cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trpinje
Trpinje je naseljeno mjesto u općini Čajniče, Bosna i Hercegovina.
Gregor Čremošnik
Gregor Čremošnik (24. februar 1890., Polzela – 12. novembar 1958., Ljubljana), historičar. Pohađao je gimnaziju u Celju i Mariboru, a studij historije i slavistike u Gracu, gdje je doktorirao 1915. U periodu 1915.-1917. Čremošnik je radio u Institutu za proučavanje Balkana u Sarajevu. Od 1917 do 1935. radio je u Zemaljskom muzeju u Sarajevu. Bio je član SANU od 1932. Period od 1935 do 1941. proveo je radeći kao profesor opće historije srednjeg vijeka i pomoćnih historijskih nauka na Filozofskom fakultetu u Skoplju. Od 1945. do smrti bio je profesor na Filozofskom fakultetu u Ljubljani.
Gregor Čremošnik se bavio historijom jugoistočne Evrope u srednjem vijeku, naročito historijom Dubrovnika, Bosne i Srbije. Njegov naučni interes bio je raznovrstan, a ostvario je značajne rezultati iz arhivistike, egdotike, paleografije, diplomatike, numizmatike i sfragistike.
Za historiju srednjovjekovne Bosne značajno je njegovo bavljenje izvornom građom bosanske provenijencije. Kroz radove o bosanskim poveljama i pismima Čremošnik je sačinio prvu studiozniju analizu njenih vanjskih karakteristika. U posebnom radu Čremošnik je dokazao da je original povelje Kulina bana takozvani stariji prepis koji se nalazi u Dubrovačkom arhivu. Dva primjerka se tamo nalaze i danas, a treći primjerak, ukraden u 19. stoljeću, nalazi se u posjedu Ruske akademije nauka i umjetnosti u Sankt Peterburgu u Rusiji.
NGC 6486
NGC 6486 (također poznat kao MCG 5-42-6 i PGC 61033) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 370 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 0,80 (86 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (86 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 28. jula 1880. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Podgrađe (Foča, FBiH)
Podgrađe je naseljeno mjesto u općini Foča, Bosna i Hercegovina.
Eluveitie
Eluveitie (izgovarano El-vej-ti) jest švicarski heavy metal bend iz Winterthura, čija je muzika kombininacija folk i melodic death metala.
O grupi
Grupa je osnovana 2002, te njeno ime na starom helvećanskom znači "Ja sam helvećanin". Nakon EP-a Ven iz 2004, 2006. objavljuju prvi studijski album Spirit. Iduće godine potpisuju za izdavačku kuću Nuclear Blast, te 2008. objavljuju hvaljeni album Slania. Iduće godine objavljuju album Evocation I: The Arcane Dominion, snimljen samo s akustičnim intrumentima, te 2010. objavljuju zasada posljednji album, Everything Remains (As It Never Was). Njihove su pjesme uglavnom o keltskoj i helvećanskoj historiji. U svojoj muzici kombiniraju tradiconalne keltske melodije sa göteburškim melodic death metalom, te koriste tradicionalne muzičke instrumente kao što su violina, flauta i gajde.
Vojnik
thumb|150p|Oznaka čina vojnika u OS BIH mini|Moderni vojnici
Appenzell Ausserrhoden
Appenzell Ausserrhoden je kanton na sjevero-istoku Švicarske sa 52.654 stanovnika (2007). Službeni jezik u kantonu je njemački. Stanovništvo je uglavnom protestantsko (51%) i katoličko (31%).
Vojnik
Riječ vojnik se odnosi na članove vojske koji su bez činova ali i označava najniži čin u vojsci. U Oružanim snagama BiH poslije čina vojnika dolazi čin vojnik 1. klase. NATO oznaka čina je OR-1. U Američkoj vojsci mu odgovara čin "Private", u francuskoj "Soldat de première classe". Vojnik kojem istekne služba u vojsci se naziva veteran, termin koji se također može upotrijebiti i za iskusnog člana vojske koji je određeni, duži, period u vojnoj službi.
Appenzell Ausserrhoden
Nekada su Appenzell Innerrhoden i Appenzell Ausserrhoden činili jedinstveni kanton Appenzell, ali su se oni razdvojili 1597. iz religijskih razloga.
Vojnik
Prema "rodovima i vidovima" kopnene vojske, pomorskih i vazdušnih snaga, postoje vojnici pješadije, artiljerci inženjerci i sl., te avijatičari, mornarice, vezisti, sanitetlije itd.
Appenzell Ausserrhoden
Sastoji se od 20 općina.
Unija južnoameričkih nacija
Unija južnoameričkih nacija (USAN ;, UNASUR ; , UNASUL; , UZAN; a ponekad nazivana i Južnoamerička unija) je međuvladina regionalna organizacija koja se nekada sastojala od dvanaest južnoameričkih zemalja; od 2019. većina se povukla.
U aprilu 2018. šest zemalja — Argentina, Brazil, Čile, Kolumbija, Paragvaj i Peru — suspendovalo je svoje članstvo, a u augustu iste godine Kolumbija je objavila da se povlači iz organizacije. U martu 2019., brazilski predsjednik Jair Bolsonaro najavio je namjeru svoje zemlje da se povuče iz organizacije. Ekvador je 13. marta 2019. objavio da će se povući iz organizacije. Predsjednik zemlje Lenjin Moreno također je zatražio od bloka da vrati sjedište organizacije sa sjedištem u Kitu.
U januaru 2019. godine, usred sve veće zabrinutosti za Venecuelanca Nicolása Madura, nova grupa, PROSUR, je napredovala da se suprotstavi uticaju onoga što zemlje u regionu nazivaju diktaturom u Venecueli. Čileanski samit za organizaciju Prosura održan je 22. marta 2019. godine, a isključena je Venecuela. Argentina, Brazil, Bolivija, Kolumbija, Čile, Ekvador, Urugvaj, Paragvaj, Peru, Gvajana i Surinam pozvani su da se pridruže novom regionalnom bloku. Urugvaj je 10. marta 2020. službeno objavio svoje povlačenje iz organizacije.
Pregled
Na Trećem južnoameričkom samitu 8. decembra 2004., predsjednici ili predstavnici 12 južnoameričkih država potpisali su Deklaraciju iz Kuska, izjavu o namjerama na dvije stranice kojom se najavljuje osnivanje Južnoameričke zajednice. Panama i Meksiko prisustvovali su ceremoniji potpisivanja kao posmatrači u Brazilu.
Mehanizam novog entiteta proizašao je iz Prvog samita šefova država južnoameričke zajednice nacija, koji je održan u Braziliji 29-30. septembra 2005. Važan uslov rada UNASUR-a je da se u prvoj fazi ne stvaraju nove institucije kako se ne bi povećala birokratija, a zajednica će koristiti postojeće institucije iz prethodnih trgovinskih blokova.
