cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Računarska mreža
Uređaji za umrežavanje
Uređaji računarskih mreža služe za omogućavanje prijenosa podataka između dva ili više računara u nekoj vrsti računarske mreže.
Načini umrežavanja
Umrežavanje računara možemo izvesti pomoću žica ili putem radio signala, najčešće uz pomoć WiFi tehnologije. Najviše korišteni žičani načini umrežavanja su ethernet umrežavanje, te umrežavanje pomoću telefonskih i električnih instalacija. Za bežično umrežavanje računa se najviše koristi WiFi standard, dok je za povezivanje manjih uređaja, kao što je mobitel, koristi Bluetooth standard.
Postoji više načina umrežavanja koje korisnik može izabrati. Najnovije, i najpopularnije je bežično umrežavanje, zbog prilične jednostavnosti, male cijene ali i sve veće brzine koja se postiže novim tehnologijama.
Apple II Plus
Apple II Plus je bio drugi model Apple II serije ličnih računara koje je proizvela kompanija Apple.
Apple II Plus je imao Applesoftov BASIC programski jezik sadržan u ROM memoriji. Kao ni Apple II nije imao mala slova.
Spisak mozambičkih pisaca
Ovo je spisak pisaca afričke države Mozambik.
23. juni
23. juni / lipanj (23. 6) jest 174. dan godine po gregorijanskom kalendaru (175. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 191 dan.
Eckertov broj
Eckertov broj je bezdimenzionalni broj koji se koristi pri proračunima strujanja. Izražava odnos između kinetičke energije strujanja i entalpije, a koristi se za određivanje disipacije. Naziv je dio po profesoru Ernstu R. G. Eckertu.
Definisan je kao
gdje je
Puhački instrument
thumb|Erke Puhački ili duhački instrumenti su instrumenti na kojima se ton proizvodi puhanjem. Broj puhača u orkestru ovisi o veličini i vrsti orkestra kao i od potrebe kompozicije, tj. kompozitora koji stvara djelo. U simfonijskom orkestru iza gudača nalaze se svirači drvenih puhačkih instrumanata i rogova, a u posljednjem retku nalaze se svirači limenih puhačkih instrumenata.
Podjela puhačkih instrumenata
Ovisno od materijala od kojih su proizvodeni, puhački instrumenti se dijele na dvije osnovne grupe, na:
Kruševo Brdo II (Kotor-Varoš)
Kruševo Brdo II je naseljeno mjesto u općini Kotor-Varoš, Bosna i Hercegovina.
Stanovništvo
Popis stanovništa za 1971. i 1981. godinu prikazuje ukupno stanovništvo za naselja Kruševo Brdo I i Kruševo Brdo II.
Jakotina (Kotor-Varoš)
Jakotina je naseljeno mjesto u općini Kotor-Varoš, Bosna i Hercegovina.
Geografija
Jakotina se nalazi na regionalnom putu Kotor-Varoš – Skender Vakuf, iznad istoimene rijeke, lijeve pritoke Vrbanje, na nadmorskoj visini od oko 490. Preko puta, tj. kanjona rijeke, nalazi se razrušeno naseljeno mjesto Sokoline. Prema sadašnjem stanju može se konstatirati da je to bivše naseljeno mjesto, jer je 1992. potpuno razoreno. U njemu je 2013. registrirano samo 25 stanovnika, što je manje od 4% stanovništva iz 1991. (694).
Jakotina je lokalnim putem povezana sa regionalnom cestom R-413: Kotor-Varoš – Skender Vakuf.
Demografija Novog Travnika
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Novi Travnik imala je 30.713 stanovnika, raspoređenih u 52 naselja.
Popis 1991.
ukupno: 30.713
Jakotina (Kotor-Varoš)
Historija
Područna crkva posvećena Svetom Iliji proroku, u Jakotini je građena od 1981. do 1984. Granatiranjem je 1992. gotovo potpuno uništena, a lokalno stanovništvo protjerano. Obnova je početa 2003.; crkva je izvana uglavnom obnovljena, a u toku je uređenje enterijera. Nabavljeno je i jedno zvono. Povratak lokalnog stanovništva je veoma spor i otežan, do 2013. simboličan.
Demografija Novog Travnika
Popis 1971.
ukupno: 22.847
NGC 922
NGC 922 (također poznat kao ESO 478-28, IRAS 02228-2500, MCG -4-6-37, PGC 9172 i UGCA 30) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 142 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Hemijska peć. Najveći prečnik je 2,00 (82 hiljade sg) a najmanji 1,6 uglovnih minuta (66 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 17. novembra 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Medovdolac
Medovdolac je naseljeno mjesto u sastavu općine Lovreć, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Imotski.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Medovdolac je imao 92 stanovnika.
Napomena: ''U 1869. i 1921. sadrži podatke za naselje Dobrinče.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Medovdolac je imalo 382 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Misisipij
Misisipij – poznat i kao donji karbon ili rani karbon – jest potperiod u geološkoj skali ili potsistem geoloških zapisa. To je rani/donji od dva potperioda karbonskog karbona, koji traje od prije oko 358,9 do 323,2 miliona godina. Kao i kod većine drugih geohronoloških jedinica, ležišta koje ga definiraju dobro su identificirana, ali tačni datumi početka i završetka neizvjesni su za nekoliko miliona godina. Imenovan je po obilježavajućim stijenama u dolini rijeke Mississippi.
Misisipijsko razdoblje bilo je vrijeme transgresije mora na Sjevernoj hemisferi: razina mora bila je tako visoka da su samo Fenoskandijski i Laurencijki štit bili suho kopno. Kratoni su bili okruženi opsežnim sistemima delti i laguna, sa karbonatni sedimentima na okolnim kontinentalnim platformama, prekrivenim plitkim morima.
U Sjevernoj Americi, gdje se interval sastoji od morskih krečknjaka, tretira se kao geološki period između devona i pensilvanija. Za vrijeme misisipija, u Apalači planinama dogodila se važna faza orogeneze. To je veliko razdoblje stvaranja stijena nazvano prema izloženosti u regiji zvanoj Dolina Misisipija. Američka geološka vremenska skala pokazuje svoj odnos prema drugim periodima.
U Evropi, misisipij i pensilvanij su jedan više ili manje kontinuirani niz nizinskih kontinentalnih ležišta i grupirani su u karbonski sistem, a ponekad se, umjesto toga, nazivaju gornji i donji karbon.
