cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Solun
Moderno doba
20. juna 1978. godine, grad je pogodio jak potres jačine 6,5 stepeni. Ovaj potres je prouzrokovao štetu na mnogim zgradama i historijskim spomenicima, kao i smrt 40 ljudi. Grad se opet brzo oporavio i nakon ove prirodne katastrofe.
Raniji kršćanski i bizantski spomenici u Solunu su stavljeni na UNESCO-ov popis Svjetske baštine, 1988. godine. Solun je postao Evropski grad kulture za 1997. godinu.
Solun je vrlo važan univerzitetski centar jugoistočne Evrope i u njemu živi veliki broj studenata iz cijele zemlje. U gradu se nalazi Aristotelov Univerzitet, najveći u Grčkoj, i Makedonski Univerzitet.
Ekonomija
Solunska ekonomija najviše ovisi o luci, kao i o industrijskom i trgovačkom sektoru. Industrijski se u gradu proizvodi: rafinirano ulje, hemikalije, tekstil, mašine, brašno, cement, farmaceutika i alkohol. Veliki broj obližnjih država koriste ovaj grad kao luku. Većina ljudi u gradu je zaposlena u manjim poduzećima. Službeno je 2002. godine stopa nezaposlenosti bila 10%, ali pravi brojevi su vjerovatno mnogo niži.
Statistički podaci
Stanovništvo u Solunskoj općini-
Solunski Jevreji
200p|mini|desno|Dućani u četvrti Ladadika, koja je prije bila jevrejska četvrt Solunska jevrejska zajednica je bila većinom sefardijskog porijekla, iako je postojala i manja grupa starih Romaniota. Tokom osmanlijske vladavine Jevreji u Solunu su činili više od polovine stanovništva i postojala je jaka jevrejska vladavina u trgovini, sve dok Grčka nije preuzela grad u 1912. godini. Kao rezultat jevrejskog uticaja na grad, veliki broj nejevrejskog stanovništva je govorila ladino, a grad se praktički gasio u subotu, na jevrejski sabat.
Najveće opadanje broja Jevreja počinje nakon velikog požara 1917. Grčka vlada je u svojim naporima heleniziranja grada, namjerno onemogućavala povratak Jevreja svojim domovima, iako je kompenzirala njihove gubitke. Veliki broj Jevreja se tad preselio u Tursku, SAD, Evropu i Aleksandriju u Egiptu. 1922. godine zakon koji je zabranio trgovinu nedjeljom je dodatno uzdrmao jevrejske trgovce.
Solunski Jevreji su i dalje bili važan dio grada, sve do nacističke okupacije tokom Drugog svjetskog rata. Nacisti su ubili 96% solunskih Jevreja u holokaustu, čime su uništili jevrejsku zajednicu grada.
Danas u gradu živi oko 1.000 Jevreja, iako postoje značajne zajednice solunskih Jevreja u SAD-u i Izraelu.
Jevreji u Solunu
Kultura
mini|200p|desno|Dio Hipodroma mini|200p|desno|Aja Sofija
Mediji
{| width="100%"
Sportski klubovi
mini|desno|200p| Navijači PAOK-a na utakmici mini|desno|200p|[[Alexandreio Melathron (Palais des Sports) Košarkaška dvorana (kapacitet: 5.500). Dom historijske košarkaške ekipe Aris]]
Prijevoz
Prvi autoput je kroz Solun prošao u 1970-ima. Solun je dostupan sa autoputem GR-1/E75 iz Atine, GR-4, GR-2, (Via Egnatia) /E90 i GR-12/E85 iz Serresa i Sofije. Autoput GR-1 je u 1970-ima dosegnuo Solun i to je bio kraj njegove gradnje. U 1980-ima započela je gradnja solunske obilaznice, koja je otvorena 1988. Nedavno je postojeća infrastruktura na autoputevima dograđena. Gradnja 9,6 km duge mreže metroa je počela u junu 2006, a završetak gradnje planiran je 2018. godine. Ovo će bitno smanjiti velike gužve u središtu grada. Javni prijevoz u gradu se trenutno odvija samo autobusima.
Grad je veliki željeznički čvor na Balkanu, sa direktnim vezama za Sofiju, Skoplje, Beograd, Moskvu, Beč, Budimpeštu, Istanbul i Zagreb, kao i za Atinu i druga odredišta u Grčkoj.
Aviosaobraćaj se odvija preko Makedonskog međunarodnog aerodroma. Budući da su piste na aerodromu dosta kratke, aerodrom ne može primati prevelike avione, u budućnosti se planira njegovo proširenje.
Klima
Solun se nalazi u području izmijenjene sredozemne klime, zahvaljujući otvorenosti grada i okoline utjecajima iz unutrašnjosti Balkana. Zbog toga su zime sa negativnim temperaturama i manjim količinama snijega normalna pojava, što je bitno drugačije od južne Grčke i Atine. Mraz je također česta pojava zimi. Ljeta su topla, ali ne žarka sa rijetkim padavinama u vidu jakih pljuskova. Godišnja količina oborina je 451 mm.
Gradovi partneri
(u hronološkom redu)
IC 270
IC 270 (također poznat kao MCG -2-8-28 i PGC 11061) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 402 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,70 (199 hiljada sg) a najmanji 1,5 uglovnih minuta (175 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 1. decembra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Nacionalni park Teide
mini|250px|Nacionalni park Teidski Nacionalni park Teidski (Španski jezik: Parque Nacional del Teide) je nacionalni park u Tenerife, (Kanarska ostrva, Španija).
Teidski vulkan je najviša planina u Španiji, i treći najveći vulkan na Zemlji. 2007. godine, UNESCO je stavio ovaj nacionalni park na svoj spisak svjetskog naslijeđa. To je jedan od najposjećenijih nacionalnih parkova u svijetu, s više od 4 miliona turista godišnje.
Napuljski zaliv
mini|desno|300px|Lokacija Napuljskog zaliva Napuljski zaliv se nalazi na jugozapadu Italije, u regiji Kampanija. Na zapadu je otvoren prema Tirenskom moru, a na istoku se nalazi planina Vezuv. Veći gradovi koji se nalaze na obalama ovog zaliva su Napulj, Pozzuoli, Sorrento i dr.
U antici je bio poznat kao Sinus Cumanus.
Gordijan II
mini|desno|170p|Novac Gordiana II Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus (oko 192. - 12. aprila 238. godine), poznat kao Gordian II, je bio rimski imperator u periodu između 19. marta i 9. aprila 238. godine zajedno s svojim ocem Gordianom I. Poginuo je u borbi protiv Kapelianusa, rimskog namjesnika u Numidiji (Mauritanija), koji nije htio priznati vlast Gordiana II i njegovog oca.
Basel-grad
Basel-grad je kanton na sjeveru Švicarske sa 185.227 stanovnika (2007). Službeni jezik u kantonu je njemački. Kanton se sastoji od općina Basel, Bettingen i Riehen, a površinom od 37 km2 je najmanji kanton u Švicarskoj.
