cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reggae
Počeci
Ovaj period obilježio je veliki broj izvanrednih muzičara, među njima su najznačajniji bili Marley sa svojom grupom The Wailers, Lee Scratch Perry, Jimmy Cliff, Dennis Alcapone, The Culture, Burning Spear, The Abyssinians, Dennis Brown. 1973. godine izdat je album "Catch A Fire" (Bob Marley & The Wailers), koji se smatra prvim reggae albumom. Do tada su se, uglavnom, izdavale samo kolekcije singlova. Po prvi put su reggae muzikenici počeli stvarati muziku za strano tržište, neke od pjesama su naknadno aranžirane kako bi odgovarale evropskom uhu.
Iako su i ranije poneki muzičari prihvaćali rastafarijanizam, do 1973. godine bilo ih zanemarivo malo. Rastafarijanci su do tada bili smatrani kao otpadnici i kriminalci, ali sa dolaskom reggae muzike stvari su se promijenile. Ubrzo su svi poznatiji reggae muzičari imali dreadlockse i pjevali o Selassiju. Veze reggae muzike sa rasta-religijom je bila toliko jaka da su predstavnici stranih izdavačkih kuća odbijali potpisivanje ugovore sa pjevačima koji nisu bili raste i nisu imali dreadlockse.
Veliki uticaj u internacionalnom širenju reggae muzike imao je i engleski punk pokret. Punk grupa The Clash radio je obrade roots reggae pjesama. Punk publika je lako prihvatila roots - iako su stilovi bili veoma različiti, osjećaj koje je nastajao, poziv na pobunu protiv postojećeg sistema im je bio zajednički. Neke mlađe reggae grupe nastupale su zajedno sa engleskim punk grupama u projektu "Rockom protiv rasizma".
Vesna Pisarović
Vesna Pisarović (rođena 9. aprila 1978. u Brčkom, SFRJ) jest hrvatska pjevačica.
IC 374
IC 374 (također poznat kao MCG 3-12-1 i PGC 15474) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 189 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Bik. Najveći prečnik je 0,80 (44 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Rudolf Ferdinand Spitaler 28. oktobra 1891. godine.
88.
Godina 88. (LXXXVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Rufa ili, rjeđe, '''godina 841. Ab urbe condita'''. Oznaka "88." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Albert Marth
thumb|Albert Marth
Albert Marth (5. maj, 1828. – 6. august, 1897.) bio je njemački astronom koji je radio u Engleskoj i Irskoj.
Radio je kao saradnik William Lassell-a na Malti, otkrivajući 600 nebula. Također je otkrio jedan od najranijih asteroida, 29 Amphitrite.
Sačinio je opsežne astronomske kalendare tijela solarnog sistema. On je čak izveo proračune tranzita različitih planeta sa drugih planeta, predviđajući tranzite Zemlje sa Marsa i mnoge druge.
Krateri na Mjesecu i Marsu su imenovani po njemu.
Trapist
mini|desno|270px|Originalni sir Trapist Trapist je vrsta polutvrdog sira, koji se pravi na Balkanu i u južnom dijelu srednje Evrope.
Izvor
Trapist potiče iz Francuske, odakle su ga nedaleko od Banje Luke donijeli svećenici Trapisti i dali mu ime. Po svom sastavu trapist je punomasni ili polumasni sir. Sir ima oblik cilindra, promjera 16-18 cm i visine 5-8 cm. Težak je oko 1 do 1,5 kg. Sir ima finu, gipku masu bez rupa i fino se reže. Ukus je blag, slatkast, malo kiselkastog mirisa. Vrijeme zrenja je 5 do 12 sedmica. Sadrži apsolutnu vrijednost vode u suhoj masnoj tvari oko 48%, te 55-58% vode u nemasnoj tvari, uz 1,6-2,5% soli.
Tradicija proizvodnje Trapista na Balkanu
Trapisti iz Banje Luke su otvorili svoj pogon za proizvodnju sira već 1882. godine, tako da je tradicija proizvodnje sira u Banjoj Luci duga više od 130 godina. Vijekovna tradicija i receptura se prenosila iz samostana u samostan - sve do današnjeg dana. Zajednička proizvodnja sira i saradnja trapističkog samostana Marija Zvijezda sa zemljeradničkom zadrugom "Livač" započela je 2008. godine.
Benzin
mini|desno|250px|Postrojenja Rafinerije nafte u Sisku Benzin je tekuće gorivo dobiveno raznim postupcima u industriji nafte. Osnovna namjena mu je pokretanje klipnih motora s unutrašnjim sagorijevanjem, benzinaša. Eksploatacijsko-tehnički zahtjevi koje benzin mora zadovoljiti su: što mirnije sagorijevanje u cilindru motora, bez čađenja i lupanja; benzin mora biti dovoljno isparljiv radi stvaranja smjese goriva i zraka u raznim uslovima rada; prevelika isparljivost je nepodobna kako se u cijevima, rasplinjaču ili u pumpi za benzinu ne bi stvarali plinski čepovi; ne smiju sadržavati nesagorive dijelove; isparavanjem ne smiju ostavljati tragove smola u sistemima i instalaciji.
Po hemijskom sastavu benzin je smjesa, tačke ključanja već od 30 °C, sastavljena od ugljikovodika između C4 do C12 atoma u molekuli.
Avionski benzin (kerozin) koristi se za pogon avionskih motora s unutrašnjim sagorijevanjem. Uslovi u kojim ti motori rade teži su nego kod automobilskih motora pa moraju zadovoljiti više kriterije. Dva osnovna režima rada avio-motora su: uzlijetanje i penjanje aviona kada motor zahtjeva bogatu smjesu goriva i zraka i let aviona na postavljenoj visini kada motor radi sa siromašnijom smjesom. Zbog rada pod različitim atmosferskim pritiscima, pored visoke oktanske vrijednosti određena je i isparljivost i pritisak para. Lahko isparljivi ugljikovodici svedeni su na minimum, jer bi na većim visinama gdje je pritisak smanjen izazvali smetnje i prestanak rada motora.
Tirozin
mini|250px|Skeletna formula L-Tirozina mini|250px|3D prikaz L-Tirozina
Tirozin (Tyr ili Y) ili 4-hidroksifenilalanin, je jedna od  22 aminokiseline koje se biosintetski ugrađuju u polipeptidne lance proteina. To je neesencijalna aminokiselina sa polarnom bočnom grupom. Specifični kodoni za ugradnju tirozina su: UAC i UAU. Riječ "tirozin" potiče iz grčkog oblika tyros =  sir, gdje ga je prvi puta otkrio njemački hemičar Justus von Liebig, 1846. Oznaka tirosil se odnosi na funkcionalnu grupu ili bočni lanac.
