cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Istanbul
Historija
Historija samog grada započinje tokom perioda od oko 660. p.n.e. kada su grčki doseljenici iz Megare osnovali Bizantijum na evropskoj strani Bosfora. Doseljenici su sagradili akropolj uz Zlatni rog na mjestu ranih tračkih naselja, podstičući ekonomiju novonastalog grada. Tokom prijelaza u 5. vijek p.n.e. grad se tokom kratkog perioda našao pod perzijskom vlašću ali su ga Grci vratili pod svoju kontrolu tokom grčko-perzijskih ratova. Bizantijum je zatim bio dio Atinske lige i njenog nasljednika, Druge atinske lige, prije nego što je grad stekao nezavisnost 355. p.n.e. Dugo udružen s Rimljanima, Bizantijum je službeno postal dio Rimskog Carstva 73. godine ne. Odluka Bizantijuma da se prikloni rimskom uzurpatoru Pesceniju Nigeru protiv cara Septimija Severa skupo je koštala grad. Tokom dvogodišnje opsade grada, do trenutka njegove predaje krajem 195. godine, grad je doživio visok stepen pustošenja. Pet godina kasnije, Sever je počeo obnavljati Bizantijum, a grad je povratio i, prema nekim podacima, nadmašio svoj prethodni izgled.
Almendares (bejzbol klub)
Almendares club je jedan od najstarijih i najuglednijih kubanskih bejzbol klubova. Osnovan je godine 1878. u distriktu Almendares, koji je tada bio predgrađe Havane. Almendares je postao jedan od najuspješnijih klubova u staroj Kubanskoj ligi koja je djelovala do 1961. Njegovi igrači su bili poznati pod nadimkom Plavi; kasnije su preuzeli nadimak Alacranes ili Škorpioni. Poznati su bili po suparništvu s klubom Habana.
Istanbul
Uspon Konstantipolja i Bizantijskog Carstva
thumb|150px|desno|Dio kipa Konstantina Velikog iz 4. vijeka, [[Kapitolski muzeji u Rimu.]]
Konstantin Veliki je nakon vojnih pobjeda u Bici na Milvijskom mostu protiv Maksencija 312. godine, a zatim i protiv Licinija u Bici kod Hrizopolisa septembra 324. godine postao car čitavog Rimskog Carstva. Dva mjeseca kasnije, iznio je planove za izgradnju novog, kršćanskog grada, koji bi zamijenio dotadašnji Bizantijum. Kao prijestonica tzv. Istočnog Rimskog Carstva, grad je dobio naziv Novi Rim iako ga je većina nazivala Konstantinopolj, termin koje se održao sve do 20. vijeka. 11. maja 330. Konstantinopolj je proglašen glavnim gradom Rimskog Carstva, carstva koje je kasnije, nakon smrti cara Teodozija I 17. januara 395. godine, trajno podijeljeno između dvojice njegovih sinova. Podjelom carstva Konstantinopolj postaje glavni grad Istočnog Rimskog Carstva, Bizantijskog Carstva.
Osnivanje grada Konstantinopolja bilo je jedno od najtrajnijih Konstantinovih dostignuća, pri čemu se tadašnja rimska moć preusmjerila prema istoku a grad postao središte grčke kulture i kršćanstva. Izgrađene su brojne crkve širom grada, uključujući i Aja Sofiju koja je sagrađena za vladavine Justinijana Velikog i bila najveća katedrala na svijetu tokom narednih hiljadu godina. Konstantin je takođe preduzeo veliku obnovu i proširenje carigradskog hipodroma pri čemu je hipodrom mogao primiti desetine hiljada gledalaca a postao je i centralno mjesto za gradski život a tokom 5. i 6. vijeka i centar niza nemirnih događaja, uključujući i Pobunu Nika, nemire koji su izbili protiv vladavine tadašnjeg vladara Justinijana I. Geografski položaj Konstantinopolja također je osigurao da će njegovo postojanje izdržati test vremena jer su njegovi zidovi i obala dugi niz stoljeća grad  a potom i Evropu štitili od osvajača s istoka i širenja islama. Tokom dužeg dijela srednjeg vijeka, drugog perioda bizantijske ere, Konstantinopolj je bio najveći i najbogatiji grad na evropskom kontinentu, a u pojedinim periodima i najveći grad na svijetu.
Međutim, nakon završetka vladavine Bazilija II 1025. godine počinje period konstantnog pada uticaja Konstantinopolja. Četvrti krstaški rat, koji je započeo s ciljem osvajanja Jerusalema, je usljed niza događaja promijenio tok rata 1204. godine, a križari su da bi dobili obećanu pomoć i nagradu zauzeli grad i opljačkali ga. Uspostavili su Latinsko carstvo umjesto pravoslavnog Bizantijskog carstva. Aja Sofija pretvorena je u katoličku crkvu 1204. godine. Bizantijsko carstvo je obnovljeno, iako oslabljeno, 1261. godine. Konstantinopoljske crkve, odbrambene utvrde i osnovne usluge grada bile su zapuštene, a broj stanovnika smanjio se na oko 100.000 stanovnika sa pola miliona koliko je grad imao tokom 8. vijeka. Međutim, nakon ponovnog osvajanja 1261. godine, neki od gradskih spomenika bili su restaurirani a napravljeni su i neki novi poput dva mozaika Deesis u Aja Sofiji i Kariyeu.
Geografija
Istanbul se nalazi u sjeverozapadnom dijelu Turske i prostire se uz tjesnac Bosfor, koji kroz Mramorno more omogućava jedini prolaz iz Crnog u Sredozemno more. Historijski gledano, grad je bio idealno mjesto za trgovinu i odbranu: ušće Mramornog mora, Bosfor i Zlatni rog pružaju idealnu odbranu od neprijateljskog napada uz optimalno mjesto za naplatu cestarine i prolaza ovim dijelom svijeta. Nekoliko živopisnih ostrva - Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada i pet manjih ostrva su dio grada. Obala Istanbula prerasla je svoje prirodne granice. Veliki dijelovi Kaddebostana se nalaze na područjima odlagališta otpada, povećavajući ukupnu površinu grada na 5.343 km.2
Klima
Gradska klima je umjerena kontinentalna. Ljeta su u gradu vruća i vlažna, dok su zime kišovite te ponekad snježne. Godišnja prosječna količina padavina iznosi 870 mm. Zbog vrlo visoke vlažnosti, temperature su mnogo izraženije. Prosječna maksimalna temperatura u zimskim mjesecima je između 7°C i 9°C. Tokom zime snijeg pada prosječno sedmicu ili dvije. Prosječna temperatura u ljetnim mjesecima je 28 °C.
Grad je prilično vjetrovit, sa prosječnom brzinom vjetra od 17 kilometara na sat. Ljeto je najsuši dio godine, ali se ne događaju velike suše kao na zapadu, te se klima zato ne može smatrati sredozemnom.
