cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nuklearna fizika
Historija
Opasnosti radioaktivnosti nisu odmah otkrivene. Akutno trovanje radijacijom je brzo otkriveno, ali je početna pretpostavka bila da, kao kod vatre, ako se odmah ne primijeti efekat, nema opasnosti. Štoviše nije se znalo da ako se unesu u tijelo, radioaktivni materijali nastaviti zračiti unutar tijela, često prouzrokujući rak ili druge ozbiljne probleme. Mnogi ljekari i firme su počeli reklamirati radioaktivne supstance kao sredstvo liječenja; jedan posebno zbunjujući primjer je bilo liječenje klistiranjem radijem. Marie Curie je pred smrt govorila protiv ovakve vrste liječenja, upozoravajući da efekti radijacije na ljudsko tijelo još nisu dobro ispitani.
Za vrijeme Drugog svjetskog rata, došlo se na ideju da bi se energija koju radioaktivnost oslobađa mogla koristiti kao oružje za masovno uništenje. I sile osovine i savezničke snage su započele projekte u cilju razvoja ovakvog oružja; Projekat Mannhatan u SAD se na kraju pokazao uspješnim. Dvije od prve tri bombe koje su proizvedene su bačene na Japan; tada je planirano da se proizvodnja ubrza na oko jednu bombu sedmično, ali se Japan predao prije nego što je još atomskih bombi bačeno.
mini|160p|desno|Henri Bacquerel Za vrijeme Drugog svjetskog rata i u ranom Hladnom ratu je nastavljen razvoj nuklearne tehnologije, dok se malo pažnje obraćalo na dugoročne opasnosti radijacije i radioaktivne kontaminacije. Jači otpad nastao proizvodnjom uranija je skladišten u velike tankove sa rokom trajnosti od samo par decenija, i nije bilo planova za dugoročnije skladištenje dok je manje jakom otpadu dopušteno procuriti u zemljište bez temeljnih izračuna o dugoročnim posljedicama. Mnoga nuklearna oružja su testirana u atmosferi (to jest iznad površine Zemlje), što je oslobodilo dovoljno radioaktivnog materijala da vrlo značajno podigne svjetski nivo pozadinskog zračenja. Konačno je sporazum o ograničenim probama prekinuo ove probe u SAD i SSSR-u (mada su podzemne probe nastavljene u obje zemlje, a Francuska i Kina su nastavile atmosferske probe još dugo vremena).
Javna zabrinutost je znatno porasla usljed nuklearnih nezgoda posebno onih u Three Mile Islandu i Černobilu. Ova zabrinutost se u mnogim slučajevima sastoji iz neznalačkog straha od svega što u svom imenu sadrži odrednicu "nuklearno". Naprimjer, nuklearno magnetno rezonantna spektroskopija (NMRI), koja nema nikakve veze sa radioaktivnošću je preimenovana u magnetnu rezonancu (MRI) da bi se se ugušio javni strah.
Radioaktivni izotopi i dalje imaju mnoge značajne primjene, uključujući praćenje bioloških procesa u ljudskom tijelu za potrebe dijagnostike, očuvanje hrane u teglama ubijanjem bakterija i određivanje starosti geoloških nalaza bazirano na procjenama o brzini raspada izotopa. Od ovih primjena, pa do upotrebe nuklearne energije, nuklearna tehnologija je još uvijek u širokoj upotrebi uprkos javnoj zabrinutosti. Izgradnja novih reaktora se nastavlja, posebno u Aziji, kao i razvoj novih tipova reaktora koji koriste nuklearnu fisiju i nuklearnu fuziju.
Tema uključuje:
Primjene
Boraks
Boraks (od perzijskog - burah ) ili natrij-borat, natrij-tetraborat ili dinatrij-tetraborat je mineral i so borne kiseline. Na sobnoj temperaturi je bijeli kristalni prah koji je sastavljen od bezbojnih kristala koji se lahko rastvaraju u vodi.
Boraks ima vrlo široku primjenu. Najčešće se upotrebljava kao sastojak u industriji deterdženata, kozmetike i slično.
Također se upotrebljava i u biohemiji za pravljenje pufera, te kao antifugalno sredstvo za pravljenje fiberglasa. Ima i insekticidno dejstvo.
Naziv
Naziv boraks potiče od latinskog borat koje je nastalo iz arapskog burak. Arapski korijen tog pojma se vjerovatno vuče iz perzijskog burah ili srednjeperzijskog burak.
Puferi
Boraks je u širokoj upotrebi u biohemijskim i hemijskim laboratorijama zbog pravljenja puferskih rastvora, tj. radi gel elektroforeze DNK. Ima slabu provodljivost, pri elektroforezi proizvodi oštrije vrhove te se može upotrebljavati za veće brzine elektroforeze od gelova napravljenih od TBE bafera ili TAE bafera (5-35 V/cm naspram 5-10 V/cm).
Dodatak hrani
U nekim zemljama, boraks se upotrebljava kao dodatak hrani pod oznakom E285 ali je zabranjen u SAD. Upotrebljava se slično kao kuhinjska so. Kao dodatak nalazi se u francuskom i iranskom kavijaru.
Prirodni izvori
desno|mini|100px|Grumen boraksa Boraks se obično može pronaći u poroznim depozitima u koritima povremenih rijeka i jezera. Najznačajniji depoziti se mogu pronaći u Turskoj i Kaliforniji te na drugim mjestima u SAD, zatim u Atakama pustinji u Čileu i Tibetu. Boraks je također moguće sintetizirati iz drugih spojeva bora.
Otrovnost
desno|mini|100px|Prikaz aniona B4O5(OH)42- u molekuli boraksa Borna kiselina, natrijum borat i natrijum perborat imaju približno istu smrtnu dozu za ljude od 0,1 do 0,5 g/kg tjelesne težine. Ove supstance su otrovne za sve ljudske ćelije te se veoma sporo izlučuju iz organizma putem bubrega. Trovanje bubrega boraksom je veoma opasno zbog degeneracije masnoća iz jetre, cerebralnog edema i gastroenteritisa. Naročito je opasna upotreba otopina borne kiseline za ispiranje očiju kod dojenčadi, pogotovo ako se često koristi, a sve zbog spore brzine eliminacije iz organizma.
NGC 4888
NGC 4888 (također poznat kao MCG -1-33-66 i PGC 44766) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 178 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,00 (52 hiljade sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (21 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 23. marta 1789. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
.ar
.ar je najviši Internet domen za Argentinu. Administraciju ovog domena vrši Ministarstvo vanjskih poslova Argentine.
