cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heparan-sulfat
Struktura i razlike od heparina
Heparan-sulfat je član glikozaminoglikanske porodice ugljikohidrata i veoma je blisko povezan po strukturi sa heparinom. Heparin, poznat kao antikoagulans, je visoko sulfatirani oblik HS koji se, za razliku od HS, uglavnom nalazi u sekretornim granulama mastocita. Oba se sastoje od varijabilno sulfatirane ponavljajuće disaharidne jedinice. Glavne disaharidne jedinice koje se javljaju u heparan-sulfatu i heparinu prikazane su u nastavku. Najčešća disaharidna jedinica u heparanasulfatu sastoji se od glukuronske kiseline (GlcA) povezane sa N-acetilglukozaminom (GlcNAc), obično čini oko 50% ukupne disaharidne jedinice. Uporedite ovo sa heparinom, gde IdoA(2S)-GlcNS(6S) čini 85% heparina iz goveđih pluća i oko 75% heparina iz svinjske crijevne sluzokože. Problemi nastaju prilikom definiranja hibridnih GAG-ova koji sadrže i strukture slične 'heparinu' i 'HS-like'. Predloženo je da GAG treba da se kvalifikuje kao heparin samo ako njegov sadržaj N-sulfatnih grupa uveliko premašuje N-acetilne grupe, a koncentracija O-sulfatnih grupa premašuje onu N-sulfatnih. Dolje nisu prikazani rijetki disaharidi koji sadrže 3-O-sulfat glukozamin (GlcNS(3S,6S) ili slobodnu amino grupu (GlcNH3+). U fiziološkim uslovima esterske i amidne sulfatne grupe se deprotoniraju i privlače pozitivno nabijene kontraione da formiraju so. Smatra se da u tom obliku HS postoji na površini ćelije.
Marijanska ostrva
Geografski položaj
Nalaze se između 12. i 21. sjeverne širine i duž 145. mridijana, a središte im je oko 16°37' sjeverne geografske širine i 145°37' istočne geografske dužine.
Geografske osobine
Marijanska ostrva predstavljaju južni dio podmorskog planinskog lanca koji izranja u središnjem zapadnom dijelu Tihog okeana. Isti se lanac proteže 2519 km od Guama do Japana.
Geografski, Marijanska ostrva su najsjeverniji dio većeg arhipelaga, Mikronezije, koja se nalazi između 13° i 21° sjeverne geografske širine i 144° i 146° istočne geografske dužine.
Zauzimaju ukupnu površinu od 1007 kvadratnih kilometara
Sastoje se od dvije grupe.
Sjevernu čini deset glavnih, vulkanskih, ostrva, od kojih su samo četiri naseljena: Agrihan, Anatahan, Alamagan i Pagan.
Južnu grupu čini pet koralnih vapnenačkih ostrva: (Rota, Guam, Aguijan, Tinian and Saipan), koji su svi naseljeni osim Aguijana.
U sjevernoj grupi, najviši vrh je 2700 stopa visine. Na tim ostrvima se u vulkanskim kraterima pokazivaju znaci aktivnosti, a potresi nisu rijetki.
Kod južnih ostrva, koralni grebeni čine odron njihovih obala, koje nisu znatno izdignute iznad morske visine.
Upravna podjela
Upravno su podijeljeni između dvije jedinice:
Biljni i životinjski svijet
Sva ostrva, osim ostrva Farallona de Medinille i Uracasa (u sjevernoj grupi) su više ili manje šumoviti, biljni pokrivač je bujan i sličan onima na Karolinskim ostrvima i na Filipinima, odakle su donešene brojne biljne vrste. Zahvaljujući vlažnosti tla, niže vrste biljaka (nekada označene naučnim nazivom Cryptogamae) su brojne, kao i brojne vrste trava. Kokosove i areca palme, manioka, kafa, kakao, slatki krompir (batata), šećerna trska, pamuk, duhan, yam i biseri su glavni proizvodi, a najviše se uvozi kopra. Obrada zemlje je i pored toga zanemarena, pored brojnih prednosti što ih nude klima i tlo. Većina ostrva je obilata vodom.
Životinjski svijet je sličan onome sa Karolinskih ostrva, iako ne tako brojan i raznolik. Određene vrste su izvorne na oba arhipelaga. Svinje i goveda se kreću slobodno po divljini, i lovi ih se po potrebi. Goveda su bila poznata vrsta domorocima od samog početka ljudske naseljenosti na ovim ostrvima, a svinje su donijeli kolonizatori Španci.
Klima
Klima je zdrava, i pored velike vlažnosti. Vrućinu ublažavaju pasati, te je blaža od filipinske. Zadnja okolnost je pojačana činjenicom da nema velikih temperaturnih razlika.
Ime i prvi susreti s kolonizatorima
Prvi Evropljanin koji je primijetio ovu otočnu grupu je bio Portugalac Ferdinand Magellan 6. marta 1521., koji je promatrao dva najjužnija ostrva i proplovio između njih sa svojom španskom ekspedicijom na putu oko svijeta.
Na prvom pristajanju na Umatacu na Guamu, Magellanovi brodovi su se opremili potrepštinama od domorodaca Taotaomonasa (predaka plemena Chamorrosa). Inače se smatra da su domoroci pretpostavljali da se radi o trgovini i da su kao razmjensku robu uzeli jedan od brodića kojim su se Španci iskrcali na ostrvo. Nastao je nesporazum. Španska posada je mislila da su domoroci njima potrepštine davali besplatno, pa su ovo uzimanje broda smatrali krađom. Zbog ovog nesporazuma, španska je ekspedicija napala domoroce, a ostrva obilježila imenom Islas de los Ladrones ("Lopovska ostrva"), imenom kojim se ponekad ova ostrva i danas naziva tako, Ladrones.
Sâm Magellan ih je nazvao Islas de las Velas Latinas ("Ostrva latinskog jedra").
Od drugih imena koje su mornari dali ovim ostrvima su i imena ostrva sv. Lazara, Jardines i 'Prazeres''.
Španija je 1667. formalno položila pravo na njih, uspostavila je tamo redovnu koloniju i dala im je službeno ime Las Marianas u čast španske kraljice Marije Austrijske (špa. Mariana), udovice Filipa IV.
U trenuku uspostave kolonije, ostrva su imala od 40 do 60 hiljada stanovnika, ali su skoro svi domoroci Chamorrosi izumrli od zaraznih bolesti koje su donijeli Španci.
Kad su Španci zauzeli ostrva 1668., Chamorrosa je bilo od 40 do 60 hiljada. Za manje od jednog vijeka poslije, ostalo ih je samo 1800.
Chamorrosi su bili tipični Mikronežani sa stepenom civilizacije vrijednim razmatranja.
Prema starim španskim zapisima, urne s posmrtnim ostacima su bile uglavljene u kapitele.
