cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historija Bosne i Hercegovine
Bosanski ejalet
Na vojnom planu u ovom periodu stanovništvo Bosne služi kao "topovsko meso" okupatorima, bivaju regrutirani i učestvuju u mnogim ratovima koje je vodilo Osmanlijsko carstvo; od rata protiv Austrije od 1593. do 1603, rata sa Venecijom, od 1640. do 1669. godine, te ponovo protiv Austrije 1663. godine, poslije čega dolazi do primirja, koje traje sve do 1683. godine, kada se rat nastavlja. U periodu od 1684. do 1687. godine Austrijanci postepeno osvajaju Mađarsku, koja je uglavnom bila pod vojnom kontrolom bosanskih spahija, što je prouzročilo veliku migraciju iz Mađarske u Bosnu. Također, Venecija je izvršila veliki napad na Bosnu 1685. godine, koji je bio odbijen. Potom se, 1697. godine, događa jedna od najtežih invazija na Bosnu od strane Austrijske vojske pod komandom princa Eugena Savojskog. Poslije pobjede u južnoj Mađarskoj, oko 6000 austrijskih vojnika dopire do Sarajeva i njegove branitelje zatiče potpuno nespremne za borbu, te 23. oktobra 1697. godine gotovo potpuno spaljuju grad koji je tada bio sjedište Bosanskog ejaleta sa preko 120 džamija. Austrijska vojska se povlači, a sam rat sa Austrijancima se završava tako što dolazi do sklapanja "Karlovačkog mira", u Sremskim Karlovcima 1699. godine. Ovaj rat je bio prvi veliki vojni poraz Osmanlijskog Carstva, jer Mađarska i Transilvanija bivaju prepušteni Austriji, a veliki dio Dalmacije i Grčka prelaze pod nadzor Venecije. Rezultat proteklih ratova sa Venecijom i Austrijom, odnosno gubljenje velikog teritorija, bio je veliki udarac za Osmanlijskom Carstvu, koje je "jedva dočekalo" prvu priliku da ponovo započne rat sa Venecijom, te 1714. godine, poslije kršenja određenih odredaba "Karlovačkog mira" od strane Venecije. Austrija ponovno postaje saveznik Veneciji te bilježe veliku pobjedu kod Novog Sada (Petrovaradin) 1716. godine, dok su svi njihovi napadi na Bosnu bili uglavnom uspješno odbijeni. Poslije toga dolazi do sklapanja novog mira u Požarevcu 1718. godine, poslije čega Austrija i Venecija uzimaju neke dijelove Bosne, te se uspostavlja današnja jugozapadna granica Bosne.
mini|[[Stari most u Mostaru]]
Sve ovo je rezultiralo da Turska Imperija povisuje poreze prema stanovništvu, te se događaju velike pobune protiv Osmanlijskog Carstva 1727, 1728, 1729. i 1732. Godine 1736]], Austrija krši primirje i napada Bosnu, ali njena vojska biva poražena u Banjalučkom boju, te dolazi do novog primirja 1739, kada se uspostavlja današnja sjeverna granica Bosne. Zatim, ponovno dolazi do velikih ustanaka protiv Osmanlijskog Carstva, koje se događaju 1745. i 1747, a poslije velikog ustanka u Mostaru 1748. sultan šalje pismo "upravitelju" Bosne, Mehmed-paši, koje je sadržavalo samo jednu rečenicu: Bosna mora biti ponovo osvojena! Mehmed-paša se brutalno suprotstavlja ustanicima poslije te naredbe i postepeno uspostavlja mir u zemlji, iako je područje Mostara kasnije ponovno nastavilo biti centrom nezadovoljstva prema Istanbulu, tako da je Mehmed-paša bio prisiljen slati veliku vojsku na Mostar 1768]. Dvadeset godina kasnije ruska carica Katarina Velika i austrijski car Josip II razvili su plan za osvajanje Balkana, te oni ubrzo naređuju napad na Bosnu. Na početku rata obećavaju da će poštivati slobodu vjeroispovijesti svim muslimanima, ukoliko polože oružje i predaju se, a također su se nadali i velikoj potpori katolika i pravoslavaca u cijelom tom planu. Kada 1788. ulaze u Bosnu, mali dio stanovništva pristupa austrijskoj vojsci, ali velika većina svih vjera pruža žestok otpor Austrijancima na samoj granici Bosne, ne dopuštajući njihov daljni prodor, a njima je išla na ruku činjenica da zbog tih napada i Rusija i Austrija bivaju izloženi velikom diplomatskom pritisku, te konačno odustaju od te agresije 1791, a zauzvrat sultan odobrava austrijskom caru zvanični status "zaštitnika kršćana" koji žive unutar Osmanlijskog Carstva.