Secesijska arhitektura
Secesijska (Sezession, Secessionstil, Sezessionstil) arhitektura i umjetnost podrazumjeva nekoliko umjetničkih smjerova koji prevashodno potiču iz Njemačke i Austrije a koji su se odvajali od tradicionalnih umjetničkih smjerova i težili progresivnom stilu. Prva Secesijska grupa je osnovana u Minhenu 1892. godine a nedugo nakon toga je osnovana i Berlinska secesija. Najpoznatiji Secesijski pokret bio je Bečka secesija osnovana 1897. godine koja je slijedila karakteristike ornamentalnog Art Nouveau stila i koja se danas definiše kao dio većeg umjetničkog smjera Art Nouveau stila.
Oružane snage Bosne i Hercegovine
Oružane snage Bosne i Hercegovine (OSBiH) su vojna sila Bosne i Hercegovine nastala transformacijom entitetskih vojski, bivše Vojske Federacije Bosne i Hercegovine (VFBiH) i bivše Vojske Republike Srpske (VRS). Civilni komandant OSBiH jest Predsjedništvo BiH a lanac komandovanja i kontrole ide preko MOBiH, Zajedničkog štaba OSBiH na dvije komande operativnog nivoa, i to OKOSBiH, koja u svom sastavu ima pet brigada (tri pješadijske brigade, brigadu zračnih snaga i PZO, te brigadu taktičke podrške) i KPOSBiH, koja u svom sastavu ima komandu za logistiku, personal i obuku. Sve navedene komande su multietničkog karaktera, dok su pješadijski bataljoni u sastavu pješadijskih brigada čisto etnički (bošnjački, hrvatski i srpski), a artiljerijski bataljoni u pješadijskim brigadama multietnički. Također, sve prištabske jedinice pri komandama pješadijskih brigada su multietničke. Brigade taktičke podrške i Zračnih snaga također su multietničkog sastava. U sastavu OSBiH jesu i tri "administrativne" komande ili tzv. pukovi. Oni baštine tradicije ratnih vojski u Bosni i Hercegovini, nemaju nikakvu operativnu funkciju i bave se obilježavanjem značajnih datuma iz historije bivših vojski u Bosni i Hercegovini.
Vidovi OSBiH su Kopnena vojska Bosne i Hercegovine i Ratno zrakoplovstvo i protivzračna odbrana Bosne i Hercegovine.
Historija
Nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma u Bosni i Hercegovini postojale su Vojska Federacije Bosne i Hercegovine (nastala spajanjem ARBiH i HVO-a) i Vojska Republike Srpske.
Prva formalna i zvanična oružana sila Republike Bosne i Hercegovine bila je Teritorijalna odbrana Bosne i Hercegovine. Formirana je 8. aprila 1992. i bila je nasljednik teritorijalne odbrane SR BIH, a koja je bila rezervni dio JNA. TO BIH je transformirana u Armiju Republike Bosne i Hercegovine, čiji je prvi komadant bio general Sefer Halilović. Armija RBiH je nakon Dejtonskog sporazuma integrirana u VFBiH, a nakon reforme odbrane 2006. godine personal je ušao u sastav jedinstvenih OSBiH.
Hrvatsko vijeće odbrane bilo je oružana sila samoproglašene Herceg-Bosne, čiji je integritet čuvala. HVO je formiran 8. aprila 1992. i postojao je sve do potpisivanja Dejtonskog sporazuma, nakon čega je integriran u VFBiH, a nakon reforme odbrane 2006. godine personal je ušao u sastav jedinstvenih OSBiH.
Struktura oružanih snaga
thumb|Pripadnici OS BIH u Afganistanu
Zajednički štab Oružanih snaga Bosne i Hercegovine smješten je u Sarajevu na Bistriku. Dvije podređene komande razmještene su u NATO Bazi Butmir kod Sarajeva – OKOSBiH te u Kasarni Kozara u Banjoj Luci KPOSBiH.
NGC 6302
NGC 6302 (također poznat kao ESO 392-PN5) je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Škorpion. Prvo otkriće je napravio Edward Emerson Barnard 1880. godine.
Oružane snage Bosne i Hercegovine
Struktura oružanih snaga
Pješadijski pukovi baštine identitet i vojno naslijeđe jedinica i konstitutivnih naroda (Bošnjaka, Hrvata i Srba) iz kojih potječu: Armije Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH), Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Vojske Republike Srpske (VRS). Pukovi i komande pukova nemaju operativna ni administrativna ovlaštenja. Svaki puk ima malu, neoperativnu komandu puka i personal, a pripadnici tih pukova su raspoređeni u tri bataljona, u tri pješadijske brigade OSBIH.
Komand ovanje i kontrola OS BIH
thumb|Član predsjedništva BIH [[Nebojša Radmanović i bivši član Haris Silajdžić vrše smotru pripadnika OSBIH]] Vrhovni komandant Oružanih snaga Bosne i Hercegovine je Predsjedništvo Bosne i Hercegovine. Predsjedništvo komanduje preko ministra odbrane, koji je odgovoran za stvaranje i održavanje odbrambenog kapaciteta kako bi se osigurala zaštita suvereniteta, teritorijalnog integriteta, političke nezavisnosti i međunarodnog subjektiviteta Bosne i Hercegovine. Prvi u vojnom lancu komandovanja podređen MOBiH je Zajednički štab OS BIH, koji politike i odluke ministarstva odbrane pretvara u realne i detaljne planove. Daljnji lanac komande se dijeli na operativnu i komandu za podršku. Operativna komanda OS BIH ima komandu nad svim brigadama u svom sastavu. Komandant OKOSBiH odgovoran je za sve obuku i operacije operativnih sastava OSBiH. Komanda za podršku OS BIH upravlja personalom, logistikom i institucionalnom obukom u centrima za obuku OSBiH.
NGC 6302
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Oružane snage Bosne i Hercegovine
Vidovi, rodovi i službe u OSBiH
Oružane snage BIH sastoje se iz vidova, rodova i službi.
Vidovi
Vidovi su:
Rodovi
thumb|MARPAT uniforma
Djelatnici u Oružanim snagama BiH
Na službi u Oružanim snagama mogu biti vojna lica, civilna lica i kadeti. Vojna lica su profesionalna vojna lica i lica u rezervnom sastavu dok su na službi.
Oružane snage BIH imaju približno 10.000 profesionalnih vojnih lica, 5.000 lica u rezervnom stanju i 1.000 civilnih djelatnika.
Profesionalna vojna lica
thumb|Pripadnik OS BIH prilikom međunarodne vojne vježbe "Immediate Response" 2012. u Slunju
Kadeti
mini|Oružane snage Bosne i Hercegovine imaju 36 rumunskih višecijevnih bacača raketa [[APR-40.]] Kadeti su lica koja se u stručnim vojnim školama i akademijama obrazuju za profesionalnu vojnu službu u Oružanim snagama. Kadeti imaju prava i obaveze propisane ovim zakonom i propisima koje donosi ministar odbrane Bosne i Hercegovine.
