cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Srbija
Klima
Klima Srbije pretežno je umjereno-kontinentalnog karaktera sa stepskim osobinama na sjeveru u Vojvodini i istoku u Negotinskoj krajini. Na zaravnjenim dijelovima Staroga Vlaha u jugozapadnoj Srbiji i na najvišim planinama klima ima planinske karakteristike s kratkim svježim ljetima i oštrim dugim zimama. Poznato je da Sjenica, na nadmorskoj visini od 1015 metara, ima prosječnu temperaturu zraka u januaru −5,3 °C, a u julu tek 16,3 °C.
Srednje januarske temperature zraka u najvećem se dijelu kreću između 0 i −2 °C, u višim planinskim krajevima između −2 i −4 °C. Julske srednje temperature zraka veće su od 22 °C u Vojvodini i Pomoravlju te Negotinskoj krajini, a u planinskim krajevima i na visoravnima manje od 18 °C. Srednje godišnje temperaturne amplitude najveće su u Banatu i Negotinskoj krajini vise od 24 °C.
Pojedini dijelovi Srbije ubrajaju se u stepska područja. To su sjeveroistočni dijelovi Vojvodine gdje, naprimjer, u Kikindi padne samo 589 mm padavina, u Senti 569 mm godišnje. Srednje i južno Pomoravlje, čiji je predstavnik Niš, ima 555 mm, a Leskovac 587 mm. Godišnji režim padavina ima dva maksimuma: primarni, u kasno proljeće i sekundarni, u kasnu jesen; zime i ljeta su sušni periodi. U Vojvodini i Pomoravlju snježni se pokrivač zadržava na tlu do 40 dana, u ostalim, višim dijelovima preko 40 dana, a na najvišim planinama preko 120 dana.
Ustavno uređenje i politički sistem
Republika Srbija je sekularna država s republikanskim oblikom vladavine.
Statistički regioni
mini|130p|[[Statistički regioni Srbije|Pet statističkih regiona]]
Srbija je regionalno po normama NUTS-a podjeljena na pet statističkih regiona: Vojvodinu, Beograd, Šumadiju i zapadnu Srbiju, Južnu i istočnu Srbiju i Kosovo. Ovi regioni su na NUTS-2 razini po Nomenklaturi statističkih teritorijalnih jedinica - NUTS Evropske unije i grupirani su u dvije više NUTS-1 jedinice.
Okruzi
mini|130p|Okruzi Republike Srbije
Teritorija Srbije je podijeljena na 29 upravnih okruga i teritoriju grada Beograda. upravni okruzi su oblik dekoncentracije vlasti tzv. deataširani centri, na čelu upravnog okruga nalazi se načelnik, koji nema velike nadležnosti, ali je odgovoran Vladi Srbije za provođenje propisa Vlade na području okruga, a praktički on ima položaj emisara, no njegove nadležnosti su znatno veće u slučaju velikih nesreća ili elementarnih nepogoda. Okrug se sastoji od nekoliko jedinica lokalne samouprave: gradova i općina, koje za razliku od okruga predstavljaju vid decentralizacije vlasti, i kao takve imaju svoje originerne prihode i organe lokalne vlasti. Od 29 okruga, pet okruga se nalazi na teritoriji Kosova i Srbija nad njima od proglašavanja nezavisnosti 2009. nema upravu.
Gradovi i općine
U Srbiji, status grada ima 25 naselja, od kojih Beograd ima poseban status. Veći gradovi su podijeljeni na gradske općine, dok su ostala naselja definirana kao općine, jedinice lokalne samouprave.
Pristupanje Evropskoj uniji
Dana 7. novembra 2007. godine, Srbija potpisala sporazum o stabilizaciji i pridruživanju s Evropskom unijom.Između EU i Srbije je prestala biti potrebna viza 19. decembra 2009. godine.Srbija je službeno podnijela zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji 22.decembra 2009. godine, i Evropska komisija preporučila da Srbija postane službeni kandidat 12. oktobra 2011. Nakon preporuke Vijeća od 28. februara 2012. godine, Srbija dobila status kandidata 1. marta 2012. Dana 28. juna 2013. godine Evropsko vijeće prihvatilo Vijeće zaključaka i preporuka za otvaranje pristupnih pregovora sa Srbijom. U decembru 2013. godine Vijeće Evropske unije odobrilo otvaranje pregovora o pristupanju Srbije u januaru 2014. i održana je 21. januara na sastanku Evropskog vijeća u Bruxellesu prva Međuvladina konferencija.
Demografija
Po popisu stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Srbiji koji je proveden od 1. do 15. oktobra 2011, u Srbiji je živjelo je ukupno 7.186.862 stanovnika. Popis stanovništva provoden je na temelju Zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. Godini ("Službeni glasnik RS", br. 104/09 i 24/11). Popis je trebalo da se održi od 1. do 15. aprila, ali je zbog nedostataka sredstava odložena za oktobar. Popisivanje je naknadno produženo do 18. oktobra, a u Beogradu, Kragujevcu, Nišu, Novom Sadu i drugim gradovima i općinama gdje je bilo potrebno do 20. oktobra. Rezultati popisa su nepotpuni zbog bojkota dijela albanskog stanovništa u općinama Bujanovo i Preševo, te u manjoj mjeri u općini Medveđa.
Religija
Najveći broj stanovništva Srbije je pravoslavne vjere. Slijede muslimani, rimokatolici i protestanti.
Jezik
U Srbiji je službeni jezik srpski i ćirilično pismo dok je latinica u ravnopravnoj uporabi. Po podacima iz 2014. ćirilicu koristi 36% srpske populacije dok latinicom koja je ipak zastupljenija piše 47%.
U AP Vojvodini su, uz srpski, službeni jezici su> mađarski, slovački, bunjevački, hrvatski, rumunjski i rusinski.
Ekonomija
Srpska ekonomija je bila u kolapsu tokom 1990ih. Godine 1993. zabeležena je druga najveća inflacija u istoriji ekonomije 2,35 · 1023 procenata (64% dnevno).Prosečna plata u decembru 1993. iznosila je 21 marku. U najkritičnijim momentima dolazilo je i do nestašica hrane. Srbiji su uvedene opšte sankcije Saveta bezbednosti UN 1992. Veći deo sankcija je ukinut 1996, 2000, 2001. i 2005. kada je u potpunosti normalizovana trgovina sa SAD.
