cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konjugovan kompleksan broj
thumb|Geometrijski prikaz (Argandov dijagram) broja z i njegove konjugacije u kompleksnoj ravni. Konjugovan kompleksan broj se pronalazi [[Simetrija refleksije|reflektovanjem broja z preko realne ose.]] U matematici, konjugovan kompleksan broj je broj kome je promijenjen znak imaginarnog dijela, tj. konjugat broja z=a+ib gdje je broj \bar z=a-ib. Često se koristi i oznaka \bar{z}.
Primjer:, \bar i = -i i \bar 7=7.
Ako posmatramo kompleksni broj kao tačku u ravni, konjugat kompleksnog broja bio bi predstavljen njegovim odrazom od x-ose (pošto se na y-osi nalazi imaginarni dio).
Svojstva
Svojstva se odnose na sve kompleksne brojeve ako nije drugačije rečeno.
NGC 5500
NGC 5500 (također poznat kao MCG 8-26-8, PGC 50588 i UGC 9070) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 91 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Volar. Najveći prečnik je 1,00 (27 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (24 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 12. maja 1787. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Konjugovan kompleksan broj
Svojstva
''
Ako je p\, polinom sa realnim koeficijentima, i ako je p(z) = 0\,, tada je i, tj. korijeni polinoma sa realnim koeficijentima se pojavljuju kao konjugovani kompleksni brojevi ako nisu na realnoj pravoj.
Zapužane
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Benkovac.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zapužane su imale 56 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. podaci su sadržani u naselju Gornja Jagodnja (općina Polača).''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Zapužane je imalo 547 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 748
IC 748 (također poznat kao IRAS 11548+0744, MCG 1-31-6 i PGC 37600) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 448 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,60 (78 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (65 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 19. aprila 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kunić
Kunići su mali sisari iz porodice Leporidae koji žive na nekoliko mjesta u svijetu. Postoji sedam različitih rodova u porodici koji se klasifikuju kao kunići. Kunići zajedno sa zečevima spadaju u red Lagomorpha.
Kunići mogu biti divlji i pitomi, a danas ima i vrsta koje se uzgajaju isključivo kao ukrasne životinje. Seksualna zrelost kod njih dolazi sa 3: 3. 5 mjeseci, međutim, na velikim uzgojima, ona se javlja malo kasnije — do 4-5 mjeseci. Kunić u prirodi živi u nastambama ispod zemlje. Ženka rađa gole i slijepe mladunce, koji su potpuno ovisni o majci. Biljojedi su, a osnovu prehrane predstavlja korjenasto i lisnato povrće, sijeno i žitarice. Za razliku od zečeva kunići imaju kraće uši i stražnje noge te su općenito sitnije građe.
IC 2403
IC 2403 (također poznat kao IRAS 08438-1510 i PGC 90089) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 249 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 0,60 (44 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Herbert Alonzo Howe 23. marta 1898. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Donji Krančići
Donji Krančići su naseljeno mjesto u općini Prozor-Rama, Bosna i Hercegovina.
Danijel Ljuboja
Danijel Ljuboja (Zenica, 30. januara 1975.), bosanskohercegovački pozorišni glumac.
Za vrijeme školovanja bio je član Dječjeg ansambla Narodnog pozorišta Zenica. Maturirao u Petoj gimnaziji. Diplomirao je na ADU u Zagrebu.
Radio je u velikom broju pozorišta: u zagrebačkom HNK, Histrionima, Žar ptici, Zagrebačkom pozorištu lutaka, Zagrebačkom pozorištu mladih, Ivani Brlić-Mažuranić; snimao radio-drame, reklame; sinhronizirao crtane filmove itd.
Živi i radi u Zagrebu.
NGC 2592
NGC 2592 (također poznat kao MCG 4-20-55, PGC 23701 i UGC 4411) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 94 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 1,70 (46 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. marta 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Tehnološki fakultet u Tuzli
Tehnološki fakultet u Tuzli osnovan je 1959. godine, kao prva visokoškolska institucija u Tuzli i kao prvi fakultet Univerziteta u Sarajevu, izvan Sarajeva. Jedan od suštinskih razloga osnivanja Fakulteta bila je potreba za educiranim kadrom koji bi bio nosilac razvoja Tuzle i tuzlanske regije u razvijenu hemijsku industrijsku regiju. Tehnološki fakultet u Tuzli je prva visokoškolska institucija u BiH koja je otvorila postdiplomski studij 1963. godine. Prva doktorska disertacija na Fakultetu odbranjena je 1962. godine. Značaj Fakulteta u regiji sjeveroistočne Bosne i u Bosni i Hercegovini može se iskazati brojnim pokazateljima, od mijenjanja strukture stanovništva, proširenja i izgradnje industrijskih kapaciteta, većeg zapošljavanja radnika i sl. Nakon osnivanja Univerziteta u Tuzli, 1976. godine, Tehnološki fakultet počinje da djeluje u njegovom sastavu.
Sperma
mini|200px|Ljudska sperma u petrijevoj posudi Sperma (od grčke riječi σπέρμα, spérma, što znači sjeme) ili ejakulat ( od latinske riječi eiaculari: izbaciti, odnosno eiaculatum: ono što je izbačeno) mutna je mliječnobijela do blijedožuta tekućina koja se pod određenim uslovima izbacuje iz sjemenih puteva, a sastoji se od spermatozoida, sekreta polnih žlijezda i sekreta epididimisa. U pravilu se izbacuje kroz vanjski otvor mokraćne cijevi, a rjeđe u mokraćni mjehur. Izbacuje se najčešće za vrijeme spolnog odnosa ili za vrijeme samozadovoljavanja. No i u snu može doći do izbacivanja sperme, (polucije), obično kada snovi imaju seksualni sadržaj.
Opis
Neposredno nakon izljeva, sperma je gusta (koagulirana), ljepljiva tekućina specifičnog mirisa (najbliže je mirisu cvijeta kestena) i lužnatog okusa. Djelovanjem enzima likvefakcija tj. razgradnja koaguluma (razvodnjavanje) je obično završeno nakon 30 minuta. Ukupni je volumen humanog ejakulata vrlo promjenjiv, uglavnom od 1,5 do 6 ml (u prosjeku pola do jedne čajne kašike), u njemu se nalazi oko 50 miliona spermija, a vrijednost pH ejakulata je između 7,2 - 8,2.
Iako je muškarac plodan tokom cijele godine, koncentracija i broj spermatozoida se mijenjaju kroz godinu. Sperma je najkvalitetnija između februara i maja, a najslabija u septembru.
