cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kočijaš (sazviježđe)
Meteorski pljuskovi
Aurigidi su vidljivi od 31. januara do 23 februara. Najveću aktivnost Alfa Aurigidi imaju, godišnji vrhunac broji 9 meteora, između 25. augusta i 6. septembra. Od 22. septembra do 23. oktobra aktivni su Delta Aurigidi s vrhuncem 6. i 15. oktobra. Postoje još i Zeta Aurigidi.
Papratno (Kakanj)
Papratno je naseljeno mjesto u općini Kakanj, Bosna i Hercegovina.
Kvantni računar
mini|[[Blochova sfera je reprezentacija qubita, fundamentalnog gradivnog bloka kvantnih računara.]] Kvantni računar je bilo kakav uređaj za računanje koji direktno koristi različite kvantnomehaničke fenomene, kao što su superpozicija i povezanost (spregnutost), kako bi obavile operacije nad podacima. U klasičnom (ili konvencionalnom) računaru, količina podataka je mjerena bitovima - u kvantnom su računaru podaci mjereni qubitovima (od engl. quantum bit). Osnovni princip kvantnog računanja jeste to da se kvantna svojstva čestica mogu koristiti za predstavljanje i strukturiranje podataka, i da kvantni mehanizmi mogu biti iskorišteni za izvođenje operacija nad ovim podacima. Kvantno računarstvo je začeto početkom ranih 1980-tih godina kvantnim mehaničkim modelom Turingove mašine koju je postavio fizičar Paul Benioff.
Iako je kvantno računarstvo još uvijek u relativno mladoj dobi, izvedeni su eksperimenti u kojima su kvantne računske operacije izvedene na vrlo malom broju qubita. Istraživanja i u teoretskim i u praktičnim područjima, nastavljaju frenetičnim tempom, i vlade mnogih država, te agencije za finansiranje vojnih tehnologija, potpomažu istraživanje kvantnog računarstva, kako bi se kvantni računari razvili za civilne svrhe, kao i za one koje se tiču pitanja od nacionalne sigurnosti, kao što je kriptoanaliza.
Naširoko se vjeruje da ukoliko kvantni računari velikih razmjera mogu biti napravljeni, da će biti u mogućnosti riješiti određene probleme eksponencijalno brže od klasičnih računara. Kvantni su računari različiti od ostalih računara kao što su DNK računari i tradicionalnih računara zasnovanih na tranzistorima, iako su ultimativno i svi tranzistori zasnovani na kvantnomehaničkim efektima (npr. osiromašena područja). Neke računarske arhitekture kao što su optički računari koje mogu koristiti klasičnu superpoziciju elektromagnetskih talasa, ali bez specifičnih kvantnomehaničkih resursa kao što je povezanost, ne dijele potencijal za računskim ubrzavanjima kvantnih računara.
Vasko Popa
Vasile "Vasko" Popa jedan je od najpoznatijih jugoslavenskih pjesnika savremenog pjesničkog izraza i jedan od najprevođenijih srbijanskih pjesnika u svijetu.
Biografija
Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Vršcu, nakon kojih je upisao Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu. Studije nastavlja u Bukureštu i Beču. Za vrijeme Drugog svjetskog rata zatvaran je u njemačkom koncentracionom logoru u Zrenjaninu. Nakon završetka rata diplomirao je na romanskoj grupi Filozofskog fakulteta u Beogradu 1949.
Prve pjesme objavljuje u listovima Književne novine i Borba. Njegova prva zbirka pjesama "Kora" (1953) uz "87 pesama" Miodraga Pavlovića smatra se početkom poslijeratne moderne poezije u Srbiji. Ta knjiga je pokrenula rasprave književne javnosti i ostavila veliki uticaj na mlađe naraštaje pjesnika na području bivše Jugoslavije. Poslije "Kore", Popa je objavio i slijedeće zbirke pjesama: "Nepočin polje" (1956), "Sporedno nebo" (1968), "Uspravna zemlja" (1972), "Vučja so" (1975), "Kuća nasred druma" (1975), "Živo meso" (1975), "Rez" (1981) kao i ciklus pjesama "Mala kutija" (1984), dio buduće zbirke "Gvozdeni sad" koju nikad nije dovršio.
Od 1954. do 1979. radio je kao urednik u izdavačkoj kući Nolit u Beogradu. Slaganjem usmenog naslijeđa, igara i zagonetki, Popa je stvorio poseban pjesnički jezik moderne srbijanske poezije. Priredio je zbornike: "Od zlata jabuka" (Beograd, 1958), "Urnebesnik" (Beograd, 1960), "Ponoćno sunce" (Beograd, 1962). U pjesničkom zborniku "Od zlata jabuka" (1958) u novom svjetlu je prikazan poetski svijet narodnih umotvorina; u zborniku "Urnebesnik" (1960), poetski svijet pjesničkog humora, te u zborniku "Ponoćno sunce" (1962), poetski svijet pjesničkih snoviđenja.
Osim što je bio jedan od srbijanskih najprevođenijih pjesnika, Vasko Popa je i sam prevodio sa francuskog jezika. U Vršcu je 29. maja 1972. osnovao Književnu opštinu Vršac (KOV) i pokrenuo neobičnu biblioteku na dopisnicama, nazvanu "Slobodno lišće". Iste godine izabran je za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umjetnosti. Jedan je od osnivača Vojvođanske akademije nauka i umjetnosti (14. 12. 1979) u Novom Sadu.
Umro je u Beogradu 5. januara 1991. i sahranjen u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.
Stvaralaštvo
Pojava Vaska Pope u poslijeratnoj domaćoj poeziji označava snažan preokret u odnosu na poetsko stvaralaštvo njegovih savremenika. Pjesnički izraz Vaska Pope je naklonjen aforizmu, poslovici, eliptičan je i jezgrovit. Jezik Vaska Pope je sažet i lapidaran. On piše kratke stihove bez rime i interpunkcije, koji su bliski metrici srbijanske narodne poezije.
Za života je objavio osam knjiga poezije koje su činile krug i nose svoje znamenje:
Nagrada "Vasko Popa"
Godine 1995. u Vršcu je utemeljena nagrada "Vasko Popa" za najbolju knjigu pjesama na srpskom jeziku, a dodjeljuje se svake godine na dan pjesnikovog rođenja, 29. juna. Nagradu dodjeljuju Društvo prijatelja Vršca "Vršac lepa varoš", koncern Hemofarm i Agencija "Đorđević". Dosadašnji dobitnici su:
Ija (satelit)
Io (ili Iona, engl. i lat. Io) je satelit Jupitera. Kruži oko Jupitera na udaljenosti od 422.000 km. Ioov poluprečnik iznosi 1815 km (malo veći od Mjesečevog), a masa 8.93 × 1022 kg.
