cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prusi
Arheološki nalazi na tom području sugeriraju srodnost njihove kulture sa kulturom Litvanaca i Slavena. Živjeli su u plemenskim zajednicima i manjim naseljima bez čvrstih veza. Njihovu zemlju je u 13. vijeku kao feud dobio njemački Teutenski viteški red (križari); dio od poljskih vladara, dio od rimsko-njemačkog cara Friedricha II. (1226) pod uvjetom da Pruse preobrate na kršćanstvo. Teutonci su godine 1230. počeli osvajati njihovu zemlju. Prusi su 1260. digli ustanak te su se sve do 1283. odupirali osvajačima. Na kraju su pokreni; većina Prusa je tada ubijena, ostatak prisilno pokršten. Zemlju su počeli kolonizirati njemački doseljenici, pa su se Prusi asimilirali i izumrli kao narod.
GAS5
Protein 5 specifičnog zastoja rasta kontrolira dugolančana nekodirajuća RNK koja je kod ljudi kodirana genom GAS5 sa  hromosoma 1.
Prusi
Pruski jezik
Pruski jezik, koji se govorio na području Istočne Pruske, izumro je na kraju 17. vijeka, te ga je u potpunosti zamijenio njemački. Srodan je danas postojećem latvijskom i litavskom jeziku te spada u baltičku porodicu indoevropskih jezika. Poznat je iz nekoliko dokumenata: Elbinškega riječnika, koji spominje 802 riječi, a koji je nastao u 14. vijeku, njegovog prijepisa iz 15. vijeka, rječnika koji je napisao dominikanac Simon Grunau, dva prijevoda katekizma iz 1545. godine i prijevoda Luterovog Enchiridiona iz 1561.
GAS5
GAS5 nekodirajuća RNK, koja se acumulira i ćelijama sa zastojem rasta djeluje na element hormonskog odgovora za glukokortikoidni receptor (GR) i tako blokira nadregulciju ekspresije gena aktiviranog GR.
Brojne studije povezuju GAS5 sa apoptozama i može imati ulogu u napredovanju nekih tipova raka.
GAS5 introni sadrže nekoliko snoRNK sekvenci, uključujući SNORD81, SNORD47, SNORD80, SNORD79, SNORD78, SNORD44, SNORD78, SNORD44, SNORD78, SNORD44, SNORD 7, SNORD76, SNORD75|SNORD75 i SNORD74. Ove intronske sekvence su konzerviranije od egzona gena domaćina, a ti tipovi gena često nazivaju se "geni iznutra prema van".
Nedavno je otkriveno da nonsens posredovana degradacija može regulirati funkciju GAS5 u čelijama sisara.
Montserrat na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.
Montserrat na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. u Londonu od 4. do 13. augusta 2017. predstavljao je jedan atletičar.
Giovanni Battista Pergolesi
Giovanni Battista Pergolesi (Jesi, 4. januar 1710. - Pazzuoli pokraj Napulja - 17. mart 1736. godine) je bio italijanski kompozitor, violinista i orguljaš. Jedan je od najvažnijih ranih kompozitora komične opere (Opera buffa). Njegova opera seria "Il Prigioner superbo" imala je dva čina tzv. buffa intermezza pod nazivom"Služavka gospodarica" (ital. La Serva Padrona). Kasnije je postala veoma popularna kao samostalno djelo, a izvedena je prvi put 28. avgusta 1733. godine postajući remek-djelo italijanskog buffo stila. Njena izvedba u Parizu 1752. godine izazvala je sukob između pristalica ozbiljne francuske opere među kojima su bili kompozitori Jean-Baptiste Lully i Jean-Philippe Rameau i pristalica nove italijanske komične opere, tzv. buffonista. Pergolesi je smatran modelom italijanskog operskog stila koji je tokom ove svađe dvije godine držao podijeljenom muzičku zajednicu Pariza.
Biografija
Rođen je u gradiću Jesi u današnjoj provinciji Ancona (u to vrijeme dio papinske države). Pergolesi je rano pokazao sklonost za muziku, čije osnove je studirao kod Francesca Santinija, lokalnog svećenika koji je rukovodio katedralnim horom. Također je uzimao časove violine kod Francesca Mondinija i vjerovatno markiza Gabrielea Ripantija. Tom prilikom pokazao je veliki talenat, pa je zbog toga poslat da studira u Conservatorio dei Poveri di Gesù Cristo u Napulj, gdje je između 1720 - 1725. godine studirao kod Gaetana Greca, a od oktobra 1728. kod Francesca Durantea. Najprije je pjevao u horu, a kasnije je nastupao kao glavni violinist u studentskom orkestru. Njegove vještine i improvizacije na instrumentu vrlo brzo su zapažene. Konzervatorij u Napulju je svojim najtalentovanijim studentima pružao priliku da se u javnosti pojavljuju kao kompozitori. Zahvaljujući tome, Pergolesijeva sakralna drama "Li prodigi della divina grazia nella conversione di S Guglielmo Duca d'Aquitania" (Čuda božanske milosti u obraćenju i smrti svetog Vilijama, vojvode od Akvitanije) izvedena je u ljeto 1731. u samostanu San Agnello Maggiore. Najveći dio svog kratkog života proveo je radeći za aristokratske pokrovitelje kao što su grof Colonna Principe di Stigliano i knez Marzio IV Maddaloni Carafa. Giovanni Battista Pergolesi umro je 16. marta 1736. godine u 26. godini života u gradu Pozzuoli od tuberkuloze i sahranjen je u franjevačkom samostanu dan kasnije.
Muzičko stvaralaštvo
thumb|lijevo|150px|Libreto za komičnu operu La serva padrona, koja je služila kao intermezzo između stavaka opere seria L'odio vinto dalla costanza. Poznat je uglavnom kao operski kompozitor, a jedan je od najvažnijih ranih kompozitora komične opere (Opera buffa). Njegova opera seria "Il Prigioner superbo" imala je dva čina tzv. buffa intermezza pod nazivom"Služavka gospodarica" (La Serva Padrona). Kasnije je postala veoma popularna kao samostalno djelo. Među ostalim Pergolesijevim operskim djelima je njegova prva opera "La conversione e morte di San Guglielmo" iz 1731., "Lo frate 'nnamorato" (Zaljubljeni brat, iz 1732. na tekst na Napuljskom jeziku), "L'Olimpiade (31. januar 1735.) i "Il Flaminio" iz 1735. godine. Sve njegove opere su premijerno izvedene u Napulju, osim Olimpijade koja je prvi put izvedena u Rimu. Pergolesi je također komponovao i duhovnu muziku, uključujući i "Misu u F-duru" i njegov "Magnifikat u C-duru". Međutim, muzičko djelo "Stabat Mater" iz 1736. za sopran, alt, gudački orkestar i basso continuo je njegovo najpoznatije sakralno djelo. Djelo je naručeno od strane "Confraternità dei Cavalieri di San Luigi di Palazzo''" povodom godišnje meditacije za Veliki petak u čast Djevice Marije. Pergolesijevo djelo je zamijenilo djelo komponovano od strane Alessandra Scarlattija samo devet godina ranije, ali koje je smatrano "staromodnim" pokazujući kako brzo se promijenio ukus publike. Djelo u cjelini pripada klasičnom stilu u muzici, ali početak u djelu pokazuje Pergolesijevo majstorstvo italijanskog baroknog stila tzv. durezze e ligature, kojeg su odlikovale brojne suspenzije preko brže, prateće bass linije.
