija je postojbina upravo u području Bliskog i Srednjeg Istoka. Istovremeno se javljaju tragovi prvih trajnih naselja koji sugeriraju sjedilački način života (sedentizam), što je vidljivo u ostacima nastambi, a također ga potvrđuju skladištenje i čuvanje hrane, ostaci flore i faune koji pokazuju na izmjenu godišnjih doba, te pokapanje mrtvih u sklopu naselja.
Primjeri protoneolitičkih zajednica su Karim Shahir kultura u području Kurdistana (Zagroz planine)i natufijenska kultura na području današnjeg Izraela i Jordana (10000. – 8300. g. p. n. e.), za koju su karakteristična trajna naselja na otvorenom: Ejnan, Jerihon i Beidha, ali se još uvijek naseljavaju i pećine. To su djelomično ukopane nastambe kružnog tlorisa koje imaju donji dio od kamena, gornji od trske i rogožine, a centralni stup nosi krovnu konstrukciju. Smještene su oko centralnog prostora u kojem je ukopano više jama obljepljenih ilovačom, a koje su služile za spremanje zaliha žitarica. Natufijenska kultura u svome je prostoru pojam nečeg novog, a to je osnivanje seoskih zajednica i uvođenje žitne ishrane. Bitno je nova društvena kategorija ruralni život sa standardiziranim stambenim elementima i dugotrajnim boravkom na jednom mjestu kroz više generacija, dakle barem stotinu godina.
U Evropi, protoneolitičkom razdoblju pripada Kultura Lepenskog vira'' čija je privreda (lov i ribolov) tipično mezolitička, ali sjedilački način života u naseljima bliže je mlađem kamenom dobu.
Pretkeramičko mlađe kameno doba
Ovim nazivom se obilježavaju zajednice koje su u različitim dijelovima svijeta dosegle nivo mlađeg kamenog doba u svim aspektima (privrednom, društvenom, duhovnom) osim u poznavanju keramičke proizvodnje.
Skirozni karcinom dojke
Skirozni karcinom dojke (Carcinom schirrosum mammae) je duktalni invazivni karcinom dojke sa velikom količinom vezivne strome i najčešći je maligni tumor dojke (75 - 85% svih).
Neolit
Pretkeramičko mlađe kameno doba
Najprije je ta pojava uočena na Bliskom Istoku - pretkeramički Jerihon A i B, Çatalhöyük, Asikly Hoyuk, Cayonu, Hacilar, Jarmo - gdje vrlo stabilne klimatske prilike početkom holocena pogoduju razvoju zajednica koje uzgajaju biljke i nastavljaju s pripitomljavanjem životinja. Slične pojave uočene su u Kirokitiji (Kipru) i u grčkoj Tesaliji (tesalski pretkeramik). Sve ovo dovodi do porasta broja stanovnika i stvaranja velikih naselja, a na Bliskom istoku i u Anatoliji i do početaka stvaranja gradova.
Skirozni karcinom dojke
Makroskopski izgled
To je pojedinačan tumor smješten najčešće u gornjem spoljašnjem kvadrantu dojke. Veličine je od 1 do 5 cm. Pošto ima sklonost da infiltrira okolno masno tkivo i kožu, nepokretan je i fiksiran za podlogu, te mijenja oblik i deformira dojku. Na presjeku se vidi da je nejasno ograničen, sivobjeličaste boje, nareckanih rubova. Prilikom rezanja škripi.
Neolit
Neolitske stambene kuće
Postoji više vrsta zemunica, prema tome da li su potpuno ili samo djelimično ukopane, ili su čitave iznad tla. Među njima postoji i razlika u konstrukciji. Ima onih koje su izgrađene samo od zemlje, a ima ih i kod koji je skeletni sistem od kolja.
Skirozni karcinom dojke
Mikroskopski izgled
Mikroskopski se vidi izražena dezmoidna reakcija sa stvaranjem velike količine fibrozne strome u kojoj se nalaze razbacane plaže i polja okruglih i poligonalnih malignih ćelija koje pokazuju različit stepen ćelijskog pleomorfizma. Jedra su nepravilna hiperhromatična. Vide se patološke mitoze.
Neolit
Neolitska kuća od drveta
Glavni tip neolitske kuće predstavljaju sojenice. Kao i zemljane i kamene kuće se pojavljuju samo u većim grupama, obrazujući manja ili veća grupisana naselja. Sojenička naselja su građena uz obale rijeke, jezera i mora, kao što to rade i danas neka azijska i afrička plemena, koja se nalaze na primitivnom stepenu društveno-ekonomskog razvoja.