Struktura
lijevo|mini| Bivše sjedište UNASUR-a Predsjednici svake zemlje članice imali su godišnji sastanak, što je bio najviši politički mandat. Prvi sastanak održan je u Braziliji 29. i 30. septembra 2005. godine. Drugi sastanak je održan u Cochabambi, Bolivija, 8. i 9. decembra 2006. godine. Treći sastanak održan je u Braziliji – ovaj sastanak je trebalo da se održi u Kartageni (Kolumbija), ali je odgođen zbog tenzija između Ekvadora, Kolumbije i Venecuele. Na ovom sastanku je ozvaničen UNASUR i na kojem je potpisan Ustavni ugovor organizacije.
Ministri vanjskih poslova svake zemlje sastajali su se jednom u šest mjeseci. Dali su konkretne prijedloge za djelovanje i izvršnu odluku. Komitet stalnog predstavnika predsjednika Mercosur-a i direktora odjela Mercosur, generalni sekretar Andske zajednice, generalni sekretar ALADI -ja i stalni sekretari bilo koje institucije za regionalnu saradnju i integraciju, Amazon Cooperation Treaty Organization, između ostalih, također je prisustvovao ovim sastancima.
Dana 9. decembra 2005. godine osnovana je Komisija za strateško razmatranje procesa integracije Južne Amerike. Sastoji se od 12 članova, čija je funkcija da razrade prijedloge koji će pomoći u procesu integracije među južnoameričkim nacijama. Ovi prijedlozi su trebali biti izneseni na 2. sastanku UNASUR-a (2006).
Južnoamerički parlament nalazio se u Cochabambi u Boliviji, dok je sjedište njegove banke, Banke juga, bilo u Karakasu u Venecueli.
Izvršni odbor, formiran na 2. sastanku UNASUR-a, transformisan je u Političku komisiju ili Vijeće poslanika, u skladu sa Odlukama političkog dijaloga. Tekst koji su pripremili šefovi država za formiranje UNASUR-a odobren je na 3. sastanku UNASUR-a u Braziliji 23. maja 2008. Ovaj sastanak je trebalo da se održi u Kartaheni de Indijas, Kolumbija, 24-28 januara 2008, ali je odgođen zbog tenzija između Ekvadora, Kolumbije i Venecuele.
Generalni sekretar
mini| Ernesto Samper, najnoviji generalni sekretar. Generalni sekretar je pravni zastupnik Sekretarijata u Kitu, Ekvador. Bivši predsjednik Ekvadora Rodrigo Borja nominiran je na ovu funkciju, ali je podnio ostavku nekoliko dana prije formiranja USAN-a u maju 2008. Dana 4. maja, Néstor Kirchner iz Argentine imenovan je za prvog generalnog sekretara, uprkos otporu Kolumbije, Urugvaja i Perua. Nakon smrti Néstora Kirchnera 2010. godine, postojao je period kada je pozicija bila nepopunjena, što je na kraju završilo kada je María Emma Mejía Vélez izabrana u martu 2011. godine. Nakon što je Ernesto Samper završio svoj mandat u januaru 2017. godine, članovi UNASUR-a nisu uspjeli postići konsenzus o nasljedniku.
Savjeti i tijela
Organizacije UNASUR-a su:
Ministarska vijeća
Bilo je dvanaest ministarskih vijeća USAN-a.
Marko Sikirić
mini|Don Marko Sikirić Don Marko Sikirić (Bibinje, 19. listopada 1858. – Zagreb, 11. listopada 1919.) bio je hrvatski domoljub, pravaš, duhovni i politički vođa Bibinja i zagovornik nacionalnog i teritorijalnog ujedinjenja hrvatskog naroda.
Biografija
Sikirić je rođen 19. oktobra 1858. godine u Bibinju. Osnovnu školu i teologiju završio je u Zadru. Za svećenika Zadarske nadbiskupije zaređen je 7. oktobra 1883. Prve godine župnik je u Radovinu i Visočanima, a od 1884. do 1919. župnik je u rodnom Bibinju. U punih 36 godina pastoralnog djelovanja u župi Bibinje, prolazi kroz razne političke i društvene promjene, kraj Osmanskog carstva, Prvi svjetski rat i kraj Austro-Ugarske monarhije, Kraljevine Jugoslavij e., talijanska okupacija Zadra i Dalmacije. Prvi službeni pomen o radu škole u Bibinju zabilježen je 3. decembra 1883. godine pod nazivom "Pokretna učionica". Njen vođa bio je don Marko Sikirić. Školovanje je trajalo godinu dana i bila je muška škola.
Zagreb je smatrao središtem hrvatskog naroda, a moto mu je bio "Drži se Zagreba". Don Marko odlazi u progonstvo u Zagreb, boluje od upale pluća, odlazi u bolnicu Milosrdne braće i dva dana kasnije umire. Pokopan je 13. listopada 1919. na zagrebačkom groblju Mirogo j.
Infracrveni teleskop
Svi nebeski objekti s temperaturom iznad apsolutne nule emitiraju neki oblik elektromagnetskog zračenja. Da bi proučavali svemir, naučnici koriste nekoliko različitih vrsta teleskopa kako bi otkrili ove različite vrste emitovanog zračenja u elektromagnetskom spektru. Neki od njih su gama zraci, rendgen, ultraljubičasto zračenje, vidljiva svjetlost (optička), kao i infracrveni teleskopi.
Vodeća otkrića
Bilo je nekoliko ključnih događaja koji su doveli do izuma infracrvenog teleskopa:
Dejan Zorić
Dejan Zorić (Zagreb, SFR Jugoslavija, 23. novembar 1978) je bosanskohercegovački pozorišni i filmski glumac srpskoga porijekla. Jedan je od osnivača Gradskog pozorišta Jazavac iz Banje Luke.
Biografija
Godine 2005. je diplomirao glumu na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjoj Luci, u klasi profesora Svetozara Rapajića sa predstavom „Aj, Karmela“ Hoze Sančiza Sinistere. Ostvario je više zapaženih uloga u Narodnom pozorištu Republike Srpske. Iz tog perioda ističu se „Vlast“ (B. Nušić, 2004), „Petar Kočić“ (G. Banović, 2004), „Mirandolina“, (K. Goldoni, 2006) i dr. U Zenici, na Festivalu BH drame, nagrađen je za najboljeg mladog glumca za ulogu „Petar Kočić mlađi“ iz istoimene predstave. 2006. godine sa svojima kolegama Mariom Lukajićem i Draganom Marić, osnovao je Gradsko pozorište Jazavac u Banjoj Luci.
Živi i radi u Banjoj Luci.
Infracrveni teleskop
Vodeća otkrića
Infracrveni teleskopi mogu biti zemaljski, vazdušni ili svemirski teleskopi. Sadrže infracrvenu kameru sa posebnim čvrstim infracrvenim detektorom koji se mora ohladiti na kriogene temperature. mini|250x250piksel Vidljiva svjetlost je oko 0,4 μm do 0,7 µm i 0,75 μm do 1000 μm (1 mm) tipičan je raspon za infracrvenu astronomiju, daleku infracrvenu astronomiju, do submilimetarsku astronomiju.