Prehrambeni izvori
Tirozin, koji se može sintetizirati i u organizmu, od fenilalanina, nalazi se u mnogim visoko - proteinskim prehrambenim proizvodima, kao što su piletina, ćuretina, riba, mlijeko, jogurt, kravlji sir, ostali sirevi, kikiriki , bademi tikva, susam,  proizvodi od soje, grah, avokado, i banane.
Biosinteza
thumb|center|750px|Biljna biosinteza tirozina iz šikimske kiseline
Kod mnogih biljaka i većine mikroorganizama, tirozin se sintetizira preko prefenata, međuprodukta na šikimatskom putu. Prefenat je oksidativno dekarboksiliran uz zadržavanje hidroksilne grupe,  dajući P-hidroksifenilpiruvat, putem  transaminacije pomoću glutamata kao izvora dušika kada nastaju tirozin i  α-ketoglutarat.
Sisari sintetiziraju tirozin iz esencijalne aminokiseline fenilalanin ( 'Phe' ), koja je izvedena iz hrane. Konverzija 'Phe na  'bik'  je katalizirana od enzimom fenilalanin hidroksilaza, koji je jedna od monooksigenaza. Ovaj enzim izaziva dodavanje hidroksilne grupe na kraju 6-ugljikovog aromatičnog prstena fenilalanina, tako da ona postaje tirozin.
Metabolizam
center|thumb|750px|Konverzija fenilalanina i tirozina u njihove biološki značajne derivate
Skandinavija
Skandinavija označava područje sjeverne Evrope, koje sačinjavaju Danska, Norveška, Švedska, Island i Finska.
Ove zemlje dijele vrlo srodni skandinavski jezici i njihovo zajedničko kulturno i historijsko nasljeđe.
mini|desno|Skandinavska saradnja u 19. vijeku
Internacionalno gledajući, "Skandinavija" može također značiti Skandinavsko poluostrvo, koje sačinjavaju Norveška i Švedska, bez Danske, ali se ovaj izraz koristi samo u strogo geografskom značenju. Ponekad se pogrešno koristi izraz nordijske zemlje o Skandinaviji i obrnuto.
Etimologija
Riječ Skandinavija se prvi put koristi kod Plinija (23-79) u formi Scadinauia i vjerovatno se sastavljena od starogermanske riječi 'skadin' (stijena, brazda) i 'auio' (ostrvo). Ovaj prvobitni izraz je preživio u imenu dijela južne Švedske Skåne.
Jordanes (ca. 485-552) spominje da je Ptolomej pisao o ostrvu Scandza, i da na sjevernom dijelu ostrva živi jedno uporno pleme, koje sredinom ljeta četrdeset dana uzastopce ima dnevno svjetlo, a sredinom zimi isto tako ne vidi svjetla. Ptolomej je najvjerovatnije ova saznanja dobio od Grka Pytheasa od Massalije (Marsej).
767.
Godina 767. (DCCLXVII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 767. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
NGC 5132
NGC 5132 (također poznat kao IRAS 13219+1421, MCG 2-34-14, PGC 46868 i UGC 8428) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 336 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,30 (127 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (88 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 8. aprila 1866. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
766.
Godina 766. (DCCLXVI) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 766. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
89.
Godina 89. (LXXXIX) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Fulva i Atratina ili, rjeđe, '''godina 842. Ab urbe condita'''. Oznaka "89." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Sistem APG II
Sistem APG II (II sistem Grupe za filogeniju angiospermi) klasifikscije biljaka bila je druga, sada zastarjela, verzija moderne, uglavnom molekulski zasnovane, biljne taksonomije, koju je u aprilu 2003. godine objavila Grupa za filogeniju angiospermi. Bila je to revizija prvog APG sistema, objavljenog 1998. godine, a supstituirana je 2009. dodatnom revizijom, APG III sistema.
Singapur
Singapur, službeno Republika Singapur, je suverena ostrvska grad-država u Jugoistočnoj Aziji. Nalazi se na samom vrhu Malajskog poluostrva, 137 kilometara sjeverno od ekvatora. Odvojen je od Malezije Vratima (morskim prolazom) Johor, na svom sjeveru, i od indonežanskih Riau ostrva Singapurskim prolazom, na svom jugu. Teritorija zemlje se sastoji od jednog glavnog ostrva, 63 satelitska ostrva i otočića i jednog rubnog ostrva; njihova kombinovana površina se povećala za 25% od nezavisnosti zemlje kao rezultat opsežnih projekata melioracije. Ima treću najveću gustoću naseljenosti na svijetu. Uz multikulturalnu populaciju i prepoznajući potrebu da se poštuju kulturni identiteti glavnih etničkih grupa unutar nacije, Singapur ima četiri službena jezika: engleski, malajski, mandarinski i tamilski. Engleski je lingua franca i brojne javne usluge dostupne su samo na engleskom jeziku. Multirasizam je ugrađen u ustav i nastavlja da oblikuje nacionalne politike u obrazovanju, stanovanju i politici.
Sistem APG II
Historija
Svaki od APG sistema podrazumijeva široki konsenzus mnogih sistematskih botaničara, ujedinjenih u APG, koji rade u nekoliko institucija širom svijeta.
APG II sistem prepoznao je 45 redova, pet više nego APG sistem. Novi redovi bili su Austrobaileyales, Canellales, Gunnerales, Celastrales i Crossosomatales, koji su svi bili nerangirane porodice kao redovi, iako su bili u nadrednim kladusima APG sistema. APG II je prepoznao 457 porodica, pet manje od APG sistema. Trideset devet porodica APG II nije bilo klasificirano niti u jedan red, već je 36 od 39 bilo smješteno u nadredni kladus unutar angiospermi. Pedeset i pet porodica postalo je poznato kao "napuštene porodice". Oni su bili neobavezni segregati porodica u čijem bi opsegu taksonomski mogle biti uključene u širem smislu (sensu lato).
Singapur
Grad-država, Singapur je po značaju četvrti finansijski centar u svijetu. Također je i kosmpolitski svjetski grad, koji igra ključnu ulogu u svjetskoj trgovini i finansijama.
Sistem APG II
Historija
Sistem APG II bio je uticajan i usvojen je u cijelosti ili djelomično (ponekad s modifikacijama) u velikom broju referenci. Zamijenio ga je 6½ godina kasnije APG III sistem, objavljen u oktobru 2009.
NGC 6594
NGC 6594 (također poznat kao IRAS 18095+6107, MCG 10-26-19 i PGC 61482) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 371 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,00 (108 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (76 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 14. juna 1885. godine.
