cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sicilija
Geografija
mini|lijevo|Topografska karta Sicilije Sicilija ima približno trouglast oblik, zbog kojeg je zaradila naziv "Trinakria". Na istoku je odvojena od italijanske regije Kalabrije Mesinskim prolazom. Ukupna dužina obale procjenjuje se na 1.484 km. Ukupna površina ostrva iznosi 25.711 km2, dok autonomna regija Sicilija (koja uključuje još i manja ostrva) ima površinu 27.708 km2.
Pred sjevernom obalom Sicilije leže Eolska ostrva, koja se još zovu i Liparski arhipelag, nazvan po najvećem ostrvu u toj ostrvskoj grupi. Ostala ostrva su Salina, Vulcano, Stromboli, Panarea, Filicudi i Alicudi, a na sjeverozapadu i ostrvo Ustica. Oko zapadnog vrha ostrva Sicilije smještena su i Egadska ostrva: Favignana, Marettimo i Levanzo, dok se između južne obale i obale Tunisa nalaze ostrva Pantelleria i Pelagijska ostrva: Lampedusa, Lampione i Linosa.
Stanovništvo
Velika većina stanovništva Sicilije govori sicilijanskom varijantom italijanskog jezika, kojeg ne rijetko smatraju i jedinstvenim, sopstvenim jezikom. Većina stanovništva pripadaju rimokatoličkoj vjeri. Oko dva miliona Sicilijanaca žive u inostranstvu, prije svega u Sjedinjenim Američkim Državama. Nekoliko ostrvskih mjesta naseljavaju etnički Albanci, koji se na Siciliji zovu Arbëresh.
Privreda
Poljoprivreda (pšenica, kukuruz, maslina, vinova loza, južne kulture), industrijska proizvodnja, automobilska industrija, turizam.
Društveni problemi
Visoka nezaposlenost, korupcija, nedostatak prometne infrastrukture, ekološke štete, nedostatak vode, organizirani kriminal (Mafija, Cosa Nostra).
Muzika
Muzika je važan dio kulturne tradicije na Siciliji. Veoma poznat je narodni ples tarantella, koji se pleše u varijantama u troosminskom i šestoosminskom taktu.
Film
U brojnim filmovima, poput ciklusa filmova Kum (1972, 1974 i 1990), Sicilija se pojavljuje kao mjesto radnje. Ne treba zaboraviti ni sljedeće filmove:
Ethelstan Slavni
Ethelstan (staroengleski: Æþelstan; 894 – 27. oktobar 939) bio je kralj Wessexa od 924. do 927. i kralj Engleske od 927. do 939. Bio je sin kralja Edvarda Starijeg i njegove prve supruge Ecgwynne. Moderni historičari ga smatraju prvim kraljem Engleske i jednim od najvećih anglosaksonskih kraljeva. Nikada se nije ženio i naslijedio ga je polubrat Edmund I.
Kada je Edvard umro u julu 924. godine, Ethelstan je podijelio carstvo sa bratom Etelvirdom, tako što je Etelvird naslijedio Wessex, a Ethelstan Merciju. Kako je Etelvird ubrzo umro nakon smrti Edvarda I Starijeg, Ethelstan je zavladao gotovo cjelokupnim područjem Engleske. U početku je Ethelstan naišao na otpor u Wessexu, dok nije osvojio i preostali dio britanskog teritorija kojim su vladali vikinzi. Tako je 927. godine okrunjen u Yorku za kralja Engleske i postao je prvi anglosaksonski vladar cijele Engleske. Godine 934. je napao Škotsku i prisilio Konstantina II na abdikaciju. To je naljutilo škote i vikinge koji su 937. godine napali Englesku. Ethelstan ih je porazio u bici kod Brunanburha i ta pobjeda mu je donijela veliki ugled na evropskom kontinentu. Nakon njegove smrti 939. godine, vikinzi su vratili posjede oko Yorka.
Ethelstan je centralizirao vladu; povećao je kontrolu nad proizvodnjom povelja i pozvao vodeće ličnosti iz udaljenih područja da budu njegovi savjetnici. Ovim sastancima su prisustvovali i drugi vladari izvan njegove teritorije, posebno velški kraljevi, koji su na taj način priznali njegovu vladavinu. Njegove pravne reforme su bile nastavak započetih reformi njegovog djeda Alfreda Velikog. Ethelstan je bio jedan od najpobožnijih anglosaksonskih kraljeva i bio je poznat po prikupljanju relikvija i građenju crkava. Njegov dvor je bio centar učenja engleskog jezika, a također je postavio temelje za benediktinsku monašku reformu. Nijedan drugi anglosaksonski kralj nije imao važnu ulogu u evropskoj politici kao Ethelstan te je dogovorio sestrama brakove sa mnogim evropskim vladarima.
Rani život
Prema Williamu Malmesbury, Ethelstan je imao trideset godina kada je došao na prijestolje 924. godine, što znači da je rođen 894. godine. Bio je najstariji sin Edvarda Starijeg i njegove prve supruge Ecgwynne.
Lagrangeova tačka
mini|330px|Slika koja pokazuje efektivne potencijale sistema dva tijela (konkretno [[Sunce|Sunca i Zemlje) usljed dejstva gravitacione i centrifugalne sile u referentnom sistemu koji rotira tako da položaji tijela ostaju konstantni. Tijela koja rotiraju oko Sunca sa istim orbitalnim periodom kao Zemlja će početi da se kreću po linijama koje spajaju ekvipotencijalne(?) površi. Strelice pokazuju gradijent porasta potencijala oko 5 Lagrangeovih tačaka — i  ali su u samim tačkama ove sile u ravnoteži. Vidi NASA Wilkinson Microwave Anisotropy Probe za više detalja.]]
Preciznija definicija kaže da su Lagrangeove tačke stacionarna rješenja redukovanog problema tri tijela.
Historija i koncept
Tri kolinearne Lagrangeove tačke je prvi otkrio Euler oko 1750. godine.
Italijansko-francuski matematičar Joseph Louis Lagrange je 1772. radio na poznatom problemu tri tijela, kada je otkrio zanimljivu posljedicu svojih rezultata. Lagrange je pokušao da pronađe jednostavan način za računanje gravitacionih interakcija proizvoljnog broja tijela, jer prema Njutnovoj mehanici tijela se u takvom sistemu kreću haotično dok ne dođe do sudara ili neka tijela budu izbačena iz sistema tako da se ostatak sistema nađe u ravnoteži. Problem jednog tijela je trivijalan, jer je ono statično u odnosu na samo sebe, problem dva tijela je jednostavan jer se oba tijela kreću oko zajedničkog centra mase; međutim, uvođenjem dodatnih tijela se matematičke jednačine drastično komplikuju. Potrebno je izračunati uticaj svih tijela na sva druga tijela na svakoj tački njihove putanje.