Raspberry Pi
Raspberry Pi je serija malih računara na jednoj ploči koje je u Velikoj Britaniji razvila Fondacija Raspberry Pi kako bi olakšala učenje računarskih nauka u školama i u zemljama u razvoju. Prvi model postao je daleko popularniji nego što se očekivalo, pa je svoju primjenu našao u mnogim sferama, posebno robotici. Ne uključuje periferne uređaje (kao što su tastature i miševi ) ili kućište.
Prema podacima Fondacije Raspberry Pi, više od 5 miliona Raspberry Pia prodato je do februara 2015, što ga čini najprodavanijim britanskim računarom. Do novembra 2016. prodali su 11 miliona jedinica, i 12,5 miliona do marta 2017, što ga čini trećim najprodavanijim "računarom opće namjene". U julu 2017. prodaja je dostigla skoro 15 miliona. U martu 2018. prodaja je dosegla 19 miliona.
Većina uređaja se pravi u Sonyjevoj fabrici u Pencoedu, Vels. Neki se proizvode u Kini i Japanu.
Raspberry Pi je opisan kao jeftin računar veličine kreditne kartice koji se može spojiti na monitor ili TV. Dovoljno je snažan da ga je moguće koristiti za učenje programiranja u Pythonu, surfanje internetom, puštanje HD video sadržaja, izradu proračunskih tabela, i igranje video igara. Zbog svojih generalnih ulazno izlaznih konektora, moguće je spojiti razne vrste drugih elektronskih uređaja na uređaj. Cijena uređaja svih revizija je uvijek bila 35$, dok je Pi Zero moguće kupiti za 5$.
Šema konektora (GPIO)
Model B rev. 2 također ima "pad" (nazvan P5 na ploči i P6 na šemi) od 8 pinova koji nude pristup do dodatne 4 GPIO veze. Ovi GPIO pinovi su oslobođeni kada su uklonjene četiri identifikacijske veze verzije ploče prisutne u reviziji 1.0.
Crkva svetog Roka ispovjednika u Bibinjama
Smještena je u srcu starog sela u Bibinjama. Jednobrodna je građevina sa sakristijom i tri oltara. Glavni oltar je mramorni sa svetohraništem i palom na kojoj su prikazani Bogorodica sa sv. Šimom i sv. Rokom. Unutrašnjost sadrži tipične drvene kipove sv. Roka, Gospe Lurdske, sv. Ante, sv. Josipa i Srca Isusova u nišama. Crkvu krasi kameni zvonik s dva zvona okrenuta prema zapadu.
Crkva se prvi puta spominje 1673. kada slijedi obnova nakon turskog napada. Najstariji oltar datira iz 1680. ali je uništen u Drugom svjetskom ratu. Danas od njega su ostali neki fragmenti. Novi oltar, izrađen 1768. godine, djelo je Michiela Coste.
Apencelska kokoš
mini|250px|Tri srebrno prošarane kokoši Apencelska kokoš vrsta je kokoški porijeklom iz regije Appenzell u Švicarskoj. Rasa dolazi u dvije varijacije: spitzhauben i barthuhner. Obje varijacije javljaju se u crnoj, zlatno prošaranoj ili srebrno prošaranoj boji. Najrasprostranjenija varijanta jest srebrno prošaran spitzhauben.
Danas se uzgaja pretežno kao ukrasna ptica, ali nosi i zahvalan broj bijelih jaja. Kokoške su teške oko 1,6 kg, a pijetlovi oko 2 kg.
John Carpenter
Biografija
Carpenter je režirao filmove raznih žanrova (komedije, horore, naučno fantastične), ali mnogi ga smatraju jednim od najboljih režisera filmova strave i užasa. Franšize filmova (kako ih filmofili nazivaju, odnosno serijali) Petak 13 (snimljeno 11 filmova) i Halloween (8 filmova) krenule su poslije njegovog filma "Noć vještica" iz 1978. godine.
Manu Chao
Manu Chao (rođen José-Manuel Thomas Arthur Chao) jest francuski pjevač latino (rock, punk, narodne) muzike, španskog porijekla. Rođen je 21. juna 1961. u Parizu.
Biografija
Chaoovi roditelji su iz Španije, majka je iz Baskije, a otac mu je iz Galicije. Za vrijeme diktature Franciska Franka, odlaze u Francusku, u predgrađa Pariza, gdje se Manu Chao rađa i odrasta.
Manu Chao je multi lingvist i pjeva na francuskom, španskom, arapskom, galicijskom, portugalskom, engleskom, a često koristi i kombinacije navedenih jezika u pojedinim pjesmama, ponekad čak sve u jednoj pjesmi. Jedan je od najprodavanijih muzičara. Manje je poznat u Skandinaviji, SAD-u, i na Balkanu.
Kao i upotreba raznih jezika u tekstovima njegovih pjesama, tako mu je i muzika inspirisana raznim žanrovima kao što su rock, punk, francuska šansona, salsa, alžirski rai, ali najviše se izražavaju reggae i ska. Većinu inspiracije, što u tekstovima, što u muzici crpi iz dana njegovog odrastanja i sazrijevanja u stranačkim dijelovima Pariza, a kasnije s njegovih proputovanja Južnom Amerikom. Tekstovi su mu uglavnom o ljubavi, životu stranaca u getoima, kao i nepriznavanju istih u globalu i uglavnom su ljevičarsko orijentisani. Zbog toga ima dosta obožavatelja među lijevom strujom evrope, a između ostalog i pokreta protiv ujedinjene Evrope.
Organizovani kao neka vrsta zajednice, bez pravog menadžera, Mano Negra su bezuspješno pokušavali da se probiju u SAD koje očito još nisu bile spremne za invaziju njihove energije. Ali zato ih je Latino Amerika oberučke prihvatila - tokom 1992. na turneji pod nazivom "Cargo", brodom su obilazili čitav južni kontinent i u lukama održavali koncerte na specijalno postavljenoj bini na palubi broda, zajedno sa glumcima i cirkusantima, nerijetko potpomagani lokalnim gerilskim grupacijama, na opće nezadovoljstvo gradskih vlasti.
BMW Sauber F1.08
BMW Sauber F1.08 je Formula 1 automobil dizajniran od strane Willy Rampf za BMW Sauber da se natječu u Formula 1 - sezona 2008. To će biti vođen Nick Heidfeld i Robert Kubica.
Automobil je podnose 14. januara 2007. u Münchenu.
U F1.08 postao prvi BMW Sauber šasije da osvoji utrku, posredstvom Robert Kubica na VN Kanade 2008.
Potpuni spisak rezultata u Formuli 1
(key) (Utrke u boldu označavaju najbolju startnu poziciju, dok utrke u italicu označavaju najbrži krug utrke)
Divoš Tihoradić
Divoš Tihoradić je poznat kao naručilac izrade evanđelja u struci po njemu nazvanog Divoševo evanđelje, značajnim spomenikom iz 14. vijeka.