Sistem APG II
Grupe
Glavne grupe u sistemu (sve nerangiranih kladusa) s rangovima iz razreda i redova):
Singapur
Singapur ima raznoliku populaciju od 5 miliona ljudi, sastavljenu od Kineza, Malajaca, Indijaca, Bijelaca i ostalih Azijata (različitog porijekla).
NGC 6594
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Singapur
Na šestom je mjestu, po broju stranaca 42%, koji drže pola servisnog sektora. Država je druga u svijetu, po gustini stanoništva, odmah iza Monaka.
Singapur je unitarna parlamentarna republika sa vestminsterskim sistemom jednodomne parlamentarne vlade, a njegov pravni sistem je zasnovan na običajnom pravu. Iako je zemlja višestranačka demokratija sa slobodnim izborima, vlada pod Partijom narodne akcije (PAP) ima značajnu kontrolu i dominaciju nad politikom i društvom. PAP kontinuirano upravlja zemljom od uspostavljanja pune unutrašnje samouprave 1959. godine, sa 83 od 104 mjesta u parlamentu na općim izborima 2020. godine. Jedan od pet osnivača ASEAN-a, Singapur je također sjedište Sekretarijata Azijsko-pacifičke ekonomske saradnje (APEC), Sekretarijata Pacifičkog savjeta za ekonomsku saradnju (PECC), te je grad domaćin mnogih međunarodnih konferencija i događaja. Singapur je također član Ujedinjenih nacija (UN), Svjetske trgovinske organizacije (WTO), samita istočne Azije (EAS), Pokreta nesvrstanih (NAM) i Zajednice nacija.
Historija
Ostrvo Singapur je pripadao indonežansko-malajskoj državi Shrividjaja. Grad je osnovan 1160 godine. i postao važan trgovački centar jugoistočne Azije, ali ga je godine 1377. razrušila vojska javanske države Madjapahit. Nakon toga je služio isključivo kao utočište piratima.
Godine 1819. ga je zaposjela Britanska Istočnoindijska kompanija, pa se s vremenom razvio u jedno od najvažnijih uporišta i trgovačkih centara britanske imperije. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, u februaru 1942. godine, su se na ostrvo iskrcali Japanci, te porazili i zarobili veliku britansku vojsku, što je predstavljalo jedan od najvećih savezničkih poraza u ratu i simbolički početak kraja Britanske Imperije.
Nakon rata su ga ponovno zaposjeli Britanci, a godine 1961. je postao dijelom Malezijske Federacije. Godine 1965. je vlada na čelu s Lee Kuan Yewom proglasila nezavisnost.
Geografija
Nalazi se u jugoistočnom dijelu Azije, u blizini ekvatora na jugu Malajskog arhipelaga. Površina 616 km2 oko 4 miliona stanovnika. Reljef nije visoke nadmorske visine najviša oko 175 m, povećavaju veličinu tako što zaustavljaju prodor mora. Klima je ekvatorijalna.
Privreda
U početku je bila važna pomorsko sjedište (i sad je) ali je slabije bila razvijena. Kasnije procesom industrijalizacije jedna je od razvijenijih zemalja. Industrija je u vlasništvu stranog kapitala, ali država počinje gledati da veći udio imaju i oni i domaći ljudi među kojima su veliki biznismeni. Industrija je uglavnom u vlasništvu stranaca (Amerikanaca, Nijemaca), brodogradnja, naftna prerada, elektrotehnika, hemijska, tekstilna, elektronska, mašinska.
Poljoprivreda: kaučuk, kokos, šećerna trska, banana, slatki krompir.
Važnost u današnjem svijetu
Singapur predstavlja ne samo jedno od najvažnijih saobraćajnih i ekonomskih središta Azije, nego i jedan od najvažnijih gradova u svijetu.
Često se naziva gradom budućnosti, zbog primjene naprednih tehnologija koje su njegovim stanovnicima omogućile da uživaju životni standard nepojmljiv čak i mnogim stanovnicima razvijenih industrijskih država na Zapadu.
Sistem APG II
Grupe
U nastavku, prikazana je klasifikacija u potpunosti detaljno, osim petnaest rodova i tri porodice koje nisu zamijenjene u APG II. Nesmješteni taksoni navedeni su na kraju priloga u odjeljku "Taksoni neizvjesne pozicije". Ispod nekih kladusa navedene su porodice koje su smještene u taj kladus kao incertae sedis. Tako je bilo smješteno trideset šest porodica. To znači da njihov filogenetički odnos prema drugim članovima kladusa nije bio poznat.
Napomena: "+ ..." = Opciono odvojena porodica, koja se može odvojiti od prethodne porodice
Ferdinand IV, kralj Ugarske
mini|lijevo|Ferdinand IV Ferdinand IV (8. septembar 1633 - 9. juli 1654) je bio kralj Njemačke, Češke, Ugarske i Hrvatske, te prvi habsburški vojvoda Tešina.
Rođen je u Beču 1633. godine. Njegovi roditelji su bili Ferdinand III, car Svetog Rimskog Carstva, i Marija Ana Austrijska.
Godine 1646. otac mu je prepustio češku krunu, a sljedeće godine i ugarsku krunu. Njegova krunidba je održana 16. juna 1647. godine u Bratislavi. Dana 19. maja 1653. godine naslijedio je, prema sporazumu, Tešinsko vojvodstvo od vojvotkinje Elizabete Lukrecije. Dana 31. maja iste godine izabran je za kralja Njemačke ("kralja Rimljana"). Umro je u svom rodnom gradu prije svog oca, te zbog toga nikada nije postao car Svetog Rimskog Carstva. Nije se ženio i nije imao djece. Naslijedio ga je njegov mlađi brat, Leopold I.
90.
Godina 90. (XC) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Nerve (ili, rjeđe, godina 843. Ab urbe condita). Oznaka 90. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Every Woman Dreams (Shanice)
Every Woman Dreams je peti studijski album američke R&B pjevačice Shanice, izašao 21. februara, 2006., pod njenom nezavisnom markom "Imajah/PlayTyme".
Vječna vatra
mini|Vječna vatra Vječna vatra je spomenik vojnim i civilnim žrtvama Drugog svjetskog rata u Sarajevu. Spomenik je napravljen 6. aprila 1946. godine na prvu godišnjicu oslobođenja Sarajeva od njemačke okupacije.
Spomenik se nalazi u centru grada, između ulica Maršala Tita i Ferhadije.
Za vrijeme opsade Sarajeva, plamen na spomeniku je bio ugašen jer u gradu nije bilo potrebnog goriva.