Obilježja
Obilježja se nalaze na kapi ili beretki, desnom ramenu i lijevom ramenu uniforme svih pripadnika Oružanih snaga. Svi osim oficira u činu generala na kapi / beretki nose bedževe kopnene vojske ili zrakoplovstva i protuzračne odbrane Oružanih snaga. Na kapi/beretki oficira u činu generala nalazi se bedž grba Bosne i Hercegovine s mačevima i zlatnim vijencem. Obilježje na desnom ramenu svih pripadnika Oružanih snaga je zastava Bosne i Hercegovine. Pripadnici pukova na lijevom ramenu nose obilježje svog puka. Dodatna obilježja brigade, druge institucije, odnosno jedinice nose se ispod obilježja puka na lijevom ramenu. standardna uniforma u OS BIH je MARPAT.
Vojnički činovi
Obilježja činova vojnika sastoje se od ševrona srebrene boje.
Podoficirski činovi
Obilježja činova podoficira sastoje se od ševrona i žute pruge na početku epolete.
Oficirski činovi
Obilježja činova oficira podporučnika, poručnika i kapetana sastoje se od srebrenih pruga na početku epolete (na ramenu) i srebrenih zvijezda. Obilježja činova oficira majora, pukovnika i brigadira sastoje se od mačeva na početku epolete oivičenih srebrenom prugom i srebrenih zvijezda.
Generalski činovi
Obilježja čina generala sastoje se od grba Bosne i Hercegovine s mačevima okruženim zlatnim vijencem od hrastovih listova i zlatnim zvijezdama sa sedam krakova na epoleti oivičenoj zlatnom prugom.
Pukovi
mini|Tenkovi T-55 OS BIH. Pješadijski pukovi baštine identitet i vojno naslijeđe jedinica i konstitutivnih naroda (Bošnjaka, Hrvata i Srba) iz kojih potječu: Armije Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH), Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Vojske Republike Srpske (VRS). Pukovi i komande pukova nemaju operativna ni administrativna ovlaštenja. Svaki puk ima malu, neoperativnu komandu puka i personal.
Komande pukova mogu:
Pukovi mogu u svom sastavu imati aktivnog, rezervnog ili penzionisanog oficira koji služi kao pukovnik puka. Pukovnik puka je isključivo počasni položaj i nema operativna ni administrativna ovlaštenja.
Mirovne misije
Učešće u mirovnim misijama jedan je od zadataka Oružanih snaga Bosne i Hercegovine. Operacije podrške miru su jedan od najznačajnih segmenata u okviru kojeg zemlje kandidati za punopravno članstvo u NATO-u imaju priliku dati doprinos kolektivnoj bezbjednosti. Pripadnici oružanih snaga više država i različitih nacionalnosti rade u partnerstvu kako bi ostvarili zajednički cilj, a to je kolektivna bezbjednost.
U 2020. pripadnici oružanih snaga Bosne i Hercegovine učestvuju u misijama: Odlučna podrška u Afganistanu, Monusco u Demokratskoj Republici Kongo i Minusma u državi Mali.
Također pogledajte
== Reference ==
NGC 1877
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Jozo Šimunović
Jozo Šimunović je profesionalni nogometaš koji nastupa za Celtic i reprezentaciju Bosne i Hercegovine. Igra na poziciji štopera.
Karijera
Prve nogometne korake je napravio u omladinskom timu Dinamo Zagreba. Za prvu ekipi tima iz Zagreba potpisuje 2013. godine. Debitovao je 16. marta iste godine protiv Istre 1961. Odigrao je 53 ligaške utakmice i postigao tri pogotka. 1. septembra 2015. godine prelazi u Celtic za 7.5 miliona eura.
Konjuh (preduzeće)
Konjuh dioničko društvo za proizvodnju i promet namještaja Živinice. Osnovano je 1885.Ime Konjuh dobija tek nakon Drugog svjetskog rata. Jedno od najvećih preduzeća u Bosni i Hercegovini.
Proizvodi i prodaje namještaj većim dijelom od bosanske bukve, koja je izuzetno cijenjena u svijetu. Kompanija je specijalizovana za proizvodnju trpezarijskih stolova i stolica, kancelarijskog i školskog namještaja. U Konjuhu je zaposleno nešto više od 1200 ljudi, a svoje proizvode izvozi na prostore zemalja bivše Jugoslavije, Francuske, Italije, Njemačke, Švicarske, Danske, Grčke, Češke i Velike Britanije.
Kljove
mini|desno|250px|Morževi sa kljovama Kljove su ekstremno dugi sjekutići kod nekih sisara koje su vidljive prilikom zatvorenih usta. U životinje s kljovama spadaju slonovi, bradavičaste svinje, morževi i narvali. Kljove se mogu naći kod raznih grupa životinja. Tako su kljove kod slonova i kod njihovih izumrlih srodnika (između ostalih mamuti i mastodonti) ekstremno izduženi i okrenuti prema naprijed sjekutići gornje čeljusti (kod mastodonta i iz donje vilice). Najduža kljova jednog slona imala je 351 cm. I dugačka kljova narvala je preoblikovani sjekutić. Nasuprot tome, morževe kljove su se razvile od očnjaka u gornjoj vilici.
Slonovske kljove koriste ljudi da bi dobili slonovaču, koja se koristi za pravljenje nakita, tipki za klavir i ostalih predmeta.
Imunost
Imunost, poznatije kao imunitet (od lat. immunitas – olobođen od službe, poreza) je medicinski pojam kojim se označava sposobnost organizma da se odupre i odbrani od infekcija, bolesti ili neke druge biološke ili hemijske opasnosti. Imunitet funkcioniše poput mehanizma čija je uloga uspostavljanje barijera protiv patogena (virusi, bakterije, parazita), kancerogenih ćelija, štetnih molekula i otrova (npr. zmijski). Sveukupni mehanizam odbrane organizma zovemo imuni sistem.
Adaptivna imunost se često dijeli u dvije glavna tipa, u zavisnosti od toga na koji način je uspostavljen imunitet.
Dalje, i ova dva tipa se mogu razvrstavati još i prema načinu sticanja imunosti:
Dijagram prikazuje vrste imunosti: centar|500x300px|Kategorizacija imunosti
Pasivni imunitet
Stiče se putem transfera antitijela ili aktiviranih T-ćelija ali nije dugog vijeka; ne traje duže od nekoliko mjeseci.
Historija
mini|desno|200px|Louis Pasteur u svojoj laboratoriji, 1885. godina Imunitet je važan predmet od interesa za čovječanstvo već hiljadama godina. U prahistoijskom vremenu smatralo se da bolesti izazivaju natprirodne sile, da je bolest božanska kazna za počinjene grijehe ili griješne misli.