Muzička baština i utjecaj na druge kompozitore
thumb|desno|250px|upright=1.5|Spomenik Giovanniju Battisti Pergolesiju u rodnom gradu Jesi. Pored opera Pergolesi je napisao brojna sekularna instrumentalna djela uključujući i violinsku sonatu i Koncert za violinu (violin concerto). Znatan broj instrumentalnih i sakralnih djela koja su pripisivana Pergolesiju su se kasnije pokazala da su pripadala nekom drugom. Veliki dio baleta "Pulcinella" Igora Stravinskog koji je navodno obrađivao djela Pergolesija se zapravo zasnivao na radovima drugih kompozitora, a posebno Domenica Galla. Djelo "Concerti Armonici" je poznato da je djelo kompozitora Unico Wilhelma van Wassenaera. Njegovo muzičko djelo "Stabat Mater" je bilo osnova za kantatu Johanna Sebastiana Bacha "Tilge, Höchster, meine Sünden" (bos. Ukloni moje grijehe svevišnji), BWV 1083.
Muzika Giovannija Battiste Pergolesija u modernoj kinematografiji
Pergolesijevo djelo "Salve Regina" je imala istaknuti nastup u filmu Farinelli iz 1994. godine, u kojem operski pjevač Farinelli pjeva jedini duet iz djela "Stabat Mater Dolorosa". Također, dijelovi iz ovog istog Pergolesijevog muzičkog djela su korišteni u filmu "Jesus of Montreal". Treći dio (Quis est homo) iz ovog istog muzičkog djela se koristio kao muzika za film "Smilla's Sense of Snow"; posljednji dio je korišten u filmu "Amadeus" i u filmu "Mirror" Andreja Tarkovskog. U filmu "Cactus" australijskog režisera Paula Coxa su također korišteni dijelovi iz Pergolesijevog djela "Stabat Mater".
Socijaldemokratska partija Njemačke
desno|mini|250px|Logo Socijaldemokratske partije Njemačke Socijaldemokratska partija Njemačke (Sozialdemokratische Partei Deutschlands - SPD) je najstarija politička partija u Njemačkoj i jedna od najvećih u svijetu, koja je svoj 150. rođendan proslavila 2013. godine. Veoma bliska sa radničkim pokretima i sindikatima, SPD se svrstava u grupu socijaldemokratskih partija lijevo od centra.
Teško je biti fin
Teško je biti fin je bosanskohercegovački dramski igrani film snimljen 2007. godine u režiji Srđana Vuletića. Ovo je bilo drugo Vuletićevo dugometražno filmsko ostvarenje s kojim je otvoren 13. Sarajevo film festival 2007. godine. To je priča o sarajevskom taksisti čija je težnja da bude fin momak uprkos svim izazovima. Film je bio bosanskohercegovački kandidat na 80. dodjeli "Oskara" u kategoriji za najbolji strani film, ali nije uspio ući u užu konkurenciju.
Socijaldemokratska partija Njemačke
SPD je članica Socijalističke Internacionale.
Članovi partije mlađi od 35 godina su organizovani u Jusosu.
Teško je biti fin
Radnja
Fudo je četrdesetogodišnji taksist, u kriminalnom miljeu Sarajeva i poznat je kao čovjek koji daje dobre "tipe" lopovima za pljačku. Zbog takvog načina života žena ga napušta i on odlučuje okrenuti list. On zna da to mora napraviti, jer voli svoju ženu, i preko svih granica, najviše na svijetu voli svog malog jednogodišnjeg sina.
Od Seje, čovjeka sa mutnim šemama posuđuje novac, kupuje novi Renault Espace, i na opšte "zaprepaštenje" postaje prvi taksist koji u Sarajevu taksira u francuskom autu. U skladu sa novim autom on okreće list na novo, bolje poglavlje svog života. Ali, svijet oko njega se ne mijenja tako brzo i tako lako.
NGC 3102
NGC 3102 (također poznat kao MCG 10-15-7, PGC 29220 i UGC 5418) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 141 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,90 (37 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (37 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. aprila 1793. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 7513
NGC 7513 (također poznat kao ESO 469-22, IRAS 23105-2837, MCG -5-54-23, PGC 70714 i UGCA 437) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 72 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kipar. Najveći prečnik je 3,20 (67 hiljada sg) a najmanji 2,1 uglovnih minuta (44 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 24. septembra 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NRIP1
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 1.158 aminokiselina, a molekulska težina 126.942 Da.
Funkcija
Protein 1 koji interaguje s jedarnim receptorom (NRIP1) je jedarni protein koji specifično stupa u interakciju sa hormonski ovisnim aktivacijskim domenom AF2 jedarnih receptora. Također poznat kao RIP140, ovaj protein je ključni regulator koji modulira transkripcijsku aktivnost raznih transkripcionih faktora, uključujući estrogeni receptor.
RIP140 ima važnu ulogu u regulaciji metabolizma lipida i glukoze, i reguliše ekspresije gena u metaboličkim tkivima uključujući srčano, skeletal muscle, i jetreno. Glavna uloga RIP140 u masnom tkivu je da blokira ekspresiju gena uključenih u disipaciju energije i odvajanje mitohondrija, uključujući razdvajanje proteina 1 i karnitin palmitoiltransferazu 1b.
Estrogen-srodni receptor alfa (ERRa) može aktivirati RIP140 tokom adipogeneze, putem direktnog vezivanja za element estrogenog receptora /ERR elementa i indirektno preko Sp1 vezivanja za proksimalni promotivni dio.
RIP140 potiskuje ekspresiju mitohondrijskih proteina sukcinat-dehidrogenaza kompleksa b i CoxVb i djeluje kao negativni regulator uzimanja glukoze kod miševa.
Studije nokauta
Nokaut-miševi kojima potpuno nedostaje molekula RIP140 su vitki i ostaju vitki, čak i na bogatoj ishrani.
Ženke nokaut.miševe također su neplodne jer ne uspijevaju ovulirati. Neuspjeh ovulacije kod ovih miševa uzrokovan je nedostatkom ekspanzije cumulus i promijenjenom ekspresijom različitih gena, uključujući amfiregulin, u jajničkim folikulima.