Britanski Grand Prix 2014 (atletika)
Britanski Grand Prix 2014. bio je 17. izdanje godišnjeg atletskog mitinga u Birminghamu i 12. stanica Dijamantne lige 2014.
NGC 449
NGC 449 (također poznat kao IRAS 01133+3249, MCG 5-4-9 i PGC 4587) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 220 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,80 (51 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (32 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 11. novembra 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3646
NGC 3646 (također poznat kao MCG 3-29-37, PGC 34836 i UGC 6376) je galaksija koja je udaljena oko 195 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 3,90 (222 hiljade sg) a najmanji 2,2 uglovnih minuta (125 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 15. februara 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Bosanska Krupa
Bosanska Krupa je grad i naseljeno mjesto u sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine. Smještena je u dolinama rijeka Une i Krušnice. Najveći dio grada razvio se na niskom prevoju između brda Huma i Starog grada na nadmorskoj visini od 176 m u proširenom dijelu rijeke Une. Općina Bosanska Krupa graniči sa općinama: Bihać, Cazin, Bužim, Bosanski Petrovac, Sanski Most, Novi Grad, te Dvor u Republici Hrvatskoj. Rijeka Una, prolazi kroz centar Bosanske Krupe. Putnim komunikacijama grad je povezan sa Zapadnom i Južnom Evropom.
Srednji vijek
mini|desno|265px|Bosanska Krupa 1890. godine U srednjem vijeku područje današnje krupske općine pripadalo je hrvatskoj kraljevini i Ugarskoj državi. U 10. vijeku ulazilo je u sastav župe Pset. U 13. vijeku gubi se ime Pset, a prvi put se javlja ime Krupa. Za tvrđavu u Krupi čiji se ostaci nalaze na brežuljku zvanom Grad, zna se da je postojala u 13. vijeku, ali se ne zna ko je bio njen graditelj. Po legendi ovu tvrđavu sazidala je djevojka Krupana. Prvi poznati gospodari Krupe bili su vlastela Babonići. Od 1410. do 1429. godine Krupa je kraljevski grad kojim su upravljali kastelani u ime ugarskog kralja. Kasnije je Krupa darovana Fridrihu Celjskom da bi je 1456. godine prisvojio Martin Frankopan. Od 1463. do 1490. godine Krupa je opet u posjedu ugarskog vladara i njom upravljaju senjski kapetani. Od 1490. godine vlasnik grada je Ivan Korvin. Nakon toga Krupa po treći put postaje kraljevski grad, da bi uskoro došla u ruke bana Ivana Karlovića. Od 1531. godine do pada pod osmansku vlast Krupa je bila vlasništvo knezova Zrinjski. Kara-Mustafa paša Sokolović je 23. juna 1565. godine zauzeo krupsku tvrađavu i od tada je Krupa pod osmanskom vlašću sve do 1878. kada vladavinu u cijeloj Bosni preuzima Austo-ugarska monarhija.
Posljednji hrvatski kapetan bio je vojvoda Matija Bakić, koji se utopio na utoku rijeke Krušnice u Unu. Dok se vodila presudna bitka na lijevoj obali rijeke Une, na mjestu gdje se danas nalazi željeznička stanica nalazila se utaborena desetak dana ugarska vojska, sastavljena većinom od Slavena, pod zapovjedništvom Nijemca Auersperga koji nije htio pomoći opkoljenim Krupljanima. Jedna grupa od osamdesetak Slavena je pokušala doći u pomoć, ali su ih osmanski vojnici spriječili.
Novi vijek i Savremeno doba
Austrijanci su opsijedali Krupu 1581, 1690, 1692 i 1716. Krupski grad je popravljan 1783. i 1816. Godine 1833. bilo je u gradu 12 topova.
Osmanlije su u grad smjestili jaku posadu, koja je 1577. imala 300 konjanika i 400 pješaka. U Krupi je bio dizdar i kapetan. Od druge polovine 18. vijeka dizdari i kapetani Krupe bili su Badanjkovići ili Badnjevići. Među poznatijim krupskim dizdarima su: Turhanaga 1627, Omeraga 1637, Redžepaga 1638 i 1641, Mehmedaga 1730, i zadnji Muharemaga (umro u Krupi 1875. u 82-oj godini života).
Prema službenom austrougarskom popisu Krupa je 1885. godine imala 2.096 stanovnika. 1918. godine, nakon završetka Prvog svjetskog rata i sloma Austo-ugarske Krupa je u sastavu Kraljevine SHS a zatim Jugoslavije. Nakon završetka Drugog svjetskog rata Bosanska Krupa se nalazila u sastavu SFRJ.
Rat u Bosni i Hercegovini
mini|desno|265px|Bosanska Krupa nakon rata 1995. 21. aprila 1992. godine pripadnici VRS iz okolnih sela uz pomoć bivše JNA napali su Bosansku Krupu i zauzeli dio grada do rijeke Une. Sve do 17. septembra 1995. godine prva borbena linija između Vojske Republike Srpske (VRS) i Armije Bosne i Hercegovine nalazila se u centru Bosanske Krupe. VRS je protjerala bošnjačko stanovništvo s teritorije koju je kontrolisala. U dijelu Bosanske Krupe pod srpskom kontrolom nalazili su se logori za Bošnjake. Opljačkan, popaljen i porušen grad, jedinice VRS su napustile 17. septembra 1995. godine pred ofanzivom Armije BiH i Bosanskokrupske 511. slavne brdske brigade. Od tog datuma Bosanska Krupa se nalazi u sastavu Federacije BiH u Unsko sanskom kantonu.
Geografija
Općina Bosanska Krupa je prije rata 1992. godine zauzimala prostor od 778 km2. U toku proteklog rata došlo je do otcjepljenja općina Bužim i Krupa na Uni, kojima granicu čini rijeka Una, tako da općina Bosanska Krupa danas zauzima prostor od 556 km2. Prema popisu stanovnika iz 1991. općina Bosanska Krupa imala je 58.212 stanovnika, a danas je taj broj smanjen i iznosi 32.465 stanovnika. Sâm grad Bosanska Krupa danas ima oko 15.400 stanovnika.
Geografski položaj
Općina Bosanska Krupa se nalazi u sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine. Graniči sa općinama: Bihać, Cazin, Bužim, Bosanski Petrovac, Sanski Most, Novi Grad i Dvor u Republici Hrvatskoj. Međunarodna, a ujedno i najveća rijeka kantona, Una, prolazi kroz centar Bosanske Krupe. Također, putnim komunikacijama općina je povezana sa Zapadnom i Južnom Evropom. Bosanska Krupa se teritorijalno smjestila u dolinama rijeka Une i Krušnice. Najveći dio grada razvio se na niskom prevoju između Huma i Starog grada na nadmorskoj visini od 176 metara u proširenom dijelu rijeke Une.