Potpodjele
U službenom geološkom okviru, misisipij je podijeljen u tri etape:
Donja dva dolaze iz evropske stratigrafije, prvi iz ruske. Pored evropske i rusike, postoje i mnoge lokalne potpodjelw, koji se koriste kao alternativa za međunarodni vremenski okvir. U sistemu Sjeverne Amerike, misisipij je podijeljena u četiri faze:
NGC 3233
NGC 3233 (također poznat kao ESO 568-1, IRAS 10195-2200, MCG -4-25-4 i PGC 30336) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 169 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodena zmija. Najveći prečnik je 1,80 (89 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (44 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Ormond Stone 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Dolni Kubin (okrug)
Okrug Dolni Kubin (okres Dolný Kubín) je okrug u regiji Žilina u centralnoj Slovačkoj.
Crkva svetog Josipa (Sarajevo)
mini|desno|200px|Crkva Svetog Josipa Crkva Svetog Josipa je katolička crkva u sarajevskom naselju Marijin Dvor. Izgrađena je pred sami Drugi svjetski rat, 1940. godine. Građenje je započeo, 1936. godine, nadbiskup Šarić. koji je na tom prostoru osnovao i Župu sv. Josipa. Ova sakralna crkva izgrađena je u neoromaničkom stilu, a projekotovao ju je i izgradio arhitekta Karlo Paržik. Kameni zidovi su podizani od bijelog hercegovačkog kamena, a karakteriše je razigranost mase i volumena, što u konačnici ovom dijelu grada daje jednu urbanu sliku. Glavni mermerni oltar u crkvi je dar pape Pija XII.
Crkva je trobrodna bazilika sa transeptom, sa dva oratorija i dvije sakristije s dubokim polukružno završenim svetištem na sjevernoj strani i sa horom na južnoj strani, na kojem se nalaze orgulje. Nad krilima transepta su bačvasti svodovi raspona 9 m, a nad sjecištem glavnog broda i transepta počiva kupola istog prečnika. Ova kupola je izvana skrivena kubusom četverovodnog krova. Dužina crkve iznosi 48,55 m, širina 22,51 m, a visina zvonika 31,31 m. Površina objekta, uključujući vanjske zidove iznosi 953 m2. Crkva ima tri oltara – glavni i dva bočna, jedan na zapadnoj i jedan na istočnoj strani. Nakon II Vatikanskog koncila (1963-67), tokom propovijedi svećenik se okreće licem prema vjernicima. Iz tog razloga je postavljen novi oltar krajem šezdesetih godina XX vijeka.
Crkva ima status Nacionalnog spomenika Bosne i Hercegovine.
Posmrtni ostaci nadbiskupa Šarića su 26. aprila 1997. preneseni u kriptu crkve.
Trg ispred crkve od 19. novembra 2008. nosi naziv Karla Paržika, projektanta crkve.
Emina (sevdalinka)
thumb|Aleksa Šantić, autor "Emine"
"Emina" je sevdalinka nastala na tekst mostarskog pjesnika Alekse Šantića, koji je napisao pod utiskom ljepote Mostarke Emine Sefić. Iako je prvobitno sama pjesma prvi put objavljena 1902. u časopisu Kolo, kasnije je postala popularna sevdalinka koju su izvodili mnogi umjetnici iz bivših jugoslavenskih republika.
Emina Sefić
Emina Koluder (rođ. Sefić) rođena je 1884. u Mostaru. Njen otac bio je istaknuti imam u Mostaru, a porodica je živjela u blizini Starog mosta i bili su komšije slavnom pjesniku Aleksi Šantiću.
Emina se udala za Avdagu Koludera, odselila se iz rodnog grada i imala je 14-ero djece. Umrla je 1967. u 83. godini. Njena praunuka, Alma Ferović, sopranistica je i nastupala je s Elton Johnom i A. R. Rahmanom.
27. maja 2010. bronzana statua Emine otkrivena je u Mostaru na Šantićev 142. rođendan. Statuu je izvajano Zlatko Dizdarević u periodu od tri mjeseca i nije bila zasnovana na njenim fotografijama, nego je to bila umjetnička vizija bosanske ljepote. Oblikovana je s odjećom koje su žene nosile u Bosni i Hercegovini na prelazu u 20. vijek.
"Emina" danas
Po predanju, posljednju strofu, koja je dodana izvornom Šantićevom tekstu, izrekla je Sevda Katica, usmeni kazivač narodnih pjesama, kad joj je Himzo Polovina donio vijest o smrti opjevane Emine. Pjesmu su mnogi izvodili sa dodatkom Sevdinih stihova, dok su je Himzo Polovina i Ibrica Jusić kao takvu snimili na nosače zvuka.
Simone de Beauvoir
Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir (9. januar 1908. - 14. april 1986.) bila je francuska književnica, intelektualka, egzistencijalistička filozofkinja, politička aktivistica te feministička i socijalna teoretičarka. Iako sebe nije smatrala filozofom,  imala je značajan uticaj na feministički egzistencijalizam i feminističku teoriju. Napisala je brojne romane, eseje, biografije, autobiografije i monografije o filozofiji, politici i socijalnim pitanjima. Svojim zalaganjem za emancipaciju žena i nekonformističkim duhom zauzela je istaknuto mjesto u francuskom egzistencijalizmu lijeve orijentacije.
Najpoznatija je po djelu Drugi spol (1949) u kojem detaljno analizira žensku historiju i savremenu egzistenciju koja je dovela do savremenog feminizma. Među ostalim njenim djelima ističu se memoari Uspomene dobro odgojene djevojke (1958) i kraći roman Veoma blaga smrt (1964) u kojem je krajnje realistički prikazala posljednje trenutke u životu svoje majke. Bila je poznata i po svojoj otvorenoj i doživotnoj vezi sa francuskim filozofom Jean-Paul Sartreom.
Njen najtrajniji doprinos književnosti su njeni memoari, posebno prvi tom, "Mémoires d'une jeune fille rangeée" (1958), koji ima toplinu i deskriptivnu moć. Osvojila je Goncourtovu nagradu 1954., Jerusalimsku nagradu 1975. i Austrijsku državnu nagradu za evropsku književnost 1978. godine.
Naslijeđe
Knjiga Drugi spol Simone de Beauvoir smatra se temeljnim djelom u historiji feminizma. Beauvoir je više puta negirala da je feministkinja, ali je na kraju priznala da je feministkinja nakon što je Drugi spol postao ključan u svijetu feminizma. Djelo je imalo dubok utjecaj, otvarajući put drugom valu feminizma u Sjedinjenim Državama, Kanadi, Australiji i širom svijeta. Iako je Bovoir citirana kako je rekla: "Postoji određeni nerazuman zahtjev koji smatram malo glupim jer bi me zatvorio, potpuno imobilizirao u neku vrstu feminističkog betonskog bloka." Njeni radovi o feminizmu utrli su put svim budućim feministkinjama. Osnivači drugog vala čitali su Drugi spol u prijevodu, uključujući Kate Millett, Shulamith Firestone, Juliet Mitchell, Ann Oakley i Germaine Greer. Svi su priznali svoj duboki dug prema Beauvoir, uključujući posjetu njoj u Francuskoj, savjetovanje s njom u ključnim trenucima i posvećivanje radova njoj. Betty Friedan, čija se knjiga The Feminine Mystique iz 1963. često smatra uvodnom salvom feminizma drugog vala u Sjedinjenim Državama, kasnije je rekla da je čitanje Drugog spola ranih 1950-ih „dovelo do bilo kakve originalne analize postojanja žene. Mogla sam da doprinesem ženskom pokretu i njegovoj jedinstvenoj politici. Tražila sam u Simone de Beauvoir filozofski i intelektualni autoritet."