Poljoprivreda čini 16,6% nacionalnog BDP-a, industrija 25,5% i uslužne delatnosti 57,9%. Ukupni BDP za 2007. je bio oko 44,8 milijardi dolara. Dok je BDP-PPP za 2007. po stanovniku iznosio 10,375 dolara. Srbija se nalazi na površini od ukupno 8.840.000 hektara (vidi još: Poljoprivreda Srbije). Površina poljoprivrednog zemljišta obuhvata 5.734.000 hektara (0,56 ha po stanovniku), a na oko 4.867.000 hektara te površine prostire se obradivo zemljište (0,46 ha po stanovniku). Oko 70% ukupne teritorije Srbije čini poljoprivredno zemljište, dok je 30% pod šumama. Najveći ratarski kraj je Vojvodina. Gaji se žito, kukuruz, suncokret i soja, te u manjoj meri povrtarske kulture. Najpoznatiji krompir je iz Ivanjice, paprika iz Leskovca, a kupus iz Futoga. Šumadija je poznata po voćarstvu; Vršac, obronci Fruške gore, Aleksandrovačka Župa i deo Metohije po vinogradima. Stočarstvo je razvijeno u Raškoj i u istočnoj Srbiji. Metohija je plodna žitnica. Kosovo je najveće nalazište lignita u Evropi. Homoljske planine su nalazište bakra. Severni deo Banata je bogat naftom i zemnim gasom. Prema podacima iz 2021-2022 Srbija je među prvih pet zemalja u svetu po proizvodnji malina, šljiva i višanja, a u Evropi je u vodećih pet država po proizvodnji borovnica, jagoda, kupina, soje i kukuruza, te u prvih 10 izvoznika kukuruza i suncokreta u Evropi.
Srbija raspolaže sa oko 2.961.000 radno-sposobnog stanovništva, sa stopom nezaposlenosti od 21,56% (Kosovo oko 50%). U poljoprivredi radi oko 30%, industriji 46% i uslužnim delatnostima 24% (2002, bez Kosova i Metohije). Stopa inflacionog rasta preko 6,5%.
Ukupna spoljnotrgovinska robna razmjena Republike Srbije za period januar-decembar 2007. godine iznosila je 19.790,9 miliona eura. Izvoz je iznosio 6432,2 miliona, a uvoz 13358,7 miliona. Spoljnotrgovinska robna razmena bila je najveća sa članicama Evropske unije, oko 60%. U izvozu, glavni spoljnotrgovinski partneri, pojedinačno, bili su: Italija (1.094,2 miliona dolara); Bosna i Hercegovina (1.042,1 miliona dolara) i Crna Gora (950,9 miliona dolara). U uvozu, glavni spoljnotrgovinski partneri, pojedinačno, bili su: Ruska Federacija (2.625,9 miliona dolara, uglavnom uvoz energenata); Njemačka (2.169,7 miliona dolara) i Italija (1.777,8 miliona dolara). U izvozu za 2007. godinu najveće učešće imaju: željezo i čelik (1.094 miliona dolara); obojeni metali (694 miliona dolara); povrće i voće (467 miliona dolara); odjeća (445 miliona dolara) i proizvodi od metala (426 miliona dolara). Kod uvoza, najviše su zastupljeni: nafta i naftni derivati (1.962 miliona dolara); drumska vozila (1.503 miliona dolara); gvožđe i čelik (917 miliona dolara); industrijske mašine za opću upotrebu (881 miliona dolara) i električne mašine i aparati (807 miliona dolara).
Saobraćaj
Cestovni saobraćaj je najdominantniji oblik putničkog prijevoza. Danas na njega otpada 70% putničkih kilometara. Poslije Drugog svjetskog rata u Srbiji je bilo svega nekoliko stotina kilometara suvremenih cesta, a danas ih ima 30000 km, od čega je 20% magistralnih puteva. Izgrađeni su ili modernizirani mnogi međugradski i međumjesni putevi. Glavni cestovni pravac je paneuropski koridor X koji ide usporedno sa željezničkom magistralom Horgoš-Subotica-Novi Sad-Beograd-Niš, gdje se račva u dva kraka, jedan prema Sofiji, a drugi prema Skopju.
Telekomunikacije
89% domaćinstava u Srbiji ima fiksnu telefonsku liniju. Istovremeno preko 9,60 miliona ljudi koristi mobilne telefone, što je više od samog broja stanovnika za oko 30%.
Transport
Cestovni saobraćaj najdominantniji je oblik putničkog prijevoza. Danas na njega otpada 70% putničkih kilometara. Poslije Drugog svjetskog rata u Srbiji je bilo svega nekoliko stotina kilometara suvremenih cesta, a danas ih ima 30000 km, od čega je 20% magistralnih puteva. Izgrađeni su ili modernizirani mnogi međugradski i međumjesni putevi. Glavni cestovni pravac je paneuropski koridor X koji ide usporedno sa željezničkom magistralom Horgoš-Subotica-Novi Sad-Beograd-Niš, gdje se račva u dva kraka, jedan prema Sofiji, a drugi prema Skopju.
Postoje sljedeći međunarodni aerodromi u Srbiji: Aeorodrom Nikola Tesla, Beograd; Konstantin Veliki u Nišu, međunarodni aerodrom u Vršcu.
Vojska
Vojska Srbije (skraćeno VS) službeno je proglašena 8. juna 2006. godine uredbom Narodne skupštine Republike Srbije. Nastala je nakon proglašenja nezavisnosti Crne Gore od onih dijelova Vojske Srbije i Crne Gore koji su se nalazili na teritoriju Srbije.
Vojska Srbije su oružane snage Republike Srbije namjenjena za odbranu zemlje od oružanog ugrožavanja izvan teritorija Republike Srbije, kao i za izvršavanje drugih misija i zadataka, u skladu s Ustavom, zakonom i načelima međunarodnog prava koji uređuju upotrebu vojne sile. Vojska Srbije se može upotrijebiti izvan granica Republike Srbije samo po odluci Narodne skupštine Republike Srbije.
Grane Vojske Srbije su:
Brojno stanje Vojske Srbije je oko 36.000 profesionalne vojske. Vojska provodi značajne organizacijske promjene i nabavku savremenog naoružanja. mini|[[Nadežda Petrović - Letnji dan]] mini|219x219piksel|[[Novak Đoković jedan od najboljih tenisača svijeta.]]
Arhitektura
Na području Srbije postoje ostatci prapovijesnih kultura. Najpoznatija neolitska kultura na tlu Srbije je kultura Lepenskog vira. U Srbiji su se nalazili raskošni carski gradovi i palače u doba kasnog Rimskog Carstva i ranog Bizanta, čiji se ostatci mogu vidjeti u Sirmiumu, Gamzigradu i Caričinom gradu (Justiniana Prima).
Srpski srednjovjekovni spomenici koji su se očuvali do danas uglavnom su crkve i manastiri. Većina ovih spomenika ima freskama ukrašene zidove. Najznačajniji spomenik srpske srednjovjekovne umjetnosti je manastir Studenica (oko 1190.) Ovaj manastir je bio model za kasnije manastire Mileševa, Sopoćani i Visoki Dečani. Vjerojatno najpoznatija srpska srednjovjekovna freska je prikaz „Mironosnice na grobu“ (ili Bijeli anđeo) iz manastira Mileševa. Ikonoslikarstvo je također dio srpskog srednjovjekovnog kulturnog naslijeđa.
