cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Genotoksičnost
Toksikološko ispitivanje in vitro
Svrha in vitro testiranja je da se utvrdi da li supstrat, proizvod ili faktor okoline izaziva genetičko oštećenje. Jedna tehnika uključuje citogenetičke testove koristeći različite ćelije sisara. Tipovi aberacija otkriveni u ćelijama na koje utiče genotoksična supstanca su hromatidne i hromosomski praznine, lomovi hromosoma, hromatidnw delecije, fragmentacija, translokacija, složena preuređivanja i još mnogo toga. Klastogeni ili aneugeni efekti od genotoksičnog oštećenja će uzrokovati povećanje učestalosti strukturnih ili numeričkih aberacija genetičkog materijala. Ovo je slično mikronukleus testu i testu hromosomskih aberacija, koji otkrivaju strukturne i numeričke hromosomske aberacije u ćelijama sisara.
U specifičnom tkivu sisara, može se izvršiti test limfoma TK+/– na mišu da se testiraju promjene u genetičkom materijalu. Genske mutacije su obično tačkaste, koje mijenjaju samo jednu baza unutar genetićke sekvence za promjenu transkripta i sekvence aminokiselina; ove mutacije uključuju zamjene baza, delecije, pomake okvira i preuređenje. Također, integritet hromosoma može biti promenjen njegovim gubitkom i klastogenim lezijama koje izazivaju višestruke delecije gena i multilokusa. Specifični tip oštećenja određen je veličinom kolonija, praveći razliku između genskih mutacija (mutagena) i hromosomskih aberacija (klastogena).
SOS/umu test test procenjuje sposobnost supstance da izazove oštećenje DNK; temelji se na promjenama u indukciji SOS odgovora zbog oštećenja DNK. Prednosti ove tehnike su što je brz i jednostavan metod i pogodan za brojne supstance. Ove tehnike se izvode na vodi i otpadnim vodama u okolišu.
Testiranje in vivo
Svrha testiranja in vivo je da se utvrdi potencijalna oštećenja DNK koja mogu uticati na hromosomsku strukturu ili poremetiti mitotski aparat koji menja broj hromosoma; faktori koji mogu uticati na genotoksičnost su ADME i popravak DNK. Također može otkriti genotoksične agense propuštene u testovima in vitro. Pozitivan rezultat induciranog hromosomskog oštećenja je povećanje učestalosti [mikronukleus|[mikronukeliranih]] PCE. A mikronukleus je mala struktura odvojena od jedra koja sadrži jedarnu DNK nastala iz DNK fragmenata ili cijelih hromosoma koji nisu bili ugrađeni u ćeliju ćerku tokom mitoze. Uzroci ove strukture su mitotski gubitak acentričnih hromosomskih fragmenata (klastogenost), mehanički problemi zbog lomljenja i izmjene hromosoma, mitotski gubitak hromosoma (aneugenost) i apoptoza. Mikronukleus test in vivo sličan je onom in vitro jer se njime testiraju strukturne i numeričke hromosomske aberacije u ćelijama sisara, posebno u krvnim ćelijama pacova.
Komet test
Komet testovi su jedan od najčešćih testova genotoksičnosti. Tehnika uključuje lizu ćelija pomoću deterdženata i soli. Oslobođena DNK iz lizirane ćelije se elektroforezuje u agaroznom gelu pod neutralnim pH uslovima. Ćelije koje sadrže DNK sa povećanim brojem dvolančanih prekida brže će migrirati na anodu. Ova tehnika ima prednost po tome što detektuje niske nivoe oštećenja DNK, zahtijeva samo veoma mali broj ćelija, jeftinija je od mnogih tehnika, lahka je za izvođenje i brzo prikazuje rezultate. Međutim, ne identifikuje mehanizam koji leži u osnovi genotoksičnog efekta ili tačnu hemijsku ili hemijsku komponentu koja uzrokuje lomove.
Kancer
Genotoksični efekti kao što su delecije, lomovi i/ili preuređivanje mogu dovesti do raka ako oštećenje ne dovede odmah do ćelijske smrti. Regije osjetljive na lomove, koje se nazivaju lomljiva mjesta, mogu biti rezultat genotoksičnih agenasa (kao što su pesticidi). Neke hemikalije imaju sposobnost da izazovu lomljiva mesta u dijelovima hromosoma gdje su prisutni onkogeni, što može dovesti do kancerogenih efekata. U skladu s ovim nalazom, profesionalna izloženost nekim mješavinama pesticida je u pozitivnoj korelaciji s povećanim genotoksičnim oštećenjima kod izloženih osoba. Oštećenje DNK nije ujednačeno po svojoj ozbiljnosti među populacijama jer se izloženi razlikuju u svojoj sposobnosti da aktiviraju ili detoksikuju genotoksične supstance, što dovodi do varijabilnosti u učestalosti raka među osobama. Razlika u sposobnosti detoksikacije određenih spojeva je posljedica naslijeđenih polimorfizama gena uključenih u metabolizam date hemikalije. Razlike se takođe mogu pripisati individualnim varijacijama u efikasnosti mehanizama popravka DNK.
Metabolizam nekih hemikalija rezultira proizvodnjom reaktivnih vrsta kiseika, što je mogući mehanizam genotoksičnosti. To se vidi u metabolizmu arsena, koji proizvodi hidroksilne radikale, za koje se zna da izazivaju genotoksične efekte. Slično, ROS su uključeni u genotoksičnost uzrokovanu česticama i vlaknima. Genotoksičnost nevlaknastih i fibroznih čestica karakteriše visoka proizvodnja ROS iz upalnih ćelija.
Genotoksična hemoterapija
Genotoksična hemoterapija je liječenje raka upotrebom jednog ili više genotoksičnih lijekova. Liječenje je uobičajeni dio standardizovanih režima. Korišćenjem destruktivnih svojstava genotoksina, cilj tretmana je da izazove oštećenje DNK u ćelijama raka. Svako oštećenje naneseno raku prenosi se na potomke ćelije raka kako se nastavlja proliferacija. Ako je ovo oštećenje dovoljno ozbiljno, ono će podstaći ćelije da se podvrgnu apoptozama.
Rizici
Nedostatak liječenja je taj što su mnogi genotoksični lijekovi djelotvorni i na kancerogene i na normalne ćelije. Selektivnost djelovanja određenog lijeka temelji se na osjetljivosti samih ćelija. Dakle, dok su ćelije raka koje se brzo dijele posebno osjetljive na mnoge lijekove, često su pogođene i normalno funkcionirajuće ćelije.
Drugi rizik liječenja je da, osim što su genotoksični, mnogi lijekovi su također mutageni i citotoksični. Dakle, efekti ovih lijekova nisu ograničeni samo na oštećenje DNK. Osim toga, neki od ovih lijekova koji su namijenjeni za liječenje raka su i sami kancerogeni, što povećava rizik od sekundarnih karcinoma, kao što je leukemija.