Klimatske karakteristike
U bosanskokrupskoj općini vlada kontinentalna klima što se ogleda po visokim temperaturama u ljetnim mjesecima, a srednja godišnja temperatura iznosi 11,3 °C. Također postoji vrlo skokovit prelazak temperatura između zime i proljeća (mjesec mart 7 °C – mjesec april 11 °C). Jesen je godišnje doba s najvećom količinom padavina, zatim proljeće, tako da jesen i proljeće predstavljaju vlažne dijelove godine i zajedno imaju prosječno 723 mm/m2 padavina. Kiše koje se izliju tokom proljetnih i jesenjih mjeseci su dugotrajne, tihe, obilne i veoma često izazivaju poplave. Snježni period traje u prosjeku 127 dana godišnje. Bosanska Krupa je područje s visokim procentom relativne i apsolutne vlažnosti zraka. Dolina Une uvjetuje i pojavu i pravce regionalnih i lokalnih vjetrova. Aproksimativni pokazatelji pokazuju da su najučestaliji vjetrovi iz:
Olujnih vjetrova nema, a najjači vjetrovi javljaju se u februaru.
Vodotokovi
mini|desno|265px|Rijeka Una u Bosanskoj Krupi Pored toka Une i Krušnice za razvoj naselja Bosanske Krupe karakteristične su i etaže izvora na kontaktu krečnjačkog okvira pa se javljaju izvori i vrela različitog intenziteta. Tok Une je jako razvođen u bosanskokrupskom proširenju što je posljedica izrazito intezivne bočne erozije i pojave naplavina sedre. U Bosanskoj Krupi u Unu se uljeva više potoka i rijeka, a na periferiji grada se u Unu ulijeva rjeka Krušnica. Maksimalan vodostaj se javlja sa intenzitetom i do 5 m relativne visinske razlike, tako visoke vode izazivaju poplavu sa dužim ili kraćim intervalima. Srednji mjesečni nivo vodostaja na Uni iznosi cca 1,84 m, a srednji godišnji cca 1,15 m. U području Bosanske Krupe, odnosno njene najbliže okoline, javljaju se izvori, karakteristični u dvije etaže. Izvori značajni za ovu etažu u području Bosanske Krupe javljaju se u dolini Krušnice. Djelimično su izvori vezani za gravitacijsku vodu koja kao podzemna voda cirkulira kroz krečnjake kontinentalnog okolnog prostora. Na udaljenosti cca 5 km od grada nalazi se izvor rijeke Krušnice koji je jedan od najjačih u Evropi. Na izvoru je smještena hidrocentrala koja je u funkciji a u vlasništvu je elektrodistribucije Bihać.
Pedološke karakteristike zemljišta
Okvir doline Une i bosanskokrupskog proširenja sastavljen je od triarskih dolomita i krečnjaka sa primjesama rožnica i gline. Tako je bosansko-krupsko proširenje uokvireno krečnjačkim anfiteatrima jurske starosti. U kontinetalnom okviru bosanskokrupske općine formiraju se bregovita tla i to:
U prostornom dijelu dna bosanskokrupskog proširenja na vrlo debelim pleistocenskim i aluvijalnim naslagama razvila su se dolinska tla i to:
Putevi
Područje općine je povezano sa susjednim općinama mrežom magistralnih asfaltnih cesta. Ukupna dužina cesta na području općine Bosanska Krupa iznosi 150 km od čega je 100 km asfaltnih. Osnovna cestovna komunikacija je Magistralni put M14. Općinom Bosanska Krupa prolaze i regionalni putevi:
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Bosanska Krupa imala je 58.320 stanovnika, raspoređenih u 48 naselja. Iz sastava općine Bosanska Krupa u februaru 1995. godine izdvojeno je sedam naselja: Bag, Bužim, Dobro Selo, Konjodor, Lubarda, Mrazovac i Varoška Rijeka, od kojih je formirana općina Bužim. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, najveći dio općine Bosanska Krupa je ušao u sastav Federacije BiH. U sastav Republike Srpske ušla su naseljena mjesta: Donji Dubovik, Donji Petrovići, Osredak i dijelovi naseljenih mjesta: Gornji Bušević, Hašani, Mali Dubovik, Srednji Bušević i Srednji Dubovik. Od ovih naselja formirana je općina Krupa na Uni.
Grad Bosanska Krupa
Bošnjaci su na popisima stanovništva 1971, 1981. i 1991. godine označavani kao Muslimani, jer im nije bilo dozvoljeno izjašnjavanje u izvornom obliku Bošnjak. Modalitet Musliman (pripadnost narodu) miješan je lahko sa modalitetom musliman (pripadnost vjeri). Prema izbornom zakonu, Ustavu Bosne i Hercegovine i drugim zakonskim aktima, kada se govori o popisu i kada se navodi termin Muslimani mijenja se sa terminom Bošnjaci, jer se novo-staro nacionalno ime odnosi na tadašnji termin Muslimani.
Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 2013. godine, općina Bosanska Krupa imala je 25.545 stanovnika raspoređenih u 37 naselja.
Popis stanovništva 1971.
Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 1971. sproveden je 1971. Prema popisu stanovništva 1971. općina Bosanska Krupa imala je 50.856 stanovnika raspoređenih u 48 naselja.
Popis stanovništva 1981.
Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 1981. sproveden je u martu 1981. Prema popisu stanovništva 1981. općina Bosanska Krupa imala je 55.229 stanovnika raspoređenih u 48 naselja.
Popis stanovništva 1991.
Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 1991. sproveden je u martu 1991. Prema popisu stanovništva 1991. općina Bosanska Krupa imala je 58.320 stanovnika raspoređenih u 48 naselja.
Popis stanovništva 2013.
Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013. sproveden je u periodu od 1. do 15. oktobra 2013. Prema popisu stanovništva 2013. općina Bosanska Krupa imala je 25.545 stanovnika raspoređenih u 37 naselja.
Obrazovanje
Na području ovog grada radi i jedan privatni fakultet:
Bosanska Krupa ima dvije škole u kojima se može steći srednje obrazovanje:
Na području grada Bosanske Krupe se nalazi više osnovnih škola:
Kultura
mini|desno|265px|Džamija i tvrđava u centru grada mini|desno|265px|Katolička crkva, džamija i pravoslavna crkva u Bosanskoj Krupi Zgrada Doma kulture u Bosanskoj Krupi je jedan od najstarijih objekata ovakve vrste i načina gradnje na području općine. Po svom specificnom arhitektonskom, te građevinskom zdanju koje je sagrađeno od kamena, vidi se i na prvim fotografijama panorame Bosanske Krupe da je izgrađen 1903. godine.