Istraživanja na području ovog arhipelaga je vršio George Anson (kasniji prvi baron Anson od Sobertona), koji se u augustu 1742. iskrcao na Tinian.
Ladronese su kasnije posjetili John Byron 1765., Samuel Wallis 1767. i Jules Crozet 1772.
Marijanska ostrva i posebno ostrvo Guam su bili odmorišna tačka za španske galeone na putu za Acapulco i Manilu, na konvojima poznatim kao Galeon de Manila.
400px|mini|desno|Španski posjedi na zapadnom Tihom okeanu
Japan, član Antante je počeo zaposjedati ostrva 1914. Nakon što je Njemačka i ostatak Središnjih sila izgubilo rat, taj bivši njemački posjed je Liga naroda dala Japanu na upravu kao mandatni teritorij.
Ovaj arhipelag je bio poprište ratnih djelovanja 1944. u Drugom svjetskom ratu, kada su se na ovom području sukobile američke i japanske snage.
Amerikancima su ova ostrva bila značajna kao strateška tačka, jer je trebalo poslužiti kao zračna baza za američke avione koji bi odatle odlijetali na bombardiranje samog Japana.
Tako su i avioni Enola Gay i Bockscar, koji su bacili atomske bombe na Hirošimu i Nagasaki, poletjeli na taj svoj zadatak sa tinianskog sjevernog aerodroma, North Field.
Crkvena historija
Apostolska prefektura Marijanska ostrva je bila uspostavljena 17. septembra 1902., bulom Quae mari sinico koju je izdao papa Lav XIII izdvajanjem od filipinske biskupije Cebú.
Pozorište Slavija
mini|desno|300px|Pozorišta Slavija [[Beogradu]] Pozorište Slavija osnovano je 26. decembra 1995. godine u Beogradu, a nalazi se u ulici svetog Save 16-18, u beogradskoj općini Vračar između hrama svetog Save i trga Slavija.
Historija
Pozorište redovni repertoar izvodi od 1999. godine, a isti je prilagođen savremenoj domaćoj dramskoj produkciji. Posebna pažnja se pruža žanrovskoj raznolikosti repertoara. Pozorište Slavija je od 2002. godine osnovalo sopstveni međunarodni pozorišni festival. Dobitnik je najznačajnijih nagrada na mnogim festivalima u zemlji i inostranstvu. Pozorište je izvodilo svoje predstave pored mnogobrojnih gradova Evrope i u Kanadi, Kini, Australiji, na Novom Zelandu, te u Africi, a jednako je bilo i domaćin preko 150 pozorišta iz skoro 50 zemalja. Za prve 23 godine postojanja izvedeno je preko 120 premijera, a pozorišna sezona traje od početka septembra do jula. Osim za vrijeme novogodišnjih i božićnih praznika, predstave se izvode svakodnevno u 20:00 sati i po svakodnevnim predstavama, ovo je pozorište jedinstveno u regionu, ali i šire. Neke od predstava su: Cabares Cabarei (Zijah Sokolović), Jazavac pred sudom (Petar Kočić), Karamazovi (Fjodor Dostojevski), Lopuže (Branislav Nušić), Koštana (Borisav Stanković), Svingeri (Milorad Milinković)...
Heparan-sulfat
Iniciranje lanca
Sinteza HS započinje prijenosom ksiloze sa UDP-ksiloze pomoću ksiloziltransferaza (XT) na specifične serinske ostatke unutar proteinskog jezgra. Spajanje dva galaktozna (Gal) ostatka galaktoziltransferazama I i II (GalTI i GalTII) i glukuronske kiseline (GlcA) pomoću glukuronoziltransferaze I (GlcATI) dovršava formiranje tetrasaharidnog prajmera O-vezanog za serin jezgarnih proteina: βGlcUA-(1→3)-βGal-(1→3)-βGal-(1→4)-βXyl-O-Ser. Smatra se da se vezivanje ksiloze za jezgarni protein javlja u endoplazmatskom retikulumu (ER) sa daljim sastavljanjem regiona veze i ostatka lanca koji se javlja u Golgijevom aparatu. Putevi biosinteze HS/heparina ili hondroitin-sulfat (CS) i dermatan-sulfat (DS) se razlikuju nakon formiranja ove zajedničke strukture tetrasaharidne veze. Sljedeći enzim koji djeluje, GlcNAcT-I ili GalNAcT-I, usmjerava sintezu, bilo na HS/heparin ili CS/DS.
Elongacija lanca
Nakon vezivanja prvog N-acetilglukozaminskog (GlcNAc) ostatka, produženje tetrasakridnog linkera nastavlja se postupnim dodavanjem GlcA i GlcNAc ostataka. Oni se prenose sa svojih odgovarajućih UDP-šećernih nukleotida. Ovo se provodi pomoću jednog ili više srodnih enzima čiji su geni članovi porodice egzostoznih gena (EXT) tumorskih supresora. Mutacije na EXT1-3 genskim lokusima kod ljudi dovode do nesposobnosti ćelija da proizvode HS i do razvoja bolesti multiple nasljedne egzostoze (MHE). MHE karakteriziraju tumori prekriveni hrskavicom, poznati kao osteohondromi ili egzostoze, koji se prvenstveno razvijaju na dugim kostima oboljelih osoba od ranog djetinjstva do puberteta.
Modifikacija lanca
[Kako se HS lanac polimerizira, on prolazi kroz niz reakcija modifikacije koje provode četiri klase sulfotransferaza i epimeraza. Dostupnost donora sulfata PAPS je ključna za aktivnost sulfotransferaza.
N-deacetilacija/N-sulfacija
Prva modifikacija polimera je N-deacetilacija/N-sulfatacija GlcNAc ostataka u GlcNS. Ovo je preduslov za sve naknadne modifikacione reakcije, a provodi ga jedan ili više članova porodice od četiri enzima GlcNAc N-deacetilaze/N-sulfotransferaze (NDST). U ranim studijama je pokazano da modificirajući enzimi mogu prepoznati i djelovati na bilo koji N-acetilirani ostatak u polimeru koji se formira. Stoga bi se modifikacija GlcNAc ostataka trebala dogoditi nasumično u cijelom lancu. Međutim, u HS, N-sulfirani ostaci su uglavnom grupirani zajedno i razdvojeni regijama N-acetilacije gdje GlcNAc ostaje nemodificiran. Postoje četiri izoforme NDST (NDST1–4). Aktivnosti N-deacetilaze i N-sulfotransferaze prisutne su u svim NDST-izoformama, ali se značajno razlikuju u svojim enzimskim aktivnostima.