Danijel, knez Moskve
Danijel Aleksandrovič (ruski: Даниил Александрович; 1261. - 4. mart 1303.) je bio najmlađi sin Aleksandra Nevskog i prvi Veliki knez Moskve.
Biografija
Danijel je bio najmlađi sin Aleksandra Nevskog velikog kneza Vladimira, Novgoroda i Moskve. Po tada već u cijelom ostatku Evrope zaostalom običaju njegov otac svoju državu dijeli među svim svojim sinovima. Kao najmlađi Danijel dobija najmanje važno Moskovsko kneževstvo čiji je nominalni vlasnik od 1263. kada mu otac umire.
Prvih osam godina Danijelovom državom upravlja njegov stric Jaroslav III veliki knez Tvera, čijom smrću Moskva dobija nezavisnost. Od te 1272. godine pa sve do svoje smrti Danijel vodi ratove bez stvarne odluke protiv braće Dimitrija i Andreja III. za upravljanje velikim kneževstvom Vladimira.
Neuspjeh u tim ratovima je potkraj vladavine ipak više nego nadoknađen uspjesima na drugim poljima. Prvo je 1300. godine na prevaru zarobio Konstantina kneza Rjazana od kojega tada dobija teritorijalne ustupke, ali ga ipak ne pušta na slobodu. Taj prvobitni uspjeh je ubrzo nadmašen kada Ivan knez Pereslava 1302. godine umire bez djece i testamentarno poklanja cijelo kneževstvo svome rođaku Danijelu od Moskve.
Nedugo potom u noći s 4. na 5. marta 1303. godine Danijel umire prirodnom smrću ostavljajući svome sinu Juraju I rat s Andrejom III i vojni savez s Tverom.
Kako su tokom njegove vladavine napravljeni prvi manastiri u Moskvi Danijel biva proglašen svecem ruske pravoslavne crkve 1652. godine.
DxDiag
mini|desno|220px|DirectX izvještaj. DxDiag ("DirectX Diagnostics") jeste dijagnostički alat koji se koristi za testiranje DirectX funkcionalnosti i rješavanju problema uzrokovanim hardverskim problemima, vezano za zvuk i video. DirectX Diagnostic može spasiti tekst sa podacima pregleda. Ovi fajlovi se često postavljaju na stranice foruma, ili su dodati e-mail porukama, u cilju dobivanja podrške od strane osoblja za podršku. Ovi izvještaji daju bolji pregled, šta se dešava u računaru, u slučajevima grešaka, ili hardverskih kvarova, ili nekompatibilnosti.
DxDiag je, po početnoj vrijednosti (by default) lociran u %SystemRoot%\System32. U Windows Vista i Windows 7, DxDiag samo pokazuje informacije; nije više moguće testirati hardver i različite DirectX komponente.
KCNJ18
Kir2.6 također poznat kao unutar-usmjereni ionski kanal 18 je protein koji je kod ljudi kodiran genom KCNJ18 sa hromosomske pozicije 17 p11.2. Kir2.6 je unutar-usmjereni kalijski kanal.
Funkcija
Unutar-usmjereni kalijski kanali, kao što je Kir2.6, održavaju membranski potencijal u mirovanju u ekscitabilnim ćelijama i pomažu u repolarizaciji ćelija nakon depolarizacije. Kir2.6 je primarno eksprimiran u skeletnim mišićima i transkripcijski je reguliran hormonom štitnjače.
Klinički značaj
Mutacije ovog gena su povezane sa tireotoksičnom periodičnom paralizom.
Kir6.2
Kir6.2 je glavna podjedinica ATP-osjetljivih K+ kanala, lipid-vođenog unutrašnjeg ispravljača kalijevog ionskog kanala. Gen koji kodira kanal zove se KCNJ11 i nalazi se na hromosomu 11; njegove mutacije povezane su sa urođeni hiperinsulinizmom.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 390 aminokiselina, a molekulska težina  43.541 Da.
Struktura
To je integralni membranski protein. Protein, koji ima veću tendenciju da dozvoli da kalij teče u ćeliju, a ne iz ćelije, kontrolišu G-proteini i pronađen je povezan sa receptorom sulfonilureje (SUR) za čine ATP-osjetljivi K+ kanal.
Klinički značaj
Mutacije u ovom genu uzrok su porodične perzistentne hiperinsulinemijske hipoglikemije dojenčadi (PHHI), autosomno recesivnog poremećaja karakteriziranog nereguliranim lučenjem insulina. Defekti ovog gena mogu također doprineti autosomno dominantnom insulin-neovisni diabetes mellitus tipa II (NIDDM ).
NGC 6290
NGC 6290 (također poznat kao MCG 10-24-88, PGC 59428 i UGC 10665) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 238 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,10 (76 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (69 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Lewis Swift 13. augusta 1885. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Mihele
Mihele (it. Micheli) su naseljeno mjesto u sastavu općine Hrpelje–Kozina, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Mihele su imale 28 stanovnika.
Napomena: ''U 2010. smanjeno za dio naselja koji je priključen naselju Nasirec.''
Filip V, kralj Španije
Filip V (19. decembar 1683 – 9. juli 1746) bio je prvi kralj Španije iz dinastije Burbon od 1. novembra 1700. do 15. januara 1724. kad je abdicirao u korist svog sina Ludovika I, i od 6. septembra 1724. kad je ponovo preuzeo tron nakon smrti sina do svoje smrti 9. jula 1746.
Rođen je u Versaillesu kao unuk francuskog kralja Luja XIV. Njegov otac Luj, prijestolonasljednik Francuske, je imao najjače geneološko pravo na tron Španije koji je ostao upražnjen 1700. godine. Međutim, budući da njegov otac, prijestolonasljednik Francuske, i Filipov stariji brat Luj, vojvoda Burgundije. ne mogu napustiti svoje položaje, izabran je Filip za nasljednika kralja Španije Karla II protiv svoje volje. Bilo je dobro poznato da Francuska želi da objedini titulu kralja Španije i Francuske i poremeti ravnotežu snaga u Evropi. Zbog toga su druge evropske sile poduzele korake da to spriječe. Dolaskom Filipa za kralja Španije izbio je 14-godišnji rat za špansko naslijeđe, koji je završen sporazumom u Utrechtu koji je zabranio bilo koju buduću mogućnost objedinjavanja francuskog i španskog prijestolja. Njegova dva mandata od 45 godina i 21 dan su najduža u modernoj historiji Španije.