Ime je dobila po djevojci iz grčke mitologije (vidi Ija).
Fizička osobine
Io, kao i Evropa, za razliku od ostalih planetnih satelita, ima fizičke osobine donekle slične terestričkim planetima (Merkuru, Veneri, Zemlji, Marsu), što znači da je građen uglavnom od otopljenih silikata.
Podaci s letjelice Galileo upućuju na postojanje željezne jezgre (sa primjesama željezo-sulfida) promjera najmanje 900 km okružene plaštom od djelimično otopljenog stijenja te korom, što ga čini najgušćim od galilejanskih satelita.
Za razliku od ostalih galilejanskih satelita na Io gotovo nema vode. Smatra se da je to posljedica visokih temperatura na Jupiteru u ranim stepenima razvoja Sunčevog sistema. Temperatura površine u prosjeku iznosi oko 130 K, dok najtoplije tačke na Iou mogu dostići i 2000 K. Iako mu je promjer manji od trećine Zemljinog, Io generira dvostruko više topline.
Io ima slabašnu atmosferu sastavljenu od sumpor-dioksida i drugih plinova. Posjeduje i ionosferu koja znatno varira s promjenama vulkanske aktivnosti.
mini|lijevo|200px|Vulkan Pele okružen crvenim prstenom lave.
Reljef
Pored vulkanskih kaldera visokih i do 17 km, Io ima vrlo raznovrsnu površinu. Na fotografijama su prepoznati usjeci dubine do nekoliko kilometara, jezera otopljenog sumpora, nevulkanske planine, kilometarski tokovi slabo viskoznog materijala te vulkanska grotla. Spojevi sumpora odgovorni su za Iovu raznobojnu površinu na kojoj prevladavaju crvena, narandžasta, žuta, zelena i bijela boja. Planine koje dostižu i do 10 km visine nalaze se uglavnom u polarnim područjima iako ih se može naći i bliže ekvatoru.
Na Iou nije primjećen ni jedan udarni krater, prvenstveno zbog vulkana koji ih neprestano zatrpavaju.
Vulkanizam
mini|Sekvenca sastavljena od pet slika koje je snimila letjelica New Horizons pokazuje Iov vulkan Tvashtar dok izbacuje materijal 330 km iznad površine. Io je geološki najaktivnije tijelo u Sunčevom sistemu i njegova površina je bitno različita od bilo čega viđenog kod ostalih tijela. Letjelica Voyager 1 na Iou nije našla, kako se očekivalo, mnoštvo kratera, već površinu prekrivenu vulkanskim kalderama. Neki vulkani na njemu su još uvijek aktivni, te stalno mijenjaju Iovu površinu, zbog čega je gotovo nemoguće pronaći tragove kratera. Io ima najmlađu površinu u Sunčevom sistemu, a vrijeme potrebno da se cijela površina potpuno promijeni procjenjuje se na milion godina. Promjene površine mogu se uočiti i usporedbom fotografija snimljenih u razmaku od samo nekoliko godina. Između prolazaka Voyagera 1 i 2 (samo 4 mjeseca razlike), neki su vulkani prestali izbacivati lavu, a drugi su postali aktivni.
Vulkani izbacuju dim i prašinu u svemir. Čini se da izbačeni materijal po svom sastavu sumpor ili sumpor dioksid. Neka novija temperaturna mjerenja izvedena zemaljskim infracrvenim teleskopima daju naslutiti da je lava na Iou zapravo rastopljeno silikatno stijenje, a analiza infracrvenih fotografija teleskopa Hubble upućuje na veliki postotak natrija. Na fotografijama koje su poslali "Voyager 1", "Voyager 2" i "Galileo", mogu se vidjeti i do 300 km visoki stubovi dima.
Za vulkanizam na Iou odgovorne su plimne sile Jupitera te susjednih satelita Evrope i (nešto manje) Ganimeda. Jupiterovo jako gravitacijsko polje rasteže Io stvarajući plimu i oseku. Iako se plimna izbočina (zbog sinhrone rotacije) uvijek nalazi na istom mjestu, Evropa i Ganimed svojim prolaskom pokraj Ioa značajno mijenjaju njegovu putanju koja je zbog toga nepravilno eliptična. Zbog ovih velikih varijacija u udaljenosti Ioa od Jupitera, znatno varira i intenzitet plimnih sila, zbog čega se plimna izbočina smanjuje i povećava. Visina Ioine površine može mjestimično varirati i do 100 m. Trenje uzrokovano stalnim stezanjem i rastezanjem Ioa neprestano topi njegovu unutrašnjost i održava vulkane aktivnima.
Magnetsko polje
Iova orbita se nalazi unutar magnetskog polja Jupitera, što uzrokuje induciranje električnih struja unutar Ioa. Inducirana snaga je mala u usporedbi s onom koja se oslobađa uslijed plimnih sila, ali ipak može doseći 1 bilion (1012) W.
Magnetsko polje Jupitera podiže materijal s Ioa (uglavnom sumpor i kisik), koji tvori torus oko Jupitera. Čestice koje bježe iz Iovog torusa dijelom su odgovorne za neobično veliku Jupiterovu magnetosferu, te pojavu polarne svjetlosti na Jupiteru. Iovo kretanje unutar Jupiterovog magnetskog polja, uzrokuje i jake električne struje između Jupitera i Ioa, što ponekad uzrokuje jake radio-bljeskove koji se mogu detektirati i na Zemlji.
Noviji podaci s letjelice "Galileo" govore u prilog postojanju Iovog vlastitog magnetskog polja, kao što ga ima i Ganimed.
Historija istraživanja
Tri letjelice poslale su na Zemlju fotografije ovog satelita: Voyager 1, Voyager 2 i Galileo). Otkriće vulkanizma na Iou se smatra najvećim dostignućem misija Voyager, jer je potvrđeno da i drugi terestrički planeti i sateliti imaju vruću unutrašnjost.
Alumniportal Deutschland
Alumniportal Deutschland je opće korisna internet stranica za poslovno i privatno umrežavanje alumnija Njemačke, tzv. „Deutschland-Alumni“. „Deutschland-Alumni“ su ljudi iz cijelog svijeta koji su u Njemačkoj ili u sklopu neke njemačke ustanove u inostranstvu studirali, istraživali ili radili, odnosno bili na školovanju ili kursu njemačkog jezika. Korištenje Alumniportala Deutschland je besplatno. Ovaj kooperacijski projekt nosi pet njemačkih organizacija iz područja međunarodne saradnje. Finansiran je od strane Ministarstva za ekonomsku saradnju i razvoj Savezne Republike Njemačke (Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung).