Administrativna podjela
Od 2004. godine, općinske granice Istanbula se podudaraju sa granicom provincije Istanbul. Gradom, koji je i glavni grad istoimene provincije, upravlja Istanbulska metropolitanska općina, koji nadzire 39 okruga grada, odnosno provincije. Trenutna struktura grada može se pratiti unatrag do reforme iz perioda tanzimata, gdje su se islamske sudije i imami nalazili na čelu grada a pod pokroviteljstvom velikog vezira. Usvajajući model francuskih gradova, ovaj vjerski sistem je zamijenjen gradonačelnikom i gradskim vijećem.
Istanbul je teritorijalno podijeljen na 39 okruga (tur:Büyükşehir Belediyesi), od kojih se 25 nalazi u evropskom, a 14 u azijskom dijelu grada: Arnavutköy, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Çatalca, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kağıthane, Küçükçekmece, Sarıyer, Silivri, Sultangazi, Şişli i Zeytinburnu Adalar, Ataşehir, Beykoz, Çekmeköy, Kartal, Kadıköy, Maltepe, Pendik, Sancaktepe, Sultanbeyli, Şile, Tuzla, Ümraniye i Üsküdar
Okruzi su, kao dijelovi Istanbula istovremeno i gradovi, koji pripadaju pokrajini Istanbul.
Stanovništvo
Tokom dužeg dijela svoje historije, Istanbul se nalazio među najvećim gradovima na svijetu. Oko 500. godine tadašnji Carigrad je imao između 400.000 i 500.000 stanovnika, prestigavši grad Rim na mjestu najmnogoljudnijeg grada. Na položaju najmnogoljudnijeg grada Konstantinopolj odnosno Istanbul se smjenjivao sa historijskim gradovima kao što su Bagdad, Chang'an, Kaifeng i Merv sve do 12. vijeka. Nakon toga nikada se nije našao na poziciji najnaseljenijeg grada svijeta ali je ostao najveći grad Evrope od 1500. do 1750. godine, kada ga je prestigao London.
Kretanje broja stanovnika tokom perioda od 1925. do 2015. godine dat je u sljedećoj tabeli.
Poznat je također po tim što u njemu živi dosta Bošnjaka koji su emigrirali u Tursku za vrijeme austro-ugarske okupacije. Isto tako je opjevan u mnogim bosanskim sevdalinkama. Jedna od njih je "U Stambolu na Bosforu."
Tokom većeg dijela svoje historije, Istanbul je svrstavan među najveće gradove u svijetu. Do 500. godine, Istanbul je imao negdje između 400.000 i 500.000 stanovnika, istisnuvši svog prethodnika, grad Rim sa mjesta najvećeg grada na svijetu. Zajedno sa iračkim Bagdadom i kineskim Chang'anom bio je jedan od najvećih gradova na svijetu sve do 13. stoljeća. Iako poslije toga nikada više nije postao najmnogoljudniji grad svijeta, ostao je najveći grad u Evropi nedugo nakon pada Carigrada pa sve do početka 19. stoljeća, kada ga je u tome nadmašio London. Danas je Istanbul uz Moskvu jedna od najvećih urbanih aglomeracija u Evropi.
Svjetska baština
Sa strategijskim položajem između Balkanskog poluostrva i Anadolije, Crnog mora i Mediterana, Istanbul je više od 2.000 godina središte velikih političkih, vjerskih i umjetničkih događanja. Bio je glavni grad Istočnog rimskog (ili Bizantijskog) i Osmanskog carstva. Univerzalna vrijednost Istanbula leži u njegovoj jedinstvenoj integraciji arhitektonskih remek-djela bizantijskih i osmanskih arhitekata koja odražavaju susret Evrope i Azije tokom mnogih vijekova.
Historijski dio Istanbula je 2015. godine uvršten na listu UNESCO-ove svjetske baštine. .
mini|desno|Istanbul
Saobraćaj
thumb|desno|[[Most sultana Mehmeda Osvajača je jedan od tri viseća mosta preko Bosfora]]
S obzirom na geografski položaj Istanbul je dobro prometno povezan sa ostalim dijelovima Turske. Također, kao svojevrsni most između Azije i Evrope, Istanbul je važno prometno čvorište ovog dijela svijeta. Glavni autoputevi koji se ukrštaju na području Istanbula su autoputevi O-1, O-2, O-3 i O-4 pri čemu autoput O-1 formira unutrašnji prsten, prolazeći Prvim istanbulskim mostom. S druge strane, autoput O-2 prolazi Drugim bosforskim mostom, mostom Mostom sultana Mehmeda Osvajača i formira vanjski gradski prsten. Autoput O-2 nastavlja dalje na zapad prema gradu Edirni dok se autoput O-4 proteže dalje prema glavnom turskom gradu Ankari. Autoputevi O-2, O-3 i O-4 su dio međunarodnog koridora E80 koji se proteže od portugalskog Lisabona do tursko-iranske granice. U 2011. godini zabilježen je dnevni promet preko prvog i drugog bosforskog mosta od oko 400.000 vozila. Treći bosforski most, most sultana Selima I pušten je u promet 26. augusta 2006. godine. Pored tri bosforska mosta, od 20. decembra 2016. godine u funkciji je i Tunel Euroazija u dužini od 14,6 kilometara koji prolazi ispod Bosfora i osigurava dodatni drumski prometni koridor između azijskog i evropskog dijela Istanbula.
Gradski sistem javnog prevoza u Istanbulu čini složena mreža tramvaja, uspinjača, metroa, autobusnog prijevoza, metrobusa i trajekta. Cijene svih vrsta gradskog prijevoza su integrisane a koriste se beskontaktni sistemi Istanbulkart, uspostavljenog 2009. godine. Tramvajski sistem u Istanbulu datira još od 1872. godine, kada su se za pogon koristili konji dok je prvi elektrificirani tramvaj pušten u promet 1960-ih godina. Tramvaji se polako vraćaju u grad devedesetih godina prošlog vijeka, uz uvođenje nostalgičnog tramvaja i brzih linija, koja trenutno dnevno opslužuje u prosjeku 265.000 putnika. Podzemna uspinjača je puštena u promet 1875. godine kao druga najstarija podzemna željeznička linija na svijetu (poslije londonske metropolitanske željeznice). Još uvijek se koristi i prevozi putnike između Karakoya i İstiklal avenije, duž staze dužine od 573 metara. Modernija uspinjača, između Trga Taksim i Kabataşa u funkciji je od 2006.
Zračni promet
Istanbul opslužuju tri međunarodna aerodroma. Aerodrom "Atatürk" Istanbul se nalazi oko 24 kilometara zapadno od centra grada. Sa prometom od 61,3 miliona putnika u 2016. godini, četvrti je najprometniji aerodrom u Evropi i 11. u svijetu.