Dolazak na vlast
Ni ostalim evropskim silama nije sviđala ideja da Burbonci, već vladajuća dinastija u Francuskoj, zaposjednu i Španiju. Neslaganje oko prava na španski tron na kraju je dovelo do Rata za špansko naslijeđe, u kojem se, izgubivši Gibraltar i Minorku u korist Velike Britanije, te Napulj, Milan i Sardiniju u korist austrijskih Habsburgovaca, oslabljelo špansko prekookeansko carstvo znatno smanjilo.
Filipu je nakon dugih zasjedanja španskog parlamenta bilo dozvoljeno da sjedne na španski tron, pod uslovom da će se u svoje ime i u ime svojih potomaka zauvijek odreći prava na francuski tron, kako Francuska i Španija ne bi nikada bile ujedinjene u personalnu uniju.
Nakon smrti svoje prve žene, Marije Luize Savojske, sa kojom je imao dva sina, Filip je 1714. godine sklopio brak sa Elizabetom Farnese, s kojom je dobio sedmero djece. Novi je brak donio i prevlast italijanskog uticaja nad francuskim, što je rezultiralo politikom koja je željela revidirati Utreški mir i vratiti italijanske posjede. Kardinal Alberoni vodio je jedno vrijeme takvu politiku, međutim, alijansa Velike Britanije, Francuske, Holandije i Austrije to je prekinula. Alberoni nije uspio oteti Britaniji Menorcu i Gibraltar, te vratiti ih Španiji.
Godine 1724. Filip je abdicirao u korist svog najstarijeg sina, Ludovika, ali se vratio na tron nakon Ludovikove smrti sedam mjeseci kasnije.
Filip je pomogao svojim rođacima u Francuskoj da prošire svoje kraljevstvo prilikom Rata za poljsko naslijeđe i Rata za austrijsko naslijeđe, tako što je Austriji preoteo Napulj i Siciliju, a Osmanlijskom carstvu grad Oran. Pred kraj njegove vladavine, Španija je od Britanaca uspješno odbranila svoje kolonije u Južnoj Americi. Španija i Špansko carstvo su se za vrijeme njegove vladavine polahko oporavljali od stagnacije koju su doživjeli pred kraj vladavine Habsburgovaca.
Pred kraj svog života i vladavine Filip je političke afere prepustio svojoj ambicioznoj drugoj supruzi. Umro je 9. jula 1746. godine, a naslijedio ga je sin iz prvog braka, Ferdinand VI.
Autoimunske bolesti
Autoimunske bolesti su brojni poremećaji koji nastaju kao posljedica gubitka imunološke tolerancije organizma na vlastite antigene, odnosno radi se o bolestima kod kojih sam organizam napada vlastite ćelije. Ove bolesti se najčešće javljaju kod pacijenata sa genetskom predispozicijom, izazvanom brojnim egzogenim i endogenim faktorima.
Bilo koji poremećaj u radu imunskog sistema ima za posljedicu slabost tog sistema, koja dovodi do različitih poremećaja, koji mogu biti od lahkih alergijskih do teških imunskih bolesti, različitih imunoloških deficijencija i tumora.
Patofiziologija
Autoimunske bolesti, nastaju usljed oštećenja vlastitih tkiva i organa („organizam napada sam sebe“), ili gubitka tolerancije na vlastita tkiva. Aktivirana ćelijska i humoralna reakcija vezana uz autoimunski proces u organizmu dovodi do oštećenja vlastitih tkiva. Patogenezu i kliničku sliku bolesti određuje vlastiti antigen organa koji je napadnut, odnosno na čijim ćelijama se taj antigen nalazi pa se razlikuju dva tips autoimunskih bolesti:
Imunski sistem štiti organizam od tuđih ćelija i čuva ga od napada vlastitog organizma na vlastite ćelije i na taj način spriječi:
U nastajanju autoimunskih bolesti ulogu imaju genetički i vanjski činioci.
Demografija Lopara
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Lopare imala je 32.537 stanovnika, raspoređenih u 40 naselja.
Popis 1991.
ukupno: 32.537
Popis 1981.
ukupno: 33.769
Popis 1971.
ukupno: 33.847
Mikrospora
thumb|250px|Mikrografija spora (crveno) kod roda [[Selaginella. Tri velike spore na vrhu su megaspore, dok su brojne manje crvene spore na dnu mikrospore.]] Mikrospore su muške spore u Embryophyta (kopnene biljke), koje mogu izrasti u muški gametofit (mikrogametofit), koji tvori anteridiju. Mikrospore se formiraju u mikrosporangiji. Općenito se javljaju kod heterospornih biljaka.
Kod kopnenih biljaka takve spore razvijaju se u muške, dok se megaspore razvijaju u ženske gametofite. Muški gametofit stvara spermatozoide, koji služe za oplodnju jajne ćelije i formiranje zigota. Megaspore su strukture koje su dio smjene generacija u mnogim nesiemenskim vaskularnim skrivenosjemenjačama, svim gimnospermama i svim angiospermama Biljke sa heterospornim životnim ciklusima pomoću mikrospora i megaspora pojavile su se neovisno u nekoliko biljnih grupa tokom devonskog perioda. Mikrospore su haploidne, a nastaju iz diploidnih mikrosporocita putem mejoze.
U cvjetnica je anteridij i mikrogametofit su znatno smanjeni na nekoliko jedara. One se kod golosjemenjača i cvjetnica  obično oznčavaju kao pelud ili polen.
Pored mikrospora, pojavljuju se i velike spore, koje se nazivaju makrospore (ili megaspore). Makrosore nastaju u makrosporangijama. Iz makrospora nastaje ženski gametofit (makrogametofit).
Kod vrta roda Equisetum (konjski repovi) javlja se funkcionalna, ali nema morfološke heterosporije. Dakle, spore su iste veličine, ali gametofiti koji iz njih izrastu su muški ili ženski. Te spore se nazivaju "androspore" i "ginospore".
Misliče
Misliče (it. Villa Mislice) su naseljeno mjesto u sastavu općine Divača, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Misliče su imale 41 stanovnika.
Epska fantastika
mini|desno|Sigurd ubija Fafnira, od Arthura Rackhama Epska fantastika je noviji pravac u književnosti nastao sredinom dvadesetog vijeka. Mnogi smatraju da je osnivač pravca J. R. R. Tolkien svojim kapitalnim djelom "Gospodar prstenova".
Epsku fantastiku odlikuju sljedeće karakteristike:
Pisci koji su obilježili ovaj žanr su: Tolkien i Michael Moorkock, od novijih George R.R. Martin sa svojom serijom knjiga "Pjesma leda i vatre" i Robert Jordan sa serijom knjiga "Točak vremena".
Rudnik (Ilidža)
Rudnik je naseljeno mjesto u općini Ilidža, Bosna i Hercegovina.
