cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Centralna banka Kosova
Centralna banka Kosova (albanski: Banka Qendrore e Republikës së Kosovës) jest centralna banka Republike Kosovo. Sjedište banke se nalazi u glavnom gradu Kosova, u Prištini. Osnovana je 27. jula 2010. godine, na osnovu Zakona br. 03/L-074 o Centralnoj banci Republike Kosovo, usvojenim u Skupštini Kosova. Prije nego što je osnovana kao Centralna banka Kosova, djelovala je kao Centralno bankarstvo Kosova (albanski: Autoriteti Qendror Bankar i Kosovës). Na osnovu Ustava Kosova i odredbi zakona usvojenog u skupštini Kosova, centralna banka Kosova je javno pravni subjekat i ima administrativnu, finansijsku i menadjersku autonomiju.
Službena valuta Kosova je euro, koji je jednostrano usvojen 2002. godine iako Kosovo nije članica eurozone.
Rovno
Rovno je naseljeno mjesto u sastavu općine Petrovsko, Krapinsko-zagorska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Krapina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Rovno je imalo 120 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Rovno je imalo 154 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Preseka Petrovska
Preseka Petrovska je naseljeno mjesto u sastavu općine Petrovsko, Krapinsko-zagorska županija, Republika Hrvatska.
Kras (čvor)
Hrvatska:
Preseka Petrovska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Krapina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Preseka Petrovska je imala 276 stanovnika.
Napomena: ''Do 1900. iskazivano pod imenom Preseka.''
Vurot
mini|280px|Vurot, rijeka [[Kupa]] Vurot je naseljeno mjesto u sastavu grada Siska, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Vurot je imao 103 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vurot je imalo 84 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Sistem određivanja spola
thumb|300px|right|Razni oblici hromosomske determinacije spola Sistem determinacije spola  je biološki sistem koji određuje razvoj spolnih obilježja datog  organizma. Većina vrsta organizama koji stvaraju potomstvo putem spolnog razmnožavanje imaju dva spola. Međutim, postoje i hermafroditne, kod kojih  jedinke,   umjesto jednog imaju  komplete obilježja i funkcije oba spola. Postoje i neke jednospolne vrste koje se razmnožavaju putem partenogeneze,  što je način ženske reprodukcije bez oplodnje.
U mnogim vrstama, određivanje spola je genetičko: mužjaci  i ženke imaju različite alele ili čak i različite gene koji određuju njihove seksualne morfološke oznake. Kod životinja to je često praćeno hromosomskimraz likama, uglavnom putem kombinacija  XY, ZW, XO, ZO hromosoma, ili haplodijom.
Spolnu diferencijaciju  obično aktivira glavni gen ("spolni  lokus"), uz mnoštvo drugih gena  koji djeluju  u domino efektu.
U drugim slučajevima, spol je određen okolinskim varijablama (kao što su temperatura i neki drugi) ili društvenih varijabli (npr. veličine organizma u odnosu na druge članove pripadajuće populacije).
Neke vrste nemaju fiksno stalni spol, a  umjesto togana  spol se mijenja  pod uticajem određenih znakova. Detalji determinacije nekih  sistema  nisu još u potpunosti shvaćeni.
Genetička determinacija spola se odvija na tri moguće razine uključenog genetičkog materijala:
Sistem XX/XY
thumb|300px|Spolni hromosomi u rodu Drosophila medium|thumb|400px|XY par spolnih hromosoma čovjeka sa [[G-pruganje|G pugama]] XX/XY sistem determinacije spola je najrašireniji,  a, među brojnim vrstama, nađen je i kod čovjeka. U ovom sistemu, ženke su homozigotne, jer imaju dva morfološki jednaka spolna hromosoma (XX), dok su mužjaci heterozigotni – sa dva  različita  spolna hromosoma  (XY). Hromosomi X i Y se međusobno razlikuju, kako po obliku i veličini, tako i po spolno određujućim genima. Za razliku od autosoma, označavaju se kao alosomi. Neke vrste, uključujući i čovjeka, na Y hromosomu imaju gene pod uobičajenom oznakom  SRY, koji određuju muškost, dok  kod drugih, kao naprimjer  voćne mušice  Drosophila melanogaster, prisustvo dva  X hromosoma  određuje ženskost. Budući da se kod vinske mušice, kao i drugih vrsta, spol određuje brojem  X-ova, sa dodatnim  X,  one su nevijabilne Vrste sa SRY lokusom preživljavaju, kao, naprimjer sa  Klinefelterovim sindromom (XXY) kod čovjeka. Kod čovjeka, spol osobe određuje  prisustvo/odsustvo SRY lokusa. Kada se SRY  aktivira, ćelije stvaraju testosteron i anti-malerski hormon da  uključe  ne-spolni dio  spolnih  organa u muškaraca. Kod žena, ćelije luče estrogen,  koji  tijelesni razvoj pokreće putem žensosti. Nisu svi organizmi spolno indiferentni nakon  začeća; naprimjer, voćne mušice se  diferenciraju u specifični spol čim jaje bude  oplođeno, a  u  Y-centriranom  određivanju spola, SRY gen nije jedini koji  utiče  na određivanje spola. Unatoč činjenici da SRY izgleda kao glavni gen u određivanju muških obilježja,  za razvoj  testisa je potrebna i akcija više gena.
U XY miševa, nedostatak gena DAX1 na  X hromosomu izaziva sterilnosti, ali kod ljudi izaziva  bolest  koja se zove  adenal ili  nasljedna hipoplazija nadbubrežne žlijezde. Međutim, kada se  DAX1 gen nalazi na X hromosimu, nastaju žrnke, unatoč prisustvu SRY (na Y). Također, čak i kada postoje normalni spolni hromohomi kod XX ženki, dupliciranje ili ekspresija SOX9 uzrokuje razvoj testisa. Gradual sex reversal in developed mice can also occur when the gene FOXL2 is removed from females. Kod ptica  se nalazi  spolni lokus DMRT1, a vrste koje imaju XY  par spolnih hromosoma,  za spolnu diferencijaciju u datom periodu, također imaju i DMRT1, koji se nalazi na hromosomu 9.
Argentina na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.
Argentinu na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljalo je 10 sportista u 10 disciplina.