Historija
Ovaj kanton je nastao podjelom historijskog kantona Basel 1883. godine na kantone Basel-grad i Basel-provincija.
Kalistrat iz Afidne
Bio je poznat kao autor niza financijskih reformi, a atenske saveznike je tjerao da u slučaju rata plaćaju kotizaciju (syntaxeis).
Diuretik
Farmakologija
Diureticima se smatraju one tvari koji uz izlučivanje vode dovode do povećanja izlučivanja i soli u prvom redu natrijum hlorida koji je uglavnom odgovoran za osmotski pritisak vanćelijske tečnosti. Da bi diuretik potaknuo povlačenje edema mora imati svojstvo povećanja eliminacije natrijuma te hloridnih i hidrogenkarbonatnih iona. Pojačano izlučivanje vode je sekundarno. Zbog toga se pravi diuretici još nazivaju i saluretici.
Diuretici se primjenjuju primarno kod slijedećih stanja:
Osim toga diuretici se primjenjuju i u slučajevima:
Diureteci djeluju na temelju nekoliko mehanizama:
John Adams
John Adams (Braintree, Massachusetts, 30. oktobar 1735 – Quincy, Massachusetts 4. juli 1826) bio je američki političar i drugi predsjednik Sjedinjenih Američkih Država od 1797. do 1801. godine.
Također je prvi potpredsjednik Sjedinjenih Američkih Država, te potpisnik Deklaracije nezavisnosti. Adamsov sin John Quincy je također obnašao dužnost predsjednika SAD-a.
Biografija
Adams je bio pisac, a glavno mu je djelo Rasprava o kanonskom i feudalnom pravu. U Bostonu se istakao kao jedan od najuglednijih pravnika, te je 1774. postao član Kontinentalnog kongresa. Dvije godine kasnije bio je jedan od potpisnika i ključnih autora Američke deklaracije o nezavisnosti.
U posljednjim godinama američkog rata za nezavisnost služio je kao predstavnik američkih revolucionara u Evropi, te je uspješno zagovarao priznanje američke nezavisnosti. Godine 1785. postao je prvi američki ambasador u Velikoj Britaniji.
Kada je George Washington 1789. izabran za prvog američkog predsjednika, Adams je postao njegov potpredsjednik. Na istu je dužnost izabran 1792. godine. Bio je česta meta javnih kritika, a 1796. godine se priključio novostvorenoj Federalističkoj stranci te se kandidovao protiv Thomasa Jeffersona iz Demokratsko-republikanske stranke. Adams je pobijedio, ali je njegov mandat ostao zabilježen po žestokim ideološkim i političkim sukobima između dvije novostvorene stranke, kao i pravca kojim se treba razvijati nova država. Adams je, uprkos učešću u revoluciji, bio konzervativac, uvjeren da se SAD trebaju oslanjati na bivšu maticu, te da su tradicionalna prava Britanaca ujedno i prava svakog čovjeka uopće. Jefferson i njegova stranka su, s druge strane, oduševljeni idejama francuske revolucije, smatrali da se SAD trebaju osloniti na Francusku te joj pomagati u ratu s Velikom Britanijom. Adams nikada nije posjedovao robove i iz principa nije prihvatao robovski rad.
Adams se također, zajedno s Alexanderom Hamiltonom, zalagao za snažnu centralnu vlast i nacionalnu ekonomiju zasnovanu na industriji, dok se Jefferson zalagao za prava saveznih država i nacionalnu ekonomiju zasnovanu na poljoprivredi.
Adamsova konzervativna i probritanska politika je svoj vrhunac dostigla godine 1798. izbijanjem neobjavljenog pomorskog rata s Francuskom, te zakonima usmjerenim protiv francuske revolucionarne propagande. Tek pred kraj mandata Adams je odlučio popraviti odnose s Francuskom, ali je nepopularni zakon prilično doprinio njegovom porazu na izborima 1800. godine, na kojima ga je pobijedio Thomas Jefferson.
Nakon poraza se Adams povukao iz javnog života. Godine 1812. su se on i Jefferson javno pomirili, a zanimljivo je da su umrli na isti dan.
Portret Jennie (film)
mini|desno|200p|Portrait of Jennie Portret Jennie jest film iz 1948. godine zasnovan na noveli Roberta Nathana. Novela govori o slikaru koji se zaljubi u tajanstvenu mladu ženu, koja se čini starijom svaki put kad je sretne.
Knjiga kao scenarij
Knjiga, po kojoj je film rađen, prvo je privukla pažnju Davida O. Selznicka, koji juj je odmah kupio. Snimanje je počelo prvih mjeseci 1947. u New Yorku i Bostonu, ali je Selznick bio nezadovoljan rezultatima, te je zakazao ponovno snimanje. Također je unajmio i otpustio pet scenarista prije nego što je film završen u oktobru 1948.
Na premijeri 1948. godine nije bio mnogo uspješan, ali danas se smatra jednim od najboljih u svom žanru.
Jennie-in portret, koju je gumila Jennifer Jones, je naslikao Robert Brackman. Slika je postala jedna od Selznickovih vrijednijih slika. On juj je izložio u svom domu, nakon što se oženio sa Jennifer Jones 1949. godine.
Glavna pjesma, "A Portrait of Jennie", postala je hit pjevača Nata Kinga Colea.
Za šaku dolara
Za šaku dolara italijanski je špageti-vestern Sergia Leonea iz 1964. s Clintom Eastwoodom u glavnoj ulozi. U SAD-u je objavljen tek 1967. te je inicirao popularnost novog žanra, špageti-vesterna. Film je dobio i neslužbene nastavke: Za dolar više (1965) i Dobar, loš, zao (1966), u kojima je, također, nastupio Eastwood. Sva tri filma poznata su kao "dolarska trilogija". Ovaj film svojevrsna je obrada Tjelesne straže Akire Kurosawe. U sva tri filma Eastwood se pojavljuje u sličnoj ulozi, kao usamljeni revolveraš bez imena. Zbog toga je studio United Artists promotivno nazvao njegov lik "Čovjek bez imena" ("The Man With No Name").
Budući da je ovo bio prvi film iz žanra špageti-vesterna u Americi, mnogi evropski glumci i filmska ekipa uzeli su američka umjetnička imena. Tako je Sergio Leone bio poznat kao "Bob Robertson", Gian Maria Volonté kao "Johnny Wels", a kompozitor Ennio Morricone kao "Dan Savio".
Za šaku dolara i njegova dva nastavka snimljeni su u španskoj pokrajini Almeríji.
Radnja
mini|lijevo|225px|Eastwood i Marianne Koch kao Marisol Priča počinje kad junak koga tumači Eastwood (Čovjek bez imena) stiže u mali gradić San Miguel, u kojem ga ubrzo upozoravaju kako u gradu radi premoći ratuju dvije porodice. Jedni su braća Rojos: Don Miguel (šef), Esteban (kukavica) i Ramon, koji se jedini može mjeriti s glavnim junakom; druga porodica su Baxteri, kojoj je na čelu John Baxter, gradski šerif.