Drugi aerodrom u Istanbulu je međunarodni aerodrom "Sabiha Gökçen" koji se nalazi 45 kilometara jugoistočno od centra grada. Otvoren je za promet 2001. godine kako bi rasteretio aerodrom Ataturk. Ovim aerodromom dominiraju niskotarifne aviokompanije
U 2012. godini, godinu dana nakon što je ga je International Airport Council proglasio najbrže rastućim aerodromom. Sa prometom od 31.385.841 putnika u 2016. godini aerodrom je među 50 najvećih aerodroma u svijetu.
Krajem 2018. godine otvoren je za upotrebu i treći aerodrom Aerodrom Istanbul projektovan kao aerodrom sa najvećim mogućim kapacitetom na svijetu koji u toku godine može opslužiti 150 miliona putnika.
Podzemna željeznica
thumb|lijevo|Jedna od stanica [[Istanbulski metro|Istanbulskog metroa]] Istanbulski metro se danas sastoji od 5 linija naziva M1, M2, M3, M4 i M6 Mini-Metro linije. Najstarija linija istanbulskog metroa je linija M1 koja je operativna od 1989. godine. Dodatnih 8 linija je u fazi izgradnje ili se njihova izgradnja planira: linije M5 (Üsküdar-Çekmeköy/Sancaktepe) i M8 (Bostancı-Dudullu) na azijskoj strani grada, dok se izgradnja linija M7 (Kabataş-Mahmutbey) i M9 (Ataköy-İkitelli) planira u zapadnom dijelu, odnosno u evropskom dijelu Istanbula. Trenutno je u funkciji 82 stanice dok je njih 62 u izgradnji. Dužina željezničke mreže metroa iznosi 105,8 km.
Prema podacima za 2015. godinu, Istanbulski metro je na godišnjem nivou prevezao 384,9 miliona putnika. Istanbulski metro je dobro povezan sa Marmarayom, podvodnim transkontinentalnim željezničkim tunelom, F1 uspinjačom i sa T1 tramvajskim sistemom koji operiše samo u evropskom dijelu grada.
Sport
Istanbul kao najveći grad u Turskoj je dom mnogih sportskih kolektiva. Mnogi od njih su najveći i najvažniji klubovi u državi a neki igraju i važnu ulogu na međunarodnom nivou. S obzirom da je nogomet najvažniji sport u Turskoj nogometni klubovi poput Bešiktaš, Galatasaraya i Fenerbahçea su najpopularniji i najtrofejniji turski nogometni klubovi. Osim toga košarkaški klubovi ovog grada kao što su Fenerbahçe i Galatasaray i Anadolu Efes S.K. su osvajači i evropskih kupova.
Obrazovanje i nauka
thumb|right|upright|Glavni ulaz [[Univerzitet u Istanbulu|Univerziteta u Istanbulu, najstarije tuske institucije, osnovan 1453.]] Univerzitet u Istanbulu, osnovan 1453. godine, najstarija je turska obrazovna institucija u gradu. Iako je prvobitno osnovan kao Medresa, tokom 19. vijeka osnovani su odjeli prava, medicine i nauke a i sekularizovan je nakon uspostave Turske Republike. Tehnički univerzitet u Istanbulu, osnovan 1773. godine, treći je takav univerzitet, posvećen isključivo proučavanju inženjerskih nauka na svijetu. Oba ova univerziteta ujavni univerziteti od ukupno 8 univerziteta koji egzistiraju u Istanbulu. Drugi važniji javni univerziteta u Istanbulu su: Univerzitet likovnih umjetnosti Mimar Sinan likovnih umjetnosti Univerziteta, koji je do 1970-ih godina služio kao primarna turska institucija umjetnosti i Univerziteta Marmara, koji je treći najveći univerzitet u državi.
Lublinsko vojvodstvo
Lublinsko vojvodstvo (polj. Województwo lubelskie) je vojvodstvo u Poljskoj. Smješteno je na istoku zemlje, na granici sa Bjelorusijom i Ukrajinom.
Uspostavljeno je 1999. godine. Glavni grad vojvodstva je Lublin.
HIST1H4G
H4-liki histon jest protein koji je kod ljudi kodiran genom HIST1H4G sa hromosoma 6.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 98 aminokiselina, a molekulska težina 11.009 Da.
Funkcija
Histoni su osnovni jedarni proteini koji su odgovorni za nukleosomsku strukturu hromosomskog vlakna kod eukariota. Dvije molekule svakog od četiri jezgarna histona (H2A, H2B, H3 i H4) formiraju oktamer, oko kojeg je omotano oko 146 bp DNK u ponavljajuće jedinice, zvane nukleosomi. Linkerski histon, H1, stupa u interakciju s DNK-linkera između nukleosoma i funkcionira u zbijanju hromatina u strukture višeg reda. Ovaj gen je bez introna i kodira člana porodice histona H4. Transkripti ovog gena nemaju poliA repove, ali umjesto toga sadrže palindromski terminacijski element. Ovaj gen nalazi se u velikom klasteru histonskih gena na hromosomu 6.
Erica (rod)
Erica latinski naziv za tipski rod cvjetnica iz porodice Ericaceae (vrijeskova crnjuša) koji sadrži preko 800 vrsta od kojih u Bosni i Hercegovini i susjednim zemljama rastu E. arborea (velika crnjuša), E. herbacea, E. manipuliflora (primorska crnjuša) i E. multiflora (mnogocvjetna crnjuša).
VfL Osnabrück
VfL Osnabrück je njemački nogometni klub iz Osnabrücka, Donja Saksonija. Takmiči se u 3. Ligi, trećem rangu njemačkog nogometa.
Historija
Klub je osnovan 17. aprila 1899. godine spajanjem klubova Antipodia, Germania, i Minerva. 1920. godine ujedinjuje se sa klubom Osnabrücker Ballverein 05, te postaje BV 1899 Osnabrück. Za vrijeme Trećeg rajha klub je igrao drugu diviziju. 1935. godine je uspio izboriti plasman u Gauliga Niedersachsen. Ovo takmičenje osvaja 1939. i 1940. godine. Nakon Drugog svjetskog rata mijenja ime u ''1. FSV Osnabrück''. U tom periodu je igrao Oberliga Nord.
IC 1423
IC 1423 (također poznat kao MCG 1-56-10, PGC 67931 i UGC 11883) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 377 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 1,00 (110 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (55 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 9. oktobra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Mostar
Historija
mini|desno|270px|Stari most jedna je od najvećih turističkih atrakcija Bosne i Hercegovine mini|desno|270px|Stari dio Mostara
Prethistorijsko doba
Šire područje današnjeg Mostara bilo je naseljeno još u prethistorijskom vremenu, što potvrđuju brojna nalazišta (više od 150) iz neolitika, bakarnog, bronzanog i željeznog doba. Među njima su naseljene pećine, grobovi, oružje, predrimski novac i slično. Uz stočarstvo i zemljoradnju, u željeznom dobu razvija se i trgovina s okolnim središtima.