Klinički značaj
RIP140 je dio lanca kojim tumori mogu uzrokovati kaheksiju.
Nivoi ekspresije RIP140 u različitim tkivima variraju tokom starenja kod miševa, što ukazuje na promjene u metaboličkoj funkciji. RIP140 je uključen u određene procese bolesti kod ljudi. Kod morbidne gojaznosti, nivoi RIP140 su smanjeni u visceralnom masnom tkivu. Kod raka dojke, RIP140 je uključen u regulaciju E2F1, onkogena koji diferencira lumenske i bazne tipove tumora. RIP140 ima uticaj na fenotip i prognozu raka. Osim toga, RIP140 ima ulogu u upalama, jer djeluje kao koaktivator za NFkappaB/RelA zavisnu citokinsku ekspresiju gena. Nedostatak RIP140 dovodi do inhibicije proupalnih puteva u makrofaga.
Interakcije
Pokazalo se da je NRIP1 u interakciji sa:
Stari vijek
mini|250p|desno|Iskopine [[Perzepolisa, prijestolnice perzijskih Ahemenida]] Pod pojmom stari vijek podrazumijeva se, najčešće, razdoblje od uvođenja pisma odnosno početka civilizacije (oko 3500. g. p. n. e. u Mezopotamiji) do početka srednjeg vijeka (sredina petog vijeka n. e.). Obično se pojam koristi samo za prostor oko Sredozemnog mora, uklučujući i Bliski Istok (sa Perzijom), ali često se uključuju i drugi dijelovi svijeta. Pojam antika, a naročito klasična antika, obuhvata isključivo grčko-rimski stari vijek u razdoblju od 12. ili 8. vijeka p. n. e. (ovisno o načinu razgraničavanja), pa do početka srednjeg vijeka (što ponovo nema čvrstu, jednoznačnu granicu). Tako je stari vijek širi pojam, a obuhvata i razdoblje antike.
Početak starog vijeka smješta se u vrijeme oblikovanja pisma i starih orijentalnih carstava prednje Azije odnosno, Mezopotamije (Sumer, Akad (ili Agade), Babilonija, Mitanni, Asirija), Iranskog visočja (Elam, Medija, Perzija) i Male Azije/Anatolije (Hetitsko carstvo, Frigija, Lidija), kao i Egipta.
Kraj starog vijeka od prilike se poklapa s raspadom Rimskog carstva i državne tvorevine Sasanida u vrijeme seobe naroda i arapskih ekspanzija (propast Zapadnog rimskog carstva 476./480.; smrt Justinijana 565.; uništenje Sasanidskog carstva 651.). U novije vrijeme se dolazi do stanovišta da bi se prijelazno razdoblje između antike i srednjeg vijeka (od kraja 3. vijeka do početka 7. vijeka) moglo smatrati kao samostalno razdoblje kasne antike.
Počeci u razdoblju mladog neolitika
mini|170p|desno|Glinena pločica s [[klinasto pismo|klinastim pismom]] Civilizacije starog vijeka nastale su iz potpuno razvijenog mladog neolitika koji je bio obilježen proizvodnom poljoprivredom (obrada zemlje, uzgoj stoke), društvo podjele rada, poznavanje osnovnnih tehnika metalurgije, proizvodnja viška dobara i trgovina izvan vlastite regije kao i sjedilački život unutar zidina naselja. S kulturama koje su slijedile ovakav razvoj povezuje se razvoj pisma čemu su prethodili piktogrami i ideogrami još iz vremena mlađeg paleolitika (na primjer, spiljski crteži). Iz tih crteža, ili pod njihovim uticajem, u Mezopotamiji se razvilo klinasto pismo, a u Egiptu hijeroglifi od kojih se zatim, posredovanjem kanaanićana, od 3. tisućljeća p. n. e. razvio alfabet. Ovakav novi način pisanja omogućio je državama s trajno uređenim vladajućim, upravnim i religijskim aparatima razvoj prvih visokih kultura što se smatra početkom starog vijeka.
Mezopotamija
Prvi počeci razvoja visokih kultura odvijali su se od polovine 4. vijeka p. n. e. na jugu Mezopotamije u sumerskim gradovima-državama od kojih su bili najznačajniji Uruk, Ur, Erid Larsa, Lagaš i Kiš, ali ne i jedini. Tu posebno mjesto svojom starošću i veličinom ima Uruk. Snaga ovih centara zasnivala se na izgrađenom, razgranatom i dobro održavanom sistemu za navodnjavanje, organiziranom u okviru državne hramske privrede. Zahvaljujući nađenim ostatcima grnčarije, brončanih predmeta i valjkastih štambilja, dokazani su njihovi vrlo rani trgovinski odnosi s Arabijom i Indijom. U značajne izume koji su potakli privredu spadaju svakako točak i lončarsko kolo. Rastuće potrebe trgovine i poljoprivrede uvjetovali su i istovremeno pogodovali razvoju pisma koje je u početku korišteno samo za vođenje poslovnih evidencija. Dokaz prelaska pisma u oblik ličnog i kolektivnog izražavanja je ep o Gilgamešu, jednom mitološkom kralju Uruka iz 26. vijeka p. n. e. koji se smatra jednim od najstarijih literarnih svjedočanstava uopšte. Upadljive podudarnosti pojedinih dijelova s Genezisom i grčkim pramitovima (Deukalion i Pyrrha) dokazuju kulturni kontinuitet starog vijeka.
Svjetovna i duhovna vlast u sumerskim gradovima-državama objedinavala se u osobama kneževa-svećenika. Arhitektonski izraz nalazi politeističko-kozmološka religioznost Sumerana u ziguratima, stepenastim piramidama visokim do 50 m. Palače koje su građene pored njih imale su samo reprezentacijsku ulogu. Gradovi su međusobno bili gotovo neprekidno u konfliktima oko prava na vodu, ili zbog trgovačkih puteva ili plačanja tributa, ali ratovi nisu imali velike posljedice, a vlast koja bi nadišla granice gradova nije se nikada oblikovala. Od 3. tisućljeća p. n. e. dolaze sa sjevera nomadi. To dokazuje spisak sumerskih kraljeva na kojem se pojavljuju semitska imena (sumerski jezik do danas nije razvrstan u ni jednu jezičnu grupu). U tom razdoblju, kada dolazi do razaranja monumentalnih hramova, razbija se jedinstvo svjetovne i duhovne vlasti. Vladari iz ovog razdoblja pokazuju svoju svjetovnu moć kako davanjem funkcionalnog značenja palačama, tako i grobovima u kojima se sahranjuju zajedno s pratnjom. Krajem ovog takozvanog ranodinastičkog razdoblja koje je trajalo od 25. do 26. vijeka p. n. e., po prvi put se područje sumerskog uticaja širi do sredozemlja.