Sistem određivanja spola
Sistem XX/XY
Sistem XX/XY je također prisutan u većine drugih sisara, kao i nekih insekata. Neke ribe imaju varijante ovog, kao i svoj redovni sistem. Naprimjer, iako imaju XY format,  Xiphophorus Nezahualcoyotl  i  X. milleri  imaju i drugi Y hromosom, poznat  kao Y', koji  stvara XY' "ženku"  i YY' "mužjaka". Najmanje jedna monotremata, Platypus, ispoljava model određivanjea datog  spola, koji  na neki način podsjeća na  ZW sistem spolnih  hromosoma ptica, a također mu nedostaje SRY gen, dok se neki glodari, kao što je nekoliko Arvicolinae (voluharice i leminzi), također se izdvajaju neobičnim sistemoma određivanja spola. Platypus ima deset spolnih  kromosoma; mužjaci  XYXYXYXYXY, a  ženke imaju deset X kromosoma. Iako ima XY sistem, kljunar  nema homologije spolnih   hromosoma   sa euterijama. Umjesto toga, homologija sa euterijskim spolnim hromosomima postoju na kljunarovom  hromosomu  6, što znači da su  euterijski spolni heomosomi, u eri odvajanja monotremata  (torbari i euterijski sisari) bili autosomi. Međutim, homologija ptičjih  DMRT1 gena  sa spolnim hromosomima  X3 i X5 kljunara, ukazuje  na to da je moguće  spolno određujući gen kljunara isti onaj koji je uključen u  određivanje  spola kod ptica. Postoji suglasnost da je za utvrđivanje tačnog utvrđivanja spolnih gena, kod kljunara  mora obaviti više dodatnih istraživanja.
Sistem XX/X0
thumb|300px|Ilustracija X0 sistema determinacije spola U ovoj varijanti XY sistema, ženke imaju dvije kopije spolnog hromosoma  (XX), a mužjaci samo jednu (X0). Oznaka 0  pokazuje nedostatak drugog spolnog hromosoma. [Općenito, u ovom modelu determinacije spola počiva na iznosu  ekspresije gena  preko dva hromosoma. Ovaj sistem je uočen kod brojnih insekata, uključujući skakavce i cvrčke  reda Orthoptera (prevokrilci)  i žohare (Blattodea). Malobrojnim sisarima također nedostaje kromosom Y. Uključuje i amami bodljikavog pacova ( Tokudaia osimensis ) i tokunošima bodljikavo pacova  (Tokudaia tokunoshimensis) i Sorex araneus, vrstu  goropadnica. Transkavkaski krtičasta voluharica (Ellobius lutescens ) ima oblik određivanja spola XO, u kojem  oba spola nemaju drugi spolni  hromosom. Takav mehanizam determinacije spola još nije u potpunosti razjašnjen. Kod nematoda, kao što je C. elegans, mužjak ima jean X hromosom  (X0), a  uparena konstitucija  XX daje  hermafrodite. Njihov glavni spolni gen je XOL, koji kodira XOL-1 i kontrolira ekspresiju gena TRA-2 i HER-1. Prvi smanjuje aktivaciju gena muškosti, a drugi je povećava.
Sistem ZW
ZW sistem determinacije spola je nađen kod ptica, nekih gmizavaca,  nekih  insekata  i drugih organizama. Ovaj sistem određivanja spolnosti je obrnut u odnosu na XY sistem: ženke imaju dvije različite vrste hromosoma (ZW), a mužjaci maju dva ista v (ZZ). Za kokoši je utvrđeno da spol zavisi od ekspresije gena DMRT1. U ptica općenito, geni FET1 i ASW, kod ženki se nalaze na W hromosomu, slično kao što  je Y hromosom sadrži SRY. Međutim, spol svih vrsta ne  zavisi od W hromosoma. Naprimjer, postoje moljci i leptiri koji imaju  ZW, ali  su kod nekih pronađene i  ženke sa ZO, kao i one s ZZW. Isto tako, dok se kod sisarakih ženki deaktivira jedan od dodatnih X hromosoma, čini se da u slučaju Lepidoptera, mužjaci proizvode dvostruko veće količine  količine enzima u odnosu na normalne, zbog čega  imaju dva Z.  Korištenje ZW određivanja spola je raznoliko, pa se  još ne zna koliko je tačno utvrđen  sistem  determinacije  spola kod većine vrsta. Za svilenu bubu Bombyx mori  se smatra da ima jednostruki  ženski specifičn piRNK,  kao primarni determinator spola. The chicken's Z chromosome also seems to be related to the X chromosomes of the platypus. Kada vrste sa ZW sistemom, kao što je  komodo zmaj, reproducira partenogenezom, obično nastaju samo mužjaci. To je zbog činjenice da je haploidna jaja udvostručavaju broj hromosoma, što rezultira u ZZ ili WW kombinacijama spolnih hromosoma. U ZZ paru nastaju mužjaci, ali WW  par nije održiv (vijabilan)  i nije  uključen u ovaj  pojam.
Sistem UV
Kod nekih vrsta mahovina (Bryophyte)  i nekih  algi,  razvojna faza  gametofita u životnom ciklusu nije  dvospolna, nego se javljaju zasebne muške ili ženske jedinke, koje proizvode muške i ženske gamete. Kada se u životnom ciklusu mejoza javlja u generaciji sporofita, spolni  hromosomi su  poznat kao U i V,  svrstani prema sporama  koje nose: U hromosomi  određuju ženske gametofite,  a  V muške. thumb|left|300px|Haplodiploidni spolni hromosomi
Genomska determinacija spola – Haplodiploidija
Pojava haplodiploidije je nađena kod insekata iz reda Hymenoptera (opnokrilci),  kao što su  mravi i  pčele. Kod njih se neoplođena jaja razvijaju haploidne jedinke, koje su muškog spola. Diploidne individue su općenito ženke, ali mogu biti i sterilni mužjaci. Mužjaci ne mogu imati Males cannot have somuško potomstvo ili očeve. Ako se pčelinja matica pari sa trutom, njene kćeri međusobno imaju ¾  zajedničkih  gena, a ne ½ kao u XY i ZW sistemima. Smatra se da je ovo bilo značajno za evoluciju  eusocialnosti, jer povećava značaj  srodničke selekcije, ali se  o tome još raspravlja. Većina ženki reda Hymenoptera, u određivanju spola potomaka držeći primljenu  spermu u posebnim spremištima – spermatekama i otpuštajući je ga u svoj jajovod ili ne. To im omogućuje da stvoriti više kategorije „radnika“, ovisno o stanju kolonije.