24. juni
24. juni / lipanj (24. 6) jest 175. dan godine po gregorijanskom kalendaru (176. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 190 dana.
Simone de Beauvoir
Naslijeđe
U jednom trenutku ranih sedamdesetih, Beauvoir se takođe pridružila Francuskoj ligi za ženska prava kao sredstvo za kampanju i borbu protiv seksizma u francuskom društvu. Beauvoirin uticaj nadilazi samo njen uticaj na osnivače drugog talasa, i proteže se na brojne aspekte feminizma, uključujući književnu kritiku, historiju, filozofiju, teologiju, kritiku naučnog diskursa i psihoterapiju. Kada se Beauvoir prvi put uključila u feministički pokret, jedan od njenih ciljeva je bio legalizacija abortusa. Donna Haraway napisala je da, "uprkos bitnim razlikama, sva moderna feministička značenja roda imaju korijene u tvrdnji Simone de Beauvoir da 'ženom se ne rodi [to se postaje]'" Ova "najpoznatija feministička rečenica ikada napisana odjekuje u naslovu eseja Monique Wittig iz 1981. "Jedan nije rođen kao žena." Judith Butler je koncept odvela korak dalje, tvrdeći da Beauvoirov izbor glagola postati sugerira da je rod proces, koji se stalno obnavlja u tekućoj interakciji između okolne kulture i individualnog izbora.
James E. Webb
James Edwin Webb (7. oktobar 1906. – 27. mart 1992.) bio je službenik američke vlade koji je bio državni podsekretar od 1949. do 1952. godine. Bio je i drugi imenovani administrator NASA-e od 14. februara 1961. do 7. oktobra 1968. godine. Webb je nadgledao NASA-u od početka Kennedyjeve administracije do kraja Johnsonove administracije, nadgledajući tako svaku od kritičnih misija prve posade kroz Mercury i Gemini programe do nekoliko dana prije lansiranja prve misije Apollo. Bavio se i požarom na Apolu 1.
Simone de Beauvoir
Naslijeđe
U Parizu, Place Jean-Paul-Sartre-et-Simone-de-Beauvoir je trg na kojem se nalazi Beauvoirino nasljeđe. To je jedan od rijetkih trgova u Parizu koji je službeno nazvan po paru. Par je živio blizu trga u ulici Bonaparte 42.
James E. Webb
Godine 2002. svemirski teleskop sljedeće generacije (NGST) preimenovan je u svemirski teleskop James Webb kao počast Webbu. Svemirski teleskop James Webb trebao bi biti lansiran 25. decembra 2021.
Web je rođen 1906. godine u zaseoku Tally Ho u okrugu Granville, Sjeverna Karolina. Njegov otac je bio nadzornik javnih škola okruga Granville. Završio je fakultetsko obrazovanje na Univerzitetu Sjeverne Karoline u Chapel Hillu, gdje je diplomirao 1928. Bio je član Bagremovog bratstva. Webb je postao potporučnik u mornaričkom korpusu Sjedinjenih Država, a služio je kao pilot marinskog korpusa na aktivnoj dužnosti od 1930. do 1932. godine. Web je zatim studirao pravo na Pravnom fakultetu Univerziteta George Washington, gdje je 1936. godine dobio diplomu JD. Iste godine je primljen u advokatsku komoru Distrikta Kolumbija. desno|mini| Webb, potpredsjednik [[Lyndon B. Johnson|Lyndon Johnson, Kurt Debus i predsjednik John F. Kennedy primaju brifing o operacijama lansiranja Saturna I tokom obilaska Launch Complexa 34, septembra 1962. godine.]]
NGC 1719
NGC 1719 (također poznat kao MCG 0-13-60, PGC 16501 i UGC 3226) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 191 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Orion. Najveći prečnik je 1,10 (61 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (17 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 23. novembra 1827. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Disipacija
U fizici, disipacija predstavlja koncept dinamičkog sistema gdje bitne mehaničke pojave, kao što su talasi ili oscilacije, gube energiju tokom vremena, najčešće zbog djelovanja trenja ili turbulencije. Izgubljena energija se pretvanja u toplotu, podižući temperaturu sistemu. Takvi sistemi se nazivaju disipativni sistemi.
Na primjer, za talas, koji gubi amplitudu, se kaže da disipuje. Precizna priroda efekata zavisi od prirode talasa: atmosferski talas, naprimjer, može disipovati blizu površine zbog trenja sa kopnenom masom, kao i na većim visinama zbog radijativnog hlađenja.
Spisak naseljenih mjesta u općini Novi Travnik
Opći podaci
Novi Travnik je naselje i sjedište istoimene općine koja se nalazi u Srednjobosanskom kantonu, Bosna i Hercegovina. Naseljena mjesta u općini Novi Travnik, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 52) su:
IC 1519
IC 1519 (također poznat kao PGC 73011) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 407 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,70 (83 hiljade sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (71 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 6. decembra 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Muzički producent
Muzički producent je osoba - profesionalac koji snima i uređuje muziku za muzičara. Danas, u muzičkoj industriji postoje dvije vrste producenta: Izvršni producent i muzički producent. Izvršni producent nadgleda finansije projekta, a muzički producent nadgleda kreaciju muzike. A producer has many, varying roles during the recording process.
Evropsko prvenstvo u atletici 2016 – skok s motkom (muškarci)
Takmičenja na skoku s motkom za muškarce na Evropskom prvenstvu u atletici 2016. održana su 6. i 8. jula na Olimpijskom stadionu u Amsterdamu. Takmičenje je bilo podijeljeno u dvije faze: kvalifikacije i finale. Robert Sobera iz Poljske osvojio je zlatnu medalju. Jan Kudlička iz Češke osvojio je srebro, dok je Robert Renner iz Slovenije osvojio bronzanu medalju.
Raspored
Sva vremena prikazana su po lokalnom vremenu (CEST/UTC +2).
Zemlje učesnice
Učestvovalo je 28 takmičara iz 17 država.
