cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 267
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Aleksandar Halifman
Aleksandar Halifman sovjetski je i ruski šahovski velemajstor jevrejskog porijekla. Također je i bivši svjetski prvak (po FIDE verziji).
Naučio je igrati šah od svog oca kad je imao 6 godina.
Velemajstorsku titulu stekao je 1990, a jedan od njegovih naročito dobrih ranijih rezultata bilo je 1. mjesto na New York Openu iste godine, gdje je pobijedio ispred grupe jakih igrača.
Također je osvojio i Juniorsko prvenstvo SSSR-a 1982, Prvenstvo SSSR-a 1984 , Prvenstvo Moskve 1985. i 1987, Groningen 1990, Ter Apel 1993, Eupen 1994, Sankt Peterburg 1995, Rusko prvenstvo 1996, Velemajstorski turnir u St. Petersburgu 1997, Aarhus 1997, Svjetsko ekipno prvenstvo u Luzernu 1997, Bad Wiessee 1998, Hoogenveen 2000 i turnire Šahovske olimpijade 2000. godine.
Sa svojim trenerom Genadijem Nesisom vodi šahovsku akademiju u St. Petersburgu nazvanu "Velemajstorska šahovska škola". Tu trenira igrače iz cijelog svijeta, vodeći se motom: "Šah = intelekt + karakter".
Iran
Iran, službeno Islamska Republika Iran, također poznat i kao Perzija, suverena je država u Jugozapadnoj Aziji. Na zapadu graniči s Irakom (Kurdistan) i Turskom, na sjeveru s Armenijom, Azerbejdžanom i Turkmenistanom i na istoku s Afganistanom i Pakistanom. Osim toga, na sjeveru izlazi na Kaspijsko jezero, a na jugu na Perzijski i Omanski zaliv, dijelove Indijskog okeana. S površinom od 1.648.195 km2, Iran je druga najveća država Bliskog istoka i 18. država po površini na svijetu, dok je sa nešto više od 77 miliona stanovnika 17. najmnogoljudnija država svijeta. Položaj Irana je od izuzetne geostrateške važnosti zbog centralnog položaja unutar Evroazije i zapadne Azije kao i zbog Hormuškog tjesnaca koji se nalazi na jugu države.
Iran je dom nekih od najstarijih civilizacija na svijetu kao što su Proto-Elamitsko i Elamitsko kraljevstvo nastala u periodu između 3200. i 2800. godine p. n. e. Prvi koji su ujedinili područja koja se nalaze na prostoru današnjeg Irana bili su iranski Medijci u 7. vijeku p.n.e, a teritorijalni vrhunac dostignut je u 6. vijeku p.n.e. kada je Kir Veliki osnovao Ahemenidsko Carstvo, koje je postalo jedno od najvećih carstava u historiji i prvu svjetsku velesilu. Carstvo je pripalo Aleksandru Velikom u 4. vijeku p.n.e i bilo je podijeljeno na nekoliko helenističkih država. Iranska pobuna uspostavila je Partsko carstvo u 3. vijeku p.n.e, koje je u trećem vijeku naslijedilo Sasanidsko Carstvo, velika svjetska sila a koje će potrajati sljedećih 4 stoljeća. Pojavom islama na Arabijskom polustrvu, muslimani su osvojili carstvo u 7. vijeku, što je dovelo do islamizacije Irana, a ono je kasnije postalo glavno središte islamske kulture i učenja, sa svojom prepoznatljivom umjetnošću, književnošću, filozofijom i arhitekturom koja se širila muslimanskim svijetom i šire tokom zlatnog doba islama. Tokom sljedeća dva stoljećaformirano je niz domaćih muslimanskih dinastija prije nego što su Seldžuci i Mongoli osvojili regiju. U 15. vijeku, domaći Safavidi ponovno su uspostavili jedinstvenu iransku državu i nacionalni identitet, prelaskom iranskog stanovništva na šiitski islam predstavljajući prekretnicu u iranskoj i muslimanskoj historiji.
Islam je državna i najzastupljenija religija. Velika većina muslimana su šiiti. Stanovništvo uglavnom govori iranskim jezicima, među kojima se ističe perzijski kojim govori nešto više od polovine stanovništva. Na sjeverozapadu zemlje živi velika azerbejdžanska zajednica (oko 17 mil., više nego u susjednom Azerbejdžanu).
Nakon islamske revolucije 1979. Iran je postao republika, ali uz izabrani parlament i predsjednika, odlučujuću riječ u mnogim pitanjima i pravo veta na većinu odluka imaju vjerske vođe na čelu s vrhovnim vođom (ovu funkciju je do svoje smrti 1989. obavljao Ajatolah Homeini).
Iranska ekonomija se temelji na proizvodnji nafte i poljoprivrede. Iran je četvrti po veličini izvoznik nafte i ima 10% poznatih svjetskih rezervi. Industrijska proizvodnja zaostaje po produktivnosti za zemljama usporedivog BDP-a.
S obzirom na bogatu historiju, Iran posjeduje bogato kulturno nasljeđe koje se dijelom ogleda u činjenici da na teritoriji Irana postoji 21 mjesto sa UNESCO-ove Svjetske baštine, po čemu je Iran treća država u Aziji i 11. u svijetu.
Iran je multikulturalna zemlja koja se sastoji od brojnih etničkih i jezičkih grupa, a najbrojniji su Persijci (61%), Azeri (16%), Kurdi (10%) i Luri (6%).
Glavni i najveći grad je Teheran, koji je sa oko 8,7 miliona stanovnika u gradu i oko 15 miliona u metropolitanskom području drugi najmnogoljudniji grad Bliskog istoka (poslije Kaira) i 24. najmnogoljudnije metropolitansko područje na svijetu.
Historija
Historija Irana proteže se na period od nekoliko hiljada godina unazad i jedna je od najstarijih na svijetu. Vremenski obuhvata velik broj civilizacija koje su živjele na iranskoj visoravni, od Šahri Sohte u Sistanu iz bronzanog doba te Džiroftske kulture i Elamitskog kraljevstva, preko Ahemenidskog, Partskog i Sasanidskog carstva, sve do današnje Islamske Republike Irana.
Prahistorija
thumb|lijevo|upright=1.25|Pećinski crtež iz pećini Doushe, Lorestan, iz 8. milenijuma p.n.e. Najraniji provjereni arheološki artefakti u Iranu, poput onih iskopanih u Kashafrudu i Ganj Paru na sjeveru Irana, potvrđuju ljudsko prisustvo u Iranu još od najranijeg paleolita. Iranski neandertalski artefakti iz srednjeg perioda paleolita pronađeni su uglavnom u regiji Zagros, na mjestima kao što su Warwasi i Yafteh. Od 10. do 7. milenija p.n.e, rane poljoprivredne zajednice počele su se razvijati u i oko regije Zagros, u zapadnom Iranu, uključujući Chogha Golan, Chogha Bonut i Chogha Mish.