Negenetički sistemi determinacije spola
thumb|right|Kod aligatora se spol potomstva određuje temperaturom gnijezda.
Temperaturno-ovisna determinacija spola
Postoje i mnogi drugi sistemi determinacije spola organizama. Kod nekih vrsta gmizavaca, uključujući aligatore, neke kornjače i Premosnici, spol određuje temperaturi na kojoj s e jaje inkubira tokom temperaturno osjetljivog perioda. Nema primjera određivanje spola ovisno je o temperaturi (TSD) u ptica. Ranije je bio pretpostavljen za megapode, ali se pokazalo da  zapravo o temperaturi ovisi smrtnost embrija. Za neke vrste s TSD genom, determinacija spola se postiže izlaganjem višim temperaturama, što  rezultira  potomstvom bude jednog  spola, a u hladnijem okruženju  nastaju jedinke drugog spola. Za ostale vrste sa TSD, to je izlaganje temperaturama na obje krajnosti rezultira potomcima jednog spola, a izloženost umjerenim temperaturama  rezultira potomstvom suprotnog spola. Ovi sistemi i su poznati kao obrazac koji sam i Pattern II, respektivno. Specifične temperature potrebne za nastajanje svakog spola  su poznati kao temperatura promocije ženskosti, odnosno  muškosti. Kada temperatura tokom temperaturno osjetljivog perioda bude oko pražne, omjer spolova varira između  dva spola. Neki speecifični standardi počivaju na lučenju određenih enzima. Ove, temperaturno ovisne vrste u determinaciji spola potomaka nemaju SRY gen, ali imaju druge spolne gene kao što su DAX1, DMRT1 i SOX9 koji se ispoljavaju ili ne, ovisno otemperfaturi okoline.| Kod nekih vrsta,  kao što je nilska  tilapija, jedan australijski gušter i   Agamidae (australijski zmaj-gušteri, spol je inicijalno određen hromosomski, ali kasnije se to može promijeniti temperaturom inkubacije. Ta pojava je poznata kao  razvoj spolne determinacija egzaktnom temperaturom. Možese dogoditi da  razvoj  određenog spola  više odgovarao na određenim područjima na kojima determinacija spola  odgovara zahtjevima temperature. Naprimjer, toplije područje može biti pogodna za gniježđenje, tako da se proizvodnjom  više ženki povećava broj onih  koje se gnijezde iduće sezone.
Ostali sistemi determinacije spola
Iako je determinacija  spola koja ovisi o temperaturi relativno česta, postoje i  mnogi drugi sistemi koi zavise od  okolnsoti. Neke vrste, kao što su neki puževi, imaju mogućnost promjene spola: odrasli počinju kao mužjaci,  a zatim postwju  ženke. Kod tropske ribe klovna, dominantna jedinka u grupi postaje ženka,  dok su ostale mužjaci, a kod  plavoglavih  morskih grgeča  (Thalassoma bifasciatum) je  obratno. U morskog crva (Bonellia viridis), larve postaju mužjaci, ako imaju fizički kontakt sa ženkama, a ženke ako su završili na golom morskom dnu. To je podstaknuto  bonelinima – hemijskimm proizvodima  ženki. Neke vrste, međutim, nemaju sistem determinacije spola. Hermafroditske vrste uključuju običnu kišnu glistu, određene  vrste puževa i drugih beskičmenjaka. Nekoliko vrsta riba, gmizavaca i insekata razmnožavaju se  partenogenezom i svi su ženke. |Neki gmizavci, kao što su udav i komodo zmaj mogu se razmnožavati i spolno i bespolno, ovisno o tome da li je dostupnan mužjak, odnosno parenje.
Porijeklo spolnih hromosoma
mini|500px|Krajevi X i Y hromosoma su osjenčeni zeleno. To je sve što je ostalo od originalnih  [[autosoma koji mogu i dalje stupati u međusobni  krosing-over.]] Prihvaćena hipoteza o evoluciji  XY  i  ZW sistema deteminacije spola je da su se razvijali istovremeno,  u dvije različite grane. Međutim, postoje i neki dokazi koji sugeriraju mogućnost tranzicije ZW i XY, kao kod Xiphophorus maculatus, koji ima i ZW i XY sistem u istoj populaciji, unatoč činjenici  da ZW i XY imaju različite genske lokacije. Recentni teorijski model izcvire iz  obje mogućnosti  tranzicije između  XY/XX i ZZ/ZW sistema i  envanjskih faktora determinacije spola. Moguće je da geni kljunara i njihove  kopije na svojim X hromosomima imaju  evolucijsku vezu između XY i ZW, jer oni imaju gen DMRT1 koji je karakterističan za  ptice. Bez obzira na to, XY i ZW išli su sličnim putem. Svi spolni hromosomi originalno potiču od  autosoma izvonih  amniota  kod kojih  temperatura određuje  spol potomstva. Nakon odvajanja sisara, grana je dalje podijeljena  u  ogranke Lepidosauria i Archosauromorpha. Ove obje grupe su razvile zasebne  ZW sisteme, što dokazuje postojanje različitih spolnih hromosomskih lokacija. U sisara, na jednom od autosomnih  parova, sada Y, gen SOX3  mutirao je  u SRY gen, uzrokujući da taj hromosom određuje spol. Nakon ove mutacije, hromosom koji SRY gen je pretrpio inverziju i više nije bio  kompletno homologan sa nekadašnjim parnjakom. Dijelovi X  i  Y hromosoma  koji su još  uvijek međusobno homologni  poznati kao pseudoautosomni regioni. Once it inverted, the Y chromosome became unable to remedy deleterious mutations, and thus degenerated. Postoji izvjesna zabrinutost da će se Y kromosomi i dalje smanjivati i da mogu preatati  da funkcioniraju u narednih 10 miliona godina, ali drugi dokazi pokazuju  da je Y hromosom  strogo konzerviran nakon naglog početnog gubitka gena.
Postoje neke vrste, kao što su medaka ribe,  kod kojih  su spolni hromosomi  evoluirali odvojeno; njihovi Y hromosomi nikada  nisu imali inverziju pa i dalje mogu rekombinirati gene sa  hromosomom X. Ove vrste su još uvijek u ranoj fazi evolucije,  s obzirom na sistem  njihovih spolnih hromosoma. Zato što Y nema muško-specifične gene, mogu komunicirati sa X, XY i YY ženkama, što  eventualno može dati  XX mužjake.