Slikarstvo
Mnogi mladi umjetnici srpske države iz 19. vijeka su se školovali u inozemstvu, posebno u Francuskoj i Njemačkoj, i donijeli su sa sobom avangardne stilove. Pored Pariza i Münchena, Beograd je u prvoj polovici 20. vijeka bio jedno od središta impresionizma. Nadežda Petrović je slikala u stilu fovizma, dok je Sava Šumanović bio pod utjecajem kubizma.
Književnost
Početak srpske pismenosti povezan je s djelovanjem braće Ćirila i Metoda na Balkanu. Postoje spomenici rane srpske pismenosti iz 11. vijeka, pisani glagoljicom. Već u 12. vijeku, pojavljuju se tekstovi pisani ćirilicom. Iz ovog razdoblja je i najstarija ćirilična knjiga srpske redakcije, evanđelje zahumskog kneza Miroslava, brata Stefana Nemanje. Miroslavljevo evanđelje je i najstarija i najljepše ilustrirana srpska knjiga srednjeg vijeka.Za vrijeme turske vladavine, u Srbiji se razvijala usmena lirska i epska književnost.
Filatelija
Filatelija u Srbiji počinje 13. jula 1866. izdavanjem marke od 10 para sa likom kneza Mihajla III Obrenovića. Marka je naranđaste boje i izdata u 12.000 primjeraka. Srbija izdaje marke sve do 1918. godine, te ujedinjenjem u zajedničku državu, koriste se marke Jugoslavije. 2006. godine Srbija izdaje ponovo marke koje vrijede, na čitavoj teritoriji Srbije, osim Kosova koje ima posebne marke u izdanju misije Ujedinjenih nacija.Prva marka Srbije, nakon otcjepljenja Crne Gore izlazi 30. juna 2006. godine. Na njoj je zastava i grb Srbije. Nominalna vrijednost im je 16,50 dinara sa motivom srpske zastave i 20 dinara sa motivom srpskog grba. Tiraž je 3.000.000 primjeraka u vrijednosti od 16,50 dinara i 500.000 primjeraka u vrijednosti od 20 dinara. Pored serija iz prirode, 2007. godine, prisutni su motivi iz sporta, npr. Svjetsko prvenstvo u vaterpolu 2006., Evropsko prvenstvo u stonom tenisu održano u Beogradu 2007. godine, kao i religiozni motivi povodom Uskrsa, motivi iz Srbije, Kopaonik, Zapadna Morava, Zlatibor, Goč, Pionirski park u Beogradu. Srpska pošta za oznake na poštanskim markama koristi naizmjenično latinicu i ćirilicu.
Zlatarovo zlato
Zlatarovo zlato je prvi roman Augusta Šenoe (1839-1881) napisan 1871. To je ujedno i prvi hrvatski historijski roman koji govori o zagrebačkoj historiji u XVI. vijeka (nakon Gupčeve Seljačke bune).
IC 82
IC 82 (također poznat kao MCG -3-4-13 i PGC 4103) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 550 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,80 (128 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (112 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 30. augusta 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Norodom Sihanouk
mini|desno|Norodom Sihanouk (1956)
Norodom Sihanouk (rođen 31. oktobra 1922. umro 15. oktobra 2012) bio je kralj Kambodže sve dok se nije odrekao vlasti 7. oktobra 2004. Nakon toga proglašen je Kraljem-Ocem Kambodže, pozicija na kojoj i dalje posjedovao mnoga prava samog kralja, do smrti 2012. godine.
Bio je sin kralja Norodom Suramarita i kraljice Sisowath Kossamak. Sam je bio na mnogim pozicijama od 1941. pa ga i Guinnessova knjiga rekorda navodi kao političara koji je imao najviše različitih pozicija u političkom životu.
Mnoge od ovih pozicija su bile izraz počasti kao i posljednja kao "Kralj-otac". Period efektivne vladavine Norodom Sihanouka nad Kambodžom je ustvari trajao od 9. novembra 1953. kada je Kambodža dobila potpunu nezavisnost do 18. marta 1970. kada Lon Nol i državni parlament svrgavaju Sihanouku.
Spahija
Spahije (osmanlijski turski: سپاهی sipâhi, iz perzijskog سپاهی   što znači "vojnik") su bili elitni vojni red osmanlijske vojske. Sistem spahija imao je elemente srednjevijekovnog evropskog viteštva kao i japanskih samuraja, ali je to ipak u najvećem bio specifičan osmanlijski sistem. Položaj spahija je bio uređen timarskim sistemom. To je originalni turski “izum”, timar, što znači “nadarbina”. Spahije su dobijale posjed u osvojenim krajevima i tako osiguravali prisutnost Porte u svim dijelovima carstva ujednačeno. Pri tom nisu postajali vlasnici zemlje, nisu je mogli ostaviti u nasljedstvo niti prenijeti na drugog. Dokle god dobro ratuje, do tad je u posjedu zemlje, te su i zbog toga postizali izvanredne rezultate. Prema dokumentima iz toga perioda zabilježeno je da je Osmanlijsko Carstvo imalo početkom 16. st. oko 90 000 spahija. Ukupna efektiva pokrajinske vojske u to doba bila je oko 200 000 ljudi. Naravno, u onim krajevima koji su bili krizna žarišta vojske je bilo više za razliku od unutrašnjosti gdje je ta pokrajinska vojska obavljala svakodnevne vojne zadatke (uključujući održavanje reda i mira). U slučaju velikih ratnih operacija ili frontalnih bitaka ova vojska mogla se sazvati u vrlo kratkom roku na jedno mjesto.
Bosanski spahije
Za razliku od ostatka Carevine, timari bosanskih spahija su se nasljeđivali unutar porodice te su na taj način spahije postali neki oblik vojnog plemstva, a ovaj način naslijeđivanja je imao utjecaja i na razvoj bosanskog osmanlijskog plemstva općenito. Na čelu bosanskih spahija stajao je alajbeg.
Mjerenje vremena "A la turca"
Mjerenje vremena "A la turca" je metoda mjerenje vremena sa kojim se sati počinju odbrojavati od trenutka zalaska sunca, a ne od ponoći, kao kod savremenog računanja vremena. Mnoge sahat-kule u Bosni i Hercegovini su imale, a neke još uvijek imaju, satne mehanizme koji mjere vrijeme po a la turca metodi.
Po ovoj metodi mjerenja vremena 12 sati pada tačno na zalazak sunca, tako da je 1 sat zapravo jedan sat poslije zalaska sunca. Pošto je zalazak sunca u toku godine neujednačen, satovi sa a la turca mehanizmima su zahtijevali konstantnu kontrolu i baždarenje. Iz tog razloga, obično uz sahat kulu je postojala muvekithana, prostorija s osnovnim astronomskim instrumentima koji su korišteni za tačno izračunavanje pozicije Sunca. Osoba koja je bila zadužena za tačnost sata se zvala muvekit.