Lagrange je želio da pojednostavi problem. Uveo je jednostavnu hipotezu: Putanja objekta je određena putem koji minimizira akciju tokom vremena. Takvu putanju je moguće naći oduzimanjem potencijalne od kinetičke energije. Ovakvim razmišljanjem, Lagrange je reformulisao klasičnu Njutnovu mehaniku i došao do tzv. Lagrangeove mehanike. Dalji rad je doveo Lagrangea do hipoteze kako će se tijelo zanemarljive mase kretati oko dva tijela koja se već nalaze na približno kružnim orbitama. U referentnom sistemu koji rotira zajedno sa većim tijelima, Lagrange je našao 5 specifičnih tačaka u kojima se poništavaju sile koje djeluju na malo tijelo. U njegovu čast su ove tačke nazvane „Lagrangeove tačke“. Tek poslije stotinu godina (1990-ih) su otkriveni Trojanski asteroidi, čije orbite se nalaze u Lagrangeovim tačkama sistema Sunce-Jupiter.
Lagrangeove tačke
mini|300px|Slika koja prikazuje Lagrangeove tačke u sistemu u kome je jedno tijelo daleko masivnije od drugog (npr. Sunce i Zemlja). U takvom sistemu se čini se da tačke L3–L5 nalaze na istoj orbiti kao manje tijelo, mada se zapravo nalaze malo izvan njegove orbite. Pet lagrangeovih tačaka nosi sljedeće oznake:
L1
L1 tačka leži na liniji koja spaja veće mase M1 and M2, i to između ovih tijela. Ovu je tačku intuitivno najlakše razumjeti, u njoj gravitacija manjeg se direktno suprotstavlja gravitaciji većeg tijela.
L1 tačka u sistemu Sunce-Zemlja je idealna za posmatranje Sunca. Solarna i heliosferna opservatorija (SOHO) je smještena u Halo orbiti oko L1, a satelit Napredni istraživač sastava (ACE) u Lisažu orbiti, također oko L1. Zemlja-Mjesec L1 omogućava lak pristup orbitama i oko Zemlje i oko Mjeseca uz minimalnu promjenu brzine zbog čega je idealna za svemirsku stanicu koja bi prenosila ljude i teret do Mjeseca i nazad.
L2
mini|300px|Slika koja prikazuje Sunce-Zemlja L2 tačku, koja leži dobrano iza Mjesečeve orbite.
L2 tačka leži na pravoj definisanoj većim masama, iza manjeg tijela. U ovom slučaju se gravitaciona dejstva oba tijela suprotstavljaju centrifugalnoj sili trećeg tijela.
L2 tačka u sistemu Sunce-Zemlja je dobra pozicija za svemirska posmatranja. Kako objekti u L2 zadržavaju istu orijentaciju u odnosu na Zemlju i Sunce, kalibracija i zaštita su značajno jednostavniji. Vilkinsonova stanica za mikrotalasnu anizotropiju (Wilkinson Microwave Anisotropy Probe) se već nalazi u orbiti oko L2, a u planu su i Plankov satelit, Heršel svemirska opservatorija, Gaja stanica i Džejms Veb svemirski teleskop. L2 tačka u sistemu Zemlja-Mjesec predstavlja pogodnu tačku za postavljanje komunikacijskih satelita za dalju stranu Mjeseca.
Ako je masa manjeg tijela (M2) mnogo manja od mase većeg objekta (M1), onda se L1 i L2 nalaze na približno istoj udaljenosti r od manjeg tijela, jednakoj poluprečniku Hilove sfere:
gdje je R udaljenost između M1 i M2.
L3
L3 tačka leži kolinearno sa većim tijelima, iza većeg od njih
U petparačkoj naučnoj fantastici i stripovima L3 je bila populatno mjesto za smještanje „anti-Zemlje“, ali kada se jednom započelo sa lansiranjem svemirskih sondi, pokazano je da takvo tijelo ne postoji, štaviše, Sunce-Zemlja L3 tačka je izuzetno nestabilna zbog gravitacionog dejstva drugih planeta. Venera, na primjer, svakih 20 mjeseci prolazi na manje od 0,3 AJ od L3.
L4 i L5
mini|desno|200px|Gravitaciona sila u L4. L4 i L5 tačke leže na tjemenima jednakostraničnog trougla čija je osnova definisana većim tijelima. Tačka L4 se nalazi ispred, a L5 iza manjeg tijela gledano u odnosu na njegovu revoluciju oko većeg. Obe ove Lagrangeove tačke leže u ravni orbite manjeg tijela.
Ove dve tačke su stabilne jer su jednako udaljene od obje mase, pa je sila kojom veća tijela na njih djeluju proporcionalna masama M1 i M2, tako da rezultanta sile prolazi kroz centar mase. U L4 i L5 ne mora da se nalazi tijelo zanemarljive mase u odnosu na M1 i M2; opštu trougaonu konfiguraciju je otkrio Lagrange proučavajući problem 3 tijela.
L4 i L5 se ponekad nazivaju trougaone Lagrangeove tačke ili Trojanske tačke. Naziv Trojanske tačke potiče od trojanskih asteroida, koji se nalaze u L4 i L5 tačkama sistema Sunce-Jupiter. Asteroidi u L4 su nazvani „grčki tabor“ a u L5 „trojanski tabor“, i nose imena odgovarajućih junaka Ilijade.
Stabilnost
Prve tri Lagrangeove tačke su stabilne samo u ravni normalnoj na pravu definisanu sa dva tijelima. Ovo je najočiglednije kod L1. Na probnu masu pomjerenu normalno u odnosu na duž koja spaja M1 i M2 djelovat će privlačna sila oba tijela koja teži da tijelo vrati u ravnotežnu tačku. Ovo se dešava jer se komponente sile normalne na M1-M2 duž superponiraju, dok su komponentne paralelne sa ovom duži uravnotežene. Međutim, ako se probno tijelo pomjeri bliže nekoj od masa, to tijelo će djelovati jačom silom nego tijelo od koga je probna masa odmaknuta. (Ovakvo ponašanje je slično ponašanju pod dejtstvom plimskih sila).
Nasuprot kolinearnim Lagrangeovim tačkama, trougaone tačke (L4 i L5) su tačke stabilne ravnoteže, pod uslovom da je odnos između -M1 i M2 veći od 24,96. Ovo je slučaj sa Suncem i Zemljom, dok je odnos Zemlje i Mjeseca za nijansu manji. Kada se tijelo pomjeri iz trougaone Lagrangeove tačke, Koriolisova sila ga zadržava na stabilnoj, bubrežastoj orbiti oko Lagrangeove tačke (posmatrano iz rotirajućeg referentnog sistema). U sistemu Zemlja-Mjesec, međutim, problem stabilnost je komplikovaniji zbog značajnog uticaja Sunčeve gravitacije
Misije u Lagrangeovim tačkama
Zbog svoje specifičnosti, Lagrangeove tačke su česta meta za neke vrste misija. Najčešće se misije nalaze u orbiti oko Lagrangeovih tačaka, a ne u samim tačkama.
Bohrov radijus
Sa:
Bohrov radijus jednak je 5.291772108(18)×10−11 m.