Čovjek bez imena odlučuje se kako će raditi za obje porodice kao plaćenik "za šaku dolara", a u isto ih vrijeme navesti da se međusobno sukobe. Na kraju uspijeva osloboditi Ramonovu zarobljenicu i ljubavnicu, Marisol (Marianne Koch) i vraća je njenoj porodici. Ona, zajedno s mužem i sinom, napušta grad.
Nakon što su otkrili izdaju, braća Rojos hvataju Čovjeka bez imena i počnu ga mučiti, ali on ne otkriva gdje je Marisol. Braća se odlučuju konačno obračunati s Baxterima: nakon što su zapalili kuću Baxterovih, ubijaju sve koji su se našli u njoj, uključujući šerifa, njegovu ženu i sina. Čovjek bez imena uspijeva pobjeći uz pomoć Piripera i vraća se u grad da spasi lokalnog vlasnika salona i prijatelja, Silvanita. Na kraju se obračunava s braćom Rojos i njihovom bandom. Uz pomoć neprobojnog štita na prsima, zadovoljava pravdu i odlazi iz gradića prije no što stignu vladini predstavnici.
Produkcija
Leone je ovim filmom htio oživiti žanr vesterna u Italiji. Po njegovom mišljenju, američki vesterni iz sredine i s kraja 1950-ih postali su tromi, dosadni i nevjerodostojni, pa je zato Hollywood odlučio smanjiti broj produkcija takvih filmova. Leone je znao da za vesterne u Evropi još postoji veliko zanimanje, ali isto tako shvatio da se italijanska publika s vremenom počela smijati ustaljenim konvencijama iz američkih vesterna i sličnih radova italijanskih režisera koji su se skrivali pod pseudonimima. Njegova namjera bila je uzeti temeljna načela italijanskog filma i pretočiti ih u vestern. Eastwood nije bio prvi glumac kojem je ponuđena glavna uloga. Leone je htio Henryja Fondu. No, produkcijska kuća nije si mogla priuštiti veliku holivudsku zvijezdu. Nakon toga je uloga ponuđena Charlesu Bronsonu, koji ju je odbio rekavši kako je scenario loš. I Fonda i Bronson kasnije će se pojaviti u Leoneovom filmu Bilo jednom na Divljem zapadu (1968).
Za šaku dolara postao je prvi film koji je predočio Leoneov slavni jedinstveni vizualni stil. Bio je to utjecaj oslikavanja krajolika Johna Forda i japanske metode rastezanja kadra, koju je usavršio Kurosawa. Leone je htio da njegov vestern ima operni osjećaj, pa u filmu postoji mnogo primjera krupnih planova lica različitih likova koji funkcioniraju kao arije u klasičnim operama. Oni usmjeravaju pozornost na jednu osobu i taj prizor postaje i krajolik i dijalog scene. Takva tehnika u suprotnosti je s holivudskim korištenjem krupnih planova, gdje oni služe samo kako bi se istaknule reakcije likova, obično nakon dijaloga. Leoneovi krupni planovi sličniji su portretima.
Muzika
Muziku za film komponirao je Ennio Morricone, potpisan kao Dan Savio. Morricone se kasnije prisjetio kako je Leone htio da napiše "muziku Dimitrija Tiomkina". Tema s trubom slična je Tiomkinovoj temi iz Rio Brava (1959), dok muzika iz uvodne špice podsjeća na Tiomkinovo korištenje zviždanja u filmu Obračun kod OK Korala (1957). Iako oni nisu korišteni u filmu, Peter Tevis na muziku je nadodao i stihove.
Reference
Iako je film predstavljan u foršpanima kao "prvi takav", radnja i način snimanja temeljen je gotovo potpuno na Kurosawinom filmu Tjelesna straža, čiji su scenario napisali Kurosawa i Ryuzo Kikushima.
Kurosawa je zahtijevao da dobije neku odštetu. Pisao je Leoneu: "Film je vrlo dobar, ali je moj." Producenti Tjelesne straže uspješno su tužili producente filma i dobili naknadu za kršenje autorskih prava od 100.000 dolara, 15% od zarade na azijskim kinima i izvinjenje. Kurosawa je kasnije priznao kako mu se film jako svidio te ga je smatrao vrijednom obradom.
Reference u popularnoj kulturi
Za šaku dolara, kao prvi špageti-vestern, imao je puno utjecaja u svim područjima popularne kulture:
Ozonska rupa
mini|desno|250px|Ozonska rupa iznad [[Antarktika 2006.]] Ozonska rupa je geografski ograničena pojava smanjivanja ozonskog sloja u atmosferi. Prvi puta su otkrivene u 1970-tim, i to u južnoj hemisferi. Ozonski sloj je dio stratosfere na visini od 12 – 50 km. Uzroci pojave ozonskih rupa su sporne. Neki naučnici tvrde da su to prirodne pojave, dok drugi tvrde da je čovjek uzrok toga.
U skladu sa mišljenjem da čovjek izaziva nastanak ozonskih rupa, navodi se da one nastaju i zbog čovjekova utjecaja na okolinu i korištenja stakleničkih plinova u industriji (ti plinovi doprinose uništavanju zemljinog ozonskog omotača i zbog toga na površinu pristiže veća koncentracija pogubnih ultraljubičastih zraka sa Sunca). Iako su gotovo sve države, članice Ujedinjenih nacija tokom 1990-tih smanjile ili potpuno obustavile upotrebu stakleničkih plinova, zbog "zakašnjelog" efekta djelovanja još najmanje nekoliko desetljeća će biti prisutan fenomen pojave ozonkih rupa. Pretpostavlja se da će čovjekov utjecaj na ozonske rupe ispuštanjem stakleničkih plinova nestati negdje oko 2050. godine. Ozon se oštećuje djelovanjem plina freona.
Aragacotn
Aragacotn jest pokrajina u Armeniji. Prema podacima popisa iz 2011. godine u pokrajini je živjelo 132.925 stanovnika (4,4%) i treća je najslabije naseljena pokrajina poslije pokrajina Tavuš i Vajots Dzor. Glavni grad provincije jest Aštarak. Naziv Aragacotn na armenskom jeziku znači podnožje Aragaca.
Geografija
mini|lijevo|Gorje Arteni (2047 m) mini|Vodopad Gegarot u blizini sela [[Aragac (naselje)|Aragac]] Aragacotn zauzima sjeverozapadni dio Armenije i ima površinu od 2756 km² (9,3% ukupne površine Armenije). Graniči s pokrajinom Širak na sjeveru, Lori na sjeveroistoku, Kotajk na istoku, Armavir na jugu i gradom Erevanom na jugozapadu. Rijeka Ahurjan na zapadu razdvaja Aragacotn od turske provincije Kars.