Rimsko doba
U doba ilirske samostalnosti ovo područje naseljavalo je ilirsko pleme Daorsi. Njihova teritorija obuhvatala je krajeve uz lijevu obalu Neretve, od Bijelog polja kod Mostara do Gabele i Metkovića na jugu. Plemenski centar Daorsa nalazio se na Gradini u Ošanjićima (Daorson). Nakon rimskog osvajanja ovaj prostor pripao je rimskoj koloniji Naroni (današnji Vid kod Metkovića) i postao sastavni dio rimske provincije Dalmacije. U to doba nastaju i ceste u dolini Neretve, od kojih je najvažnija Narona – Sarajevsko polje. Iz perioda kasne antike treba spomenuti bazilike iz 4-6. stoljeća u Cimu (danas dio Mostara) te sličnu u Žitomislićima iz istog perioda.
Srednji vijek
Novo razdoblje nastaje padom Rimskog carstva i doseljenjem Slavena. Tokom ranog srednjeg vijeka područje Mostara pripadalo je župi Večerić u oblasti (Hum). Unatoč vrhovnoj vlasti Franaka, ovi krajevi imali su određen stepen samostalnosti, posebno za vrijeme kneza Mihaila Viševića (910–950). Područjem su jedno vrijeme vladali Nemanjići, zatim bosanski ban, a tokom 14. i 15. stoljeća sve su snažniji humski knezovi. Jedan od njih, Stjepan Vukčić Kosača, koji je stolovao u Blagaju pored Mostara, 1448. dobija titulu hercega (odatle i naziv Hercegovina).
Osnivanje grada Mostara vezano je za izgradnju dviju kula / utvrda sredinom 15. stoljeća, vjerovatno u doba hercega Stjepana. Utvrda na desnoj obali Neretve zvala se Tara, a na lijevoj Halebija. Kula Herceguša sagrađena je neposredno uz Taru. Služila je u odbrambene svrhe, a i za čuvanje nekadašnjeg visećeg drvenog mosta. Izgrađena je za vrijeme hercega Stjepana, po kome je i dobila ime.
Prvi pisani spomen Mostara također je vezan za ove dvije kule: dubrovački izvještaj od 3. aprila 1452. opisuje kako se Vladislav Hercegović pobunio protiv oca Stjepana, otevši mu neke posjede. U izvještaju stoji: "ha preso quello di (...) Blagay et do castelli al ponte de Neretva (uzeo je (...) Blagaj i dvije utvrde na mostu na Neretvi). Već 1444. godine indirektno se spominje most na lokaciji današnjeg Mostara, i to u povelji aragonsko-napuljskog kralja Alfonsa Velikodušnog.
Ime Mostar prvi se put pojavljuje u osmanlijskom popisu stanovništva iz 1468–1469. godine, a da se ono odnosi na naselje oko dviju kula na Neretvi jasno je iz jednog dokumenta sa sjednice vijeća Dubrovačke republike 1474. godine, što ga svrstava u relativno starija naselja Hercegovine. Od njega su stariji Blagaj (1297.) i Gacko (1176), koje se prvi put spominje kao glavno središte trgovačkih puteva, s razvijenim zanatstvom i trgovinom. Predstavljao je glavno središte Hercegovine, Bosne i Zete.
Osmanlijsko doba
mini|desno|270px|[[Koski Mehmed-pašina džamija]] Osmanlije su osvojile Mostar vjerovatno 1468. godine. U Mostaru je tada boravilo blizu 35 osmanlijskih vojnika, kojima su podijeljeni posjedi, a zatečeni stanovnici su postali kmetovi. Isprva središte kajmekamluka, Mostar je zahvaljujući saobraćajnoj važnosti prijelaza preko Neretve početkom 16. stoljeća postao sjedištem hercegovačkog sandžaka. Godine 1566. dotadašnji drveni most zamijenjen je kamenim; odluci je doprinio administrativni i saobraćajni razvoj grada.
U 16. i 17. stoljeću bilježi se intenzivno širenje grada. Krajem ovog razdoblja Mostar je imao oko 10.000 stanovnika. Grad se razvijao kao tipično osmanlijsko naselje, s karakterističnim stambenih četvrtima (mahalama) i trgovačkom četvrti (čaršijom). Tokom 18. stoljeća došlo je do stagnacije i pada broja stanovnika.
Godine 1833. osnovan je poseban hercegovački pašaluk, sa sjedištem u Mostaru, na čelu s Ali-pašom Rizvanbegovićem, koji je dobio i vezirski naslov. Otvoreni su i konzulati nekih zemalja, poput Austrije, Italije, Rusije, Velike Britanije i Francuske. Saobraćajnom značaju doprinijela je izgradnja ceste Mostar – Metković 1862. godine. mini|desno|270px|Neretva u blizini [[Lučki most|Lučkog mosta]] mini|desno|270px|Kućica Čardak na zapadnom ulazu na Stari most
Austro-ugarsko doba
Baš kao i doba osmanlijske vladavine, i doba Austro-Ugarske ostavilo je veliki trag na Mostar. U ovom periodu izgrađeno je dosta zgrada evropskog stila, pa je tako i Mostar sve više počeo ličiti na srednjoevropski grad. Građevine orijentalnog stila sve su se više počele miješati sa zgradama austro-ugarske gradnje i to je činilo jedan veoma zanimljiv spoj. Velik broj građevina u doba Austro-Ugarske izgrađen je na Glavnoj ulici u Mostaru (današnji dio Ul. maršala Tita). Jedna od najljepših građevina ovog stila jest zgrada Gimnazije, koja podsjeća na sarajevsku Vijećnicu. Najpoznatiji gradonačelnik Mostara svih vremena Mujaga Komadina dio je mostarske historije austrougarskog perioda.
20. vijek
Najznačajnije promjene u Mostaru desile su se baš u ovom periodu. Mostar je tada bio u sastavu Kraljevine SHS / Jugoslavije, Nezavisne Države Hrvatske te socijalističke Jugoslavije (DFJ, FNRJ, SFRJ). Mostar je također u Drugom svjetskom ratu dao dosta narodih heroja. Do 1991. godine Mostar je bio mješavina kultura, naroda, vjera, civilizacija. Po tome je upravo i bio jedan od najpoznatijih gradova u bivšoj Jugoslaviji Za vrijeme Rata u Bosni i Hercegovini Bošnjaci su protjerani u istočni dio grada, a Hrvati su ostali u zapadnom dijelu (kasnije samoprozvanom Zapadnom Mostaru). Mostar je usljed rata 1992–1995. dobio dvije homogene cjeline (bošnjačku i hrvatsku) dok je broj Srba u gradu sveden na manje od 5.000. Mostar je bio i najrazrušeniji grad u Bosni i Hercegovini u posljednjem ratu, naročito Bulevar narodne revolucije i Ulica Alekse Šantića, a srušen je i simbol grada Stari most. Po stručnoj studiji zasnovanoj na videosnimcima tvrdi se da je eksplozija koja je rezultirala rušenjem Starog mosta mogla biti uzrokovana detonacijom štapina u vodi, mada se potvrđuje da je tokom prijepodneva (u 9:57) i popodneva (u 15:52) 8. novembra 1993. most bio izložen udarima različitih projektila, pa vjerovatno i tenkovskih. Evropski historičari Holm Sundhaussen i Marie-Janine Čalić tvrde da je most srušen granatiranjem HVO-a ili HV-a, a slično mišljenje odgovornosti hrvatskih jedinica izrazio je Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju u presudi Prlić i ostali (IT-04-74).