Generiranje GlcNH2
Zbog toga što se N-deacetilaza i N-sulfotransferaza provode istim enzimom, N-sulfatacija je normalno čvrsto povezana sa N-acetilacijom. Ostaci GlcNH2 koji su rezultat očiglednog razdvajanja dvije aktivnosti pronađeni su u heparinu i nekim vrstama HS.
Epimerizacija i 2-O-sulfatacija
Epimerizaciju katalizira jedan enzim, GlcA C5 epimeraza ili heparosan-N-sulfat-glukuronat 5-epimeraza. Ovaj enzim epimerizuje GlcA u iduronsku kiselinu (IdoA). Prepoznavanje supstrata zahteva da ostatak GlcN vezan za neredukcionu stranu potencijalne GlcA mete bude N-sulfat. Uronozil-2-O-sulfotransferaza (2OST) sulfatira rezultirajuće ostatke IdoA.
6-O-sulfacija
Identificirane su tri glukozaminil 6-O-transferaze (6OSTs) koje rezultiraju stvaranjem GlcNS(6S), pored sulfatnog ili nesulfatnog IdoA. GlcNAc(6S) se također nalazi u zrelim HS lancima.
3-O-sulfacija
Do sada je poznato da sedam glukozaminil 3-O-sulfotransferaza (3OSTs, HS3STs) postoji kod sisara (osam kod zebrica). Enzimi 3OST stvaraju brojne moguće 3-O-sulfatne disaharide, uključujući GlcA-GlcNS(3S±6S) (modificiran putem HS3ST1 i HS3ST5), IdoA(2S)-GlcNH2(3S±6S) (modificirano prema HS3ST3A1, HS3ST3B1, HS3ST5 i HS3ST6) i GlcA/IdoA(2S)-GlcNS( 3S) (izmijenjeno od strane HS3ST2 i HS3ST4). Kao i kod svih drugih HS sulfotransferaza, 3OST koriste 3'-fosfoadenozin-5'-fosfosulfat (PAPS) kao donatora sulfata. Uprkos tome što su najveća porodica enzima za modifikaciju HS, 3OST proizvode najrjeđu HS modifikaciju, 3-O-sulfataciju specifičnih ostataka glukozamina u C3-OH ostatku. 3OST su podijeljeni u dvije funkcionalne potkategorije, one koje stvaraju antitrombin III mjesto vezanja (HS3ST1 i HS3ST5) i one koje stvaraju herpes simplex virus 1 glikoprotein D ( HSV-1 gD) mjesto vezanja (HS3ST2, HS3ST3A1, HS3ST3B1, HS3ST4, HS3ST5 i HS3ST6). Kako su 3OST najveća porodica enzima za modifikaciju HS i njihovo djelovanje ograničava brzinu, specifično za supstrat i proizvodi rijetke modifikacije, pretpostavlja se da 3OST modificirani HS ima važnu regulatornu ulogu u biološkim procesima. Pokazalo se da 3-O-sulfatacija može poboljšati vezivanje Wnt za glipikan i može igrati ulogu u regulaciji Wnt kod raka.
Gipsy Kings
mini|desno|250px|Gipsy Kings, uživo Gipsy Kings je muzička grupa iz Francuske koja svira u latino stilu.
Heparan-sulfat
Interferon-γ
Vezujući region za receptor na površini ćelije, Interferon-γ preklapa se sa HS vezujućim regionom, blizu C-terminala proteina. Vezivanje HS blokira mjesto vezanja receptora i kao rezultat toga, kompleksi protein-HS su neaktivni.
Analog heparan sulfata
Smatra se da analozi heparan-sulfata pokazuju identična svojstva kao i heparan-sulfat, osim što su stabilni u proteolitskom okruženju kao što je rana. Budući da se heparan-sulfat u hroničnim ranama razgrađuje heparanazom, analozi se vezuju samo za mjesta na kojima nema prirodnog heparan-sulfata i ne mogu ga razgraditi nijedne poznate heparanaze i glikanaze. Također, funkcija analoga heparan-sulfata je ista kao i heparan-sulfata, štiteći različite proteinske ligande, kao što su faktori rasta i citokini. Držeći ih na mjestu, za proliferaciju tkivo može koristiti različite proteinske ligande.
Selefizam
Selefijski pokret, koji se naziva i selefistički pokret, selefije i selefizam, predstavlja reformski ogranak   ili revivalistički pokret unutar sunitskog islama  koji se u Egiptu razvio krajem 19. vijeka kao odgovor na zapadnoevropski imperijalizam. Korijene je imao u vehabijskom pokretu u 18. vijeku koji je nastao u regiji Nedžd moderne Saudijske Arabije. Ona se zalagala za povratak tradicijama selefa, prve tri generacije muslimana, koje su propovijedali kao neuređeni, čisti oblik islama. Te generacije su uključivale islamskog poslanika Muhammeda i njegove drugove (ashabe), njihove nasljednike (Tabiini) i nasljednike nasljednika (Taba Tabi'in).
Selefistička doktrina temelji se na osvrtu na rane godine religije kako bi shvatila kako savremeni muslimani trebaju prakticirati svoju vjeru. Oni odbacuju vjersku inovaciju ili bid'ah i podržavaju provedbu šerijata (islamskog zakona). Pokret se često dijeli u tri kategorije: najveća skupina su puristi (ili tihi), koji izbjegavaju politiku; druga najveća grupa su aktivisti, koji se bave politikom; treća grupa su džihadisti, koji čine manjinu i zagovaraju oružanu borbu za obnavljanje ranog islamskog pokreta.
Tundra
Tundra je biom koji se prostire u predjelima gdje je rast drveća onemogućen nižim temperaturama i kratkom vegetacijskom sezonom. Ime potiče od kildin-samske (laponske) reči „tūndâr”, koja označava „ledinu bez drveća”. Postoje dva tipa tundre: arktička, rasprostranjena u polarnim predelima Arktika i Antarktika, i alpijska, rasprostranjena u vidu zasebnog pojasa na visokim planinama. Flora palearktičkih tundri često se naziva arkto-alpijskom usljed postojanja zajedničke historije vegetacije i velikog broja zajedničkih vrsta biljaka u arktičkoj i alpijskoj tundri.
Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1998.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998. bilo je 16. po redu Svjetsko prvenstvo u nogometu koje se održalo u Francuskoj. Na prvenstvu su učestvovale 32 reprezentacije. Starost nogometaša na listi navedena je za prvi dan svjetskog prvenstva.
Tundra
Nastanak i geografsko prostiranje
mini|lijevo|200px|Rasprostranjenost arktičke tundre na Sjevernoj polulopti U skorijoj geološkoj prošlosti (ledena doba Kvartara) velike ledene mase pokrivale su dio Sjeverne Amerike i Evrope U periodu poslije posljednje glacijacije led se povukao ka sjeveru ili se zadržao na planinama (glečeri). Oblasti posljednje oslobođene od leda, a susedne savremenim ledenim pokrivačima pripadaju biomu tundri. Na engleskom se tundre u Americi nazivaju „barren grounds” (u prijevodu: „oskudna, neplodna zemlja”), ali o jedinstvenosti sa biomom u Evropi i Aziji svjedoči i to da 75% živog svijeta na svim nabrojanim kontinentima čine iste vrste.