Sve kućice bile su izgrađene na prostranoj podnici od drvenih oblica i naboja zemlje. Ovakva uzdignuta podnica, terasa sa ogradom, leži na sistemu kolja gusto pobijenog u vodi, ili uz obalu, do koje vodi širi ili uži most, čija se podnica može ukloniti, da bi se sojeničko naselje odvojilo od okoline i tako zaštitilo od eventualnih opasnosti. Svaka sojenica u tlocrtu je pravougaonik, sa jednom ili dvije prostorije.
Skirozni karcinom dojke
Mikroskopski izgled
Metastazira:
Neolit
Neolitska kuća od drveta
U prvoj prostoriji je bilo ognjište. Druga prostorija, ukoliko je postojala, služila je za spavanje. Konstruktivni sistem je bio drveni sklop stubaca, greda i kosnika, ili su zidovi građeni od horizontalno postavljenih greda na preklop. Ispuna zida je najčešće pleter od pruća, spolja i iznutra oblijepljen malterom od blata. Dvovodni krov je imao pokrivač od slame i šindre. Između koliba, u podnici, bilo je otvora kroz koje se silazilo do čamaca na vodu.
Skirozni karcinom dojke
Mikroskopski izgled
Prognoza tumora zavisi od:
Neolit
Neolitska kuća od drveta
Čamci su bili izdubljeni iz jednog debla. Sojenička naselja na teško prilaznim močvarnim terenima (tresištima) zovu se "glibice". Sojenice se grade kroz čitav period neolita i kasnije u bakarnom, bronzanom i željeznom dobu.
Skirozni karcinom dojke
Mikroskopski izgled
Skirozni karcinom dojke ima najnepovoljniju prognozu od svih karcinoma dojke!
Neolit
Lista neoolitskih kultura u Plodnom polumjesecu
Na osnovu arheoloških nalaza i radiokarbonske analize izrađena je ASPRO (Atlas des sites du Proche-Orient - Atlas of Near East archaeological sites) hronologizacija perioda, kultura, osobenosti i datiranje neolitskog perioda na području Plodnog polumjeseca.
mini|desno|Evropa oko 4500-4000. pne. thumb|250px|Evropa oko 4000. - 3500. pne.
Neolit u Evropi
Neolitska Evropa je izraz koji se koristi za vrijeme između perioda mezolita i bronzanog doba u Evropi, približno između 6500. pne. i 1700. pne. Nakon što je analizom C14 bilo moguće odrediti starost nalaza i uz poznatu udaljenost nalazišta od područja Plodnog polumjeseca na zapadu azijskog kontinenta, utvrđeno je da se neolit u Evropi širio prosječnom brzinom od oko 1 km/god. - neolitska ekspanzija.
O pojavi i širenju neolita u Evropi prisutne su dvije teorije. Prva je teorija autohtonosti (kontinuiteta), koju zastupa manji broj autora. Po njima, prelazak ljudskih zajednica iz mezolita u neolit je posljedica samostalnog (autohtonog) razvoja.
Druga je teorija difuzije koja se realizuje kroz niz mogućnosti: postupno demografsko širenje, preseljavanje čitavih zajednica, selektivna kolonizacija brzim skokovima, infiltracija manjih skupina ljudi, granični dodiri, trgovina.
Neolit u jugoistočnoj Evropi i Mediteranu
Prve neolitske grupe pojavljuju se u jugoistočnoj Evropi, a najstariji nalazi datiraju su u vrijeme 6500. p.n.e. na ostrvu Kritu i na kopnu u Tesaliji. Odatle ide širenje u dva pravca. Jedan pravac je prema centralnom Balkanu i Podunavlju, a drugi obalama i ostrvima Sredozemnog mora. Starčevačka kultura ili Starčevačko-kereško-kriška kultura na centralnom Balkanu, Mađarskoj i Rumuniji, zajedno sa Protosesklo kulturom u sjevernoj Grčkoj, Anzabegovo-Vršnik kulturom u Sjevernoj Makedonija i Čavdar-Kremilovci-Karanovo u Bugarskoj pripada grupi kultura pod nazivom FTN (First Temporate Neolithic), a odnosi se na najranije neolitske kulture u umjerenoj klimi Evrope.