Reference
1989. Pašić, Amir, Prilog proučavanja islamskog stambenog graditeljstva u Jugoslaviji na primjeru Mostara, Koliko je stara stambena arhitektura Mostara autohtona pojava, doktorska disertacija, Zagreb, 1989.
Informacijsko doba
mini| Laptop se povezuje na [[Internet kako bi prikazao informacije sa Wikipedije; komunikacija na daljinu između računarskih sistema je obilježje informacionog doba.]] Informaciono doba (također poznato kao kompjutersko doba, digitalno doba, silicijumsko doba ili doba novih medija) je historijski period koji je započeo sredinom 20. vijeka. Karakteriše ga brzi prelazak sa tradicionalnih industrija, uspostavljenih tokom industrijske revolucije, ka ekonomiji usredsređenoj na informacione tehnologije. Početak informatičkog doba povezuje se sa razvojem tranzistora 1947. optičkog pojačala 1957. i Unix vremena koje je počelo 1. januara 1970. godine. Ovaj tehnološki napredak imao je značajan uticaj na način na koji se informacije obrađuju i prenose.
Prema Mreži javne uprave Ujedinjenih nacija, Informacijsko doba je formirano kapitaliziranjem napretka računarske mikrominijaturizacije, što je dovelo do moderniziranih informacionih sistema i internet komunikacija kao pokretačke snage društvene evolucije. mini| Vremenska linija glavnih prekretnica informatičkog doba, od prve poruke koju je poslao [[TCP/IP|paket internetskih protokola do globalnog pristupa internetu]] Fremont Rider je 1945. izračunao da se biblioteka udvostruči svakih 16 godina kada ima dovoljno prostora. Zalagao se za zamjenu glomaznih, raspadajućih štampanih djela minijaturiziranim analognim fotografijama u mikroformama, koje bi se mogle umnožavati na zahtjev korisnika biblioteka i drugih institucija. mini|300x300piksel| Hilbert & Lopez (2011). Svjetski tehnološki kapacitet za skladištenje, komunikaciju i izračunavanje informacija. Science, 332(6025), 60–65. https://www.science.org/doi/pdf/10.1126/science.1200970 Svjetski tehnološki kapacitet za skladištenje informacija porastao je sa 2,6 (optimalno komprimovanih) eksabajta (EB) u 1986. na 15,8 EB u 1993. godini; preko 54,5 EB u 2000; i na 295 (optimalno komprimovanih) EB u 2007. Ovo je informativni ekvivalent manje od jednog CD-ROM-a od 730 megabajta (MB) po osobi 1986. godine (539 MB po osobi); otprilike četiri CD-ROM-a po osobi 1993. godine; dvanaest CD-ROM-a po osobi u 2000. godini; i skoro šezdeset jedan CD-ROM po osobi u 2007. Procjenjuje se da je svjetski kapacitet za pohranjivanje informacija dostigao 5 zetabajta u 2014, što je informativni ekvivalent 4.500 stokova štampanih knjiga od zemlje do Sunca.
Čini se da količina pohranjenih digitalnih podataka raste približno eksponencijalno, što podsjeća na Mooreov zakon. Kao takav, Kryderov zakon propisuje da količina raspoloživog prostora za pohranu izgleda raste približno eksponencijalno.
Računanje
Svjetski tehnološki kapacitet za računanje informacija pomoću računara opće namjene, vođenih ljudima, porastao je sa 3,0 × 10 8 MIPS 1986. na 4,4 × 109 MIPS 1993. godine; do 2,9 × 10 11 MIPS u 2000; do 6,4 × 10 12 MIPS u 2007.
Informaciono doba uslijedilo je nakon industrijskog doba, a u svom užem značenju odnosi se na razdoblje nakon 1972. godine, koje obilježava brzina kretanja informacija koja je veća od brzine fizičkog kretanja. Njegova glavna odrednica je raspostranjenost informacijske tehnologije koja povećava brzinu i efikasnost prijenosa informacija.
U širem smislu, početak informacijskog doba podudara se s izumom telegrafa 1837. godine, nakon čega je uslijedio razvoj čitavog niza uređaja čija je svrha bila obrada i prijenos informacija. Informacijsko doba svoj puni zamah doživljava pojavom personalnih kompjutera 80-ih godina prošlog vijeka i uspostavom globalne mreže. S ekonomskog stajališta možemo reći da nakon njega slijede razdoblja ekonomije znanja i tzv. neopipljive ekonomije koja iskorištava znanje, kreativnost i nove mogućnosti saradnje.
Unatoč pokušajima postavljanja u nekakav vremenski okvir, možemo reći kako informacijsko doba traje i danas. Njegova obilježja, ponajprije upotreba ICT-a i Interneta, prodiru u sve sfere života, od globalne politike i ekonomije pa sve do svakodnevne interakcije među pojedincima.
Digitalna i ICT revolucija
Digitalna revolucija odnosi se na posljedice pada cijena digitalnih komunikacijskih uređaja te obuhvata promjene u tehnologiji i društvu. Nastupila je 70-ih g. 20. vijeka izumom mikroprocesora, dok njen vrhunac započinje 90-ih smještanjem Interneta u privatnu sferu. Informacijska i komunikacijska tehnologija (ICT) obuhvata kompjuter, komunikacijsku opremu i s njima povezane usluge te se bavi proučavanjm informacijskog doba. Digitalna i ICT revolucija odvijale su se usporedno. Drugim riječima, analogni uređaji koji služe komunikaciji i prijenosu informacija prolaze kroz proces digitalizacije. Takvo povezivanje različitih usluga (telefonija, televizija, Internet itd.) u jedinstvenu digitalnu mrežu naziva se konvergencija. Osnovna pokretačka snaga informacijskog doba je Internet, koji omogućuje nove oblike komunikacije, poslovanja i učenja. Internet je plodno tlo za inovacije, a u svojim temeljima je demokratičan, jer svako može biti autor sadržaja. Lične digitalne tehnologije su integritet medija, integracija medija, fleksibilna interakcija, transakcije, mogućnost podešavanja alata, uređivanje tekstualnih, audio, vizuelnih i video zapisa.