Veći dio sperme čine izlučevine sjemenih mjehurića (60%), prostate (20%) te Cowperovih i Littreovih žlijezda, koje štite spermatozoide od štetnih uticaja i omogućavaju im kretanje i oplodnju jajne ćelije. Prije sjemena iz mokraćne cijevi izlazi sekret tih žlijezda (0,1-0,2 ml), nakon toga prostatički sekret (0,5 ml), a spermatozoidi čine samo jedan posto ejakulata.
Etničke grupe Azerbejdžana
Etničke grupe Azerbejdžana: 9,000,000 (UN Country Population; 2010) blizu 30 naroda.
Viličevići
Viličevići su naseljeno mjesto u općini Osmaci, Bosna i Hercegovina.
Historija
Naselje Viličevići se do rata u Bosni i Hercegovini (1992-1995) u cjelini nalazilo u sastavu općine Kalesija.
Spermatozoid
mini|Spermatozoid i jajna ćelija mini|Dijagram spermatozoida
Spermatozoidi su vrlo malene muške spolne ćelije, koje na prednjem dijelu (glavici) sadrže jezgru. Stražnji dio spermatozoida čini dug repić, koji vijuganjem omogućuje kretanje spermatozoida. Spermatozoidi zajedno sa sjemenom tekućinom čine spermu.
Stvaraju se u testisima, u procesu spermatogeneze, koja traje 74 dana. Iz testisa odlaze u epididimis ili pasjemenik, kroz koji prolaze 11-12 dana i na tom putu dozrijevaju. Pasjemenik se sastoji od glave, tijela i repa i u njemu se može pohraniti 440 miliona spermatozoida, od toga polovina u repu. Ritmičkim stezanjem sjemenovoda, dugog 30 do 35 cm, spermatozoidi se potiskuju prema mokraćnoj cijevi.
Ulazak spermija u stražnji dio mokraćne cijevi naziva se emisija, a izbacivanje iz mokraćne cijevi ejakulacija. Za vrijeme ejakulacije vanjski kružni mišić, sfinkter, opušta se, a ejakulat se ritmičkim grčevima mišića međice i penisa izbacuje iz mokraćne cijevi.
U jednom izljevu sperme kod čovjeka ima otprilike 50 miliona spermatozoida na milimetar.
Donji Višnjani
Donji Višnjani su naseljeno mjesto u općini Prozor-Rama, Bosna i Hercegovina.
Nogometne utakmice Crna Gora – Makedonija
Vanjski linkovi
Liste des matchs de l'équipe de Macédoine de football par adversaire
Dubnica (Kalesija)
Dubnica je naseljeno mjesto u općini Kalesija, Bosna i Hercegovina.
Robert Goddard
Ideja i realizacija
Za razliku od Konstantina Ciolkovskog, Robert Goddard je rakete dizajnirao, ali i konstruirao. Iako nije čuo za teorije Ciolkovskog, u svojim je istraživanjima ne samo došao do gotovo identičnih zaključaka, već ih je i dokazao. Iako su u početku ismijavane do tačke da je proglašen i ludim". . Nakon što je 1920. godine New York Times na prvoj stranici objavio veliki članak kako rakete neće nikada letjeti, povukao se iz javnosti. Slijedio je trijumfalni povratak 1926. godine, nakon što je prvi u historiji lansirao raketu sa pogonom na tečno gorivo. U godinama koje su slijedile patentirao je preko 200 izuma vezanih za raketnu tehnologiju, ponovio uspješno lansiranje rakete, ali i konstruirao prvi avion na raketni pogon. Njegovi rezultati inspirirali su "The Rocket Into Interplanetary Space", knjigu Hermanna Obertha koja je i zadnje skeptike uvjerila da rakete i njihove mogućnosti treba shvatiti ozbiljno. Njegov učenik, Wernher von Braun poklonio je knjigu Hitleru, koji se oduševio njom, označivši tako početak njemačkog raketnog programa. On je rezultirao stvaranjem V-1 i V-2 raketa, prvih raketa koje su mogle dostići svemir.
Život i rad
Robert Goddard je prvih sedam godina života proveo je u Bostonu, a onda se zajedno sa roditeljima vratio u Worcester. Još u ranoj fazi svog života bio je inspirisan djelima naučne fantastike, posebno djelima "Rat svjetova", H. G. Wellsa i "Put na Mjesec", Julesa Vernea. Godine 1902, za vrijeme pohađanja srednje škole u Worcesteru, objavio je u časopisu "Popular Science News" članke o mogućnostima rakete za putovanja svemirom, te o primjeni višestepenskih raketa u te svrhe. Godine 1908. diplomirao je na Politehničkom institutu u Worcesteru i potom upisao postdiplomski studij na fakultetu Clark u Worcesteru, gdje je 1911. odbranio doktorat iz fizike. Na istom fakultetu počeo je predavati 1914., a 1923. postavljen je za direktora fizičkog laboratorija.
Razvoj raketa
mini|desno|250px|Dijagram de Lavalove mlaznice, prikazuje približnu brzinu protoka (v), zajedno s utjecajem na temperaturu (t) i pritisak (p) Tokom postdiplomskog studija, 1909, Goddard je počeo praviti detaljne izračune vezane uz raketne motore na tečno i čvrsto gorivo, te (nezavisno od Ciolkovskog) postavio teoriju da bi kombinacija tečnog vodika i tečnog kisika bila (sa stajališta efikasnosti) idealno pogonsko gorivo. Svi aparati, koji su u to vrijeme nazivani raketom, imali su pogon na čvrsto gorivo. Godine 1912, kada je na fakultetu Princeton počeo predavati eksperimentalnu fiziku, uzeo je po prvi put raketu u ruku. Bila je to jedna od englesko-američkih raketa za spašavanje brodova, kojim se uže za spašavanje izbacivalo na nasukane brodove. Radilo se o posve običnoj barutnoj raketi i Goddard je uskoro otkrio da je iskorišteno samo 3 % energije njena punjenja. Glavni uzrok tome bila je nedovoljno savršena konstrukcija mlaznice i vanjskog oblika rakete, pa se Goddard počeo vrlo brižljivo baviti njihovim usavršavanjem.
Istraživao je i 1912. matematički dokazao praktičnost primjene korištenja raketnog pogona za dostizanje velikih visina, praktički do Mjeseca. Dokazao je i da će raketa djelovati i u vakuumu iako nema zraka uz pomoć kojeg bi se "odgurivala".