Od Hipokrata pa do XIX stoljeća, sve dok nisu postavljeni temelji moderne medicine, smatralo se da bolest i pošasti poput kolere i kuge uzrokuje, između ostalih, mijazma, loš ili kužan vazduh.
Možda je prvi klinički opis imuniteta dat u Kitab fi al-jadari wa-al-hasbah (Traktat o boginjma i ospicama, ) čije je autor perzijski ljekar Al-Razi iz IX-X stoljeća. U svom radu on daje opis bolesti i smatra da izloženost izazivačima tih bolesti daje dugotrajni imunitet (Al-Razi, naravno, nije upotrijebio baš ovaj izraz).
Jean de Maleissye navodi da je Mithridat VI iz Ponta uspijevao razviti imunitet na neke zmijske otrove eksperimentirajući s konzumiranjem krvi životinja koje se hrane otrovnim zmijama. Također je uzimao i blage doze zmijskog otrova kako razvio otpornost. Ovo je veoma slično današnjim metodama primjene anatoksičnih seruma.
Ipak, tek će Louis Pasteurov rad u kojem objašnjava da su bolesti uzrokovane klicama i otkriće da nakon infekcije ljudski organizam razvija sposobnost odbrane na buduće napade datog uzročnika dati zamah novoj nauci - imunologiji.
Novorođenče
200px|desno|mini|Novorođenče nakon [[vaginalnog poroda]] mini|300x300piksel| Novorođenče kojeg drži odrasli [[muškarac]] Novorođenče ili beba je vrlo mlad potomak ljudskih bića. Dojenče (od latinske riječi infans, što znači 'beba' ili 'dijete' ) je formalni ili specijalizovani sinonim za uobičajeni pojam beba. Termini se također mogu koristiti za označavanje maloljetnika drugih organizama. Novorođenče je, u kolokvijalnoj upotrebi, dojenče staro samo nekoliko sati, dana ili do mjesec dana. U medicinskom kontekstu, novorođenče (od latinskog, neonatus, novorođenče) je novorođenče u prvih 28 dana nakon rođenja; termin se odnosi na nedonoščad, donošenu i prenesenu bebu.
Detinjstvo je kritičan period u razvoju ličnosti kada se postavljaju temelji ličnosti odrasle osobe. Nasuprot tome, mališan se koristi za označavanje bebe koja je postigla relativnu nezavisnost u kretanju i hranjenju.
Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana
mini|desno|400px|Hram u Slat Lake Cityu Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana (poznata kolokvijalno kao Mormonska crkva a njeni članovi kao Mormoni) je najveća denominacija u pokretu Svetaca posljednjih dana koji je 6. aprila 1830. godine osnovao Joseph Smith. Nadimak "Mormoni" su dobili po Mormonovoj knjizi u koju vjeruju. Službeni naziv Crkve čije je sjedište u Salt Lake Cityju, u američkoj saveznoj državi Utah, je "Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana".
Naziv "Mormon"
Naziv "Mormon" se najčešće odnosi na članove Crkve Isusa Krista svetaca posljednjih dana. On dolazi od Mormonove knjige. Sljedbenici pokreta Svetaca posljednjih dana vjeruju da je knjiga historijski zapis Božijeg djelovanja među trima civilizacijama na Američkom kontinentu od 600. p. n. e. do 420. godine i da su ju napisali proroci i sljebenici Isusa Krista. Knjiga sadržava učenja Isusa Krista narodima na Američkom kontinentu i izvještaj o njegovu službeništvu među Nefijskim narodom nakon svog uskrsnuća. Mormoni vjeruju da je Mormonova knjiga još jedno svetopisamsko svjedočanstvo o Isusu Kristu koja je uporediva s Biblijom za koju također vjeruju da je "Riječ Božija u onoj mjeri u kojoj je ispravno prevedena." Knjiga je dobila ime po Mormonu, proroku koji je sažeo zapis u IV vijeku.
Zamjenjivanje s drugim vjerskim zajednicama
Uprkos pogrešnim predodžbama o grupama sa sličnim nadimcima i stereotipima, Mormoni nisu ni na koji način povezani sa kvekerima (članovi Religious Society of Friends-a), menonitima, amišima ili Jehovinim svjedocima. Mormonizam je nastao zasebno od ovih grupa te je izrazito različit po kulturi, običajima, teologiji i bogoštovlju.
Glavna vjerovanja
Mormonova knjiga iznosi mnogo toga o historiji Amerike. Po toj knjizi, Izraelac Lehi i njegova porodica, zajedno s prijateljima, pobjegli su iz Jerusalema 586. godine p. n. e., sagradili lađu i krenuli ploveći na istok oko svijeta. Pomoću kompasa iskrcali su se u Americi i od Lehijeve porodice nastale su dvije nacije koje su postali praroditeljima američkih Indijanaca. Kroz 1000 godina zabilježili su svoju historiju na pločama na nepoznatom jeziku. Prije nego su nestali godine 421, posljednji preživjeli Mormon je zakopao ploče u brdu. Nakon svog uskrsnuća, Isus je posjetio Ameriku i osnovao svoju crkvu, jer su njegove nade u Stari svijet propale. Isus će se vratiti na zemlju i ustanoviti svoje kraljevstvo na Američkom kontinentu.
Pravi mormoni žive vrlo strogo, prema visokim moralnim pravilima;
Članstvo
Statistički ured Crkve procjenjuje da ih je 2007. godine bilo 13 miliona
Kozaci
Kozaci su grupa na jugu Rusije poznata po konjaništvu. Potiču od izbjeglica koji su bježali pred protestantskim vjerskim progonima u Poljskoj u 16. vijeku i pridružili se kmetovima koji su bježali pred feudalnim porezima u Poljskoj i Rusiji. Nastanjujući se oko rijeka Dona i Dnjepra, Kozaci su utjecali na tok ukrajinske historije. Teškoće na granicama potaknule su razvoj njihovog konjaništva, razvoj vojnog junaštva i svoje vlastite primitivne demokratije. Bili su poluautonomni, ali su Rusiji davali vojne usluge, naročito protiv Osmanlija. Svi muškarci između 16 i 60 godina bili su obavezni nositi oružje. Kozaci su dizali pobune protiv Rusije četiri puta u 17. i 18. vijeku prije nego što su dobili privilegije od cara. U zamjenu su davali Rusiji elitnu konjicu u kojoj su služili muškarci od osamnaeste godine i to punih dvadeset godina. Do kraja 19. vijeka ruske vlasti su podijelile Kozake u 11 regionalnih grupa, slabeći njihovu snagu. Većina njih se u revoluciji 1918. pridružila caristima protiv boljševika, a kasnije su postepeno inkorporirani u Sovjetski savez.