Historijski, sadašnja teritorija ove pokrajine ulavnom je zauzimala dijelove kantona Aragacotn, Nig i Širak, koji su bili u sastavu drevne armenske provincije Ajrarat. Sjevernim dijelom pokrajine dominira planina Aragac, koja je najviši vrh Aragacotna i cijele Armenije (4090 m). Na sjeveroistoku i istoku Aragac se približava planinama Pambak i Cagkunjac. Gorje Arteni dominira sjeveroistočnim i centralnim istočnim dijelovima. Mala dolina Ahurjana zauzima zapadni rub Aragacotna. Na jugu i jugozapadu Aragacotn zauzima sjeverozapadne dijelove Araratske ravnice.
Osim Ahurjana, glavni vodni resursi u ovoj pokrajini jesu rijeke Kasag, Gegarot i Amberd. Od planinskih jezera u Aragacotnu se nalaze Kari, Lesing, Amberd, Tagavor i Kuragbjur. Između 1962. i 1967. na Kasagu je izgrađena brana Aparan.
Klima Aragacotna vrlo je raznolika usljed velike visinske razlike između pojedinih dijelova pokrajine. Godišnja količina padavina varira između 400 mm u nižim područjima i 1000 mm u planinskim.
Demografija
prema popisu stanovništva iz 2011. godine u pokrajini je živjelo 132.925 stanovnika što je udio od 4,4% armenskog stanovništva. Urbanog stanovništva je 31.376 (23,6%) dok preovladava ruralno stanovništvo kojeg je ukupno 101.549 (76.4%) što predstavlja najviši udio ruralnog stanovništva u Armeniji.
800px|mini|center| [[Aragac]]
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958 - grupa 2
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958 – grupa 2 bila je jedna od četiri grupe grupne faze takmičenja na Svjetskom prvenstvu 1958. koje se odigralo u Švedskoj. Takmičenje u grupi 2 igralo se od 8. do 15. juna 1958. godine. U grupi 2 nalazile su se četiri reprezentacije: Jugoslavija, Francuska, Paragvaj i Škotska. Jugoslavija kao pobjednik grupe, te Francuska kao drugoplasirana ekipa kvalificirali su se u nokaut fazu Svjetskog prvenstva 1958.
Francuska – Paragvaj
<section begin=SP 1958 - utakmica 5 /><section end=SP 1958 - utakmica 5 />
Jugoslavija – Škotska
<section begin=SP 1958 - utakmica 6 /><section end=SP 1958 - utakmica 6 />
Paragvaj – Škotska
<section begin=SP 1958 - utakmica 11 /><section end=SP 1958 - utakmica 11 />
Jugoslavija – Francuska
<section begin=SP 1958 - utakmica 12 /><section end=SP 1958 - utakmica 12 />
Paragvaj – Jugoslavija
<section begin=SP 1958 - utakmica 21 /><section end=SP 1958 - utakmica 21 />
Francuska – Škotska
<section begin=SP 1958 - utakmica 22 /><section end=SP 1958 - utakmica 22 />
Sicilijanski moreuz
mini|desno|300px|Lokacija Sicilijanskog moreuza Sicilijanski moreuz ili Sicilijanski prolaz je moreuz između Sicilije i Tunisa. Širok je oko 110 km, dubok oko 350 m, dijeli Tirensko more i zapadno Sredozemno more od istočnog Sredozemnog mora. Duboke struje u moreuzu se kreću od istoka ka zapadu, a površinske suprotno. Ovaj neobičan protok vode je karakterističan za okeanografe.
U sredini moreuza se nalazi ostrvo Pantelleria.
Honda RA108
Automobil je predstavljen 29. januara 2008 u Brackleyu, u sjedištu tima.
Potpuni spisak rezultata u Formuli 1
(Legenda) (Utrke u boldu označavaju najbolju startnu poziciju, dok utrke u italicu označavaju najbrži krug utrke)
Očna leća
mini|desno|300px|Dijagram ljudskog oka: Očno sočivo (11) Očno sočivo je dio oka koji ima funkciju prelamanja svjetlosti i podešavanja prelamanje slike tako da ona padne direktno na mrežnjaču.
Struktura
Leća je dio prednjeg segmenta ljudskog oka. Ispred sočiva je šarenica, koja regulira količinu svjetlosti koja ulazi u oko. Sočivo je na svoje mjesto razapeto pomoću pomoću suspenzivnog ligamenta sočiva, prstena od vlaknastog tkiva koji se pričvršćuje za sočivo na njegovom ekvatoru i povezuje ga sa cilijarnim tijelom. Straga sočiva nalazi se staklasto tijelo, koje zajedno sa vodenom otopinom na prednjoj površini kupa i sočivo. Leća ima elipsoidan, bikonveksni oblik. Prednja površina je manje zakrivljena od stražnje. U odrasle osobe, leća je obično promjera oko 10 mm i ima aksijalnu dužinu oko 4 mm, iako se veličina i oblik mogu mijenjati uslijed akomodacije  i zato što leća nastavlja rasti tokom cijelog života.
Mikroanatomija
Leća ima tri glavna dijela: kapsula, epitel i vlakna. Kapsula čini krajnji vanjski sloj sočiva, a vlakna glavninu njegove unutrašnjosti. Epitelne ćelije sočiva, smještene između kapsule i krajnjeg vanjskog sloja, nalaze se samo na prednjoj strani sočiva. ]]Samoj leći nedostaju živci, krvni sudovi ili [[vezivno tkivo.
Kapsula
Kapsula sočiva je glatka, prozirna bazna membrana koja u potpunosti okružuje sočivo. Kapsula je elastična i sastoji se od kolagena. Sintetizira je epitel sočiva, a glavne komponente su kolagen tipa IV i sulfatirani glikozaminoglikani (GAG). Veoma je elastična i omogućava sočivu da uspostavi globularniji oblik kada nije pod napetošću zonulskih vlakana (zvana i suspenzorni ligamenti), koja povezuju kapsulu sočiva sa cilijarnim tijelom. Debljina kapsule varira od 2 do 28 mikrometara, jer je najdeblja u blizini ekvatora i najtanja u blizini stražnjeg pola.
Epitel
Epitel sočiva, smješten u njegovom prednjem dijelu između kapsule i vlakana, je jednostavni kuboidni epitel. Epitelne ćelije sočiva reguliraju većinunjegovih homeostatskih funkcija. Kako ioni, hranjive materije i tečnost ulaze u sočivo iz vodene tečnosti, Na+/K+-ATPazme pumpe u epitelnim ćelijama sočiva ispumpavaju ione iz sočiva da bi održale odgovarajuć osmotsku koncentraciju i zapreminu, pri čemu ovoj struji najviše doprinose ekvatorski postavljene ćelije sočivnog epitela. Aktivnost Na+/K+-ATPaza zadržava vodu i struju koja teče kroz sočivo sa polova i izlazi kroz ekvatoriska područja. Epitelne ćelije sočiva također služe kao rodonačelnici njegovih novih vlakana. Stalno stvaraju vlakna u embrionu, fetusu, dojenčadi i odraslim osobama i nastavljaju cjeloživotni rast.