Panoni
Panoni je skupni naziv za stanovnike antičke Panonije. Pitanje da li su Panoni dio sjeverne grupacije ilirskih plemena, kako se navodi u antičkim izvorima (Apijan), ili su posebna narodnosna zajednica različita od Ilira i dalje je predmet rasprave uglavnom je odbačeno.
Rasprave o pripadnosti
Arheolog Zdravko Marić postavio je tezu da su Panoni bili jedinstven narod, izdvojen iz ilirskog etničkog kruga, i da su potomci nosilaca kulture sa urnama istočnoalpskog i zapadnopanonskog područja. Danas je sasvim jasno da se arheološki materijal sa područja oko rijeke Save i sjeverno od nje znatno razlikuje od materijala iz centralnog ilirskog područja. Daljska kultura (sa nalazištima - Dalj, Batina, Erdut, Vukovar, Šarengrad) pripada Kulturi polja sa urnama iz kasnog bronzanog doba od X. do VIII. st. pne, a kasnije je prerasla u željeznodobnu kulturu. Osnovna karakteristika je spaljivanje kao način sahranjivanja, sa pepelom u trbušastim keramičkim urnama, cilindrična vrata i razgrnuta oboda, ukrašenih kaneliranjem.
Salmedin Mesihović smatra da su narodi i zajednice koje su antički pisci prepoznavali kao Panone, predstavljali sastavni dio ilirskog kompleksa, i da su baštinili određene zajedničke osobine sa  drugim  ilirskim  komponentama,  narodima  i  zajednicama. Panonska ili  sjeverna  ilirska  komponenta plemena je  bila  smještena  na  najprometnijem prostoru  jugoistočne  Evrope,  koje povezuje  srednju Evropu i Balkan. Zbog toga su često bili na udaru vojnih pohoda ili seoba drugih naroda, što je uticalo i na razvitak tamošnjih naroda i zajednica. Gubili su dio teritorija i predavali ga drugim etničkim kompleksima (posebno keltskim narodima), ili su morali da u sebe apsorbiraju i dosta stranih elemenata.
John Wilkes, poznati engleski historičar ne izdvaja Panone iz ilirskog kruga. On polazi od činjenice da su Grci grupi naroda koji govore indoevropski jezik sa obe strane crnogorsko-albanske granice, sjeverno od Epira i Makedonije, nazvali zajedničkim imenom Iliri. Na sjeveru od njih postojali su drugi narodi, nastanjeni između Jadrana i Drave, koji su govorili jezik sličan onom pravih Ilira (Illyrii proprie dicti). Na njih se primjenjivalo ilirsko ime, zajedno sa rimskim geografskim izrazom Ilirik u godinama prije osvajanja, ali koje se općenito određivalo kao Dalmete i Panone. Izvan njih, venetski narodi sjeveroistočne Italije, sjevernog Jadrana i istočnih Alpa, koje su antički pisci ponekad uključivali u Ilire, svojim se jezikom izdvajaju iz te dvije glavne ilirske grupe.
Antički izvori (Strabon) među Panone ubrajaju i Desitijate, što bi značilo da bi panonskom trebali smatrati srednjobosansku kulturnu grupu. Treba reći da ta grupa ne potiče iz kulture polja sa urnama, mada je apsorbovala neke njene elemente.
U literaturi se navode slijedeće odrednice (grupacije):
Dolazak Kelta
Kelti su indo-evropski narod sa područja srednje Evrope, gdje su u starijem željeznom dobu bili isključivi nosioci Halštatske kulture (800-450. pne). U kasnijem periodu, od 450. god do potpunog priključenja keltskih teritorija u Rimsko carstvo, doći će do trans-kulturne difuzije, kao posljedica velikih keltskih migracija širom Evrope. Taj period se naziva Latenska kultura.
Do početka 3. vijeka pne. stanovništvo Panonije gotovo se u potpunosti keltiziralo. .
Nakon stalnog naseljavanja Panonije, početkom III stoljeća p.n.e, i propalog pohoda u Delfe u Grčkoj, keltsko pleme Skordisci, oko ušća Drave i Save u Dunav, osnivaju državu – Skordiska.
Na području Panonije pronađen je veliki broj latenskih artefakata. S obzirom na njihove specifične karakteristilke, nazivaju se noričko-panonskom varijantom keltske kulture. Kelti su se okoristili plodnim zemljištem oko panonskih rijeka, razvili poljoprivredu i keramiku, kao i iskorištavali rudnike u današnjoj Sloveniji. Tako se razvilo novo veliko keltsko područje koje se pružalo od današnjeg Beča do rijeke Tise.
Keltski metalni (nakit i oružje) i keramički materijal se javlja u znatnoj količini u periodu od 250. p. n.e. do početka naše ere.
Prestanak keltske dominacije
Krajem II stoljeća pne, keltska moć i hegemonija, izražena preko keltskih naroda Tauriska, Boja i Skordiska počela je slabiti. Najprije su germanska plemena Cimbra i Teutona u velikoj masi prokrstarili panonskim i djelomično balkanskim oblastima. Nakon toga i Rimljani su izveli nekoliko vojnih pohoda u periodu  114-109. god. pne., a zatim i jedan 84. god. pne. Na kraju su Dačani predvođeni  Bojrebistom srušili keltsku konfederaciju.
Ilirsko-panonske zajednice  su  obnovile  svoju  punu  samostalnost. Breuci su sve više izgrađivali svoju samostalnost i u okviru nje svoj politički i društveni sistem. Tako su se Rimljani kada su se  za  vrijeme  Oktavijana  pokrenuli  prema  srednjem  Dunavu,  suočili  prvenstveno  sa sjevernoilirskim,  panonskim  narodima  koji su bili nezavisni u odnosu  na keltske.
Rat sa Oktavijanom
U svom ratu protiv Ilira na Balkanu i Panoniji od 35-33 god. pne, Oktavijan je osam dana pustošio zemlju Segestana, dok nije, usprkos jakog otpora, prodro do Segeste, dobro utvrđenog grada (oppidum) pri ušću Kupe u Savu kod današnjeg Siska. Oktavijan ga je osvojio nakon tridesetodnevne krvave opsade. Tada je na suprotnoj obali Kupe, na mjestu današnjeg Siska, sagradio vojno uporište Sisciju te u nju smjestio 25 kohorti (pente kai eikosi speirôn) pod zapovjedništvom Fufija Gemina. Izgradnjom Siscije bio je u dubini Panonije osiguran mostobran za dalja osvajanja Ilirije i Panonije.
Nakon Oktavijanovih ratova protiv Ilira, i odluke rimskog senata o formiranju provincije Ilirik, ne spominje se Panonija, pa se smatra da su u tom trenutku Panoni bili nezavisni.