Galatasaray SK
Galatasaray SK je turski nogometni klub iz Istanbula. takmiči se u Süper Lig, najvišem rangu turskog nogometa.
Historija
Galatasaray je osnovan u jesen 1905. godine od strane učenika jedne od najpoznatijih Istanbulskih srednjih škola - Galatasaray Lisesi. Prvi predsjednik Galatasaraya bio je Ali Sami Yen. Prvu utakmicu klub je igrao protiv ekipe Cadi-Keuy, te je pobijedio sa 2-0. Vodile su se diskusije oko imena kluba. Prijedlozi za ime kluba su bili Gloria i Audace, ipak je odlučeno da se zove Galatasaray. Nakon osnivanja klub nije bio zvanično registrovan jer u Osmanskom Carstvu nije postojala nogometna federacija. Registracija je izvršena sedam godina kasnije. U ranim godinama postojanja takmičio se u Istanbulskoj ligi. Tek 1952. godine je osnovana profesionalna liga. Pet godina kasnije je osnovana Süper Liga koju je Galatasaray osvojio 22 put.
Do osnivanja nacionalnog kupa dolazi 1962. godine. Ovo takmičenje Galatasaray osvaja 18 puta. Osvajač superkupa je bio 16 puta. Najveće uspjehe na međunarodnoj sceni ostvaruje 2000. godine kada osvaja Kup UEFA i UEFA Superkup.
Nekropola stećaka na Hreši
Nekropola stećaka na Hreši nalazi se u općini Istočni Stari Grad, Bosna i Hercegovina. Naselje Hreša je postalo sjedište Opštine Istočni Stari Grad. Nekropola sa stećcima je smještena na manjem brežuljku, za koji se u literaturi koristi naziv Han, na udaljenosti 40 m zapadno od zgrade Opštine od kojeg ga dijeli prostor sportskog igrališta.
O nekropoli su pisali Paola Vračko-Korošec, Jozo Petrović i Šefik Bešlagić i Vesna Mušeta-Aščerić, koji osim stećaka navode i postojanje tumula i nišana.
U augustu 2015. godine snimanjem stećaka utvrđeno je da se na lokalitetu nalaze 22 stećka: 11 sanduka i 11 sljemenjaka. Opservacijom terena nije bilo moguće utvrditi poziciju prahistorijskih tumulusa, kao ni muslimanskih nišana, zbog izgrađenih zgrade opštine, sportskog igrališta i pravoslavnog groblja.
Od ukupno evidentirana 22 stećka, ukrasi su zastupljeni na 7 primjeraka. Karakteristika nekropole su dva visoka sljemenjaka, od kojih je jedan s duplim postoljem. Umjetnički kvalitet stećaka predstavljaju ukrasi izvedeni u visokom reljefu.
Snimanjem stećaka udubljenje je evidentirano na sljemenjaku br. 22, međutim, nije uvršteno u ukrase zbog konstatacije da nije rađeno u vrijeme klesanja stećaka i nastanka nekropole – razvijeni srednji vijek. Razlog tvrdnje da je udubljenje naknadno rađeno ogleda se u različitom načinu obrade i klesanja kompletnog stećka i pravljenja udubljenja. Naime, kompletan stećak je fino obrađen s naznačenim donjim ivicama krovnih ploha i reljefnim ispupčenjem poluokrugle forme, koje se pružalo hrptom krovnih ploha i koje je oštećeno prilikom pravljenja udubljenja. Samo udubljenje je grublje obrade, rađeno nesrazmjerno, odnosno nije pod pravim uglovima,
Mehko nepce
Mehko nepce – poznato i kao velum ili mišićno nepce – je kod sisara, mehko tkivo koje čini leđa usnog krova. Mehko nepce se razlikuje od tvrdog, koje je na prednjoj strani usta i u kojem nema kosti.
Mišići
Ove mišiće nadražuje ždrijelnia pleksus preko vagusa, sa izuzetkom tensor veli palatini. Njega inervira moždani živac 5 grana V3 (što je mandibulski dio trogranog moždanog živca).
Funkcija
Mehko nepce je pokretno, jer se sastoji od mišićnih vlakana obavijenih u sluznicu. Odgovorno je za zatvaranje nosnih prolaza prilikom gutanja, ali i za zatvaranje disajnih puteva. Tokom kihanja, štiti nosne prolaze i preusmjeravanje dio izlučene supstance u usta. Kod ljudi, na kraja mekog nepca visi nepčana resica (epiglotis).
Istraživanja pokazuju da se resica zapravo ne uključuje u proces hrkanja. Ovo je prikazano nekonzistentnim rezultatima operacija uklanjanja resica. Hrkanje je više usko povezana sa taloženjem masti u ždrijelu, uvećanim krajnicima Waldeyerovog prstena ili devijacije nosne pregrade. Dodirivanje resica ili kraj mhekog nepca izaziva snažan ždrijelni refleks kod većine ljudi.
Govor
Zvuk govora nastaje u srednjem (leđnom) dijelu jezika, a dodirivanje mehkog nepca je poznat kao velarni suglasnik.
NGC 7812
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Mehko nepce
Govor
Moguće je da se mehko nepce povuče i podigne tokom govora pa se odvoji usna (usta) od nosne šupljine, kako bi se proizvodili usmeni govorni zvukovi. Ako je ovo odvajanje nepotpuno, zrak izlazi kroz nos, zbog čega nastaje govor koji se percipira kao nosni.
Modeliranje
Mikrostruktura mehkog nepca počiva na različitim kompleksno orijentiranim vlaknima koja stvaraju neuniformnu površinu sa distribucijom neravnomjerne gustoće. Tkivo je okarakterizirano kao viskoelastično, nelinearno i anizotropno u pravcu vlakana. Youngov model vrijednosti ih rangira od 585Pa na zadnjem slobodnom rubu mehkog nepca do 1409Pa, gdje se ono veže za gornju vilicu. Ova svojstva su korisna kada se kvantificiraju efekati korektivnih ortopedskih pomagala, kao što je Hotzova ploča na rascjepu usne.
Kvantitativne analize su urađene na bilateralnom i jednostranom rascjepu nepca da se bolje razumiju geometrijske razlike u rascepu nepca tokom razvoja i korekcije. Bez obzira na poteškoće u pronalaženju općih pojava, porediva obilježja između normalnog i rascjepljenog mehkog nepca, pronađeni su analitički metodi za procjenu razlika u stepenu zakrivljenosti alveolarnog grebena, 2-dimenzijski i površinski 3-dimenzijski, kao i nagib alveolarnog grebena.