Osnovna Bohrova interpretacija radijusa kao udaljenost, na kojoj elektron kruži oko jezgre u okviru kvantne teorije je zastarjela. Bohrov radijus je tako potrebno razumjeti kao prosječnu udaljenost elektrona od jezgre u osnovnom stanju vodikovog atoma odnosno kao veličinu pripadajućeg vjerovatnosnog redosljeda položaja elektrona.
Trilobiti
Trilobita ili trilobiti, trilobite (lat. tres lobulos = tri režnja, trorežnjevito, trodijelno) su izumrli razred Arthropoda, u potkoljenu Trilobitomorpha. Oni su najkarakterističniji fosili za paleozojsku eru (ranije "primarno doba"). Opisano ih je gotovo 4.000 vrsta.
NGC 840
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Trilobiti
Pojavili su se u kambrijskom periodu (na početku paleozoika, prije oko 540 miliona godina), kada su se pojavili edijakarski organizmi, ali su se počeli diverzificirati u donjem kambriju. Nakon masovnog izumiranja u kasnom kambriju preživjeli su samo oblici koji su naseljavali pelagijske dubokovodne sredine.
Tokom ordovicija dostigli su maksimalnu raznolikost i zauzeli gotovo sve morske ekološke niše. Od silura je bilo malo promjena, sve dok u srednje- i donjedevonskoj krizi nisu pretrpjeli značajno smanjenje, izumiranjem svih redova, osim Proetida. Tokom karbona, predstavici ovih grups su rijetke i ograničeni na grebenove. Posljednji trilobiti, već stanovnici samo plitkih voda, nestali su za vrijeme granične permo-trijaske krize, prije oko 250 miliona godina, zajedno sa Eurypterida ili „morski škorpijama Blastozoa, nekim vrstama riba, spužvi, bodljokožaca itd. Njegovo prisustvo na Zemlji, dakle, trajalo tokom paleozoika, gotovo 300 miliona godina. Fosilni ostaci trilobita toliko su obilni i toliko su proučeni da su vjerovatno najpoznatija skupina izumrlih životinja.
U početku su se smatrali precima rakova (posebno kopnenih Cochinealla vlažnih staništa, koji imaju određene zajedničke karakteristike) ili čak svih člankonožaca (jer su se prvi pojavili u fosilnim zapisima). Danas se smatraju nezavisnom skupinom, izdvojene od Mandibulata i Chelicerata.
Morfologija
Trilobiti su imali ravno i glatko tijelo, više ili manje ovalno, a podijeljenu u tri tagme, cefalon (glava), grudni koš i pigidij; grudni koš i pigidij formiraju trup. Imali su dvije uzdužne brazde koje tijelo dijele na tri jasno definirana režnja (od čega dolazi i ime): srednji (koji se u zove "glabela" i "trunkus") i dva bočna (tzv. gena ili obrazi u cefalonu i  pleura u trupu). Dorzalni tegument bio je gusta kutikula impregnirana kalcij-karbonatom, koji je olakšavao njihovu fosilizaciju. Veličina im je varirala od nekoliko milimetara do više od 60 cm, kod nekih džinovskih vrsta..
Glava
Glava (cephalon) rezultat je potpune fuzije različitih segmenata i ne pokazuje vanjske ostatke metamerizacije. Gēna se proteže sa strana i iza dva genalnog vrha ; gena se šavom dijeli na dva dijela: unutrašnja, fiksna gēna (fiksigena) i vanjska, mobilna gena (librigena). Struktura koja je formirana od glabele i fiksigena naziva se kranidija. Na ventralnoj strani je hipostom, plak koji je suspendiran ispod glabele, a koji štiti usta.
Na genama postoji par velikih kompozitnih očiju, iznenađujuće evoluiranih (kod nekih vrsta smještenih na stabljikama), analogno onima kod sadašnjih srodnika, kao što su rakovi i insekti. U stvari, trilobiti su bili prve životinje koje su imale složene oči, što je vjerovatno uticalo na njihov evolucijski uspjeh. U ventralnom delu cefalona ubacuju se antene vrlo slične jedne drugima. Antene su, po svom položaju rasporedu, jednake onima kod insekata i Myriapoda i prvom paru kod rakova.
Edmund Veličanstveni
Edmund I (staroengleski: Ēadmund; 921 – 26. maj 946), zvani Pravedni i Veličanstveni, bio je kralj engleske od 939. do svoje smrti 946. Bio je sin Edvarda Starijeg i polubrat Ethelstana. Kada je Ethelstan umro 939, naslijedio ga je Edmund I.
Stopa
Stopa je jedinica za mjerenje dužine i nije SI jedinica. Jednaka je 12 palaca ili trećini jarda. Međunarodna oznaka za stopu je ft. Postoji više definicija jedinice stopa, danas je najraširenija ona koju upotrebljavaju u Velikoj Britaniji i SAD-u. Po toj definiciji stopa je jednaka 0,3048 metra. U nekim slučajevima jedinicu označavaju izostavnikom ', 60' npr. znači 60 stopa.
Edmund Veličanstveni
Vojne prijetnje
Edmund je došao na englesko prijestolje nakon smrti Ethelstana 939. godine. Odmah nakon krunisanja, morao je da se suoči sa nekoliko vojnih prijetnji. Vikinški kralj Dablina Olaf Guthfrithsson je osvojio Kraljevinu Northumbriju i izvršio invaziju na Midlands; nakon smrti Olafa 942. godine, Edmund je ponovo osvojio Midlands. Nakon toga Edmund je sklopio savez sa kraljem Yorka Olafom Cuaranom 943. godine. Slijedeće godine su zajedničkim snagama zauzeli Kraljevinu Northumbiju, ali je kasnije njegov saveznik izgubio tron i vratio se u Dablin. Tu je postao kralj Dablina kao Amlaib Cuaran. Godine 945. Edmund zauzima Kraljevinu Strathclyde i ustupa je škotskom kralju Malkolmu I u zamjenu za sporazum o međusobnoj vojnoj podršci. Edmund je tako uspostavio politiku sigurnih granica i mirnih odnosa sa Škotskom. Tokom njegove vladavine započela je obnova samostana u Engleskoj.
Jesenice (čvor)
Hrvatska
Slovenija
Mamma Mia (ABBA)
Mamma Mia je pjesma švedske pop grupe ABBA, objavljena na njihovom trećem studijskom albumu pod nazivom ABBA iz 1975. godine. Napisali su je klavijaturist Benny Andersson, gitarist ABBA-e Björn Ulvaeus i menadžer sastava Stig Anderson, dok su najveći dio pjevačkog posla odradile Agnetha Fältskog i Anni-Frid Lyngstad.
NGC 1628
NGC 1628 (također poznat kao IRAS 04351-0448, MCG -1-12-39 i PGC 15674) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 170 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,90 (94 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (20 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 22. decembra 1886. godine.