Kvalifikacije
Kvalifikacijsko takmičenje održano je 6. jula 2016. u 17:50 (CEST). Kvalifikacijska norma bila je 5,65 m. (Q) ili 12 najboljih takmičara po rezultatima (q).
Finale
mini|desno|200px|[[Robert Sobera]] Finalno takmičenje održano je 8. jula 2016. u 19:10 (CEST).
Preben Elkjær
mini|Preben Elkjær 2011 (Foto: Lars Schmidt) Preben Elkjær Larsen rođen je 11. septembra 1957. u Kopenhagenu. Jedan je od deset najboljih igrača Danske u njenoj historiji. Za reprezentaciju je odigrao 69 utakmica i postigao 38 golova. Vrlo rano je napustio Dansku, te se 1974. priključio Kölnu. Godine 1979. prelazi u Lockeren, a 1984. u italijansku Veronu, s kojom te prve sezone senzacionalno osvaja Serie A. U Italiji su ga zbog neuobičajenog karaktera zvali "Ludi pas". Godine 1988. vraća se u Dansku te igra još 2 godine za Vejle. Godine 1984. osvaja bronzanu loptu France Footballa, 1985. je srebrni, a 1986. četvrti. Definitivno se može reći da je uz Platinija najznačajniji evropski igrač 1980-ih.
Alexander Fleming
Biografija
Fleming je rođen na farmi u Lochfieldu blizu Darvela u East Ayrshireu, u Škotskoj, kao sedmo dijete od osam koliko ih je njegov otac Hugh imao (po četiri sa prvom i drugom suprugom). Osnovno obrazovanje stekao je u školama Loudoun Moor School i Darvel School, te Kilmarnock Academy prije nego što se preselio u London, kod starijeg brata Thomasa, koji je bio okulist. U Londonu se dalje školovao na Royal Polytechnic Institution.
U vrijeme Burskog rata, Alexander i dvojica njegove braće, John i Robert, pridružili su se odredu dobrovoljaca škotske regimente u Londonu 1900. godine (ali njihova jedinica nije napuštala Veliku Britaniju).
Nakon što je Londonu četiri godine radio kao činovnik na poslovima špedicije, od ujaka je naslijedio nešto novaca (250 funti sterlinga). Budući da se Alexanderov stariji brat Thomas već bavio medicinom kao okulist, on mu je i preporučio da odabere istu profesiju. U pomoć stipendije i naslijeđenog novca, Alexander Fleming je 1901. godine počeo studirati medicinu u školi St Mary's Hospital Medical School u Paddingtonu koja će postati njegova alma mater. Diplomirao je izvrsnim ocjenama 1906. godine.
Odmah nakon toga pridružio se istraživačkom odjelu Medicinske škole bolnice St. Mary, kao asistent bakteriolog kod Sir Almrotha Wrighta, pionira na polju imunologije i vakcina. Fleming je, izučavajući bakteriologiju, nastavio svoj naučni rad ponovo sa odličnim rezultatima, tako da je diplomirao medicinske nauke a Univerzitet u Londonu dodijelio mu je zlatnu medalju kao najboljem studentu medicine 1908. godine.
Između 1909. i 1914. godine Alexander Fleming je vodio uspješnu privatnu praksu kao venerolog. Bio je oženjen medicinskom sestrom iz Irske, po imenu Sarah Marion McElroy. Sin Robert se također bavio medicinom. Fleming je bio jedan od prvih koji je u Velikoj Britaniji primjenjivao arsphenamine (Salvarsan) za liječenje sifilisa.
Do 1914. godine, Fleming je radio i kao predavač u školi St. Mary. Tokom Prvog svjetskog rata služio je u činu kapetana u Royal Army Medical Corps. U improviziranoj laboratoriji u Francuskoj proučavao je infekcije rana. Alexander Fleming se vratio u Bolnicu St. Mary 1918. godine i radio na poziciji pomoćnika direktora Odjela za inokulaciju.
mini|desno|Fleming prima Nobelovu nagradu od [[Gustav V, kralj Švedske|Gustava V, kralja Švedske.]]
Postao je profesor bakteriologije na Univerzitetu u Londonu 1928. godine, profesor emeritus bakteriologije 1948. godine a 1951. godine izabran je za rektora Univerziteta u Edinburgu.
Članom Kraljevskog društva Fellow of the Royal Society, Fleming postaje 1943. godine. Titulu viteza nosio je od 1944. godine. Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu dodijeljena je ravnopravno Flemingu, Floreyu i Chainu 1945. godine. Prva Flemingova supruga umrla je 1949. godine a 1953. godine oženio je Amaliju Coutsouris-Voureka, medicinsku radnicu iz Grčke koja je 1946. godine došla u London da radi sa njim.
Umro je 11. marta 1955. godine u 73. godini života. Uz državne počasti, njegovi posmrtni ostaci pohranjeni su u Katedrali sv. Pavla u Londonu.
Prva otkrića
Sa iskustvima iz Prvog svjetskog rata, tokom kojeg je bio svjedok smrti velikog broja vojnika zbog septikemije, Alexander Fleming se posvetio istraživanju antibakterijskih agensa. Antiseptici korišteni u tretmanu rana zadobijenih u borbi, uništavali su imunološki sistem pacijenta brže nego što su ubijali bakterije. U članku objavljenom u medicinskom žurnalu The Lancet za vrijeme Prvog svjetskog rata, Fleming je objasnio zašto antiseptici ubijaju vojnike češće nego bolesti. Antiseptici su djelovali pravilno na koži ali u dubokim ranama krile su se anaerobne bakterije i činilo se da antiseptici prevashodno ubijaju korisne agense umjesto da štite pacijenta. Antiseptici nisu uopšte sprječavali gangrenu već su je pospješivali pošto su ubijali leukocite. Preporučio je jednostavnu upotrebu blagog fiziološkog rastvora za državanje rana čistim. Sir Almroth Wright je snažno podržao Flemingove zaključke. Uprskos svemu, većina vojnih doktora tokom Prvog svjetskog rata nije smanjila upotrebu antiseptika, čak ni kada su time pogoršavali stanje pacijenata.
mini|desno|Memorijalna ploča posvećena Sir Alexanderu Flemingu, otkrio ju je njegov sin, dr. Robert Fleming, 1993. godine.
Osim toga, primijetio je da je fagocitoza bila intenzivnija kod rana zadobijenih u ratu nego kod drugih rana. Na osnovu toga savjetovao je hirurzima da što prije uklanjaju svo nekrotično tkivo. Iako su kasnija Flemingova otkrića zasjenila prethodno opisana, smatra se da mu najveće zasluge pripadaju upravo za dokazivanje štetnosti antiseptika po tkiva ljudskog tijela kada se ne primjenjuju pravilno.