Prva raketa na tečno gorivo
mini|desno|250px|16. marta 1926. je Goddard zvanično lansirao prvu svjetsku raketu na tečno gorivo. Granice usavršavanja barutne rakete time su bile dostignute. Goddard je 1919. objavio rad pod naslovom "Metoda dostizanja velikih visina", koja je sadržavala detaljan opis većine njegovih istraživanja, međutim, razmatrala je i mogućnosti konkretnog svemirskog leta, posebno odašiljanja rakete na Mjesec, što je privuklo veliki interes javnosti. Od 1920. vršio je pokuse samo s tečnim gorivima. Na samom početku, osnovni problem sastojao se u odabiru prikladnih tečnosti. Bilo je poznato, da vodik i kisik predstavljaju smjesu najbogatiju energijom, međutim, u praksi tehnike raketnog leta nameću brojne probleme. Neko vrijeme razmišljao je o tome, da li bi bilo moguće upotrijebiti kisik i metan, a konačno je zbog praktičnih razloga prešao na kombinaciju tečnog kisika i benzina, koji su se mogli relativno lahko nabaviti i čuvati u termos bocama. Nakon odabira prikladnog goriva, trebalo je izračunati, izraditi, testirati i usavršiti brojne druge komplikovane dijelove (pumpe, ventile, prskalice, uređaje za reguliranje, itd.), budući da se tečno gorivo, za razliku od čvrstog, treba postepeno dovoditi i miješati u komori izgaranja.
Dana 16. marta 1926. lansirao je Goddard u okolini Auburna službeno prvu svjetsku raketu na tečno gorivo. Iako plod naporna rada, bio je to skroman događaj. Uređaj koji je vrlo malo nalikovao današnjim raketama, letio je samo 2,5 sekunde brzinom oko 100 km/h i dostigao visinu od 12,5 m, međutim, bio je to tek početak veličanstvenog razvoja. Testiranja su nastavljena sve do ljeta 1929., kada je kod četvrtog, do tada najpotpunijeg lansiranja sa naučnim instrumentima (termometar, barometar, fotoaparat), raketa bila toliko bučna i sjajna da su mnogi očevici smatrali da se radi o nesreći zrakoplova. Lokalna vatrogasna služba zbog toga je zabranila daljnja testiranja u Auburnu, pa se Goddard u decembru 1929., uz dozvolu vojske, nakratko preselio u Camp Devens, artiljerijski poligon udaljen oko 40 kilometara od Worcestera.
Početak raketnog doba
mini|desno|250px|Goddard s raketom u Roswellu Uz zalaganje legendarnog pilota Charlesa Lindbergha, koji je izuzetno cijenio Goddardov rad, 1930. Guggenheimova mu je fondacija za nastavak istraživanja donirala iz fonda za promociju aeronautike 50.000 američkih dolara, a manji je iznos donirala i Carnegie fondacija za izgradnju testne infrastrukture. Sada se Goddard mogao potpunije posvetiti testiranju i lansiranju raketa, te je na Mescalero ranču, u polupustinjskom području blizu Roswella u Novom Meksiku (kasnije poznatom kao "White Sands Proving Ground") otvorio novu radionicu. Već krajem 1930. lansirao je ovdje svoju prvu veliku raketu (dužine 3 m), koja se uzdigla na visinu od 600 metara. Ta se raketa dosta kolebala pri letu, pa je nastavio sa istraživanjima problema stabilizacije, riješivši ga u proljeće 1932., pomoću žiroskopa. Njegova tehnička rješenja su iskoristili njemački naučnici koji su na temelju toga projektirali balističku raketu V-2.
Zbog velike američke ekonomske krize, fondacija Guggenheim prekinula je donacije 1932. godine, pa je Goddard bio prisiljen vratiti se na fakultet Clark i tamo uz pomoć donacija Smithsonian fondacije vršiti skromnija statična testiranja. 1933. godine obnovljena Guggenheimova fondacija nastavlja mu pružati finansijsku pomoć, pa se vraća u Novi Meksiko. Tako je 1935., iznad Moscalera ponovno poletjela nova velika raketa, dostigavši visinu od 2200 metara. Goddard je nastavio sa testiranjima sve do početka Drugog svjetskog rata, kada se u Marylandu uključio u testiranje vojnih raketa za pomoć aviona pri uzlijetanju (JATO). U Drugom svjetskom ratu, Goddard se ponovo ponudio na raspolaganje američkoj mornarici za pomoć u razvoju praktičnog mlaznog pomoćnog pogona za uzlijetanje i raketnih motora na tečno gorivo s promjenjivim potiskom. U oba područja je briljirao. Umro je 10. augusta 1945., četiri dana nakon što je bačena prva atomska bomba na Japan.
Priznanja
Američka Vlada je Goddardu odala priznanje tek nakon njegove smrti i objave zbirke njegovih radova 1948., pa je između ostalog, 1. maja 1959. godine, NASA po njemu nazvala svoj Goddard Space Centre u Greenbeltu u Marylandu.
Njemu u čast krater na Mjesecu nazvan je njegovim imenom.
Družinovići
Družinovići su naseljeno mjesto u općini Prozor-Rama, Bosna i Hercegovina.
NGC 1245
NGC 1245 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Perzej. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. decembra 1786. godine.
Srnjak
Srnjak je naseljeno mjesto u sastavu općine Velike Lašče, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
NGC 7000
NGC 7000 je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Labud. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 24. oktobra 1786. godine.
Ratkovići (Čelić)
Ratkovići su naseljeno mjesto u općini Čelić, Bosna i Hercegovina.
NGC 1245
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ratkovići (Čelić)
Historija
Naselje Ratkovići se do rata u Bosni i Hercegovini (1992-1995) u cjelini nalazilo u sastavu općine Lopare.
NGC 7000
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Srnjak
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Vič–Rudnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Srnjak je imao 11 stanovnika.
Malware
Malware (skraćenica engleskog izraza ), također štetni softver ili zlonamjerni softver, jest softverski program napravljen tako da se neprimjetno ubaci u sistem računara i načini neku vrstu štete. Štetni softver može biti računarski virus, crv, trojanski konj, špijunski softver, ucjenjivački softver, oglašivački softver ili neki drugi zlonamjerni program.
Srobotnik
Slovenija:
NGC 4024
NGC 4024 (također poznat kao ESO 572-31, MCG -3-31-4 i PGC 37690) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 78 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Gavran. Najveći prečnik je 1,90 (43 hiljade sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (36 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 7. februara 1785. godine.
Hrasno Donje
Hrasno Donje je naseljeno mjesto u općini Kalesija, Bosna i Hercegovina.