Daljnji razvoj neolita na ovim prostorima dovodi do stvaranja Vinčanske kulture (5.300-4000), čije umjetničko stvaralaštvo predstavlja jednu od najznačajnijih osobenosti u historiji neolitske Evrope u kojoj je, prema mišljenju Marije Gumbitas, unutar kulture možda nastao i prvi oblik pismenosti (Vinčansko pismo, Vinčanski znakovi, Vinčanski simboli). Mnogi lingvisti i arheolozi osporavaju njenu teoriju.
Obala Sredozemnog mora sa ostrvima je područje Impresso kulture. Kultura u daljnjem razvoju prodire i u unutrašnjost, gdje se pojavljuju nove kulture: Danilska kultura, Kakanjska kultura, Butmirska kultura, Hvarsko-lisičićka kultura.
Oko 4700 pne Impresso kultura (Mediteranski neolit) stigla je na istočni dio Iberijskog poluostrva. Naslijedila ju je La Amagra kultura, sa crveno-žutom bojom keramike, čije veze sa ostalin neolitskim kulturama nisu još uvijek jasne.
Konstrukcije od megalita zauzimaju značajno mjesto u periodu neolita. Pojavljuju se još u mezolitu, a trajaće do bronzanog doba. Posebno je poznata Malta. Na UNESCO Listi svjetske baštine, Megalitski hramovi Malte, nalazi se sedam hramova. Izgrađeni su oko 3.500. pne i stariji su od piramida u Egiptu.
Pomenute kulture pokazuju određeni kontinuitet sa grupama u jugozapadnoj Aziji i Anadoliji. Sva neolitska nalazišta u Evropi sadrže keramiku, biljke (žitarice) i životinje (koza, ovca, svinja, krava) kao i nalazišta u jugoistočnoj Aziji i Anadoliji
Neolit u ostaloj Evropi
Širenje neolita kroz Evropu, od Egeja do Britanije trajao je oko 2.500 god. (6500. pne - 4000. pne). Baltički region je u neolitu od oko 3.500. pne. Generalno, kolonizacija je išla po skokovitom obrascu od jednog do drugog aluvijalnog područja, zaobilazeći planinska područja. Radiokarbonska analiza pokazuje da su mezolitske i neolitske populacije živjele jedna uz drugu nekoliko milenijuma u mnogim dijelovima Evrope, posebno na Iberijskom poluostrvu i duž Atlantske obale.
Sa prostora Starčevačko-kereške kulture u Mađarskoj neolit se širi uz Dunav, kroz Mađarsku, Slovačku i Češku, južnu Njemačku, najdalje do Holandije i Pariza u Francuskoj. Na tom prostoru nastala je, na osnovama Starčevačke keramike, keramika posebnih osobima, pa je taj period neolita u Evropi, između 5.500-4.500 pne nazvan Kultura trakaste keramike, ili skraćeno LBK (od njem: Linearbandkeramik). Arheolog Gordon Childe koristi naziv Dunavska kultura, dok Marija Gimbutas taj dio historije Evrope naziva Stara Evropa, da bi ga odvojila od perioda metalnog doba i dolaska Praindoevropljana. Područje sjeverne Njemačke, Danske, Poljske nije obuhvaćeno ovim terminima. Kultura se dijeli na dvije varijante, istočnu i zapadnu (na prostoru Mađarske).
Širenjem starčevačkog kompleksa u šestom milenijumu i Kulture trakaste keramike sa zapada i Boian kulture iz istočnog Balkana neolitska ekonomija se razvija i na prostoru Moldavije i zapadne Ukrajine pod nazivom Dnjestar-Bug kultura. U petom milenijumu ova kultura prelazi u fazu Cucuteni kulture (na ruskom Tripolje), koja se razvila u urbanu civilizaciju. Veliki grad južno od Kijeva imao je u periodu 4.000-3.500 pne oko 3.000 stambenih struktura u kojima je živjelo preko 20.000 stanovnika Jedna druga teorija smatra da je neolit u srednjoj Evropi posljedica autohtonog razvoja lokalnih mezolitskih kultura. Treća teorija smatra da je neolit u Evropu došao sa prostora istočne Evrope.