Vlakna
thumb|Uzorak sočivnih vlakana (prednji i bočni aspekt) Glavninu leće čine vlakna. To su dugačke, tanke, prozirne ćelije, čvrsto nabijene, promjera obično 4–7 mikrometara i dužine do 12 mm. Protežu po dužini od zadnjeg do prednjeg pola i, na vodoravnom presjeku, raspoređena su u koncentrične slojeve, nalik slojevima luka. Ako se leća presječe duž ekvatora, izgleda kao saće. Sredina svakog vlakna je na ekvatoru. Ovi čvrsto zbijeni slojevi vlakana sočiva nazivaju se laminama. Vlakna su povezana preko raskrsnica i interdigitacijskih ćelija koje nalikuju oblicima kuglice i čahure.
Jedro
Leća je podijeljena na područja, ovisno o starosti vlakana sočiva određenog sloja. Krećući se prema van iz središnjeg, najstarijeg sloja, sočivo se dijeli na embrionsko, fetusno, adultno jezgro i vanjsku koru/korteks. Nova vlakna sočiva, generirana iz epitela, dodaju se u vanjski korteks. Zrela vlakna nemaju organele ili jedra.
Razvoj
Razvoj ljudskog sočiva započinje od 4 mm, u embrionsnoj fazi. Za razliku od ostatka oka, koje je uglavnom izveden iz nervnog ektoderma, sočivo je izvedeno iz površinskog. Prva faza diferencijacije sočiva odvija se kada optički mjehur, koji nastaje iz nadmorske visine u nervnom ektodermu, dođe u blizinu površinskog ektoderma. Optički mjehurić inducira da obližnji površinski ektoderm formira plakodni kod leće. U fazi od 4 mm, plakoda leće je jednoslojna, građena od stubastih ćelija.
Kako razvoj napreduje, lećin kod počinje se produbljivati i invaginirati. Kako se plakoda nastavlja produbljivati, otvor površinskog ektoderma se sužava i ćelije sočiva formiraju strukturu poznatu kao vezikula sočiva. U fazi od 10 mm, ova vezikula se potpuno odvaja od površinskog ektoderma.
Nakon faze od 10 mm, signali iz neuronske mrežnjače u razvoju induciraju da se ćelije koje su najbliže stražnjem kraju sočivnih vezikula počnu izduživati prema njihovom prednjem kraju. Ovi signali također pokreću sintezu kristalina. Te izdužujuće ćelije na kraju popunjavaju lumen vezikula, da bi stvorile primarna vlakna koja postaju embrionska jezgra u zrelom sočivu. Ćelije prednjeg dijela vezikula sočiva daju epitel sočiva.
Dodatna sekundarna vlakna potiču od epitelnih ćelija sočiva, smještenih prema njegovom ekvatorskom području. Te ćelije se izdužuju sprijeda i straga, kako bi okružile primarna vlakna. Nova vlakna rastu dulje od onih u primarnom sloju, ali kako leća postaje veća, krajevi novijih vlakana ne mogu doseći stražnji ili prednji pol sočiva. Vlakna koja ne dopiru do polova tvore uske, međusobno digitalizirane šavove sa susjednim vlaknima. Ovi spojevi su lahko vidljivi i nazivaju se šavovima. Obrasci šavova postaju složeniji što se dodaje više slojeva vlakana na vanjski dio sočiva.
Leća nastavlja rasti i nakon rođenja, a nova sekundarna vlakna dodaju se kao vanjski slojevi. Nova vlakna nastaju iz ekvatorskih ćelija sočivnog epitela, u regiji koja se naziva klijava zona. Epitelne ćelije sočiva se izdužuju, gube kontakt s kapsulom i epitelom, sintetiziraju kristalin, a zatim konačno gube svoja jedra (enukleati) dok postaju zrela vlakna. Od razvoja do rane odrasle dobi, dodatak sekundarnih vlakana sočiva dovodi do toga da sočivo raste sa više elipsoidnosti; nakon otprilike 20. godine, leća vremenom postaje zaobljenija, a za ovaj vid razvoja vrlo je važana  i šarenica.
Embrionsku fazu razvoja sočiva kontrolira nekoliko proteina: među njima, prvenstveno oaj kojeg kodira  PAX6, koji se smatra glavnim regulacijskim genom ovog organa. Ostali efektori pravilnog razvoja sočiva uključuju Wnt-signalizaciju komponente BCL9 i Pygo2.
Varijacija
Kod mnogih vodenih kičmenjaka, leća je znatno deblja, gotovo sferna, da bi povećala lom. Ova razlika nadoknađuje manji ugao loma između rožnjače i vodene podloge, jer imaju slične indekse loma. Međutim, čak i među kopnenim životinjama, sočivo primata, kao što su ljudi neobično je ravno.
Kod gmizavaca i ptice, cilijarno tijelo dodiruje sočivo s brojnim jastučićima na svojoj unutrašnjoj površini, pored zonulnih vlakana. Ovi jastučići komprimiraju i oslobađaju sočivo kako bi modificirali njegov oblik, fokusirajući se na predmete na različitim udaljenostima; zonulna vlakna obavljaju ovu funkciju kod sisara. Kod riba i vodozemaca leća je fiksnog oblika, a fokus se umjesto toga postiže pomicanjem leće prema naprijed ili unatrag unutar oka.
Kod hrskavičavih riba zonulska vlakna zamijenjena su membranom, uključujući mali mišić na donjoj strani sočiva. Ovaj mišić povlači sočivo prema naprijed iz opuštenog položaja, prilikom fokusiranja na obližnje predmete. Nasuprot tome, kod koštunjača, mišić izlazi iz vaskularne strukture u dnu oka, koja se naziva „lažni oblik“, i služi za povlačenje sočiva unatrag iz opuštenog položaja, radi fokusiranja na udaljene predmete. Dok vodozemci pomiču sočivo naprijed, kao i hrskavične ribe, uključeni mišići nisu homologni sa mišićima bilo koje vrste riba. U žaba postoje dva mišića, jedan iznad i jedan ispod sočiva, dok ostali vodozemci imaju samo donji mišić.
U najprimitivnijih kičmenjaka, lampetri i zmijuljica leća uopće nije pričvršćena za vanjsku površinu očne jabučice. Kod ovih životinja nema vodene tečnosti, a staklasto tijelo jednostavno pritiska leću na površinu rožnjače. Da bi fokusirale oči, Cyclostomata izravnavaju rožnjaču, koristeći mišiće izvan oka i guraju sočivo unatrag.