Zadaci i ciljevi
Putem Alumniportala „Deutschland-Alumni“ imaju priliku da ostanu u kontaktu s Njemačkom. Mogu izgraditi i produbiti međusobne kontakte, ali i veze s njemačkim i međunarodnim organizacijama, preduzećima, visokoškolskim ustanovama i alumni-mrežama. Među ponudama portala nalazi se rubrika za međunarodno tržište rada i poslovne ponude, informacije o mogućnostima za daljnje školovanje i predavanjima širom svijeta, redakcijska rubrika s prilozima iz kulture, društva, obrazovanja, nauke & istraživanja i ekonomije, rubrika namijenjena učenju i vježbanju njemačkog jezika, kao i Community. Alumniportal otvoren je za sve alumnije, neovisno od toga da li je period proveden u Njemačkoj finansirala neka njemačka organizacija ili sam alumni. Uz pomoć široke mreže kontakata uključene organizacije imaju priliku da poboljšaju i usklade svoj rad s alumnijima. Pored toga je cilj da se naglase potencijali alumnija za ekonomsku saradnju. Kako sami alumni tako i preduzeća mogu na portalu pronaći saradnike, stručnjake ili partnere za saradnju.
Nastanak/historija
Rad s alumnijima, odnosno rad s apsolventima najčešće se odvija u sklopu pojedinih organizacija koje daju stipendije. Procjenjuje se međutim da je 80% inostranih apsolvenata, odnosno ca. 14.000 osoba godišnje, lično finansiralo svoj studijski ili radni boravak (free movers). Izgradnja kontakta s ovim alumnijima do sada je zahtijevala opsežna istraživanja. U tom kontekstu osnovan je Alumniportal Deutschland. On je ovom obliku jedini portal koji objedinjuje njemački rad s alumnijima i uvezuje raznovrsne vještine i potencijale alumnija Njemačke – za same alumnije, za organizacije koje ih stipendiraju i za sva druga njemačka preduzeća i organizacije kojima su širom svijeta potrebni partneri i saradnici. Do sada je na stranici registrovano više od 32.000 korisnika iz 184 zemlje (Stanje: Juli 2011.)
Struktura
Težište Alumniportala Deutschland nalazi se na Online-Community. Za korištenje ovog dijela potreba je besplatna registracija. Alumni u sklopu ove socijalne mreže mogu izgraditi i njegovati svoje kontakte između sebe kao i s organizacijama i preduzećima. Pored toga je moguće u sklopu samog portala voditi i blog. Slobodno dostupna rubrika "Infothek" daje korisnicima u mnogim područjima različite sadržajne ponude i tematske impulse za Community. Ovdje spada rubrika za međunarodno tržište rada i poslovne ponude, kalendar prezentacija, ponude vezane za njemački jezik, ponude za školovanje iz raznih područja, između ostalog iz ekonomije, nauke & istraživanja i kulture. Preduzeća i institucije mogu ponuditi konkurse za otvorena radna mjesta, u sklopu baze podataka tražiti osoblje na licu mjesta kao i pronaći partnere i stručnjake. Ponuda Alumniportala Deutschland dostupna je na njemačkom i engleskom jeziku. Jezik komuniciranja u sklopu Community-a moguće je izabrati.
Nosioci i partneri
Alumniportal Deutschland koncipiran je interdisciplinarno. Ovaj kooperacijski projekt nosi pet organizacija iz područja međunarodne saradnje: Više od deset „strateških partnera“ podržava ovu kooperaciju, između ostalog Ministarstvo vanjskih poslova SR Njemačke, Ministarstvo za obrazovanje i nauku SR Njemačke kao i razne političke fondacije kao što su Fondacija Friedrich Ebert, Fondacija Konrad Adenauer i Fondacija Heinrich Böll.
Obre
Obre je naseljeno mjesto u općini Kakanj, Bosna i Hercegovina.
Historija
Područje naselja Obre je naseljeno od mlađeg kamenog doba što je potvrđeno na arheološkim lokalitetima Obre I i Obre II.
Najstarija do sada poznata kultura iz starijeg neolita u centralnoj Bosni jeste Starčevo – impresso kultura zastupljena i na lokalitetu Obre I. Lokalitet Obre I ima četiri faze, od koje dvije donje pripadaju Staarčevo – impresso kulturi, a gornje dvije počecima i razvoju protokaknjske i Kakanjske kulture. Kasnije će kakanjska kultura sa elementima vinčanske, jadransko – impresso i lengyelsko– panonske kulture dosta utjecati na formiranje Butmirske kulture, jedne od najznačajnih neolitskih kultura jugoistočne Europe. Poznata je po lijepo dekorisanom keramičkom posuđu, kremenim alatkama i plastičnim izrađevinama (antropomorfnim i zoomorfnim figurama ). Nalazište Obre II i njegovi elementi pripadaju butmirskoj kulturi.
Industrija
Industrija je skup ljudskih djelatnosti koje su okrenute proizvodnji robe i usluga. Ipak, taj pojam obično podrazumijeva i nekakvu podjelu rada, za razliku od obrta, gdje se ista osoba može brinuti za cijeli proces: proizvodnju, prodaju i upravljanje. Prema tome, industrija obično uključuje velik broj ljudi.
Industrija se dijeli u tri privredna područja ili sektora:
NGC 6059
NGC 6059 je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Zmijonosac. Ovaj objekat je zapisao Lewis Swift 6. maja 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 815
NGC 815 (također poznat kao PGC 906183) je dvostruka kompaktna galaksija koja je udaljena oko 736 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,40 (86 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (43 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Ormond Stone 6. januara 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pet-prim kapa
U molekulskoj biologiji, pet-prim kapiranje (5′ kap) je posebno izmijenjeni nukleotid na 5′ kraju nekih primarnih transkripata kao što je prekursorska informacijska RNK. Ovaj proces, poznat kao iRNK zatvaranje, je visoko reguliran i vitalan u stvaranju stabilne i zrele informacijske RNK sposobne da se podvrgne translaciji tokom sinteza proteina. Mitohondrijska iRNK i hloroplastne iRNK nije kapirana.