Osnivanje grupisanih zaselaka na području Suze, kako je utvrđeno datiranjem ugljikom, desilo se tokom perioda od 4395/3955 do 3680/3490 godine p.n.e. Na desetinama prahistorijskih nalazišta širom Iranske visoravni ukazuje na postojanje drevnih kultura i urbanih naselja u četvrtom milenijumu p.n.e. Tokom bronzanog doba na teritoriji današnjeg Irana živjelo je nekoliko civilizacija, uključujući Elam, Jiroft i kulturu Zayanderud. Elam, najistaknutija od ovih civilizacija, razvila se na jugozapadu zajedno s onima u Mezopotamiji i nastavila svoje postojanje sve do pojave iranskih carstava. Pojava pisma u civilizaciji Elam vremenski se desila paralelna sa pojavom pisma u Sumeru, a klinasto pismo Elamita počelo se razvijati od 3. milenijuma p.n.e.
Od 34. do 20. vijeka p.n.e, sjeverozapadni Iran bio je dio kulture Kura-Araksa, koja se protezala na susjedni Kavkaz i Anadoliju. Od najranijeg perioda 2. milenijuma p.n.e, Asirci su se naselili u dijelovima zapadnog Irana i stavili regiju pod svoju kontrolu.
Geografija
mini|Rijeka [[Haraz]] mini|Perzijski leopard mini|Bandar-e Anzali Iran se nalazi između Pakistana i Afganistana na istoku, Turkmenistana i Kaspijskog jezera, Azerbejdžana, Armenije i Gruzije na sjeveru i Turske i Iraka na sjeverozapadu. Na jugu Iran izlazi na Perzijski zaliv. Površina zemlje iznosi 1,64 kvadratna kilometra.
Najveći dio Irana čine planine i visoravni. Sjeverozapadni, sjeverni, sjeveroistočni i jugozapadni dio zemlje zauzimaju planine. Na sjeveru su Elbrus i Kopet Dag, na sjeveroistoku su obronci Hindukuša, a na zapadu masiv Zagrosa. Zagros i Elbrus na sjeverozapadu se sučeljavaju i obrazuju gotovo jedinstvenu planinsku zonu. Iranske planine su mlađeg nastanka. Između planinskih masiva, u centralnim prostorima Irana, nalazi se prostrana, blago zatalasana visoravan. Ona se nalazi na visini od 700 do 1.000 metara. Neki njeni dijelovi imaju karakter pustinje. Najveće pustinje su: Velika slana pustinja i pustinja Lut. Pravog nizinskog zemljišta ima malo. Nizine se nalaze uz Kaspijsko jezero i kao veoma uzak i isprekidan pojas, uz primorje Perzijskog zaliva. Privredno su najznačajnije nizine uz tok Šat el Araba i njegove pritoke Karun, na granici prema Iraku.
Klima
Veći dio zemlje ima suhu kontinentalnu klimu sa veoma toplim ljetima i prilično hladnim zimama. Unutrašnjost Irana je veoma sušna, a često i bezvodna. Prostori uz Kaspijsko jezero i Perzijski zaliv imaju povoljniju klimu. U ovim predjelima ljeta nisu pretopla, a ni zime nisu hladne. Oba primorja su mnogo vlažnija od unutrašnjosti zemlje. Godišnje padavine se kreću između 135 mm i 355 mm.
Vode
Iran je suh i bezvodan. Njegove najveće rijeke pripadaju poriječju Šat el Araba, odnosno slivu Perzijskog zaliva i Kaspijskog jezera. Šat el Arab je pogranična rijeka prema Iraku. Iranu pripada rijeka Karun, lijeva pritoka Šat el Araba. U Kaspijsko jezero ulijeva se Kizil Uzena. U unutrašnjosti zemlje su zatvoreni slivovi slanih jezera. Najveće slivove imaju Urmia, Darja i Naman jezero.
Flora i fauna
Biljni pokrov Irana je dosta siromašan. Uz tipično pustinjsku vegetaciju, u oblasti visoravni zastupljena je vegetacija oskudnih stepa. Prostorno ograničene šume nalaze se jedino uz priobalje Kaspijskog jezera.
Životinjski svijet u Iranu je zbog velikog broja bioma i staništa vrlo raznolik. U polupustinjskim područjima živi veliki broj velikih mačaka kao evrazijski ris, manul i preživači indijska gazela ili perzijska gazela. Neke od njih nalaze se pred istrebljenjem kao iranski gepard kojih je još ostalo od 50 do 60, a na sjeveroistoku žive i malobrojni lavovi. U Iranu postoji mnogo endemskih vrsta kao perzijski jelen kojeg danas ima još vrlo malo. Na području države živi i veliki broj ptičjih vrsta kao: riđi mišar, obična vjetruška, orao bradaš i dr. U šumama na sjevernom gorju mogu se naći divlje svinje, medvjedi, jeleni i kozorozi.
Politika
mini|lijevo|400px|Političke institucije u Iranu Stvaranjem islamske republike u Iranu, stvoren je i jedinstven sistem vlasti u svijetu. Iran je jedina službeno šiitska država u muslimanskom svijetu. Islamska republika Iran je praktički i jedina teokratija u svijetu, tj. smatrajući da vlast dolazi od Boga, moć leži u rukama svećenstva. Ovaj oblik teokratije počiva na načelu velayat-e faqih (ولایت فقیه) kojeg je u 1960-ima teorizirao ajatolah Ruholah Homeini, prvi Vođa Revolucije. Također u ovom sistemu postoji i predstavnička dimenzija, budući da je priznata i vladavina naroda, te se putem izbora izabire predsjednik republike, zastupnici i članovi vijeća stručnjaka.
Na čelu države nalazi se Vrhovni vođa (Rahbar) koji ima funkciju šefa države i glavnokomandujućeg vojskom. On određuje opći smjer razvoja države, vanjsku i unutrašnju politiku. On postavlja rukovodioce vojnih i policijskih struktura, državnih medija, kao i 6 od 12 članova Vijeća čuvara. Njega bira Skupština stručnjaka. Član 57. Ustava kaže da se uprava Iranom vrši od strane zakonodavne, izvršne i sudske vlasti koje funkcionišu pod kontrolom apsolutnog upravljanja vjerskog Vođe. Ovaj član određuje i nezavisnost tri grane vlasti jedne od druge.
Izvršnu vlast vrši predsjednik Irana. On rukovodi radom kabineta ministara. Predsjednik praktično vrši funkciju predsjednika vlade, pozicije koja je ukinuta ustavnim amandmanom 1989. godine. U iranskom parlamentu, medžilsu, bira se vlada koju čini 22 ministarstva. Pored toga postoji i 10 potpredsjednika koje također bira parlament. Vojska nije pod vlašću Vlade a ministar odbrane se postavlja tek uz saglasnot Vrhovnog vođe. Predsjednik se bira na općtim izborima na mandat od 4 godine i na to mjesto može biti biran dva puta za redom. Kandidaturu za predsjednika odobrava Vijeće čuvara.