IC 1725
IC 1725 (također poznat kao PGC 6432) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 179 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ribe. Najveći prečnik je 0,30 (16 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (16 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 17. januara 1896. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1868
NGC 1868 (također poznat kao ESO 85-SC56) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. novembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 144
NGC 144 (također poznat kao ESO 473-23, MCG -4-2-16 i PGC 1917) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 375 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 0,80 (87 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (87 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Frank Muller 1886. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 3356
NGC 3356 (također poznat kao MCG 1-28-4, PGC 32021 i UGC 5852) je galaksija koja je udaljena oko 284 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 1,70 (140 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (66 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 17. aprila 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spisak naseljenih mjesta u općini Lopare
Opći podaci
Lopare su naselje i općina koja se nalazi u sjeveroistočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Naseljena mjesta u općini Lopare, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 35) su:
Igor Mešin
Igor Mešin (Zagreb, 8. jula 1967.) je hrvatski pozorišni, filmski i televizijski glumac i voditelj.
Vanjski linkovi
https://www.imdb.com/name/nm0581879/
Epizodni likovi u "CSI: Miamiju"
mini|desno|250px|Maxine Valera
Ugljik-dioksid
Ugljik-dioksid (drugi nazivi: karbon-dioksid, karbon (IV) oksid, ugljik (IV) oksid, nepravilno: ugljendioksid) (hemijska formula CO2) je prirodni hemijski spoj dva atoma kisika spojenih sa jednim atomom ugljika kovalentnom vezom. U standardnim uslovima temperature i pritiska je u gasovitom stanju. U Zemljinoj atmosferi se nalazi u količini od oko 0,039% (po zapremini) Dio je ugljikovog ciklusa, a biljke, alge i cijanobakterije ga koriste u procesu fotosinteze (u prisustvu vode djelovanjem sunčeve svjetlosti) za proizvodnju ugljikohidrata, čime se kao nusproizvod otpušta kisik. Međutim, pošto se fotosinteza ne može odvijati u mraku, dio ugljik dioksida proizvode biljke noću u procesu disanja.
Ugljik-dioksid u prirodi nastaje sagorijevanjem uglja ili ugljikovodika, fermentacijom šećera u alkoholnim pićima kao i disanjem svih živih organizama. Ljudi i kopnene životinje ga izbacuju iz disajnih organa. Emitiraju ga vulkani, gejziri i vreli izvori vode te druga mjesta gdje je Zemljina kora tanka. Oslobađa se i iz karbonatnih stijena putem rastvaranja. CO2 se može naći u jezerima na dubinama ispod nivoa mora, te izmješan sa naftom i prirodnim gasom.
Uticaji ugljik dioksida na okolinu su od značajnog interesa. Ugljik dioksid je važan staklenički gas, koji zagrijava površinu Zemlje tako što smanjuje i onemogućava radijaciju toplote u svemir. Atmosferski ugljik dioksid je osnovni izvor karbona za život na Zemlji, a njegova koncentracija u Zemljinoj atmosferi prije industrijske revolucije još od kasnog prekambrija bila je regulirana fotosintetičkim organizmima. Međutim, od industrijske revolucije do danas brzo je porasla koncentracija CO2 u atmosferi zbog sagorijevanja karbonskih (fosilnih) goriva (uglja, nafte i prirodnog gasa). Posljedica povećanja koncentracije CO2 u atmosferi je globalno zatopljenje te antropogene klimatske promjene. Ugljik dioksid je najveći izvor zakiseljavanja okeana pošto on pri rastvaranju u vodi proizvodi ugljičnu kiselinu koja je slaba kiselina te njena ionizacija u vodi je nekompletna.
Fizičke
lijevo|thumb|220px|Fazni dijagram temperature i pritiska kod ugljik dioksida, prikazana je trojna i kritična tačka ugljik dioksida desno|thumb|220px|Uzorci čvrstog ugljik dioksida ili suhog leda To je gas bez boje. U manjim koncentracijama je bez mirisa i okusa. U većim koncentracijama, gas ima oštar kiseli miris. Pri standardnim uslovima temperature i pritiska, gustoća mu je oko 1,98 kg/m3 što je oko 1,5 puta više od zraka te se u zatvorenim prostorima često nalazi na dnu prostorije. Ugljik dioksid ne može biti u tečnom stanju pri pritisku ispod 5,1 atm. Pri pritisku od 1 atm (približno "normalnom" pritisku na nivou mora), gas se pretvara direktno u čvrsto stanje na temperaturi ispod -78,5 °C a iznad te temperature CO2 u čvrstom stanju sublimira direktno u gas. U svom čvrstom stanju, ugljik dioksid se često naziva i suhi led.
Tečni ugljik dioksid se formira samo pri pritisku iznad 5,1 atm. Trojna tačka uglik-dioksida je na oko 518 kPa i −56.6 °C. Kritična tačka je na 7,38 MPa i 31,1 °C. Proučavan je i drugačiji oblik ugljik dioksida u čvrstom stanju pri visokom pritisku u amorfnom obliku sličnom staklu. Taj oblik stakla nazvan karbonija se proizvodi od superohlađenog CO2 pri izuzetno visokom pritisku (40-48 GPa ili 400 hiljada atm) u dijamantskoj komori. Ovo otkriće je potvrdilo teoriju da bi ugljik dioksid mogao postojati u obliku sličnom staklu, poput drugih članova iste elementarne porodice spojeva kao što su silikon, silika staklo i germanij-dioksid. Za razliku od silika i germanijskog stakla, karbonija staklo nije stabilno na normalnom pritisku i vraća se u gasno stanje kada se smanji pritisak.
Struktura i veze
Molekula ugljik dioksida je pravolinijska i centrosimetrična. Dvije C-O veze su jednake i kratke (116,3 pm), a sastoje se iz dvostruke veze. Pošto je centrosimetrična, molekula nema električni dipol. U skladu sa ovom činjenicom, moguće je uočiti samo dvije vibracijske linije u IC spektru i to: antisimetrično proširenje na 2349 cm−1 i savijanje u blizini 666 cm−1. Postoji i simetrično proširenje na 1388 cm−1 koje se može uočiti samo putem Ramanove spektroskopije.
U vodenom rastvoru
Ugljik-dioksid je dosta topljiv u vodi. Vodeni rastvor reagira kiselo (pH oko 4), zbog stvaranja ugljične kiseline:
Ova ravnoteža pomaknuta je jako ulijevo, jer je više od 99% CO2 otopljeno kao molekula, a samo mali dio reagira s vodom, dajući kiselinu. Henryeva konstanta ugljične kiseline je (na 25 °C). Zbog toga, veći dio ugljik dioksida nije prešao u ugljičnu kiselinu već je ostao kao molekula CO2 bez uticaja na pH vrijednost. Relativne koncentracije CO2 i Hsub>2 CO3 te deprotoniziranih formi HCO3− (bikarbonat) i CO32− (karbonat) zavise od pH. U neutralnim i blago alkalnim vodama (pH > 6,5) dominira bikarbonatna forma (>50%) i pretežna je (>95%) pri pH vrijednosti morske vode. U veoma alkalnim vodama (pH > 10,4), dominira karbonatna forma (>50%). Okeani, koji su blago alkalni sa tipičnim vrijednostima pH od 8,2 do 8,5 sadrže oko 120 mg bikarbonata po litru.