Filogenetika sistema determinacije kod kičmenjaka
—o Vertebrata |--o Pisces                          XX/XY, XX/XY multipli, WZ/ZZ, WZ/ZZ multipli, TSD `--o Tetrapoda |--o Amphibia                       XX/XY, XX/XY multipli, WZ/ZZ, WZ/ZZ multiple `—o Amniota |--o Sauropsida | |--o Diapsida | |  |--o Lepidosauria | |  |  |--o Tuatara             TSD | |  |  `--o Squamata | |  |     |--o Serpentes          WZ/ZZ | |  |     `—o Ostali gmizavci   XX/XY, XX/XY multipli, WZ/ZZ, WZ/ZZ multipli, TSD | |  `--o Archosauria | |     |--o Crocodilia          TSD | |     `—o Aves                WZ/ZZ, osim nekih  Megapodiidae TSD | `--o Testudines                XX/XY, XX/XY multipli, WZ/ZZ, WZ/ZZ multipli, TSD `—o Mammalia |--o Monotremata                XX/XY multipli `--o Theria |--o Marsupialia           XX/XY `—o Eutheria              XX/XY
R. Kelly
Robert Sylvester Kelly (Illinois, 8. januara 1967), jeste američki pjevač, pisac, producent i reper.
Žabno
Hrvatska:
Poljska:
Kobilić
Kobilić je naseljeno mjesto u sastavu grada Velike Gorice, Zagrebačka županija, Republika Hrvatska.
Slatina Svedruška
Slatina Svedruška je naseljeno mjesto u sastavu općine Petrovsko, Krapinsko-zagorska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Krapina.
Kobilić
Stanovništvo
Napomena: ''Od 1953. do 1991. iskazivano pod imenom Kobilići.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kobilić je imalo 475 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Slatina Svedruška
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Slatina Svedruška je imala 384 stanovnika.
Napomena: ''Do 1900. iskazivano pod imenom Slatina.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Slatina Svedruška je imalo 443 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Begovo Selo
Begovo Selo je naseljeno mjesto u općini Kupres (FBiH), Bosna i Hercegovina.
Kras (Dobrinj)
Kras je naseljeno mjesto u sastavu općine Dobrinj, na ostrvu Krku, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Krk.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Kras je imao 227 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kras je imalo 189 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Jasenovac (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Srbija:
Klimno
mini|260px|Klimno, rimokatolička crkva "Sv. Klement" Klimno je naseljeno mjesto u sastavu općine Dobrinj, na ostrvu Krku, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Krk.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Klimno je imalo 116 stanovnika.
Napomena: ''U 1857. i 1869. podaci su sadržani u naselju Soline. Od 1880. do 1910. iskazivano kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Klimno je imalo 100 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Klanice
Klanice su naseljeno mjesto u sastavu općine Dobrinj, na ostrvu Krku, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine Krk.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Klanice su imale 50 stanovnika.
Napomena: ''Od 1857. do 1880. podaci su sadržani u naselju Sveti Ivan Dobrinjski. Od 1890. do 1910. iskazivano kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Klanice je imalo 48 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Asphalt Xtreme
Gameplay
Videoigra sadrži niz rally auta, monster truckova i puno snježnih i blatnjavih mapa. Vizuelni interfejs, ugao kamere i automobilski dizajn igre imaju jaku vizuelnu sličnost sa MotorStorm serijalom videoigra.
Dok su kontrole iste kao i prethodne asphalt igre, nitro mehanika je drugačija. Obično postoje tri nitro segmenta, ali u ovoj igri koristeći Extra nitro booster, broj segmenata se povećava na četiri. Kada počne trka vozila dobijaju 2 nitro segmenta.
Hlapa
Hlapa je naseljeno mjesto u sastavu općine Dobrinj, na ostrvu Krku, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska.
Asphalt Xtreme
Gameplay
Mehanika igranja vozila također ima uticaj na igru. Lagana vozila poput bagija i rally automobila su aerodinamična i lako će praviti stuntove u zraku, dok se teža vozila, poput kamiona i SUV-a, bore za obavljanje istog zadatka.
Hlapa
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Krk.
Asphalt Xtreme
Gameplay
Inficirani mod se prenio sa Asphalt 8, mada sa nekoliko promjena. U poređenju sa Asphaltom 8, postoji više načina da se inficira u Asphalt Xtreme, ali zaraženi igrači počinju sa manje vremena. Igrači su sada u mogućnosti da prošire svoje vrijeme tako što izvode vazdušne stuntove i driftuju. Također, kada se tajmer isprazni, igrači se ne unište kao u Asphaltu 8, već izgube svoje inficirano stanje i dobijaju pun tank nitra.
Hlapa
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Hlapa je imala 63 stanovnika.
Asphalt Xtreme
Auta i lokacije
Dostupno je 35 licenciranih automobila u Asphalt Xtreme, kao i 26 automobila dodanih kroz ažuriranja. Automobili su podjeljeni u pet klasa i sedam kategorija. Ovi automobili uključuju Predator X-18 Intimidator (Buggy, klasa D), Land Rover Defender (SUV, Klasa D), Chevrolet Silverado 2500HD (Pickup, klasa C), Volkswagen Polo R (Rally auto, klasa B), Chevrolet 3100 Pickup (Monster Truck, klasa A), MAN TGX D38 (kamion, klasa A) , i Dodge Challenger SRT8 (Muscle Car, klasa S).
Hlapa
Stanovništvo
Napomena: ''U 1857. i 1869. podaci su sadržani u naselju Soline. Od 1880. do 1910. iskazivano kao dio naselja.''
Asphalt Xtreme
Auta i lokacije
Asphalt Xtreme ima pet različitih lokacija, kao i još sedam lokacija koje treba dodati kroz ažuriranja. Svaka lokacija ima više staza. Na početku su dostupne Gobi (Mongolija), Puket (Tajland), dolina Nila (Egipat), Svalbard (Norveška) i Detroit (SAD). Lokacije dodate kroz ažuriranja su Alpe (Švicarska), Coachella Valley (SAD), Nepal (Nepal).