Struktura
Kod višećelijskih eukariota i nekih virusa, a postoje dalje modifikacije, uključujući metilaciju 2′ hidroksi-grupa prva 2 riboza šećera na 5′ kraju iRNK. cap-1 ima metiliranu 2′-hidroksi grupu na prvom riboznom šećeru, dok cap-2 ima metilirane 2′-hidroksi grupe na prva dva šećera riboze, prikazana na desnoj strani. 5′ kapa je hemijski slična 3′ kraju molekule RNK (5′ ugljik ribozne kae je vezan, a 3′ nevezan). Ovo pruža značajnu otpornost na 5′ egzonukleaze.
Male jedarne RNK sadrže jedinstvene 5′-kape. Sm-klase snRNK nalaze se sa 5'-trimetilgvanozinskim kapama, dok su snRNK klase Lsm sa 5'-monometilfosfatnim kapama.
U Bacteria, a potencijalno i u višim organizmima, neke RNK su zatvorene sa NAD+, NADH, ili 3′-defosfo-koenzimom A.
U svim organizmima, molekule mRNA mogu biti dekapirane u procesu poznatom kao dekapiranje informacijske RNK.
Proces kapiranja
Polazna tačka za zatvaranje 7-metilgvanilatom je nepromijenjeni 5′ kraj molekule RNK, koji završava na trifosfatnoj grupi. Ona sadrži završni nukleotid praćen sa tri fosfatne grupe vezane za 5′ ugljik. Proces zatvaranja započinje prije završetka transkripcije, dok se sintetizira nova pre-iRNK.
Mehanizam zatvaranja sa NAD+, NADH ili 3′-defosfo-koenzimom A je drugačiji. Zatvaranje sa NAD+, NADH ili 3′-defosfo-koenzimom A postiže se kroz ab initio mehanizam za zatvaranje, u kojem NAD+, NADH ili 3′-desfosfo-koenzim A služi kao "nekanonski inicijacijski nukleotid" (NCIN) za inicijaciju transkripcije pomoću RNK-polimeraza i na taj način se direktno ugrađuje u RNA proizvod. I bakterijska RNK-polimeraza i eukariotska RNK-polimeraza II su u stanju da izvedu ovaj ab initio mehanizam zatvaranja.
Ciljanje
Za zatvaranje sa 7-metilgvanilatom, kapirajući enzimski kompleks (CEC) se vezuje za RNK-polimerazu II prije početka transkripcije. Čim 5′ kraj novog transkripta izađe iz RNK-polimeraze II, CEC provodi proces zatvaranja (ovakav mehanizam osigurava zatvaranje, kao kod poliadenilacija). The enzymes for capping can only bind to RNA polymerase II, ensuring specificity to only these transcripts, which are almost entirely mRNA.
Kapiranje sa NAD+, NADH ili 3′-defosfo-koenzimom A cilja promotorsku sekvencu. Kapiraranje sa NAD+, NADH ili 3′-defosfo-koenzimom A javlja se samo na promotorima koji imaju određene sekvence na i neposredno uzvodno od mjesta početka transkripcije i stoga se javlja samo za RNK sintetizirane iz određenih promotora.
Funkcija
Jedarni eksport RNK je reguliran kompleksom kapnog vezivanja (CBC), koji se vezuje isključivo za 7-metilgvanilatom kapiranu RNK. CBC tada prepoznaje i eksportuje kompleks jedarnih pora. Jednom u citoplazmi nakon pionirske runde translacije, CBC je zamijenjen translacijskim faktorima eIF4E i eIF4G kompleksa eIF4F. Ovaj kompleks zatim prepoznaju drugi mehanizmi za iniciranje translacije uključujući ribosom.
Kapiranje sa 7-metilgvanilatom sprečava razgradnju 5′ na dva načina. Prvo, degradacija iRNK putem 5′ egzonukleaza je spriječena (kao što je gore spomenuto) funkcionalnim izgledom 3′ kraja. Drugo, CBC i eIF4E/eIF4G blokiraju pristup dekapirajućim enzima u kapici. Ovo povećava poluživot iRNK, što je bitno kod eukariota, jer procesi eksporta i translacije traju značajno vrijeme.
Dekapiranje iRNK kapirane 7-metilgvanilatom katalizira kompleks dekapiranja koji se sastoji od najmanje Dcp1 i Dcp2, koji se moraju nadmetati sa eIF4E, da bi vezali kapu. Stoga je kapa od 7-metilgvanilata marker iRNK koja aktivno translatira i ćelije ga koriste za regulaciju poluživota iRNK kao odgovor na nove podražaje. Nepoželjne iRNK se šalju P-tijelo na privremeno skladištenje ili dekapiranje, čiji se detalji još uvijek rješavaju.
Mehanizam promocije ekscizije 5′ proksimalnog introna nije dobro shvaćen, ali čini se da se kapica 7-metilgvanilata vrti okolo i stupa u interakciju sa splajsosomom u procesu spajanja, promovišući eksciziju introna.
Kraj (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
UNTAES
thumb|250px|Područje istočne Slavonije, Baranje i zapadnog Srijema
UNTAES (skr. od ) skraćenica je za Prijelaznu upravu UN-a za istočnu Slavoniju, Baranju i zapadni Srijem, osnovanu Rezolucijom Vijeća sigurnosti broj 1037 od 15. januara 1996.
UNTAES je stvorena na osnovi Erdutskog sporazuma potpisanim 12. decembra 1995. godine. Mandat UNTAES završio je 15. januara 1998., čimje je okončan proces mirne integracije hrvatskog Podunavlja u ustavno-pravni poredak Republike Hrvatske.
Prijelazi upravitelji su bili Jacques Paul Klein i William Walker.
NGC 1598
NGC 1598 (također poznat kao ESO 202-26, IRAS 04271-4753 i PGC 15204) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 236 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Dlijeto. Najveći prečnik je 1,40 (96 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (55 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. decembra 1837. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
595.
Godina 595. (DXCV) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 595. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Avari
Avari (poznati i pod imenom Obri kako ih nazivaju Slaveni), nomadski narod, porijeklom su iz središnje Azije. Postoje dvije grupe Avara, evroazijski (o kojim govori ovaj članak) i kavkaski Avari, stanovnici današnjeg Dagestana.
Historija
Prema kineskim izvorima oko 400. godine osnovan je savez plemena Dzut - Dzut, najvjerovatnije među Ujgurima koje su u Bizantu nazivali Ogorima. Ovladali su zemljom hunskog plemena Sabira otkuda se jedna grupa oko 460. godine pokrenula prema Kaspijskom i Crnom moru. Tada se i po prvi put pojavljuje ime Avari u evropskoj historiji. Avari se ponovno pojavljuju 557. godine kada nude pomoć Bizantu u borbi protiv drugih barbarskih plemena. Car Justinijan I ih plaća za borbu protiv Bugara koji su učestalo upadali u bizantske teritorije.