Mamma Mia (ABBA)
O pjesmi i prijem kod publike
Pjesma "Mamma Mia" napisana je u žanru pop i glam rocka i prva je pjesma na trećem albumu pod nazivom ABBA. Iako je prva pjesma na albumu, snimljena je posljednja za njihov tada novi album. Objavljena je u septembru 1975. godine na šestoj singl ploči zajedno sa pjesmom Intermezzo No. 1 na B-strani. Ime pjesme izvedena je iz italijanske uzrečice koja se koristi u situacijama iznenađenja, tjeskobe ili uzbuđenja, a znači "majko moja". Pjesma je ostvarila dobar uspjeh na svjetskim ljestvicama popularnosti, ponovivši uspjeh albuma "Waterloo" iz 1974. godine dospjevši na prvo mjesto u Velikoj Britaniji. Počinje sa prepoznatljivim melodijskim uvodom koji podsjeća na zvuk ksilofona odsviranim na marimbi, instrumentu afričkog porijekla sličan ksilofonu, ali sa drvenim šipkama. Benny je našao marimbu u studiju i počeo je svirati da isproba kako bi zvučala na novoj pjesmi. Svidio mu se "tik-tok" zvuk koji je odsvirao i počeo ga koristiti kao odličnu ritmičku podlogu u pjesmi prilikom snimanja u studiju. "Mamma Mia" napisana je kod kuće Agnethe Fältskog i Björna Ulvaeusa, a bila je jedna od četiri pjesme za koje su snimljeni muzički video spotovi za promociju albuma. U samom početku, "Mamma Mia" nikada nije bila namijenjena za objavljivanje na singl ploči. U to vrijeme mnogi umjetnici snimili su obrade pjesama grupe ABBA (poput "Honey, Honey" i "Bang-A-Boomerang"). Međutim, članovi grupe ABBA ponudili su svoju pjesmu "Mamma Mia" britanskoj pop grupi Brotherhood of Man, koji su je odbili.
Nakon ovog uspjeha u Australiji, glavni odgovorni iz izdavaČke kuće Epic Records iz Velike Britanije prvi put su primijetili grupu ABBA nakon njihove pobjede na Eurosong takmičenju sa pjesmom "Waterloo". Od tada je Epic Records počeo sa punom promocijom singl ploča grupe ABBA. Veoma uspješna bila je pjesma "S.O.S.", koja je dostigla deseto mjesto na britanskom tržištu, ubrzo nakon njihovog prvog uspjeha sa pjesmom "Waterloo". "Mamma Mia" koja je ubrzo uslijedila, dostigla je prvo mjesto na listi najpopularnijih u Velikoj Britaniji u januaru 1976. godine. Za njom je slijedilo 16 pjesama ovog pop sastava koje su uzastopno bile među deset najboljih singlova u Velikoj Britaniji.
Na B-strani singl ploče za australijsko izdanje "Mamma Mia" bila je pjesma "Hey, Hey Helen". U većini drugih zemalja na B-strani je bio instrumentalni "Intermezzo No. 1". ABBA-ina britanska izdavačka kuĉa Epic Records odabrala je pjesmu "Tropical Loveland" kao B-stranu za britansko izdanje, vjerujući u još jednu pjevačku pjesmu, posebno jednu u drugačijem muzičkom stilu koja će predstaviti grupu ABBA u najboljem svjetlu tokom promoviranja novog albuma.
Od 20. septembra 2021. godine, "Mamma Mia" nalazi se na sedmom mjestu najpopularnijih pjesama ABBA-e u Velikoj Britaniji sa 860.000 prodatih pregleda na digitalnom streamingu.
NGC 1628
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Derviš i smrt
Derviš i smrt je najuspješniji roman bosanskohercegovačkog pisca Meše Selimovića.
Roman je pisan u razdoblju od četiri godine (1962-1966) u piščevom poodmaklom dobu. Objavljen je 1966. godine od strane izdavačke kuće Svjetlost iz Sarajeva i doživio nevjerovatan uspjeh u okvirima čitalačke javnosti širom tadašnje Jugoslavije. Roman je doživio brojna reizdanja. Derviš i smrt donio je Selimoviću mnogobrojne najviše jugoslavenske nagrade, između ostalih Njegoševu, Goranovu i NIN-ovu nagradu.
Žanr romana je psihološka drama sa primjesama filozofije uskomiješane s lirskim doživljajem okolnosti i unutarnjih previranja.
Hold It Against Me
"Hold It Against Me" je singl američke pop pjevačice Britney Spears izdat 2011. godine sa sedmi albuma, Femme Fatale.
Derviš i smrt
''Klasičan sklad Selimovićevog pripovjedanja, prateći u nečemu Andrićev nenadmašni uzor, obogaćen izuzetnim filosofskim i lirskim sjenčenjima, u kojima duhovna drama šejha Nurudina zvuči u složenom akordu: prisutni su i andrićevski motivi bosanske kasabe i njenih šarolikih prizora i surovih naravi, ali i osobita orijentalna poezija i duhovnost. Povrh svega, tragedija Selimovićevog derviša, suočenog sa zamkama postojanja i sa neminovnošću propasti ljudskih vrijednosti, uzdignuta je do univerzalne slike ljudske sudbine u žrvnju nečovječne historije i totalitarne ideologije. Selimović je tako odista dao jednu od najuzbudljivijih knjiga naše epohe, pri tom, knjigu "za sva vremena".''
Derviš i smrt je doživio ekranizaciju 1972. godine, u režiji Save Mrmaka i sa Zoranom Radmilovićem u glavnoj ulozi, u obliku TV serije. 1974. je snimljen i film "Derviš i smrt" u režiji Zdravka Velimirovića, sa Vojom Mirićem u glavnoj, i Velimirom Batom Živojinovićem, Borisom Dvornikom, Pavlom Vujisićem, Abdurrahmanom Šaljom, Farukom Begollijem i drugima u ostalim ulogama.
Kasnije je Meša Selimović izdao svojevrsni produžetak ovog djela u obliku romana Tvrđava (1970).
Pljeskavica
mini|250px|Pljeskavica sa prilozima Pljeskavica je jelo od mljevenog mesa koje se najčešće peče na roštilju. Pljeskavice se tradicionalno spremaju u Bosni i Hercegovini, Srbiji, Hrvatskoj, Sloveniji, Mađarskoj, Makedoniji, Rumuniji, Bugarskoj i Crnoj Gori.
Pljeskavica se često miješa sa hamburgerom zbog njihove sličnosti. U balkanskom regionu pljeskavica se sprema na osnovu ličnog ukusa sa dodacima po sopstvenom izboru. Smatra se odličnim obrokom koji zasiti, i mnogima predstavlja omiljeno jelo.
NGC 7568
NGC 7568 (također poznat kao NGC 7574, PGC 70892 i UGC 12469) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 386 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,90 (101 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 17. oktobra 1876. godine.
Edred
Edred (staroengleski: Eadred; 923 – 23. novembar 955) bio je kralj Engleske od 946. do svoje smrti 955. Krunu je naslijedio godine 946. od svog polubrata Edmunda I Veličanstvenog nakon što je izboden na smrt. Edred je tokom vladavine postigao vojne uspjehe u borbi protiv Vikinga, te je 954. York definitivno stavio pod englesku kontrolu ubivši njegovog posljednjeg vikinškog kralja Erica Bloodaxea. Ta pobjeda je Edreda i njegovu anglosasku kraljevsku dinastiju stavila u dominantan položaj u Engleskoj. Bio je izrazito religiozan kralj ali je bio veoma slabog zdravlja uslijed čega je i preminuo 955. godine. Naslijedio ga je nećak Edwy.