Klimatski faktor
mini|lijevo|200px|Tundra na Grenlandu U nivou polarnog kruga u vrijeme zimske kratkodnevnice, Sunce se uopće ne izdiže iznad horizonta. Još sjevernije, noć traje još duže i veći dio tundre nema sunčevu osvijetljenost po više mjeseci. To utiče na život u tundri da svoju aktivnost usresrede na kratak period osvijetljenosti. Osim tame, značajan faktor u tundri je i hladnoća koja zapravo ima geološko nasljeđe. Duboki slojevi zemljišta („permafrost“) potpuno su zaleđeni. Na Grenlandu je zaleđen sloj debljine 600 metara, a ponegdje i dublje-u Rusiji je zaleđeni sloj bio dubine 1.450 m. U toku ljeta „otkravljuje“ se tek tanak sloj, ne veći od sedam centimetara, ali i to je dovoljno za opstanak živog svijeta koji naseljava tundru. Ovaj sloj je zasićen vodom jer padavine koje su u njega dospjele ne mogu da se ocijede dublje, pošto je tu zaleđeno. U tundri inače ima malo padavina i to je uvijek snijeg. Zbog naizmjeničnog smrzavanja i otkravljivanja zemljišta, nastaje poligonalno zemljište. Naime, ovi procesi izazivaju pupčenje tla i stvaranje šupljina u koje se gomila kamenje.
Živi svijet
U tundri se nalaze biljke malih dimenzija. Drvenastih biljaka ima, poput nekih vrsta breza i patuljastih vrba, ali se često ne vide od zeljaste vegetacije. Drvenaste biljke u tundrama pripadaju životnoj formi hamefita, a ne fanerofita, kojoj pripadaju srodne vrste. Od zeljastog bilja brojne su mahovine i prečice, a poznate su i vrste purpurna kamenika i šumski geranijum.
Marijanska ostrva
Crkvena historija
Dekretom od 18.juna 1907., ostrva su povjerena franjevcima kapucinima iz Vestfalije, kojima je pripadao prvi apostolski prefekt ove prefekture, vlč. Paul von Kirchhausen (postavljen u augustu 1907.; sjedište je imao na Saipanu, na Karolinskim ostrvima).
Tundra
Živi svijet
U tundri je veoma mali broj ptica koje su stanarice, dok ptice selice dolaze ljeti u milionima. Neke od njih su plovke, guske i zujavci. Veliki broj ptica se tada hrani insektima i to najčešće dvokrilcima koji inače zimuju u stadijumu larvi pod ledom koji se stvara na površini bara.
Marijanska ostrva
Crkvena historija
Na ostrvima su postojale dvije javne škole, ali je smještaj bio toliko neodgovarajući da su djeca koja su bila prisutna nastavi na način da su muška djeca slušala nastavu ujutro, a ženska djeca su pohađala nastavu navečer. Predavalo se na engleskom. Na nastavi se pored uobičajenih elementarnih predmeta, podučavalo i obradi drveta.
Tundra
Alpijska tundra
mini|desno|200px|Alpijska tundra sa Krumholc ekotonom Alpijska tundra je vegetacijski pojas u kojoj nema drveća usled niske temperature uzrokovane velikom nadmorskom visinom. Nalazi se iznad gornje šumske granice (granice drveća) na svim visokim planinama, a ekoton ka šumskoj vegetaciji karakterizira se Krumholc formama drveća.
Marijanska ostrva
Crkvena historija
Po jedan sveštenik je bio smješten na Agati i Guamu, u malim naseljima Agatu i Merizu. Pored crkvi u tim mjestima, bila je crkva na Samayu i nekoliko manjih kapela na planinama. Sveštenik iz Agane je svakog mjeseca obilazio koloniju gubavaca, radi slavljenja mise i podjele sakramenata.
I danas, katolicizam je glavna i jedina religija na ovom arhipelagu.
Estragon
Estragon je aromatična višegodišnja biljka (Artemisia dracunculus). Porijeklom iz Sibira ali je raširena u mnogim evropskim zemljama bilo kao kultura ili podivljala. Biljka može narasti do 1,5 m. Listovi su uski i kad se protrljaju daju ugodan miris.
Upotrebljava se za začinjavanje salata, povrća i mesa, kao i za aromatiziranje sirćeta. Kao začin upotrebljavaju se svježi ili osušeni listovi.
U Francuskoj se listovi upotrebljavaju kao nosilac začinske mješavine poznate pod nazivom "Fines Herbes".
Hemijski sastav
Ulje sadrži 60-75% Estragola (1-metoksi-4-(2-propenil)benzen) bruto formule C10H12O
NGC 2037
NGC 2037 (također poznat kao ESO 56-SC159) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio James Dunlop 24. septembra 1826. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spisak jugoslavenskih filmova
mini|desno|400px Hronološki spisak jugoslavenskih filmova
Ovo je spisak svih filmova snimljenih u periodu 1922-1992 na prostorima Jugoslavije. Uključuju filmove snimljene u produkciji svih jugoslavenskih republika.
IC 1939
IC 1939 (također poznat kao ESO 200-?27) je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Sat. Ovaj objekat je zapisao DeLisle Stewart 14. oktobra 1898. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Peru
Peru (španski Perú), službeno Republika Peru je suverena država u zapadnom dijelu Južne Amerike. Graniči sa Ekvadorom i Kolumbijom na sjeveru, Brazilom na istoku, Bolivijom na jugoistoku, Čileom na jugu i sa Tihim okeanom na zapadu. U srednjem vijeku, Peru je bio centar čuvenog Inka carstva. Demokratska je država, podijeljena na 25 regija. Država je u razvoju sa visokim Indeksom ljudskog razvoja i privredom zasnovanom na rudarstvu, proizvodnji, poljoprivredi i ribolovu.
Historija
mini|desno|Machu Picchu
Tokom srednjeg vijeka, Peru je bio centar staro Američkog Inka Carstva. Njihov glavni grad, Cuzco, je i danas veliki grad, sa otprilke 300,000 stanovnika. O bogatstvu Inka je čuo i Španski istraživač Francisco Pizarro, koji 1531 godine stigao na zemlju koja je danas dio Perua. Slabi poslje nedavnog građanskog rata, Inke su izgubili rat sa moćnijim Špancima, i Carstvo Inka pada 1541 godine.