U novembru 1921. godine Fleming je otkrio lizozim, enzim koji se nalazi u tjelesnim tekućinama kao što su saliva i suze, sa blagim antiseptičkim djelovanjem. To je bilo prvo od njegovih velikih otkrića a do njega došao slučajno. Naime, tada je bio prehlađen i dok se nalazio nad jednom Petrijevom posudom koja je sadržavala kulturu bakterija, kap sline iz njegovog nosa pala je u posudu. Pretpostavljajući da sekret iz nosa može imati neki uticaj na rast i razmnožavanja bakterija sproveo je eksperiment kojim je pokušao dokazati postojanje bakteriofaga u slini. Nakon nekoliko sedmica bilo je vidljivo da su se bakterije "rastopile". Vrlo slične rezultate postigao je i sa sekretima zdravih kolega, uključujući i suze. Tako je došao do zaključka da se radi o enzimu - bakteriofagu koji djeluje tako da razara ćelijski zid bakterije. Po tome je i nazvan "lizozim" (od: starogrčki λύσις/lizis - rastvaranje, degradacija i enzim).
Fleming je ovo otkriće smatrao za svoj nabolji naučni rad. Nažalost, lizozim ne djeluje na bakterije sa jakim patogenim djelovanjem.
Otkriće penicilina
Penicilin je jedan od prvih antibiotika koji su otkriveni. Fleming je zapisao: "Kada sam se 28. septembra 1928. godine probudio odmah nakon svitanja, sigurno da nisam planirao revolucionizirati kompletnu medicinu otkrićem prvog antibiotika na svijetu... Ali, pretpostavljam da sam upravo to bio uradio."
Flemingovom otkriću penicilina prethodile su studije plijesni u ranijim dekadama. Prvi naučni rad o sposobnostima plijesni koje uništavaju bakterije objavio je John Burton 1870. godine. Vincenzo Tiberio 1895. godine i Bartolomeo Gosio 1896. godine sproveli su slična istraživanja.
Kratko vrijeme nakon što je postavljen na poziciju profesora bakteriologije, radeći u laboratoriji, Fleming je primijetio da je kultura Staphylococcus aureusa na kojoj je radio bila kontaminirana gljivicom, kasnije identiciranom kao Penicillium notatum (klasificirana kao P. chrysogenum). (Ova rijetka gljivica je vjerovatno bila prenijeta iz druge laboratorije.) Pošto je kolonija bakterija oko gljivice bila uništena, Fleming je smatrao da je naišao na još jedan enzim, snažniji od lizozima, pa je odmah nastavio dalje istraživati. Efikasnost gljivice je potvrđena i na drugim vrstama bakterija, sa više nego zadovoljavajućim efektima protiv streptokoka, stafilokoka, bacila difterije i antraksa. Međutim, nije bila efikasna protiv tifusa (zbog niske koncentracije).
Penicilin je imao izuzetno snažno antibiotičko djelovanje ali postavio se problem njegove proizvodnje u dovoljnim količinama. Fleming je nastojao pronaći način, kao u slučaju lizozima, za ekstrakciju čiste, aktivne tvari, a ne samo sirovog filtrata. Postizanje tog cilja zahtijevalo je multidisciplinarni timski rad. Radeći samo sa dvojicom mladih istraživača, Fleming nije uspio stabilizirati i rafinirati penicilin. Ipak, ukazao je na klinički potencijal penicilina i kao antiseptika i kao antibotika.
Penicilin je imao široku primjenu već u vrijeme Drugog svjetskog rata jer je tim naučnika koje je predvodio Howard Florey na Univerzitetu u Oxfordu uspio izdvojiti ljekovitu supstancu u čistom obliku. Howard Florey, Australijanac koji se bavio eksperimentalnom patologijom i Ernst Chain, jevrejski hemičar koji se sklonio od nacističke Njemačke, na Univerzitetu u Oxfordu su 1939. godine nastavili Flemingov rad na penicilinu. Primijenivši tehniku liofilizacije, Florey i Chain su uspjeli izdvojiti lijek u čistom obliku, koji je bio oko milion puta aktivniji nego Flemingova sirova supstanca iz 1928. godine. Svoje rezultate o uspješnom tremanu inficiranih bijelih miševa objavili su 1940. godine. Potpuno uspio test na ljudskom biću izveden je 1942. godine; tek tada je bila na raspolaganju dovoljna količina lijeka. Fabrike u Engleskoj i SAD-u su 1943. godine počele proizvoditi penicilin u velikim količinama za vojne potrebe. Već 1944. godine "čudotvorni lijek" postao je dostupan i za civilnu upotrebu.
Fleming nikada nije uzimao novac za otkriće penicilina. Nakon dodjele Nobelove nagrade obišao je SAD gdje bio dočekan kao heroj. Američka hemijska industrija prikupila je 100.000 dolara u znak zahvalnosti za Flemingov doprinos medicini. Fleming nije prihvatio taj novac za sebe već ga je iskoristio za istraživanje u školi St. Mary.
Iako su Howard Florey, njegov saradnik Ernst Chain i Fleming ravnopravno dijelili zasluge za Nobelovu nagradu, njihovom međusobnom odnosu štetilo je pitanje ko bi trebao biti najzaslužniji za penicilin.
Nagrade, priznanja i počasti
mini|desno| Zahvalni torerosi su u Madridu podigli spomenik Alexanderu Flemingu.
Adela Normanska
140px|mini|Adela i njene sestre [[Cecilija Normanska|Cecilija i Konstanca na porodičnom stablu engleskih kraljeva ]]
Kraljevna Adela Normanska (eng. Adela of Normandy), u katoličanstvu poznata kao sveta Adela (eng. Saint Adela), bila je englesko-normanska plemkinja.
Njeni roditelji su bili kralj Vilim I Osvajač i kraljica Matilda Flandrijska, a braća su joj bila kraljevi Vilim II (neposredni nasljednik svog oca) i Henrik I (nasljednik svog brata).
Adela je postala grofica Bloisa udajom za grofa Stjepana, kojem je rodila mnogo djece.
Adelini najpoznatiji sinovi su bili Vilim, Teobald II i Stjepan, kralj Engleske, koji je ušao u sukob sa svojom rodicom, caricom Matildom, dok je Adela imala i kćer Eleonoru.
Adela je umrla 8. marta 1137.
Gregor Mendel
Gregor Johann Mendel – češ. Řehoř Jan Mendel – (Heinzendorf b. Odrau, 22. juli 1822. – Brno, 6. januar 1884.) bio je češki sveštenik, biolog, botaničar i matematičar koji se smatra začetnikom klasične genetike.