Egipat
Za razliku od Sumera, u Egiptu se političko objedinjavanje u državu dogodilo već krajem 4. tisućljeća. Pri tome je geografska izoliranost (okruženost pustinjom) pružala zaštitu od vanjskih uticaja i vjerovatno pogodovala razvoju zaokruženog carstva. Veći broj manjih kraljevstava koja su se grupirala u dva labavo povezana područja uticaja Gornjeg (centar u Nekhenu) i Donjeg Egipta (s centrom u Butu) objedinjen je u procesu koji je trajao više generacija oko sredine 32. vijeka p. n. e. pod vlašću Gornjeg Egipta. Na početku historijskog vremena i prelazu iz protodinastijskog u ranodinastijski period pojavljuju se najstariji pisani tragovi s imenima vladara Skorpiona, Narmera i Ahe koje kasnija predaja objedinjuje u mitološki lik Menesa, ujedinitelja carstva. Krajem ranodinastijskog perioda (kraj 28. vijeka p. n. e.) egipatska vlast se proteže do Sinaja, a trgovina do Bilbosa u Libanonu.
Lancia Delta HF Turbo
Italijanski pastuh
Lancie Delte Integrale, "rally-dominirajući monstrum", koju fanovi nazivaju prepoznatljivim imenom "Kraljica". Niže rangirana u ponudi Delte jeste i model HF Turbo. Preostali primjerci HF Turbo sada nude veliku vrijednost za dati novac.
HF Turbo dijeli osnovni oblik sa Integrale modelom, ali je razlika u tome što HF Turbo u početku nije imala okrugle farove poput Integralke, kao i to što nema proširene blatobrane. Manje agresivan izgled, doprinosi tome da HF Turbo izgleda pomalo kao vuk u janjećoj koži.
Startovanje legendarnog twin-cam motora koji reži u utrobi HF Turbo Lancie je svakako uzbudljiv trenutak. Ova klasična mašinerija povezana sa turbo punjačem izbacuje impresivnih 130ks. Ova Lancia je uživala u 130ks prve dvije godine proizvodnje. Nakon toga, 1986. godina je donijela izmjene u sistemu ubrizgavanje goriva, koje su donijele novih 10ks. Ukupno 140ks – paklenski mnogo u hatchbacku sa samo prednjim pogonom. Upravo je prednji pogon ove Lancie ( za razliku od Integrale modela sa pogonom na sva četiri kotača) zaslužan za najviše problema. Kretanje punim gasom, sa turbom u punom pogonu, gotovo na svakoj podlozi ostavljalo je dvije crne linije. Prednje gume su se rapidno trošile prilikom ovakvih startova, koje je bilo teško izbjeći bez velike drame. A ipak, sve ovo je odlično pasalo italijanskom karakteru HF Turbo Delte. Ova Lancia je činila da Golf izgleda pozitivno jedino kada stoji. Delta HF Turbo je imala karizmu i stil – kvalitete kojima je nadmašila svu moguću konkurenciju.
Ostale generalije
Performanse: najveća brzina 122mph, ubrzanje 0-60mph: 8,3sec (1585 cm3)
Na šta treba obratiti pažnju: uobičajeni problemi italijanskih automobila sa hrđom, elektrikom, interijerom i generalno loša završna obrada, historija servisa, provjeriti rad turbo punjača, neki dijelovi mogu biti skupi.
Šta je pohvalno: Petovratna praktičnost nije uopšte narušila sportski izgled ovog automobila.
Mjenjač
Mjenjačka kutija: sa četiri ili pet stepena prenosa, opciono 3-brzinska automatika.
Obudovac
Obudovac je naseljeno mjesto u općini Šamac, Bosna i Hercegovina. Naselje Obudovac se nalazi na raskršću magistralnog puta Bijeljina-Banja Luka i regionalnog puta Orašje-Gradačac odnosno raskrsnici između četiri grada: Šamac 17,8 km, Brčko 21,1 km, Orašje 15 km i Gradačac 20,5 km.
Prvi pisani tragovi o Obudovcu nalaze se u defteru iz 1548. godine, kada su osmanske vlasti izvršile popis Zvorničkog sandžaka, kome je Obudovac tada pripadao. Područje današnjeg Obudovca sa Orlovim Poljem zapisano je pod nazivom Ogludovac. Iz popisa bosanskih spahija iz 1711. godine, selo je popisano pod današnjim imenom.
U naselju, uz lokalni put prema Brčkom, se nalazi pravoslavna crkva rođenja presvete Bogorodice. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
Kozarska Dubica
Kozarska Dubica (prije Bosanska Dubica) jest naseljeno mjesto i sjedište istoimene općine koja je smještena u sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine na granici s Hrvatskom, 26 km udaljena od autoputa Zagreb – Beograd, glavnog putnog pravca koji spaja zapadnu s istočnom i jugoistočnom Evropom. Općina na sjeveru graniči s Republikom Hrvatskom, na istoku s gradom Gradiška, na zapadu s općinom Kostajnica, a na jugu s općinom Prijedor. Grad Kozarska Dubica jest administrativno, političko i kulturno sjedište dubičke regije, površine 499 km2 i populacijom od 31.000 stanovnika, posljednjih godina progresivno se širi na istok i jugoistok stvaranjem područja za industrijsku zonu i nova gradska naselja, Petra Pecije, Morave i Đolovi.
Historija
Kozarska Dubica je jedno od najstarijih mjesta Bosanske krajine. Zbog njene vrlo burne prošlosti i mnogih bitaka, ostalo je vrlo malo tragova njene prahistorije.
Tokom Rimskog Carstva
Na osnovu pet miljokaza, koji su nađeni u okolini Hrvatske Dubice, smatra se da je iz Siska vodila cesta u Dubicu još tokom rimskog vremena. Rimljani su gradili tu cestu preko brežuljaka, da bi izbjegli vodoplavnu ravnicu uz desnu obalu Save. Svi ti miljokazi pokazuju udaljenost između Siska i stanice Ad Praetorium, koja je bila u Bosni vjerovatno na mjestu današnje Kozarske Dubice. Od Dubice vodila je cesta dalje prema istoku preko Servitia (Gradiške) u Sirmium (Mitrovicu). Ti nalazi, kao i razni rimski novac koji je nalažen u okolini Dubice, dokazuju da je na mjestu današnje Kozarske Dubice moralo biti rimsko naselje čije je ime bilo Ad Praetorium.