Nogometne utakmice Crna Gora – Gruzija
Vanjski linkovi
Liste des matchs de l'équipe de Géorgie de football par adversaire
IC 749
IC 749 (također poznat kao MCG 7-25-8, PGC 37692 i UGC 6962) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 37 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 2,30 (25 hiljada sg) a najmanji 2,0 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Rudolf Ferdinand Spitaler 22. aprila 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spavanje
250px|desno|mini|Spavanje na klupi Spavanje je prirodno stanje promijenjenog stanja svijesti (redukovane svijesti), koje se u čovjekovom životu izmjenjuje sa stanjem budnosti. Stadiji spavanja i budnosti pravilno i ciklični se izmjenjuju, tj. predstavljaju jedan od značajnih bioloških ritmova. Općenito, spavanje se opisuje kao stanje relativnog mirovanja organizma, a fiziološki gledano, ono se određuje kao stanje smanjene integracijske funkcije nervnog sistema.
Faze spavanja
Postoje četiri faze non-REM spavanja. Spavanje započinje fazom koja se naziva sinhronizirano spavanje. Ova faza ima četiri podfaze:
Nakon 90 minuta od početka spavanja preko faze 3 i 2 prelazi se u prvu REM fazu. EEG (elektro-encefalo-gram) postaje desinhroniziran s mnogo nepravilnih, brzih valova male amplitude. Tu dolazi do brzih pokreta očiju, po čemu je ta faza i dobila ime RAPID EYE MOVEMENTS = paradoksalno spavanje = desinhronizirano ili d-spavanje, odnosno aktivno spavanje.
Aktivnost moždanih valova u REM fazi jako je velika, pojavljuju se α-alfa valovi koji su karakteristični za budno stanje, i druge tjelesne aktivnosti su pojačane. Zbog toga se REM faza naziva i paradoksno spavanje jer svojom pojačanom aktivnošću odstupa od fizioloških aktivnosti n-REM faze i slična je budnom stanju. U toj fazi često sanjamo. REM faze tokom noći postaju duže (do pola sata), tokom njih se oči spavača pokreću lijevo – desno iza zatvorenih kapaka intenzitetom 50 do 60 puta u minuti, što odražava preveliku aktivnost nervnog sistema. U ovoj se fazi također ubrzava puls, raste krvni pritisak, ubrzava se disanje, javljaju se trzaji mišića i grčevi.
Nakon REM spavanja sve se ponavlja u trajanju od 90-100 minuta. Ranije tokom noći predominantne su faze 3 i 4. Prema jutru faza 4 se gubi, faza 3 se skraćuje, a produljuje se REM faza. Kad osoba zaspi, vanjski podražaji mogu zaustaviti progresiju spavanja, npr. buka u 3. fazi može izazvati vraćanje u 2. fazu, usporiti je ili prekinuti
Sanjanje
Ako se spavajuća osoba probudi u REM fazi, ona će u 80-90 % slučajeva izvijestiti da je upravo sanjala, a ako se probudi u n-REM fazi, ona će to rjeđe izjaviti. Taj postotak sanjana u n-REM fazi varira u različitim istraživanjima između 10 i 70 %, a te se velike varijacije javljaju zbog različitih definicija sna. Neki autori smatraju da je san samo kompleksan dobro definiran doživljaj, dok drugi smatraju da je i neko nejasno iskustvo također san (npr. neka izolirana slika). U tome se sastoji kvalitativna razlika snova koji se javljaju u REM i n-REM fazi. REM san odnosi se na čitav slijed događaja, vizualno je složen i ima radnju koja se doživljava kao realnost, dok se n-REM san više odnosi na neku izoliranu sliku ili čuvstvo. Iako ti doživljaji mogu biti suprotni iskustvu i izvjesnoj logici, za vrijeme sanjanja ne primjećujemo njihovu nelogičnost, odnosno ta nelogičnost nas ne smeta.
Što se tiče interpretacije snova, psiholozi su dugo bili pod uticajem Freuda, koji je snove smatrao odrazom "potisnutih" i "podsvjesnih" želja i misli, naročito seksualnih konflikata, ali koji su "kamuflirani". Danas se najprihvatljivijim tumačenjem smatra Hobsonova hipoteza sinteze aktivacije: sadržaj snova odražava slučajnu aktivaciju mozgovnih neuralnih krugova, bilo uslijed spontanog izbijanja, bilo uslijed djelovanja podražaja iz okoline, te tendenciju mozga da unese red i smisao toj nestrukturiranoj aktivnosti.
U REM fazi povećana je brzina toka krvi u vidnom području te smanjen protok krvi u donjem frontalnom području, koje je odgovorno za planiranje i organizaciju događaja u vremenu. Time se tumači pojava da se za vrijeme spavanja javljaju jasne vidne slike koje su loše organizirane u vremenu.
Uz noćni san mi također doživljavamo i sanjarenje. Jedan od definicija sanjarenja kaže da je to oblik pažnje usmjerene na primarne psihičke ili mentalne zadaće koje smo dobili ili na predmete koje izravno gledamo i slušamo, a namjeran na nadolazeće epizode osobnih potreba potaknutih unutrašnjim podražajima; sanjarenje je, dakle, jedan oblik budnog stanja. Tokom sanjarenja mi gubimo svijest o izvanjskom svijetu. Sanjarenja se obično događaju onda kada je situacija u vanjskom svijetu dosadna i bez promjena. Svi se slažu da sanjarenje ima ulogu u pripremi za buduće djelovanje (virtualno iskušavanje različitih životnih situacija).
Prema sadržaju postoje četiri vrste sanjarenja:
Srobotnik pri Velikih Laščah
Srobotnik pri Velikih Laščah je naseljeno mjesto u sastavu općine Velike Lašče, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu grada Ljubljane, odn. stare općine Vič–Rudnik.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Srobotnik pri Velikih Laščah je imao 54 stanovnika.
Napomena: ''Do 1953. iskazivano pod imenom Srobotnik.''
Bob Geldof
Robert 'Bob' Frederick Zenon Geldof, (5. oktobar 1951. u Dun Laoghaire, Irska) je irski muzičar.
Roditelji su mu bili irskog i belgijskog porijekla. Išao je na Blackork Collage, u blizini Dublina. Prije osnivanja grupe Boomtown Rats u Vankuveru (Kanada) radio je kao muzički novinar u nedjeljnim novinama Georgia Straight. Vratio se u Irsku i postao pjevač sastava Boomtown Rats 1978. Njihov prvi singl bio je "Rat Trap", a drugi daleko poznatiji "Tell me why I don't like Mondays". Boomtown Rats su bili poznati kao punk/new wave grupa u Britaniji od osnivanja 1977. do raspada 1986.
Bob Geldof je vjerovatno najpoznatiji po organizovanju koncerta Live Aid za opraštanje dugova državama Afrike. Kada je vidio dokumentarni film o siromaštvu u Etiopiji, otputovao je u Afriku. Odmah po povratku u Englesku okupio je najveće engleske pop zvijezde pod imenom Band Aid i snimio najprodavaniji britanski singl ikada- "Do they know it's christmas".