Pošto je ugljična kiselina diprotična, ima dvije konstante kisele disocijacije, prva je za disocijaciju u bikarbonatni ion (hidrogen karbonat) (HCO3−):
Ovo je prava prva konstanta kiselinske disocijacije, definirana kao, gdje denominator uključuje samo kovalentnu vezu H2CO3 a ne uključuje hidratizirani CO2(aq). Mnogo manja i mnogo češće spominjana vrijednost oko 4,16x10−7 je vidljiva vrijednost izračunata na bazi (netačne) pretpostavke da je sav otopljeni CO2 prisutan kao ugljična kiselina, tako da je. Pošto većina otopljenog ugljik dioksida ostaje kao molekula, Ka1(vidljiva) ima daleko veći denominator i mnogo manju vrijednost od stvarne Ka1.
Bikarbonatni ion je amfoterična vrsta koja može reagirati i kao kiselina i kao baza, u zavisnosti od pH vrijednosti rastvora. Kod viših pH vrijednosti, on se u velikoj mjeri disocira na karbonatni ion (CO32−):
U organizmima, proizvodnja ugljične kiseline se katalizira putem enzima karbonanhidraze.
Reakcije
CO2 je slabi elektrofil. Njegova reakcija sa vodom ilustruje ovu osobinu, pri čemu je hidroksid nukleofil. S njim reagiraju i drugi nukleofili. Naprimjer, karbanion koji se dobija iz Grignardovog reagensa i organolitijskih spojeva reagira sa ugljik dioksidom te daje karboksilate:
Zastava LK M70
Zastava LK M70 je tip civilne puške koji proizvodi preduzeće Zastava oružje.
Ugljik-dioksid
Reakcije
U metalnim-ugljik dioksid kompleksima CO2 služi kao ligand, a može poslužiti pri konverziji CO2 u druge hemikalije
Zastava LK M70
Karakteristike
Lovački karabin M70 ima originalni Mauzer sistem bravljenja. Cijev je izrađena od hrom-vanadijum čelika, metodom hladnog kovanja, što garantuje visoku preciznost, postojanu tačnost i dugotrajnost.
Kundak lovačkog karabina M70 se izrađuje od kvalitetnog biranog orahovog drveta. Dostupni oblici kundaka su: Svinjska leđa i Monte Carlo. Potkov kundaka se izrađuje od gume, a zaštitnik vrata kundaka se izrađuje od orahovog drveta.
Ugljik-dioksid
Reakcije
Redukcija CO2 u ugljik-monoksid je obično "teška" i spora reakcija: Redoks potencijal za ovu reakciju pri pH vrijednost od približno 7 se kreće oko -0,53 V u odnosu na standardnu vodikovu elektrodu. Enzim ugljik-monoksid dehidrogenaza koji sadrži nikl je katalizator u ovom procesu.
Zastava LK M70
Karakteristike
Lovački karabin M70 je bezbedno oružje kod koga se kočnicom polužnog tipa vrši blokiranje sistema za okidanje. Metalne pređice obezbeđuju sigurno kačenje remnika.
Ugljik-dioksid
Historija
thumb|lijevo|220px|Kristalna struktura "suhog leda" Ugljik dioksid je jedan od prvih gasova koji je opisan kao supstanca različita od zraka. U 17. vijeku, flamanski hemičar Jan Baptist van Helmont je uočio da se sagorijevanjem uglja u zatvorenoj posudi dobija pepeo koji je mnogo lakši od početne količine sagorjelog uglja. Njegovo objašnjenje je bilo da je ostatak uglja transmutirao u nevidljivu supstancu koju je nazvao gas ili divlji duh (spiritus sylvestre)
Zastava LK M70
Karakteristike
Dostupni tipova mehanizma za okidanje su: Na sanduku karabina izrađena su 4 navoja, u koje su uvijeni zaštitni zavrtnjevi. Navoji su namijenjeni za vezu postolja optičkih sprava koje se opciono ugrađuju.
Lovački karabin je opremljen mehaničkim nišanima: zadnji-otvorenog tipa; prednji-mušica sa zaštitnikom.
Ugljik-dioksid
Historija
Osobine ugljik-dioksida su intenzivnije proučavane od 1750tih od strane škotskog fizičara Josepha Blacka. On je zapadio da krečnjak (kalcij-karbonat) može biti zagrijavan ili tretiran sa kiselinama, nakon čega se dobija gas koji je on nazvao fiksni zrak. Otkrio je da je taj gas gušći od zraka i da ne podržava sagorijevanje niti život. Black je otkrio i da taj gas prolazi kroz vodeni rastvor kreča (kalcij-hidroksida), taloži se kalcij-karbonat. On je ovaj fenomen koristio za ilustriranje da ugljik-dioksid nastaje putem ćelijskog disanja i mikrobiološke fermentacije. Engleski hemičar Joseph Priestley je 1772. godine objavio rad pod naslovom Impregnacija vode sa fiksnim zrakom (engl. Impregnating Water with Fixed Air) u kojem je opisao proces sipanja sumporne kiseline na kredu da bi dobio ugljik dioksid, te nastojao da taj gas rastvori u posudi sa vodom. Na taj način je izumio soda vodu.
Ustavna monarhija
desno|350p|mini|Ustavne monarhije sa parlamentarnim sistemom su obojene u crveno. Druge ustavne monarhije (lila) imaju monarha koji ispoljava politiki utjecaj, iako sa određenim restrikcijama. Ustavna monarhija je oblik monarhijske vladavine ustanovljen ustavnim sistemom koji prihvata izabranog ili nasljednog monarha kao šefa države. Moderne ustavne monarhije obično primjenjuju koncept podjele moći gdje je monarh ili nosilac izvršne vlasti ili ima samo ceremonijalnu ulogu. Monarhija u kojoj monarh ima apsolutnu vlast naziva se apsolutistička monarhija.
Ugljik-dioksid
Historija
Ugljik-dioksid je prvi put ukapljen (pri povišenom pritisku) 1823. godine od strane Davya i Faradaya. Najraniji opis čvrstog ugljik-dioksida je dao Charles Thilorier 1834. godine kada je otvorio kontejner tekućeg ugljik dioksida pod pritiskom i otkrio da je hlađenjem nastalim brzim isparavanjem tekućine došlo do formiranja snijega od CO2.