Administracija
mini|desno|270px|Karta Mostara Gradom Mostarom upravlja Gradska uprava sa dva čelna čovjeka: gradonačelnikom i predsjednikom Gradskog vijeća. Mostar je "grad slučaj" s obzirom na to da je neuspjeh da se domaći političari i stručnjaci dogovore o administrativnom uređenju grada doveo do toga da odluku o tome donese tadašnji visoki predstavnik međunarodne zajednice u BiH Paddy Ashdown. Ti dokumenti poznati su pod nazivom "Novi statut Grada Mostara", koji od 2004. godine definira Mostar kao jedinstvenu gradsku cjelinu bez podjele na općine koje su dotad postojale (Zapad, Sjever, Jugozapad, Stari grad, Jug i Jugoistok). Umjesto navedenih općina postoje tzv. gradska područja, koja predstavljaju izborne jedinice u Gradu Mostaru.
Geografija
mini|desno|270px|Stari grad – panorama mini|desno|270px|Panorama Mostara mini|desno|270px|Stari most mini|desno|270px|Restorani u blizini Starog mosta mini|desno|270px|Ulica Kujundžiluk u Starom gradu mini|desno|250px|[[Vučjakovića džamija (Šehitluci)]] mini|desno|270px|Panorama Mostara Mostar se nalazi na jugu Bosne i Hercegovine, tačnije, u centru Hercegovine. Gradsko područje (Mostar i njegova okolina) geografski se može opisati kao čvorište sjeverne, zapadne i istočne Hercegovine. Kroz centar grada protječe Neretva, pa je Mostar poznat i pod nadimkom "grad na Neretvi". Najpoznatija brda oko mostarske kotline jesu Hum, Stolac, Fortica, Žrovnica, Planinica i Brkanovo brdo. Dvije najpoznatije planine u blizini Mostara jesu Velež i Prenj. Mostar je, kao i većina hercegovačkih gradova, veoma krševit.
Klima
Mostar ima izmjenjenu sredozemnu klimu sa blažim, ali hladnim zimama (sa malo ili nimalo snijega) te veoma vrućim ljetima, kada temperature u hladu znaju iznositi i preko 40 °C. Najviša ikad zabilježena temperatura u Mostaru izmjerena je 31. jula 1901, a iznosila je 46,2 °C. Zbog toga je Mostar bio jedan od najtoplijih gradova u bivšoj Jugoslaviji, a danas u Bosni i Hercegovini. Najveći dio padavina bilježi se u hladnijem dijelu godine, dok su ljeta sušnija. Godišnje se prosječno bilježi 2.290 sunčanih sati, najviše u BiH. Značajniji snijeg je rijetka pojava, iako rekordni snježni pokrivač iznosi 86 cm (zabilježen u februraru 2012). Blaga klima čini Mostar pogodnim za uzgajanje različitih vrsta voća i mediteranskog raslinja poput smokava, šipaka i maslina.
Privreda
Prije rata u Bosni i Hercegovini Mostar je bio jedan od jačih privrednih središta bivše Jugoslavije (Aluminijski kombinat, "Soko", "Hepok" kasnije "Apro", Mostarska vinarija, Fabrika duhana Mostar, hidroelektrane na Neretvi, "Unis", rudnik mrkog uglja itd). Ratna razaranja uništila su privredu Mostara, pogotovo u njegovom istočnom dijelu. Turizam je jedna od najrazvijenijih grana privrede u Mostaru, naročito nakon što je stara gradska jezgra primljena na listu UNESCO-a.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Mostar imala je 126.628 stanovnika, raspoređenih u 57 naselja. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, prijeratna općina Mostar je, gotovo u cjelini, ušla u sastav Federacije Bosne i Hercegovine. U sastav Republike Srpske ušli su dijelovi naseljenih mjesta: Kamena, Kokorina i Zijemlje. Od ovog područja formirana je općina Istočni Mostar.
Kultura
Mostar je jedno od značajnih kulturnih i umjetničkih središta u Bosni i Hercegovini, koje je na osnovu svog bogatog kulturnog potencijala iznjedrilo neke od veoma značajnih slikara, pisaca i pjesnika, pa je i sâm grad poznat kao grad pjesnika. Arhitektura i prirodne ljepote u njegovoj neposrednoj okolini, te toplija mediteranska klima oblikovali su kulturnu scenu Mostara, a svake godine održava se Međunarodni festival komedije Mostarska liska. U saradnji s Gradom Mostarom održava se i festival Evropske unije pod nazivom Open City Mostar. Mostar je i značajno središte bosanske sevdalinke, a jedan od najpoznatijih izvođača tokom druge polovine 20. vijeka bio je Himzo Polovina. Od novije generacije posebno su se istakli Mostar Sevdah Reunion, koji izvode sevdalinke u modernijem aranžmanu. Američka medijska kuća CNN uvrstila je Mostar na listu najljepših malih gradova Evrope, zbog svoje prirodne ljepote, stare čaršije i Starog mosta, koji spadaju u najbolje primjere osmanlijske arhitekture u Bosni i Hercegovini kao i na Balkanu. O njemu je pisao i osmanlijski putopisac Evlija Čelebija.
Kulturne institucije
mini|desno|250px|Narodno pozorište Mostar U Mostaru se nalaze:
Sport
Najpoznatiji sport u Mostaru jest nogomet. U najveće uspjehe mostarskih nogometnih klubova spadaju dvije titule Veleža u kupu bivše Jugoslavije (Kup maršala Tita 1981. i 1986) te titule prvaka Bosne i Hercegovine koje je osvojio Zrinjski (2005, 2009, 2014, 2016), uz jedan osvojen Kup Bosne i Hercegovine (također Zrinjski 2008).
Osim nogometa, u Mostaru je najpoznatiji ekstremni sport skokovi sa Starog mosta u Neretvu. Ovi skokovi i najpoznatiji mostarski skok, lasta, predstavljaju, osim Starog mosta, FK Veleža, najpoznatiji dio mostarske tradicije. Takmičenja u skokovima organiziraju se tradicionalno svake godine krajem jula, a organizator je Klub skakača "Mostari". Važnost ovog takmičenja pokazuje i to da ga prenosi državna televizija ili neka od komercijalnih televizija u zemlji.
Jedan od sportova koji je dosta popularan u Mostaru jest i karate. U gradu djeluje više karate-klubova.
Osim karatea, zastupljeni su i plivanje, tenis, košarka, rukomet, džudo, boks, kajakaštvo.