Zakonodavnu vlast čini Medžlis odnosno Narodna konsultativna skupština– jednodomni parlament Irana koji čini 290 poslanika koji se biraju na direktnim izborima na 4 godine. Njegovi zadaci su donošenje zakona i budžeta kao i ratifikacija međunarodnih dogovora. Kandidate za izbore takođe odobrava Vijeće čuvara.
Pravosudni sistem
Ustav iz 1979. godine je uspostavio pravni sistem baziran na šerijatskom pravu. Krivični zakon je donijet 1985. Najviše pravno tijelo je Vrhovni sud i četvoročlano Visoko vijeće pravosuđa, koji zajedno vrše nadgledanje nad sprovođenjem zakona i zaduženi su za formiranje pravosudne politike. Vrhovni vođa postavlja javnog tužioca i predsjednika Vrhovnog suda koji ima 16 ogranaka. Tokom prvog mandata Mohameda Hatamija (1997-2001), pravosuđe je dobilo sopstvenu obavještajnu službu koja je odgovorna samo šefu pravosuđa i Vrhovnom vođi.
Najviši sud je Vrhovni sud čije članove postavlja šef pravosuđa. On se bira na 5 godina od strane Vrhovnog vođe i također je zadužen za sastavljanje spiska kandidata za ministra pravde. Vrhovni sud ima 33 regionalne kancelarije, ali se 31 nalazi u Teheranu. Vrhovni sud nadgleda sprovođenje zakona od strane nižih sudova, postavlja presedane, i funkcioniše kao apelacioni sud. Javni sudovi sude građanske i krivične slučajeve na pokrajinskom i lokalnom nivou. Revolucionarni sudovi sude za slučajeve političkih prekršaja i nacionalne bezbjednosti. Duhovni sud, koji se nalazi izvan sudskog sistema, i koji odgovara direktno Vrhovnom vođi sudi pripadnicima sveštenstva uključujući ideološke prekršaje. Postoje takođe specijalni sudovi za pripadnike bezbjednosnih snaga i vladine službenike. Sudije svih sudova moraju biti stručnjaci iz oblasti islamskog prava.
Ustav
Ustav Irana je donijet 24. oktobra 1979. a stupio je na snagu 3. decembra 1979. godine. Mijenjan je amandmanima 1989. godine. Zamijenio je perzijski Ustav iz 1906. godine. Donijet je nakon referenduma a autor ustava je Skupština stručnjaka. Skupština stručnjaka je tijelo od 86 mudžtahida (poznavalaca šerijatskog prava) koje između ostalog bira Vrhovnog vođu. Članovi savjeta se biraju direktnim izborom na period od 8 godina i u obavezi su da zasjedaju dva puta godišnje. Nacrt Ustava je uradio Mehdi Bazargan u junu 1979. i baziran je na Ustavu Francuske iz 1958. Funkcija premijera koja je preuzeta iz francuskog ustava je ukinuta amandmanom iz 1989. Ustav se dosta razlikuje između članova, pa se tako 1. i 2. član pozivaju na Boga, 6. utvđuje demokratska načela izbora dok se u 8. glavi sva prava podređuju 12-članom Vijeću čuvara i Vrhovnom vođi. U preambuli je opisan put Irana ka Islamskoj revoluciji.
Administrativna podjela
Pokrajine se administriraju iz lokalnog centra, obično najvećeg grada. Upravnik pokrajine je guverner (استاندار: ostāndār), kojeg postavlja Ministarstvo unutrašnjih poslova, a odobrava vlada. Do 2004. Iran je imao 28 pokrajina. Nakon donešenog zakona, pokrajina Khorasan je podjeljena u tri nove: Sjeverni Khorasan, Razavi Khorasan i Južni Khorasan.
Obrazovanje i nauka
Sistem obrazovanja u Iranu je veoma centralizovan. Osnovno i srednje obrazovanje je u nadležnosti Ministarstva prosvjete dok je visoko obrazovanje u nadležnosti Ministarstva nauke i tehnologije. Stopa pismenosti odraslih u 2008. godini u Iranu je iznosila 85,0%, u odnosu na 36,5% iz 1976. godine. Uslov za upis na neku od visokoškolskih ustanova je diploma srednje škole i položen državni univerzitetski prijemni ispit. Mnogi studenti završe i preduniverzitetski kurs u trajanju od jedne ili dvije godine. Iran je jedina zemlja na Bliskom istoku sa srednjom školom ekvivalentnoj A-nivou, standardizovanom američkom testu (SAT) i međunarodnom maturom.
Visoko obrazovanje je podijeljeno na više nivoa. Kārdāni diploma (poznata i kao fowq e diplom) se ostvaruje nakon 2 godine visokog obrazovanja, kāršenāsi (poznata i kao licāns) je diploma koja se stiče nakon završene 4 godine visokog obrazovanja i kāršenāsi e aršad je diploma magistra (master) koja se stiče nakon završene još dvije godine studija i nakon koje kandidat stiče pravo da pristupi doktorskom programu.
Prema Webometrics Ranking of World Universities, najbolji rangirani univerzitet u zemlji među univerzitetima u svijetu su Univerzitet u Teheranu (363. u svijetu), Teheranski univerzitet medicinskih nauka (385.), Tarbiat Modares univerzitet (603.) i Ferdowsi univerzitet u Mašhadu (664.).
Oružane snage
mini|desno|200px|Grb Oružanih snaga Irana Oružane snage Islamske Republike Iran sastoje se od regularne vojske Arteš (perzijski: ارتش جمهوری اسلامی ایران), Revolucionarne garde Pasdaran (perzijski: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی), te policije (perzijski: نيروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران).
Navedene snage bez policije uključuju 945.000 aktivnih pripadnika. Sve grane oružanih snaga spadaju pod zapovjedništvo Vrhovnog štaba oružanih snaga. Ministarstvo odbrane i logistike je zaduženo za planiranje logistike i finansiranje oružanih snaga i nije uključeno u izvršno vojno zapovjedništvo.
Iranske oružane snage smatraju se najmoćnijima na Bliskom istoku prema ocijeni američkog generala Johna Abizaida.
Stanovništvo
thumb|300px|left|Promjene broja stanovnika Irana Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, Iran je imao 75 miliona stanovnika, s tim da se u odnosu na period iz 1956. godine taj broj povećao 4 puta. Između 1976. i 1986. godine prosječni godišnji rast populacije iznosio je gotovo 4%, ali zbog smanjenja nivoa plodnosti taj rast je smanjen na 1,3% u periodu između 2006. i 2011. godine.
Prosječna naseljenost Irana je dosta mala. Na kvadratnom kilometru prosječno živi nešto više od 33 stanovnika. Najgušće su naseljeni primorja uz Kaspijsko jezero i Perzijski zaliv, zatim riječne doline i planinske podgorine uz primorja. Unutrašnjost zemlje, prije svega pustinjski krajevi, veoma je rijetko nastanjena. Zbog jako visokog nataliteta, Iran ima pretežno mlado stanovništvo.