Bajan, osnivač avarske države (Avarski kaganat) 567. godine prelazi Karpate i u savezu sa Langobardima uništava Gepide i zauzima područja istočno od Dunava. Kada su Langobardi napustili Panoniju, Avari ostaju jedini gospodari ovog područja i šire svoju vlast prema Dalmaciji ali i prema Češkoj i prema Alpama. Iako su bilo malobrojni, vrlo brzo su potčinili sva slavenska plemena koja su se tu našla.
200px|thumb|desno|Karta američkog porijekla prikazuje avarskoslavensku imperiju Kaganat nakon zauzimanja Balkana, to jeste poslije kampanje u grčkom prostoru i osvajanja luke Patras na Peloponezu 588. godine. Ljubičasta linija je granica Kaganata i Bizantije nakon 626. godine. Historical Atlas, New York: Henry Holt and Company, 1911. (Wikipedia.org: Landnahme der Slawen auf dem Balkan; porijeklo slike: William R. Shepherd (1871 –1934)).
Uz povremene upade u Furlaniju i u Franačku državu, Avari su uglavnom najveći problem predstavljali Bizantu, pa su pod Bajanom ovladali bizantskim uporištima u Panoniji, Sirmijumom i Singidunumom, a učestalo su upadali preko starih rimskih putova i u Dalmaciju. Njihov najveći pothvat je bio neuspjeli napad na Carigrad 626. godine, u kojem su osim Avara učestvovali i Slaveni i Gepidi, nakon čega su odbačeni s velikim gubicima. Porazom kod Carigrada i počinje prestanak njihove moći. Slaveni ih napuštaju i uz pomoć Bizantije protjeruju ih u Panoniju. Propao je prvi Avarski kaganat, ali ipak u Panoniji uspijevaju sačuvati još dva naredna vijeka svoju moć, sve do 796. godine kada Karlo Veliki (vidi: Franačko-avarski ratovi) uništava Avare, koji poslije toga i zauvijek nestaju.
Ustroj
Avari su bili organizirani po rodovima i plemenima na čijem su se čelu nalazili tarhani. Na čelu više rodova i plemena se nalazio kagan, a u ratnim pohodima pored njega je postojao još i jugur, kao prvi zapovjednik. Avari su imali brze konje i bili su odlični jahači, što im je i omogućilo nadmoć nad brojčano jačim Slavenima. Bitke su vodili uglavnom na otvorenim prostorima, a gradili su i velike logore, utvrđene zemljanim nasipima iz kojih su mogli vršiti ispade na sve strane. Kada su im se oko 570. godine pridružili Bugari i Huni, mogli su brojati oko 50 hiljada.
Posljedica odlaska Avara sa Balkana je stvaranje velikog broja Sklavinija.
594.
Godina 594. (DXCIV) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 594. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Bad Radkersburg
Položaj općine Bad Radkersburg u [[Spisak okruga i statutarnih gradova u Austriji|okrugu Südoststeiermark|180px|desno|mini]]
Bad Radkersburg (,, prekmursko Radgonja), je grad u okrugu Südoststeiermark u austrijskoj saveznoj pokrajini Štajerskoj na rijeci Muri. Nalazi se na samoj obali Mure i na granici sa Slovenijom na čijoj se strani nalazi grad Gornja Radgona. U gradu se nalazi termalna banja, sa kompleksom hotela i liječilišta. Broj stanovnika općine je   Općina pripada sudskom okrugu Feldbach.
Podjela
Općina se dijeli na nekoliko naselja i katastarskih općina:
Altneudörfl, Dedenitz, Goritz bei Radkersburg, Hummersdorf, Kellerdorf, Laafeld, Leitersdorf I, Pfarrsdorf, Pridahof, Radkersburg, Sicheldorf i Zelting.
Historija
thumb|left|Radkersburg, 1830, Wonsiedler
Dicmo Kraj
Dicmo Kraj je naseljeno mjesto i sjedište općine Dicmo, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Sinj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Dicmo Kraj je imao 689 stanovnika.
Napomena: ''U 1948. iskazano pod imenom Dicmo Kraj, zatim Kraj, a od popisa 2021. vraća staro ime Dicmo Kraj. U 1869., 1921. i 1931. sadrži podatke za naselje Dicmo Osoje.''
593.
Godina 593. (DXCIII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 593. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Stara željeznička stanica (Banja Luka)
mini|desno|Nekadašnja željeznička stanica, sada muzej Stara željeznička stanica u Banjoj Luci jest objekt u kojem je danas smješten Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske. Nalazi se u centru Banje Luke, između ulica Kralja Petra I Karađorđevića i Kninske.
Prva pruga u Bosni i Hercegovini puštena je u saobraćaj 1872. godine, u vrijeme kada je Turska pokušala izgraditi željezničku prugu Istanbul – Beč. Bila je to pruga normalnog kolosijeka od Banje Luke do Dobrljina kod Bosanskog Novog, u dužini od 101,6 km. Saobraćaj obustavljen je 14. novembra 1875. godine zbog nerentabilnosti. Austrougarske vlasti ponovo uspostavljaju saobraćaj od Banje Luke do Dobrljina 1879. godine. Prvog decembra 1891. godine željeznička stanica Banja Luka povezana je sa gradom Banja Luka novoizgrađenom željezničkom prugom u dužini od 3 km. Tada je sagrađena i zgrada glavne željezničke stanice.
Godine 1968. ukinuta je željeznička pruga Banja Luka Grad - Banja Luka Predgrađe, tako da je stanica Banja Luka Predgrađe ponovo postala stanica Banja Luka.
Nakon dislokacije željezničke stanice iz centra grada u predgrađe, objekat željezničke stanice dobio je novu namjenu. Dogradnjom novih sadržaja i adaptacijom postojećih, zgrada željezničke stanice je postala sastavni dio nove autobuske stanice, zatim Umjetničke galerije, a 2004. Postala je Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske.
Opis
Projektovana je u duhu historicizma kao i većina javnih objekata nastalih u Austrougarskom carstvu s kraja 19. stoljeća. Arhitektonski stil neorenesanse je izražen kako u dispoziciji objekta tako i raščlanjenoj i bogatoj fasadnoj dekoraciji.