Informaciona ekonomija
U informacionoj ekonomiji produktivnost i konkurentnost firmi ovisi o njihovoj mogućnosti stvaranja, obrade i primjene informacija utemeljenih na znanju, a oslanja se na intenzivnu upotrebu informacijske tehnologije. Informaciona ekonomija je globalna, visoko produktivna i uključuje profit koji proizlazi iz brzine inovacija. Još neki od pojmova koji se odnose na istu pojavu, samo što naglašavaju različite aspekte jesu ekonomija znanja, nova i mrežna ekonomija. Utjecaj ICT revolucije očituje se u pojavi e-trgovine, tj. poslovnim transakcijama koje koriste elektroničku komunikaciju i digitalnu tehnologiju. S novom tehnološkom revolucijom došlo je do promjena na tržištu rada. Naime, sve su traženiji stručnjaci na području ICT usluga, tehnologije i informacione ekonomije, ali i niz pružatelja intelektualnih usluga, kao što su advokati, naučnici, profesori, novinari i dr. U ovom novom okružju neophodno će biti cijeloživotno učenje, koje će omogućiti upravo informacijska tehnologija.
Sociološki aspekti
Internet i digitalna tehnologija pužaju nove prilike za učenje, omogućuju pojedincima direktnu prodaju ideja, usluga ili proizvoda, pristup informacijama te zadovoljavanje emocionalnih i psiholoških potreba. Javljaju se tzv. virtualne zajednice utemeljene na zajedničkim interesima. S druge strane, vidljiva je i pojava otuđenja, najčešće unutar institucije obitelji, te ovisnosti o novim tehnologijama. Globalizacija podrazumijeva brisanje umjetnih granica slobodnim protokom dobara, usluga, kapitala, znanja i ljudi. Omogućile su ju niske cijene prijevoza i komunikacija, a potonje ukazuje na njenu povezanost s ICT revolucijom. Unatoč globalizaciji nemaju svi jednaku mogućnost pristupa informacionoj tehnologiji i Internetu. Taj razdor između informaciono bogatih i informaciono siromašnih naziva se digitalna podjela.
Antoine Lavoisier
Antoine-Laurent de Lavoisier bio je francuski hemičar.
Smatra se osnivačem moderne hemije. Proglasivši zakon o neuništivosti materije osnovom hemijskih zbivanja, uvodi egzaktne fizikalne metode mjerenja u hemijska istraživanja. Utvrdio je sastav zraka i prirodu kisika, te njegovu ulogu u sagorijevanju i disanju. Do sredstava za svoja istraživanja dolazio je zakupništvom ubiranja poreza, ali kad su zakupnici u Francuskoj revoluciji kolektivno osuđeni na smrt, i on 1794. dolazi pod giljotinu. Kad je čuo za njegovu smrt, Joseph Louis Lagrange lamentirao je: "Bio im je dovoljan trenutak da mu odrube glavu, a možda neće biti dovoljno 100 godina da se rodi slična."
U njegovu čast francuski astronom Lacaille dao je naziv jednom sazviježđu Hemijska peć.
NGC 635
NGC 635 (također poznat kao IRAS 01359-2310, MCG -4-5-2 i PGC 6062) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 644 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,50 (94 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (94 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Francis Preserved Leavenworth 15. oktobra 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Islam u Bosni i Hercegovini
mini|desno|300px|[[Careva džamija (Sarajevo)|Careva džamija izgrađena 1462. godine, nastarija džamija u Sarajevu]] Islam u Bosni i Hercegovini ima bogatu i višestoljetnu tradiciju čiji korijeni sežu nekoliko stoljeća unazad kroz historiju. Većinu muslimanskog stanovništva u BiH čine Bošnjaci, koji su uglavnom hanefijski suniti, iako su sufije imale veliki historijski uticaj na ovim prostorima. Pored Bošnjaka u muslimansku populaciju u BiH se ubrajaju i Turci, Albanci kao i dio Roma.
Od ukupno 3.531.159 stanovnika koliko ih je živjelo u Bosni i Hercegovini (prema popisu iz 2013), 1.790.454 stanovnika se izjasnilo kao pripadnici islamske vjeroispovijesti što je više od polovine od ukupnog stanovništva države, odnosno 50,70%.
Historija islama u Bosni i Hercegovini
mini|desno|250px|[[Džamija hadži Ahmeta Dukatara u Livnu, izgrađena u periodu između 1562. i 1574.]] Dolazak Osmanlija u 15. vijeku nije bio prvi dodir islama sa Bosnom.
Od svih južnoslavenskih država islam se prije dolaska Osmanlija prvi put pojavio u Srijemu, zatim u Mačvi i u sjeveroistočnoj Bosni u 12. vijeku. O tome je pisao Abu Hamid al-Andalusi koji je boravio u Ugarskoj između 1150 i 1153. godine i naišao mnogo ratnih plaćenika muslimana koji su za nekoliko godina pobijedili 12 bizantijskih vojski. On spominje Magribince - muslimane. Neki od zarobljenika koje su Bizantinci zarobili iz Ugarske vojske bili su Srijemci - muslimani koji su se zvali Halusije ili Kalisije. Njih, također, spominju i Kinam i Abu Hamid. Danas se u sjeveroistočnoj Bosni nalazi naselje Kalesije. U ovom ratu je učestvovao i bosanski ban Borić na strani Ugarske, protiv Bizantijskog carstva.
Islam se prvi put značajno pojavljuje u Bosni sa dolaskom Osmanlija u 15. vijeku. Širenje islama u Bosni je jedan od najvećih svjetskih fenomena kada je u pitanju dobrovoljni prelazak na islam. Bošnjaci su prihvatili islam dobrovoljno u velikom broju. Proces prelaska na islam se ubrzao sa nastankom muslimanskih naselja okupljenih oko islamskih kulturnih ustanova poput džamija i tekija.
Razlozi masovnog prelaska na islam su višestruki. Prema nekim izvorima, značajan faktor su odigrale sličnosti ranije dominantne religije u Bosni, Crkve bosanske sa islamom (molitva pet puta na dan, post, neprihvatanje krsta, skromne bogomolje, zabrana ikona itd.). Neki izvori pominju povlastice koje je imalo islamsko stanovništvo (raja) u odnosu na kršćansko (uglavnom katoličko) i dodatne namete prema kršćanskom stanovništvu od strane feudalaca (kao npr. danak u krvi). Treći izvori sugerišu da je islam prihvaćen kao reakcija na brojne ranije pokušaje pokrštavanja bosanskih heretika, te krstaške ratove koji su imali za cilj uništenje Crkve bosanske.
U 16. vijeku postojao je posebni bošnjački pravac islama. Osnivač je bio Hamza Hali Bošnjak iz Gornje Tuzle. Poznat kao Hamzevijski islam, njegov rast je prekinuo veliki vezir Mehmed paša Sokolović 1573. godine. Smatra se da se je Hamzevijski islam sastojao od mješovitih islamskih i kršćanskih uticaja.
Razaranje islamskih objekata u periodu 1992-1995
Tokom rata u Bosni i Hercegovini, ciljano i sistematski, u velikoj mjeri su uništeni ili oštećeni islamski vjerski objekti na području čitave države a pogotovo na teritoriji koju su kontrolisale VRS i HVO. U mnoštvu porušenih islamskih objekata našle su se i dvije džamije koje su na UNESCO-ovom spisku kulturne baštine: banjalučke džamije  Arnaudija i Ferhadija.