Akomodacija
thumb|250px| Slika koja je djelomično u fokusu, ali uglavnom izvan fokusa u različitom stepenu. Sočivo je fleksibilno i njegovom zakrivljenošću upravljaju cilijarni mišići pomoću zonula. Promjenom zakrivljenosti sočiva, može se fokusirati oko na predmete na različitim udaljenostima od njega. Ovaj proces se naziva akomodacija. Na kratkoj žarišnoj udaljenosti. cilijarni mišić se sužava, vlakna zonule se opuštaju, a sočivo zadebljava, što rezultira zaobljenim oblikom i time velikom lomnom snagom. Promjena fokusa na objekt na većoj udaljenosti zahtijeva opuštanje sočiva i tako povećava žižnu daljinu.
Indeks loma ljudske leće varira od približno 1,406 u središnjim slojevima do 1,386 u manje gustim slojevima sočiva. Ovaj indeks gradijenta poboljšava optičku snagu sočiva.
Vodene životinje moraju se u potpunosti osloniti na sočiva kako za fokusiranje, tako i za pružanje gotovo čitave refrakcijske snage oka, jer međukontakt vode i rožnjače nema dovoljno veliku razliku u indeksima refrakcije da bi pružio značajnu refrakcijsku snagu. Kao takve, leće u očima vodenih životinja imaju tendenciju da budu mnogo zaobljenije i tvrđe.
Kristalini i prozirnost
thumb|250px| Grafikon [[apsorpcija|optičke gustoće (OD) ljudske kristalne leće za novorođenče, 30-godišnjake i 65-godišnjake, talasnih dužina 300-1400 nm.]] Kristalini su u vodi rastvorljivi proteini, koji koji čine preko 90% proteina unutar sočiva. U ljudskom oku, pronađena su tri glavna tipa kristalina:  α–, β– i γ-kristalini. Svi imaju tendenciju da formiraju topljive agregate visoke molekulske težine, koji se čvrsto pakiraju u vlakna sočiva, povećavajući tako indeks loma, zadržavajući njegovu prozirnost. β i γ kristalini se nalaze prvenstveno u sočivima, dok su podjedinice α-kristalina izolirane iz drugih dijelova oka i tijela. α -kristalni proteini pripadaju većoj superporodici molekulskih pratećih proteina, pa se vjeruje da su kristalni proteini evolucijski regrutovani iz pratećih za optičke svrhe. The chaperone functions of α-crystallin may also help maintain the lens proteins, which must last a human for his/her entire lifetime.
Još jedan važan faktor u održavanju prozirnosti sočiva je odsustvo organela koje raspršuju svjetlost, kao što to čine jedro, endoplazmatski retikulum i mitohondrije, unutar zrelih vlakana sočiva. Vlakna također imaju vrlo opsežan citoskelet, koji održava precizan oblik i pakovanje vlakana; poremećaji / mutacije u određenim elementima citoskeleta mogu dovesti do gubitka prozirnosti. Sočivo blokira veći dio ultraljubičastog svjetla u talasnim dužinama od 300–400 nm; kraće talasne dužine blokira rožnica. Pigment odgovoran za blokiranje svjetlosti je 3-hidroksikinureninski glukozid, proizvod katabolizma triptofana u epitelu sočiva. Ultraljubičasto svjetlo visokog intenziteta može naštetiti mrežnjači, pa se zato proizvode vještačke unutaročne leće da blokiraju ultraljubičasto svjetlo. Ljudi kojima nedostaje sočivo (stanje poznato kao afakija) ultraljubičasto svjetlo doživljavaju kao bjelkasto plavo ili bjelkasto-ljubičasto.
Muharem Bazdulj
Muharem Bazdulj je srbijanski i bosanskohercegovački novinar, prevodilac i književnik.
Biografija
Rođen je u Travniku, diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Sarajevu engleski jezik i englesku i američku književnost. Književne i publicističke tekstove objavljuje u časopisima i listovima: Abraham, Dani, Iza, Lica, Oslobođenje (Sarajevo); Kolaps (Mostar); Divan (Travnik); Reporter (Beograd–Banjaluka); Vreme (Beograd); Feral Tribune (Split); Novi Omanut, Pontes, Zarez (Zagreb); Bal Canis (Ljubljana); Forum, Naše Pismo (Skopje); World Press Review (New York). Član je uredništva časopisa za teoriju, kulturu i vizualne umjetnosti Tvrđa (Zagreb). Knjige su mu prevedene i objavljene i na njemačkom, engleskom te poljskom jeziku, a priče i eseji na još desetak jezika. Prevodio je eseje Paula Austera i Salmana Rushdiea te poeziju Josifa Brodskog, Philipa Larkina, Williama Butlera Yeatsa i Richarda Wilbura. Od 2012. godine živi u Beogradu.
Do 10. maja 2021. bio je kolumnista Oslobođenja koje je otkazalo saradnju s njim nakon što je prisustvovao dočeku Petera Handkea povodom dodjele nagrade "Velika nagrada Ivo Andrić" za knjigu "Drugi mač – Majska povest' u Višegradu.
Gera
Gera je drugi po veličini grad u njemačkoj saveznoj pokrajini Tiringiji, poslije glavnog grada pokrajine, Erfurta. Nalazi se oko 60 kilometara južno od Leipziga i 80 km od Erfurta, na istoku pokrajine u dolini rijeke Weiße Elster. Grad je 2006 imao oko 102.000 stanovnika.
Historija
Od 1237 godine, Gera se proglašava gradom. Grad se relativno sporo razvijao. Za vrijeme saksonskog građanskog rata, 1450 godine Gera je gotovo u potpunosti razorena. Od 1564 Gera postaje rezidencija vladara iz dinastije mlađe linije Reußa (njem. der Linie der jüngeren Reuß). Ovaj se period može okarakterisati kao "zlatno doba" u historiji grada. Od 15. vijeka počinje se razvijati tekstilna industrija. Grad je dva puta skoro do temelja izgorio, 1686 i 1780 godine.
Tokom 19. vijeka Gera se postepeno razvija u industrijski grad. Godine 1882 Oscar Tietz osniva, pomoću novca svog bogatog strica Hermana, prodavnicu iz koje će se, nakon niza godina, razviti lanac, danas veoma uspješnih supermarketa Hertie. Deset godina kasnije, 1892, kroz Geru počinje saobraćati gradski tramvaj.
Od 1848 to 1918 Gera je bila prijestolnica kneževine Reuß mlađe linije, a nakon abdikacije posljednjeg kneza iz ove dinastije, 1920 ulazi u sastav pokrajine Tiringije (njem: Thüringen), u to vrijeme, kao njen najveći grad.
Za vrijeme Drugog svjetskog rata veći dio grada je uništen prilikom bombardovanja 6. aprila 1945 godine. Do ujedinjenja Njemačke 1990, grad je pripadao Istočnoj Njemačkoj. Za vrijeme NJDR, broj stanovnika je značajno povećan zahvaljujući obližnjem rudniku uranijuma, tako da je 1989 godine ovdje živjelo preko 140.000 stanovnika. Nakon ujedinjenja Njemačke, stanovništvo brzo opada, tako da danas iznosi jedva nešto više od 100 hiljada.