Hlapa
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Hlapa je imalo 57 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Kozjača
Kozjača je naseljeno mjesto u sastavu grada Velike Gorice, Zagrebačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare zagrebačke prigradske općine Velika Gorica.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Kozjača je imalo 343 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Brada (anatomija)
mini|Neki od uobičajenih oblika brade
mini|[[Kosti lica sa označenom bradom]]
Brada je područje lica koje je anatomski poznatije o kao vrh donje vilice (mandibule, foramina) mentalne regije. Kod žena je manje i više zaobljena, dok je kod muškaraca relativno veća i črtvrtastija. Međutim, u oba spola vanjski izgled uveliko varira, od potpuno cjelovite i mesnate, do rascijepljene, sa medijalnim ulegnućem ili rupicom. Unutar svakog od ovih fenotipova takošer se ispoljava čitav niz prelaznih formi. Tako, npr., rupica necjelovite brade se ispoljasva kao konusna udubina zazličitih dimenzija, kao udubljena brazda ili formacija u obliku slova Y, V ili slične forme.
Necjelovita, tj. rascjepljena brada se nasljeđuje kao autosomno dominantno obilježje.
Brada se razvija kao vrh mišićnog dodatka za olakšavanje pokreta usana, što ne mora biti povezano s govorom. evolucijski gledano, brada je granska (kladistička) apomorfija, koja djelomično definira anatomski moderne ljude, u odnosu na arhaične predačke oblike. Ne-ljudski antropoidi imaju majmunsku plohu, a za slonove se smatra su jedine preostale životinje koje ispoljavaju takvu osobinu.
Na ljudskoj mandibuli ovu tjelesnu regiju obilježava istaknuta brada, što je posebnost lica recentnog čovjeka. To je bio jedan od dodatnih razloga da se pročava donja vilica slona, iako to dovodi do rasprava o upotreba izraza "brada". Ako se kod ljudi i kod slonova ova kompleksija može opisivati kao da brada, vjerojatno je došlo vrijeme da se preispita i primjenjivost pojma.
Evolucijsko-hronološki gledano, brada se pojavila u srednjem i gornjem pleistocenu, ali njen nastanak i biomehanički značaj su su objekti mnogih kontroverzi. Postoji hipoteza da se radi o podupiranju vilice pri naprezanju prilikom govora. Kontrakcije jezika tokom govora možda su doprinijele razvoju koštane geometrije brade, tek nakon evolucije ljudskog jezika (mehanobiološka hipoteza o razvoju ljudske brade) ili mehanizama žvakanja, a mogla se favorizirati i spolnim odabiranjem.
S druge strane, povećana dostupnost podataka o spolni dimorfizam brade je također pružio podršku hipotezi o spolnom odabiranju, jer je seksualni dimorfizam teže objasniti po drugim kriterijima. Ipak, na formiranje brade kod recentnih ljudi mogao je uticati kompleks svih pomenutih i drugih faktora.
IC 4285
IC 4285 (također poznat kao PGC 2287732) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 1022511600,0 sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lovački psi. Najveći prečnik je 0,20 (60 hiljada sg) a najmanji 0,1 uglovnih minuta (30 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio James Edward Keeler 10. maja 1899. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ektoderm
mini|300px|Klicini listovi: Plava = Ektoderm Zelena = [[Endoderm Žuta = Blastocel (žumačana kesa) Ljubičasta = Arhenteron (pra-stomak)]] Ektoderm ili epiplast (grč. ekto- = van + -derma = koža), je vanjski, od tri sloja ćelija koji nastaje od vanjskog klicinog lista dvoslojne gastrule svih višećelijskih životinja. Iz njega, tokom diferencijacije nastaju koža i kožne tvorevine, usna šupljina i analni otvor, nervni sistem i čula. Prema tome, od njega se formiraju kičma, periferni nervni sistem i mozak zubna caklina i epiderma (vanjski dio pokrovnog sistema). Iz ektoderma se također formira nosnice, znojne žlijezde, kosa i nokti.
Druga dva sloja nastaju od unutrašnjeg (endoderm) i srednjeg (mezoderm klicinog lista. Ektoderm, dakle, prvi (vanjski) od dva početna sloja klicinih ćelija.
Kod kičmenjaka, početni ektoderm se diferencira u površinski ektoderm, nervni greben i nervnu cijev. Nervni greben i cijev se označavaju zajedničkim nazivom neuroektoderm.
Historija
Ruski biolog Heinz Christian Pander je prvi otkrio tri zametna sloje koji nastaju tokom emgriogeneze. Odbranio je doktorat iz zoologije na Univerzitetu u Wurzburgu 1817. Istraživanja u oblasti embriologije započeo je koristeći kokošja jaja, u čijim zamecima je otkrio ektoderm, mezoderm i endoderm. Zbog ovih otkrića, Pander se ponekad titulira kao "utemeljitelj embriologije". Istraživanja je nastavio analizama embrionskih listića kod različitih vrsta i proširio ovo načelo na sve kičmenjake. Do otkrić[a blastule. došao je Karl Ernest von Bear 1828.
Početna faza
Kao i druga dva klicina lista (mezoderm i endoderm), ektoderm nastaje nedugo nakon što oplođena jajna ćelija (zigot) uđe u proces brzih ćelijskih dioma (mitoza). Epiderma kože nastaje od leđnog dijela ektoderma koji u ranom stadiju embriogeneze okružuje neuroektoderm gastrule. Položaj ektoderma u odnosu na druge zametne listove određen je "selektivnim afinitetom", što znači da unutrašnja površina ektoderma ima jak afinitet prema mezodermu, a slab prema endodermu. Ovaj selektivni afinitet mijenja se tokom različitih perioda razvića. Snaga privlačenja između površina dvaju zametnih slojeva je određena vrstom i količinom molekula kaderina (bjelančevina u ćelijskoj membrani. Naprimjer, N-kaderin je presudan za razdvoj matičnih ćelija nervnih i epitelnih ćelija. Ektoderm je programiran da postane nervni sistem preko notohorda, koji je obično pozicioniran iznad njega.
Gastrulacija
U toku procesa gastrulacije, posebna vrsta ćelija se uvlači se u udubljenje na površini blastule. One se šire se prema unutra i premještaju prema unutrašnjoj strani blastule. Takva slika podjeća na nedovoljno napuhanu gumenu loptu, čija se površina, pod pritiskom može potisnuti svwe do suprotnog zida.
Neurulacija
Neurulacija obuhvata primarniu i sekundarnu fazu. Toom primarne neurulacije, ćelije notokorda daju signale susjednim, površinskim ćelijama ektoderma da migriraju na leđnu stranu, gdje će formirati ćelije nervne ploče. Ektoderm nastavlja rasti pa senjegove ćelije nervne ploče se uvlače prema unutra. Savijanje tih stanica popraćeno je velikim brojem mitoza, a diobe se nastavljaju se sve dok se ne razvije druga skupina ćelija nervne ploče ploče – leđnobočne (dorzolateralne) ćelije. One imaju klinast oblik, a ispod njih se nalazi nervni greben. Njegove ćelije se povlače između matičnih ćelija epiderme i šuplje neuralne cijevi.