Biografija
Diplomirao je matematiku 1850. godine i pokušao da se upiše na prirodne nauke (biologiju), ali nije položio ispit. Bez obzira na ovu ironiju sudbine, postao je poznat upravo u toj nauci, a znanje matematike i odlično baratanje brojkama mu je u tome pomoglo. Vrlo uspješno je povezao ove dvije nauke i stvorio, a i ne znajući da je to uradio, genetiku.
Iako nije uspio da položi ispit za upis na studije biologije ipak dospjeva, zahvaljujući razumjevanju starješine samostana, u Beč gdje izučava zoologiju, botaniku, fiziku, hemiju i matematiku. Vraća se u Brno 1854. godine gdje predaje na Visokoj tehničkoj školi. Poslije više neuspješnih pokušaja 1856. godine odustaje u namjeri da položi državni test za učitelja. Po nekim podacima se smatra da ga je u tome spriječila bolest.
NGC 4738
NGC 4738 (također poznat kao MCG 5-30-103, PGC 43517 i UGC 7999) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 219 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 2,10 (134 hiljade sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (19 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Bindon Blood Stoney 1. marta 1851. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Gregor Mendel
Utemeljenje genetike modernog doba
mini|400px|Mendelove sorte graška Eksperimente na baštenskom grašku započinje 1856. godine da bi 1865. rezultate tih eksperimenata saopćio na zasjedanju Prirodno-historijskog naučnog društva u Brnu, a iduće, 1866., objavio svoj rad Eksperimenti sa biljnim hibridima (Versuche über Pflanzen–Hybriden) u zborniku istog društva. Kopiju svog rada šalje tadašnjem poznatom austrijskom botaničaru Karl Wilhelm von Nägeli. Nägeli ne prepoznaje genijalnost i značaj ovog rada, pa Mendel, što iz razočarenja, a što i pritisnut obavezama samostanskog starješine, prestaje sa svojim eksperimentima.
Mendel je na izučavanju zakonitosti nasljeđivanja čitavog niza osobina radio punih osam godina. Da bi izabrao osobine koje se alternativno ispoljavaju, proučavao je 34 različita distinktna obilježja i od njih 22 odabrao za dalje eksperimentisanje. Rezultate je saopćio za 7 osobina čiji je pregled prikazan u narednoj tabeli:
Tek 16 godina poslije Mendelove smrti, njegov rad dobija priznanje, a njegovi zaključci ime koje im sa pravom pripada:
Prvi i Drugi Mendelov zakon nasljeđivanja.
Prvi Mendelov zakon ili zakon segregacije (razdvajanja)- govori da se par alela za jedno svojstvo razdvaja (segregira) pri stvaranju gameta.Svaka gameta pri tome dobija samo jedan alel odnosno jedan roditeljski hromosom(ili očev ili majčin).
Mendelov drugi zakon ili zakon neovisne segregacije (razdvajanja) - kada se križaju jedinke s više svojstava pojedina svojstva nasljeđuju se međusobno, tj. aleli se u zigoti ne spajaju nego mozaično kombiniraju a to je zbog orijentacije i railaženja hromosoma u mejozi.
Maljeva
Maljeva je naseljeno mjesto u općini Kotor-Varoš, Bosna i Hercegovina.
Turbulencija
Turbulencija (lat. turbulentus - nemiran, uzburkan) je nepravilno vrtložno kretanje koje se pojavljuje u tekućinama i plinovima kad strujanja pored čvrstih predmeta, ili kad im brzina strujanja pređe određenu granicu. Za turbulentno strujanje karakteristično je da pored srednje brzine cijelog strujanja, svaka čestica tekućine ili plina ima još i dodatnu brzinu koja može biti djelomično u smjeru glavnog strujanja, djelomično oprečna na smjer strujanja. Po tome se razlikuje turbulentno od laminarnog strujanja, u kojem nema dodatnih brzina. Pod određenim uslovima uz turbulenciju pojavljuje se i kavitacija.
U atmosferi, strujanje zraka (vjetra) je uvijek turbulentno. Vjetar skoro uvijek puše na mahove i smjer mu se neprestalno mijenja. Rezultat turbulentnog kretanja zraka je međusobno djelovanje zračnih slojeva različitih brzina; brži sloj utiče na sporiji i obrnuto (turbulentno trenje).
Prijenos toplote, raspodjela vodene pare i prašine u atmosferi ovise, također, o turbulenciji vjetra. Reynoldsov broj kod turbulentnog strujanja iznosi Re>10000
Cichociemni
mini|Gen. [[Władysław Sikorski u centru Cichociemnih na STS 43 Audley End (1942.)]] mini|STS 43 Audley End, jedan od centara za obuku Cichociemnih mini|Instruktori Cichociemnih mini|Poljska posada u Halifaxu nakon povratka iz Varšave (1944.) mini|Pripremljeni za let sa padom Halifax iz 148 eskadrile na aerodromu Campo Cassale – 1944. mini|Padobranski znak Domovinske vojske Cichociemni padobranci Domovinske vojske (skraćenice: CC, cc) – vojnici podzemne Domovinske vojske (ZWZ/AK) u specijalnoj službi (vidi tekst CC zakletve), službenici vojne strukture poljskog državnog podzemlja, koji su se, dok su služili u poljskim oružanim snagama, dobrovoljno prijavili za službu u zemlji. Zahvaljujući saradnji VI (Specijalne) Divizije Glavnog štaba s britanskim Izvršnim odjelom za specijalne operacije, obučavani su u Velikoj Britaniji i Italiji u godinama 1941–1944. Prebačeni su od strane ratnog zrakoplovstva RAF-a, uključujući i poljsku 1586. eskadrilu specijalne namjene, u Poljsku okupiranu od strane Nijemaca i Sovjeta. Zahvaljujući saradnji sa V Divizijom (komunikacije) Štaba Doma vojske, izvršili su padobranski skok na istovarna mjesta određena i zaštićena od strane partizanskih jedinica Domovinske vojske (i drugih) ili su sletjeli na terenske aerodrome tokom operacije Most (Wildhorn).
Nisu bili zbijena formacija ni vojna jedinica, nisu imali svoj barjak, boje, pokrovitelja ili tradiciju. Imenovani su naredbom Vrhovnog komandanta (SNW l.dz.780/tjn/V/41), a za njihovo zapošljavanje i obuku bila je zadužena VI (Specijalna) Divizija štaba Vrhovnog komandanta. Od samog početka, organizacijom prebacivanja ljudstva i potrepština za Domovinsku vojsku bavio se obavještajac, major Jan Jaźwiński, od januara 1944. komandant Glavne transfer baze u Latianu blizu aerodroma u Brindiziju (Italija).