Građevine
desno|mini|Kuća Otto Dixa u Geri desno|mini|Gradska vijećnica Najpoznatije građevine u Geri su:
Muzeji u Geri su:
Gera je 2007 godine zajedno sa gradom Ronneburgom bila domaćin saveznog sajma hortikulure (Bundesgartenschau).
Privreda
Prije 1990, Gera je imala snažnu tekstilnu industriju, zatim mašinsku industriju i industriju elektroničkih uređaja. Sve firme kao i u ostatku Istočne Njemačke su bile u državnom vlasništvu. Danas su većina ovih firmi ili ugašene ili reducirane u male, ne toliko značajne kompanije. Danas u Geri posluju firme iz oblasti telekomunikacija, precizne optike, poluprovodnika, mašinskih uređaja i prehrambenih artikala. Kao središte istočnotirinške regije u kojoj živi oko 450 hiljada stanovnika, u Geri su otvoreni mnogbrojni trgovački centri poput Gera-Arcaden, Amthor-Passage i Elster-Forum.
Stopa nezaposlenosti u Geri u junu 2008 godine iznosila je 14,8%, što je 0,6% manje u odnosu na juni 2007. . Po broju radnih mjesta u industriji, Gera se nalazi na sedmom mjestu od svih tirinških gradova.
Putevi
Kroz sjeverni dio grada u pravcu istok-zapad pruža se savezni autoput A4 Aachen-Görlitz sa dva priključna mjesta u Langenbergu i Leumnitzu. Između njih je 21. aprila 2007 otvoreno priključno mjesto Geraer Kreuz.
Nešto dalje kroz Geru prolaze savezne ceste B2, B7 i B92. Od 2004 u izgradnji je istočna obilaznica oko grada koja prolazi od predgrađa Cretzschwitz prema Leumnitzu, a 2007 godine je dovršena i puštena u promet.
Ukupna dužina cesti u području grada iznosi 507 km, a u gradu je registrovano oko 58.768 vozila.
Željeznice
U Geri se nalazi sedam željezničkih stanica, od kojih su samo glavna te željezničke stanice Gera-Jug i Gera-Zwötzen povezane međugradskim i međuregionalnim linijama. Ostale stanice služe samo za promet lokalnih vozova.
Gera je poslije Lübecka najveći njemački grad bez elektrificiranog željezničkog priključka kao i jedan od malobrojnih velikih gradova bez željezničkih veza sa velikim centrima. Od 2002 do 10. decembra 2006 bila je uspostavljena brza linija InterConnex od Gere preko Berlina prema Rostocku, ali je ukinuta. Postoji regionalne brze linije prema Regensburgu i Göttingenu, kao i veoma gusta mreža linija (svakih sat vremena) prema gradovima kroz koje prolazi ICE linija: Leipzig, Weimar, Jena i Saalfeld.
Avio-saobraćaj
Na istoku grada se nalazi manji aerodrom Gera-Leumnitz. Najbliži komercijalni aerodromi se nalaze u Leipzigu (Leipzig-Altenburg) oko 40 km od Gere i aerodrom Leipzig-Halle oko 90 km sjeverno od grada Gere.
Sport
Najveći nogometni klub je 1. FC Gera 03, koji je nastao 2003 spajanjem klubova TSV 1880 Gera-Zwötzen i SV 1861 Liebschwitz. Klubu je uspjelo 2007 godine ući u Oberligu sjeveroistok (4. rang takmičenja) i osvojiti tirinški kup. Ženski nogometni klub 1. FC Gera 03 se takmiči Regionalliga sjeveroistok.
Međutim, zanimljivo je da je u sportskom svijetu, Gera mnogo više poznata po kladioničarskom gigantu Sportwetten Gera GmbH, za koji se vežu i mnogi skandali u vezi namještanja rezultata i mnogi sudski procesi.
NGC 6491
NGC 6491 (također poznat kao IRAS 17494+6132, MCG 10-25-103, NGC 6493A, PGC 60949 i UGC 11008) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 247 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,20 (86 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (36 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 13. juna 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 2064
NGC 2064 je odrazna maglina i nalazi se u sazviježđu Orion. Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 11. januara 1864. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Basel-provincija
Basel-provincija je kanton na sjeveru Švicarske sa 269.145 stanovnika (2007). Službeni jezik u kantonu je njemački. Glavni grad kantona je Liestal.
Historija
Ovaj kanton je nastao podjelom historijskog kantona Basel 1883. godine na kantone Basel-grad i Basel-provincija.
NGC 5060
NGC 5060 (također poznat kao IRAS 13147+0618, MCG 1-34-15, PGC 46278 i UGC 8351) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 286 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,10 (92 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (67 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Heinrich Louis d'Arrest 17. aprila 1863. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 353
NGC 353 (također poznat kao IRAS 00598-0213, MCG 0-3-58, PGC 3714 i UGC 641) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 189 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,30 (71 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (22 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 10. novembra 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pica
mini|Pica s umakom od paradajza, salamom, sirom, paprikama, šampinjonima i maslinama mini|Pečenje pica u peći Pica vrsta je jela koje potječe iz italijanske kuhinje (posebno iz napolitanske regije), a koja se sastoji od tankog, najčešće okruglog tijesta premazanog umakom od paradajza, na koje se zatim stavljaju razni dodaci kao što su razne vrste sira, mesa, povrća, voća, začina i drugih sastojaka prema ukusu. Inventivnost ukusa može se nadopuniti i inventivnošću rasporeda samih sastojaka na pici, koji mogu biti raspoređeni u obliku ornamenata ili drugih interesantnih figura.
Vrlo je popularno jelo u svijetu, prije svega zbog jeftinih i lakodostupnih osnovnih sastojaka te jednostavnosti spravljanja.
Torquato Tasso
mini|Torquato Tasso Torquato Tasso (11. mart 1544, Sorrento, "Napuljska kraljevina" – 25. april 1595. Rim), najveći italijanski pjesnik kasne Renesanse. Bio je autor epa "Oslobođeni Jeruzalem" (ital. "Gerusalemme Liberata") napisanog 1581. godine. U tom djelu je u 20 pjevanja opjevao Prvi križarski rat (započeo 1096. godine, a završio oslobađanjem Jeruzalema). U epu se osim srednjovjekovnih vitezova javljaju hrabre žene ratnice, čarobnice, čarobnjaci, demoni, anđeli... Njegov pogled na svijet i čovjeka je bio pesimističan.
Biografija
Tasso je bio sin Bernarda Tassoa, pjesnika i dvorjanina, i majke Porzia de Rossi. Njegovo djetinjstvo je bilo zasjenjeno porodičnim nevoljama: dok je njegov otac pratio princa od Salerna u egzil 1552. godine, porodično imanje je bilo oduzeto. Nakon toga njegova majka je umrla 1556. godine i bilo je naknadne parnice oko njenog miraza. Tasso se pridružio njegovom ocu u Rimu 1554. godine, a dvije godine kasnije je bio na dvoru vojvode od Urbina, gdje ee obrazovao zajedno sa vojvodinim sinom. Njegova mašta je već bila nadahnuta sa pričama o krstaškim ratovima, a posebno nakon šokantne vijesti o napadu Turaka na Sorrento 1558. godine gdje je njegova sestra Kornelija za dlaku izbjegla masakr koji je uslijedio tokom napada.