Zastava LK M70
Karakteristike
Standardna površinska zaštita metalnih dijelova ostvaruje se bruniranjem, dok se drveni dijelovi nauljuju i politiraju.
Ustavna monarhija
Kao najočigledniji primjer ustavne monarhije, brojni autori uzimaju britanski parlamentarizam i to iz više razloga:
Zastava LK M70
M70 Fullstock
Ova varijanta M70 ima skraćenu cijev i kundak tipa Mannlicher. Sve ostale karakteristike identične su karakteristikama i opcijama Lovačkog karabina M70 Standard.
M70 Lefthand
Ova varijanta M70 je u suštini ista sa M70 Standard samo što je ergonomski prilagodjena ljevorukim korisnicima.
Ugljik-dioksid
Izdvajanje i proizvodnja
Ugljik dioksid se uglavnom proizvodi kao krajnji nusproizvod četiri tehnologije: sagorijevanja fosilnih goriva, proizvodnje vodika putem reformiranja pare, sinteze amonijaka i fermentacije. Može se dobiti i iz zraka putem destilacije, međutim ovaj način nije efikasan i skup je.
Ustavna monarhija
Dakle, britanski parlamentarizam bi se mogao svrstati u sistem saradnje vlasti koji postoji u ustavnoj monarhiji, uz tradicionalni utjecaj i smenjivanje na vlasti dvije najjače političke partije i uz tradicionalno razvijen sistem građanskih i političkih prava i osnovnih sloboda. U Britaniji nikada nije postojao (niti sada postoji) pisani ustav u klasičnom smislu te riječi. Ova monarhija funkcioniše kao ustavna na bazi odredbi brojnih povelja, konvencija, parlamentarnih i sudskih odluka, ugovora i drugih pravnih akata iz historije koji se odnose na sistem vladavine, položaj i prava monarha i drugih institucija vlasti.
Zastava LK M70
M70 Battue
M70 Battue ima ugradjen ekspres nišan za brzo navodjenje oružja na cilj.
Ustavna monarhija
Za razumijevanje funkcioniranja britanskog oblika ustavne monarhije, neophodno je upoznati se sa najvažnijim periodima njenog razvoja, kao i sa evolucijom i transformacijom njenih osnovnih političkih institucija vlasti. Ukratko rečeno, historija Britanije predstavlja historiju borbe različitih društvenih slojeva za vladavinu prava, a protiv apsolutističke vlasti monarha. U tom smislu se kao prvi stvarni demokratski pravni akt u historiji modernih društava uopšte, spominje engleska Magna charta libertatum (Velika povelja o slobodama) iz 1215. godine. Ova povelja, proglašena od strane kralja Ivana Bez Zemlje, zapravo predstavlja kompromis engleskog kralja i velikaša kojim se ograničavaju neka prava monarha i uspostavljaju prava kontrole i predhodne saglasnosti viših staleža sa uredbama vladara. Dakle, Velika povelja je značajna kao prvi akt i temelj političkog procesa evolucije od apsolutizma ka parlamentarizmu, tj. od jake kraljevske vlasti ka predstavničkom sistemu u Britaniji.
Ugljik-dioksid
Izdvajanje i proizvodnja
Sagorijevanjem svih goriva koja sadrže ugljik, poput metana, prirodnog gasa, destilata nafte (benzina, dizela, kerozina), propana kao i drveta i uglja, stvara se ugljik dioksid i, najčešće, voda. Hemijska reakcija između metana i kisika je data kao primjer:
Zastava LK M70
M70 PS
Lovački karabin LK M70 PS je varijanta modela M70 kod koga je kundak od polimera. Kundak na zadnjem delu ima fiksiran gumeni potkov. Lovački karabin LK M70 PS se izrađuje u varijantama sa i bez mehaničkih nišana.
Tehničke karakteristike
Kalibri koji su najviše zastupljeni u lovu su:
The Clash
Iako je Clash doživio ogroman uspijeh u Engleskoj još od puštanja njihovog prvog albuma u 1977, nisu bili popularni u SAD do 1979. Njihov treći album, London Calling, pušten u kasnoj 1979. je jedan od najvažnijih albuma u istoriji rock muzike;
Institut Néel
Institut Néel je istraživački laboratorij fizike kondenzovane materije smješten u naučnom poligonu u Grenoblu, Francuska. Nazvan je po naučniku Louis Néel.
The Clash
Clashov stav i stil, kao i muzika, utjecali su na mnoge grupe nakon 1980-ih. Epski Record A&R producent nazvao ih je "jedinom važnom grupom". U 2003. uvedeni su u Rock and Roll Hall Of Fame. U 2004. Rolling Stone ih je stavio na 30. mjesto na njihovoj listi 100 najvećih umjetnika svih vremena.
Institut Néel
Institut je nezavisna istraživačka jedinica (UPR2940) francuskog "Centre national de la recherche scientifique" osnovana 2007. u sklopu reorganizacije 4 istraživačka laboratorija: centar za istraživanje na veoma niskim temperaturama (Centre de Recherches sur les très basses températures (CRTBT)), laboratorij za studij elektronskih osobina čvrstih tijela (laboratoire d’étude des propriétés électroniques des solides (LEPES)), laboratorij Louis Néel (laboratoire Louis Néel (LLN)) i laboratorij kristalografije (Laboratoire de cristallographie (LdC)).
The Clash
Ostali članovi
Pojavljuju se u zadnjoj postavi, na albumu Cut The Crap, poslje izlaska Jonesa iz benda:
Ugljik-dioksid
Izdvajanje i proizvodnja
Proizvodnja živog (negašenog) kreča (CaO), materijala koji se često koristi, uključuje zagrijavanje (kalciniranje) krečnjaka na oko 850 °C:
Ustavna monarhija
Sljedeći važan korak ka uspostavljanju ustavne monarhije i ograničenju apsolutne vlasti kralja u Britaniji, bilo je usvajanje akta The Articles of the Barons iste godine kada je usvojena i Velika povelja (1215. godine), što je za jedan sloj britanskog društva (grofove i visoku aristokratiju) značilo zaštitu od nekontrolisanih zahvata engleskog kralja u posjede barona. Međutim, oba ova akta (iako su imala značaj u zaštiti "društvenih" interesa jednog sloja društva - aristokratije), imala su ograničen domet, jer nisu štitili interese širokih narodnih masa.
Taj važan ustavnoravni posao utvrđivanja i izgradnje pravnih osnova monarhističkog uređenja u Britaniji nastavljen je mnogo kasnije, usvajanjem značajnih dokumenata - Peticije o pravima (1628), Habeas Corpus Act-a (1679.) i Bill of rights (1689). Tim aktima nazirao se začetak budućeg britanskog parlamentarizma, jer je uspostavljen Dom lordova i Dom komuna koji, u manje-više nepromjenjenom obliku, postoje i danas u Britaniji. Također, definitivno je ukinuto i dotadašnje kraljevsko pravo na veto (u 18. vijeku), čime se Parlamentu obezbjeđuje centralna pozicija u oblasti donošenja zakona, tj. njegova zakonodavna vlast.