Saobraćaj
Najznačajnija saobraćajnica koja prolazi kroz Mostar jest magistralni put M17. Mostar ima dvije autobuske i jednu željezničku stanicu. Javni autobuski saobraćaj u Mostaru obavlja preduzeće Mostar-bus, koje radi pod Gradskom upravom. Mostar također ima međunarodni aerodrom, koji se nalazi u naselju Ortiješ.
Turizam
Mostar je jedan od najvećih urbanih turističkih centara u Bosni i Hercegovini. U njegove najpoznatije znamenitosti spadaju:
Baltimore Canaries
Baltimore Canaries je bio američki profesionalni bejzbol klub koji se takmičio u ligi National Association od 1872. do 1874. godine. Često su nastupali pod nazivom Lord Baltimore, ali i kao Yellow Stockings. Kanarinac (canary) i žute čarape (yellow stockings) su nadimci koje su imali zbog boje uniforme.
Poddonjevilična žlijezda
Parne submandibulske žlijezde ili poddonjevilične žlijezde (povijesno poznate kao submaksilske žlijezde) su glavne pljuvačne žlijezde koje se nalaze ispod unog dna. Svaka od njih teži oko 15 grama i doprinosi oko 60-67% nestimuliranog lučenja pljuvačke; na stimulaciju njihov doprinos se smanjuje proporcionalno kako se parotidna sekrecija povećava na 50%. The average length of the normal human submandibular salivary gland is approximately 27mm, while the average width is approximately 14.3mm.
Struktura
Ležeći iznad diželudačnih mišića, svaka submandibulska žlijezda je podijeljena na površinske i duboke režnjeve, koji su odvojeni milohioidnim mišićem:
Sekret se isporučuje u submandibulski kanal na dubokom dijelu nakon čega se zakači oko zadnje ivice milohioidnog mišića i nastavlja na gornju površinu bočno. Izvodne kanale zatim prelazi jezični nerv i na kraju se odvode u podjezične karunkele – male izbočine na obje strane jezičnog frenuluma zajedno s velikim podjezičnim kanalom]. Žlijezda se može bilateralno palpirati (opipati) ispod i iznad u odnosu na tijelo mandibule, pomičući se prema unutra od donje granice mandibule blizu njenog ugla sa glavom nagnutom naprijed.
Mikroanatomija
Režnjevi sadrže manje režnjiće, koji sadrže adenomere, sekretorne jedinice žlijezde. Svaki adenomer sadrži jedan ili više acinusa ili alveola, koje su male grupe ćelija koje luče svoje proizvode u kanal. Acinusi svakog adenomera sastoje se od seroznih ili mukoznih ćelija, pri čemu dominiraju serozne adenomere. Neke mukozne adenomere mogu takođe biti prekriveni seroznim demilunom, slojem seroznih ćelija koje luče lizozim, nalik polumesecu.
Kao i druge egzokrine žlijezde, submandibulske žlijezde mogu se klasificirati prema mikroskopskoj anatomiji njenih sekretornih ćelija i načinu na koji su raspoređene. Budući da su žlijezde razgranate i jer tubule koji formiraju grane sadrže sekretorne ćelije, submandibulske žlijezde klasificiraju se kao razgranate tubuloacinarne žlijezde. Nadalje, budući da su sekretorne ćelije i seroznog i mukoznog tipa, submandibulska žlijezda je mješovita žlijezda, i iako je kod većine seroznih ćelija eksudat  uglavnom sluzav. Ima dugačke prugaste i kratke interkalarne kanale.
Sekrecijske acinarne ćelije submandibulske žlijezde imaju različite funkcije. Mukozne ćelije su najaktivnije i stoga je glavni proizvod poddonjeviličnih žlijezda pljuvačka koja je mukoidne prirode. Sluzne ćelije luče mucin koji pomaže u podmazivanju bolusa (zalogaja) hrane dok putuje kroz jednjak. Osim toga, serozne ćelije proizvode pljuvačnu amilazu, koja pomaže u razgradnji škroba u ustima. Visoko aktivni acinusi submandibulske žlijezde čine većinu volumena pljuvačke. Ostatak čine proizvodi parotidne i podjezične žlijezde.
Snabdevanje krvlju
Žlijezda se opskrbljuje krvlju iz arterija lica i jezika. Žlijezda se opskrbljuje podjezičnim i subdobjeviličnim arterijama, a drenira je zajedničkim venama lica i jezika.
Inervacija
Njihovo izlučivanje, kao i izlučivanje drugih pljuvačnih žlijezda, reguliše "direktno" parasimpatički nervni sistem i "indirektno" simpatički nervni sistem.
Razvoj
Submandibulske pljuvačne žlijezde razvijaju se kasnije od parotidnih žlijezda i pojavljuju se kasno u šestoj sedmici preneonatusnog razvoja. Razvijaju se bilateralno iz epitelnih pupoljaka u sulkusu koji okružuje podjezične nabore na dnu primitivnih usta. Čvrste vrpce granaju se od pupoljaka i rastu pozadi, bočno od jezika u razvoju. Vrpce submandibulske žlijezde se kasnije granaju dalje, a zatim se kanaliziraju i formiraju kanalni dio. Acinusi submandibulske žlijezde razvijaju se od zaobljenog kraja pupčanih vrpci u 12. sedmici, a sekretorna aktivnost preko submandibulskog kanala počinje u 16. sedmici. Rast submandibulske žlijezde nastavlja se nakon rođenja, stvaranjem više acinusa. Lateralno na obje strane jezika razvija se linearni žlijeb koji se zatvara i formira submandibularni kanal.
Funkcija
Submandibularna žlijezda oslobađa mnoštvo faktora koji regulišu sistemske upalne odgovore i moduliraju sistemske imunoske i upalne reakcije. Rani rad na identifikaciji faktora koji su imali ulogu u osi vratne veze simpatičke stablo-submandibulska žlijezda (CST-SMG) doveo je do otkrića sedam aminokiselinskih peptida, zvanih peptidne submandibulske žlijezde-T. Pokazalo se da SGP-T ima biološku aktivnost i termoregulacijska svojstva, povezana s izloženošću endotoksinu. SGP-T, izolat submandibulske žlijezde, pokazao je svoja imunoregulacijska svojstva i potencijalnu ulogu u modulaciji CST-SMG ose, a kasnije se pokazalo da ima važnu ulogu u kontroli upala.
Klinički značaj
Submandibulska žlijezda ima 80% svih kamenca pljuvačnih kanala (kamenca pljuvačke ili sijalolita), vjerovatno zbog različite prirode pljuvačke koju proizvodi i krivudavog putovanja submandibulskog kanala do njegovog kanalnog otvora za znatno dugo rastojanje prema gore. Submandibulska žlijezda je jedna od tri glavne žlijezde koje ustima opskrbljuju pljuvačku. Dva preostala tipa pljuvačnih žlezda su parotidna i podjezična žlijezda.
Alfons, princ od Asturije (Trastámara)
Infant od Kastilje
Bio je jedini sin kastiljskog kralja Ivana II i njegove druge supruge, Izabele Portugalske. U trenutku njenog rođenja kastiljski prestolonasljednik je bio njegov 28-godišnji polubrat Henrik.