Panonski rat
Tokom 16. god. pne. Panoni su sa Noricima prodrli do Istre, ali su ih Rimljani porazili. Već 14 god. pne borbe, u kojima Rimljane predvodi Agripa, se nastavljaju. U ratu od 12-9. god. pne rimski vojskovođa je budući car Tiberije, dok je Panone predvodio Baton Breučki, mnogo poznatiji iz pobune iz 6. god. Rat je bio žestok, a Tiberije je pobijedio Breuke i Amantine uz pomoć Skordiska. Mlade muškarce zarobili su i prodali kao roblje u Italiju. Tek poslije ovog rata panonske zemlje su jednostavno inkorporirane u sastav provincije Ilirik i u njenu administrativnu šemu, kao peregrinske civitates.
Tek poslije ovog rata panonske zemlje su jednostavno inkorporirane u sastav provincije Ilirik i u njenu administrativnu šemu, kao peregrinske civitates.
Batonov ustanak
Ilirska pobuna iz perioda 6.- 9. god. bila je prirodna posljedica velikog nezadovoljstva stanovnika Ilirije nastale kao: Četvorogodišnji rat od 6. - 9. god. doveo je do ogromne koncentracije rimske vojske (u jednom trenutku, samo u jednom logoru, bilo je deset legija) i suočio Rim sa najgorom krizom od njihovog sukoba sa Hanibalom. U avgustu 8. god. predali su se Panoni, koje je u ovom ustanku predvodio Baton Breučki, a godinu dana kasnije predao se i Baton Desidijatski. Nakon sloma Batonovog ustanka 9. god, Rimljani su provinciju Ilirik podijelili na dvije nove provincije: Gornji Ilirik (Dalmacija) i Donji Ilirik (Panonija). Ovim ustankom završila se jedna epoha, a sa njom i način života i opšti kulturni razvitak.
Teodozije I Veliki
Teodozije I (Flavije Teodozije August; 11. januar 347 – 17. januar 395), poznatiji kao Teodozije Veliki, bio je rimski car od 379. do 395. godine. Bio je posljednji car koji je vladao i istočnim i zapadnim dijelom Rimskog carstva. Tokom vladavine, vodio je ratove protiv Gota i drugih barbara koji su napadali carstvo. Nakon toga se borio u dva destruktivna rata u kojima je porazio uzurpatore Magnusa Maksima i Eugenija.
Teodozije je 380. godine izdao dekret u kojem proglašava hrišćanstvo službenom državnom religijom Rimskom carstva. Nakon uništavanja istaknutih helenističkih hramova Apolona u Delfima i Serapeuma u Aleksandriji, raspustio je vestalne djevice u Rimu. Zatim je 393. godine zabranio paganske rituale na Olimpijskim igrama u Grčkoj. Nakon smrti, njegovi sinovi Arkadije i Honorije su naslijedili istočnu i zapadnu polovinu Rimskog carstva. Nakon toga Rimsko carstvo više nikada nije ponovo ujedinjeno, iako su Bizantijski carevi pokušavali osvajanjem ponovo izgraditi Rimsko carstvo.
Biografija
mini|[[Rimsko carstvo u vrijeme smrti Teodozija I Velikog 395.]]
Teodozije I proglašen je za cara 19. januara 379. godine u Sirmiumu. Dobio je na upravu istočni dio nekadašnjeg Rimskog carstva. U njegovo vrijeme dolazi do priljeva germanske vojske u službu carstva što jača oslabljenu vojsku, a u isto vrijeme riješava carstvo jednog neprijatelja. Uskoro Germani zauzimaju najvažnije zapovjedne položaje u vojsci. Teodozijeva gotska politika dovodi do povećanja državnih izdataka, a samim tim i poreza. Bijeda stanovništva raste i seosko stanovništvo sve više gubi svoju nezavisnost. 381. održava se II ekumenski sabor u Carigradu koji potvrđuje i dopunjuje odluke Nicejskog sabora i formulira simbol kršćanske vjere. Teodozije I je svim silama podržavao kršćanstvo i progonio poganstvo i heretičke kršćanske sekte. Za vrijeme njegove vlade kristijanizacija carstva je u potpunosti završena. Kršćanstvo postaje jedina dopuštena državna vjera, a druge vjeroispovijesti su stavljene izvan zakona. Poslije dužih građanskih ratova Teodozije je pred smrt uspio još jednom ujediniti carstvo, ali je pred smrt ponovo podijelio državu. Prilikom podjele, iako je vodio porijeklo sa zapada, dao je prioritet njegovom istočnom dijelu. 395. godine je svog starijeg sina Arkadija postavio za vladara na istoku, a mlađeg Honorija na zapadu.
Istočnom dijelu pripale su malo kasnije dijeceze Dacija i Makedonija koje od tada čine posebnu dijecezu Ilirik. Zapadnom dijelu od Ilirije u posjedu ostaje samo dijeceza Panonija. Ovom podjelom utvrđena je granica, koja će vremenom postati historijska crta razdvajanja Istočnog i Zapadnog rimskog carstva.
Koncentracijski logor Mauthausen
Barake u koncentracioniom logoru Mauthausen|mini|desno mini|desno|Kamenolom Mauthausen 1941-42. godine Novopristigli sovjetski vojni zarobljenici u logoru|mini|desno Sovjetski ratni zarobljenici ispred jedne logorske barake u Mauthausenu|mini|desno Koncentracioni logor Mauthausen bio je najveći nacistički koncentracioni logor za vrijeme Drugog svjetskog rata na području današnje Austrije. Nalazio se u Mauthausenu, 15 km istočno od Linza i postojao je od 8. augusta 1938. godine do oslobađanja od strane američke vojske 5. maja 1945. godine. Sastojao se od glavnog logora i preko pedeset sporednih logora. Danas je dio bivšeg logora spomenik.
Osnivanje logora
Osnivanje logora indirektno je najavio u svom govoru u Linzu 22. marta 1938. godine Heinrich Himmler, dok je novopostavljeni zapovjednik pokrajine (njem.:Gauleiter) August Eigruber nagovjestio rječima:
Transport logoraša
Prvi logoraši u Mauthausen dovedeni su 8. augusta 1938. godine. Radilo se o 300 austrijskih i nekoliko njemačkih logoraša iz koncentracionog logora Dachau. Sa njima su došli prvi čuvari i sa njima prvi zapovjednik Albert Sauer. Prvi transport logoraša vozom bio je 27. novembra 1938. godine.
9. februara 1939. godine novi zapovjednik logora postaje Franz Ziereis. Do 1945. godine u logor Mauthausen i njegove sporedne logore deportirano je oko 200.000 osoba. Među njima je bilo ljudi iz preko 30 različitih nacionalnosti. Oko 2,5% od logoraša bile su žene. U logoru su također bili zatvoreni mladi i djeca. Zadnji logoraški broj bio je 139.317, koji je izdat 3. maja 1945. godine. Sovjetski vojni zarobljenici nisu brojani u logoraše, te su ubijeni po naredbi Kugla (njem.:Kugel-Erlass) nisu ubrojani.