mini|desno|250px|Rekonstrukcija neolitskog naselja u Tuzli, najstarijeg naselja u Bosni i Hercegovini
Neolit u Bosni i Hercegovini
Prostorni okvir današnje Bosne i Hercegovine je bio idealan za svestrani razvoj neolitskih aglomeracija i naseljen je već tokom ranog neolita. Predstavljao je sponu između mediteranskog i centralnobalkanskog prostora. Doline rijeka Neretve i Bosne već tada postale su arterija kojom su se kretali prvi kolonizatori. Najstarija nalazišta su Gornja Tuzla i Obre I, koji se datuju u period 5.800-5.500. pne. Ponekad se neolitska nalazišta Bosne i Hercegovine smeštaju u „prelaznu zonu“ između neolita na jadranskoj obali i kontinentalnog neolita Balkana (Starčevačka kultura). Očigledno preplitanje dva stila ukrašavanja, dvije tradicije izrade keramike jasno je stavilo do znanja istraživačima da se radi o specifičnoj mješavini kultura sa prevagom starčevačkih elemenata.
Osnovna obilježja neolita su razvoj zemljoradnje i stočarstva, pripitomljenje životinja, te pojava ruralnih naselja tj. prelazak na sjedilački način života. Društvena struktura se zasnivala na rodovskom uređenju, u okvirima porodice i matrijarthatu. Najvažnija karakteristika društvene strukture neolitskih stanovnika je vrlo dobro usklađen odnos individualnog i kolektivnog, ličnog i zajedničkog. Svako naselje je sadržavalo neke objekte od zajedničkog interesa (radionička mjesta, žrvnjivšta, ognjišta).
Gaberje (Ajdovščina)
Gaberje su naseljeno mjesto u sastavu općine Ajdovščina, regija Goriška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Ajdovščina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Gaberje su imale 166 stanovnika.
Napomena: ''Do 1987. iskazivano pod imenom Gabrje.''
IC 801
IC 801 (također poznat kao MCG 9-21-17, PGC 41739 i UGC 7717) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 304 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 1,20 (106 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (88 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 23. maja 1890. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pšenica
Pšenica ( spp.) jeste vrsta žitarice koja potječe iz područja Levanta i Bliskog istoka, a danas se uzgaja u cijelom svijetu. U 2013. svjetska proizvodnja pšenice iznosila je 713 miliona tona, što je treća po količini proizvođena žitarica, poslije kukuruza (1,016 milijarda tona) i riže (745 miliona tona). Pšenica je 2009. godine bila druga žitarica po količini proizvodnje, te godine svjetska proizvodnja iznosila je 682 miliona tona (nakon kukuruza sa 817 miliona tona), a ispred riže (679 miliona tona).
Pšenica se ubraja u žitarice koje se uzgajaju na najvećoj poljoprivrednoj površini od svih drugih vrsta hrane. Svjetska trgovina pšenicom je veća od trgovine svim drugim žitaricama zajedno. Globalno, ona je vodeći izvor biljnih bjelančevina u ljudskoj ishrani, jer ima viši sadržaj bjelančevina od drugih značajnih žitarica, kukuruza i riže. U aspektu postotka potrošnje za hranu od ukupno proizvedene količine, ona je trenutno druga glavna poljoprivredna kultura poslije riže, a ispred kukuruza, što je vremenom dalo mogućnost da se kukuruz daleko više koristi za ishranu domaćih životinja. Arheološki nalazi navode da se pripitomljavanje pšenice prvi put desilo u područjima poznatim kao "Plodni polumjesec".
Cvjetovi pšenice povezani su u složenu cvast, zvanu klas, a plod je pšeno.