Za sljedećih 300 godina, Peru je jedna od najvažnijih kolonija španskog carstva. Glavni grad Lima, brzo postaje najvažniji grad u južnoj Americi. Staro domaće stanovnistvo, se drastično smanjilo u ovom periodu. Sa 12,000,000 stanovnika pri kraju vlade Inka, 45 godina kasnije Peru ima malo više od 1,000,000 ljudi. Ni politika Peru kolonije nije stabilna, pa je sam Pizzaro 1541 godine bio ubijen. Ipak zlato i srebro sa Anda bogati špansko carstvo, i Peru ostaje vrlo važna kolonija.
Peru dobija nezavisnost od Španije godine 1821. Uz pomoć susjednih zemalja, i ljudi kao Simón Bolivar, Španski zemljovlasnici su konačno protjerani pri kraju 1824 poslje bitke kod grada Ayacucho. Španija konačno prihvata nezavisnost Perua 1879 godine. Poslje rata za nezavisnost slijedi rat sa Ekvadorom oko međusobnih granica, koje će se tek utvrditi 1999.
Od 1945 do 1980, vojska vlada Peruom. Drugom polovinom dvadesetog vijeka u Peruu postoji značajan terorizam i veliki problemi sa drogom. Sadašnji predsjednik Perua je Alejandro Toledo, čija vlada je imala nekoliko velikih kriza, poput terorističkih napada grupe Sendero Luminoso (Osvjetljeni Put) u 2003.
Geografija
desno|Mapa Perua
Peru se nalazi u Jugozapadnoj Americi, i graniči sa Tihim Okeanom, između Čilea i Ekvadora. Također graniči sa Kolumbijom, Brazilom, i Bolivijom. Najduža granica je sa Brazilom (1560 kilometara), a najkraća je sa Čileom (160 kilometara).
Peru se prostire na površini od 1.285.216 km2, od čega je 1.28 milion km2 kopno a 5,220 km2 voda.
Zapadno primorska polja (Costa) su odvojena od istočne nizije blizu rijeke Amazon (Selva). Između njih su visoki Andi (sierra). Na granici sa Bolivijom je jezero Titikaka, visoko 3821 metara.
Vlada
Peru je republika. Svi stariji od 18 godina mogu da glasaju. Za predsjednika se glasa svakih 5 godina, i osoba ne može da bude predsjednik više od dva puta. Svaki predsjednik ima dva podpresjednika. Vijeće Ministara mora da provjeri svaki zakon koji predsjednik predloži parlamentu. Parlament (Ili Kongres) ima 120 članova. Glavni sud se drži u Limi, i ima 16 članova.
Danas predsjednik Perua je Alejandro Toledo, vođa stranke Perú Posible. Sa 45 članova stranke u Peru parlamentu, Peru Posible je najveća i najmoćnija stranka u Peru. Druga i treća najveća stranka u Peru su Partido Aprista Peruano (Apra, 28 članova), i Unidad Nacional (17 članova).
IC 241
IC 241 (također poznat kao MCG 0-7-58, PGC 9969 i UGC 2115) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 319 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,10 (102 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (65 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Guillaume Bigourdan 19. novembra 1886. godine.
Peru
Vlada
Danas predsjednik Perua je Pedro Pablo Kuczynski, vođa stranke Peruanos por el Kambio. Sa 73 članova stranke u Peru parlamentu, Fuerza Popular je najveća i najmoćnija stranka u Peru.
IC 241
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Peru
Administrativne podjele
Peru je podjeljen na 24 područja (departmana) i jedno specijalno područje Callao, glavna luka Perua blizu Lime. Područja su podjeljena na 195 provincija, a one su podjeljene na 1828 distrikta. Zajedno sa njihovim glavnim gradovima su:
Privreda
Privatizacija ekonomije Perua desila se devedesetih godina, naročito u industriji telekomunikacije, rudarstva, i struje. Od 1994 do 1997 ekonomija Perua je napredovala od stanja iz ranih devedesetih godina, međutim od 1998 ekonomija Perua je značajno oslabila. Za ovo je krivo stanje ekonomije u Aziji, nestabilnost u Brazilu, i oluja El Niño.
Važne industrije u Peruu su ribarstvo, i produkcija automobila, željezo, i produkcija brodova.
Stanovništvo
Peru, po procjenama iz 2000, ima 27,012,899 stanovnika. Od njih, 35% su mlađi od 14 godina, 61% starih između 15 i 64 godina, a 4% su stariji od 65 godina. Stanovništvo Perua raste 1.75% godišnje.
45% stanovništva Perua su Indijanci, 37% mestizo (Mješoviti bijelci i Indijanci), 15% bijelci, a crnci, Japanci, Kinezi, i ostali 3%. Glavna grupa indijanaca su Quechua, glavna etnička grupa starog Inka Carstva. Zvanični jezici su španski, i quechua. 90% stanovništva su katolici. 88,7% stanovništva je pismeno.
Kultura
mini|desno|Señor de los Milagros [[Lima]] mini|desno|Urarina [[shaman, 1988]] Kultura Perua je kombinacija španske kulture, i kulture Indijanaca. Čak i prije Inka Carstva, Peru je bio center umjetnosti na Južno Američkom kontinentu. Kulture indijanaca poput Chavin, Paracas, Wari, Nazca, Chimu, and Tiahuanaco su davno pravili objekte umjetnosti poput kipova i nakita. U Inka Carstvu, ove tradicije su nastavile ali zajedno sa uspjehima u Arhitekturi, poput gradovima Maču Piču i Cuzco. U dvadesetom stoljeću pokret "indigenismo" je vratio interes u staru indijansku kulturu. Danas Peru umjetnici, pisci, i intelektualci učestvuju u raznim međunarodnim pokretima i stilovima.
Državna Krilatica: Libertad y Orden (Španski; "Sloboda i red")
NGC 6463
NGC 6463 (također poznat kao MCG 11-21-22 i PGC 60755) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 563 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 0,60 (98 hiljada sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (98 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Lofsöngur
Lofsöngur je islandska državna himna.
Trakošćan (dvorac)
mini|280px|desno|Dvorac Trakošćan Trakošćan je dvorac u Hrvatskoj. Smješten je u sjevernom dijelu regije Hrvatskog zagorja, koji administrativno pripada Varaždinskom kantonu. Nalazi se oko 23 km sjeveroistočno od Krapine, a 40 km jugozapadno od Varaždina, na nadmorskoj visini od 250 m. Najbliža mjesta su Macelj i Strahinjščica. Sa oko 40.000 posjetilaca godišnje jedan je od najposjećenijih hrvatskih dvoraca.
Historija
Dvorac je podignut u 13. vijeku. U njegovoj osnovi prepoznatljive su karakteristike jednostavnih romaničkih kastela 12.-13. vijeka. Među mnogobrojnih feudalnim gospodarima koji su ga posjedovali ističu se grofovi Celjski, Jan Vitovec, Korvini, te Gyulayi. Od 1568. godine nadalje u vlasništvu je plemićke porodice Drašković.