Godine 1454. umro je kralj Ivan II, a krunu je naslijedio Alfonsov polubrat, kralj Henrik IV, koji nije imao djece. Alfons je tako postao prijestolonasljednik. Alfons se s majkom i dvije godine starijom sestrom Izabelom preselio iz kraljevskog dvora u Arévalo.
Izabela i Alfons su se vratili na dvor nakon što je Henrikova žena 1462. godine rodila kćerku Ivanu koja je Alfonsu oduzela prijestolonasljedničku poziciju, kako bi tu dobili bolje obrazovanje. Vrlo je vjerovatno da su vraćeni na dvor kako bi ih Henrik mogao lakše kontrolirati i ne dozvoliti da se pobunjeni plemići oslone na njih. Henrik je bio izuzetno nepopularan kralj čiju su vladavinu nezadovoljni plemići zagorčavali tvrdnjama da on nije sin kralja Ivana II, a kasnije još ozbiljnije tvrdnjama da Ivana nije njegova kćerka. Alfons je stoga postao osoba oko koje se okupljala sva opozicija.
Princ od Asturije
Godine 1464. plemstvo Kastilje je prisililo Henrika da rabaštini princezu Ivanu, a infanta Alfonsa svojim prijestolonasljednikom i princom od Asturije. Kasnije je postignut kompromis po kojem bi Alfonso oženio Ivanu kako bi par vladao zajedno.
Rivalski kralj
Međutim, kralj se ubrzo predomislio i ponovo priznao svoju kćerku kao prijestolonasljednicu. Razbješnjeno plemstvo ga je simbolično zbacilo i proglasilo Alfonsa zakonitim kraljem. Trinaestogodišnji rivalski kralj se ubrzo počeo ponašati kao da je neosporivi monarh, poklanjajući zemlju i titule. Započeo je građanski rat. Godine 1467. desila se Druga bitka kod Olmeda koja nije donijela pobjedu ni Henriku ni Alfonsu.
Alfons je iznenada umro 1468. godine, najvjerovatnije od kuge, ali se, kako je to bilo često u srednjem vijeku, za njegovu smrt krivilo namjerno trovanje. U testamentu je sestru proglasio svojom nasljednicom, te su se pobunjeni plemići njoj okrenuli. Međutim, mudra Izabela je odbila preuzeti bratovu ulogu; priznala je Henrika za zakonitog kralja i preuzela krunu kao kraljica Izabela I tek kad je on umro 1474. godine.
Athletic of Philadelphia
mini|200px|desno|Fotografija Philadelphia Athleticsa iz 1874. godine Athletic of Philadelphia je bio američki bejzbol klub, poznat kao jedan od osnivača prve profesionalne lige National Association, isto kao i danas postojeće National League.
Ruska invazija na Ukrajinu 2022.
Dana 24. februara 2022, Rusija je započela vojnu invaziju na Ukrajinu tokom velike eskalacije rusko-ukrajinskog sukoba koji je počeo 2014. Invazija je rezultirala desetinama hiljada žrtava na obje strane i izazvala najveću izbjegličku krizu u Evropi od Drugog svjetskog rata (više od 7,7 miliona Ukrajinaca je izbjeglo iz zemlje). U roku od pet sedmica nakon invazije, Rusija je doživjela svoju najveću emigraciju od Oktobarske revolucije 1917. Invazija je također izazvala globalnu nestašicu hrane.
Athletic of Philadelphia
Osnovao ga je 1860. u Philadelphiji James N. Kerns pod nazivom Athletic Base Ball Club. Godine 1871. je bio među osnivačima National Associationa i učestvovao u svim sezonama prve profesionalne lige, pri čemu je prve sezone osvojio i titulu prvaka.
Godine 1876. je bio među klubovima koji su osnovali novu Nacionalnu ligu, ali je, slično kao i Mutual of New York, već pri kraju prve sezone zapao u teške finansijske probleme te nije mogao putovati u goste timovima na zapadu države. Zbog toga je sljedeće godine izbačen iz lige te je prestao s radom.
Ruska invazija na Ukrajinu 2022.
Nakon ukrajinske Revolucije dostojanstva u februaru 2014, Rusija je anektirala Krim, a separatisti koje Rusija podržava zauzeli su dio jugoistočne Ukrajine, započevši tako rat u Donbasu. Rusija je 2021. započela gomilanje vojnih snaga duž svoje granice s Ukrajinom. Predsjednik Rusije, Vladimir Putin, iznio je ruske iredentističke stavove i doveo u pitanje pravo Ukrajine na državnost. Takođe, Rusija je tvrdila da u Ukrajini prednjače neonacisti koji progone rusku manjinu. Putin je dodatno izjavio da je NATO ugrozio sigurnost Rusije svojim širenjem na istok Evrope, što je NATO opovrgnuo. Ruski predsjednik zahtijevao je da se Ukrajini zabrani pridruživanje alijansi.
Rusija je 21. februara 2022. priznala samoproglašene republike Donjeck i Lugansk koje su pod rukovodstvom proruskih separatista i koje trenutno nije priznala nijedna druga država. Narednog dana, Vijeće Ruske Federacije odobrilo je korištenje vojne sile van zemlje, te su ruske trupe ušle na teritorije potonjih "republika". Dana 24. februara, oko 5:00 po istočnoevropskom vremenu (UTC+2), Putin je najavio "specijalnu vojnu operaciju" radi "demilitarizacije i denacifikacije Ukrajine". Nekoliko minuta kasnije, projektili su ispaljeni na mjesta širom Ukrajine, uključujući i glavni grad Kijev, nakon čega je uslijedila velika kopnena invazija iz nekoliko pravaca. Volodimir Zelenski, ukrajinski predsjednik, odgovorio je opštom mobilizacijom, prekidom bilateralnih odnosa s Rusijom i proglašenjem vanrednog stanja.
Započeli su višestruki napadi s područja Rusije, Bjelorusije i dviju okupiranih teritorija Ukrajine (Krima i Donbasa) što je stvorilo četiri glavna ratna fronta: kijevski, sjeveroistočni, istočni i južni, dok je ruska vojska također izvodila zračne i raketne napade u zapadnoj Ukrajini. Ruske snage približile su se i opkolile brojna važna naselja poput Černigiva, Harkiva, Hersona, Kijeva, Mariupolja i Sumija, ali su naišle na jak ukrajinski otpor iskusivši logističke i operativne izazove koji su spriječili njihov napredak.