Historijska građevina – Stara željeznička stanica (Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske) u Banjoj Luci proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine
Muzej savremene umjetnosti
Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske osnovan je 13. januara 1971. godine kao Umjetnička galerija u Banjaluci, nakon akcije likovnih umjetnika sa prostora bivše Jugoslavije i drugih krajeva svijeta, koji su se solidarisali sa Banjalukom, pogođenom katastrofalnim zemljotresom 26. i 27. oktobra 1969. godine. Prikupiljeno je oko 800 umjetničkih djela, što je poslužilo kao temelj za osnivanje institucije i činilo njen početni fundus.
Umjetnička galerija preimenovana je 1994. godine u Galeriju likovnih umjetnosti Republike Srpske. a 2004. godine u Muzej savremene umjetnosti.
U okviru Muzeja djeluju četiri odjeljenja: Odjeljenje zbirki, Informaciono-dokumentacioni centar i biblioteka, Odjeljenje za edukativne programe i Odjeljenje za izložbene i programske djelatnosti.
Najznačajniji dosadašnji projekat institucije je organizacija, produkcija i prezentacija Paviljona Bosne i Hercegovine na 55. Venecijanskom bijenalu 2013. godine, za koji je izabrana izložba "Vrt uživanja" umjetnika Mladena Miljanovića.
Vojska
Vojska neke države se sastoji od svih njenih vojnih jedinica. Svrha vojske u ratu je sačuvanje integriteta države. U miru vojska često služi kao pomoć građanima u izvanrednim okolnostima (požari, potresi, poplave, itd), a sve su učestalija učestvovanja manjih ili većih vojnih jedinica u mirovnim misijama širom svijeta, obično pod pokroviteljstvom Ujedinjenih naroda.
Stara željeznička stanica (Banja Luka)
Muzej savremene umjetnosti
Muzej je aktivan član međunarodne organizacije ICOM i redovno obilježava "Međunarodni dan muzeja" i manifestaciju "Evropska noć muzeja".
U okviru internacionalne nagrade "Živa", koju dodjeljuje Forum slavenskih kultura za najbolji muzej jugoistočne Evrope, Muzej je 2014. godine nagrađen specijalnim priznanjem za kreativnost, a istaknuta je i njegova značajna uloga u odnosu prema lokalnoj zajednici i podsticaju stvaralaštva mladih umjetnika.
Vojska
Rimljani su bili veoma zainteresovani za stvari vojske, ostavljajući budućim naraštajima kako pisane tragove, tako i trijumfalne lukove i stubove.
Etimologija i definicije
Prva zabilježena upotreba riječi vojska na engleskom jeziku, napisane kao militarie, datira iz 1585. godine. Riječ potiče od latinske riječi militaris (od latinske riječi miles, što znači 'vojnik') preko francuskog, iako je ova etimologija nesigurna. Prema jednom prijedlogu, riječ je izvedena od *mil-it- - ide s tijelom i masom. Riječ se sada koristi za označavanje osobe vještog u upotrebi oružja, ili angažovane u vojnoj službi, ili u ratu.
Kao imenica, vojska se obično generalno odnosi na oružane snage neke zemlje, ili ponekad, preciznije, na više oficire koji njima komanduju. Uopšteno govoreći, to se odnosi na fizičku sposobnost oružanih snaga, ljudstva, opreme i fizičku površinu koju oni zauzimaju.
Kao pridjev, vojni izvorno se odnosio samo na vojnike i vojnikovanje, ali se značenje ubrzo proširilo na kopnene snage općenito i sve što je povezano s njihovom profesijom. Nazivi odreda Kraljevske vojne akademije (1741) i Vojne akademije Sjedinjenih Država (1802) odražavaju ovo prošireno značenje izraza. Međutim, otprilike u vrijeme Napoleonovih ratova, riječ 'vojna' počela se koristiti za označavanje cjelokupnih oružanih snaga, a u 21. vijeku pojmovi kao što su vojna služba, vojna obavještajna služba i vojna historija uključuju pomorstvo, kopneni i vazdušni aspekti. Kao takav, termin se sada odnosi na bilo koju aktivnost koju obavljaju pripadnici oružanih snaga.
Historija
mini|desno|Vojnici kanadske grenadirske garde u avganistanskoj provinciji Kandahar Vojna historija se obično smatra historijom svih sukoba, a ne samo historijom nacionalnih vojnih snaga. Ona je donekle drugačija od historije rata, dok se vojna historija fokusira na ljude i instituciju ratovanja, historija rata se prvenstveno bavi evolucijom samog rata izazvanom promjenama u tehnologiji, vladama i geografiji.
Vojna historija ima mnogo aspekata. Jedan od glavnih aspekata je učenje na prošlim dostignućima i greškama, kako bi se efikasnije ratovalo u budućnosti. Drugi je stvaranje osjećaja vojne tradicije, koji se koristi za stvaranje kohezivne vojne sile. Drugi aspekt je naučiti načine za efikasnije sprječavanje ratova. Ljudsko znanje o vojsci je u velikoj mjeri zasnovano na zabilježenim i usmenim historijama vojnih sukoba (ratova), njihovih armija i mornarica koje su učestvovale, a odnedavno i zračnih snaga.
U principu, postoje dvije vrste vojne historije, iako gotovo svi tekstovi imaju elemente oba tipa: deskriptivna historija, koja služi za evidentiranje sukoba bez preciziranja bilo kakvih izjava o uzrocima, prirodi sukoba, završetku i posljedicama sukoba; i analitička historija, koja nastoji da pruži izjave o uzrocima, prirodi, prestanku i posljedicama sukoba – kao sredstvo za izvlačenje znanja i razumjevanje sukoba u cjelini, i za sprečavanje ponavljanja budućih grešaka, kako bi se osmislili bolji koncepti ili metode u primjeni sila, ili da zagovaraju potrebu za novom tehnologijom.
Osoblje i jedinice
Unatoč sve većem značaju vojne tehnologije, vojna aktivnost prvenstveno ovisi o ljudima. Na primjer, 2000. godine britanska vojska je izjavila: "Čovjek je još uvijek prvo oružje rata."
Čin i uloga
Vojnu organizaciju karakteriše stroga hijerarhija podeljena na vojne činove, sa činovima koji se obično grupišu (po opadajućem redoslijedu autoriteta) kao oficiri (npr. pukovnik), podoficiri (npr. mlađi vodnik) i osoblje najnižeg ranga (npr. redovnici). Dok viši oficiri donose strateške odluke, podređeno vojno osoblje (vojnici, mornari, marinci i avijatičari) ih izvršavaju. Nazivi činova mogu varirati između oružanih snaga i zemalja, ali hijerarhija činova je zajednička za sve nacionalne oružane snage širom svijeta.