Žabno (Sisak)
Žabno je naseljeno mjesto u sastavu grada Siska, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Ektoderm
Organogeneza
Svi organi koji nastaju od ektoderma, kao što su nervni sistem, kosa, zubi i mnoge žlijezde s vanjskim lučenjem, nastaju od dva susjedna sloja tkiva: epitel i mezenhima. Postoji nekoliko supstanci koje posreduju u procesu organogeneze ektoderma, a najbitniji su FGF, TGFβ, signalni protein Wnt i regulatori iz porodice ježeva. Početak nastajanja organa iz ektoderma ovisi o ulegnuću (invaginaciji) epitelnih ćelija. U početku razvoja zubnih slojeva važan činilac je FGF-9, koji značajno povećava brzinu invaginacije, a izlučuje se samo u epitelu, a ne i u mezenhimu. FGF-10 potpomaže stimulaciju diobe epitelnih ćelija i izgradnju debljih zubnih slojeva. Zubi sisara razvijaju se iz ektoderma koji je izveden iz mezenhima: usni ektoderm i nervni greben.
Žabno (Sisak)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine Sisak.
Ektoderm
Ektodermna displazija
Ektodermna displazija je rijetko, ali ozbiljno stanje u kojem se skupine tkiva razvijaju nenormalno, a posebno zubi, koža, kosa, nokti i znojne žlijezde (nastali iz ektoderma). Ova displazija je nejasno razgraničena, jer podstoji preko 170 njenih podvrsta. Prihvaćeno je da je bolest uzrokovana mutacijom ili kombinacijom mutacija u više gena. Istraživanje bolesti se nastavlja, budući da je otkriven samo dijelić mutacija umiješanih u mnogobrojne oblike ispoljavanjea ove bolesti.
Najčešća forma ove bolesti je hipohidrotička ektodermnna displazija (HED). Klinički slučajevi pacijenata s ovim stanjem pokazuju niz simptoma. Među najčešćim abnormalnostima je hipohidroza ili odsustvo znojenja, koja se može pripisati poremećaju funkcije znojnih žlijezda. To može biti posebno opasno u toplim klimatima gdje pacijenti mogu dobiti toplotni udar. S ovim poremećajem su povezane i različite malformacije lica, kao što je nepravilan oblik ili odsutnost zuba, naborana koža oko očiju, nepravilan oblik nosa, kao i rijetka i tanka kosa. U nekim slučajevima, javljaju se i kožni poremećaji, kao što je dermatitis. Ova varijanta bolesti uglavnom napada mušku djecu jer imaju samo jedan X hromosom, što znači da je jedna kopija mutiranog gena dovoljna da izazove nenormalan razvoj. Za fenotipsko ispoljavanje u ženskom spolu, oba X kromosoma bi trebala nositi gensku mutaciju, jer je recesivna. To znači da, ako žena ima mutiranu verziju gena na jednom od X kromosoma, smatra nositeljem gena za ovu bolest.
Žabno (Sisak)
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Žabno je imalo 455 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Međućelijske veze
Veze formiraju paraćelijsku barijeru između pojedinačnih epitelnih ćelija i, shodno tome, reguliraju paraćelijski transport. Tu funkciju omogućavaju membranski proteini, od kojih su najznačajniji integrini. Osim uspostavljanja međućelijskih veza, integrini su značajni i za dvosmjerno provođenje signala: iz ćelije u međućelijsku masu i obratno.
Blagaj (Kupres, FBiH)
Blagaj je naseljeno mjesto u općini Kupres (FBiH), Bosna i Hercegovina.
Međućelijske veze
Tipovi
Strukturno uobličene veze su:
Komunikacijske veze ili spojevi su
Strukturno neuobličene veze ostvaruju preko pojedinačnih molekula.
Čvrsta veza
Čvrsta veza se pojasno proteže preko cijelog obima ćelije čitavim obimom ćelije, a pod elektronskim mikroskopom ima karakterističnu konfiguraciju poput spojenih tkanina. Uspostavlja se susjednih epitelnih ćelija i sa vanćelijskim matriksom. Funkciju citoskeletnog sidra ima snop aktinskih filamenata ili, rjeđe, protein spektrin. Smatra se da je osnovna funkcija ove veze pomoć pri nabiranju površine epitela. Ova veza: Kopče - spojnice membrana su proteinski kompleksi od: Funkcija čvrstih spojeva je da formiraju barijeru, koja u manjoj ili višoj mjeri sprečava prolazak materija između epitelnih ćelija. Dimenzije zonule okludens su ispod granice vidljivosti svjetlosnog mikroskopa. Za vizualizaciju se koristi metoda kriofrakture.
Pojasna veza
Slično čvrstoj, i ove veze čine pojas oko ćelije. Međutim, za razliku od čvrstih, kod njih se membrane ćelija ne dodiruju, nego su razdvojene razmakom od oko 15 nm. Ćelije se povezuju nitima adhezijskih molekula – filamenatima grupe E-kadherina. Međućelijski filamenti su kontinuirani (bez prekida) i vežu se se za aktinske filamente susjednih ćelija.
Dezmosomi
Dezmosom (grč. δεσμός - desmós = veza + σῶμα - sṓma = tijelo) je kružna formacija na vanjskoj površini plazmaleme koja je povezana sa istom takvom na površini susjednih ćelija. Sa unutrašnje strane plazmaleme se nalazi pričvršćujući plak za kojeg se vežu intermedijarni filamenti, koji prave petlju sa intermedijarnim filamentom suprotne strane i ponove se vežu za plak. Time omogućavaju snažnu adheziju susjednih ćelija. Kako se da primijetiti, dezmosomi se nalazi na pojedinim dijelovima bočne strane ćelije i omoužavaju da se sila pritiska ravnomjerno rasporedi.
Dezmosomi su veze u međućelijskom prostoru, sastavljene od filamenata koji, u homogenomm rasporedu obrazuju strukturu zvanu međućelijski cement. Sa citosolne strane, na membrane naliježu tzv. dezmosomske kružne ploče, promjera 0,1 - 0,5 nm, debljine 15-20 nm. Dezmosomi su difuzna razmješteni po cijeloj površini ćelijske membrane.