U Iranu žive pripadnici oko 100 različitih etničkih skupina. Postoje dva glavna porijekla ovih skupina, indoeuropsko i turkijsko. Glavne etničke skupine su Perzijanci (51%), Azeri (24%), Gilaki i Mazandarani (8%), Kurdi (7%), Arapi (3%), Beludži (2%), Luri (2%), Turkmeni (2%), Kašgajci, Armenci, Židovi, Gruzijci, Asirci, Čerkezi, Tati, Paštunci i drugi (1%).
Jezik
Službeni jezik Irana je perzijski (lokalno zvan: فارسی Faarsi), koji pripada iranskoj podskupini indoiranskih jezika, i to u satem-jezike. Ovaj jezik je materinji jezik nešto više od polovine stanovnika Irana, te je jedini službeni administrativni jezik u međunarodnim odnosima. Osim perzijskog, lokalno se koristi još 15 regionalnih službenih jezika. Glavne jezične skupine su: indoiranski jezici: perzijski jezik i perzijski dijalekti (63,3%), kurdski (7%), balučijski, lurski, turkijski jezici: azerski (13%), turkmenski (1,4%), kaškajski, turski, te arapski i armenski.
Religija
mini|desno|300px|Džamija u [[Teheranu]] Više od 99% stanovništva Irana su muslimani od čega njih 90% su ši'itski muslimani, pripadnici službene državne religije, oko 9% su muslimani suniti. Uz Iran, samo još Irak, Azerbajdžan i Bahrein imaju više od polovice stanovništva koje pripada šiitskom islamu. Na području Irana nalaze se dva šiitska svetišta: Mašhad u kojem je pokopan imam Reza odnosno Kom u kojem je pokopana njegova sestra Fatima. Kom je vrlo važan šiitski vjerski centar zajedno s Nadžafom u Iraku.
Osim islama, ustavom su službeno priznate još tri religije: kršćanstvo, judaizam i zoroastrizam koji imaju svoje predstavnike u parlamentu (Madžlis). Postoje procjenjuje da danas u Iranu živi oko 8.000 asirskih kršćana, koji pripadaju kaldejskoj crkvi. Po članku 14 iranskog ustava, vlada mora poštivati prava nemuslimana sve dok njihovo djelovanje nije usmjereno protiv islama i Islamske republike Iran.
Kultura
Na prostorima Bliskog istoka i centralne Azije Iranska kultura je uvijek zauzimala veliki značaj, a perzijski jezik je smatran jezikom intelektualaca. Iransku kulturu karakteriše mnoštvo običaja i tradicija, islam u šiitskom obliku, jezik, bogata mitologija, veze sa zoroastrizmom, bogata umjetnost, te poezija i perzijska, kurdska, azerska i druge književnosti.
Književnost
Perzijska književnost postoji već 2.500 godina. Najbitnija djela perzijske književnosti nastala su u vrijeme islamskog osvajanja ovog prostora. Dolaskom Abasida na vlast mnogi perzijanci postaju pisari i pjesnici. U to vrijeme su pisali i na arapskom i na perzijskom jeziku, međutim kasnije perzijski jezik postaje dominantan u književnim krugovima.
Najpoznatiji perzijski pjesnici su: Sadi, Hafiz, Firdusi, Nizami, Hajjam i Rumi. Njihova djela su čitana u cijelom svijetu. Perzijska književnost je posebno prepoznatljiva po epskoj, historijskoj, filozofskoj, ljubavnoj i sufijskoj poeziji.
Moderna iranska književnost je manje poznata. Od modernih pisaca, ističu se: Sadek Hedajat, Ali Šarijati, Ferejdun Moširi i Foruk Farohzad.
Arhitektura
Ova umjetnost je jedna od stupova civilizacije velikih drevnih naroda i iranske bogate civilizacije, stare hiljade godina. Glavni tipovi građevina klasične iranske arhitekture su džamije i palače. Perzijsku arhitekturu karakteriziraju velike kupole koje se često mogu vidjeti na bazarima i džamijama. Ove kupole su obično uređene mozaicima. Perzijanci su poznati po upotrebi matematike, geometrije i astronomije u arhitekturi. Iran se nalazi na sedmom mjestu UNESCO-ovog popisa zemalja po broju arheoloških ruševina. Petnaest UNESCO-ovih spomenika svjetske baštine djela su iranske arhitekture, a Mauzolej u Halikarnasu označen je kao jedno od sedam drevnih svjetskih čuda. Arhitekturu kao i ostala područja možemo podijeliti na dva razdoblja, predislamsko i islamsko razdoblje.
Muzika
mini|lijevo|160px|[[Ali Tajvidi, kompozitor]] Iranska muzika ima drevne korijene, a zahvaljujući grčkim historičarima i arheološkim dokazima pouzdano se zna da su se Iranci muzičkim instrumentima služili čak i u davnom ahemenidskom periodu. Iako je na iransku muziku kroz zadnjih nekoliko decenija djelovao i strani utecaj, ona se može smatrati direktnim nasljednikom muzičke tradicije iz sasanidskog perioda o kojoj su poznati brojni detalji. Perzijska muzika je prvenstveno intimna i spontana. Iranski muzičar ne svira i ne pjeva na osnovu pisanih nota, već improvizira u okviru sedam modalnih struktura, poznatih pod nazivom dastgah, koje su više melodijske nego harmonijske.
Gastronomija
Gastronomija je vrlo raznolika u Iranu, svaka pokrajina ima svoja vlastita jela, kao i način pripreme i gastronomsku tradiciju. Perzijska kuhinja je vrlo ekonomična, posebno što se tiče upotrebe mesa. Za pripremanje umaka koji se poslužuje uz rižu koriste se razni začini i druge namirnice, što umak čini bogatijim i daje mu izvrstan okus.
Riža, razno povrće, žitarice i meso najčešće su namirnice u ishrani Iranaca. U lokalnim mjestima najviše se jede povrće. Nacionalna jela su ćelo kebab (ćevap s rižom), piletina i supa. Iranska kuhinja općenito nije začinjena. Na sjeveru se najčešće spremaju jela s ribom, a na jugu se jedu škampi. Od ikre jesetre koja se lovi u Kaspijskom jezeru dobiva se najkvalitetniji kavijar na svijetu. U iranskim hotelima i restoranima mogu se naručiti i biftek, odrezak, špageti, pizze. U nekim restoranima kao specijalitet služi se ćelo kebab i piletina. Budući da su islamske vjere, Iranci u ishrani koriste meso koje mora biti halal, zaklano po vjerskim propisima.
Kinematografija
Iz iranske kinematografije pojavili su se brojni režiseri svjetske klase, kao Abas Kijarostami i Asgar Farhadi. Stalna prisutnost iranskih filmova na brojnim prestižnim međunarodnim festivalima kao Canneski festival, Venecijanska mostra ili Berlinale privukli su pažnju publike na Iransku kinematografiju.
Svetonije
mini|250px|Svetonijevo najznačajnije djelo, De Vita Caesarum, stranica iz 1540. godina, Francuska, izdanje Robert Estiennea.