Regrutacija
Osoblje se može prikupljati putem dobrovoljne prijave ili regrutacije, u zavisnosti od sistema koji je odabrala država. Većina vojnog osoblja su muškarci; manjinski udio ženskog osoblja varira na međunarodnom nivou (oko 3% u Indiji, 10% u UK, 13% u Švedskoj, 16% u SAD-u, i 27% u Južnoj Africi ). Dok dvije trećine država danas samo regrutuju ili zapošljavaju odrasle osobe, 2017. godine, 50 država se još uvijek dijelom oslanjalo na djecu mlađu od 18 godina (obično 16 ili 17 godina) kako bi popunili redove svojih oružanih snaga.
Dok su regruti koji se pridruže kao oficiri generalno skloni društvenom napredovanju,, većina angažovanog osoblja dolazi iz okruženja relativne socio-ekonomske deprivacije. Na primjer, nakon što su SAD obustavile vojnu regrutaciju 1973. godine, "vojska je nesrazmjerno privlačila Afroamerikance, ljude sa niskim socio-ekonomskim statusom, ljude koji su pohađali neakademske srednje škole i one čije su ocjene u srednjoj školi bile niske".
NGC 7548
NGC 7548 (također poznat kao IRAS 23127+2459, MCG 4-54-36, PGC 70826 i UGC 12455) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 367 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 1,10 (118 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (96 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 30. septembra 1861. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ashley Seaver
Ashley Seaver je lik iz CBS-ove kriminalističke serije Zločinački umovi, a glumi je Rachel Nichols. Ona je kadetkinja s FBI-jeve akademije koja je trenutno pri kraju popravne obuke u Jedinici za analizu ponašanja (JAP-u). Pridružila se timu nekoliko epizoda nakon odlaska JJ.
Pozadina
Ona je kćerka Charlesa Beauchampa, serijskog ubice iz Sjeverne Dakote, poznatog kao Redmondski rasparač, koga su uhvatili Hotchner i Rossi kad je Ashley imala 18 godina. On je trenutno u zatvoru i ponekad joj pošalje pismo. Iako ih Ashley nikad ne čita, čuva ih.
Zločinački umovi
Kad je tim istraživao nekoliko ubistava u jednoj mirnoj i tihoj zajednici, Rossi ju je upoznao dok je bila na obuci. Nakon razgovora s njim i Hotchnerom, odlučila se pridružiti kao konsultant na slučaju. U početku su namjeravali samo pričati s Ashley, ali je ona insistirala da se pridruži, rekavši da može prepoznati znakove ubice u mirnoj zajednici. Odlazi sama do kuće jedne od žrtava kako bi vratila laptop koji je korišten kao dokazni materijal i ubrzo shvaća da je obudovljeni muž te žrtve zapravo ubica. On je zadrži u kući i prijeti joj nožem sve dok ne stigne Hotchner i upuca ga.
Ona se kasnije pridružuje JAP-u kako bi završila svoju obuku i pojavile su se mnoge sugestije od strane ljubitelja serije o potencijalnoj romansi između Ashley i Reida, potaknute razgovorom između Reida i Garcije (Garcia je rekla da vjeruje da Reid misli "da je Ashley lijepa"), iako je scenarist Edward Allen Bernero rekao da nema ništa romantično u odnosu Reida i Seaver i da će njih dvoje biti samo drugovi i ništa više.
Kompleks nastajućeg ribosomskog lanca
Kompleks ribosomskog lanca u nastajanju (RNC) odnosi se na kolekciju molekula koji čine ribosom vezan za polipeptid (protein) koji sintetiše. Sinteza polipeptida u nastajanju može biti zaustavljena jednim od nekoliko načina. RNC se proizvode i prečišćavaju u laboratorijama za proučavanje dinamike, biohemije, sklapanja i interakcije ribosoma i proteina u procesu sinteze.
Prefontaine Classic 2015.
Prefontaine Classic 2015. bio je 40. izdanje godišnjeg atletskog mitinga u Eugeneu i treća stanica Dijamantne lige 2015.
IC 1374
IC 1374 (također poznat kao PGC 66605) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 487 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodolija. Najveći prečnik je 0,30 (43 hiljade sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (28 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 5. oktobra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Departman
Departman je geografsko područje centralizirane države, koje funkcioniše kao upravna jedinica obično na provincijskom nivou. Ovo područje u nekim zemljama ima, a u nekim nema, upravno tijelo.
Hram svetog Save
mini|desno|250px|Crkva Svetog Save Hram Svetog Save u Beogradu je srpski pravoslavni hram i nalazi se na Svetosavskom trgu. Pripreme za njegovu izgradnju trajale su još od 1894. godine. Na drugom konkursu raspisanom 1926. godine usvojeno je arhitektonsko rješenje arhitekte Bogdana Nestorovića, uz kasnije prihvatanje nekih elemenata projekta arhitekte Aleksandra Deroka. Osvećenje temelja u duhu pravoslavne vjere izvršio je patrijarh Varnava 15. septembra 1935. godine, a kada su radovi poodmakli, patrijarh Gavrilo je 27. maja 1939. godine svečano osvetio, te u oltaru uz kamen-temeljac, položio i povelju. Dalja izgradnja bila je prekinuta napadom nacističke Njemačke na Kraljevinu Jugoslaviju, 6. aprila 1941. Tek u ljeto 1984. godine dobijena je dozvola od države za nastavak gradnje, pa je ratom i ljudskom nebrigom oskrnavljen hram ponovo osvetio patrijarh German u prisustvu svih srpsko-pravoslavnih arhijereja, 30. aprila 1985. godine, položivši povelju o nastavku radova u novim historijskim prilikama. Za protomajstora izgradnje određen je arhitekta Branko Pešić, profesor Univerziteta.
Hram je izgrađen u srpsko-vizantijskom stilu, sa četiri zvonika visoka 44 m. Visina vrha kupole iznosi 70 m, a hram zauzima površinu od 91x81 m. Ukrašen je sa osamnaest pozlaćenih krstova u tri veličine. 2004. godine je završena gradnja eksterijera, dok radovi u samoj unutrašnjosti hrama još nisu završeni. Hram Svetog Save danas je organski dio siluete Beograda i usprkos svojoj arhaično-tradicionalnoj vizuri predstavlja jedan od karakterističnih zdanja Beograda 21. vijeka.