Analize konačnih elemenata pokazala je efikasno proširenje modeliranja mehkog nepca i pokreta. Bila je i efikasno sredstvo za ocjenu kraniofacijalnih efekata korektivnih ortopedskih pomagala i rascjepa usne.
Bolesti
Patologija mehkog nepca uključuje oštećenja sluznice, kao što su pemfigus vulgaris, herpangina i migracijski stomatitis, te mišićne promjene kao što je prirođeni defekt rascijep nepca i rascjep resice. thumb|300px|Nepčana [[petehija]] Petehija na mehkom nepcu je uglavnom vezana sa streptokoknim faringitisom, and as such it is an uncommon but highly specific finding. Procjenjuje se da je 10 do 30 % slučajeva nepčane petehije uzrokovano uzrokovano usisavanjem PBY, koje može biti stalno ili sekundarno, pri felaciju.
Telegraf
Telegraf (od grčke riječi tele, daleko, i graphein, pisati) je uređaj odnosno sistem za prenos poruka na veliku udaljenost. Za razliku od telefona, telegraf ne prenosi glas nego pojedina slova uz pomoć određenog koda.
Optički telegraf
Prvi telegrafski sistemi su koristili optički prijenos poruka. Za vrijeme francuske revolucije, Claude Chappe, inžinjer iz Lyona je izmislio i izgradio novi sistem koji se sastojao od niza tornjeva sa pokretnim elementima kojima je upravljala ljudska posada.
Svaka pozicija pokretnih elemenata je odgovarala jednom slovu te su kodovi morali biti razmijenjeni prije prijenosa poruke. Tornjevi su bili izgrađeni na uzvišenjima i na relativno maloj udaljenosti, oko 400 m, kako bi se iz svakog tornja vidio prethodni i naredni toranj u nizu. Nakon što bi posada primijetila signale koje je slao jedan toranj, ponavljala bi te signale nakon određenog vremena. Posada narednog tornja bi primijetila ove signale i također ih ponavljala. Tako se poruka širila s jednog na drugi kraj niza. Ovaj sistem je omogućavao mnogo brži prenos poruka u odnosu na dotad korištene kurire na konjima.
Problem ovih prvih telegrafa je bio to što se nisu mogli koristiti po noći ili lošem vremenu, te što je u svakom tornju morao biti angažiran veliki broj ljudi.
Optički telegrafi se koriste i danas, naročito u moreplovstvu, gdje se za prenos poruka na kratke udaljenosti koristi jak reflektor koji se naizmjenično pali i gasi. Ovo gašenje i paljenje svjetla odgovara određenom kodu uz pomoć kojeg se prenosi poruka.
Električni telegraf
mini|Morseov telegraf iz [[1837. godine]]
Razvoj elektriciteta je stvorio osnove za električni telegraf. Samuel Morse je 1832. godine uspio razviti prvi jednostavni i stabilni električni sistem za prijenos poruka te je naredne godine za ovaj izum dobio i patent. Prvi pravi električni telegraf je povezivao London i Birmingham i izgrađen je 1838. godine.
Kod električnog telegrafa su dvije tačke između kojih se vrši prijenos poruke povezane električnom linijom. S obje strane ove električne linije se nalazi po jedna posebna sprava, od kojih jedna služi za slanje a druga za primanja poruka. Za slanje poruke se kod prenosi tako da se električni signali šalju električnom linijom. Ovi signali se registriraju s druge strane linije (obično uz pomoć papirne trake na koju se ispisuju primljeni simboli) i tako dolazi do prijenosa poruke.
NGC 3364
NGC 3364 (također poznat kao IRAS 10448+7241, MCG 12-10-82, PGC 32314 i UGC 5890) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 126 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 1,50 (55 hiljada sg) a najmanji 1,5 uglovnih minuta (55 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 3. aprila 1785. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Hipertireoza
mini|desno|200px|Trijodotironin Hipertireoza se javlja kao rezultat povećanog lučenja hormona tiroksina koji luči tiroidna žlijezda. Sindrom hipertireoze ili Bazedovljeve bolesti obuhvata: povećan bazalni metabolizam, gušavost, ubrzan rad srca, brzo zamaranje, emocionalnu nestabilnost, razdražljivost, anksioznost, nesanicu, noćne more i karakteristično izbuljene oči.
Robin Williams
Robin McLaurin Williams (21. juli 1951 – 11. august 2014) bio je američki glumac i komičar. Krajem 1970-ih postao je poznat ulogom Morka u Mork i Mindy, da bi se krajem 1980-ih nametnuo kao jedan od vodećih holivudskih komičara nizom ostvarenja koje kombiniraju komediju i patetiku.
IC 1734
IC 1734 (također poznat kao ESO 353-48, IRAS 01470-3259, MCG -6-5-3 i PGC 6679) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 229 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Hemijska peć. Najveći prečnik je 1,60 (107 hiljada sg) a najmanji 1,4 uglovnih minuta (93 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 17. novembra 1897. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Karibi
Karibi su područje Amerike, koje se sastoji od Karipskog mora, njegovih ostrva (neki su okruženi Karipskim morem, a neki graniče s Karipskim morem i Atlantskim okeanom) i okolnih obala. Regija se nalazi jugoistočno od Meksičkog zaliva i sjevernoameričkog kontinenta, istočno od Srednje Amerike i sjeverno od Južne Amerike.
Geopolitički, Karipska ostrva (Zapadna Indija) često se smatraju regijom Sjeverne Amerike, iako su ponekad uključeni u Srednju Ameriku ili ostavljeni kao zasebna regija i organizirani u 30 teritorija, uključujući suverene države, prekomorske departmane i zavisne teritorije. Također sa Latinskom Amerikom čine regiju Latinska Amerika i Karibi.
Antonín Dvořák
Antonín Leopold Dvořák (fon. Antonjin Dvoržak; 8. septembar 1841 – 1. maj 1904) bio je češki kompozitor i dirigent romantične muzike. Uspješno je kombinirao narodnu muziku sa simfonijskom i kamernom muzikom.
Rođen je u Austro-ugarskoj monarhiji, na prostoru današnje Češke, u mjestu Nelahozeves u blizini Praga, gdje je i proveo cijeli svoj život izuzev perioda između 1892. i 1895. godine kada je bio direktor konzervatorija u New Yorku.
Antonín Dvořák je pored Bedřicha Smetane najvažniji predstavnik češke narodne muzike. Najčešće je za svoje melodije koristio češki narodni folklor, ali koristio je i nacionalne folklore drugih slavenskih naroda, kao i naroda Sjeverne Amerike. Napisao je devet simfonija, od kojih su četiri objavljene posthumno. Najpoznatija i najčešće izvođena Dvořákova simfonija je Deveta simfonija u e-molu, poznata kao i Simfonija Novog Svijeta. Pored toga pisao je i opere, simfonijske poeme, pjesme, uvertire, orkestarske kompozicije, kamernu muziku kao i koncerte.