Gaj Svetonije Trankvil (Gaius Suetonius Tranquillus, oko 70-130. godine) je bio vojnik, pisac i činovnik u Rimskoj Imperiji. Njegovo najvažnije djelo koje je preživjelo stoljeća je zbirka biografija dvanaest rimskih vladara, od Cezara do Domicijana pod nazivom O životu Cezara (još i Dvanaest rimskih careva, lat. De Vita Caesarum). U drugim Svetonijevim radovima nalaze se opisi života u Rimu, politici, oratorstvu i života čuvenih pisaca; pjesnika, historičara itd. Neki od njih su dijelom sačuvani a drugi se smatraju izgubljeni.
Porijeklo
Svetonije je rođen oko 70. godine (sam navodi da je doba cara Domicijana bio "mladić", lat. adulescens, adulescentulus). Svetonijev otac je bio Suetonius Laetus. Laetus je bio pripadnik klase vitezova (equester ordo) koji je služio u rimskoj vojsci i učestvovao kao tribunus angusticlavius u Legio XIII Gemina u prvoj bici kod Bedriakuma 69. godine, na strani cara Otona (kratko vladao u prvoj polovini 69. godine) a protiv budućeg cara Vitelijusa (kratko vladao u drugoj polovini 69. godine - godina četiri cara).
Porijeklo vjerovatno vode iz Hippo Regius (Annaba, Alžir, stari feničanski grad zapadno od Kartage koji su Rimljani osvojili u Trećem punskom ratu (149-146. godine p. n. e.). Na tom prostoru je 1951. godine pronađen natpis koji pominje Svetonija.
Rad na carskom dvoru
mini|200px|Mramorna bista koja prikazuje cara Trajana. mini|200px|Mramorna bista koja prikazuje cara Hadrijana. mini|200px|Bista koja prikazuje lik Gaja Julija Cezara.
Prema jednoj anegdoti o caru Kaliguli (vladao 37-41. godine) koju je Svetonije naveo prema priči svoga oca može se zaključiti da je njihova porodica bila bliska najvažnijim građanima Rima. Važni podaci o Svetonijevom životu nalaze se u pismima Plinija Mlađeg koji mu je bio prijatelj i zaštitnik (patron). Plinije ga je opisao kao tihog i studioznog čovjeka posvećenog pisanju. Plinije je Svetoniju pomogao da kupi malo imanje u rimskoj provinciji Italiji i posredovao kod cara Trajana (vladao 98-117. godine) da mu dodijeli beneficije koje su se obično davale ocu sa troje djece (ius trium liberorum).
Preko Plinija, Svetonijus je stekao i Trajanovu i Hadrijanovu (rimski car od 117-138) naklonost. Svetonije je radio kod Plinija dok je ovaj bio prokonzul Bitinije (Pont, Mala Azija) od 110. do 112. godine. Pod Trajanom je služio kao sekretar obrazovanja (tačan naziv nije poznat).
Nakon smrti Plinija Mlađeg, 113. godine, Svetonije se priklonio novom zaštitniku, C. Septiciusu Clarusu. Zahvaljujući njemu, Svetonije je radio kao sekretar kod cara Hadrijana, zadužen za njegovu korespondenciju (ab epistolis latinis). Dakle, Svetonije je obavljao važne poslove i bio je dio najužeg carskog osoblja. Kao lični sekretar (magister epistolarum) imao je pristup važnim dokumentima iz carskih arhiva. U to vrijeme je i napisao djelo De Viris illustribus (oko 113. godine). Između 119. i 122. godine napisao je svoje najvažnije djelo De Vita Caesarum.
Prema osporavanom djelu nekoliko autora pod nazivom Carske historije, u dijelu koji je napisao Spartianus, Svetonije je bio žrtva dvorske intrige oko 122. godine. On i nekoliko drugih dvorjana su optuženi za nepoštovanje prema Hadrijanovoj ženi, carici Viviji Sabini, pa su udaljeni s carskog dvora. Cilj intrige navodno nije bio Svetonije nego udaljavanje utjecajnog lobija dvorskih činovnika koji je tu bio još od doba cara Trajana, Hadrijanovog prethodnika.
Svetonije je ipak uspio ponovo zadobiti carsku naklonost pa se vratio na svoje mjesto sekretara. (Ova hipoteza zasnovana je na prijedlogu prema kojem je Državna služba bila jedan od Svetonijevih posljednjih radova u kome je opisao Hadrijanove administrativne reforme. Nema odlučujućih dokaza o Svetonijevoj državnoj službi nakon 122. godine.)
Nije poznat tačan datum Svetonijeve smrti, prema pojedinim historičarima Svetonije je umro oko 126. godine a drugi smatraju da je bio živ i nakon 140. godine.
De Vita Caesarum
Svetonijevo najznačajnije djelo je De Vita Caesarum - O životu Cezara (Dvanaest rimskih careva) koje je vjerovatno napisao u vrijeme cara Hadrijana. Ovo djelo je zapravo zbirka biografija prvih vladara Rimske Imperije: Julija Cezara (nedostaje nekoliko pasusa na početku), Avgusta, Tiberija, Kaligule, Klaudija, Nerona, Galbe, Otona, Vitelijusa, Vespazijana, Titusa i Domicijana. Svetonije je De Vita Caesarum posvetio svom prijatelju Gaju Septiciju Clarusu, prefektu Pretorijanske garde 119 godine. Djelo, odnosno svaka biografija, imaju strukturu koje se Svetonije nije striktno pridržavao i koju je prilagođavao prema potrebama ali je uvijek sadržavala porijeklo i porodičnu istoriju, karijeru prije dolaska na vlast, javni život vezan za Rim, privatni život, opis fizičkog izgleda, citate i opis posljednjih dana života.
Budući da je bio carski dvorjanin, Svetonije je imao pristup arhivama i na raspolaganju su mu bili dokumenti iz Senata i dekreti i drugo bitno za njegov rad. Zato je on važan savremenim historičarima za rekonstrukciju tog perioda. Ipak, Svetonije se služio i nezvaničnim izvorima, kako pisanoj propagandi i "klevetanju" tako i glasinama tako da je znatan prostor posvetio kuriozitetima i praznovjerju čime je podijelio kritičare; neki smatraju da mu je to bila mana a drugi to ubrajaju u njegove prednosti.
De Viris Illustribus
De viris illustribus (Poznate ličnosti) Svetonije je posvetio slavljenju latinske literature. Sastoji se od pet dijelova:
Od ovog djela u kojem je Svetonije analizirao čuvene i štovane ličnosti, Vrijeme i Čovjeka preživjeo je samo peti dio (kojem nedostaje kraj) te nekoliko drugih fragmenata: biografije Terencija (Publius Terentius Afer), Horacija (Horatius Flaccus), Plinija (Plinus Secundus), Persijusa (Aulus Persius Flaccus) i Juvenala (D. Junius Juvenalis).
Nakon sadržaja u kojem je naveo imena autora koje je obradio, Svetonije je dao kratke portrete (neki su bili sasvim kratki) ličnosti koje su dale doprinos izučavanju gramatike u Rimu. Za sve autore nije naveo detaljne biografske podatke ali je naveo novine koje su pojedini gramatičali uveli.