13. juna 1985. organizovao je ponovo humanitarni koncert Live Aid. Koncerti u Londonu, Engleska i Philadelphiji, SAD, održani su u isto vrijeme. Bob Geldof je dobio titulu Sir od engleske kraljice Elizabete. Autobiografija Boba Geldofa je postala najprodavanija knjiga u Engleskoj.
Poslije raspada grupe Boomtown Rats Bob Geldof je počeo solo karijeru. Njegov prvi album "Deep in heart of nowhere" bio je mnogo tradicionalniji rock od Boomtown rats-a. Na albumu gost je bio Eric Clapton.
U ljeto 2005. godine organizovao je koncert Live8 koji je održavan u 8 gradova istovremeno. Na koncertu su nastupali i izvođači sa Live Aid-a ali i neke nove zvijezde. Tri milijarde ljudi je događaj pratilo preko TV-a.
IC 2404
IC 2404 (također poznat kao PGC 24725) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 369 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 0,40 (43 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (32 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 2. marta 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Duge (Prozor-Rama)
Duge su naseljeno mjesto u općini Prozor-Rama, Bosna i Hercegovina.
Izabela, princeza od Asturije (Trastámara)
Izabela Aragonska i Kastiljska (2. oktobar 1470 - 15. august 1498) je bila najstarije dijete i u dva navrata prestolonasljednica kastiljske kraljice Izabele I i aragonskog kralja Ferdinanda II, poznatih pod nazivom "Katolički kraljevi".
Mladost
Rođena je kao kćerka kastiljske infante Izabele i sicilijanskog kralja Ferdinanda II. Kada je njena majka 1474. godine naslijedila svog polubrata, Henrika IV, Izabela je postala njena prijestolonasljednica. Međutim, njen status u Aragoniji je bio komplikovaniji; bilo je prihvaćeno da žene mogu prenijeti pravo na krunu svojim potomcima, ali ne i da je i same mogu naslijediti. Ferdinand ju je stoga posebno imenovao svojom nasljednicom prije nego što je, plašeći se umiranja bez muškog nasljednika, 1475. godine otišao u bitku s portugalskim kraljem Alfonsom V. Sljedeće godine je dobila titulu princeze od Asturije, zvaničnu prijestolonasljedničku titulu.
Ostala je prestolonasljednica sve do rođenja brata Ivana, koji ju je potisnuo na drugo mjesto i preuzeo njenu titulu.
Brak
Godine 1490. udata je za portugalskog prijestolonasljednika Alfonsa. Alfons je umro već sljedeće godine i Izabela se vratila u Kastilju, gdje se trebala zarediti. Međutim, njeni roditelji su je odlučili preudati, te se 1497. godine udala za portugalskog kralja Manuela I, amidžu svog prvog muža, i tako postala portugalska kraljica. Iste godine umro je njen jedini brat. Njegova udovica, Margareta Austrijska, je nakon pola godine rodila mrtvorođenu kćerku, te je Izabela ponovo postala majčina prestolonasljednica i princeza od Asturije.
Smrt i naslijeđe
Mlada kraljica Izabela je umrla 15. augusta 1498. godine, rađajući svoje jedino dijete, Mihaela, koji je zato od samog rođenja bio nasljednik očeve portugalske krune, nanine kastiljske krune i djedove aragonske krune. Sam MIhael je umro 1500. godine, te je na čelo niza nasljednika došla Izabelina psihički nestabilna sestra Ivana. Izabelin udovac se oženio njenom sestrom Marijom i sa njom dobio kćerku Izabelu koja se udala za Ivaninog sina Karla. Njihov sin, Izabelin unuk, naslijedio je i na kratko ujedinio kraljevinu Španiju i kraljevinu Portugal.
Mojanovići
mini|280px|cesta kroz Mojanoviće Mojanovići (ćir. Мојановићи) su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Golubovci, grad Podgorica, Crna Gora.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Crnoj Gori nalazili su se u sastavu stare općine Podgorica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine Mojanovići su imali 2.593 stanovnika.
Popis 2011.
Napomena: Oznaka Z predstavlja zaštićen podatak.
Nogometne utakmice Crna Gora – Kipar
Vanjski linkovi
Liste des matchs de l'équipe de Chypre de football par adversaire
Jean Sibelius
Jean Sibelius (Hämeenlinna, 8. decembar 1865. - Jävenpää, 20. septembar 1957.), bio je finski kompozitor iz kasnog perioda romantizma čija muzika je igrala važnu ulogu u stvaranju finskog nacionalnog identiteta. Najvažniji dio njegovog muzičkog stvaralaštva predstavlja sedam simfonija. Poput Beethovena, on je svaku simfoniju koristio za razvijanje svog vlastitog načina komponiranja muzike. Muzika Jean Sibeliusa i danas se često izvodi u koncertnim dvoranama širom svijeta, a dosta često njegova djela se snimaju sa raznim simfonijskim orkestrima. Među prvim muzičkim uticajima osjeća se duh Richarda Wagnera, ali su dugotrajniji uticaj na njegovu muziku ostavili kompozitori poput: Ferruccio Busoni, Anton Bruckner i Petar Iljič Čajkovski. Pored simfonija, komponovao je preko sto muzičkih djela za glas i klavir, djela čiji su tekstovi zasnovani na finskom mitu o stvaranju svijeta Kalevala, a najpoznatije njegovo muzičko djelo je Finlandia.