Antonín Dvořák je bio sljedbenik neoromantizma. Pored Smetane je jedan od tvoraca češke nacionalne škole.
Slonovača
mini|desno|300px|[[Konj napravljen od slonovače]] Slonovača je naziv za materijal koji se pravi od zuba, odnosno kljova, određenih životinja kao što su slonovi, nilski konji, morževi, narvali i sl. Najčešće se dobija od slonovih kljova, pa otuda i naziv slonovača.
Zbog masovnog opadanja populacije životinja koja se koristi za proizvodnju slonovače, uvoz i prodaja je zabranjena. Svjetska zabrana trgovine slonovačom je uslijedila 1989, ali Ujedinjene Nacije su 2002. godine djelimično dozvolili nekim zemljama da izvoze određene količine slonovače. Neke zemlje kao što su Zimbabve, Namibija i Bocvana tvrde da je trgovina slonovačom neophodna radi stimulisanja lokalne ekonomije i smanjenja broja slonova koji navodno štete okolišu. Većina trgovine slonovačom je nelegalna.
Međunarodni fond za dobrobit životinja (IFAW) navodi da se godišnje ubije oko 50,000 slonova zbog njihovih kljova.
Adidas Grand Prix 2015.
Adidas Grand Prix 2015. bio je 10. izdanje godišnjeg atletskog mitinga Adidas Grand Prix u New York Cityju i 6. stanica Dijamantne lige 2015.
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 - grupa F
Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 – grupa F bila je jedna od devet grupa u sklopu kvalifikacija za Evropsko prvenstvo 2016. U grupi je bilo šest reprezentacija, a primijenjen je Bergerov sistem takmičenja. Sjeverna Irska kao prvoplasirana i Rumunija kao drugoplasirana reprezentacija u grupi su se kvalificirale na prvenstvo dok je trećeplasirana Mađarska obezbijedila učešće u baražu.
Utakmice
Vrijeme odigravanja utakmica su prikazana po srednjoevropskom vremenu (Lokalno vrijeme je prikazano u zagradama).
Disciplina
Nogometaš je automatski suspendiran za sljedeću utakmicu ako učini sljedeće prekršaje:
<references group="lower-alpha"/>
Kod
mini|Međunarodni [[Morseov kod]] Kod je u najširem smislu sistem znakova pomoću kojega učesnici komunikacije (najmanje dva) komuniciraju. Svaki kod da bi bio kodom mora imati popis svih znakova, propis po kojemu se ti znakovi slažu i opis tih znakova.
Kod je vrsta šifre kod koje se riječi, rečenice, dijelovi riječi i rečenica, slova i brojevi otvorenog teksta zamjenjuju grupama slova ili brojki - kodnim zamjenama. Kodovi se najčešće izrađuju u obliku rječnika. Sadrže nekoliko desetina hiljada otvorenih izraza, od kojih svaka ima po jednu ili više kodnih zamjena, grupe od po 2, 3, 4 ili 5 slova ili brojeva. Kao i ostale vrste šifri i kodovi su namijenjeni osiguranju tajnosti sadržaja povjerljive poruke (vojne, diplomatske ili druge). Kodom se postiže i skraćivanje teksta.
Kodovi su nastali u srednjem vijeku. U historiji se pominju kodovi još iz 13. i 14. vijeka koji su primjenjivani u nekim italijanskim državicama.
Nauka koja se bavi proučavanjem i otkrivanjem kodova i šifri zove se kriptografija.
U komunikaciji kod služi za pretvaranje jedne informacije ( naprimjer slovo, riječ ili fraza) u drugi oblik prikaza, koji nije nužno iste vrste. U komunikaciji i obradi informacija, kodiranje je proces u kojem se izvor pretvara u podatke, koji se onda šalju primatelju (promatraču). Dekodiranje je obrnuti proces, kada se podaci poslani od izvora pretvaraju u informaciju razumljivu primatelju. Jedan od razloga za kodiranje je omogućiti komunikaciju tamo gdje normalni govorni ili pisani jezik nije moguć. Naprimjer telegrafski kod zamjenjuje riječi u kraće riječi kako bi se informacija slala sa manje znakova, brže i, što je još bitnije, jeftinije.
Najpoznatiji kodovi su Marconi-kod, Morseov kod, Q-kod i Z-kod, a jedan od najkompliciranijih kodova koji je ikad bio korišten je njemački tajni kod Enigma iz Drugog svjetskog rata, čije otkrivanje i rješavanje je u mnogome promijenilo tok rata i ubrzalo njegov kraj.
Red Bull RB16
Red Bull RB16 jest Formula 1 trkači automobil kojeg je dizajnirao Red Bull Racing za takmičenje u prvenstvu Formule 1 za sezonu 2020. Vozili su ga Alexander Albon i Max Verstappen.
Aston Martin Red Bull Racing predstavio je bolid 12. februara 2020. na stazi Silverstone.
ERS (Energy Recovery System)
Integrirani hibridni ERS preko jedinice generatora motora, radilice u kombinaciji s električnim MGU-K, turbopunjač u kombinaciji s električnim MGU-H.
Potpuni spisak rezultata u Formuli 1
(Legenda)(Utrke u podebljanim slovima označavaju najbolju startnu poziciju) (Utrke u kurzivu označuju najbrži krug utrke)
Benben
mini|200 px|Crvena piramida. Piramide utjelovljuju Benben. Benben ili Ben-ben, u egipatskoj mitologiji, je sveti brežuljak koji se uzdignuo iz okeana Nuna, a na njemu je stvoren bog Sunca.
Stvaranje svijeta
Mit o stvaranju svijeta ima tri verzije – iz Heliopolisa, Memfisa i Hermopolisa. U svim mitovima se spominje prvobitni okean Nun. U svim tim gradovima se smatralo da predstavljaju Benben. U Heliopolisu vrhovni stvaratelj je bio bog Sunca Ra (ili Atum), koji se pojavio na brežuljku kao Nunov sin te je ispljunuo svoju djecu, Šua i Tefnut. Tvrdilo se da je hram u Heliopolisu izgrađen na mjestu tog brežuljka te je tu bio postavljen Benben-kamen, u obliku male piramide. Velike piramide nisu samo faraonske grobnice nego utjelovljuju primordijalno brdo na kojem je rođeno Sunce. U Memfisu su vjerovali da je na Benbenu nastao bog umjetnika Ptah, a u Hermopolisu da su parovi bogova i božica stvorili Benben, iz kojeg je rođen Ra. Kasnije su svećenici iz Tebe također tvrdili da je Teba mjesto Benbena, te da je iz njega rođen Amon (ili Amon-Ra). Sa Benbenom je povezana i ptica Bennu, egipatski feniks. Budući da se nakon poplava Nila ponovno pojavljuje tlo, otuda je došlo i vjerovanje u Benbena, koji je izronio iz Nuna, a na kojem su bogovi stvorili život.