Prije izbijanja rata u Bosni i Hercegovini, zgrada Doma kulture je bila jedino zdanje u čijem su se prostoru svakodnevno odvijale sve kulturne aktivnosti i potrebe za duhovnu nadogradnju stanovnika općine Bosanska Krupa: kinofikacija, pozorišne predstave, estradna djelatnost, gostovanje velikih muzičkih orkestara kao npr. zagrebačkih filharmoničara, Sarajevske filharmonije, redovna gostovanja istaknutih horskih mješovitih grupa, književni susreti po kojima smo bili poznati na cijeloj teritoriji bivše Jugoslavije, te međunarodna likovna kolonija “Krušnica” koja ima svoju tridesetogodišnju tradiciju. Kao i općina Bosanska Krupa, koja je iz rata 1992. izašla među najporušenijim općinama u Bosni i Hercegovini, tako i zdanje Doma kulture je pretrpjelo velika oštećenja i dovelo ovaj objekat u stanje opće neupotrebljivosti. Zahvaljujući italijanskoj asocijaciji "Ponti di Pace" Doma kulture je obnovljen.
JU Centar za kulturu, obrazovanje i informisanje općine Bosanska Krupa objedinjuje sve organizacije, udruženja graðana koja rade na polju kulture i amaterizma mladih i njihovih kreativnih organizacionih projekata, te likovne umjetnike i slikarsku koloniju “Krušnica” koja ima tradiciju dugu 32 godine. Trenutno pri Centru za kulturu aktivno djeluju: -KUD “Grmeč”, Otvorena kamerna scena, atelje likovnih umjetnika, Omladinski informativni kulturni centar (OIKC), Internet klub "Teledom" sa savremenom informatičkom opremom, Galerija Doma kulture, Kamerni teatar.
Programske aktivnosti tokom godine
Sve ove aktivnosti realiziraju Kulturno umjetnička društva: KUD “Grmeč”, KUD “Mladost” - Otoka, KUD “Art Fantasy”, KUD “Jezerski”, KUD “Una” i ULU “Krusnica”.
Sport
U nogometu, općini postoje četiri nogometna kluba. Najstariji su NK Bratstvo iz Bosanske Krupe osnovano još 1918. godine, zatim NK Sloga iz Otoke Bosanske (1922) i NK Željezničar iz Bosanske Krupe (1973) te ŽNK Željezničar 2011 osnovan 2011. godine. Trenutno sva tri kluba igraju u istom rangu, u Drugoj nogometnoj ligi F BiH grupa "Zapad". Pored ovih nogometnih klubova gravitiraju pri istim i škole nogometa gdje se aktivno radi sa omladinskim pogonom. Jedini košarkaški klub na općini je KK "Bratstvo", zatim su tu ŽOK "Una", Kajak-kanu klub "Kormora", Ronilački klub "Slap", dva karate kluba - KK "Una" i KK "Feniks" i drugi. Nekoliko godina najzapaženiju sportsku ulogu imao je ženski RK "Magram" koji se takmičio u rukometnoj Premijer ligi BiH, ali je zbog financijskih problema morao istupiti iz takmičenja.
Lex Luthor
Lex Luthor je fiktivni lik, supernegativac iz romana DC Comicsa, najžešći protivnik Supermana. Izmislili su ga Jerry Siegel i Joe Shuster.
Na televiziji
Gene Hackman glumi Lexa Luthora u filmovima Superman, Superman II i Superman IV: Traganje za mirom. U filmu Superman Povratak Luthora glumi Kevin Spacey. Otkriveno je da je Luthor bio glavni negativac u filmu Atom Man protiv Supermana. Glumio ga je Lyle Talbot. U seriji Lois & Clarck: Nove pustolovine Supermana Luthora glumi John Shea. U seriji Smallville, Lexa Luthora tumači Michael Rosenbaum.
Once Upon a Time in the West (zvučna podloga)
Once Upon a Time in the West (Bilo jednom na Divljem zapadu) jest album italijanskog kompozitora Ennija Morriconea s muzikom za istoimeni vestern u režiji Sergia Leonea. Prodan je u preko 10 miliona primjeraka širom svijeta.
Album sadrži lajtmotive koji se odnose na sve glavne likove u filmu ponaosob (svaki lik ima svoju muzičku temu), kao i na duh američkog Zapada. Naročito su upečatljivi bezrječni vokali italijanske pjevačice Edde Dell'Orso tokom muzičke teme za lik koji glumi Claudia Cardinale. Leoneova želja bila je da muzika bude dostupna i svira se tokom snimanja. Leone je zatražio da Morricone završi s komponiranjem muzike prije no što je snimanje počelo i puštao ju je u pozadini glumcima na setu.
Spisak kompozicija
Prošireni i remasterirani album objavljen je u Italiji u novembru 2005.
91.
Godina 91. (XCI) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Glabriona i Trajana (ili, rjeđe, godina 844. Ab urbe condita). Oznaka 91. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Gimnastika na Olimpijskim igrama 2016 – greda
Takmičenje na gredi na OI 2016. u Rio de Janeiru održano je 15. augusta.
Kvalifikacije
Osam najbolje plasiranih gimnastičarki kvalificiralo se za finale. U slučaju da su se među njima našle više od dvije takmičarke iz iste zemlje najslabija plasirana od njih ne bi se kvalificirala za finale nego bi dalje prošla sljedeća takmičarka po plasmanu.
Finale
Hernandez i Boyer uložile su žalbe na svoje rezultate, ali obje su odbijene.
Calamites
Za razliku od sadašnjih zeljastih srodnika, kao što je konjski rep), 'Calamites' su bila stabla srednje veličine, visine od 20 do 30 metara. Ove biljke su rasle za vrijeme karbona, s vrhom rasprostranjenja u Westfalianu B u mangrovama, područjima na uglavnom presušenim 'otocima'. Izumrle su tokom perma. Sadašnji slojevi ugaljuglja formirani su iz njihovih biljnih ostataka.
11. krajiška divizija NOVJ
Jedanaesta krajiška udarna divizija NOVJ formirana je naredbom Vrhovnog komandanta NOV i POJ Josipa Broza Tita 1. juna 1943. godine u okolini Prnjavora od Pete krajiške (kozarske) brigade, Dvanaeste krajiške udarne brigade i grupe partizanskih odreda. U vrijeme formiranja brojala je oko 2.900 boraca pod oružjem. Naredbom o formiranju dobila je naziv „Dvanaesta divizija NOVJ“, ali je tri mjeseca kasnije, prilikom revizije i unifikacije naziva, preimenovana u Jedanaestu. Komandant divizije bio je Josip Mažar, a politički komesar Žarko Zgonjanin.