Muzičko stvaralaštvo
Mladi Sibelius je svoj dar za violinu pokazao već u devetoj godini komponujući muzičko djelo pod naslovom "Kišne kapi)" 1874. godine. Tokom svog izučavanja muzike u Beču počeo je da radi na svom prvom velikom orkestralnom muzičkom djelu "Kullervo simfonija" koja je zasnovana na finskom mitu o stvaranju svijeta. Po njegovom povratku u rodnu Finsku 1892. godine održano je prvo izvođenje ove simfonije koja je ostvarila ogroman uspjeh za mladog kompozitora. Ubrzo zatim, uslijedili su "En Saga" zatim "The Karelia Music" i "Četiri legende", koje su mu obezbijedile mjesto vodećeg kompozitora Finske. Treća od njegove četiri simfonijske poeme "Labud Tuonele" iz "Četiri legende" veoma je poznato djelo ovog kompozitora iz 1897. godine. Nakon dvije godine komponovao je svoje najpoznatije muzičko djelo "Finlandia." Prije pojavljivanja njegove Prve simfonije u E-molu 1899. godine senat Finske izglasao je da Sibelius dobije penziju od države kao nadoknadu za izgubljeno mjesto muzičkog predavača na Univerzitetu u Helsinkiju. To je ujedno bilo priznanje Finske ovom velikom kompozitoru i njegovom muzičkom geniju. Prva simfonija bila je znak njegove umjetničke zrelosti. Već 1902. godine objavljuje Simfoniju br.2, a zatim Violinski concerto 1904. godine. Poslije toga njegova muzika dolazi pod veliki uticaj ranog modernizma sa tonskom poemom "Pohjola’s Daughter" 1906, "Simfonija br. 3" 1907, "Nightride and Sunrise" 1908, i Simfonija br.4 1911. godine. U to vrijeme Sibelius se sve više udaljava od tradicionalnog načina komponovanja simfonija i traži svoj vlastiti muzički izraz. On upoređuje svoj način komponovanja sa mozaikom, gdje uređuje sastavne dijelove muzičkog djela na više načina dok konačno ne nađe ono što želi. Mnoga njegova poznata muzička djela imala su više izmijenjenih verzija, a neka su mijenjana čak i poslije njihovog zvaničnog objavljivanja. U to vrijeme, Sibelius je sve više osjećao otuđenje od modernih strujanja u muzici. Nije mu se čak sviđala ni rana muzika Igora Stravinskog, pošto je osjećao blisku pripadnost njemačkoj simfonijskoj tradiciji. Iako je volio muzička djela Arnolda Schenberga, ta vrsta muzike mu je bila strana po svom temperamentu i po udaljavanju od tonaliteta (atonalna muzika).
thumb|lijevo|175px|Sibelius 1939. godine. Pa ipak, Sibelius je još uvijek bio moderan jer je kao i Waughn Williams tražio svoj vlastiti muzički izraz. Ovu tvrdnju najbolje potvrđuju njegovi kasni muzički radovi koji pokazuju zadivljujuću raznovrsnost raspoloženja i muzičkih oblika. U najvažnija muzička ostvarenja iz ovog perioda spadaju: koncertna arija "Luonnotar", 1913. zatim herojska "Simfonija br.5" 1915 - 1919., "Simfonija br.6" 1923, "Simfonija br.7" iz 1924. i "Tapiola" 1926. godine. Posljednji javni nastup imao je 1924. godine kad je dirigovao Simfoniju br. 7. thumb|150px|desno|Vila Ainola u kojoj je Jean Sibelius proveo svoje zadnje godine života, fotografija iz 1915. godine. Nakon ovoga se povukao u svoju vilu Ainola i nije objavljivao nove muzičke radove, već je samo radio nove verzije svojih ranijih simfonija. Jedino novo muzičko djelo na kojem je radio u to vrijeme bila je nedovršena "Simfonija br.8." koju je spalio negdje 1940-ih. Velika je muzička enigma zašto je prestao komponovati u svojoj 60-oj godini života iako je živio jos 31 godinu poslije toga. Ciklus od sedam simfonija Jeana Sibeliusa smatra se jednim od veoma važnih trenutaka u evropskoj muzici, a sam kompozitor jedan od velikana klasične muzike 20. vijeka.
Simfonije
Prva izvedba u Helsinkiju 1. Jula 1900 Helsinška filharmonija Dirigent-Robert Kajanus
Helsinška filharmonija Dirigent-Jean Sibelius Prva izvedba u Helsinkiju 3. August 1902 Konačna verzija 1903
Prva izvedba u Helsinkiju 25. Septembra 1907 Helsinška filharmonija Dirigent-Jean Sibelius
Prva izvedba u Helsinkiju 3. Aprila 1911 Helsinška filharmonija Dirigent-Jean Sibelius
Prva izvedba 8. Decembra 1916 Turku-Finska Prva verzija-1915 Druga verzija-1919
Vodice (Lanišće)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Buzet.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Vodice su imale 16 stanovnika.
Napomena: ''U 1931. sadrži podatke za naselje Jelovice.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vodice je imalo 45 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
NGC 5501
NGC 5501 (također poznat kao MCG 0-36-27 i PGC 50724) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 348 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,80 (81 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. aprila 1828. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2593
NGC 2593 (također poznat kao MCG 3-22-12, PGC 23692 i UGC 4408) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 290 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Rak. Najveći prečnik je 0,90 (76 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (42 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 26. januara 1865. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Hrasno Gornje
Hrasno Gornje je naseljeno mjesto u općini Kalesija, Bosna i Hercegovina.
Gmići
Gmići su naseljeno mjesto u općini Prozor-Rama, Bosna i Hercegovina.
Grb Austrije
desno|250px|mini| Grb Austrije
Grb Austrije se kao simbol Austrije koristi od kraja Prvog svjetskog rata. Dvoglavi orao, koji je dotada predstavljao staru Austro-Ugarsku, zamijenjen je jednoglavim orlom. Na prsima orla nalazi se stari štit Austrijskog vojvodstva, a isti je uzorak poslužio kao predložak austrijske zastave. Orao lijevom pandžom drži zlatan srp, a desnom zlatan čekić. Na prvi pogled to bi se moglo dovesti u vezu s komunističkom simbolikom, no kada zlatnom srpu i čekiću pridružimo zlatnu krunu na orlovoj glavi, dobijamo jedinstvo sva tri sloja austrijskog društva - radnika, seljaka i plemstva.
Slomljeni željezni okovi na orlovim pandžama simboliziraju oslobođenje Austrije od fašizma i taj se detalj na grb pridodao po svršetku Drugog svjetskog rata.
Jeginov Lug
Jeginov Lug je naseljeno mjesto u općini Kalesija, Bosna i Hercegovina.
Dobra (valuta)
Dobra je valuta koja se koristi u afričkoj državi Sao Tome i Principe.
Prvo izdanje novčanica ove valute je bilo 1976. godine. Dobra je zamijenila dotada važeći Eskudo 1977. godine. Novčanice koje su trenutno u opticaju su počele da se izdaju 1996. godine i to u vrijednostima od: 50,000, 20,000, 10,000, 5,000.
Kovanice su u apoenima od 2000, 1000,500, 250, 100 ,50, 20, 10, 5, 2.5, 1 dobre i 50 centima.
Institute of Electrical and Electronics Engineers
desno| The Institute of Electrical and Electronics Engineers (bos. Institut električkih i elektroničkih inžinjera) ili skraćeno IEEE je međunarodna neprofitabilna organizacija zadužena za unaprijeđivanje tehnologija vezanih za elektricitet. Ima preko 360.000 članova u oko 175 zemalja, što je najveći broj od svih profesionalnih tehničkih organizacija u svijetu.