Istraživači se ne slažu oko autorstva.
Izgubljeni radovi
Napisani su na latinskom i grčkom jeziku, opstali su tek dijelovi sadržani u kasnijim grčkim glosarima.
Književni stil i kritike
Svetonijev stil je hladan i bez velikih ornamenata. Njegov literarni opus najprije se može usporediti sa onim njegovog savremenika Tacita, tvorca Historija i Anala, za kojeg se smatra da je bio najznačajniji latinski historičar. Svetonijeva proza je rezultat sakupljačkog rada i u njoj on ne odaje emocije osim posredno. On također nije bio obdaren Tacitovom političkom inteligencijom ni prodornošću a pisanje mu je opterećeno pesimizmom uzrokovanim dekadencijom rimskog političkog morala koji je pripisao želji za osvajanjem apsolutne carske vlasti od vremena Avgusta. S druge strane, kritičari su pozitivno prepoznali živopisnost Svetonijevih portreta koje je prikazao služeći se jednostavnim i preciznim potezima pera. Za njega je efikasnost bila veoma bitna; nije se služio arhaičnom frazeologijom i uljepšavanjem koje opterećuje savremenu literaturu. Fortuna historije je bila naklonjena Svetoniju; srednjovjekovni sveštenik, historičar i biograf Ajnhard (Einhard, oko 775-840. godine) je, inspiriran Svetonijem djelom, napisao biografije Karla Velikog i njegovih nasljednika a sa izumom štampe i u doba Renesanse Svetonijeva djela su doživjela ponovna izdanja.
U XX stoljeću je napisano mnogo kritika o Svetoniju; zamjera mu se mehanička podjela ljudskog života u kategorije što spriječava uvid u širi historijski kontekst. Također mu se predbacuje sklonost prema zanimljivostima i anegdotama koje navodi u velikom broju i čime je postavio i važno i nevažno u isti rang. Primjer: Svetonije opisuje šumski požar iz djetinjstva cara Tiberija jednako opširno kao i ratove koje je vodio. Kritičari mu predbacuju da su na taj način važni historijski događaji izgubili na važnosti, a da se historijska perspektiva zamagljuje. (Možda u ovoj kritici moderni historičari i sami gube iz vida historijski kontekst; u antičko doba praznovjerje je bilo važan parametar koji je uticao na ponašanje i djelovanje ljudi - često su konsultovana proročanstva a prirodne katastrofe izazivale strahoštovanje i predstavljale spektakl; a što je najbitnije, u pomenutom požaru je Tiberijev život bio ugrožen .)
Osim kritika kvalitete njegovih djela Svetonije je često kritikovan zbog neselektivnosti kod odabira i obrade izvora i citata. Navodno je pisao i na osnovu glasina i ogovaranja što umanjuje objektivnost i vrijednost njegovog rada. Neki kritičari ne mogu povjerovati da su pojedini rimski carevi vodili nemoralan život kakav im je Svetonije pripisao. No, savremeni čovjek je u prilici da bude svjedok nemorala, korumpiranosti i razvrata vladara i poznatih ličnosti čak i u moderno doba, koje je ipak humanije i civiliziranije od antičkog.
Ponjevići
Ponjevići su naseljeno mjesto u gradu Cazinu, Bosna i Hercegovina.
Chris Taub
Dr. Chris Taub fiktivni je lik iz FOX-ove medicinske drame Dr. House, a glumi ga Peter Jacobson. Prvo pojavljivanje ima u 4. sezoni kada postaje jedan od aplikanata za Houseov novi tim. Na kraju je, u epizodi Games (4x09), uz Kutnera i Trin'esku, dobio posao.
Karijera
Taub je plastični hirurg koji se na početku 4. sezone pojavljuje kao jedan od aplikanata za posao u Houseovom novom timu. Tokom tih "igara" nosio je broj 39. Odmah tokom prvog dana Taub je skoro otpušten, zajedno s cijelim svojim redom, no priliku je zadržao zahvaljujući činjenici da je u njegovom redu sjedila atraktivna žena koja se svidjela Houseu. Iako su ga zbog njegove specijalnosti drugi kandidati često omalovažavali, Taub se pokazao kao iznimno pametan i sposoban liječnik, često pomažući Houseu da zaobiđe pravila upravo pomoću svoje specijalnosti. Najbolji primjer ovoga je epizoda The Right Stuff, u kojoj House mora smisliti način kako obaviti biopsiju, a da je ne mora opravdavati bolnici ili NASA-i. Taub tada predloži da pacijentici povećaju grudi, a tokom te besmislene i nepotrebne operacije naprave biopsiju. Upravo je ova ideja omogućila Chaseu da, dok je posmatrao operaciju, dijagnosticira pacijenticu. Taub se, također, pokazuje kao član tima koji je najspremniji suprotstaviti se Houseovim odlukama, te u epizodi Ugly (4x07) govori ocu jednog pacijenta kako misli da je House u krivu i da ga može ukloniti sa slučaja. Zanimljivo je kako je to napravio dok se još uvijek takmičio za posao. Zbog svog karaktera stekao je i simpatije dr. Cuddy koja ga je željela vidjeti kao člana Houseovog tima, tvrdeći kako će njegova pamet i takmičarska priroda uveliko pomoći Houseu. U epizodi Epic Fail (6x03) Taub kaže Foremanu, koji je preuzeo tim dok Housea nema, da daje ostavku jer je jedini razlog zašto se prijavio za ovaj posao taj što je htio raditi s Houseom. U epizodi Teamwork (6x08) House odlazi na Taubovo novo radno mjesto te ga nagovara da se vrati u njegov tim. Isto to pokušava i s Trin'eskom. Iako ga u početku oboje odbijaju, na kraju epizode vraćaju se i počinju ponovo raditi za njega.
Život
Taub je oženjen. No, iako on voli svoju suprugu, varao ju je. Prije dolaska u Princeton-Plainsboro imao je vrlo uspješan posao kao plastični hirurg, no sve je to završilo nakon što je imao aferu sa kćerkom jedne pacijentice ili s medicinskom sestrom. Posljednji podatak varira ovisno o njegovoj verziji priče. Kad god ga pitaju zašto je u potpunosti odustao od plastične hirurgije, Taub uvijek odgovori jednako: "Ja volim svoju suprugu." Taub je zapravo sa svojim partnerima potpisao ugovor o odustajanju od tužbe ukoliko se on prestane baviti plastičnom hirurgijom.
No, unatoč svemu ovome, pokazao je naznake buduće prevare, priznajući Houseu: "Neki se od nas kljukaju tabletama, neki varaju. Svi mi imamo naše poroke." U epizodi Mirror Mirror (4x05) pacijent s rijetkim tipom ogledalnog sindroma (koji uzrokuje to da kopira osobnost najdominantnije osobe u prostoriji) primijeti kako Tauba privlači dominantna osobnost njegove kolegice i suparnice Amber Volakis. U epizodi Whatever It Takes (4x06) Taub otkriva kako je Židov, no u epizodi Don't Ever Change (4x12) otkrivamo kako Taub ne prakticira vjeru ili je liberalan/reformirani Židov. Potvrda ovoga je i Houseovo često aludiranje na Taubovu vjeru. Primjer toga je kad mu je House ponudio "Zlatnu Davidovu zvijezdu" kao nagradu kad je Taub otkrio interkranijalni tlak kod jednog pacijenta.
U epizodi Adverse Events (5x03) Houseov privatni detektiv Lucas Douglas otkrije kako je Taubova supruga Rachel otvorila tajni bankovni račun. House, tokom posla, otkrije Taubu da je u njega položila 83.000 $. Kad ju je Taub pitao za taj račun, rekla je da ga je otvorila kako bi uštedjela da mu kupi automobil koji odavno želi, ali koji sâm nikada ne bi kupio. Taub je bio malo začuđen i rastresen, no sve je to doseglo vrhunac kad mu je supruga stvarno kupila auto. Isprva je bio u šoku, što je njegovu suprugu navelo na pomisao da mu se ne sviđa, no zapravo je to bila grižnja savjesti i poimanje toga koliko ga supruga voli. Nakon toga je odlučio priznati svojoj supruzi da ju je varao, no taj razgovor nije prikazan u seriji. U epizodi Birthmarks (5x04) Taub govori kako joj je priznao i da ga nije izbacila, te da razmišljaju kao riješiti cijelu situaciju. U epizodi The Itch (5x07) saznajemo kako je Taub spavao na kauču, no na kraju te epizode vidimo kako mu je supruga oprostila i kako ga poziva nazad u krevet. U 100. epizodi serije, The Greater Good (5x14), Taub razmišlja o tome kako bi volio imati djecu, no supruga ga podsjeća kako je, dok još nisu bili u braku, pristao na to da ona ne želi djecu. Iako pomalo žalostan, Taub se pomiri s tom činjenicom.
Mejoza
mini|desno|250px|Prikaz mejoze Mejoza (grč. μειόω - meioun = smanjiti, smanjenje) je ćelijska dioba u kojoj se broj hromosoma u novonastalim ćelijama redukuje na polovinu u odnosu na majke ćelije. S obzirom da se broj hromosoma u kćerkama ćelijama u odnosu na majku ćeliju smanjuje na pola, ova dioba se naziva i redukciona (lat. reductio = smanjenje).
Razlike između mejoze i mitoze
Iako proces mejoze ima brojne sličnosti sa mitozom, razlikuje se u dva važna aspekta:
Chris Taub
Život
U epizodi Painless (5x12) Taub izrazi svoje mišljenje kako samoubistvo nikada nije rješenje. Kutner ga dalje ispituje o tom mišljenju, napominjući da svako ko ima tako oštro protivljenje tome mora imati nekakvu prošlost vezanu za to. Taub mu odgovori kako je jedan njegov prijatelj tokom studija pokušao samoubistvo te da je, iako je preživio, uveliko psihički oštetio svoje roditelje i prijatelje. Kada ga Kutner pita je li on bio taj "prijatelj", on to negira, no kada House zaključi isto u epizodi Simple Explanation (5x20), Taub to ne negira. Nakon Kutnerovog samoubistva, Taub je mrzovoljan i povučen, te se koncentrira isključivo na pacijenta, praveći se kako ga nije briga (rekao je kako mu je veći prioritet živa osoba koja umire, nego mrtva osoba koja više ne umire), pa čak i kada mu Chase kaže da ode kući i isplače se. Taub je odlučio ne prisustvovati Kutnerovoj sahrani, te je ostao nadgledati pacijente. No, na kraju epizode možemo ga vidjeti kako sjedi na klupi u bolnici i plače, tužan zbog Kutnerovog samoubistva.
Mejoza
Razlike između mejoze i mitoze
Mejoza počinje diploidnom ćelijom, koja sadrži dvije kopije svakog hromosoma, koji se nazivaju homolognim. Prvo, ćelija prolazi kroz replikaciju DNK, tako da se svaki homolog sada sastoji od dvije identične sestrinske hromatide. Zatim svaki set homologa međusobno razmjenjuje DNK homologna rekombinacija, što je posljedica fizičke veze (crossing-overa) između homologa. U prvoj mejotskoj podjeli, homologni hromosomi segregiraju u kćeri ćelije pomoću aparata diobenog vretena. Ćelije potom ulaze u drugu diobu bez interventnog kruga replikacije DNK. U drugoj diobi sestrinske hromatide se segregacijom odvoje u kćeri ćelije, od kojih nastaju ukupno četiri haploidne gametne ćelije. Ženke životinja imaju blagu varijaciju ovog obrasca i proizvedu jednu veliku jajnu ćeliju i dva mala polarna tijela. Zbog rekombinacije, pojedina hromatida se može sastojati od nove kombinacije gena majčinske i očeve DNK, što rezultira u potomcima koji se genetički razlikuju od bilo kojeg roditelja. Osim toga, pojedini gameti mogu uključivati i ​​asortiman majke, djeda, i rekombinantnih hromatide. Ova genetička raznolikost je rezultat spolnog razmnožavanja i doprinosi varijaciji osobina, nakon čega može djelovati prirodna selekcija.
Mejoza koristi mnoge iste mehanizme kao mitoza, tipa ćelijske diobe kod eukariota, kada se jedna ćelija podijeli u dvije identične ćerke ćelije. U nekih biljaka, gljiva i protista rezultati mejoze formiraju spore: haploidne ćelije koje se mogu podijeliti vegetativno bez oplodnje. Neki eukarioti, poput bdeloidnih rotifera, nemaju sposobnost za obavljanje mejoze i stekli su mogućnost reprodukcije putem partenogeneze.
Mejoza se ne javlja u archaea ili bakterija, koje se uglavnom razmnožavaju aseksualnim procesima, kao što je binarna fisija. Međutim, "seksualni" proces poznat kao horizontalni prijenos gena uključuje prijenos DNK iz jedne bakterije ili archaeae u drugu i rekombinacije ovih DNK molekula različitog roditeljskog porijekla.
Proces mejoze
Mejoza je specifična dioba ćelije koja rezultira polovičnim brojem hromosoma u četiri nove (haploidne) ćelije (od kojih nastaju gameti). Ovaj proces se odvija u svakoj seksualnoj reprodukciji eukariota (jednoćelijskim i višećelijskim), uključujući životinje, biljke i gljive.
U mejozi, replikacija DNK molekule se odvija u dva stadija diobe ćelije da bi krajnji produkt bile četiri kćerke ćelije, koje imaju polovičan broj hromosoma u odnosnu na originalne, roditeljske ćelije. Dva poznata stadija u mejozi su označeni kao mejoza I i mejoza II. Prije nego mejoza počne, tokom S faze (faza sinteze) dolazi do replikacije molekule DNK. U mejozi I, homologni hromosomi se „uparuju“ jedan s drugim tako da razmijenjuju genetički materijal u procesu koji se naziva krosingover (eng. crossing over). Homologni hromosomi se onda razdvoje na dvije kćerke ćelije, gdje svaka sadrži polovičan broj hromosoma roditeljske ćelije. Početkom anafaze I, upareni homologni hromosomi se razdvajaju, a svaki od njih nosi razmijenjeni segment (putem krosing overa) svog parnjaka. Ta pojava je osobito značajna za rekombinovanje roditeljskog genetičkog materijala. Na kraju mejoze I, sestre hromatide ostaju vezane i ne mogu se razdvojiti jedna od druge ukoliko je došlo do krosing overa. U mejozi II, dvije novonastale ćelije se dalje dijele. Međutim, mejoza II može početi i prije citokineze nakon mejoze II. Tokom ovog dijeljenja, sestre hromatide se odvajaju jedna od druge i razdvajaju se u četiri kćerke ćelije. Ove ćelije se razvijaju u gamete.
Mejoza je podijeljena na mejozu I i mejozu II. Mejoza I je podijeljena na četiri faze (profaza I, metafaza I, anafaza I i telefaza I). Mejoza II je podijeljena također na četiri faze (profaza II, metafaza II, anafaza II i telefaza II).
Mejoza I
right|thumb|350px|Tok mejoze i rekombincija homolognih hromosoma putem crossing-overa
Mejoza, kao i mitoza započinje pripremom ćelije za predstojeću diobu. Dakle, prva odnosno početna faza mejoze je Intefaza I. Sama intefaza I je podijeljena na tri  faze: G1 faza, S faza i G2 faza.
G1 faza – ovo je veoma aktivan period  u kojem  ćelija sintetizira ogroman niz proteina, uključujući  enzime i strukturne proteine koji su joj potrebni za rast. U G1 fazi svaki hromosom se sastoji od jedne molekule DNK.
S faza -  genetički materijal se replicira, odnosno ovo je faza kada dolazi do replikacije DNK.
G2 faza -  U ovoj fazi počinju krajnje pripreme ćelije za diobu. Sintetišu se ostali potrebni proteini, te počinje kondenzacija hromosoma što označava kraj interfaze i početak sljedeće faze u diobi ćelije.
Spiralizacija i prepoznatljivost hromosoma napreduju (zbog intenzivnijeg bojenja veće količine DNK u relativno manjoj zapremini) od profaze ka metafazi I, a zatim slijedi obrnut proces,
Profaza I
To je najduža faza mejoze. Tokom ove faze se razmijenjuje se genetički materijal između homolognih hromosoma, u procesu zvanom homologna rekombinacija. Homologna rekombinacija tokom mejoze proizvodi nove kombinacije sekvenci DNK, zahvaljujući spomenutom krosing overu. Nove kombinacije DNK nastale tokom krosing overa su značajan izvor genetičke varijacije. Upareni i umnoženi hromosomi se nazivaju bivalentima ili tetradama zavisno da li mislimo na dva hromosoma ili četiri hromatide. Jedan hromosom je porijeklom od majke, drugi od oca. Proces uparivanja homolognih hromosoma se naziva konjugacija, a počinje na mjestima označenim kao sinapse uz pomoću proteinskih struktura - sinaptonemnog kompleksa. Profaza se dijeli na četiri podfaze: leptoten,  zigoten, pahiten, diploten i dijakineza.
mini|desno|Proces krosing overa – genetičke rekombinacije roditeljskog genetičkog materijala. Majčinske [[hromatida|hromatide su crvene a očinske plave. Na suženjima (šavovima) su formirane hijazme|300x300px]] Leptoten –  je početak profaze I, kada pojedinačni hromosomi (svaki sastavljen od dvije sestrinske hromatide) izgledaju kao tanke izuvijane niti sa izraženom linearnom diferencijacijom. Udvostručeni hromosomi čine klupko ili razvučenu nitastu konfiguraciju. Na hromosomima se uočavaju hromomere, područja jače spiralizacije hromosoma.
Pahiten – je potfaza kada dolazi do formiranja hijazmi koje su preduvjet krosing overa, tj. rekombinacije roditeljskog genetičkog materijala. Hijazmama se vezuju hromatide homolognih hromosoma.
U pahitenu su hromosomi uočljivo kraći nego u zigotenu, što je posljedica približavanja susjednih zavoja hromoneme (poput skraćivanja opruge pod pritiskom). Koncem ove potfaze počinje djelimično razdvajanje konjugiranih homologa.
Diploten – je faza u kojoj homologni hromosomi nastavljaju međusobno razdvajanje, ali ostaju povezani na mjestima hijazmi, gdje su čvrsto vezani. Položaj i broj hijazmi zavisi od morfologije i dužine hromosoma, a postoje i specijske razlike. Tako spojeni kompleksi bivalenata imaju različite oblike (u vidu broja 8, slova O ili njihovih kombinacija, a bivalenti bez hijazmi (neefektivna konjugacija) se potpuno razdvajaju (u dva hromosoma oblika slova I). Hijazme ostaje postojane sve do anafaze I.
Dijakineza – označava kraj prve mejotičke profaze, kada su tetrade sasvim uočljive. Od diplotenskih se razlikuju po nejasnijim obrisima i razilaženju uz jedrovu membranu, tako da dijakineza (pod optičkim mikroskopom ima najprepoznatljiviju konfiguraciju. Jedrova opna i jedarce postupno dezintegriraju.
Metafaza I Homologni parovi, odnosno bivalenti spojeni hijazmama se kače za mikrotubule diobenog vretena. Zatim se grupiraju u područje ćelijskog ekvatora gdje formiraju figuru koja se naziva ekvatorijalna ili metafazna ploča. Važno je naglasiti da se hromosomi ovdje nalaze u paru gdje jedan vodi porijeklo od majke, a drugi od oca. To je bitna razlika u odnosu na mitozu gdje su se na ekvatoru ćelije nalazili pojedinačni hromosomi. Centromere hromosoma se koncima diobenog vretena vezuju za polove ćelije (despiralizacijom hromoneme) pomoću hromosomskih niti, pri čemu se jedan hromosom koncima veže za jedan pol ćelije, a drugi hromosom za suprotni.
Anafaza I U ovoj fazi počinje razdvajanje homolognih hromosoma; hijazme pucaju i oni odlaze ka polovima ćelije. Na oba pola odlaze polovične tetrade, tj rekombinirani univalenti (dijade). Dakle, broj hromosoma se smanjuje na pola, ali svaki hromosom sadrži dvije monade (jednu dijadu). U ovoj fazi, dakle dolazi do redukcije broja hromosoma. U ljudskim ćelijama ka polovima idu po  23 hromosoma i to po jedan hromosom iz svakog para hromosoma od 23 postojeća. Međutim, njihov genetički sadržaj je rekombinacija roditeljskih gena. Bitno je da se razdvajanje (segregacija) homolognih hromosoma (s obzirom na njihovo očevo ili majčino porijeklo) odvija nasumično što može rezultirati sa oko 8 miliona genotipski različitih gameta, ne računajući raznolikost uzrokovanu krosing-overom.