NGC 4630
NGC 4630 (također poznat kao IRAS 12399+0414, MCG 1-32-136, PGC 42688 i UGC 7871) je nepravilna galaksija koja je udaljena oko 34 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,70 (17 hiljada sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (12 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 2. februara 1786. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Roba
mini|desno|200px|Vrste robe u ekonomiji |mini|Materijalna roba naslagana u [[Skladište|skladištu]] U ekonomiji, roba su artikli koji zadovoljavaju ljudske želje i pružaju korisnost, na primjer, potrošaču koji kupuje zadovoljavajući proizvod. Zajednička razlika se pravi između dobara koja su prenosiva i usluga koje nisu prenosive.
Termoelektrana (Kakanj)
Termoelektrana je naseljeno mjesto u općini Kakanj, Bosna i Hercegovina.
Roba
Roba (italijanski robba) čini elementarni ekonomski sastojak tržišne ekonomije. Ona je materijalno ili nematerijalno dobro čije je osnovno svojstvo da zadovoljava određene ljudske potrebe. Međutim, takvo dobro dobija svojstvo robe tek kad se do njega može doći zamjenom ili kupovinom na tržištu. Dobro, koje služi za zadovoljavanje vlastitih potreba onog tko ga je proizveo, nije roba.
Iako porijeklo robe seže još u prethistoriju, robna proizvodnja ostaje u ranim društvima iznimka. Tek s pojavom kapitalističkih proizvodnih odnosa roba postaje određujući ekonomski cilj.
Skoplje
Skoplje jest glavni i najveći grad Sjeverne Makedonije. Po posljednjem sprovedenom popisu stanovništva iz 2002. sama urbana zona grada je imala 428.933, dok šire područje koje obuhvata i mjesta udaljena 20 km od grada na granici sa Kosovom i brojna druga ruralna naselja, ima 506.926 stanovnika. Skoplje je politički, ekonomski i kulturni centar Sjeverne Makedonije i glavni centar metaloprerađivačke, hemijske, drvne, tekstilne, kožne i štamparske industrije. Industrijski razvoj je praćen intenzivnim razvojem unutrašnje i spoljne trgovine i bankarstva, kao i aktivnosti u poljima kulture i sporta.
Historija
Skoplje su osnovali Dardanijci u 3. vijeku p. n. e.. U vrijeme Rimskog Carstva na tom mjestu je bio grad pod imenom Justiniana Prima, ali je uništen u zemljotresu 518. Grad je ponovo izgrađen, i u vrijeme Bizantije je bio poznat pod imenom Skupi. U srednjem vijeku su se na vlasti u Skoplju često smjenjivali Bizantija i Bugarska, sve dok ga nisu osvojili Srbi u kasnom XIII vijeku i prenijeli u njega svoju prijestonicu. Osmanlije su ga osvojile 1392. i na turskom mu je ime bilo Üsküb ili Uskup za vrijeme petstogodišnje osmanske vladavine.
Skoplje je u tursko doba bilo glavni grad Kosovskog vilajeta. Turski pisac Dildžer Zede je u 17. vijeku napisao: "Dugo sam putovao preko te zemlje Rumelije, i vidio sam dosta lijepih gradova i bio sam zapanjen Allahovim blagoslovima, ali nijedan me nije zadivio i obradovao toliko kao nebeski grad Skoplje kroz koji protiče rijeka Vardar." Godine 1689. grad je zapalio austro-ugarski general Pikolomini.
1905. Skoplje je imalo oko 32.000 stanovnika, mješavinu Makedonaca, Bugara, Srba, Turaka, Albanaca i Roma. Ovdje je bilo sjedište arhiepiskopa Grčke pravoslavne crkve, arhiepiskopa katoličkih Albanaca i bugarskog episkopa. 1910. godine Agnes Gonxha Bojaxhiu, poznatija kao Majka Tereza, je rođena u Skoplju u katoličkoj albanskoj porodici.
Srbi su tokom Balkanskog rata 1913. oslobodili Skoplje od turske okupacije, i ono je postalo dio Srbije, koja je postala dio Kraljevine SHS 1918, te Kraljevine Jugoslavije 1929. godine. Bilo je pod bugarskom vlasti tokom oba svjetska rata, a 1945. godine je postao glavni grad Sjeverne Makedonije, republike članice Jugoslovenske federacije. 1963. Skoplje je pogodio snažan zemljotres, i brojni kulturno-historijski spomenici su ozbiljno oštećeni.
Za vrijeme Jugoslavije, Skoplje je brzo raslo i postalo je glavni industrijski centar južnobalkanskog regiona. Raspadom SFRJ 1991. godine Skoplje je postalo glavni grad nezavisne Republike Sjeverne Makedonije. Grčka se protivila korišćenju imena Makedonija od strane novoformirane države, i nametnula je ekonomsku blokadu koja je žestoko naškodila ekonomiji Sjeverne Makedonije i Skoplja, jer je zatvorila pristup moru preko Soluna. Blokada je stavljena van snage 1995. godine nakon dogovora između Grčke i Sjeverne Makedonije. Mnogi Grci i dalje ovu državu nazivaju "Republikom Skoplje", a njene stanovnike (omaložavajuće) "Skopljacima" (Skopiani na grčkom).
Demografija
Skoplje je demografski centar Republike Sjeverne Makedonije. Po popisu stanovništva iz 2002. sam grad brojao je 428.933 stanovnika dok u širem području u koje spada preko 50 sela i mjesta udaljena 20 km od grada, na samoj granici sa susjednom Srbijom, ima 506.926 stanovnika. U širem području koje obuhvata deset urbanih i ruralnih općina najviše je osoba koje su se izjasnili kao Makedonci (338.358, 66.75%), Albanci (103.891, 20.49%), Romi (23.475, 4.63%), Srbi (14.298), Turci (8.595), Bošnjaci (7.585) i Vlasi (2.557), dok ostalih 8.167 spada u kategoriju Ostalih.
Visoravan
mini|Planina Roraima u Venecueli Zaravan ili plato (od francuskog, plâteau; na engleskom, plateau) je stručni izraz u geologiji i geografiji koji označava uzvišenu površinu, koja je obično relativno ravna. Zaravni se oblikuju uglavnom za vrijeme tektonskih kretanja, kojom prilikom određena zemljišna površina se podigne pod pritiskom takvih kretanja. Vjetrovi i voda kasnije oblikuju zaravan, doprinoseći njenoj eroziji.
Panonska jezera
Panonska jezera predstavljaju jedinstvene primjere slanih jezera u Evropi, te imaju ljekovita svojstva zahvaljujući sadržaju soli i drugih minerala. Voda u jezerima neprestano kruži, i prečišćava se pješčanim filterima.