Struktura Islamske Zajednice u Bosni i Hercegovini
Više džemata čini medžlis, čije se administrativne granice uglavnom poklapaju sa granicama općina. Medžlisom rukovodi skupština i izvršni odbor medžlisa. Ono što je imam u slučaju džemata, u slučaju medžlisa je glavni imam koji je ujedno i član izvršnog odbora medžlisa po položaju. Teritorija Bosne i Hercegovine je trenutno organizirana u 88 medžlisa.
NGC 3793
NGC 3793 je zvijezda i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Prvo otkriće je napravio Ernst Wilhelm Leberecht Tempel 12. februara 1882. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Tina Turner
Tina Turner (rođena Anna Mae Bullock; 26. novembar 1939. – 24. maj 2023.) bila je pjevačica rođena u Sjedinjenim Američkim Državama. Poznata kao "Kraljica rokenrola", postala je istaknuta kao pjevačica grupe Ike & Tina Turner Revue prije nego što je započela uspješnu solo karijeru. Bila je poznata po svojoj "razmetljivosti, senzualnosti, moćnom grubom vokalu i nezaustavljivoj energiji", po svom odnosu sa bivšim mužem Ikeom Turnerom i po svojim slavnim nogama.
U 1980-im Turner je pokrenula "jedan od najvećih povrataka u historiji muzike". Njen multiplatinasti album Private Dancer iz 1984. sadržavao je hit pjesmu "What's Love Got to Do with It", koja je osvojila nagradu Grammy za ploču godine i postala njena prva i jedina pjesma broj jedan na Billboard Hot 100. Sa 44 godine, bila je najstarija solo umjetnica koja je na vrhu Hot 100. Njen uspjeh na top listama nastavio se sa " Better Be Good to Me", "Private Dancer", "We Don't Need Another Hero", "Typical Male ", "The Best", "I Don't Wanna Fight", i "GoldenEye". Tokom svoje svjetske turneje Break Every Rule 1988. postavila je tadašnji Guinnessov svjetski rekord za najveću publiku sa kartom (180.000) za solo izvođača.
Dana 24. maja 2023. Turner je umrla u svom domu u Küsnachtu, u Švicarskoj, u 83. godini, nakon godina bolesti. Nakon njene smrti, mnoge kolege umjetnici izrazili su žaljenje su za njenu smrt, uključujući Beyonce, Mariah Carey, Janelle Monáe, Questlove, Pete Townshend, Diana Ross, Dolly Parton, Ciara, Debbie Harry, Gloria Gaynor, Bryan Adams, Flea, Kid Cudi Elton John, Madonna, Cher, Lizzo, Brittany Howard,  i članovi Rolling Stonesa Mick Jagger,  Keith Richards, i Ronnie Wood. Turner je također dobila priznanje od strane manekenke Naomi Campbell, kao i filmskih i televizijskih ličnosti poput Oprah Winfrey, Angele Bassett, Jenifer Lewis, Forest Whitaker, Priscille Presley i pozorišnog producenta Joop van den Endea. Odali su joj počast javnim izjavama predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Joe Biden, kao i bivši predsjednici Barack Obama i Bill Clinton, te predsjednik Švicarske Alain Berset. Kralj Čarls III je također odao počast Turnerovoj dozvolivši da se njena pjesma "The Best" izvodi tokom promjene straže.
1200.
Godina 1200 (MCC) bila je prestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. mini|Istočna polulopta u 1200.
NGC 6755
NGC 6755 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Orao. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. jula 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Međunarodni aerodrom Djibouti–Ambouli
Međunarodni aerodrom Djibouti–Ambouli ; ) jest najveći aerodrom u Džibutiju. Nalazi se gradu Ambouliju a opslužuje glavni grad Djibouti. Osim za civilne svrhe služi i kao vojni aerodrom.
Historija
Aerodrom je otvoren 1948. godine. Prvobitno skromnih dimenzija, objekt je tokom perioda nakon nezavisnosti Džibutija, kroz nekoliko adaptacija dostigao trenutni kapacitet.
Sredinom 1970-ih, aerodrom je proširen za prihvat više međunarodnih prevoznika, a državna kompanija Air Djibouti pružala je redovne letove do različitih odredišta.
Upotreba
thumb|right|Avion državne aviokompanije [[Air Djibouti na Međunarodnom aerodromu Djibouti–Ambouli]] Aerodrom pored civilnog prometa služi i kao vojno aerodromsko čvorište za mnoge vojne kontigente iz različitih država. Vojni promet čini otprilike 75% ukupnog prometa aerodroma.
Civilna upotreba
Međunarodni aerodrom Djibouti–Ambouli ima jedan terminal s jednom pasoškom kontrolom i jednim odjelom za kontrolu prtljage.
Kako se aerodrom nalazi južno od grada Djiboutija, a piste mu se pružaju prema istoku i zapadu, slijetanje aviona na pistu obično se dešava direktno iznad glavnog grada, kada puše vjetar sa zapada.
U 2010. godini aerodrom je opslužio 176.861 putnika.
Vojna svrha
Kao vojni aerodrom koriste ga različite vojske svijeta, između ostalog:
NGC 2337
NGC 2337 (također poznat kao IRAS 07066+4432, MCG 7-15-10, PGC 20298 i UGC 3711) je nepravilna galaksija koja je udaljena oko 20 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 2,10 (12 hiljade sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (8 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 17. januara 1877. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Makedonska Kamenica
Makedonska Kamenica je grad i sjedište istoimene općine u Sjevernoj Makedoniji. Nalazi se na obroncima Osogovske planine u istočnom dijelu Sjeverne Makedonije. Od 1996. Makedonska Kamenica je i samostalna općina, a do tada je bila u sastavu općine Delčevo.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2002. godine, Makedonska Kamenica je imala 5.147 stanovnika.
Erebus (krater)
mini|350p|desno|Erebus krater Erebus krater je udarni krater na području Meridiani Planum, na Marsu. Posjetio ga je rover Opportunity između Sol 550 i Sol 850, oktobar 2005. - mart 2006.
Erebus obuhvata oko 350 m u prečniku. Opportunity je posjetio uz krater dok je putovao prema Victoria krateru.
Procjenjuje se da je jako star, i gledano sa površine gotovo je neprimjetan. Teren je pjeskovit a kroz pjesak proviruju stijene.
Ime je dobio po polarnom istraživačkom plovilu (HMS Erebus).