Srednji vijek
thumb|Carska i Turska Dubica 1788. tokom 5-mjesečne borbe za [[Dubička tvrđava|Dubičku tvrđavu.|lijevo]] Prvi pisani spomen o Dubici je iz početka 13. stoljeća za vrijeme vladavine vojvode Kolomana, sina Andrije II. Vojvoda Koloman naselio je Dubicu i obdario je sloboštinama. Dubica se već tada spominje kao slobodan kraljevski grad i županijsko mjesto. Bela IV. je krajem 13. stoljeća darovao Dubici razne povlastice, vjerovatno jer se je Dubica istakla i tokom invazija Mongola. U 14. stoljeću spominje se Dubica kao arhiđakonat zagrebačke biskupije.
Geografija
Općina Kozarska Dubica nalazi se na 45°10' sjeverne geografske širine i 16°50 istočne geografske dužine. Ukupna površina općine iznosi 499 km2 i geografski pripada oblasti Panonske nizije, sa prosječnom nadmorskom visinom od 200 m. Grad Kozarska Dubica nalazi se na nadmorskoj visini od 104 m. Općina je pretežno ravničarskog zemljišta iako ima i brdovitih područja na sjeverozapadnim i sjeveroistočnim dijelovima općine koji se nadovezuju na planine Kozaru i Prosaru. Smještena je u donjem toku rijeke Une i srednjem toku rijeke Save. Za dubičku regiju karakteristično je obilje plodnog zemljišta. Oko 60% ukupne površine dubičke regije predstavlja obradivo zemljište.
Najplodniji dijelovi općine su: Dubička ravan, Knežpolje i proširenja riječnih dolina. Za dubičku općinu karakteristično je i bogatstvo kako bjelogoričnom tako i crnogoričnom šumom. Pod šumom se nalazi 33,3% ukupne površine. Uglavnom su to šume hrasta i bukve. Najviši vrh općine, kosa Veliko Raskršće, nalazi se na planini Kozara na nadmorskoj visini od 672 m. Klima je umjerena kontinentalna.
Nacionalni spomenici
Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za općinu Kozarska Dubica nalazi se sljedeći spomenik:
Skolastika
mini|desno|220px|Škola u 14. vijeku Skolastika je (srednjovjekovni latinski scholastica, od latinskog scholasticus: školski < grčki σχολαστιϰός: koji uči), srednjovjekovno razdoblje u razvoju filozofske i znanstvene misli koja se u obliku teološko-filozofskog nauka poučavala u službenim kršćanskim školama europskog Zapada od IX. do XV. st.
Skolastika se razvijala sve od pojave kasnih novoplatonista i kršćanskih mistika, no ponajprije je određena preuzimanjem zasada aristotelizma; obuhvaća istaknute mislioce, od I. S. Eriugene do W. Occama, te se, izražavajući sveukupnost znanja i spoznaja u okvirima kršćanskog svjetonazora, zaključuje pojavom svjetovne filozofije i znanosti novoga vijeka. Skolastička metoda naučavanja najčešće je bila određena formalističkim dedukcijama; u školskoj nastavi učitelj (magister) čitao je i komentirao tekst (lectio), a o važnijim pitanjima vodile su se rasprave (disputatio).
Iako je srednjovjekovna škola prema svojemu obrazovnom curriculumu obuhvaćala gramatiku, dijalektiku i retoriku (trivium) te geometriju, aritmetiku, astronomiju i muziku (quadrivium), u skolastičko vrijeme na prvo je mjesto došla dijalektika ili logika u službi teologije, koja je privlačila najveće duhove doba. Vrhunac skolastičke misli predstavljaju Roscelin iz Compiègnea, Anselmo Canterburyjski, Guillaume de Champeaux, P. Abélard, Albert Veliki, Toma Akvinski i J. Duns Scotus (sedmorica doktora).
Eriugenin sustav pokazuje prepletanje platonovskih i aristotelovskih momenata. Skolastici kao Alkuin, Hraban Maur, Gilbert d’Aurillac (papa Silvestar II.), Bérenger de Tours ili pripadnici škole iz Chartresa nisu šire utjecali na osnovni tijek srednjovj. misli, ali su značajni za razvoj razlika između nominalizma i realizma. Roscelin iz Compiègnea ekstremni je nominalist, kojemu je pojam naprosto flatus vocis (prazan zvuk), dok stvarno postoje samo pojedinačni predmeti i bića. Njegov protivnik Anselmo Canterburyjski traži da se ide od vjere do razuma (credo, ut intelligam), a ne obratno, dok drugi realist Guillaume de Champeaux tvrdi da ista bit leži u osnovi svih pojedinačnih stvari, te da one nemaju drugolikosti (diversitas) nego samo različitost (varietas). U sporu između nominalizma i realizma pomirljivo posreduje Abélard svojim konceptualizmom, prema kojemu opće nije »prazan zvuk«, ali nije ni stvar, nego je poseban entitet koji postoji samo u mišljenju, iako je upućen na stvarnost.
Značajno mjesto u razvoju skolastike zauzimaju i Bernard iz Clairvauxa, Hugo od sv. Viktora, Petrus Lombardus i Gilbert de la Porrée. Od kraja XI. do XIII. st. došlo je do zastoja u filozofskoj misli, ali se u XIII. st. obnovila skolastička filozofija, zahvaljujući prijevodima gotovo kompletnih Aristotelovih djela, posredstvom arapskih filozofa u Španjolskoj. Aristotela, kao i arapsku i židovsku filozofiju, uveo je u skolastiku Albert Veliki, pa se ona, zahvaljujući njemu, odmaknula od Platona, platonista i Augustina te se priklonila Aristotelu. Albert Veliki utemeljio je teologijski sustav koji je zaokružio njegov učenik Toma Akvinski. Tu je filozofija bila posve podređena teologiji, koja je sacra doctrina (sveti nauk). Jedan je od problema toga nauka i principium individuationis, čemu će skolastika dugo posvećivati posebnu pozornost, kao onomu što se nalazi u složenom odnosu između quidditas (štostva) i haecceitas (egzistencije), općenitosti i posebnosti. Protivnik Tome Akvinskoga Duns Scotus dokazivao je da postoje mnoge stvari koje se umom ne daju razjasniti, te je ponovno uveo dualizam vjere i uma i tako doveo u pitanje tomistički usmjerenu skolastiku. On je tomističkomu racionalizmu suprotstavio voluntarizam (voluntas superior intellectu), a potpunoj vjeri u dogmu skepticizam. Razlike između te dvojice velikih skolastičara dovele su do dugotrajnih raspri među njihovim učenicima, tomistima i skotistima.