NGC 7806
NGC 7806 (također poznat kao Arp 112, MCG 5-1-25, PGC 112 i UGC 12911) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 219 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 1,10 (70 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (51 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 9. oktobra 1790. godine.
Sacha Baron Cohen
mini|Sacha Baron Cohen Sacha Noam Baron Cohen (13. oktobar 1971) britanski je komičar i glumac napoznatiji po svojim satiričnim likovima, među kojima se ističu: Ali G (MC i sitni kriminalac iz Stainesa), Borat (kazahstanski reporter) te Bruno (austrijski modni kritičar).
NGC 7806
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sacha Baron Cohen
Zbog izražene satire pa i otvorenog ismijavanja pojedinih osoba na nacionalnoj, vjerskoj, državnoj, seksualnoj i drugoj osnovi koje kroz svoje likove Cohen često koristi, njegovi nastupi rijetko koga ostavljaju ravnodušnim: ili se radi oduševljenom prihvaćanju ili o bijesu i oštroj kritici njegovih djela. Posebno često na njegove radove oštro reagiraju pripadnici konzervativnih, državnih ili crkvenih krugova koje Cohen 'potkači' svojim nastupima.
Mrše
mini|280px|Mrše, seoski krajolik Mrše su naseljeno mjesto u sastavu općine Hrpelje–Kozina, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Ugljik-dioksid
Izdvajanje i proizvodnja
Ruda željeza se reducira uz koks u visokoj peći, dajući elementarno željezo i ugljik-dioksid:
Hirohito
Hirohito (japanski: 裕仁, japanski Shōwa-Car (昭和天皇), 29. april 1901. – 7. januar 1989.) je bio japanski car.
Ugljik-dioksid
Izdvajanje i proizvodnja
Kvasci metaboliziraju šećer i proizvode ugljik-dioksid i etanol, poznat i kao obični alkohol, pri proizvodnji vina, piva i drugih alkoholnih pića, kao i proizvodnji bioetanola::
Svi aerobski organizmi proizvode CO2 prilikom oksidiranja ugljikohidrata, masnih kiselina i bjelančevina u mitohondrijama ćelija. Veliki broj reakcija koje se odvijaju u tim procesima su izrazito složene. Jedna od njih je proces fotosinteze. Jednačina razlaganja glukoze i drugih monosaharida pri procesu disanja je:
Hirohito
Njegova vladavina od 1926. obilježena je agresivnom militarističkom politikom Japana (napad na Kinu 1931. i 1937, pakt s Hitlerom 1940). Napadom na SAD (Pearl Harbor 1941.) ušao je u Drugi svjetski rat, u augustu 1945. objavio je bezuslovnu kapitulaciju Japana, a 1946. se odrekao "božanskog porijekla". Međunarodni sud oslobodio ga je 1948. optužbe za ratne zločine.
Ugljik-dioksid
Upotreba
thumb|250px|Mjehurići ugljik-dioksida u gaziranom piću. Ugljik-dioksid se uglavnom koristi u prehrambenoj, hemijskoj i naftnoj industriji.
Proizvodnja hemikalija
U hemijskoj industriji, ugljik-dioksid se uglavnom koristi kao sastojak pri proizvodnji uree i metanola. Metalni karbonati i bikarbonati kao i neki derivati karboksilnih kiselina (npr. natrij-salicilat) se dobijaju iz CO2.
Hrana
Ugljik-dioksid je prehrambeni aditiv, a koristi se kao regulator kiselosti u hrani. Odobren je za upotrebu od strane Evropske unije (označen kao E290 ), u SAD od strane Agencije za hranu i lijekove (US Food and Drug Administration), te u Australiji i na Novom Zelandu (sa oznakom INS 290).
Postoje neke vrste bombona koje se prave tako da se u njih presa ugljik-dioksid pri pritisku od 40 bara. Kada se takvi bomboni stave u usta, ugljik dioksid se otapa i otpuštaju se mjehurići gasa uz karakterističan zvuk. Sredstva za dizanje tijesta uzrokuju njegovo dizanje proizvodeći u njemu ugljik dioksid. Pekarski kvasac proizvodi ugljik-dioksid fermentacijom šećera koji se nalazi u tijestu, dok hemijski kvasci poput praška za pecivo ili pekarske sode otpuštaju ugljik-dioksid kada se zagrijavaju ili kada na njih djeluju kiseline. Ugljik dioksid se upotrebljava za proizvodnju osvježavajućih pića. Tradicionalno, karboniziranje u pivu i mjehurići u vinu su se dešavali putem prirodne fermentacije, ali danas mnogi proizvođači svjesno karboniziraju ova pića ugljik-dioksidom proizvedenim u procesu fermentacije.
Gašenje požara
Ugljik dioksid gasi vatru (stvara inertnu atmosferu onemogućavajući pristup kisiku) te neki aparati za gašenje požara koriste ugljik dioksid punjen pod pritiskom, naročito oni aparati koji služe za gašenje požara na električnim instalacijama. Ti aparati su pogodni i za gašenje požara zapaljenih tekućina, ali ne i za gašenje običnih požara (drveta i sl.) jer, iako onemogućavaju pristup kisiku, ne hlade zapaljene predmete, pa nakon što ugljik dioksid ispari, vatra se opet rasplamsa u dodiru sa atmosferskim kisikom. Međutim, sistemi za gašenje požara koji su zasnovani na ugljik dioksidu su povezani sa nekoliko smrtnih slučaja. Udisanjem velike koncentracije CO2 može doći do gušenja. Američka EPA navodi u izvještaju da se desio 51 incident između 1975. i 2010. godine u kojem su stradale 72 osobe a 145 povrijeđeno, a čiji je uzrok kvar na sistemu za gašenje požara na bazi ugljik dioksida.
Poljopriveda
Biljkama je neophodan ugljik dioksid za proces fotosinteze. U većim staklenicima vrši se obogaćivanje sa dodatnim CO2 da bi se održao rast biljaka i povećala plodnost. Pad koncentracije ugljik dioksida koji je povezan sa fotosintezom unutar staklenika bi doveo do uginuća biljaka ili bi barem značajno usporio njihov rast. U veoma visokim koncentracijama (100 puta više od koncentracije u atmosferi) CO2 može biti otrovan za živa bića. Na taj način porastom koncentracije do 1% ili više u toku nekoliko sati mogu se uništiti paukovi i biljne uši na biljkama u stakleniku. Ugljik dioksid korišten u staklenicima upotrebljava se kao osnovni izvor ugljika za alge iz roda Spirulina.