Tercijarna struktura proteina
thumb|250px|Tercijarna struktura [[mioglobin (u sredini je hem)]] Tercijarna struktura proteina – u  biohemiji – je njegova trodimenzijska struktura, definirana koordinatama atoma.
thumb|380px|Tercijarna struktura proteina je način na koji je oblikovan polipeptid složenog molekulskog oblika. To je uzrokovano interakcijama R-grupa kao što su ionske i [[vodikova veza|vodikove veze, disulfidni mostovi i hidrofobne i hidrofilne interakcije.]]
Historija
Nauka o tercijarnoj strukturi proteina prešla je iz jedne hipoteze u detaljnu definiciju. Iako je Emil Fischer sugerirao da su proteini napravljeni od polipeptidnog i bočnih lanaca aminokiselina, Dorothy Maud Wrinch je uključila geometriju u predviđanje struktura proteina. Wrinch je to pokazao modelom  Ciklol , prvim predviđanjem strukture globularnog proteina. Suvremeni metodi mogu odrediti, bez predviđanja, tercijarne strukture do unutar 5 Å (0,5 nm) za male proteine (<120 ostataka) i, pod povoljnim uvjetima, pouzdana predviđanja sekundarne strukture.
Odnos sa primarnom strukturom
Tercijarna struktura proteina je u velikoj meri određena njihovom primarnom strukturom. Metodi koji se primjenjuju za za predviđanje tercijarne, preko  primarne strukture općepoznate su kao predviđanja proteinskih struktura. Sredina u kojoj je protein sintetiziran i u kojoj treba da se savija predstavlja značajnu odrednicu njegovog finalnog oblika i najčešće se ne uzima direktno u obzir u aktuelnim metodima predviđanja (najveći broj takvih metoda se oslanja na poređenje primarne strukture čija se posredno predviđa tercijarna, preuzetom iz proteinske banke podataka,, čime se uzima u obzir i sredina jer se pretpostavlja da analizirana i referenta struktura imaju slično ćelijsko okruženje.
Određivanje tercijarne strukture
Kod globularnih proteina, tercijarne interakcije često su stabilizirane povlačenjem hidrofobnih bočnih grupa ka bewzvodnoj unutrašnjosti proteina i obogaćivanjem kontaktne površine protein-voda naelektrisanim i hidrofilnim bočnim grupama. Kod vanćelijskih proteina, koji nisu u citoplazmi, disulfidni mostovi između bočnih grupa cisteina  pomažu održavanju tercijarne strukture. Mnoge slične, stabilne tercijarnih strukture postoje kod proteina koji nemaju sličnu funkciju, niti evoluciju, kao što su mnogi proteini koji su oblikovani kao TIM bure, nazvano po enzimu triozofosfoizomeraza. Još jedna česta tercijarna struktura je vrlo stabilno dimerno uvijeno klupko, sastavljeno od četiri alfa heliksa. Proteini se klasificiraju po prisutnim strukturama, u bazama podataka kao što su SCOP ili CATH. Svaku polipeptidni lanac nema jasno definiranu tercijarna strukturu. Neki od njih, naročito kraći, u prirodnom obliku su neuređeni i, u standardnim fiziološkim uslovima, postoje kao nasumična klupka. Unutar obično vrlo uređenog proteina mogu se naći i neuređene regije, posebno na krajevima lanaca ili njihovim dijelovima koji povezuju domene, čija se relativna orijentacija može mijenjati, u zavisnosti od sredine u kojoj se nalaze.
Stabilnost prirodnih stanja
Najčešća konformacija proteina u njegovom ćelijskom okruženju se naziva nativno stanje ili nativna konformacija. Tvrdnja da je njegovo najkarakterističnije stanje ujedno i termodinamički najstabilnije za datu primarnu strukturu, prihvatljiva je u prvoj aproksimaciji, ali ujedno pretpostavlja da reakcija oblikovanja ovog stanja nije kinetički kontrolirana, tj. da je vrijeme od translacije do prelaska u nativno stanje kratko.
U ćeliji, veliki broj proteina-pratitelja, pomažu novosintetisarom polipeptidu da zauzme svoju nativnu komformaciju. Neki od tih proteina deluju vrlo selektivno, kao je protein disulfid-izomeraza, drugi su općiji i mogu pomagati većini loptastih proteina, kao što je prokariotski GroEL/GroES sistem i njemu homologni eukariotski Hsp60/Hsp10 sistem,koji pripadaju ovoj kategoriji.
Cink
Cink jeste hemijski element koji ima simbol Zn i atomski broj 30. Cink se ubraja u prelazne metale 12. grupe, ali među njima on zauzima posebno mjesto zbog popunjene d-orbitale u atomu, pa je dosta sličan zemnoalkalnim metalima. Po starijim razvrstavanjima, cinkova grupa elemenata se označavala kao 2. sporedna grupa (analogno tome su zemnoalkalni metali označavali 2. glavnu grupu), dok po današnjoj prihvaćenoj IUPAC nomenklaturi, cink zajedno sa kadmijem i živom sačinjava 12. grupu.
Tercijarna struktura proteina
Eksperimentalno određivanje
Najveći broj do sada poznatih proteinskih struktura su određene metodom rendgenske kristalografije, koja daje podatke visoke rezolucije, ali ne i vremenski zavisne informacije o konformacjskoj fleksibilnosti proteina. Drugi, čest način za određivanje strukture proteina je pomoću nuklearne magnetne rezonanse, koja daje podatke nešto niže rezolucije, a i ograničena je na analizu relativno kratkih proteinskih polimera, ali daje vremenski zavisne informacije o kretanju proteina u rastvoru. Više se zna o karakteristikama tercijarne strukture rastvorljivih globularnih, nego membranskih proteina jer je ove izuzetno teško analizirati primjenom pomenutih  metoda.
Cink
Cink je plavo-bijeli lomljiv i krhak metal koji se najčešće koristi za pocinčavanje željeza i čeličnih dijelova kao i za izradu oluka. On je za sva živa bića neophodan u ishrani i dio je vrlo važnih enzima u organizmima. Ime cink je nastalo od riječi zind ili zinke u značenju zub, nazubljen, a potiče od nazubljenih metalnih kristala cinka.
Ima 23 izotopa čije se atomske mase nalaze između 57-78, od kojih su stabilni 64, 66, 67, 68 i 70.
Historija
mini|lijevo|200px|[[Sfalerit, najčešća ruda cinka]] Još u starom vijeku cink je bio osnovni materijal za proizvodnju legure mesinga. Kao samostalan metal, otkriven je u Indiji ili Kini prije 1500. p. n. e., a Evropu je donesen tek krajem 16. vijeka. Već 1679. godine kod njemačkog grada Kassela otvara se prva radionica za proizvodnju mesinga. Smatra se da je flamanski metalurg P.M. de Respour prvi ekstraktirao metalni cink iz cink-oksida 1668. godine. Već početkom 18. vijeka, Étienne François Geoffroy opisuje kako se cink-oksid kondenzira u žute kristale na željeznim šipkama koje su stavljene iznad cinkove rude pri topljenju. U Britaniji, metalurg John Lane je izveo eksperiment da istopi cink, prije nego što je bankrotirao 1726. godine. Godine 1738., britanski metalurg William Champion je patentirao proces ekstrakcije cinka iz kalamina u vertikalnoj topionici. Njegova tehnologija je donekle slična onoj koju su koristili u cinkovim rudnicima Zawar u Rajasthanu, međutim nema dokaza da je on posjetio Indiju. Championov proces se koristio sve do 1851. godine.