Borbeni put 11. divizije
Uznemiren ofanzivnim djelovanjem divizije u okolini Banja Luke, komandant njemačkih snaga u NDH, general Rudolf Lüters pokrenuo je u cilju njenog razbijanja 13. juna operaciju „Pfingsten“. Za ovu operaciju angažovao je 721. lovački puk 114. lovačke divizije i borbenu grupu „Istok“ koju su sačinjavali ojačana 8. lovačka domobranska pukovnija i četnički odredi „Borja“ i „Obilić“. Prema planu operacije, trebalo je da ove snage koncentričnim djejstvima okruže i unište diviziju. Međutim, operacija je završena potpunim neuspjehom. Jedanaesta krajiška divizija manevrom je izbjegla opkoljavanje i nastavile napadna djejstva u oblasti Banja Luke.
Jedinice divizije su sa Drugom krajiškom brigadom, 10. jula savladale ustaško-domobranski garnizon u Prnjavoru. Divizija je tokom cijele druge polovine 1943. godine vodila neprekidne borbe protiv njemačkih, ustaško-domobranskih i četničkih snaga u srednjoj Bosni.
Krajem decembra 1943. i početkom januara 1944. godine divizija je učestvovala u napadu na Banja Luku. Nakon toga divizija se našla na pravcu glavnog udara tokom njemačke operacije „Napfkuchen“ i tom prilikom je pretrpjela znatne gubitke.
Divizija je forsirala rijeku Bosnu 8. avgusta 1944. godine i pod neprekidnom borbom sa jedinicama 13. SS divizije uspjela da se početkom septembra probije preko rijeke Drine u zapadnu Srbiju. U sastavu Dvanaestog vojvođanskog korpusa učestvovala je u Beogradskoj operaciji.
Equisetum
Equisetum je rod preslica (konjski rep, borak, štukavac), jedan od tri roda biljne porodice Equisetaceae iz razreda Equisetopsida. Obuhvata dvadesetak vrsta zeljastih trajnica s puzavim podankom i nadzemnom člankovitom, jednostavnom ili pršljenasto razgranatom stabljikom.
Opis
Preslice imaju sitne nitaste listove koji su međusobno srasli u nazubljen rukavac oko stabljike. Na vrhu stabljike, a ponekad i na vrhu ogranaka, javlja se više plodnih listova slična klasu, zvamom strobilus. Listovi s donje strane nose sporangije, s sporama. Kod nekih preslica postoje dvije vrste stabljika; u rano proljeće, javljaju se plodne svijetlosmeđe stabljike koje na vrhu nose sporangije združene u oblik sličan klipu strobilus. Nakon rasijavanja spora, one se suše. Poslije toga razvijaju se neplodne zelene borolike stabljike. Iz spora kliju sitni, do 1 cm dugi, najčešće jednospolni protaliji: muški s anteridijama i ženski s arhegonijama.
Rodovi i vrste
U Bosni i Hercegovini i okolnim balkanskim zemljama raste desetak vrsta. Najčešća je poljska preslica (Equisetum arvense), s crnim podancima koji prodiru duboko u tlo. Raste kao korov na poljima, uz putove, na željezničkim prugama i sl. Močvarna preslica (Equisetum palustre) česta je biljka močvarnih travnjaka, dok velika preslica (Equisetum telmateia) raste u vlažnim šumama. Zimska preslica (Equisetum hiemale]]) je rijetka i ubraja se u skupinu osjetljivih biljaka. Neke su vrste preslica su otrovne, kao naprimjer močvarna preslica Equisetum palustre).
Ljekovitost
Zelena stabljika poljske preslice (Equisetum arvense) koristi se u narodnoj medicini za liječenje bolesti bubrega i mjehura (upala mokraćnih puteva, mokraćnog mjehura), kao pomoćna terapija u otklanjanju manjih kamenaca bubrega, kod krvarenja, kao diuretik i sl.
Sasvim mlade proljetne plodne stabljike poljske i velike preslice su jestive. Ako se oslobode klipa koji je gorak, mogu se prirediti kao šparoge.
Nekada (do 19. stoljeća) je poljska  preslica  korištena za čišćenje  predmeta  od  kositra,o čemu i danas svjedoče nazivi  biljke u  nekim jezicima, naprimjer njemački zinnkraut i engleski pewterwort.
Vrste
Equisetum limosum (vodena preslica), sinonim je za Equisetum fluviatile.
Slikarski stalak (sazviježđe)
Slikarski stalak (lat.Pictor) je sazviježđe na južnom nebu. Naziv mu je dao 1756 francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille. Lacaille je sazviježđe prvobitno nazvao Equuelus Pictoris, no budući da je već postojalo Ždrijebe (lat. Equuelus) skraćen je naziv. Najsjajnija zvijezda Alfa Piktoris je udaljena od Sunca 97 sg s prividnom magnitudom od 3.27.
92.
Godina 92. (XCII) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Trajana (ili, rjeđe, godina 845. Ab urbe condita). Oznaka 92. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Lakševine
Lakševine su naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
Herostrat
Herostrat je bio čovjek nepoznatog porijekla koji je 356. p. n. e. zapalio najznačajnije Artemidino svetište, hram u Efesu. Paljenje se navodno dogodilo u noći kada se rodio Aleksandar Veliki.
Pošto je to uradio iz želje da, bez obzira na sve, postane slavan, Efešani su zabranili da iko ikada spomene njegovo ime.
Zabrana, koja je bila propraćena kletvom, bila je nevjerovatno strogo poštovana, tako da među antičkim piscima koji spominju ovaj događaj svi kao npr. Ciceron, Plutarh, Strabon, Elijan, Lukijan, Solin i drugi, izostavljaju Herostratovo ime, sa tek pokojim izuzetkom (npr. Teopomp).
Zalistak plućne arterije
mini|desno|300px|Dijagram ljudskog srca Zalistak plućne arterije je jedan od srčanih zalistaka koji se nalazi između desne komore i plućne arterije.
Funkcija
Za vrijeme sistole desne komore, pritisak se povećava u njoj. Kada pritisak postane veći od onog u plućnoj arteriji, zalistak arterije se otvara, propuštajući krv da pređe iz komore u arteriju. Na kraju sistole, pritisak u desnoj komori rapidno opada. Kada pritisak komore opadne, pritisak u plućnoj arteriji zatvara zaliske arterije. Zatvaranje zaliska plućne arterije proizvodi jednu od komponenata drugog srčanog tona.