W. Occam obnovio je specifični nominalizam, koji je zapravo ontologijski materijalizam. Svoj stav protiv pretjeranog apstrakcionizma izrazio je čuvenom maksimom – koja je poznata pod imenom Occamove britve – Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem (Bića ne treba umnožavati osim u nuždi). Occam je posve razdvojio filozofiju od teologije, a naučavanjem o dvjema istinama na specifičan i za tadašnje doba karakterističan način isključio je teologiju iz znanosti, jer su crkvene dogme predmet vjerovanja, a ne razumskoga dokazivanja. U XIV. i XV. st. razvili su se snažni nacionalni kulturni pokreti – talijanska renesansa i njemački misticizam. Latinski je počeo gubiti ulogu univerzalnoga jezika, a skolastika svoje široko područje djelovanja i nekadašnji smisao. Kako je slabio crkveni autoritet, slabilo je i jedinstvo skolastike, te je sve više labavila veza između nadređene teologije i podređene filozofije, koja se napokon i osamostalila. To slabljenje skolastike nije mogla spriječiti ni obnova koju su u XVI. st. pokušali španjolski dominikanci, kao Francisco de Vitoria, ili isusovci kao Francisco Suárez.
Atif Dudaković
Atif Dudaković (rođen 2. decembra 1953. Orahova, Bosanska Gradiška) jest bivši general Armije RBiH i komadant Petog korpusa Armije RBiH.
Period do rata
Nakon završene osnovne škole, upisuje srednju vojnu školu u Zadru koju završava 1972. godine. Nakon toga, 1976. godine završava vojnu akademiju KoV JNA, smjer artiljerija. Do 1991. godine i rata u Hrvatskoj radio je u Artiljerijskom školskom centru u Zadru. U tom periodu je dostigao čin majora JNA a obavljao je i funkciju načelnika artiljerije u brigadi u Kninu.
Ratni period
Nakon napuštanja JNA, Atif Dudaković dolazi u Bihać gdje je imenovan za načelnika štaba u OpŠTO Bihać. 19. jula 1992. godine, formiranjem 2. muslimansko-hrvatske pješadijske brigade (kasnije 502. viteške brdske brigade) postaje njen prvi komandant. Na toj dužnosti ostaje do 1. novembra 1993. godine kada preuzima mjesto komandanta Petog korpusa Armije BiH. Na tom položaju ostvaruje najveće uspjehe u svojoj vojničkoj karijeri gdje komandujući jedinicama 5. korpusa zauzima Veliku Kladušu i slama APZB. Potom jedinice pod njegovom komandom razbijaju 1. krajiški korpus VRS-a i zauzimaju gradove: Bosanski Petrovac, Ključ, Bosansku Krupu. Zajedno sa snagama Sedmog korpusa Armije RBiH zauzima Sanski Most. Preduvjet prije uspješno provedenim akcijama bila jest akcija "Oluja" gdje je Bihaćki okrug deblokiran nakon 1201 dan opsade. Na zapadu i sjeveru spojen je sa Hrvatskom, te su se take snage Armije RBIH mogle pripremiti za kontraofanzivu prema istoku i rijeci Sani.
Poslijeratni period
Na dužnosti komandanta 5. korpusa ostaje do do 28. novembra 1997. godine. Nakon reorganizacije Armije RBiH i HVO-a i formiranjem zajedničke vojske FBiH, obavljao je i funkciju komandanta Zajedničke komande Vojske Federacije Bosne i Hercegovine.
Optužnica
Pripadnici SIPA-e su 27. aprila 2018. godine uhapsili su Atifa Dudakovića, te još 11 dužnosnika i pripadnika 5. korpusa Armije RBiH zbog optužbe za zločin protiv čovječnosti i ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.
Proširujuća kartica
Proširujuća kartica u računarstvu je printana poluprovodnička ploča koja se može ubaciti u neki utor na matičnoj ploči da bi se poboljšale mogućnosti računaru. Donji dio kartice obično sadrži odgovarajuće kontakte koji odgovaraju onim na utoru matične ploče. Oni služe za uspostavljanje električkog kontakta između elektronike koja se nalazi na kartici i one koja se nalazi na matičnoj ploči.
IRIB - Bosanski radio program
IRIB-Bosanski radio program se emituje iz Teherana.
Historija
IRIB je, u cilju učvršćivanja uzajamne solidarnosti i razumijevanja, krenuo se sa produkcijom i emitovanjem radijskog programa na bosanskom jeziku. Prvi signal ovog radija pušten je u eter 09. maja 1994. godine. Krenulo se sa polusatnom emisijom, koja je u decembru 1995. godine proširena na jednosatni program. Trećeg maja 1997. godine emitovanje je udvostručeno tako da su napravljene dvije dnevne jednosatne emisije, a večernje izdanje programa se reemituje.
Način prijema
Programi IRIB-a na bosanskom jeziku se može pratiti na sljerdeća četiri načina:
Područje pokrivenosti
Kratkim talasima IRIB - Bosanski radio program obuhvata cjelokupno područje bivše SFRJ, dijelove Evrope, Azije i Amerike, dok su FM talasi trenutno usmjereni isključivo prema BiH i Sandžaku u Srbiji. Putem interneta i satelitskog signala IRIB stiže do slušaoca u sva područja svijeta, pružajući im mogućnost da, po vlastitom htijenju, stupe u direktan kontakt sa redakcijom.
Srp
mini|desno|300px|Tipičan oblik srpa Srp je zakrivljena, ručna, poljoprivredna alatka, koja se koristi za košenje trave. Unutrašnja krivina srpa je je oštra, pa tako prilikom košenja srp sječe i sakuplja pokošeno u svoju unutrašnju stranu.
Historija
Srp je jedan od najstarijih i najjednostavnijih poljoprivrednih alata. Razvio se iz lučno savijenih kamenova, rogova, kostiju (životinjskih vilica u Egiptu) i sličnih oruđa koje je čovijek koristio u neolitu. U bronzanom dobu javljaju su lijevani plitki srpovi, a u željezno doba željezni. Kasnije se diferenciraju srp i kosa i mnoga slična oruđa (na primer, kosir za siječenje trnja). U arheološkim nalazima iz praslavenske ere srp je čest, a kosa rijetka. Tanak je i manje savijen nego današnji, obično unazad povijenog vrha. Postepeno se sve više zaokružuje, ima drvenu dršku, a sa unutrašnje strane oštricu, često i nazubljenu. U Japanu i Kini srp izgleda kao mala kosa.
Služio je i kao oružje. U starom vijeku njime su se oružali Kartažani i Dačani, a u doba feudalizma kmetovi.
Upotreba
Žanje se tako što se jednom rukom zahvati busen, a drugom se odsijeca srpom. Položaj tijela kosača pri tome je pognut i veoma naporan, a sam rad ovim alatom se u moderno vrijeme smatra zastarijelim.