Osmij
Osmium (iz grčkog osme (ὀσμή) u značenju "miris") jeste hemijski element sa simbolom Os i atomskim brojem 76. U periodnom sistemu nalazi se u 8. grupi, odnosno grupi željeza. To je tvrdi, krhki, plavkasto-svijetli prelazni metal i pripada platinskoj grupi metala. Osmij je najgušći poznati element u prirodi sa gustoćom od 22,59 g/cm3. Osim toga, on posjeduje najviši modul kompresije među svim elementima sa 462 GPa, od kojeg imaju viši samo agregirani dijamantni nanoštapići.
Biološke funkcije osmija kod čovjeka i drugih organizama nisu poznate. U tehničkom smislu, osmij se zbog svoje veoma visoke cijene koristi samo u aplikacijama gdje je ključna osobina izdržljivost i čvrstoća.
Historija
Osmij, kao najteži homolog 8. grupe periodnog sistema, otkrio je Smithson Tennant 1804. zajedno sa iridijem, kao ostatak nakon što je platinu rastvorio u zlatotopki. Naziv osmij nastao je zbog mirisa sličnog repi (grč. ὀσμή, osmē „miris, smrad“) njegovih isparljivih tetroksida u vrlo slabim koncentracijama.
Među prvim važnijim aplikacijama ovog metala na početku 20. vijeka bila je njegova upotreba kao materijal za žarne niti u sijalicama, koje je načinio Carl Auer von Welsbach. Naziv kompanije Osram izveden je upravo iz naziva metala koji su se u tu svrhu koristili, osmija i volframa. Međutim u svojim aplikacijama, korištenje osmija imalo je i neke nedostatke. Osim visoke cijene, problem je predstavljao i veoma teška obrada ovog metala. Osmij je veoma krhak i ne može se lahko izvlačiti u žice. Zbog toga su se žarne niti za sijalice izrađivale tako što se pasta koja se sadržavala osmij nanosila na organske sastojke te se žarila na visokoj temperaturi. Tako napravljene niti su bile dosta debele za visoke električne napone a istovremeno i veoma osjetljive na vibracije i promjene napona. Nakon kraćeg vremena, osmij u žarnim nitima je zamijenjen najprije tantalom te napokon volframom.
Fizičke
thumb|lijevo|Kristali osmija thumb|lijevo|Kristalna struktura Os, a=373,5 pm, c=413,9 pm Metalni osmij je sjajni teški metal, čelično-plavkaste boje čak i pri vrlo visokim temperaturama. Gradi legure sa platinom. Kristalizira se u diheksagonalnom bipiramidalnom kristalnom sistemu u P63/mmc sa parametrima rešetke a=373,5 pm, c=413,9 pm kao i dvije formulske jedinice po elementarnoj ćeliji. Osmij je ispred iridija kao element sa najvećom gustoćom. Kristalografska mjerenja i izračuni daju gustoću za osmij 22,59 g/cm3 a za iridij 22,56 g/cm3 u prirodnoj izotopskoj smjesi. Stoga je osmij najgušći element koji se može naći na Zemlji.
Među svim platinskim metalima, osmij ima najvišu tačku topljenja i najniži pritisak pare. Njegov modul kompresije od 462 GPa je najviši od svih poznatih elemenata i spojeva, tako da je čak manje stisljiv od dijamanta koji ima taj modul sa 443 GPa. Ispod kritične temperature od 0,66 K, osmij postaje superprovodnik.
Hemijske
Osmij pripada plemenitim metalima jer je relativno inertan u većini hemijskih reakcija. Reagira direktno samo sa nemetalima fluorom, hlorom i kisikom. Međutim, reakcija kisika i kompaktnog osmija odvija se tek pri crvenom usijanju osmija. U zavisnosti od uslova reakcije, nastaje osmij-tetroksid (na nižim temperaturama i višem pritisku kisika) ili osmij-trioksid. Fino isitnjeni osmij već pri sobnoj temperaturi u tragovima gradi veoma otrovni osmij-tetroksid.
U neoksidirajućim mineralnim kiselinama, osmij se ne rastvara, a čak ga ne napada ni zlatotopka pri nižim temperaturama. Međutim, napadaju ga vrlo jaka oksidirajuća sredstva, naprimjer koncentrirana dušična kiselina, vruća sumporna kiselina kao i alkalne oksidativne istopljene soli, poput istopljenih natrij-peroksida ili kalij-hlorata.
Izotopi
Osim ovih, postoji još 27 drugih izotopa sa dosta kraćim vremenom poluraspada u rasponu od 162Os do 196Os, koji, kao i kratkoživući nuklearni izomeri, postoje samo u laboratorijama.
Dva izotopa osmija 187Os i 189Os mogu se upotrijebiti za NMR ispitivanja. Među vještačkim nuklidima, izotopi 185Os (vrijeme poluraspada 96,6 dana) i 191Os (15 dana) koriste se u nuklearnoj medicini kao traseri.
Odnos između izotopa 187Os i 188Os služi u renij-osmij hronometrima za određivanje starosti željeznih meteorita, jer se izotop 187Re sporije raspada od 187Os (vrijeme poluraspada 4,12 · 1010 godina ).
Rasprostranjenost
Sa udjelom od 1 · 10−6 % u Zemljnoj kori, osmij je veoma rijedak. Javlja se gotovo uvijek u paragenezi sa drugim platinskim metalima rutenijem, rodijem, iridijem, paladijem i platinom. Osmij se često javlja i samorodan, ali i vezan u vidu sulfida, selenida ili telurida.
Nalazišta osmija mogu se razlikovati kao primarna i sekundarna. Primarna nalazišta su rude bakra, nikla, hroma ili željeza, u kojima se nalaze platinski metali u vrlo malehnim količinama u vezanom obliku. Nije poznata nijedna "samostalna" ruda osmija. Pored ovih ruda, postoje i sekundarna nalazišta u kojima se osmij i drugi platinski metali nalaze u samorodnom obliku. U tim nalazištima, metali su isprani iz okolnog materijala djelovanjem vode ili atmosferskih utjecaja, pa su se zbog svoje velike gustoće koncentrirali na pogodnim mjestima. Pri tome, osmij se nalazi pretežno u svojim prirodnim legurama u vidu osmiridija i iridosmija, koji osim osmija sadrži uglavnom iridij pa se raspoznaje prema svom pretežnom "sastojku".
Najvažnija nalazišta niklovih ruda bogatih platinskim metalima, a samim tim i osmijem, nalaze se u Kanadi (Sudbury, Ontario), Rusiji (planinski lanac Ural) i Južnoafričkoj Republici (Witwatersrand). Sekundarna nalazišta nalaze se u podnožju Urala, u Kolumbiji, Etiopiji i na ostrvu Borneo.