NGC 7568
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Graz-Umgebung
Okrug Graz-Umgebung je politički i upravni okrug koji se nalazi u središnjem dijelu austrijske pokrajine Štajerske.
Edred
Dolazak na prijestolje
Edred je bio sin Edvarda Starijeg i njegove treće supruge Eadgife, kćerke Sigehelma, ealdormana Kenta. Naslijedio je svog starijeg brata Edmunda I Veličanstvenog koji je izboden na smrt u Pucklechurchu (Gloucestershire) na dan svetog Augustina 26. maja 946. Iste godine, 16. augusta, Edreda je osveštao nadbiskup Oda Kenteberijski u Kingston upon Thamesu (Surrey, sada London).
Graz-Umgebung
Do 2015.
Okrug se sastojao od ukupno 57 općine. Od toga je jedan grad i 22 tržišne općine sa statusom. Broj stanovnika u pojedinoj općini nalazi se u zagradi. desno|mini|Podjela okruga Graz-Umgebung do 2015. godine
NGC 6082
NGC 6082 (također poznat kao ESO 390-?1 i IC 4597 ?) je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Škorpion. Ovaj objekat je zapisao John Frederick William Herschel 7. juna 1837. godine.
Graz-Umgebung
Od 2015.
700px|centar|mini|Općine u okrugu Graz-Umgebung nakon teritorijalne reforme 2015.
Razarač
desno|280px|mini|Američki razarač USS Larsen
Adolf Benca
Biografija
Adolf Benca je rođen 16. maja 1959. godine u gradu Stupava Bratislava regija, bivša Čehoslovačka. Porodica Benca je 1969. godine sa desetogodišnjim Adolfom i mlađom kćerkom Lubicom emigrirala iz Česhoslovačke u Sjedinjene Američke Države. Najprije je 1981. godine završio The Cooper Union for the Advancement of Science and Art, školu umjetnosti u New Yorku, sa diplomom Bachelor of Fine Arts (B.F.A.). Četiri godine kasnije završio je kolumbijski Univerzitet u New Yorku. Godine 1987. dodijeljena mu je titula Master of Fine Arts (M.F.A.) na prestižnom Univerzitetu Columbia. Studirao je od 1987-1988. godine ljudsku anatomiju na Unirzitetu Bologni, Italija, gdje je i sudjelovao na više od 3000 obdukcija. U Italiji, u arhivi Škole Lorenzo de Medici ispitao je više od 900 primjeraka djela Aristotela. Na Univerzitetu u Bologni, Adolf Benca je dobio titulu "Doctor honoris causa (Dr.h.c.)" u oblasti anatomije, kao i titulu "Doctor honoris causa" u oblasti filozofije koje mu je dodjelio Univerzitet "Johns Hopkins".
Ptoza (očni kapak)
Ptoza (grč. πτῶσις – ptosis = pad, padanje), također znana i kao blefaroptoza, je pojava spuštanja ili padanja gornjeg očnog kapka. Opuštenost se može pogoršati nakon dužeg budnog stanja, kada su mišići osobe umorni. Ovo stanje se ponekad naziva "lijeno oko", ali taj izraz se obično odnosi na stanje ambliopija. Ako je dovoljno ozbiljan i ne liječi se, spušteni kapak može uzrokovati druga stanja, kao što su ambliopija ili astigmatizam. Zbog toga je posebno važno da se ovaj poremećaj liječi kod djece u ranoj dobi, prije nego što može ometati razvoj vida.
Razarač
Razarač je naziv za vrstu ratnog broda koji je sagrađen i opremljen u svrhu odbrane većih, odnosno kapitalnih brodova ili konvoja od raznih vrsta napada.
Razarači su se razvili u drugoj polovini 19. vijeka kao odgovor na pojavljivanje torpiljarke te mu i ime dolazi od engleskog naziva torpedo boat destroyer (razarač torpiljarki) koji mu je dala britanska mornarica. Zadatak razarača je bio da plovi oko bojnih brodova i krstarica i motri na eventualne napade manjih brodova.
U 20. vijeku se kao ozbiljna prijetnja mornaricama pojavila podmornica, pa su razarači dobili opremu za borbu protiv njih.
Istovremeno se pojavila potreba za zaštitom trgovačke mornarice od neprijateljskog krstaričkog rata, odnosno podmornica. To je dovelo do evolucije razarača u dva pravca, Na jednoj strani su se počeli razvijati laki, tzv. eskortni razarači, čija je svrha bila zaštita konvoja odnosno protupodmornička borba. Oni su danas poznati pod nazivima fregata i korveta. Na drugoj strani su razarači dobijali sve više oružja i opreme, te s vremenom i sposobnost vršenja borbenih zadataka koji su prije toga bili u domeni kapitalnih brodova.
Razarači su zato danas po svojoj tonaži vrlo često iznad nekadašnjih krstarica, a njihova vatrena moć - koju simboliziraju dalekometni projektili brod-brod i brod-zemlja - se ne može usporediti s ničim prije. Stoga danas razarač predstavlja kapitalni brod kod gotovo svake svjetske mornarice (jedini izuzetak su Rusija i SAD koje posjeduju krstarice, odnosno države koje raspolažu s nosačima avionima).
Spisak naseljenih mjesta u gradu Banjoj Luci
Opći podaci
Banja Luka je grad u zapadnom dijelu Bosne i Hercegovine, smješten na rijeci Vrbas. Naseljena mjesta u općini Banja Luka, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 54) su:
Ptoza (očni kapak)
Znakovi i simptomi
Znakovi i simptomi koji se obično vide u ovom stanju uključuju:
Neki od faktora rizika za ptozu uključuju:
Kalorija
Kalorija, definisana pri 15 °C, je približno jednaka 4,1855 J. Međunarodna kalorija je približno jednaka 4,1868 J, a termohemijska kalorija 4,184 J.
Ptoza (očni kapak)
Uzroci
Ptoza nastaje zbog disfunkcije mišića koji podižu kapak ili njihovog opskrbe živcima (okulomotorni nerv za levator palpebrae superioris i simpatičkih nerava za gornji tarzalni mišić). Može zahvatiti jedno ili oba oka i češći je kod starijih osoba, jer mišići na očnim kapcima mogu početi propadati. Osoba se, međutim, može i roditi sa ptozom. To je zbog nepravilnog razvoja mišića levatora djeteta dok je još u majčinoj utrobi. Kongenitalna ptoza je nasljedna u tri glavna oblika. Uzroci kongenitalne ptoze ostaju nepoznati. Ptoza može biti uzrokovana oštećenjem mišića koji podiže kapak, oštećenjem gornje vratne simpatičke ganglije ili oštećenjem živaca (3. kranijskog živca, okulomotornog živca) koji kontrolira ovaj mišić. Takvo oštećenje može biti znak ili simptom osnovne bolesti kao što je dijabetes melitus, tumor mozga, tumora na vrhu pluća i bolesti koje mogu uzrokovati slabost mišića ili oštećenje nerava, kao što je mijastenija gravis ili okulofarinksna mišićna distrofija. Izloženost toksinima u nekim zmijskim otrovima, kao što je otrov crne mambe, također može uzrokovati ovaj efekt.