Simbolika
Srp predstavlja simbol seljaštva. Komunistički simbol srpa i čekića predstavlja dvije pokretačke snage ovog pokreta: seljaka i radnika. U antičko doba srp je uz kosu atribut različitih božanstava (Saturna, Demetre), a u srednjovjekovnim narodnim prikazima simbol smrti. U grčkoj mitologiji srp je oružje koje je koristio Titan Kron kada se pobunio protiv svog oca Urana koga je zbacio s prijestolja i preuzeo vlast među bogovima. Mač u obliku srpa dobio je i Perzej od boga Hermesa, kako bi ubio strašnu Gorgonu.
Nuklearna magnetna rezonanca
Pregled
Nuklearna magnetna rezonanca (NMR) proučava radiotalasno zračenje koje reaguje s spinovima jezgara u magnetnom polju. Neke atomske jezgre imaju spin i ponašaju se kao mali magneti. U magnetnom polju se mogu orijentisati u nekoliko orijentacija koje imaju različite energije. Energije pojedinih orijentacija ovise o jačini spinskog momenta jezgre i o jačini magnetskog polja. Apsorpcija ili emisija radiotalasa mijenja orijentaciju jezgre u magnetskom polju. Elektronski omotači zasjenjuju magnetno polje, pa svaka jezgra u atomu s različitom elektronskom strukturom, ima drukčiji odziv u NMR spektru. Jezgre osjećaju i magnetne momente susjednih jezgara, pa je iz NMR spektra moguće utvrditi i broj istovjetnih atoma u susjedstvu. Na taj način se iz NMR spektra mogu odrediti strukture molekula. Spektar se može snimati u tehnici kontinuiranog talasa, gdje se koristi magnetno polje konstantnog intenziteta i promjenjiva frekvencija radiotalasnog zračenja ili nepromjenjiva frekvencija i promjenjivo magnetno polje. Moderniji instrumenti koriste pulsne tehnike: Radiotalasno zračenje se pusti u obliku kratkog pulsa, koji sadrži sve frekvencije, a potom se prati slobodno opadanje magnetizacije. Primjenom fourierove transformacije se dobija NMR spektar. Ova tehnika ima prednosti jer se primjenom različitih kombinacija pulseva mogu dobiti dodatne informacije iz spektra. Za snimanje NMR spektra potrebno je odabrati kombinaciju jačine magnetnog polja i radiovtalasne frekvencije za jezgru svakog izotopa. Najčešće korištena jezgra je proton, jer je prisutna u mnogim organskim molekulama i ima veliki magnetni moment. Često korištene jezgre su i 13C, 15N i 19F. Kao referentni uzorak koristi se tetrametil silan.
Opis
NMR je rezultat specifičnih magnetnih svojstava određenih atomskih jezgara. Nuklearna magnetna rezonancna spektroskopija se široko koristi za određivanje strukture organskih molekula u rastvoru i proučavanju molekulske fizike i kristala, kao i nekristalnih materijala. NMR se takođe rutinski koristi u naprednim tehnikama medicinskog snimanja, kao što je snimanje magnetnom rezonancom (MRI).
Svi izotopi koji sadrže neparan broj protona i/ili neutrona imaju svojstveni nuklearni magnetni i ugaoni moment; drugim riječima, nula nuklearnih spinova, dok svi nuklidi sa parnim brojevima imaju ukupni spin nula. Najčešće korištena jezgra su 1vodik i 13ugljik, iako se također NMR spektroskopijom visokog polja mogu proučavati izotopi mnogih drugih elemenata
Ključno obilježje NMR je da je rezonancija frekvencija određene supstance uzorka obično direktno proporcionalna jačini primijenjenog magnetnog polja. Upravo se ta karakteristika koristi u tehnikama snimanja; ako se uzorak stavi u neujednačeno magnetno polje, tada rezonantne frekvencije jezgara uzorka ovise o tome gdje se u polju nalaze. Budući da rezolucija tehnike snimanja ovisi o veličini gradijentu magnetnog polja, ulažu se mnogi napori da se razvije povećana jačina gradijentnog polja.
Princip NMR obično uključuje tri uzastopna koraka:
Obično se odabere da dva magnetna polja budu okomita jedno na drugo, jer to maksimizira snagu NMR-signala. Frekvencije odgovora vremenskog signala ukupnom magnetizacijom (M) nuklearnih spinova analizirane su NMR- spektroskopijom i magnetnom rezonansom. Obje koriste primijenjena magnena polja (B0) velike jačine, koja se često proizvode jakim strujama u superprovičke zavojnice, kako bi se postigla disperzija frekvencija odgovora i vrlo visoke homogenosti i stabilnosti kako bi se ostvarila spektralna rezolucija, čiji su detalji opisani sa hemijskim pomcima, Zeemanovim efektom i vitešlik pomacima (u metalima). Informacije koje pruža NMR mogu se također povećati, upotrebom hiperpolarizacije i / ili dvodimenzijskih, trodimenzijskih i višedimenzijskih tehnika.
Fenomeni NMR se također koriste u niskopoljnim NMR, NMR spektroskopiji i MRI u Zemljinom magnetnom polju (zvanom Zemljino NMR polje) i u nekoliko tipova magnetometara.
Historija
Nepotvrđeni su navodi da je Yevgeny Zavoisky vjerovatno promatrao nuklearnu magnetsku rezonancu 1941. godine, puno prije Felixa Blocha i Edwarda Millsa Purcella, ali je rezultate odbacio kao neponovljive. Russell H. Varian podastro je "Metod i značenja za korelaciju nuklearnih svojstava atoma i magnetnih polja" (Method and means for correlating nuclear properties of atoms and magnetic fields), američki patent: 2561490, 24. jula 1951. Varian Associates razvio je prvu NMR jedinicu nazvanu NMR HR-30 1952.
Tokom Drugog svjetskog rata, Purcell je radio na razvoju radara u Laboratoriji za zračenje Massachusetts Institute of Technology. Tokom realizacije tog projekta, njegov rad na proizvodnji i otkrivanju snaga radio frekvencija i na apsorpciji takve RF-snage materijom, postavio je temelje za njegovo otkriće NMR u rasutoj materiji.
Rabi, Bloch i Purcell primijetili su da magnetna jezgra, poput 1vodika i 31fosfora, mogu apsorbirati RF-energiju, kada se stave u magnetno polje i kada je RF bio sa specifičnom frekvencijom za identitet jezgara. Kada se dogodi ova apsorpcija, jezgra se opisuje kao da je u rezonanciji. Različita atomska jezgra unutar molekula rezoniraju na različitim (radio)frekvencijama pri istoj snazi magnetnog polja. Promatranje takvih frekvencija magnetne rezonancije jezgara prisutnih u molekuli, omogućava svakom obučenom korisniku da otkrije bitne hemijske i strukturne informacije o molekuli
Razvoj NMR kao tehnike u analitičkoj hemiji i biohemiji paralelan je razvoju elektromagnetne tehnologije i napredne elektronike i njihovom uvođenju u civilnu upotrebu.