Osposobljavani su za pojedinačne akcije u oblasti sabotaže, diverzije, obavještajne službe, komunikacije i kao oficiri pripremljeni za obavljanje štabnih i komandnih dužnosti. Statistički gledano, skoro svi su bili poligloti, znali su dva strana jezika: čak 111 CC je znalo dva, 57 CC tri, 22 CC četiri, a 8 CC čak pet stranih jezika. Rekorder, major cc Jan Różycki pseud. Busik je znao sedam jezika. Obučavali su se u oko 30 specijalnosti na kursevima organizovanim u oko 50 tajnih britanskih škola za specijalnu obuku i u poljskim bazama, npr. Centar za obuku br. 10 u Ostuniji (Italija). Radio-operateri i radiomehaničari obučavani su u Centru za obuku Dispečerskog odsijeka Specijalnog štaba Vrhovnog komandanta: u Anstrutheru, kasnije u Auchtertoolu, zatim u Polmontu. Cichociemni nisu bili agenti SOE, oni su bili podređeni samo štabu Domovinske vojske. Prema odredbama Ženevskih konvencija, nije im bilo dozvoljeno da nose uniforme, a u slučaju hapšenja Nijemci ih nisu tretirali kao ratne zarobljenike.
Tokom rata, sve informacije o Cichociemnima bile su strogo povjerljive. Po odobrenju vrhovnog komandanta, 1. juna 1943. godine načelnik VI (Specijalne) Divizije, potpukovnik dipl. Michał Protasewicz izdao je "Uputstvo za vojnike koji se zračnim putem prebacuju u zemlju", u kojem se naglašava – Sve aktivnosti vezane za let u zemlju, bez izuzetka, stroga su vojna tajna. Apsolutno poštovanje ove tajne osnovni je uslov za uspjeh samih letova i cjelokupne akcije avijacije u zemlji, kao i jedini način da se skakačeva porodica zaštiti od represije. Cichociemnima je također bilo zabranjeno kontaktirati svoje porodice nakon dolaska u Poljsku.
U Savez oružane borbe Domovinske vojske u okupiranoj Poljskoj od februara 1942. godine dobrovoljno se prijavilo 2.413 kandidata. Nakon intenzivne obuke, kurseve je završilo 605 kandidata, od kojih je odabrano 579 vojnika, koji su položili zakletvu Cichociemnih i zakletvu Korpusa Domovinske vojske. Od toga je 316 skakača, kasnije nazvanih Cichociemni (u zemlji su zvani pticama ili odbačenima) i 28 kurira zvanih mačići poslano u zemlju. Najmlađi je imao 17, najstariji 54 godine. Najmanje 62 CC je bilo aktivno u predratnom izviđanju u Poljskoj i inostranstvu.
Od 316 Cichociemnih, 102 su umrla tokom rata, od kojih je 9 poginulo u toku leta ili skoka, a 8 je uzelo otrov nakon hapšenja. 95 Cichociemnih je učestvovao u Varšavskom ustanku, od kojih je 18 poginulo, a najmanje 20 ranjeno. Njemački organi represije zatvorili su 31 Cichociemnog u koncentracione logore, 43 lišili života, sovjeti su poslali 83 u gulage, ubili 6, vlasti "Narodne Poljske" zatvorile su 77, osudile 19 na smrt (9 ili 10 je izgubilo život), na kaznu doživotnog zatvora 2, za kaznu dugotrajnog zatvora 22 Cichociemna. Nakon rata 32 je ostalo u izbjeglištvu, čak 59 je moralo pobjeći iz Poljske. Najmanje 64 su se borila kao prokleti vojnici u zemlji, u strukturama NIE, DSZ, WiN, najmanje 12 u antikomunističkim strukturama u egzilu, oko 9 je učestvovalo u tajnim operacijama zapadnih specijalnih službi SIS-a i CIA-e. Posljednji od Cichociemnih, major Aleksander Tarnawski, umro je 4. marta 2022.
221 Cichociemni je odlikovan Ordenom Virtuti Militari, a Križom za hrabrost odlikovani su 595 puta.
André Chénier
André Chénier (Carigrad, 30. oktobar 1762. - Pariz, 25. juli 1794.), francuski pjesnik
Odgojen u duhu filozofa 18. vijeka, sa simpatijom je dočekao revoluciju i učestvovao u osnivanju Društva prijatelja konstitucije. Bio je umjerenih pogleda i nije odobravao revolucionarne akcije jakobinaca. Tokom procesa protiv Luja XVI zauzimao se za njegovo oslobođenje, a u odi "Charlotte Corday" odao je priznanje ubici Marata. Osumnjičen je da održava veze s monarhistima i konspirira protiv revolucije te je uhapšen i giljotiran.
Za života objavio je dvije pjesme, a u nedovršenim poemama "Hermes" i "Amerique" htio je dati svoje tumačenje postanka svijeta i formiranja društva. U pjesmama napisanim u zatvoru vidljivi su tragovi njegove osobne tragedije. Inspiriran grčkim i rimskim uzorima te nazvian posljednjim pjesnikom klasicizma i prvim romantičarom. Nakon smrti stekao je slavu i izvan Francuske, pa mu je jednu pjesmu posvetio A. S. Puškinu, a Umberto Giordano je komponirao operu "Andre Chenier" prema libertu Luigija Illica.
Cichociemni
Cichociemni su bili preteča poljskih specijalnih snaga, a njihovu tradiciju nastavlja vojna jedinica GROM po imenu Cichociemni padobranci Domovinske vojske. Osim Cichociemnih, poljski padobranci za specijalne zadatke bili su i padobranci Kontinentalne akcije i padobranci „Projekta orao“, koji su djelovali izvan struktura Poljske podzemne države, uz saglasnost poljske vlade kao agenti britanskog SOE (Kontinentalna akcija) ili američkog OSS (Projekt Orao).
NGC 281
NGC 281 (također poznat kao IC 11) je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Kasiopeja. Prvo otkriće je napravio Edward Emerson Barnard 16. novembra 1881. godine.
Opanci (Lovreć)
Opanci su naseljeno mjesto u sastavu općine Lovreć, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Imotski.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Opanci su imali 258 stanovnika.
Memorandum SANU
Memorandum SANU je dokument koji je stvorila Srpska akademija nauka i umetnosti u periodu između 1985-86. godine SANU kao strateški program srpske inteligencije. Memorandum SANU je odredio smjer rješenja srpskog pitanja unutar SFR Jugoslavije. Ovaj dokument bio je objavljen u javnosti preko beogradskog dnevnika "Večernje novosti" u dva nastavka 24. i 25. septembra 1986. godine.