Više puta objekt je proširivan i dograđivan. 1592. godine Draškovići podižu artiljerijske kule s krovištem (o čemu svjedoči ploča s grbom i natpisom Ivana II. Draškovića iz 1592. na zapadnoj kuli), a u to se doba dograđuje i sprat, povisuje centralna kula i oblikuje dvorište s arkadama. U 18. vijeku na kulama se izgrađuju kruništa, glavna kula dobiva razvedenu lanternu, a oko zamka gradi se cinktura odbrambenih objekata, zidova i kula.
U 19. vijeku zamak je bio oronuo i zapušten, ali ga je u periodu 1850-1860. obnovio podmaršal Juraj VI. Drašković, stvorivši atraktivan rezidencijalni dvorac. Obnova je, u duhu romantizma, izvedena u neogotičkome stilu uz istovremenu obnovu čitavog širokog okolnog područja, gdje je uređena park-šuma s rijetkim drvećem, vještačkim jezerom i baštanskim objektima. Istaknuti su elementi obnovljena dvorca: ulazna kula s pokretnim mostom i grbom Drašković-Malatinski iz 18. vijeka, viteška dvorana s cjelovitim viteškim oklopima iz 16. vijeka i zastavama Draškovićeva banderija (vrste vojne jedinice) iz 18. v., zbirka oružja s teškim puškama „bradaticama“ (njemački: Hakenbüchse), puškama i pištoljima na kolo, te turskog oružja, zbirka portreta Draškovića i njihovih rođaka (na primjer Nikola Zrinski) iz 16-19. vijeka, opus slikarice Julijane Erdödy-Drašković iz druge polovine 19. vijeka, ciklus Četiri kontinenta M. Stroya, klavir C. Graffa, očuvana dvorska kuhinja, te knjižnica. U parku ispod dvorca nalazi se kapela sv. Ivana (»Januš«) iz 1752. godine s kasnobaroknim namještajem.
Novije generacije porodice Drašković povremeno su boravile u Trakošćanu sve do 1944. godine, kada se trajno iseljavaju u Austriju. Ubrzo zatim, nakon drugog svjetskog rata, dvorac je nacionalizovan.
Od 1953. godine postoji stalna muzejska postavka, koja osim vjerne rekonstrukcije ambijenata iz perioda obnove sadrži i vrijedne primjerke baroknog namještaja i sitnih predmeta. Dvorac je u vlasništvu Republike Hrvatske.
Park-šuma
Godine 1955. područje uz dvorac, kao i okolno šumovito područje oko Trakošćanskog jezera, proglašeno je zaštićenim područjem, kategorija park-šuma, površine 4,87 km2.
Parkovni prostor oko dvorca Trakošćan tipičan je primjer romantičarskog pejzaža iz sredine 19. stoljeća, koji se do danas očuvao u gotovo neizmjenjenom obliku. Pejzaž se dijelom razvio iz autohtone šume hrasta kitnjaka i običnog graba, od koje su do danas ostali sačuvani pojedinačni primjerci starih hrastova. Posađene su i različite egzotične vrste drveća, koje kroz godišnja doba mijenjaju kolorističku sliku. Umjetno jezero je površine oko 23 ha.
Međunarodni dan tolerancije
Međunarodni dan tolerancije je godišnji dan poštovanja kojeg je proglasio UNESCO-a u 1995. u svrhu generisanja svijesti javnosti o opasnostima netolerancije. Obilježava se 16. novembra.
Svake godine se povodom Međunarodnog dana tolerancije organizuju razne konferencije i festivali. Među njima je i „Festival crtanog filma univerzalne tolerancije“ u Drammenu, u Norveškoj, koji je 2013. organizirao Međunarodni festival crtanih filmova.
NGC 3524
NGC 3524 (također poznat kao MCG 2-28-50, PGC 33604 i UGC 6158) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 63 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,60 (29 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (9 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. marta 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Rat i mir
Rat i mir (ruski:Война и мир) je roman Lava Nikolajeviča Tolstoja, čuven po svojoj obimnosti, koji je prvo izdat u Ruskom vesniku (ruski:Russkiй vestnik) u razdoblju između 1865. i 1869. godine, u kojem se opisuje rusko društvo tokom Napoleonove ere. Obično se karakteriše kao jedno od dva Tolstojeva najvažnija remek-djela (pored Ane Karenjine), kao i jedan od najboljih svjetskih romana.
Rat i mir je ponudio svježu fikciju, sa ogromnim brojem likova u zapletu koji nije pokrivao ništa manje teme od onih u naslovu, kao i teme poput mladosti, braka, ljubavi, godina, života i smrti. Iako se danas smatra za roman, u to vrijeme je oborio toliko veliki broj ubjeđenja o tome, kako roman treba da izgleda, da ga mnogi kritičari iz tog vremena uopšte i nisu tako posmatrali. I sam Tolstoj je smatrao Anu Karenjinu, napisanu desetak godina kasnije, kao svoj prvi roman, u evropskom smislu.
Naslov
"Rat i mir" je također bio i naslov političkog djsela francuskog anarhiste Pjera Prudhona, a činjenice da je i Tolstoj bio vatreni anarhista, i da je spomenuto djelo iz 1864., godinu dana prije izlaska romana, dovelo je do spekulacija da je ovaj anarhistički manifest na neki način inspirisao pisanje jednog od najvećih romana u historiji.
Jezik
Iako je Tolstoj napisao najveći dio romana, uključujući i svu naraciju, na ruskom, neki dijelovi dijaloga (uključujući i prvu rečenicu) napisani su na francuskom. Ovo je jedva prikazivalo realnost, s obzirom na to da su svi pripadnici ruskog aristokratskog društva devetnaestog vijeka znali francuski i pričali ga među sobom radije nego ruski. Zaista, Tolstoj i daje jednu referencu na ovu činjenicu, prikazujući odraslog ruskog aristokratu koji mora da ide na kurseve ruskog kako bi savladao maternji jezik. Još manje realistično, Francuzi iz romana, uključujući i Napoleona, ponekad pričaju na francuskom, ponekad na ruskom.
Kontekst
Roman nam pripovijeda o četiri aristokratske porodice u Rusiji, sa akcentom na Bezuhove, Bolkonske i Rostove, i preplitanja njihovih ličnih života, sa ruskom historijom u periodu od 1805. do 1813. godine, principijelno sa Napoleonovom invazijom 1812, godine. Kako događaji slijede, Tolstoj sistematski poriče njegovim likovima bilo koji značajan slobodan izbor: dalja uloga historije određuje njihovu sreću ili tragediju.