IC 1402
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Karat
Karat je jedinica za masu. Savremena, metrička definicija karata bila je prihvaćena 1907. godine, po njoj je 1 karat jednak 200 miligrama.
Kalorija
Ne treba miješati kaloriju sa hranjivom kalorijom. Razlika je i u oznaci. Oznaka za fizikalnu kaloriju je "1 cal", a za hranjivu "1 kcal" što se može vidjeti i na raznim proizvodima. Oznaka 1 kcal je također oznaka i za kilo-kaloriju.
Ptoza (očni kapak)
Uzroci
Ptozu može uzrokovati aponeuroza mišić levator, abnormalnosti živaca, trauma, upala ili lezije kapaka ili orbite. Dysfunctions of the levators may occur as a result of autoimmune antibodies attacking and eliminating the neurotransmitter.
Glina (čvor)
Hrvatska:
Ptoza (očni kapak)
Uzroci
Može biti uzrokovana i miogenim, neurogenim, aponeurotskim, mehaničkim ili traumatskim faktorom; obično se javlja izolirano, ali može biti povezana s raznim drugim stanjima, poput imunskih, degenerativnih ili nasljednih poremećaja, tumora ili infekcija.
Karat
Dijeli se na 100 points, odnosno na podjedinice od 2mg.
Metrički karat nije jedinica SI sistema, ali je u državama EU i Švicarskoj zakonska jedinica mjere. Također je propisana i po standardu DIN 1301-1. Međutim, zakonski karat nema striktno određenu oznaku: u Evropi najčešće se koriste oznake ct i Kt, a u SAD CD.
Stjenovite planine
mini|desno mini|desno|Jezero Moraine Stjenovite planine (originalno Rocky Mountains) ili skraćeno Stjenjak, su široki planinski vijenac na zapadu Sjeverne Amerike. Proteže se na više od 4.800 kilometara, od sjevera Britanske Kolumbije u Kanadi do Novog Meksika u SAD-u. S nadmorskom visinom od 4.401 metra najviši vrh je Mount Elbert u Coloradu. Najviši vrh u Kanadskom Stjenjaku je Mount Robson s 3.954 metra.
Jesenice (Dugi Rat)
Jesenice su naseljeno mjesto u sastavu općine Dugi Rat, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Trimaran
mini|desno|200px|BMW Oracle trimaran. Trimaran je naziv za čamac, odnosno brod koji se sastoji od glavnog i dva pomoćna trupa (ama).
Katamaran
mini|desno|250px|USV Joint Venture HSV X1 katamaran
Ratni brod
Ratni brodovi su obično sagrađeni sasvim drukčije od civilnih, tzv. trgovačkih brodova. Osim što su naoružani (najčešće s topovima i mitraljezima), ratni brodovi su u stanju podnijeti veću štetu, te su brži i imaju bolje manevarske sposobnosti od trgovačkih brodova. Za razliku od njih obično nose oružje, municiju i druge zalihe za svoju posadu (umjesto običnog tereta). Ratni brodovi obično pripadaju ratnim mornaricama, iako u prošlosti nije bio rijedak slučaj da pripadaju privatnim osobama ili kompanijama.
Glina (čvor)
Slovenija:
Stjenovite planine
Geografija i geologija
Stjenovite planine se protežu od rijeke Liard u Britanskoj Kolumbiji, do rijeke Rio Grande u Novom Meksiku. Drugi planinski masivi koji se nastavljaju iza tih rijeka, na sjeveru Selwyn Range u Yukonu i Brooks Range na Aljasci i na jugu Sierra Madre u Meksiku. U SAD-u u Stjenjak ubrajaju Cabinet i Salish planine u Idahu i Montani, dok Kolumbijske planine u Kanadi, iako u sličnoj situaciji, smatraju posebnim planinskim sistemom.
Jesenice (Dugi Rat)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Omiš.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Jesenice su imale 1.978 stanovnika.
Stjenovite planine
Geografija i geologija
Ledeno doba također je imalo znatan utjecaj na izgled Stjenjaka, tako da je prije 15.000–20.000 godina 90% Nacionalnog parka Yellowstone bilo pokriveno ledom. Period koji se naziva malo ledeno doba trajao je od 1550. do 1860. Tokom tog perioda lednici Agassiz i Jackson dostgli su vrhunac.
Trimaran
Izmislili su ga Polinežani prije 4000 godina, te im je, uz katamaran, omogućio naseljavanje udaljenih otoka Okeanije.
Trimaran je mnogo brži, lakši i stabilniji od jednotrupnih brodova. Danas je jako popularan među sportskim jedriličarima.
Tona
Tona je jedinica za mjerenje mase. Riječ proizlazi iz starofrancuske riječi tonne. Metrička tona jednaka je 1.000 kilograma. To je jedinica izvan SI sistema, koja je prihvaćena za korištenje sa SI sistemom. Metrički/SI: 1 megagram (Mg) (po definiciji). Istovjetno sa 1.000.000 grama (g) ili 1.000 kilograma (kg). Megagram, Mg, službeni je SI izraz, ali rijetko korišten. Mg je različit od mg, oznake za miligram.
Hippocastanoideae
Hippocastanoideae je potporodica cvjetnica iz porodice Sapindaceae.
NGC 4650B
NGC 4650B (također poznat kao ESO 322-72, MCG -7-26-40, NGC 4661 i PGC 42983) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 115 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 1,20 (40 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (13 hiljade sg).
Burdizzo kliješta
mini|desno|300px|Burdizzo kliješta Burdizzo kliješta (fon. burdico) su velika hirurška kliješta koja služe za kastraciju najčešće preživara (bik, ovan, jarac), ali i svinja. Kliješta rade na principu tzv. beskrvne kastracije, tako što prekidaju dotok krvi u testise. Nakon prestanka dotoka krvi u testise, nastaje nekroza testisa i testisi se smanjuju, omekšaju i vremenom iščezavaju.
Teorija aproksimacije
U matematici, teorija aproksimacije se bavi kako se funkcije mogu na najbolji način aproksimovati sa jednostavnijim funkcijama, uz kvantitativno karakterizovanje greški koje nastaju pri tom procesu.