Dok je bio u Veneciji naredne godine, Tasso je počeo pisati epove u stilu italijanskih strofa od osam linija sa 11 slogova (ottava rima), "Oslobođeni Jerusalem", o prvom krstaškom ratu (kojim je osvojen Jerusalem od Turaka 1099. godine). Uskoro je prekinuo sa pisanjem ovog djela, vjerovatno shvativši da je bio previše neiskusan da napiše historijski ep i okrenuo se temama viteštva. To je dovelo do pisanja "Rinalda" 1562. godine u kojem je izlagao svoje tehničke sposobnosti, ali još ne dostigavši njegov poetski genije. Godine 1560. je poslat da studira pravo u Padovi i tu je susreo humanistu i kritičara Speronea Speronija, pod čijim vodstvom je studirao Aristotelovo djelo O pjesničkom umijeću. Vjerovatno je tada počeo pisati svoje djelo "Rasprava o umjetnosti poezije" (ital. Discorsi dell'arte Poetica) 1587. godine. U tom djelu je objašnjavao njegovo prihvatanje pravila pisanja poezije koje navodno propisuje sam Aristotel u 4. vijeku pne u antičkoj Grčkoj. (Na primjer, Tasso je tvrdio da jedinstvo akcije bi trebalo održavati raznovrsnim epizodama.) thumb|desno|250px|Dvorac vojvode Alfonsa II d'Este u gradu Ferrara (Castello degli Estensi) gdje je Torquato Tasso napisao većinu svojih poetskih djela. 1565. godine Tasso je stupio u službu kardinala Luigia d'Este. Posjećuje dvor vojvode Alfonsa II d'Este u gradu Ferrara, gdje je uživao pokroviteljstvo vojvodinih sestara Lukrecije i Leonore za koje je napisao neke od svojih najboljih lirskih pjesama. Godine 1569 mu je otac umro. Sljedeće godine Lucrezia je napustila Ferraru, a zatim je Tasso pratio kardinala u Pariz gdje je upoznao kolegua pjesnika, Francuza Pierre Ronsarda. Nakon povratka u Ferraru 1571. godine postao je jedan od vojvodinih posrednika i posvetio se intenzivnoj poetskoj aktivnosti. 1573. godine napisao je pastoralnu dramu "L'Aminta" (završena 1573, a objavljena 1581. godine), koja nadilazi konvencije umjetničke rustičnosti sa senzualnom, lirskom inspiracijom njene slike o Arcadiji. Ton "L'Aminte" je više lirski nego dramatičan. Sama predstava je predstavljena sa velikim delikatnim osjećajem uz niz vinjeta koje kulminiraju u Amintinom dugo traženom ostvarenju svog voljenog Silvia. Predstava odražava u svojoj idealizaciji dvorskog života prolaznog perioda sreće koji je Tasso uživao u Ferrari.
"Oslobođeni Jerusalem"
Godine 1575. Tasso je završio svoje remek-djelo "Oslobođeni Jerusalem", na kojem je radio od svog boravka u Ferrari. U ovom epu Tasso je opisao akcije hrišćanske vojske koju je predvodio Godfrey od Bouillona u zadnjim mjesecima Prvog krstaškog rata, koji je kulminirao osvajanjem Jerusalema i Bitkom za Ascalon. Glavna tema ove pjesme je historijska akcija na koju je Tasso dodao niz zamišljenih epizoda u kojoj su njegova lirska i hedonistička mašta mogli slobodno izraziti. Najistaknutija epizoda je priča italijanskog junaka Rinaldoa, njegove pobune, ljubavi prema saracenskoj djevojci po imenu Armida, njegovog pokajanja i odlučnog učešća u završnoj borbi. U ovom djelu je dodao priču italijanskog heroja Tancreda i njegove ljubav prema lijepoj saracenki Clorindi, koju Tancred nesvjesno ubija u borbi. Tu je i tajna strast prema Erminiji, princezi od Antiohije i intervencija natprirodnih snaga u korist Aladina, kralja Jerusalima. U sastavljanju "Oslobođenog Jerusalima" Tasso je pokušao uspostaviti ravnotežu između moralne aspiracije svog vremena i svoje senzualne inspiracije, kao i između zahtjeva formalno utvrđenim pravilima za epske pjesme od strane renesansnih učenjaka i impulsa njegove lirske fantazije. On je uspio da pomiri izum sa historijskom istinom dodavanjem navedenih romantičnih i idiličnih epizoda čvrsto utemeljenih na glavnu historijsku akciju. Ove epizode mnogo doprinose bogatstvu lirskog šarma koje pjesma posjeduje. Nakon povratka u Ferraru 1576. godine, on je počeo da prepravlja svoj rad praćen kontradiktornim raspoloženjem u kojem je osjetio potrebu i da prihvati kritike koje je sam tražio, a ipak i da se buni protiv ove vrste autoriteta. Sljedeće godine karakterišu njegove iznenadne promjene raspoloženja i nasilne krize. Zbog jednog nasilnog ispada tokom proslave na dvoru vojvode od Ferrare bio je po nalogu samog vojvode poslat u zatvorsku bolnicu Santa Anna (1579-1586). Za vrijeme njegovog zatočenja Tasso je napisao niz filozofskih i moralnih dijaloga koja su zajedno sa njegovim brojnim pismima među najboljim primjerima italijanske proze 16. vijeka. Godine 1581. su objavljena prva izdanja "Oslobođenog Jerusalima."
Baština i utjecaj
Nedugo prije nego što je njegovo remek djelo "Gerusalemme Liberata" prevedeno i oponašano na mnogim evropskim jezicima, ovo djelo je naišlo na mješoviti prijem nakon objavljivanja otežano sjetnom naravi ovog pisca. Ova melanholija je dijelom uzrokovana kontrastom između njegovih hedonističkih ideala što je prikazano u njegovoj pastoralnoj drami "Aminta" i njegove vjerske težnje u skladu sa krutom moralnošću protivreformacije, pokreta Rimokatoličke crkve kao oživljavanje odgovora na protestantizam. Nemir pjesnikovog života, njegove duševne bolesti, njegove navodne romantične ljubavi i njegove navodne progone sve je dovelo do legende o čovjeku. Tasso je prvo postao predmetom književne pažnje u Italiji u 17. vijeku, a zatim u 18 i 19. vijeku u Evropi, koji je na kraju predstavljen kao čovjek genije koji je bio pogrešno shvaćen i proganjan. Moderna kritika se uglavnom bavi specifičnostima njegovog života i karakterom moralne nesigurnosti tog vremena.