Azijsko prvenstvo u odbojci za žene
Azijska prvenstva u odbojci za žene se održavaju od 1975. godine. U početku su se održavala svake četvrte godine, a od 1987. godine su prješla na održavanje svake druge godine.
Miš (hardver)
Računarski miš je ulazni uređaj koji očitava pokrete koje korisnik pravi i pretvara ih u električni signal koji se potom šalje na računar u razumljivom mašinskom kodu. Prvi put predstavljen 1984. od strane Apple-a zbog njihovog grafičkog interfejsa u operativnom sistemu MacOS. U PC svijetu prihvaćen pojavom Windows 3.1 verzije operativnog sistema. Osjetljivost miša izražava se pomoću DPI-ja (dots per inch – tačaka po inču).
Dijelovi miša
mini|desno|Glavni dijelovi miša 1: Kugla koja se miče micanjem samog miša
2: X i Y cilindri su pričvršćeni za kuglu te prenose pokrete.
3: Optički disk koji dešifrira mehaničke pomicaje.
4: Infracrveni LED-ovi svijetle kroz cilindrične rupe.
5: Senzori skupljaju raspored svjetlosnih signala i pretvaraju ih u X i Y ose.
Dijelovi mehaničkog miša: 1: Kugla koja se pomijera micanjem miša 2: X i Y cilindri koji prenose pokrete i pričvršćeni su za kuglu 3: Optički miš koji dešifrira mehaničke pomicaje
Dijelovi optičkog miša: 1: Infracrveni LED-ovi koji svijetle kroz cilindrične rupe 2: Senzori koji skupljaju raspored svjetlosnih signala i pretvaraju ih u X i Y ose
Vrste miševa
Također, miševi sa kuglom su zastarjeli, tako da se danas najviše koriste optički miševi, dok se bežični i laserski miševi još uvijek probijaju na tržište običnih korisnika zbog još uvijek relativne skupoće. Do danas postoji nekoliko vrsta miševa:
Historija
Prvi put je predstavljen od strane Apple-a. U PC svijetu prihvaćen je pojavom Windowsa 3.1.
Ispovijesti
Ispovijesti je ime trinaest autobiografskih knjiga, koje je napisao Aurelije Augustin između 397 i 398 godine. Danas se knjige većinom štampaju zajedno pod imenom Ispovijesti svetog Augustina, da bi se knjiga razlikovala od knjiga sličnog naziva, kao što su "Ispovijesti" Žan Žaka Rusoa.
Knjiga govori o njegovom grešnom djetinjstvu i prelasku na kršćanstvo. Opće je mišljenje da je ovo prva zapadnjačka autobiografija ikada napisana, i bila je veoma uticajan model za kršćanske pisce sljedećih 1000 godina srednjeg vijeka. To nije potpuna autobiografija jer je napisana u njegovim ranim 40-tim a živio je još dugo nakon toga, pa je kasnije napisao i drugo važno djelo Božija država, međutim, ona nam daje pregled evolucije Augustinovog razmišljanja i to je najbolji zapis o bilo kojem pojedincu iz tog perioda. Knjiga je važno teološko djelo.
Teme u knjizi
(i drugo)
Jelena Medić
Jelena Medić (Novi Sad, 7. novembra 1980.) bosanskohercegovačka je i srpska fotografkinja, dramaturginja i glumica, koja živi i stvara u u Banjoj Luci.
Biografija
Rođena Novosađanka Jelena Medić svoju fotografsku karijeru gradila je i gradi izlažući radove u Bosni i Hercegovini i inostranstvu. Njen studio se nalazi u Banjoj Luci, gdje je završila Akademiju umjetnosti i to diplomiravši na studijskom programu dramskih umjetnosti na dva smjera: glumi i dramaturgiji. Poslije studija, godinama je radila na kasnije nagrađenim pozorišnim i filmskim ostvarenjima, oživjela je pozorišnu scenu u Laktašima i osnovala Internacionalni teatarski festival. Nakon deset godina rada u pozorištu, okreće se fotografiji. Prvo se bavila komercijalnom fotografijom, a od početka 2020. nastavlja da umjetničkom fotografijom istražuje čovjekov unutrašnji svijet. Glavna interesovanja su joj portret i akt. Fotoaparatom istražuje emocije i posmatra kako se duh i duša projektuju na fotografiju. Svojim djelima teži da inspiriše ljude na svjesnost, ohrabruje da se propita kolektivno nesvjesno, utvrdi šta je formiralo našu ličnost i otkrije šta je naše sopstvo, kako definiše Karl Gustav Jung, što se naročito pokazalo potrebnim tokom pandemije kovida 19.
mini|lijevo|Jelena Medić tokom izložbe „Budni” (Foto: Sead Šašivarević)
Izložbe Jelene Medić su uglavnom postavljene na otvorenom prostoru, ili na objektima sa kojima se stanovništvo svakodnevno srijeće, i sastoje se od crno-bijelih fotografija nemalih formata. Na ovaj način, djela joj se direktno obraćaju velikom broju ljudi bez obzira na spol, socijalni status, zanimanje, nacionalnost, konfesiju ili bilo koju drugu odrednicu. Jedna od Jeleninih zapaženijih izložbi je „Budni”, u okviru koje su fotografije 25 bosanskohercegovačkih umjetnika („mirnih ratnika za istinu”) istovremeno istaknute na 116 bilborda i oglasnih panoa u 18 gradova zemlje, među kojima su: Sarajevo, Banja Luka, Mostar, Tuzla, Bijeljina, Trebinje i dr. Ideja izložbe je bila da se u javnom prostoru likovi političara zamjene licima artista i drugih duhovnih radnika, i to samo dva dana nakon lokalnih izbora 2020. godine, da se građani pozovu na ličnu transformaciju i iscjeljenje. Na „buđenje” su ih pozivali: vajar Bojan Mikulić, likovna umjetnica Nina Babić, fotografkinje Tajana Dedić Starović i sama autorka, glumci Anja Ilić, Zlatan Vidović, Slađana Zrnić, pjevačica i pijanistkinja Marija Šestić, ragbista Sreten Zec...        Umjetnica je ovu instalaciju opisala kao „kampanju za umjetnost, istinu, slobodu, ljubav i pravo na autentičnost”. Izložba „Budni” nije svedena samo na okvire prezentovanja fotografija, već se širila u raznim pravcima, pa je pokrenut i blog „Razgovori o buđenju” na Jeleninom veb-sajtu, koji uključuje i video-sekvence na YouTube-u, a osnovano je i udruženje građana Klub „Budni” s ciljem unapređenja i promocije svjesnog i odgovornog načina življenja.