Ostalo
Tečni i čvrsti ugljik dioksid su važni rashlađivači naročito u prehrambenoj industriji, gdje se koriste pri transportu i skladištenju sladoleda i druge zaleđene hrane. Čvrsti ugljik dioksid poznat i kao suhi led koristi se za manje pošiljke gdje korištenje rashladnih uređaja nije praktično. Čvrsti ugljik dioksid je uvijek na temperaturi ispod −78.5 °C pri normalnom atmosferskom pritisku, bez obzira na temperaturu zraka. Tečni ugljik dioksid (industrijska oznaka R744) se koristio kao rashlađivač prije otkrića R-12 (dihlordifluormetan) te bi mogao ponovno ući u upotrebu zbog mišljenja da R134a (tetrafluoretan) doprinosi klimatskim promjenama. Njegove fizičke osobine su veoma prihvatljive za rashlađivanje, zamrzavanje te zagrijavanje, zbog velikog volumetrijskog kapaciteta hlađenja. Zbog operativnog pritiska do 130 bara, sistemi sa CO2 zahtijevaju vrlo otporne komponente koji su se razvile za masovnu proizvodnju u mnogim sektorima. U klima uređajima automobila, u oko 90% slučajevima u područjima sa hladnijom klimom, R744 se pokazao efikasniji od sistema koji koriste R134a. Tečni CO2 ima i ekološke prednosti jer ne oštećuje ozon, nije otrovan niti zapaljiv te bi u budućnosti mogao zamijeniti hidrofluorougljike u automobilima, klima uređajima i drugim uređajima. Kompanije poput Coca-Cole su već rasporedile svoje razhlađivače za pića na bazi CO2, dok je američka vojska zainteresirana za tehnologiju hlađenja i zagrijavanja na istoj bazi.
U Zemljinoj atmosferi
thumb|lijevo|280px|Keelingova krivulja koncentracije atmosferskog CO2 mjerena na planini [[Mauna Loa, Hawaii]] Ugljik dioksid u Zemljinoj atmosferi se smatra gasom u tragovima, a trenutno se smatra da je njegova prosječna koncentracija oko 0,04% po zapremini (ili 0,0591% po masi). Procjenjuje se da je ukupna masa atmosferskog CO2 oko 3,16x1015 kg (oko 3.000 gigatona). Njegova koncentracija varira u zavisnosti od sezone ali i na regionalnoj osnovi, naročito blizu površine. U gradskim područjima koncentracije su općenito više, dok u zatvorenim prostorijama mogu doseći i do 10 puta više koncentracije od vanjskih. Ugljik dioksid se smatra stakleničkim gasom.
Prema mjerenjima iz novembra 2011. godine, koncentracija ugljik dioksida u Zemljinoj atmosferi iznosi približno 0,039% po zapremini. Njegova koncentracija u atmosferi se neznatno mijenja tokom godine, na šta utiče rast sezonskih biljaka na sjevernoj hemisferi. Tokom proljeća i ljeta na sjevernoj hemisferi, biljke konzumiraju CO2 te se njegova koncentracija smanjuje, dok tokom jeseni i zime raste. I pored sezonskih promjena, smatra se da je koncentracija CO2 tokom 2009. godine porasla za 0,0002%. Pošto ugljik dioksid propušta vidljivu svjetlost ali snažno apsorbuje infracrvenu prije nego što je polahko počne otpuštati u istoj talasnoj dužini u kojoj je i apsorbirao.
Prije nego što je došlo do ispuštanja ugljik dioksida koji je proizvod ljudskog djelovanja, u prahistorijsko doba koncentracije su rasle sa porastom globalne temperature, djelujući kao pozitivna povratna informacija za promjene koje su inducirali drugi procesi poput orbitalnih ciklusa. Ovi sezonski ciklusi u koncentraciji CO2 su prvenstveno povezani sa rastom vegetacije na sjevernoj hemisferi.
Mrše
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Sežana.
Ugljik-dioksid
U Zemljinoj atmosferi
Istraživanja pokazuju da je prije 500 miliona godina količina ugljik dioksida bila oko 20 puta veća nego danas, te se tokom perioda Jure smanjuje 4 do 5 puta, a nakon toga se smanjenje usporava, da bi se prije 49 miliona godina desilo naglo smanjenje. Ljudske aktivnosti poput sagorijevanja fosilnih goriva i krčenje šuma uzrokovali su povećanje koncentracije ugljik dioksida u atmosferi za oko 35% od početka industrijalizacije.
Mrše
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Mrše su imale 29 stanovnika.
Sacha Baron Cohen
Karijera
Uskoro je lik Ali G započeo posjavljivanje u "Dnevniku u 11" na Channel 4. Godine 2000. počinje serija Da Ali G Show koja je 2001. godine osvojila BAFTA nagradu za najbolju komičnu seriju na televiziji. Godine 2002. Ali G je bio glavni lik filma Ali G u parlamentu, a 2003. serija započinje svoje emitiranje u SADu..
Ugljik-dioksid
U svemiru
Istraživanja su pokazala da u Sunčevom sistemu Venera i Mars imaju atmosferu sačinjenu iz ugljik dioksida, uz razliku što Venera ima enormno gušću atmosferu od Marsa. Sumnja se da Pluton u svojoj rijetkoj atmosferi pored dušika također sadrži ugljik-dioksid. Tokom istraživanja planeta izvan Sunčevog sistema, NASA je u septembru 2008. godine otkrila planetu označenu kao HD 189733 b u sazvijeđu Lisice na kojoj bi prema procjenama stručnjaka moglo biti ugljik dioksida.
Sacha Baron Cohen
Karijera
Dana 3. novembar, 2006. u kinima počinje prikazivanje filma Borat: učenje o amerika kultura za boljitak veličanstveno država Kazahstan u kojem glavnu ulogu igra Sacha Cohen kao Borat, reporter iz Kazahstana.
Ugljik-dioksid
Fotosinteza i fiksiranje ugljika
thumb|170px|Pregled procesa fotosinteze i disanja. Ugljik dioksid (desno), zajedno sa vodom, daje kisik i organske spojeve (lijevo) tokom procesa fotosinteze, koji se dalje tokom ćelijskog disanja razlažu na vodu i CO2. thumb|lijevo|170px|Pregled [[Calvinov ciklus|Calvinovog ciklusa i fiksiranja ugljika]] Fiksiranje ugljika je proces uklanjanja ugljik dioksida iz zraka i njegova fiksacija (ugradnja) u čvrste spojeve. Biljke, alge i mnoge vrste bakterija (cijanobakterije) "ugrađuju" ugljik i prave vlastitu hranu tokom procesa fotosinteze. U tom procesu se koristi ugljik dioksid i voda za proizvodnju šećera, a ponekad i drugih organskih spojeva otpuštajući kisik kao nusproizvod.