Dobijanje
thumb|160px|lijevo|Čisti osmij Proizvodnja osmija nije lahka niti jeftina, a odvija se uglavnom u sklopu dobijanja drugih plemenitih metala poput zlata ili platine. Procesi koji se pri tom primjenjuju koriste različite osobine pojedinih plemenitih metala i njihovih spojeva, pri čemu se odvaja jedan po jedan element.
Kao početna sirovina služe rude koje sadrže plemenite metale ili anodni mulj iz proizvodnje nikla ili zlata. Ruda se najprije rastvara u zlatotopki. Pri tom zlato, paladij i platina prelaze u rastvor, a preostaju drugi platinski metali i srebro. Dalje srebro reagira do nerastvorljivog srebro-hlorida, koji se može odvojiti sa olovo-karbonatom i dušičnom kiselinom (gradeći srebro-nitrat). Topljenje sa natrij-hidrogensulfatom i napokon taloženjem, može se rastvoriti rodij u vidu rodij-sulfata i odvojiti. Zatim preostali materijal se topi sa natrij-peroksidom, pri čemu se rastvaraju osmij i rutenij a preostaje nerastvorljivi iridij. Kada se ovaj rastvor tretira sa hlorom, nastaju isparljive materije rutenij-tetroksid i osmij-tetroksid. Dodavanje alkoholnih natronskih baza rastvara se osmij-tetroksid i na taj način ga je moguće odvojiti od rutenija. Dalje se osmij istaloži sa amonij-hloridom kao kompleks i napokon reducira sa vodikom do metalnog osmija:
Osmij se proizvodi u veoma malim količinama. Svjetska proizvodnja iznosi oko 100 kg godišnje. U Sjedinjenim Američkim Državama, ni proizvođači niti Američki geološki institut nisu objavili podatke o proizvedenoj količini osmija. Prema procjenama potrošnje u SAD iz 1971. smatra se da je ona iznosila oko 62 kg, što upućuje da proizvodnja osmija ne prelazi jednu tonu godišnje. Procijenjena proizvodnja u SAD 2012. iznosila je oko 75 kg.
Upotreba
desno|thumb|240px|Dva peleta po približno 5 grama osmija Zbog njegove rijetkosti, vrlo kompliciranog načina dobijanja i s tim u vezi i izuzetno visoke cijene od 380 američkih dolara po unci (stanje novembar 2015.), osmij ima vrlo malo tehničkih aplikacija. Također, zbog velike otrovnosti njegovih oksida, ovaj metal se rijetko koristi u čistom stanju. U abrazivnim sredstvima i aplikacijama gdje do izražaja dolazi trošenje materijala i tvrdoća, poput vrhova naliv-pera, fonografskih igala, zamajaca, pumpi, u proizvodnji instrumenata i u električnim kontaktima, koristi se tvrda legura platinskih metala sa sadržajem osmija. Legura koja sadrži 90% platine i 10% osmija koristi se prerađena u medicinskim implantatima i umjetnim srčanim zaliscima kao i srčanim pejsmejkerima. Ponekad se osmij koristi kao katalizator za hidriranje.
Mogući dokaz prisustva osmija može se pokazati preko osmij-tetroksida. Najjednostavniji, ali zbog otrovnosti, način koji se ne preporučuje bio bi preko karakterističnog mirisa osmij-tetroksida. Međutim, postoje i hemijski načini dokazivanja. Kod takvih načina, uzorak koji sadrži osmij se nanosi na filter-papir sa rastvorom benzidin- ili kalij-heksacijanoferatom(II). Sa benzidinom papir se oboji pri prisustvu osmij-tetroksida u ljubičasto, dok sa kalij-heksacijanoferatom oboji u svijetlo zeleno.
U modernoj analitičkoj hemiji ovi dokazi prisustva osmija nemaju veći značaj. Danas se osmij može dokazati instrumentalnim metodama poput analize neutronskog aktiviranja, voltametrijom, atomskom ili masenom spektroskopijom i drugim, pa čak i kvantitativno izmjeriti sa visokom tačnošću. Spektroskopija nuklearnom magnetnom rezonancom omogućava strukturalnu analitiku organskih i neorganskih spojeva osmija.
Osmij ima izuzetno dobru refleksiju u ultraljubičastom dijelu elektromagnetskog spektra. Naprimjer, pri talasnoj dužini od 600 Å osmij odbija zrake dva puta bolje od zlata. Ovako dobra reflektivnost je poželjna u ultraljubičastim spektrometrima koji se koriste u svemiru, čime se smanjuje veličina ogledala zbog ograničenja veličine i prostora. Ogledala prekrivena osmijem bila su korištena u nekoliko svemirskih misija tokom programa Space Shuttle, ali je ubrzo otkriveno da postoje radikali kisika u niskim zemljinim orbitama u dovoljnim količinama mogu značajno istanjiti sloj osmija.
Spojevi
Poznati su spojevi i kompleksi osmija u oksidacijskim stanjima od -2 do +8, među kojima je najstabilnije oksidacijsko stanje +4. Osmij, zajedno sa rutenijem i ksenonom, ubraja se u malobrojne elemente, koji mogu dostići najviše poznato oksidacijsko stanje +8. Osmij sa većinom nemetala gradi spojeve kao što su oksidi, halogenidi, sulfidi, teluridi i fosfidi.
Osmij-tetroksid
Osmij-tetroksid OsO4 je najpoznatiji spoj osmija i jedan od malobrojnih stabilnih spojeva ovog metala, u kojima on posjeduje oksidacijsko stanje +8. Ovaj spoj nastaje djelovanjem oksidacijskih sredstava poput dušične kiseline na metalni osmij. Tetroksid je veoma lahko isparljiv spoj, u standardnim uslovima je u čvrstom stanju, a ima vrlo snažno oksidacijsko djelovanje. Za razliku od mnogih alternativnih oksidacijskih sredstava, reakcija s njim se može odvijati pod stereohemijskom kontrolom. Na osnovu tih osobina, ovaj spoj i pored velike otrovnosti i visoke cijene, još uvijek se koristi u nekim aplikacijama. Osmij-tetroksid se najčešće upotrebljava samo u katalitičkim količinama.
Koristi se za fiksiranje i pojačavanje kontrasta lipida (masti) i ćelijskih membrana pri posmatranju elektronskim mikroskopom te pri osiguranju tragova (npr. otisaka prstiju pri istragama). U organskoj hemiji služi kao oksidacijsko sredstvo za cis-hidroksiliranje alkena do vicinalnih diola te u Jacobsen-Katsuki reakciji odnosno pri stereoselektivnoj epoksidaciji.