Stjenovite planine
Geografija i geologija
Voda je na razne načine izradila današnji igled Stjenovitih planina. Topljenje snijega i otjecanje vode sa Stjenovitih planina osigurava vodu za četvrtinu SAD-a. Rijeke koje teku sa Stjenjaka na kraju se ulijevaju u tri okeana: Atlantski, Tihi i Sjeverni ledeni okean. To su sljedeće rijeke: mini|desno|200p|The [[Cathedral grupa, Wyoming]]
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
mini|desno|245p|Crtež Visokog iz Osmanskog perioda Visoko je u sastavu Osmanlijskog Carstva bilo i prije definitivnog pada Bosanskog kraljevstva. Visočka nahija je osnovana već 1462. godine. Postavši dijelom novog carstva prekinut je način dotadašnjeg razvoja Visokog obzirom da Osmanlije donose novi tip gradnje. Od srednjovjekovnog grada, Visoko će izrasti u naselje osmanskog tipa. U okvirima ovog novog tipa grada historijsku ulogu imao je bosanski namjesnik Ajas-paša koji je u Visokom podigao kompleks građevinskih objekata koji su činili novu urbanu jezgru. 1477. godine Ajas-paša je izgradio hamam, mekteb, vodovod, most na rijeci Bosni i Medresu, te utemeljio vakuf i tekiju nakšibendijskog reda koja i danas postoji. Džamija se ne spominje u vakufnami, ali znamo iz izvora iz 1704. da je postojala Ajas-pašina džamija koju je srušio Eugen Savojski.
NGC 4650B
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Teorija aproksimacije
Usko vezana tema je aproksimacija funkcija korištenjem uopćenog Fourierovog reda, to jest, aproksimacije zasnovane na pretpostavci reda sa članovima koji su zasnovani na ortogonalnim polinomima.
Problem od posebnog interesa je aproksimacija funkcije u računarskoj matematičkoj biblioteci, koristeći operacije koje se mogu obavljati na računaru ili kalkulatoru (tj. sabiranje i množenje), takva da rezultat bude približan pravoj funkciji što je više moguće. To se najčešće radi kod aproksimacija koje se izvode na polinomima ili racionalnih funkcija.
Burdizzo kliješta
Burdizzo kliješta se također mogu koristiti i u kastraciji ljudi, najčešće transeksualaca.
Stjenovite planine
Geografija i geologija
Kontinentalna vododijelnica na Stjenovitim planinama označava liniju koje određuje hoće li rijeka teći u Atlantski ili Tihi okean. Triple Divide Peak (eng. Vrh trostruke vododijelnice) dobio je ime po činjenici da svu vodu koja padne na planinu dijeli na tri pravca, za Atlantski, Tihi i Arktički okean.
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
Visoko je tokom osmanskog razdoblja prošlo kroz različite faze urbanog i arhitektonskog razvoja. Koristeći se informacijama koje su dostupne u nekolicini vakufnama a koje se odnose na Visoko, moguće je uočiti da je srednjovjekovno manje naselje (selo) za kratko vrijeme postalo kasabom, odnosno naselje s urbanim karakteristikama koje neophodno moraju sačinjavati i javni i infrastrukturni elementi što ga jasno odvaja od sela. To je značilo postojanje stalno naseljenog muslimanskog stanovništva, najmanje jedne džamije, čaršije i održavanje sedmičnog pazara. Na kraju Visoko postaje nahija, što će i ostati sve do austrougarske okupacije 1878. godine
Stjenovite planine
Historija ljudi na planini
Nakon posljednjeg, velikog, ledenog doba, Stjenovite planine su nastanili Paleoindijanci, a potom i druga indijanska plemena (Apači, Arapaho, Čejeni, Šošoni i drugi). Paleoindijanci su lovili, sada izumrle vrste, mamute i prahistorijske bizone (životinje 20% veće od današnjih bizona) na padinama i u dolinama planina. U Koloradu, duž Continental Divide grebena, postoje kameni zidovi koje su Indijanci sagradili prije 5.400–5.800 godina. Također, postoje značajni dokazi, koji upućuju na zaključak da su Indijanci imali znatan utjecaj na sisare, loveći ih, i na vegetaciju, kroz namjerno izazivanje požara.
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
Visoko nije sačuvalo skoro ništa od onoga što je sačinjavalo njegovo urbanističko srednjovjekovno tkivo. Utvrđeni grad, nakon osmanskog osvajanja, nije ni popravljan ni održavan, dok je podgrađe bilo podvrgnuto intervencijama koje su u konačnici dovele do stvaranja naselja osmanskog tipa.
Stjenovite planine
Historija ljudi na planini
Španski istraživač Francisco Vásquez de Coronado, sa grupom vojnika, misionara i robova je s juga došao na teritorij Stjenovitih planina 1540. Masovnija upotreba konja, metalnog alata, vatrenog oružja, nove bolesti i nove kulture, utjecala je na promjenu indijanske kulture. Indijanska populacija je istjerana iz svojih historijskih staništa bolestima, ratovima, istrebljivanjem bizona i stalnim napadima na njihovu kulturu. Alexander MacKenzie postao je prvi Evropljanin koji je prešao Stjenovite planine 1793.
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
Historija
mini|Sidžil Visočkog kadija (1825-1829) O prvim decenijama razvoja Visokog pod osmanskom upravom vrlo malo se zna. Skromni uvid u to prvo doba donose sačuvane vakufname, koje imaju važnu historijsku, pravnu, umjetničku i jezičku vrijednost. Prvenstveno je to pravni dokument kojim se definiraju razlozi, svrha, predmet uvakufljenja, uvjeti i način korištenja te način upravljanja zadužbinom. Najstariji do sada poznati izvor u kojem se pominje Visoko kao dio osmanskog teritorija jeste vakufnama Isa-bega Ishakovića iz 1462. godine.
Stjenovite planine
Historija ljudi na planini
Ekspedicija Luisa i Klarka (1804–1806) prva je priznata naučna ekspedicija na Stjenovite planine. Sakupljeni su uzorci iz područja botanike, zoologije i geologije. Vjeruje se da je upravo ova ekspedicije otvorila put masovnijem prelasku Stjenovitih planina.
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
Historija
Prema vakufnami Isa-bega Ishakovića iz 1462. godine, koji je udario temelje današnjeg Sarajeva stoji "[Dalje je zavještao] sve mlinove pod jednim krovom na rijeci Željeznici u nahiji Visoko" Par godina poslije tačnije 1477., nastala je vakufnama Ajas-bega, koji se smatra osnivačem osmanskog Visokog. U njegovoj zadužbinskoj povelji navodi se da "je zavještao svoje kupatilo, dućane i vrt koji se nalaze u selu Visokom."
Stjenovite planine
Historija ljudi na planini
Planinari su preplavili Stjenovite planine od 1720. do 1800, tražeći minerale i krzna, a počele su nicati i otkupne stanice, koje su ujedno služile kao baza za većinu aktivnosti Evropljana u Kanadskim Stjenjacima.
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
Historija
Visočka nahija je najprije pripadala kraljevoj oblasti, oblasti koja je bila pod neposrednom vlašću bosanskog vladara. Nakon što je izvršena reorganizacija bosanskog sandžaka u administrativno-teritorijalnom smislu, krajem sedme decenije 15. stoljeća, kraljeva oblast je podijeljena na tri manje oblasti: sarajevski, brodski i neretvanski (kadiluk). Visočka nahija je priključena Sarajevskom kadiluku.