Hemidezmosomi
Hemidesmosomi (grč. ἡμι -hēmi = pola + δεσμός - desmós = veza + σῶμα - sṓma = tijelo) se nalaze između nekih epitelih ćelija i njihove bazalne lamine. Izgledaju kao polovine dezmosoma i vezuju ćeliju za njenu bazalnu laminu. Za razliku od dezmosoma kod kojih u pričvršćujući plak ulaze kadherini kod hemidezmosoma su to integrini, proteini koji služe kao receptori za laminin i kolagen tipa IV.
Bili Potok
Bili Potok je naseljeno mjesto u općini Kupres (FBiH), Bosna i Hercegovina.
Međućelijske veze
Komunikacijska veza
thumb|upright=1.6|Izgled komunikacijske veze Komunikacijski tip međućelijskih veza strukturno omogućava međusobnu razmjenu molekula i iona. Najpoznatije komunikacijske veze su: Gap junction je prvenstveno komunikacijski spoj na bočnim stranama epitelnih ćelija. Međućelijski prostor između pojedinih pukotinskih spojišta je 2 nm i može se jedino vidjeti pod elektronskim mikroskopom i metodom kriofrakture. Pukotinsko spojište se sastoji od struktura koji se nazivaju koneksoni. Svaki konekson je građen od 6 proteina nazvanih koneksini koji sa koneksinima sa suprotne strane grade hidrofilnu poru. Kroz hidrofilnu poru je omogućen prijenos malih molekula, u prvom redu hormona, cAMP i iona, koji služe kao signalne molekule. Na taj način je omogućena komunikacija između ćelija.
Beskičmenjaci posjeduju još neke specifične međućelijske veze, kao naprimjer septatna veza ili Caenorhabditis elegans apikalna veza.
Što je za kičmenjake međućelijska veza, to je za višećelijske biljke ćelijski zid. A komunikantni spoj je zamjenjen plazmodezmom.
Sinapse
thumb|350px|Neurotransmiterska veza: sinapsa Sinapse su međusobni spojevi nervnih ćelija ili između njih i efektorskih ćelija, tj. ćelija mišića i žlijezda. Sinapsama se također označava i sam proces prenosa bioinformacija. U nervnom sistemu, informacije se prenose u vidu električnih nervnih impulsa. Kada ovi signali dođu do kraja jednog nerva, prenose se na drugi ili na neku defektorsku ćeliju, što se postiže preko sinapsi. Postoje dvije različite forme sinapsi: Kod ljudi, električne sinapse su u srčanim i glatkim mišićnim ćelijama. To su svojevrsne direktne pukotinaste veze za prenos bioelektriciteta sa jedne efektorske ćelije na drugu. Sastoje se iz dva kružna vezna kanala (kanala-koneksona), koji potiču iz ćelija koje učestvuju u sinapsi i spajaju se u jedan kanal.
Koneksoni sadrže po 6 proteinskih molekula-koneksina, kružnog rasporeda, koji  čine  njegove zidove. U ovim sinapsama, električna struja se prenosi veoma brzo, što omogućava da se sve mišićne ćelije nekog glatkog mišića i srca istovremeno kontrahuju. Ovim sinapsama se također informacije prenose dvosmjerno, sa presinapsne na postsinapsnu ćeliju i obratno. Električne sinapse se ne zamaraju.
Kod čovjeka, u centralnom nervnom sistemu sve sinapse su hemijske Kada nervni impuls stigne do kraja presinapsnog neurona, on, na svojim krajevima luči supstancu koja se označava kao neurotransmiter, a koja se veže za receptore postsinapsnog neurona i predaje prispjeki impuls. Na taj način se električni impuls, putem hemijskog posrednika, prenosi na susjedni neuron, gdje ponovo prelazi u bioelektričn podsticaj. Ovaj proces se označava kao ekscitacija. Neurotransmiter ne prenosi isključivo impulse na druge neurone, već može i blokirati njihovo prenošenje. Ovaj proces se zove inhibicija podražaja. Hemijske sinapse su jednosmjerne, jer provode nervne impulse samo sa presinapsnog na postsinapsni neuron. To ih čini veoma pogodnim za tok informacija u centralnom nervnom sistemu, jer omogućava da prispjeli signali teku u jednom smjeru, ka ciljnim strukturama.
Plazmodezme
350px|mini|default|Međućelijske veze: Plazmodezme Plazmodezme su specijalni kanali, tj. pukotine ćelijskog zida preko kojih komuniciraju biljne ćelije. To su cilindrični citoplazmatski mostići prečnika od 20 do 40 μm. Građeni su od plazmodezmne plazmamembrane (koja je produžetak ćelijske), citoplazmatskog prstena (produžetak citoplazme) i dezmotubula. Dezmotubule su gusto zbijeni fosfolipidni dvosloj, povezan sa membranama endoplazmatskog retikuluma. Ioni i manje molekule lako prolaze kroz citoplazmatski presten, a nekada se na njemu nalaze proteini koji omogućavaju kontrakciju i zatvaranje plazmodezmi. Ovim tipom veza mogu komunicirati i grupe ćelija i tako ostvariti poseban oblik sincicija.
Plamodezme se ne formiraju između svih vidova biljnih ćelija, a njihov zavisi od vrste biljaka, vrste tkiva i starosti ćelije. Veći broj plazmodezmi obrazuje se kod mladih nediferenciranih ćelija.
Plazmodezme je prvi uočio Tangl, krajem 19. stoljeća.
Betonovo
mini|280px|tabla na skretanju za Betonovo Betonovo je naseljeno mjesto u sastavu općine Sodražica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Bok (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Hrvatska:
Betonovo
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Betonovo je imalo 4 stanovnika.
IC 4286
IC 4286 (također poznat kao ESO 509-58 i PGC 47754) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 457 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 0,40 (53 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (53 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Royal Harwood Frost 4. maja 1904. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Andol (Ribnica)
Andol je naseljeno mjesto u sastavu općine Ribnica, regija Jugoistočna Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Ribnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Andol je imao 17 stanovnika.
Narodni demokratski pokret
Narodni demokratski pokret (NDP) je bosanskohercegovačka politička stranka u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini.
Historija
Stranka je nastala 9. juna 2013. godine ujedinjenjem Demokratske partije na čelu sa Draganom Čavićem i Narodne demokratske stranke na čelu sa Krstom Jandrićem. Ovom pokretu je 24. aprila 2014. godine pristupila i Nova socijalistička partija Zdravka Krsmanovića.