Krim
Krim je u svojoj historiji bio dio različitih zemalja i regiona, ali i nezavisna teritorija. Njegova južna obala je kulturološki grčka skoro 2000 godina. Unutrašnjost je bila bugarska i hazarska 600 godina, zatim je pripadala Kijevskoj Rusiji 200 godina, te 200 godina Zlatnoj Hordi. Oko 1400. godine, nezavisnost Krimskom kanatu koja je trajala 100 godina, osigurali su Krimski Tatari. Kako bi stekli kontrolu nad primorskim regijama, zatražili su pomoć Osmanlijskog Carstva, koje je proglasilo Krimski kanat autonomnim dijelom carstva. Godine 1784. Ruska Imperija porazila je Osmanlije, te je tako Krim postao dijelom Rusije. Osnovana je Crnomorska flota s bazom u Sevastopolju. Krim i susjedne regije formirale su administrativnu regiju s različitim imenima. Godine 1921. Krim postaje autonomna sovjetska republika, a priliv Slavena trajno je promijenio etničku ravnotežu područja. Godine 1945. ukinuta je Krimska Autonomna Sovjetska Socijalistička Republika, te je tako Krim postao dio Ruske SFSR. Oblast je 1954. prebačena u sastav Ukrajinske SSR.
Krim je 1991. postao Autonomna Republika Krim, dio nove nezavisne države Ukrajine. Šest godina kasnije, potpisan je Ugovor o rusko–ukrajinskom prijateljstvu. Rusija je priznala granice Ukrajine, te je dobila 80% Crnomorske flote, te je iznajmila objekte u Sevastopolju na 20 godina (kasnije produživši do 2042. godine). Krimski parlament je 2014. proglasio nezavisnost i pridružio se Rusiji. Ukrajina je prekinula vodosnabdijevanje Krima, što je Rusiju koštalo milijarde dolara.
NATO
Godine 1990. Mihail Gorbačov je upozorio da bi izolacija SAD-a ili Sovjetskog Saveza na evropskom kontinentu dovela do pogoršanja. Gorbačov je, također, izjavio da je širenje NATO-a na istok greška i poniženje za Rusiju.
Na poluostrvu je 2006. došlo do izbijanja protesta. Razlog je bio dolazak američkih marinaca koji su došli zbog vojne vježbe "Sea Breeze" između Ukrajine i NATO-a. Demonstranti su marince dočekali barikadama i parolama na kojima je pisalo "Okupatori, idite kući!", a nekoliko dana kasnije krimski parlament proglasio je Krim "teritorijom bez NATO-a". Nekoliko dana nakon protesta, američki marinci povukli su se s poluostrva.
Godine 2014. Gorbačov je u intervjuu u vezi sa širenjem NATO-a na istok rekao: "Ovo sam nazvao velikom greškom još od samog početka. To je definitivno kršenje duha izjava i uvjerenja koja su nam data 1990. godine. Što se Njemačke tiče, zakoni su utvrđeni i poštuju se."
Postsovjetski kontekst
Nakon raspada Sovjetskog Saveza 1991. godine, Ukrajina i Rusija nastavljaju održavati bliske veze. Ukrajina je 1994. pristala odreći se svog nuklearnog arsenala potpisavši Budimpeštanski memorandum o sigurnosnim garancijama pod uslovom da Rusija, Ujedinjeno Kraljevstvo i SAD daju garanciju protiv prijetnji i upotrebe sile protiv teritorijalnog integriteta i političke nezavisnosti Ukrajine. Pet godina kasnije, Rusija je bila jedna od potpisnica Povelje o evropskoj sigurnosti, gdje je "ponovo potvrdila inherentno pravo svake države učesnica da bude slobodna da izabere ili mijenja svoja sigurnosne dogovore, uključujući ugovore o savezu, kako se razvijaju".
Godine 2004. Viktor Janukovič, tadašnji premijer, proglašen je pobjednikom predsjedničkih izbora, koji su prema presudi Vrhovnog suda Ukrajine, u velikoj mjeri bili namješteni. Rezultati su izazvali negodovanje javnosti koja je podržavala opozicionog kandidata, Viktora Juščenka, koji je odbacio rezultate izbora. Tokom burnih mjeseci revolucije, Juščenko se iznenada teško razbolio, a ubrzo su brojne nezavisne grupe ljekara otkrile da je bio otrovan TCDD dioksinom. Juščenko je iskazao snažnu sumnju u umiješanost Rusije u njegovo trovanje. Na kraju je to rezultovalo mirnom narančastom revolucijom, koja je dovela Viktora Juščenka i Juliju Timošenko na vlast, a Janukoviča u opoziciju.
Godine 2008. ruski predsjednik Vladimir Putin govorio je protiv potencijalnog pridruživanja Ukrajine NATO-u. Rumunski analitičar Julian Čifu je 2009. godine, zajedno s koautorima, iznio mišljenje da je Rusija u pogledu Ukrajine slijedila ažuriranu doktrinu Brežnjeva, koji je nalagao da suverenitet Ukrajine ne može biti veći od suvereniteta država članica Varšavskog pakta, prije kolapsa sovjetske sfere uticaja tokom kasnih 1980-ih i ranih 1990-ih.
Janukovič je 2009. najavio ponovno kandidiranje za predsjednika na ukrajinskim predsjedničkim izborima 2010. Pobijedio je i inauguriran je 2010. godine.
Ukrajinska revolucija i rat
thumb|left|Protesti pokreta [[Evromajdan u Kijevu, decembar 2013.]] Protesti pokreta Evromajdan započeli su 2013. godine zbog odluke ukrajinske vlade da obustavi potpisivanje Sporazuma o pridruživanju Ukrajine Evropskoj uniji, umjesto odabira bližih veza s Rusijom i Evroazijskom ekonomskom unijom. Sedmicama nakon protesta, 21. februara 2021. Janukovič i lideri ukrajinske parlamentarne opozicije potpisali su sporazumni dogovor koji je značio prijevremene izbore. Sljedećeg dana, Janukovič je pobjegao iz Kijeva prije glasanja o opozivu koje mu je oduzelo predsjednička ovlaštenja. Lideri ruskog govornog područja na istočnim regijama Ukrajine izjavili su da su odani Janukoviču, što je izazvalo proruske nemire 2014. u Ukrajini. Nemire je pratila ruska aneksija Krima u martu 2014. kao i rat u Donbasu, koji je započeo u aprilu 2014. stvaranjem kvazi država, tj. Narodnih Republika Donjeck i Lugansk, koje podržava Rusija.
Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski je 14. septembra 2020. odobrio novu Nacionalnu sigurnosnu strategiju Ukrajine, "koja predviđa razvoj posebnog partnerstva sa NATO-om s ciljem članstva u NATO-u". Dana 24. marta 2021. Zelenski je potpisao Uredbu br. 117/2021 kojom se odobrava "strategija deokupacije i reintegracije privremeno okupirane teritorije Autonomne Republike Krim i grada Sevastopolja.
U julu 2021. Putin je objavio esej pod imenom O historijskom jedinstvu Rusa i Ukrajinaca, u kojem je još jednom potvrdio svoj stav da su Rusi i Ukrajinci "jedan narod".
Američki historičar Timothy Snyder smatra Putinove ideje za imperijalističke. Britanski novinar Edward Lucas naziva to historijskim revizionizmom. Drugi su mišljenja da rusko rukovodstvo ima iskrivljeno viđenje moderne Ukrajine i njene historije.