Uralski federalni okrug
mini|250px|Položaj Uralskog federalnog okruga unutar Rusije Uralski federalni okrug jedan je od sedam federalnih okruga u Rusiji. Prema popisu iz 2002. godine u okrugu je živjelo 12.373.926 stanovnika, a okrug je zauzimao površinu od 1.788.900 km2. Okrug je uspostavljen 18. maja 2000. godine.
Federalne jedinice
Okrug se sastoji od 6 federalnih jedinica:
Nekropola Velika i Mala Crljivica
Nekropola Velika i Mala Crljivica nalazi se u na području između Ciste Provo i Ciste Velike, Hrvatska. Nekropola je na listi 28 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a. Na listi je 20 nekropola u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, i 2 u Hrvatskoj.
Ovi monolitni kameni nadgrobni spomenici (stećci) nastali su u periodu od druge polovine 12. do 16. vijeka, iako su se najintenzivnije izrađivali tokom 14. i 15. stoljeća. Stećci su izuzetno svjedočanstvo o duhovnim, umjetničkim i historijskim aspektima srednjovjekovnih kultura jugoistočne Evrope, područja u kojem su se tradicije i uticaji evropskog zapada, istoka i juga ispreplitali sa ranijim tradicijama. Ističu se po svojoj međukonfesionalnosti, a ispod njih su sahranjivani pripadnici sve tri srednjovjekovne kršćanske zajednice, uključujući pravoslavnu, katoličku i Crkvu bosansku.
Historija
Lokalitet se gotovo kontinuirano razvijao od prahistorije. Riječ je o kompleksnom arheološkom lokalitetu sa nekoliko razvojnih faza. Prvu fazu predstavljaju tri bronzanodobna tumula – humke. Njihov nastanak vezuje se za obližnje ilirsko naselje Čelanova gradina i druga utvrđenja i tumule na tom području.
Treća faza se odnosi na srednjovjekovno groblje sa stećcima koji su podignuti tokom 14. i 15. stoljeća na pomenutim tumulima i oko njih prateći antičke i tadašnje srednjovjekovne komunikacijske linije. Putevi i bunari su najčešće mjesta gdje se često nalaze groblja sa stećcima. Postavljanje grobova uz cestu je običaj koji seže u antiku (da bi mrtvi čuvali kuće živima). U srednjem vijeku ovo područje je vjerojatno bilo u sastavu župe Radobilja, velike administrativno-crkvene teritorijalne jedinice koja se protezala od lijeve obale rijeke Cetine prema sjeveru i istoku.
Istraživanja i opis
Na lokalitetu su od 2013. do 2016. godine provedena konzervatorsko-restauratorska istraživanja i probni radovi. Zahvati su izvedeni s ciljem procjene stanja opšte očuvanosti stećaka i cijeloga lokaliteta, odabira najpogodnijih restauratorskih materijala i metoda te stvaranja plana sistematske i dugoročne zaštite stećaka. Zbog specifičnosti lokaliteta i problematike propadanja, u projekt su uključeni raznovrsni stručnjaci. Istraživanja su uporedno obavljana na terenu (in situ) i u laboratoriji, a rezultati su višeznačni. Dobivena su saznanja o provenijenciji stećaka, smjernice o mogućnostima zaštite lokaliteta, ali i nove informacije o svrsishodnosti konvencionalnih metoda i materijala za restauraciju kamena, nakon štetnog djelovanja širokog spektra mikroorganizama (lišajeva, bakterija, cijanobakterija i gljivica).
Bazilika svetog Petra
thumb|350px|Bazilika svetog Petra. Papska bazilika svetog Petra u Vatikanu (italijanski Basilica Papale di San Pietro in Vaticano) ili jednostavno Bazilika svetog Petra (latinski Basilica Sancti Petri) je italijanska renesansna crkva u Vatikanu, papskoj enklavi u Rimu. To je najveličanstvenija crkva u kršćanskom svijetu i crkva sa najvećom unutrašnjosti u svijetu koja može primiti oko 60.000 ljudi. Projektovali su je Donato Bramante, Michelangelo, Carlo Maderno i Gian Lorenzo Bernini, a predstavlja najpoznatije djelo renesansne arhitekture.
Katolička tradicija drži da je Bazilika mjesto sahrane svetog Petra, poglavar među Isusovim apostolima i prvi rimski biskup. Grobnica svetog Petra navodno je neposredno ispod glavnog oltara bazilike. Zbog toga su mnogi pape bili pokopani u ovoj bazilici još od ranohrišćanskog perioda, a na ovom mjestu je postojala crkva još od vremena rimskog cara Konstantina Velikog. Izgradnja sadašnje bazilike, koja bi zamijenila staru baziliku svetog Petra iz 4. vijeka, započela je 18. aprila 1506. godine i dovršena je 18. novembra 1626.
Iznad groba sv. Petra, u 16. vijeku, sagrađena je bazilika njemu u čast. Najbolji graditelji i najznamenitiji umjetnici Italije radili su 120 godina kako bi usavršili Petrovu crkvu na čijem glavnom oltaru papa kao glava katoličke crkve služi misu, objavljuje dogme i proglašenja svetaca.
Jedan zapis na tlu srednje lađe navodi koliko je čitava građevina dugačka 194 m (vanjska dužina iznosi, zajedno s trijemom, 211,15 metara), a svod je visok 44 metra. Crkveni prostor zauzima površinu od 15.160 m2, kupola je do vrha križa visoka 133 m, a nose je četiri pilastra nosača, svaki obima od 71 metra?.
Nobelova nagrada za ekonomiju
mini|desno|250px|Objavljivanje dobitnika za 2008.
Nagrada Švedske banke za ekonomske nauke u znak sjećanja na Alfreda Nobela (na švedskom: Sveriges Riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne) jeste nagrada koja se dodjeljuje svake godine za vanserijske intelektualne doprinose u oblasti ekonomije. Nagrada je osnovana od strane Švedske banke (najstarije centralne banke na svijetu) na 300. godišnjicu njenog osnivanja 1968. godine. Iako ta nagrada nije utemeljena na testamentu Alfreda Nobela, laureati iz ekonomije primaju diplomu i zlatnu medalju od švedskog kralja 10. decembra u Stokholmu na istoj ceremoniji na kojoj i dobitnici Nobelove nagrade iz fizike, hemije, fiziologije ili medicine i književnosti. Iznos novčane nagrade za ekonomiju jednak je drugim nagradama.