Iz nepoznatih razloga koncentracioni logor Mauthausen bio je svrstan u kategoriju III, te je bio jedinina području Trećeg Rajha u toj kategoriji. Ta je kategorija označavala uništavanje ljudi kroz prisilni rad. Razlog je vjerovatno u tome da su logor i kamenolom bili relativno izolovani od civilnog stanovništva.
Ukupno je u logoru bilo zatvoreno 197.464 ljudi, od kojih je 100.000 ubijeno ili su umrli od posljedica prislinog rada.
Glavni logor
Nakon dolaska prvih logoraša, njihov je zadatak bio izgradnja prve 4 barake, kao i rad u kamenolomu. Nedugo nakon toga, logor je imao 14 baraka i najveći dio logoraša radio je u kamenolomu. Logor je kasnije podijeljen na:
Ukupna površina logora I, II i III sa trgom za smotru bila je 25.000 m2, logor za bolesne oko 15.000 m2, a šatorski logor 16.000 m2
Barake
Normalne barake bile su veličine 52,61 x 8,22 m. Podijeljene na dva dijela: Dio A, lijevo i dio B desno. Svaki se dio sastojao od dvije sobe, prostora za boravak i spavaonica. Većina se logoraša nije smjela zadržavati u prostorijama za boravak, koje su služile kao spavaonice za upravitelje baraka, kapoe i logoraše sa funkcijama u logoru.
Ograda
Glavni je logor bio ograđen sa zidom visokim 2,5 metra i dužinom od 1.668 m. Na vrhu je je bila montirana žica u kojoj je bila struja napona od 380 V. Izuzetak je bila sjeverna strana logora I, sa barakama broj 5, 10 i 15, koje su bile ograđene ogradom sa električnom žicom. Logor za bolesne bio je ograđen dvostrukom bodljikavom žicom, priključenom na struju visokog napona.
Zločini u logoru
Svakodnevica u logoru imala je za cilj uništavanje volje logoraša, sa mučenjima, prinudnim i besmislenim radom, koji bi ubijao logorašima svaki smisao za normalan život. Čuvari, pripadnici SS-a imali su neograničene ideje u ponižavanju i mučenju logoraša. Logoraši su npr. morali satima mirno stajati, ili u noći 10-20 puta skakati kroz prozor, valjati se u blatu i nakon toga prati odijela i sl.
Tokom epidemije tifusa 1940-41. godine, svaku su se noći vršile kontrole da li neki logoraš ima uši. Često bi logoraša kod koga bi pronašli uši, jednostavno dotukli ili ugušili u vodi. Na plakatu sa žutom podlogom, na kojoj je bila crno obojena uš stajalo je: Jedna uš je tvoja smrt (njem.: Eine Laus dein Tod),
Stepenice smrti
mini|Stepenice smrti
Tubrojevići
Tubrojevići su naseljeno mjesto u općini Čajniče, Bosna i Hercegovina.
Koncentracijski logor Mauthausen
Stepenice smrti
Stepenice smrti nazvane su 186 stepenice, visoke 31 metar, koje su vodile iz kamenoloma prema logoru. Logoraši su iz kamenoloma morali iznositi granitne ploče. Na stepenicama je, kroz nesrećne slucajeve, ubistva od strane kapoa i SS čuvara nastradalo stotine logoraša. Čuvari su se zabavljali time da bi logoraše, koji bi u koloni nosili granit, obarali na zemlju, tako da bi padom jedan logoraš oborio drugoga, te bi se njih nekoliko skotrljalo zajeno sa kamenjem, koji su nosili.
Zid padobranaca
Na putu pored Stepenica smrti, na rubu kamenoloma nalazila se 50 metara visoka gotovo okomita stijena. Čuvari logora bacali su logoraše sa vrha, koji bi ili pali u vodu i utopili se, ili bi se razbili o stijene. Prva grupa Židova iz Holandije, dovedena na ljeto 1942. godine bačena je u provaliju prilikom posjete Heinricha Himmlera, koji je ovo mjesto cinično nazvao Zid padobranaca (njem.: Fallschirmspringerwand).
Bordel
Po naređenju Heinricha Himmlera u logoru se u junu 1942. godine osniva logorski bordel. To je bio prvi od deset bordela u koncentracionim logorima Njemačke. Žene prinuđene na prostituciju, bile su dovedene iz logora Ravensbrück. U slučaju oboljenja od spolnih bolesti, logorašica bi služila za medicinske pokuse. U slučaju trudnoće bila bi prinuđena na pobačaj. Do devedestih godina prošlog stoljeća, ove logorašice nisu zakonski smatrane žrtvama nacističke vladavine, te samim tim nisu imale pravo na odštetu.
Sporedni logori
Pod upravom logora Mauthausen bila su još 52 sporedna logora, od kojih su najveći logori bili u Gusenu i Melku. Logori su se razlikovali po veličini i po funkciji, a bili su razmješteni po čitavoj Austriji. mini|Sporedni logori koncentracionog logora Mauthausen
Velika nagrada Španije 2012.
Velika nagrada Španije 2012. (službeno poznata kao "Formula 1 Gran Premio de España Santander 2012") automobilska je utrka Formule 1 koja se održala 13. maja 2012. na stazi Circuit de Catalunya u Montmelóu, u Španiji. Ovo je bila peta utrka u sezoni 2012. i 42. utrka za Veliku nagradu Španije.
Vozač Williamsa Pastor Maldonado ostvario je svoj prvu i jedinu pol-poziciju i pobijedio u svojoj prvoj i jedinoj utrci Formule 1; Ovo je prva pobjeda za vozača venecuelanskog porijekla. Drugo mjesto zauzeo je Fernando Alonso iz Ferrarija, a treće mjesto osvojio je vozač Lotusa Kimi Räikkönen.
Previla
Previla je naseljeno mjesto u općini Foča, Bosna i Hercegovina.
Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998 - grupa B
Sve utakmice su bile igrane po Srednjoevropskom ljetnom vremenu (UTC +2)
IC 266
IC 266 (također poznat kao MCG 7-7-10 i PGC 11002) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 240 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Perzej. Najveći prečnik je 0,70 (49 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (28 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 3. novembra 1888. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3545B
NGC 3545B (također poznat kao MCG 6-25-16 i PGC 33893) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 411 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 0,50 (60 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (60 hiljada sg).
Sylvester Stallone
Sylvester Stallone američki je filmski glumac, scenarist i režiser sicilijanskog porijekla. Godine 1976, navodno u tri dana, završio je scenarij o usponu anonimnog boksera za Oscarom nagrađeni film Rocky, kojim stječe veliku popularnost. Iskazujući veliku poslovnost, u daljnjim se projektima uglavnom javlja u trostrukoj ulozi glumca, scenariste i režisera, gradeći tako mit vlastite ličnosti. Zaokret prema brutalnom čovjeku od akcije do vrhunca je doveden u filmovima Rambo, snimljenim od 1982. do 1988, u kojima tumači lik vijetnamskog veterana, borca za ideale konzervativne Amerike.