Standardno rusko izdanje je podijeljeno u četiri toma (petnaest dijelova) i dva epiloga, od kojih je jedan uglavnom narativan, a drugi strogo tematski. Grubo rečeno, prva polovina romana (prva dva toma) bave se isključivo njegovim izmišljenim likovima, a drugi dio, kao i jedan od epiloga, se sastoji od nefikcionalnih eseja o prirodi rata, političkoj moći, historiji, i historiografiji. Tolstoj je implementirao ove dijelove u romanu suprotno ustaljenim normama fikcionalnog pripovijedanja. U izvjesnim skraćenim izdanjima ovi eseji su u potpunosti izbačeni, dok su u drugim izdanjima, od kojih su neka štampana i za Tolstojeva života, ti eseji spojeni u dodatak na kraju knjige.
Pregled radnje
Rat i mir sadrži veliki broj likova, i historijskih i izmišljenih, Rusa i ne-Rusa, od kojih je većina predstavljena već u prvoj knjizi. Polje posmatranja u knjizi je izuzetno široko, ali se naracija koncentriše uglavnom na pet ili šest likova, čije različite ličnosti i iskustva obezbjeđuju glavninu priče, uz njihova uzajamna djelovanja jednih na druge, u vrijeme Napoleonovih ratova.
Prvi tom
Na početku prve knjige, na proslavi u julu 1805. koju je organizovala Ana Pavlovna Šerer - počasna saradnica kraljice majke Marije Fjodorovne, upoznajemo se sa glavnim porodicama u romanu. Pjer Bezuhov je nepriznati sin imućnog seoskog kneza koji ubrzo umire od kapi, i neočekivano ga ostavlja kao jedinog naslednika njegovog velikog bogatstva. Obrazovan u Francuskoj, i označen smrću svoje majke, Pjer je u suštini dobrodušan, ali društveno neprilagođen zbog svoje otvorene prirode, i teško mu je da se uklopi u Petrogradsko društvo.
Pjerov prijatelj, inteligentni i ironični knez Andreja Bolkonski, je suprug šarmantne Lize, i tek počinje da pronalazi mir u svom bračnom životu. Smatrajući petrogradsko stanovništvo nezanimljivim, odlazi u pomoć Kutuzovu pred nadolazeći rat sa Napoleonom.
Tolstoj nas tada prebacuje u Moskvu, drevni ruski grad, kao kontrast Petrogradu. Tu upoznajemo porodicu Rostov, koja će postati jedan od vodećih elemenata u nastavku romana. Saznajemo o moskovskom knezu Ilji Rostovom, sa svoje četvoro djece, od kojih živahna Natalija i stariji brat Nikolaj privlače najviše pažnje u romanu. Mlada Nataša, u cvijetu rane mladosti, iskazuje svoju nezrelu ljubav Borisu, djetinjastom ali disciplinovanom oficiru, dok je Nikolaj zaljubljen u svoju stariju rođaku Sonju. Najstarije dijete u porodici Rostov je Vera, koja je hladna, ali u srećnom braku sa njemačkim oficirom. Peća je najmlađe dijete, i poput svog starijeg brata, želi da postane vojnik uprkos godinama. Glave porodice su Ilja i Natalija Rostov, voljeni par, uvijek zabrinuti oko svoje nemarne politike prema novcu.
U Golim Brdima, gde se nalazi imanje Bolkonskih, knez Andreja ostavlja svoju trudnu suprugu svom ekscentričnom ocu Nikolaju Andrejeviču i veoma religioznoj sestri, knjeginji Mariji Bolkonskoj, i odlazi u rat.
Drugi dio se otvara opisima priprema za neizbježni francusko-ruski rat. Na Holabrunskom ratištu, Nikolaj Rostov, sada u eskadronu husara, doživljava svoje vatreno krštenje na frontu. Sreće se sa knezom Andrejom, uz ne baš pozitivne utiske. Kao svi mlađi vojnici, očaran je carom Aleksandrom. Ipak, nekontrolisano se kocka, u društvu sa Denisovim i Dolohovim.
Za vrijeme kratkog boravka kući, on nalazi porodicu Rostov pred finansijskom propašću zbog lošeg upravljanja prihodima. Sa Denisovim provodi bogatu zimu kući, gde vidi Natašino sazrevanje u devojku. Iako ga majka ubeđuje da nađe sebi ženu sa dobrim finansijskim statusom, on odbija, uz želju da se oženi sa svojom dragom iz detinjstva, rođakom Sonjom.
Drugi tom
Ako postoji centralni lik u romanu Rat i mir, onda je to svakako Pjer Bezuhov, koji se, uz dobijeno nasledstvo, sada nalazi pred mukama jednog ruskog plemića. Veliki deo druge knjige nas upoznaje sa njegovim unutrašnjim borbama i težnjama da se bude bolji čovjek. Pošto je sada bogati aristokrata, njegovo bahato ponašanje od ranije je zaboravljeno, i on ulazi u filozofsku potragu svojstvenu za Tolstoja: kako osoba da živi moralan život u etički nesavršenom svijetu? Ovo pitanje stalno tišti Pjera. Njegov pokušaj da pomogne svojim kmetovima propada. Onda ulazi u brak sa nemoralnom ćerkom kneza Kuragina, Elen, suprotno svom rasuđivanju. Konačno, pridružuje se i Frimasonima, ali kasnije postaje uvučen u masonsku politiku, i postaje bespomoćan pred supruzinim aferama.
Pjer je neprestano kontrastiran u odnosu na kneza Andreju Bolkonskog, Tolstojevog inteligentnog i ambicioznog alter-ega. Tokom Austerličke bitke Andreja je inspirisan slavnom vizijom o predvođenju vojske, ali biva skoro smrtonosno ranjen. Pred licem smrti, on shvata kako su sve njegove prethodne ambicije bile besmislene, i da je njegov bivši heroj Napoleon, koji ga i spašava tokom jahanja po bojnom polju, tašt koliko i on sam. Nakon oporavka od povreda u vojnoj bolnici, Andreja se vraća kući kako bi ga dočekala ženina smrt tokom porođaja, i biva pogođen svojom grižom savesti zbog toga što se nije bolje ponašao prema njoj dok je još bila živa. Ophrvan nihilističkim zabludama, knez Andreja povučeno živi na svom imanju do Pjerove posjete i njihove filozofske rasprave: gdje je Bog u nemoralnom svijetu? Pjer pokušava da ukaže na paneteizam i život poslije smrti.
Mlada Nataša sreće Andreju tokom svog prvog bala, i brzo osvaja njegovu ljubav. Oni se čak i zaručuju, ali na rok od godinu dana. Kad knez Andreja odlazi radi vojnih obaveza, Elen i njen zgodni brat Anatol zajedno organizuju zaveru kako bi zaveli i obeščastili mladu, nezrelu i prelepu Natašu. Zahvaljujući Sonji i Pjeru, ovaj plan propada, ali za Pjera, to je uzrok ponovnog susretanja sa Natašom, i shvatanja da se u nju zaljubio. Nataša, posramljena zbog toga što je zamalo zavedena, raskida zaruke sa knezom Andrejom.
Treći tom
Ova knjiga je obojena izrazito ratnom tematikom, i fokus je uglavnom na ratu, a ne na sudbinama junaka, koji su delimično skrajnuti. I sam Napoleon uzima više učešća kao aktivan lik u ovoj knjizi.
Za vrijeme Velike Komete, koju Pjer posmatra, život poonvo počinje za njega, sa svežom verom u ljubav. Interesantna je scena u kojoj on kabalističkom numerologijom pokušava da poveže svoje ime sa Napoleonom, historijom, brojem 666. Najmlađi sin Rostovih, Peća, izgara od želje da postane vojnik, što ga odvodi u kraću avanturu u Kremlju.
U međuvremenu, Nikolaj se iznenadno pojavljuje kao junak koji pomaže ožalošćenoj Mariji Bolkonskoj, koja je nakon smrti oca ostavljena u nemilosti svojih pobunjenih kmetova sa imanja. Očaran Marijom, koju prvi put vidi, Nikolaj ponovo razmišlja o braku, smatrajući Marijinu posvećenost, brigu, ali i nasleđe veoma privlačnim. Ipak, ono što ga sprečava u prošenju Marijine ruke je njegovo ranije obećanje rođaci Sonji.
mini|180px|desno|Scena iz filma "War and Peace" iz 1956.
Dok se Napoleon probija kroz Rusiju, Pjer odlučuje da posmatra Borodinsku bitku sa dobre pozicije, među ruskim artiljerijskim borcima. Nakon nekog vremena aktivnog posmatranja, i on sam se uključuje, praktično postavši jedan od njih. Tu, on konačno iz prve ruke shvata sve užase rata, i nemilosrdnost ubijanja zdravih i mladih ljudi. Bitka je duga i užasna, ali se iznenađujuće završava neočekivan pobedom Rusa, uprkos brojčano inferiornoj ruskoj vojsci; ipak, general Kutuzov se naoko ne okorišćava ovom činjenicom, već se povlači, dopuštajući Napoleonu da nastavi i izvrši invaziju na prestonicu Moskvu. Stanovništvo masovno beži, i nastaju veliki požari širom grada.
Kada Napoleonova velika vojska okupira napuštenu Moskvu u plamenu, Pjer se odlučuje na kihotovsku misiju atentata na Napoleona. Postaje anonimni čovjek u svom tom haosu, lišavajući se svojih odgovornosti nošenjem kmetske odeće i ostavljajući svoje dužnosti i stil života. Jedina poznata osoba koju sreće u ovom periodu je Nataša, koja ga prepoznaje, i iznenada on shvata koliko je voli. Njegov plan propada, i on završava kao jedan od Napoleonovih ratnih zarobljenika, nakon spašavanja jednog djeteta u požaru i napada na francuskog legionara zbog nasrtanja na ženu.
Četvrti tom
mini|300px|lijevo|[[Princ Andrej (Mel Ferrer) i Nataša Rostova (Audrey Hepburn) u filmskoj adaptaciji romana, iz 1956. godine.]] Nakon što je prisustvovao uništavanju Moskve od strane francuskih vojnika, kao i streljanju ruskih civila, Pjer je osuđen da maršira sa Velikom Armijom u teškom povlačenju iz Moskve u užasnim zimskim uslovima. Ubrzo se sprijateljuje sa svojim saputnikom iz ćelije, Platonom Karatejevim, nenametljivim i prijatnim kmetom. U Karatajevu Petar nalazi sve ono što je želio od ljudi: poštenje i totalnu nepretencioznost, za razliku od petrogradskog društva, i očigledno pripadnika radničke klase, sa kojim pronalazi smisao životu u prostom radu i saživotu sa njim. Nakon mjeseci obrta i događaja - i nakon Karatajevljeve smrti nakon što ga je hirovito upucao jedan francuski vojnik - Pjer biva oslobođen od strane Rusa.
Za to vrijeme, Andreja, nakon ranjavanja u Napoleonovoj invaziji, biva zbrinut od strane Rostovih, koji su u bijegu, ponovo je sjedinjen sa Natašom i sestrom Marijom, negdje pred kraj rata. Izgubivši svu volju za životom, i oprostivši Nataši, on umire, ostavljajući sina Nikolu kao siroče. Ubrzo, Rostove sustiže i tragedija smrti najmlađeg sina Peće.
Pred sam kraj romana, Pjerova supruga Elen umire, i Pjer se ponovo sastaje sa Natašom, dok Rusi pobjedonosno obnavljaju Moskvu. Pjer konačno nalazi ljubav, i "oslobođen" nakon smrti Elen, uzima Natašu za suprugu, dok se Nikolajeva dilema oko izbora između Marije i Sonje završava na Mariji, nakon što ga je Sonja oslobodila od obećanja koje joj je dao. Ženi se Marijom, ali nastavlja da obezbjeđuje Sonju do kraja života. Nikolaj i Marija odlučuju da usvoje sina kneza Andreje, i uprkos sitnim nesuglasicama, ostaju vjerni jedno drugom. Postoje naznake o budućem učešću Nikolaja Bolkonskog i Pjera u budućoj Decembarskoj pobuni, koja je promijenila historiju Rusije, ali to su tek naznake i ništa više.
Epilozi
Prvi epilog završava se izjavom Nikolaja Bolkonskog da će učiniti nešto, zbog čega bi njegov pokojni otac "bio zadovoljan" (vjerovatno kao revolucionar u Decembarskoj pobuni). Drugi epilog nam pokazuje Tolstojevo viđenje historije, slobodne volje i opisa načina na koji interakcija dvije osobe može da utiče na čovječanstvo. U dugim, djelimično historijskim, delimično filozofskim esejima, on diskutuje o pitanju slobode, kao i nepotrebnosti vlasti, koju suptilno napada, zbog svojih jasnih anarhističkih stavova.
Tolstojevo viđenje historije
Tolstoj ne piše o historiji formiranoj od strane "velikih ljudi", i konstataciji da je historija priča o jakim ličnostima koje pokreću događaje, i oblikuju društvo. On vjeruje da događaji oblikuju sami sebe, uzrokovani društvenim i drugim silama, i veliki ljudi ih samo koriste, mijenjajući ih, ali ne i stvarajući ih. Kao primjer, on poredi Kutuzova i Napoleona. Napoleon, Veliki Čovjek, je mislio da je on stvorio Francusku revoluciju, ali prije će biti da se jednostavno zadesio u pravo vrijeme. Kutuzov je bio mnogo skromniji i efektivniji.