Zastupljenost u tijelima vlasti
Nakon Općih izbora 2014. Narodni demokratski pokret imala je 5 zastupnika u Narodnoj skupštini Republike Srpske. Ali, Nakon Općih izbora 2018. Narodni demokratski pokret sada ima 4 zastupnika u Narodnoj skupštini Republike Srpske.
Vanjski linkovi
Službena stranica NDP-a
Stara Ves Petrovska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Krapina.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Stara Ves Petrovska je imala 170 stanovnika.
Kostolomci
Kostolomci su naseljeno mjesto u općini Srebrenica, Bosna i Hercegovina.
Stara Ves Petrovska
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Stara Ves Petrovska je imalo 190 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Krnjići
Krnjići su naseljeno mjesto u općini Srebrenica, Bosna i Hercegovina.
Mjesna zajednica
Naselje Krnjići su i sjedište istoimene mjesne zajednice koja obuhvata naseljena mjesta:
Mezoderm
Mezoderm (grč. mezo = sredina + derma = koža) jest srednji od tri primarna klicina lista u zametku, koji se tokom embriogeneze bilateralnih životinja razvija između vanjskoga (ektoderm) i unutrašnjeg (endoderm) sloja. Iz mezoderma se kasnije nastaju vezivno tkivo, kosti i hrskavica, mišići, krv i krvni sudovi, limfa, bubrezi, spolni organi i njiovi dodaci.
Mezoderm stvara mezenhim (vezivno tkivo), mezotel, neepitelne krvne ćelije i celomocite. Mezotel prekriva tjelesne šupljine; formira mišiće u procesu miogeneze, pregrade i mezenterij; formira dio spolnih žlijezda (ostatak su gameti).
Mezoderm se diferencira putem ćelijskog signaliziranja, nakon čega se polarizira iz organizacijskog središta. Položaj organizacijskog centra je određen područjima u kojima je beta-katenin zaštićen degradacijom GSK-3. Beta-katenin funkcionira kao kofaktor koji mijenja aktivnost transkripcijskog faktora tcf-3m iz potiskujućeg u aktivirajuće stanje; time se podstiče sinteza genskih produkata koji su neophodni za diferencijaciju mezoderma i gastrulaciju. Pored toga, mezoderm ima sposobnost podsticanja rasta drugih struktura, kao što je nervna ploča, prethodnica nervnog sistema.
Historija
Ruski biolog Heinz Christian Pander je prvi otkrio tri zametna sloja koji nastaju tokom emgriogeneze. Odbranio je doktorat iz zoologije na Univerzitetu u Wurzburgu 1817. Istraživanja u oblasti embriologije započeo je koristeći kokošja jaja, u čijim zamecima je otkrio ektoderm, mezoderm i endoderm. Zbog ovih otkrića, Pander se ponekad titulira kao "utemeljitelj embriologije". Istraživanja je nastavio analizama embrionskih listića kod različitih vrsta i proširio ovo načelo na sve kičmenjake. Do otkrića blastule. došao je Karl Ernest von Bear 1828.
Opis
Kao jedan od tri klicina lista, mezoderm nastaje posljednji, u trećoj sedmici embrionskog razvića. Nastaje u proces zvanom gastrulacija. Tada se razvijaju tri važna sastavna dijela mezoderma: paraksijalni mezoderm, intermedijarni mezoderm i mezoderm bočne ploče. Paraksijalni izaziva nastanak somitomera, iz kojih nastataje mezenhim glave i organizira se u potiljačne i kaudalne somite. Iz somita nastaje miotom (mišićno tkivo), sklerotom (hrskavica i kosti) i dermatom (potkožno tkivo). Signali za diferencijaciju somita stižu iz okolnih struktura, uključujući notokord, nervnu cijev i epidermu. Intermedijarni mezoderm, koji povezuje paraksijalnu i bočnu pločom, diferencira se u urogenitalne strukture, među kojima su bubrezi, spolne žlijezde, njihovi kanali i nadbubrežne žlijezde. Mezoderm bočne ploče inicira razvoj srca, krvnih žila i krvnih ćelija, kao i mezoderske strukture udova.
Neke od izvedenica mezoderma su mišići (glatki, srčani i poprečnoprugasti), mišići jezika (okcipitalni somiti), mišići ždrijelnih lukova (žvačni mišići, mišići ekspresije lica), vezivno tkivo, kožni i potkožni sloj kože, kosti i hrskavica, tvrda moždana opna, endotel krvnih sudova, eritrociti, leukociti, mikroglija i Kupfferove ćelije, kora bubrega i nadbubrežnih žlijezda.
Razvoj
U toku trećee sedmice embriogeneze, u procesu gastrulacije, između endoderma i ektoderma stvara se mezoderm. Ovaj proces počinje stvaranjem primitivne pruge na površini epiblasta. Ćelije slojeva pomiču se između epiblasta i hipoblasta te se počnu širiti bočno i kranijalno. U procesu invaginacije ćelije epiblasta kreću se prema primitivnoj pruzi i kližu ispod nje. Neke od migrirajućih ćelija premještaju hipoblast i ulazeći između ektodermskog i endodermskog sloja ćelija, a druge odlaze između endoderma i epiblasta kako bi stvorile mezoderm. Ostatak ćelija sudjeluje u stvaranju ektoderma. Nakon toga, epiblast i hipoblast uspostavljaju kontakt s ekstraembrionskim mezodermom, sve dok ne pokriju žumanjčanu kesu i amnion. Zatim se smještaju na obje strane prekordalne ploče. Prekordalne ćelije migriraju na centralnu liniju, kako bi stvorile notokordalnu ploču. Iz kordamezoderma nastaje notokord, koji podstiče oblikovanje nervne cijevi. Notokord se širi ispod nervne cijevi, od glave do repa. Mezoderm se pokreće prema centralnoj liniji, sve dotle dok ne prekrije notokord, kada se poveća i nastane paraksijalni mezoderm. Sa svake strane, mezoderm ostaje tanak, pod nazivom bočna ploča. Intermedijarni mezoderm se nalazi između paraksijalnog mezoderma i bočne ploče.
Između 13. i 15. dana počinje proliferacija ekstraembrionalnog mezoderma, primitivne pruge i embrionskog mezoderma. Razvoj notokordnog kanala javlja se između 17. i 19. dana, kada su oblikovani i prvi somitei.