Fizičke
Metalni cink je blještavobijel, neplemeniti metal, koji je na sobnoj temperaturi i iznad 200 °C dosta krhak. Na temperaturama između 100 i 200 °C je dosta duktilan i lahko se daje deformirati. Njegov prijelom je srebreno bijel. Cink se kristalizira u heksagonskom kuglastom kristalnom sistemu. On se zapravo prostire vertikalno po slojevima kugle, a razmaci između atoma cinka se međusobno neznatno razlikuju, unutar sloja 264,4 pm, a između slojeva 291,2 pm.
Hemijske
Stajanjem na zraku na površini cinka se formira otporni zaštitni sloj sastavljen iz cink-oksida i cink-karbonata (Zn5(OH)6(CO3)2). Zbog toga se cink, i pored svojih neplemenitih osobina, za zaštitu od korozije (pocinčavanje čeličnih predmeta i slično). Cink se rastvara u kiselinama dajući cinkove dvovalentne soli a u bazama daje cinkate [Zn(OH)4]2−. Jedan izuzetak je cink visoke čistoće (99,999 %), koji ne reagira sa kiselinama. Cink u svojim spojevima se javlja gotovo isključivo sa oksidacijskim brojem +2 (dvovalentan).
Hemijski, cink se ubraja u neplemenite metale (redoks potencijal -0,763 volta). Ovo se može iskoristiti naprimjer, da bi se plemeniti i drugi metali izdvojili u elementarnom stanju iz svojih soli putem redukcije, kao što je ova zamjena bakra cinkom iz soli bakra:
Rasprostranjenost
Najveća nalazišta se nalaze u Sjevernoj Americi (SAD, Kanada), Australiji, Kini i Kazahstanu. Na području Balkana, postoji niz manjih rudnika cinka, gdje se najčešće kopa zajedno sa rudama olova i bakra. Rudnici cinka postoje na Kosovu (Trepča), u Sloveniji (Mežica) i Bosni i Hercegovini (Sase kod Srebrenice). Na površini zemlje, na mjestima gdje se cinkova ruda nalazi u plitkim slojevima zemlje, rastu rijetke biljke poput nekih vrsta iz porodice Viola, a kojima su neophodne veće količine cinka da bi rasle.
Namirnice koje su bogate cinkom su: ostrige, posno meso i ribe. Također ga ima i u zrnastom hljebu.
Najveći proizvođači
Ruda cinka se najviše kopa u Kini, zatim Peruu, Australiji, Kanadi, SAD-u, Meksiku i Južnoafričkoj Republici. U Evropi, aktivni su rudnici cinka u Irskoj, Poljskoj, Finskoj, Bugarskoj i Švedskoj. Ukupna svjetska proizvodnja cinka 2010. godine iznosila je oko 12 miliona tona. U 2009. godini, prema podacima Američkog geološkog instituta proizvedeno je 11,2 miliona tona cinka. Prema tim podacima, u Bosni i Hercegovini je 2009. godine proizvedeno 2.000 tona, što je 38. mjesto u svijetu po proizvodnji ruda cinka.
Dobijanje
Cink se dobija većinom iz rude cink sulfida. Da bi se on upotrijebio, prvo se sulfid mora prevesti u cink-oksid. Ovo se dešava putem hrđanja na zraku. Pri tom pored cink-oksida nastaju velike količine sumpor-dioksida, koji se dalje može koristiti za proizvodnju sumporne kiseline.
Ako se kao polazna sirovina koristi mineral smitsonit, to se može odvijati putem gorenja uz izdvajanje ugljik-dioksida.
Idiotip
Idiotip - u  imunologiji -je  zajedničko oilježje između grupe imunoglobulin ili receptora T-ćelije (TCR) zasnovanih na specifičnosti vezanja  antigena i stoga strukture njihovih varijabilnih regija. Varijabilna regija receptora antigena T-ćelija (TCR) i B-ćelija  (imunoglobulini) sadrže regiju koja određuje komplementarnost  (CDR) sa jedinstvenim aminokiselinskim sekvencama. Oni definiraju površinu i svojstva varijabilne regije, određujući specifičnost antigena i samim tim idiotopskih molekula. Imunoglobulini ili TCR sa zajedničkim idiotopom su isti idiotip. Idiotip antitela određuje se prema:
Cink
Dobijanje
Daljnja obrada se može odvijati na dva moguća načina. To su takozvani mokri i suhi postupak. Suhim postupkom se dobija oko 60% od ukupne količine proizvedenog cinka. Pri tome se cink-oksid miješa sa fino samljevenim ugljem i zagrijava u posebnim pećima za topljenje na oko 1100–1300 °C. Pri tom procesu se naprije formira ugljik-monoksid, a kasnije on reducira cink-oksid do metalnog cinka. Iz nastalog ugljik-dioksida ponovo se formira ugljik-monoksid po Boudouardovoj ravnoteži:
Idiotip
Etimologija i upotreba
Termin idiotip potiče od dva grčka korijena, idio = privatno, razlikovno, osebujno + tip = oznaka. Dakle, idiotip opisuje karakterističnu sekvencu i regiju koja čini bilo koji imunoglobulin/TCR jedinstvenim od drugih istog tipa koji je njegova varijabilna regija. Izraz "idiottip" ponekad se koristi i za opisivanje zbirke više idiotopova, a samim tim i ukupnog kapaciteta vezanja antigena, posjedovanih antitijelom.
Cink
Dobijanje
Pošto je u pećima temperatura iznad tačke ključanja cinka, cink se pretvara u paru u gornjem dijelu peći. Zatim se nanosi olovo da bi se cink kondenzirao.
Idiotip
Etimologija i upotreba
Riječ "idiottip" postala je uticajna u imunologiji kada je Niels Jerne formulirao svoju teoriju imunskih mreža. Jerne je 1984. dobio Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu, uglavnom zbog toga što je otac teorije imunoloških mreža. On je definirao idiotip kao skup epitopa na V području molekule antitijela, pri čemu epitop označava antigenu determinanta. Također je definirao "paratope", onaj dio varijabilne regije antitijela koja se vezuje za antigen. Najbolje razvijena verzija teorije imunskih mreža naziva se teorija simetrične mreže, u kojoj razlika između idiotipa i paratopa nema nikakvu ulogu.