Djetinjstvo i obrazovanje
Paraliza lica otežavala mu je sposobnost govora. Njegov interes prvenstveno je bio u sportu. Bavio se ragbijem, mačevanjem i jahanjem. Pokušava raditi u pozorištu kao glumac, no ovdje je bio zapažen njegov sportski talent. Stječe stipendiju za američki koledž u Švicarskoj. Godine 1967. vraća se u SAD i upisuje na glumu na Univerzitetu Miami.
Filmska karijera
Stallone pokušava opet u pozorištu. Radi razne poslove da se prehrani. Na filmu je debitirao 1971. u filmu "Banane", gdje imao sporednu ulogu. U Miamiju mu mentori savjetuju da se okani glumačke karijere.
Početkom 1970-ih Stallone piše scenario o neuspjelom anonimnom bokseru (eng. Boxer and Nobody). Nakon dugih razgovora Irwin Winkler kupuje scenario i pristaje na snimanje filma pod imenom "Rocky", s tim da je Stallone insistirao da glumi glavnu ulogu. Ovaj film je osvojio tri Oskara. Godine 1979. izlazi Rocky 2, a 1982. Rocky 3. Kod objavljivanja petog dijela Rockyja dotadašnja ukupna zarada na ulaznicama za kino iznosila je oko milijardu dolara.
Privatni život
Stallone je od 1974. do 1985. bio oženjen Sashom Czack, s kojom ima sinove Sage i Sergeoh. U drugom braku sa Brigitte Nielsen (1985-1987) nije imao djece. Njegov sin Sage pronađen je mrtav u svom stanu 13. jula 2012.
Apencelski sir
Apencelski sir ili apenceler (njem. Appenzeller) vrsta je kravljeg sira koji se proizvodi u regiji Appenzell u Švicarskoj.
Sir je boje slame, s malim rupama i zlatnim obodom. Posjeduje jak miris i voćni ukus, koji može varirati od blagog do jakog, u zavisnosti od starosti. Prodaju se tri vrste:
Apencelski sir proizvodi se najmanje 700 godina, a danas ga proizvodi približno 75 mljekara, svaka s različitim receptom. Većina recepata su poslovne tajne. U rekordnoj 2020. godini proizvedeno ga je više od 10.000 tona.
Jajce (tvrđava)
Historija
Građena je u nekoliko faza.
Vrijeme nastanka
U I fazu spada tvrđava, koja se nalazi na samom vrhu brda, iznad sastava Plive i Vrbasa. Pretpostavlja se da je postojala već u XIII stoljeću. Imala prvobitno 3 četverostrana tornja: dva na južnom zidu i jedan u sjeverozapadnom uglu.
Period Hrvoja Vukčića Hrvatinića
II faza je period vladavine Hrvoja Vukčića Hrvatinića, prelaz iz XIV u XV stoljeće, kada se i prvi put spominje u historijskim izvorima 1396. godine.Njegovom djelatnošću tvrđava je pretvorena u respektabilnu vlastelinsku rezidenciju. On je angažirao italijanskog arhitektu na uređenje unutrašnjosti dvora, podgrađa i porodične grobnice (kripta, katakombe, izdubljene u živoj stijeni). Gradsko utvrđenje je imalo dvije a podgrađe tri kapije kroz koje su prolazili putevi, dva prema sjeveru a jedan dolinom Plive i Vrbasa prema Vincu.
Kraljevski grad
Poslije smrti Hrvoja Vukčića Hrvatinića 1416. grad je preko njegove supruge prešao u ruke kralja Stjepana Ostoje. U vrijeme Stjepana Tomaša i Stjepana Tomaševića Jajce je kraljevska rezidencija. Zidovi se spuštaju do prirodnih prepreka, sedrenih zidova i obala rijeka. Tada se gradi Medvjed-kula, i potez sjevernog zida oko Papaz-kapije (toranj III) do bastiona V, tj. Šamića-tabije. Tvrđava opasuje površinu od gotovo 2 hektara. Dalmatinski majstori su izrezbarili grb Kotromanića na ulaznim vratima. U podgrađu su bili franjevački samostani sv. Marije i sv. Katarine. U crkvi sv. Katarine bile su pohranjene mošti sv. Luke, pa je crkva nazvana crkvom sv. Luke. Zvonik crkve sv. Luke je poznati simbol grada. Premještanjem dvora, Jajce postaje formiran urbani centar opasan zidinama, po ugledu na savremeni evropski model. Uz Bobovac i Borač, Jajce je po obimu i ukupnom arhitektonskom sklopu jedan od najvećih gradova srednjovjekovne Bosne. Njegova značajna karakteristika je razvijen privredni život. U periodu 1439 – 1462. godine u Jajcu je boravilo ukupno 20 Dubrovčana, ali tu nije došlo do formiranja prave dubrovačke kolonije, jer sjeverozapadna Bosna, nije predstavljala prostor za koji su Dubrovčani bili jače zainteresovani u trgovačkom pogledu. Trgovinska razmjena Jajca i zapadne Bosne bila je usmjerena prema srednjodalmatinskim gradovima Splitom i Trogirom koji su bili u samom susjedstvu, mnogo bliže od Dubrovnika. Domaće stanovništvo odlazi u primorje radi posla. Septembra 1453. godine Jakob iz Jajca, sin Radoslave, udovice Dobrovoja ugovara sedmogodišnju službu kod stipendiarija Antonela Korfa iz Splita. Među domaćim jajačkim trgovcima koji se zadužuju u Splitu je Juraj Jurjević (1447-1448) (Gregorius Jurgeuich habitator in Jaiça; Gregorius Jurgeuich de Jaiça).
U Jajcu je pogubljen posljednji bosanski kralj Stjepan Tomašević 1463. godine.
Period Jajačke banovine
Za vrijeme ugarske vladavine, tj. trajanja Jajačke banovine od 1464. do 1527. godine cijeli obrambeni sistem grada je prepravljen i dopunjen.
Osmanlijski period
U V fazi, za vrijeme osmanlijskog imperija (1528.-1878.), grad dobiva konačan oblik. U tvrđavi se tornjevi pretvaraju u bastione i unutar starih srednjovjekovnih zidova podignuti su nasipi i izgrađena barutana, toranj na Džikovcu, mesdžid u tvrđavi, Crkva svete Marije (Jajce) se preinačuje u Džamiju Sulejmana II.
NGC 2061
NGC 2061 (također poznat kao ESO 363-**16) je grupa zvijezda i nalazi se u sazviježđu Golub. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. januara 1836. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Šimun Kanaanac
mini|Sv. Šimun Kanaanac Šimun Kanaanacon je jedan od Isusovih dvanaest apostola. Nazvan je Kanaanac kako bi se razlikovao od Simona Petra, također apostola. Simon znači "slušalac", a ime Kanaanac znači da je rođen u gradu Kani ili u provinciji Kanaan. Prema drugom tumačenju, "kanana" na aramejskom znači "revan", baš kao i "zlotes" na grčkom.
Biografija
mini|Prikaz mučeništva U Jevanđelju po Mateju spominje se u spisku apostola:
„Ovo su imena dvanaestorice: Simon zvani Petar i njegov brat Andrija; Jakov sin Zebedejev (stariji) i njegov brat Jovan; Filip i Vartolomej; Toma i Matej carinik; Jakov (mlađi) Alfej i Juda Tadej; Simon Kanaanac. i Juda Iskariotski (Iskariotski), koji ga je izdao." (Mt 10: 2-4)
U Jevanđeljima po Luki i Delima apostolskim, Simon je nazvan Zilot (Luka 6:15) i Simon Zilot (Dela 1:13), zbog njegove revnosti za jevrejski zakon. Izveštaj o mučeničkoj smrti Simona apostola Prema legendi, on je propovedao Jevanđelje u Egiptu i Mesopotamiji, a prema nekim legendama i drugde. Podnio je mučeničku smrt, zajedno sa apostolom Judom Tadejem u Perziji. Prema legendi, obojica su bili preplavljeni.
Štovanje
Njegov spomendan katolici slave 28. oktobra zajedno sa apostolom sv. Juda Tadej i često se zajedno prikazuju na slikama, dok se u pravoslavlju slavi odvojeno. Njegove mošti se nalaze u bazilici sv. Petra u Rimu i u Toulouseu.
Na Novom Atosu, u Abhaziji, postoji manastirski kompleks i crkva posvećena Apostolu Simonu, koji je, prema predanju, upravo na tom mestu pogubljen.
U Hrvatskoj postoje četiri rimokatoličke župe čiji su titulari sv. Šimun i Juda Tadej: u Bokanjcu, Cigleni, Markuševcu i Tinjanu.
Tragedija zajedničkog dobra
U ekonomskoj nauci, tragedija zajedničkog dobra je situacija u kojoj pojedinačni korisnici, koji imaju otvoren pristup resursu neometan zajedničkim društvenim strukturama ili formalnim pravilima koja reguliraju pristup i korištenje, djeluju neovisno u skladu sa svojim vlastitim interesima i, suprotno općem dobru svih korisnika, svojim nekoordiniranim djelovanjem uzrokuju iscrpljivanje resursa. Ovaj koncept je nastao u eseju koji je 1833. napisao britanski ekonomista William Forster Lloyd, koji je koristio hipotetički primjer efekata neregulirane ispaše na zajedničkom zemljištu (također poznatom kao "uobičajeno") u Velikoj Britaniji i Irskoj. Koncept je postao nadaleko poznat kao "tragedija zajedničkog dobra" više od jednog stoljeća nakon članka koji je napisao Garrett Hardin 1968.
Iako se sistemi resursa otvorenog pristupa mogu urušiti zbog prekomjerne upotrebe (kao što je prekomjerni ribolov), postojali su i još uvijek postoje mnogi primjeri u kojima članovi zajednice s reguliranim pristupom zajedničkom resursu sarađuju, kako bi te resurse iskorištavali oprezno bez kolapsa., Elinor Ostrom je 2009. godine dobila Nobelovu nagradu za ekonomske nauke jer je demonstrirala upravo ovaj koncept u svojoj knjizi Upravljanje zajedničkim zajednicama, koja je uključivala primjere kako su lokalne zajednice to mogle učiniti bez propisa odozgo prema dolje ili privatizacije.
U modernom ekonomskom kontekstu, " zajednička dobra" podrazumijevaju bilo koji otvoreni ili neregulisani resursi kao što su: atmosfera, okeani, rijeke, zalihe okeanske ribe ili čak kancelarijski frižider. U pravnom kontekstu, to je vrsta imovine koja nije ni privatna ni javna, već ju zajednički drže članovi zajednice, koji upravljaju pristupom i korištenjem kroz društvene strukture, tradicije ili formalna pravila.
U nauci o životnoj sredini, "tragedija zajedničkog dobra" se često dovodi u vezu sa održivim razvojem, povezujući ekonomski rast i zaštitu životne sredine, kao i u debati o globalnom zagrijavanju. Također se koristi u analizi ponašanja u oblastima ekonomije, evolucione psihologije, antropologije, teorije igara, politike, oporezivanja i sociologije.
Timbuktu
mini|Plamen mira: Spomenik u znak sjećanja na sklopljeni mirovni sporazum između države [[Mali i Tuareza 1996.]] mini|[[Džamija Sankora]] mini|Ulaz u [[medresa|medresu Sankore]] mini|[[Trajekt]] desno|mini|Groblje Timbuktua
Timbuktu (ˡtɪmbʊktʰuː francuski Tombouctou) je grad - oaza u zapadnoafričkoj državi Mali s 32.414 stanovnika.
Etimologija
Francuski lingvist René Basset izvodi ime "Timbuktu" iz staroberberskog korijena koji znači "daleko" ili "skriveno". Time bi značenje imena bilo "vrlo udaljen bunar", odnosno, na južnom rubu pustinje. Novija istraživanja otvaraju mogućnost, da grad nisu osnovali Tuarezi, nego Šongaji iz njegove okoline. Ta mogućnost otvara i potrebu za razmatranjem tumačenja imena koje je dao istraživač Afrike i historičar Heinrich Barth prije 150 godina. Prema njemu, ime bi ispravno glasilo Tombutu a značilo bi "mjesto među dinama", što bi u tom slučaju dobilo smisao.
Geografija
Klima je pustinjska. Iz Sahare neprekidno puše suhi, vrući vjetar. Skromna vegetacija sastoji se od tamarisa, akacija i ginstera, ali i baobaba i palme kao i niz korisnih stabala.
Prosječna godišnja temperatura je 28 °C, a najtopliji su maj i juni s oko 34 °C. Prosječna izmjerena količina padavina je oko 170 mm/m2. Najvlažniji mjeseci su juli i august, s količinom padavina od po 56–66 mm/m2. Pljuskovi u tom razdoblju mogu poprimiti biblijske razmjere i biti uzrokom vrlo velikih šteta na zgradama i džamijama građenim od gline. 1771. godine se u vrijeme jednog takvog nevremena srušila džamija al-Hana i pod sobom zatrpala četrdesetoro ljudi.
Stanovništvo
Zbog burne historije i položaja na sjecištima značajnih trgovačkih putova, stanovništvo Timbuktua sastoji se od pripadnika različitih naroda i grupa. Između ostalih to su Tuarezi (dio naroda Berbera), Mauri, Songai, Mandinka i Bambara. Dijelom žive u odvojenim gradskim četvrtima. U okolini grada sreću se Tuarezi s devama i Fulbe s njihovom stokom. Bozo su ribari na Nigeru.