Glikogenoliza
thumb|[[Glikogen]] thumb|[[Glukoza]] thumb|[[Glukosa-6-fosfat]] Glikogenoliza je proces razlaganja glikogena (n) na glukoza-6-fosfat i glikogen (n-1). Ogranci glikogena se kataboliziraju postepenim otklanjanjem glukoznih monomera putem fosforilize, a   pomoću enzima  glikogen fosforilaza.
Urticaceae
Urticaceae je porodica,  koprivā ili žarā, iz velike grupe  cvjetnica. Dobila je ime po tipskom rodu Urtica (kopriva). Urticaceae uključuju niz dobro poznatih i korisnih biljaka, uključujući koprive u rodu Urtica ( Boehmeria nivea ), māmaki  (Pipturus albidus) i ajlai (Debregeasia saeneb).
MS-DOS
MS-DOS (skraćenica za Microsoft Disk Operating System) jest operativni sistem za x86 bazirane računare koji je većinom razvijao Microsoft. Bio je glavni operativni sistem za IBM PC kompatibilne lične računare tokom 1980-ih i ranih 1990-ih, odakle su ga postepeno zamjenjivali operativni sistemi koji su imali grafički korisnički interfejs, kao što je Microsoft Windows.
Krunske zemlje Commonwealtha
250px|mini|desno|Krunske zemlje Commonwealtha u plavom Kraljevstvo Commonwealtha ili Krunske zemlje Commonwealtha (engleski: Commonwealth realm) je zajedničko ime za petnaest suverenih država koje priznaju kralja Charlesa III kao svoga kralja i šefa države. Charles III nije kralj Commonwealtha jer to nije suštinski entitet; on je kralj svake od država Commonwealtha zasebno. U svakoj od njih (osim Ujedinjenog Kraljevstva) on postavlja, nezvanično po prijedlogu šefa odgovarajuće vlade, generalnog guvernera (engleski: Governer-General) koji je njegov predstavnik u datoj državi. Krunske zemlje Commonwealtha su članice Nacija Commonwealtha.
Stjenovite planine
Historija ljudi na planini
Mormoni su se počeli naseljavati u blizini Velikog slanog jezera 1947. 1859. godine, u blizini Cripple Creeka je otkriveno zlato, što je zauvjek izmijenilo regionalnu ekonomiju Stjenovitih planina. Transkontinentalna pruga je završena 1869, a Nacionalni park Yellowstone je osnovan 1872. Zlato i pruga su drastčno ubrzali naseljavanje Stjenjaka, usljed čega je predsjednik Harrison uspostavio nekolicinu šumskih zaštićenih područja 1891-82, a 1905. godine predsjednik Theodore Roosevelt proširio teritoriju zaštićenih šuma, na sada Nacionalni park Stjenovitih planina teritoriju.
Visoko u sastavu Osmanlijskog Carstva
Historija
Obzirom da se kadiluk sastojao od više nahija, kadija je, u sjedištima većih nahija postavljao svoje zastupnike, naibe, koji su obavljali sudsko-administrativne poslove, a Visoko je već 1483. godine imalo svog naib-kadiju koji se zvao Ibrahim, sin Mehmeda.
Edwy
Edwy ili Eadwig (941 – 1. oktobar 959) bio je kralj Engleske od 955. do svoje prerane smrti 959. godine. Bio je najstariji sin Edmunda I i njegove supruge Aefgifu Shaftesbury. Edwy je postao kralj 955. godine nakon smrti svog strica Edreda. Njegova kratka vladavina je bila ukaljana sporovima sa plemićima i crkvom, uključujući Dunstana i Oda. Umro je 959. godine nakon četiri godine vladavine. Naslijedio ga je brat Edgar.
NGC 841
NGC 841 (također poznat kao IRAS 02082+3715, MCG 6-5-101, PGC 8372 i UGC 1676) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 209 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 1,80 (109 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 17. januara 1787. godine.
Glikogenoliza
Mehanizam glikogena
Svekupna reakcija za razgradnju glikogena u glukoza-1-fosfat je:
NGC 841
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Urticaceae
Porodica uključuje oko 2.625 vrsta, grupiranih u 53 roda, prema bazi podataka Kraljevski og botaničkog vrta, Kew i Christenhusza i Bynga (2016). Najveći rod je Pilea (500 do 715 vrsta), Elatostema (300 vrsta), Urtica (80),  i Cecropia (75). Cecropia sadrži mnoge  mirmekofte (koje nastanjuju mravi.) Urticaceae se mogu naći širom svijeta, osim polarnih područja.
Trilobiti
Toraks
Toraks je formiran od između 2 i 40 metamera, dobro je diferenciran; bili su artikulirani jedni s drugima, omogućavajući spajanje susjednih segmenata, kako bi se životinja mogla prevrnuti i postići formu kugle. Svaka metamera je ventralno imala međusobno slične noge, kao i na i glavi.
Ksilol
Ksilol (po IUPACu dimetilbenzen) je hemijski spoj iz grupe aromatskih ugljikovodika. To je bezbojna tekućina, mirisa karakterističnog za većinu aromatskih spojeva. Tehnički ksilol je mješavina izomera: meta-ksilola, orto-ksilola i para-ksilola. Ti izomeri imaju različite fizičke osobine.
Funta (masa)
Funta označuje više jedinica za mjerenje mase. Njegova oznaka (lb) proizlazi iz latinske riječi libra koja je označavala i rimsku jedinicu za mjerenje dužine. Engleska riječ za funt (pound) proizlazi iz latinske riječi pendere koja znači "vagati".
Edwy
Kralj Engleske
Njegova kratka vladavina obilježena je sukobom sa vlastitom familijom i sa Crkvom. Naime, Mercija i Northumbrija su se, poduprte od strane Crkve i Edwyjevog brata Edgara, a porazivši Edwyja u bitki kod Gloucestera, uspjele godine 957. izboriti za sporazum prema kojem je Edwy ostao vladar u južnom dijelu Engleske na području Wessexa i Kenta, a njegov brat Edgar vladao je u sjevernom dijelu. Kako je Edwy ubrzo godine 959. umro, naslijedio ga je brat Edgar koji je Englesku ponovno ujedinio.
Automatika
mini|Kontrolne sobe predstavljaju uređene sisteme automatskog upravljanja kojima se uz minimalno učešće čovjeka kontrolišu znatno velika postrojenja. Automatika (grč. "automatos", koji se sam od sebe događa") jest naučno-tehnička disciplina koja proučava teoriju i konstrukciju sistema koji funkcionišu bez neposrednog ljudskog sudjelovanja.
Urticaceae
Taksonomija
thumb|Muški i ženski c+cvijet kopriva roda Urtica APG II sistem stavlja Urticaceae u red Rosales, dok ih stariji sistemi smatraju dijelom reda Urticales, zajedno s Ulmaceae, Moraceae i Cannabaceae. APG i dalje smatra "stare" Urticales monofiletskom grupom, ali ih ne prepoznaje kao poseban red.
Filogenija
Moderna molekularna filogenetika sugerira sljedeće odnose: (see also          ):
Bolesti
Urticaceae su podložne mnogim bakterijskim, virusnim, gljivičnim i nematodnim parazitskim bolestima. Među njima su: