Manastir_Hora
Historija
Najveċi dio sadašnje građevine potječe iz 11. vijeka, kada je Marija Bugarska (Doukaina), svekrva cara Aleksija I, dala da se obnovi manastir između 1077 - 1081 godine. Nakon ošteċenja uzrokovanih zemljotresom, sebastokrator Isaac Komnen (prikazan na deisis mozaicima u unutrašnjem narteksu) obnovio je manastir Hora u 12. vijeku. Nakon restauracije, manastir je dobio oblik zakržljalog grčkog krsta. Crkva Hora nalazila se blizu kasnobizantijske palate Blaherne, te je zbog toga ova mala crkva bila korištena kao dvorska crkva, gdje su se obavljali i neki rituali za bizantijske careve. thumb|250px|lijevo|Crtež manastira Hora iz 1900. godine Isaac Komnen, mlađi brat cara Ivana II Paleologa (1118-1143), dao je sagraditi grobnicu u Hori, iako je kasnije sahranjen u manastiru Kosmosoteira u Beri (današnji Feres, Grčka). Patrijarh Kosmas također je sahranjen u Hori 1081. godine. Tokom latinske okupacije Konstantinopolja (1204-1261) manastir Hora je bio djelimično oštećen i zapušten. Naučnik Maximos Planudes i patrijarh Athanasios komentirali su njegovo loše stanje nakon što je grad ponovno osvojen. Časna sestra Melane (bivša Marija, kći cara Mihaela VIII) davala je donacije manastiru i sponzorirala je popravke koje su urađene u to vrijeme. Njen lik prikazan je na deisis mozaiku u unutrašnjem narteksu. Godine 1315., Teodor Metohit, koji je u to vrijeme bio jedan od vodeċih intelektualaca i ministar bizantijske carske riznice, dao je novac za početak velike obnove manastira Hora. Izvršavajući pedantne proračune i dajuċi da se naprave izvanredna umjetnička djela u manastiru Hora, bio je njegov pokušaj da svoj život učini vječnim. Nakon dogradnje i restauratorskih radova, ovaj vjerski objekat sačuvao je svoj izgled iz tog vremena sve do danas. Manastir kojeg je Teodor Metohit ponovo osnovao bio je obdaren značajnim imanjima, bolnicom i javnom kuhinjom. Također, Teodor Metohit poklonio je svoju veliku zbirku knjiga, čineći je najopsežnijom konstantinopoljskom bibliotekom kasnobizantijskog doba. Nakon pada s vlasti 1328. godine i progona iz grada na dvije godine, vratio se u manastir Horu kao siromašni monah. Nakon smrti, tamo je sahranjen 1332. godine pod monaškim imenom Theoleptos, slijedeċi tradiciju da monah može uzeti novo ime sa istim inicijalom njegovog imena koje je dobio po rođenju. Nekoliko drugih pripadnika kasnobizantijske elite, među kojima su Mihail Tornikes i njegova supruga (monah Makarios i časna sestra Eugenia), također su sahranjeni u ovom manastiru. Krajem 13. i početkom 14. vijeka, u samostanu je djelovao učenjak Maxim Planud, koji je bio odgovoran za restauraciju i ponovno uvođenje Ptolemejeve Geografije u Bizantijskom Carstvu i na kraju, u renesansnu Italiju. thumb|250px|desno|Manastir Hora, crtež iz 1877.godine Tokom posljednje opsade Konstantinopolja 1453. godine, ikona Bogorodice Hodegetrije (ona koja ukazuje na pravi put), koja se smatrala zaštitnicom grada, bila je donijeta u Horu kako bi pomogla braniteljima protiv napada Osmanlija. Hora je bila jedna od prvih crkava koje su opljačkane kada su Osmanlije osvojile grad 1453. godine. Prema jednoj legendi, ikonu Bogorodice Hodegetrije otomanski vojnici, koji su ušli u grad kroz Adrijanopoljsku kapiju (Edirnekapi), isjekli su na komade. Tokom vladavine sultana Bajazida II, veliki vezir Hadim Ali-paša preinačio ju je u džamiju 1511. godine, te osnovao njen vakuf. Postala je poznata kao (Ali-pašina) Kenise džamija ili Kariye džamija (iz arapskog prevoda Hora). U to vrijeme dodan je mihrab, dok je zvonik na crkvi uklonjen i zamijenjen munarom. Mozaici i freske djelomično su prekriveni gipsom tokom 17. i 18. vijeka. Mustafa Agha bio je odgovoran za izgradnju obližnje fontane 1668. godine. U 18. vijeku, glavni evnuh (Kızlarağa) Beshir Agha osnovao je imaret (narodnu kuhinju) i školu, koje više nisu sačuvane. Manastir Hora značajno je popravio arhitekta Ismail Halife nakon ošteċenja uzrokovanih zemljotresom 1766. godine. Također, obnovljen je nakon zemljotresa 1894. godine, kada je tom prilikom teško ošteċena zgrada i srušena munara. Urbana administrativna jedinica (mahala) koja se nalazi oko manastira dobila je ime Kariye. Krajem 19. vijeka postala je popularna među zapadnim turistima kao "mozaička džamija". Godine 1945. manastir Hora pretvoren je u muzej i stavljen pod jurisdikciju muzeja Ayasofya. Počevši od 1947. godine, Američki bizantijski institut (a kasnije i terenski komitet Dumbarton Oaks galerije) započeo je konzervaciju manastira Hora, čišćenje mozaika i fresaka i obnavljanje zgrade. Njegova trenutna restauracija započela je 2013. godine, a 2020. godine zvanično je pretvorena u džamiju.