Nuklearni spin i magneti
Svi nukleoni, to jest neutroni i protoni, koji čine bilo koje atomsko jezgro, imaju svojstveno kvantno obilježje spina, unutrašnji ugaoni moment, analogan klasičnom uglaonom momentu spinske sfere. Ukupni spin jezgra određuje se kvantnim brojem spina S. Ako su brojevi i protona i neutrona u datom nuklidu jednaki, tada, tj. nema sveukupnog spinovanja. Zatim, kao što se elektroni uparuju u negeneriranim atomskim orbitama, tako se uparuju, a paran broj protona ili paran broj neutrona (oba su takođe spin \frac{1}{2} čestice, a time i fermioni), dajući sveukupni spin nula.
Međutim, proton će imati nižu energiju kada su njihovi spinovi paralelni, a ne antiparalelni. Ovo paralelno centriranje centrifugirajućih čestica nije u suprotnosti sa Paulijevim principom isključenja. Snižavanje energije za paralelne spinove ima veze sa kvarkovskom strukturom ova dva nukleona. Kao rezultat, osnovno stanje spina za deuteron (jezgro deuterija, 2H izotop vodika), koji ima samo proton i neutron, odgovara spinskoj vrijednosti 1, koja nije nula. S druge strane, zbog Paulijevog principa isključenja, tricijski izotop vodika mora imati par antiparalelnih spin neutrona (sa ukupnom nulom spina za par neutrona i spina), plus proton spina 1⁄2. Stoga je ukupna vrijednost nuklearnih spinova tricija ponovo 1⁄2, baš kao i za jednostavnije, obilne izotope vodika, 1H jezgru (proton). Učestalost apsorpcije NMR za tricij je takođe slična onoj kod 1H. U mnogim drugim slučajevima neradioaktivnih jezgara, ukupni spin takođe nije nula. Naprimjer, 27>aluminijsko jezgro jma vrijednost sveukupnog spina.
Nenulti spin \vec{S} uvijek je povezan sa magnetnim dipolnim momentom koji nije nula, \vec{\mu}, preko odnosa
gdje γ = giromagnetski odnos. Klasično, to odgovara proporcionalnosti između ugaonog momenta i magnetmog dipolnog momenta predenje nabijene kugle, a oba su vektori paralelnih osi rotacije čija se dužina povećava proporcionalno frekvenciji spinovanja. Magnetni moment i njegova interakcija sa magnetnim poljima omogućava promatranje NMR signala, povezanog sa prelazima između nivoa nuklearnog spina tokom rezonantnog RF zračenja ili izazvanog Larmorovom precesijom prosječnog magnetnog momenta nakon rezonantnog zračenja. Nuklidi sa parnim brojem i protona i neutrona imaju nulti nuklearni magnetni dipolni moment i stoga ne pokazuju NMR-signal. Naprimjer, 18kisik je primjer nuklida koji ne proizvodi NMR-signal, dok 13ugljik, 31fosfor, 35hlor i 37 hlor su nuklidi koji pokazuju NMR-spektre. Potonja dva jezgra imaju spin S > 1/2 i zato su kvadripolarna jezgra.
Elektronska spin rezonanca (ESR) je srodna tehnika, u kojoj se otkrivaju prijelazi između elektronskih, a ne nuklearnih spinskih nivoa. Osnovni principi su slični, ali instrumentacija, analiza podataka i detaljnija teorija značajno se razlikuju. Šta više, postoji mnogo manji broj molekula i materijala s nesparenim elektronskim spinovima, koji pokazuju ESR (ili elektronsku paramagnetnu rezonancu – EPR) apsorpcija od onih koji imaju NMR-apsorpcijski spektar. S druge strane, ESR ima mnogo veći signal po spinu nego NMR.
Vrijednosti ugaonog momenta spina
Nuklearni spin je svojstveni ugaoni moment koji se kvantizira. To znači da je veličina ovog ugaonog impulsa kvantizirana (tj. S može poprimiti samo ograničeni raspon vrijednosti), kao i da su x, y i z-komponente ugaonog impulsa kvantizirane, ograničene na cjelobrojne ili polucijele višekratnike ħ. Cjelobrojni ili polucjelobrojni kvantni broj povezan sa spin-komponentom duž z-osi ili primijenjenog magnetnog polja poznat je kao magnetni kvantni broj, m, a može poprimiti vrijednosti od +S do –S, u koracima cijelog broja. Dakle, za bilo koje dato jezgro postoji ukupno 2S + 1 stanja ugaonog momenta.
Komponenta z vektora ugaonog momenta (\vec{S}) je dakle, gdje ħ = reducirana Planckova konstanta. Komponenta z of the magnmagnetnog momenta je jednostavna:
Spinska energija u magnetnom polju
Ako se uzmu u obzir jezgra sa spinovanjem od pola, poput 1vodika, 13ugljika ili 19fluora, svako jezgro ima dva linearno neovisna spinska stanja, sa m = 1⁄2 ili m = –1⁄2 (također se naziva i spinski porast i spinovanje, ili ponekad α, odnosno β spinska stanja) za z-komponentu spina. U nedostatku magnetnog polja, ova stanja su izrođena; odnosno imaju istu energiju. Stoga će broj jezgara u ova dva stanja biti u osnovi jednak u toplotnoj ravnoteži.
Ako se jezgro stavi u magnetno polje, međutim, ta dva stanja više nemaju istu energiju, što je posljedica interakcije između nuklearnog magnetnog dipolnog momenta i vanjskog magnetnog polja. Energija magnetskog dipolnog momenta \vec{\mu} u magnetnom polju B0 data je izrazom:
Obično je z-osa duž B0, pa gornji izraz svodi na: ili alternativno:
a to rezultira malim favoriziranjem populacije nižih energetskih stanja u toplotnoj ravnoteži. Sa više spinova usmjerenih prema dolje, dolazi do magnetizacije neto spina duž magnetnog polja B0.
Precesija magnetizacije spina
Centralni koncept u NMR je precesija spinske magnetizacije oko magnetnog polja u jezgru, sa ugaonom
gdje se odnosi na frekvenciju oscilacija \nu, a B je velična polja. To znači da se magnetizacija spina, koja je proporcionalna zbroju vektora spina jezgara na magnetno ekvivalentnim mjestima (očekivana vrijednost spinog vektora u kvantnoj mehanici), kreće na konusu oko B-polja. To je analogno precesionom kretanju ose nagnutog spinovanja oko gravitacijskog polja. U kvantnoj mehanici, \omega je Bohrova frekvencija očekivane vrijednosti S_x and S_y. Precesija neravnotežne magnetizacije u primijenjenom magnetnom polju B0 javlja se sa:
bez promjene skupine nivoa energije, jer je ona konstantna (vremenski neovisna Hamiltonovska).