Radna grupa
Radnu grupu su sačinjavali: • 4
Sadržaj
Memorandum je podijeljen na deset dijelova, koji su grupisani u dvije cijeline:
Utjecaj
Memorandum SANU je imao dalekosežan utjecaj na razvoj i obnovu nacionalističkog pokreta u Srbiji prvo pod okriljem Saveza komunista Srbije. Memorandum je imao i izravan utjecaj na Slobodana Miloševića koji je ideje izložene u memorandumu pokušao provesti u djelo: antibirokratska revolucija i ideja o velikoj Srbiji koja je kasnije bila uzrok rata u Sloveniji, Hrvatskoj, BiH i na Kosovu.
Marina Abramović
Marina Abramović (Beograd, 30. novembar 1946 – ) je umjetnica performansa svjetske reputacije, jugoslovenskog, odnosno srpskog i crnogorskog porijekla. Živi u Amsterdamu i Njujorku. Već od početka svoje karijere u Beogradu, ranih 1970ih, krčila je put performansu kao vidu vizuelne umjetnosti, koristeći tijelo i kao subjekt i kao medij. Istražujući fizičke i mentalne granice svog bića, izdržavala je bol, iscrpljivanje i opasnost, u traganju za emocionalnom i duhovnom promjenom. Trenutno živi i radi u New York-u, a njeni radovi nalaze se u brojnim velikim javnim i privatnim umjetničkim zbirkama širom svijeta. Njen najpoznatiji učenik je Sebastian Bieniek.
Biografija
Slikanjem i crtanjem počela je da se bavi 1960. godine, a studirala je na Akademiji likovnih umjetnosti u Beogradu 1965–70. godine. Počela je da istražuje zvučno okruženje za vrijeme poslijediplomskih studija koje je završila na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu 1972. godine kod profesora Krste Hegedušića. Od 1970. do 1973. godine radila je zvučne instalacije i učestvovala na izložbama u Studentskom kulturnom centru u Beogradu sa ostalim umjetnicima. Zatim je od 1973. godine predavala na Akademiji likovnih umjetnosti u Novom Sadu. Istovremeno se bavila filmom, videom i ritualnim, pročišćavajućim performansima. Marina je od 1975. godine živjela u Amsterdamu, a 2005. godine preselila se u New York. Od tada živi i radi na relaciji Amsterdam - New York. Sama o sebi kaže da je po nacionalnosti “ex-Jugoslovenka”.
Umjetničko stvaralaštvo
mini|desno|245px|The Artist is Present (2010) Slikarstvo je u samim počecima zamijenila za body art, odnosno bol, pokret, mimiku, gestu, insistirajući na jeziku tijela igrača, akrobata, seoskih vračeva, tibetanskih kaluđera i šamana. Iscrpljivanje tijela postala je osnovna karakteristika njenog performansa. Njen rad istražuje odnos između izvođača i publike, granice tijela, kao i mogućnostima uma. Nakon njenog preseljenja u Amsterdam 1975. godine upoznala je Ulaja (Ulay), profesionalnog i ličnog partnera u narednih 13 godina. Zajedničkim performansima i “relacionim radovima”, kao što su “Breathing In/Breathing Out” (1977), “Rest Energy” (1980) i “Nightsea Crossin” (1981-87), istraživali su parametre snage i zavisnosti između njih i publike. Posljednji zajednički rad, “Šetnja velikim zidom” (The Great Wall Walk) (1988), podrazumijevala je 2.000 kilometara dugo pješačenje Kineskim zidom, pri čemu su pošli sa suprotnih strana i sreli se u sredini. Nakon toga, Marina Abramović je počela da radi i izlaže samostalno. 1997. godine učestvovala je na umjetničkoj manifestaciji "Bijenalu u Veneciji" na glavnoj izložbi, na poziv generalnog komesara Bijenala Germana Celantea, a za instalaciju “Balkanski barok” (Balkan Baroque) dobila je nagradu "Zlatni lav". Nakon toga je učestvovala na 45. "Oktobarskom salonu" u Beogradu, vrativši se u rodni grad poslije 30 godina gdje je dobila počasnu nagradu predstavivši se radovima pod nazivom “Računajte na nas”. Od 1997. godine profesorica je na Visokoj školi za likovnu umjetnost u Braunschweigu u Njemačkoj. Od 1998. godine članica je Upravnog odbora "Centra za savremenu umjetnost" u gradu Kitakyushu-u u Japanu, a od 2001. radi i kao umjetnik u "Ateljeu Kalde" u Saseu u Francuskoj. 2005. godine predstavila je svoj projekat “Balkan Erotic Epic” za "Pirelli fondaciju u Milanu i u "Sean Kelly galeriji''" u Njujorku. Iste godine izvela je seriju performansa “Sedam lahkih komada” (eng. "Seven Easy Pieces") u Gugenheim muzeju u Njujorku. Održala je i veliku retrospektivu u "Muzeju moderne umjetnosti u Njujorku “The Artist is Present” 2010. godine, koja je obuhvatila istoimeni tromjesečni performans. U 2011. godini imala je i veliku retrospektivu u umjetničkom centru “Garaža” u Moskvi, a učestvovala je i u predstavi reditelja Roberta Wilsona “Život i smrt Marine Abramović" (The Life and Death of Marina Abramović), re-imaginaciji njene biografije, koja je bila porudžbina Međunarodnog festivala u Manchesteru. Snimljen je i dugometražni dokumentarni film “Marina Abramović: The Artist is Present”, u režiji Matthew Akersa, a govori o pripremi i ostvarenju njene retrospektive u Muzeju moderne umjetnosti u New York-u (MoMA), gdje je premijerno prikazan u januaru 2012. godine na Filmskom festivalu Sundance.
Hrvanje
Stilovi i varijante
Kao tradicionalni sport hrvanje se razvilo u velikom broju stilova i pravila, od sumo hrvanja, džuda do različitih varijanti slobodnih stilova. Često se koristi u vojničkom treningu tzv. borbe prsa u prsa. Svim tim stilovima zajedničko je da je zabranjeno udaranje protivnika rukama, nogama, laktovima ili glavom, kao i nesportski potezi kao što su grebanje, ugrizi, zahvati prema genitalijama i sl. Razlika između pojedinih stilova leži u načinu trajanja borbe (broj i trajanje perioda), bodovanju pojedinih zahvata, spisku dozvoljenih zahvata i sl.
Discipline hrvanja u olimpijskom programu
Danas su poznata dva prihvaćena stila borbe u hrvanju: slobodni stil te grčko-rimski. Osnovna razlika između njih je da je u grčko-rimskom dozvoljeno hvatanje protivnika isključivo iznad pojasa, dok su u slobodnom dozvoljeni zahvati po cijelom tijelu.
Drago Perović
Drago Perović (20. septembar 1888 – 6. januar 1968) bio je bosanskohercegovački doktor i anatom, jedan od osnivača Medicinskog fakulteta u Zagrebu.