Porijeklo
Uzgoj, naizmjenično sijanje i žetva zrna divljih trava dovela je do nastanka odomaćenih sojeva, kao mutiranih oblika pšenice koje su farmeri ciljano odabirali. Kod domaće pšenice, zrna su znatno veća a sjeme (unutar klasića) ostaje priljubljeno koljenu putem očvrslih klasnih vretena (rachis) tokom žetve. Kod divljih sojeva, mnogo više lomljiva klasna vretena omogućavaju koljenu da se lakše "rascvijeta" i prospe klasiće. Farmeri možda nisu svjesno birali takve osobine, ali su se promjene jednostavno desile a s njima je i olakšano prikupljanje sjemenki. Osim toga, takva spontana selekcija bila je vrlo važan dio odomaćivanja ovih biljaka. Kao osobine koje su poboljšale pšenicu kao izvor hrane također su uključivale i gubitak prirodnih mehanizama kojim su divlje vrste pšenice raspršavale svoje sjeme, dok vrlo "pripitomljene" vrste pšenice gotovo nikako ne mogu opstati u divljini. lijevo|170px|thumb|Jednozrna pšenica (Triticum monococcum Uzgoj pšenice se počeo širiti izvan "Plodnog polumjeseca" tek nakon 8000 p. n. e. Jared Diamond je proučavao širenje kultiviranih sorti dvozrne pšenice započetih u "Plodnom polumjesecu" približno prije 8800 p. n. e. Arheološke analize divlje dvozrne pšenice pokazale su da je ona prvi put kultivirana u južnim područjima Levanta gdje su njeni ostaci datirani u period oko 9600 p. n. e. Genetske analize divlje jednozrne pšenice sugeriraju da je ona prvi put uzgojena u planinama Karaca Dağ u jugoistočnoj Turskoj. Datirani arheološki ostaci jednozrne pšenice u iskopinama naselja u blizini tog područja, uključujući i ona kod Tell Abu Hureyre u Siriji, ukazuju da se pripitomljavanje jednozrne pšenice desilo u blizini planinskog lanca Karaca Dağ. Uz neobičan izuzetak dva zrna pronađena kod Iraq ed-Dubb, najraniji nalaz dokazan metodom 14C za jednozrnu pšenicu ostaje kod Abu Hureyre oko 7800 do 7500. p. n. e.
Ostaci požnjevene dvozrne pšenice sa nekoliko mjesta u blizini lanca Karaca Dağ datirani su u period između 8600. p. n. e. (kod Cayonu) i 8400. p. n. e. (Tell Abu Hureyra), a to je period mlađeg kamenog doba. Uz izuzetak Iraq ed-Dubba, najranije radiougljično datiranje pripitomljene dvozrne pšenice ostaje pronađeno u najdubljim slojevima Tell Aswada u bazenu Damaska, u blizini planine Hermon u Siriji. Te ostatke su Willem van Zeist i njegov pomoćnik datirali oko 8800 p. n. e. Također su zaključili da naseljenici iz Tell Aswada nisu sami razvili ovaj oblik pšenice, nego su je pripitomljenu donijeli sa sobom iz još neutvrđenog područja.
Uzgajanje dvozrne pšenice doseglo je do današnje Grčke, Kipra i Indije do 6500. p. n. e, do Egipta nakon 6000. p. n. e. te Njemačke i Španije oko 5000. p. n. e. "Stari Egipćani su zapravo stekli znanje spravljanja kruha i korištenja peći da su njegovo pečenje razvili u prve industrije proizvodnje hrane u velikom obimu". Oko 3000. p. n. e. pšenica je dosegla Englesku i Skandinaviju. Oko hiljadu godina kasnije došla je i do Kine. Pšenica koja se upotrebljavanja za prvobitni kruh bila je Triticum aestivum sa dovoljnim količinama glutena za kruh s kvascem, a ona je identificirana korištenjem DNK analize u uzorcima iz drevnih silosa, datiranih oko 1350. p. n. e. u okolini Assirosa u grčkoj provinciji Makedoniji. Iz Azije, pšenica se proširila cijelom Evropom. U Engleskoj, slama od pšenice se koristila za pokrivanje krovova u bronzanom dobu, pa sve do kraja 19. vijeka.
Genetika
Genetika pšenice je složenija od većine drugih odomaćenih vrsta. Neke vrste pšenice su diploidne, sa dva seta hromosoma, ali su mnoge i stabilni poliploidi sa četiri seta hromosoma (tetraploidi) ili šest (heksaploidi).
Prisustvo određenih verzija gena pšenice važna je za prinos ove žitarice. Pored mutantnih vezija gena davno odabranih tokom odomaćenja vrste, postoje i mnogo novije svjesne selekcije alela koji utječu na osobine rasta. Geni za patuljasti soj, koji su prvi put korišteni za uzgoj japanske sorte Norin 100, dali su pšenicu niskog rasta, a koja je imala ogroman efekat na njene prinose širom svijeta, postajući jedan od glavnih faktora uspjeha takozvane "Zelene revolucije" u Meksiku i Aziji kao inicijative profesora Normana Borlauga. Geni za patuljastu pšenicu omogućili su da ugljik fiksiran u biljci fotosintezom bude preusmjeren prema proizvodnji sjemena a također je pomogao da se umanji problem "polegle pšenice". Lijeganje pšenice se dešava kada njena stabljika pada na zemlju zbog vjetra te truhne, dok obilno nitratima bogato gnjojenje pšenice daje joj viši rast i veću otpornost na ovaj problem. Do 1997. oko 81% područja pod pšenicom u zemljama u razvoju bilo je zasijano patuljastim sortama pšenice, što je dalo povećane prinose i bolji odgovor na nitratna đubriva.
Hibridi
lijevo|thumb|190px|Pšenica se koristi u širokom rasponu prehrambenih namirnica Pošto je pšenica samooprašujuća biljka, kreiranje hibridnih varijeteta zahtijeva znatni napor. Veoma visoki troškovi dobijanja hibridnih sjemenki pšenice u odnosu na njihove prosječne koristi odvratili su farmere od široke primjene hibrida iako razvoj hibrida traje već 90tak godina. Sorte F1 hibrida ne treba miješati sa sortama izvedenim pomoću standardnog ukrštanja biljaka. Heteroza odnosno hibridna snaga (raširena kod F1 hibrida kukuruza) dešava se u običnoj (heksaploidnoj) pšenici, ali je vrlo teško dobiti sjeme hibridnih sorti u komercijalnom obimu kao što se to radi kod kukuruza, jer su u botaničkom smislu cvjetovi pšenice savršeni (tj. pravi cvjetovi) što znači da imaju i muške i ženske dijelove cvijeta (i tučak i prašnike), te se obično samooprašuju. Sjeme komercijalne hibridne pšenice se proizvodi koristeći hemijska hibridizacijska sredstva, regulatore rasta biljaka (biljne hormone) koji selektivno utječu na razvoj polena ili prirodne sisteme citoplazmatsko-muške sterilnosti. Hibridna pšenica imala je ograničen uspjeh na tržištima Evrope (naročito Francuske), SAD-a i Južnoafričke Republike.
U ishrani
Porcija od 100 grama pšenice daje 327 kalorije te je izvrstan izvor velikog broja nezamjenjivih prehrambenih sastojaka poput bjelančevina, dijetetskih vlakana, mangana, fosfora i niacina (vitamin B3). Također prisutni su i brojni drugi vitamini iz B grupe kao i mnogi minerali. U pšenici je prosječno 13% vode, 71% ugljikohidrata, 1,5% masnoća i 13% bjelančevina.
Svjetska potrošnja
Osim agronomske prilagodljivosti, pšenica nudi i lahkoću i jednostavnost skladištenja zrna i lahkoću njegovog pretvaranja u brašno, koje je jestiva i zanimljiva namirnica sa brojnim mogućnostima pripreme. Pšenica je jedan od najvažnijih izvora ugljikohidrata u većini zemlja svijeta. Bjelančevine iz pšenice vrlo lahko može probaviti gotovo 99% svjetskog stanovništva (zapravo svi osim osoba sa poremećajima povezanim s glutenom), kao i njen škrob. Male količine životinjskih i leguminoznih proteina se dodaju pšenici kako bi hrana zasnovana na njoj bila izuzetno hranjiva.
Zdravstveni rizik
Celijačna bolest pogađa 1% do 2% opće populacije, ali većina slučajeva ostaje neprepoznata, nedijagnosticirana i neliječena. I dok je celijačna bolest uzrokovana reakcijom organizma na bjelančevine iz pšenice, ona nije isto što i alergija na pšenicu. Druge bolesti koje izaziva konzumiranje glutena su necelijačna osjetljivost na gluten, glutenska ataksija i dermatitis herpetiformis.
Vrste
Heksaploidne vrste Tetraploidne vrste Diploidne vrste
KUD Vrelo Ibra
Kulturno Umjetničko Društvo "VRELO IBRA" iz Rožaja je vodeći predstavnik bošnjačke folklorne tradicionalne umjetnosti u Crnoj Gori i njen vrhunski reprezent u zemlji i inostranstvu. Ansambl je osnovan 1971. godine, sa zadatkom da sakuplja, čuva, njeguje, razvija i prezentuje kulturno naslijeđe kroz igru, pjesmu, muziku i običaje.
"VRELO IBRA" je narodnu umjetnost podiglo na nivo visoke umjetničke interpretacije. Na svom repertoaru "VRELO IBRA" ima vrijedna umjetnička djela svih naroda naše zemlje u kojima se ogleda mentalitet i umjetnička težnja našeg bića. Umjetnost kojom se "VRELO IBRA" bavi je vid komunikacije među ljudima koju razumije cio svijet bez obzira na rasu, vjeru, jezik i kulturu.
Nagrade i priznanja
Folklorni ansambl Vrelo ibra dobitnik je na desetine nagrada i priznanja:
NGC 5539
NGC 5539 (također poznat kao MCG 1-36-33 i PGC 51054) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 801 milion sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 0,40 (93 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (70 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. aprila 1830. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Goče
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Ajdovščina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Goče su imale 185 stanovnika.
TEF (gen)
Tirotrofni embrionski faktor jest protein koji je kod ljudi kodiran genom TEF sa hromosoma 22.
Funkcija
Tirotrofni embrionskii faktor (TEF), faktor transkripcije, je član potporodikce PAR (aminokiselina bogatih prolinom), transkripcijskih faktora bazne regije/leucinskog zatvarača (bZIP). Kod odraslih životinja, eksprimira se u širokom spektru ćelija i tkiva, ali tokom razvoja ebembriona, izgleda da je ekspresija TEF-a ograničena na razvoj prednjeg režnja hipofiza, što se podudara sa pojavom tiroid-stimulirajućieg hormona beta (TSHB). TEF se može vezati i transaktivirati za TSHB promotor.
Pokazuje homologiju (u funkcionalnim domenima) sa drugim članovima potporodice transkripcionih faktora PAR-bZIP, koji uključuju albumin D-kutija|D-kutijski]]-vezanog proteina (DBP), ljudski faktor jetrene leukemije ( HLF) i kokošiji i vitelogenin gen-vezujući protein (VBP); VBP se smatra kokošijim homologom TEF-a. Različiti članovi potporodice mogu lahko formirati heterodimere i dijeliti svojstva vezanja DNK i regulatora transkripcije.
Asturija
Asturija, također i Kneževina Asturija (španski Principado de Asturias, asturski Principáu d'Asturies ili Asturies) je jednoprovincijalna autonomna zajednica. Smještena je na obali Biskajskog zaliva i graniči s Galicijom na zapadu, na istoku s Kantabrijom i na jugu s Kastilijom i Leónom.
Njena teritorija je nešto veća od 10.000 km2 i broji nešto više od milion stanovnika. Službeni jezik je španski, iako stanovnici govore asturskim, koji nema službeni status, ali je pod posebnom zaštitom u skladu sa Statutom autonomije.
Glavni grad je Oviedo (na asturskom Uviéu). Glavnina asturskog stanovništva živi u središnjem predjelu, od obale prema unutrašnjosti. Najnaseljeniji grad je Gijón (Xixón, 273.931), slijedi glavni grad Oviedo (212.174) i Avilés (84.171).
Historija
Asturija je bila nastanjena još u kamenom dobu. U srednjem kamenom dobu razvila se originalna kultura. Bronzano doba je karakteristično po megalitima i tumulusima (zemlja koja se nabacivala na grobnice pokojnika). Keltski narod Asturi obuhvaćao je različita plemena koja su nastanjivala prostor današnje Asturije. Keltski uticaj održao se do danas i ogleda se u toponimima rijeka i planina, kao i imena naselja.
Rimska osvajanja između 29. i 19. godine p. n. e. učinila su da Asturija uđe u historiju.
Nakon nekoliko vijekova bez stranih osvajanja, Svevi i Vizigoti pokušali su da osvoje teritoriju u 6. vijeku. U 8. vijeku, osvajanja se završavaju sa muslimanskom invazijom. Stanovnike tadašnje Asturije nije bilo lahko porobiti, a sam planinski teren težko osvojiti, tako da Asturija nikada nije potpuno pstala dio Islamske Španije. Zapravo, sa početkom mavarskih osvajanja, Asturija je postala utočište kršćanskog plemstva i 722. godine dolazi do proglašenja Kraljevine Asturije (Regnum Asturorum), koja je postala kolevka i polazna tačka španske Rekonkiste.
Asturijska monarhija će u 10. vijeku ustupiti mjesto Kraljevini Leonu. Zahvaljujući kantabrijskom planinskom venacu u toku srednjeg vijeka Asturija je bila dosta izolovana, pa samim tim nema mnogo historijskih izvora iz tog perioda. Godine 1388. Asturija postaje kneževina, a svakom nasljedniku španskog prijestola se dodjeljuje titula princa od Asturije (špa: Príncipe de Asturias). Trenutno tu titulu nosi princ Felipe (špa: Felipe), sin španskog kralja, Huana Karlosa I (špa: Juan Carlos I).
Nakon svog uključenja u Kraljevinu Španiju, iz Asturije će poteći mnogi pripadnici visoke aristokratije na španskom dvoru koji su odigrali važnu ulogu u kolonizaciji Amerike. U 16. vijeku broj stanovnika je dostigao cifru od 100.000 stanovnika. Taj broj se udvostručio u sljedećem vijeku, dolaskom američkog kukuruza.
U 18. vijeku Asturija je bila jedan od centara španske prosvećenosti. Industrijska revolucija je donela novi sistem eksploatacije prirodnih bogatstava. Od 1830. otvaraju se rudnici uglja i gvožđa. U isto vrijeme, veliki broj ljudi je imigrirao u Ameriku. Oni koji su su uspjeli u Americi, obično su se vraćali u domovinu kao dobrostojeći ljudi. Bili su poznati pod imenom "Indijanci" (špa: Indianos), zato što su se obogatili u "Zapadnim Indijama", kako se u to vreme nazivala Amerika. Te porodice su ostavile traga iza sebe koji još uvek može da se vidi u velikom broju modernističkih vila, kao i mnogim kulturnim institucijama kao što su besplatne škole ili javne biblioteke.
4 (broj)
Četiri je četvrti broj u skupu prirodnih brojeva. Nalazi se iza broja tri (3), a ispred broja pet (5). Prvi je složeni broj u nizu.
Asturija
Historija
Tokom Španskog građanskog rata (1936-1939), Asturija je ostala izolovana od centralne vlade, te je morala da osnuje sopstvenu. Oviedom je vladao pukovnik Aranda, koji je pripadao nacionalističkom taboru. Republikanska vlada je bezuspješno pokušavala da uspostavi vlast u provinciji, i uprkos činjenici da su bili u većini, zbog pomoći pobunjenicima koju je pružao šef vojske u Oviedu, pukovnik Aranda, nije uspjela da se nametne u Asturiji. U Hihonu, pukovnik Pinilja će organizovati pobunu po kasarnama.
4 (broj)
Razvoj broja četiri
Datoteka:Evolution4glyph.png
Asturija
Historija
Oba tabora su sebi postavila cilj: republikanska vlada da brzo okonča sa pobunjeničkim žarištima, a nacionalisti, da izdrže dok ne stigne galicijska kolona. Dolazak galicijske kolone kao pojačanja nacionalistima, bio je uzrok raskola na republikanskoj strani između komunista i anarhista. Poraz za porazom dovodi do gubljenja morala na republikanskoj strani, do konačne pobjede nacionalista 1939. godine. Sa pobjedom frankističkih snaga, Asturija je bila svedena na "provinciju Oviedo" a veze sa španskom krunom su iskidane. Ovakvo stanje će potrajati do Frankove smrti, 1975. godine. Puno ime provincije sa svim privilegijama koje nosi je vraćeno 1977. godine sa povratkom demokratije u Španiju.
4 (broj)
U matematici
Broj 4 je prvi složeni broj.
Asturija
Historija
Sa dolaskom demokratije u Španiju nakon Frankove smrti, Asturija dobija status autonomne zajednice u okviru španske države 1982. godine proglašavanjem Statuta o autonomiji.
4 (broj)
U matematici
Postoje 4 osnovne matematičke operacije (sabiranje, oduzimanje, množenje, dijeljenje).
Asturija
Jezik
Jedini službeni jezik u Asturiji je španski. Asturski jezik se također govori, i zaštićen je zakonom iz 1998. godine o upotrebi i promociji asturskog jezika
4 (broj)
U matematici
Tijelo ograničeno sa 4 trougla je tetraedar i ono ima 4 tjemena. Pravilnom tetraedru su strane jednakostranični trouglovi i predstavlja najjednostavnije Platonavo tijelo.
Asturija
Teritorijalna organizacija
Prema Statutu autonomije, zajednica se dijeli na 78 općine (u Asturiji se one nazivaju concejos i imaju istu vrijednost kao municipios). Općine se dijele na parroquia, koje se pak dijele na četvrti (barrios).
Vansolarna planeta
mini|450px|Vansolarne planete prema godinama otkrića.Vansolarne planete su planete koje nisu u sklopu Sunčevog sistema, tj. sve one planete koje je kruže oko Sunca. Nazivaju se još i egzoplanete.
Asturija
Teritorijalna organizacija
Statut također poznaje podjelu na okruge (comarcas), iako se do danas još nisu razvili.
NGC 2637
NGC 2637 (također poznat kao PGC 24409) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 446 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 0,60 (78 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (52 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 30. oktobra 1864. godine.