U vrijeme sklapanja Karlovačkog mira 1699. u Bosni je bilo 12 kapetanija da bi krajem 18. vijeka njihov broj porastao na 32, pokrivajući praktično cijelu Bosnu. Kapetanije su postojale jedino u Bosni. U svojoj suštini, kapetanije su predstavljale skoro apsolutnu nezavisnost Bosne, što se tiče lokalne uprave, dok se još uvijek morao plaćati porez Osmanlijskom Carstvu, ali nisu više stranci direktno vladali, nego sami Bosanci, što je predstavljalo značajan pomak ka nezavisnosti Bosne i činilo je veoma privilegiranom u odnosu na sve ostale zemlje koje su bile pod osmanlijskom okupacijom. Godine 1813. sultan pokušava da umanji ovu nezavisnost, te šalje u Bosnu Siliktar Ali-pašu, koji je imao zadatak da počne proces ukidanja kapetanija u Bosni. Sultan uskoro šalje veliku vojsku, sačinjenu od turskih i albanskih vojnika da pokore Sarajevo, a također 1820. izvršeni su napadi na Mostar i Srebrenicu, te su ubijena dva kapetana: iz Banje Luke i Dervente.
Veliki ustanak i borba za autonomiju
mini|Gradačka kula, administrativno sjedište gradačačkih kapetana Godine 1831. diže se veliki ustanak na čelu s Husein-kapetanom Gradaščevićem za autonomiju Bosne. Te iste godine bosanska vojska, sa Husein-kapetanom Gradaščevićem na čelu, osvaja Travnik i zarobljava vezira, te ga javno ponižava, tjerajući ga da skine novu "reformsku" odjeću i obuče tradicionalnu nošnju. Zatim bosanska vojska sa preko 25.000 vojnika nanosi značajan poraz Velikom veziru na Kosovu, a 12. septembra 1831. godine u Sarajevu i zvanično proglašava autonomiju Bosne. To je praktično značilo punu nezavisnost Bosne iako je diplomatski poručeno sultanu da će se on i dalje biti smatran vrhovnim vladarom Bosne. Sultan potom uspijeva unijeti neslogu među kojima nalazi izdajnike u liku Ali-age Rizvanbegovića i Smail-age Čengića. Šalje veliki vojni kontigent od preko 30.000 vojnika na Sarajevo, pa bosanska vojska doživljava veliki poraz u maju 1832. godine. Husein-kapetan Gradaščević se povlači u Austriju. Pokret za autonomiju odnosno punu nezavisnost Bosne, biva ugušen tek 1850. godine. 1836. godine nekoliko kapetana iz okoline Bihaća diže ustanak koji je krvavo ugušena od strane vojnih trupa iz Anatolije. Sljedeći ustanak se desio 1840. godine kada ponovo Vezir biva istjeran iz Travnika, ali je i taj ustanak ubrzo ugašen od strane regularnih okupatorskih trupa. 1850. godine sultan salje u Bosnu Omer-pašu Latasa, koji do kraja 1850. godine uspostavlja potpunu kontrolu nad Bosnom i ukida kapetanije, te uvodi novi sistem vlasti koji je dijelio zemlju na 9 oblasti. Svaka oblast je bila pod vlašću kajmakama. 1875. godine izbija Hercegovačka buna i brzo se razvija u pravi ustanak koji ima zapažene rezultate.
Aneksija Bosne i Hercegovine
Godine 1877. Rusija, zajedno s Austro-Ugarskom, proglašava rat Osmanlijskom Carstvu i već početkom 1878. ruska carska vojska dolazi skoro do Istanbula, poslije čega dolazi do primirja. Sporazumom koji je ubrzo uslijedio Rusi su diktirali uslove sporazuma, koji su išli puno više njima u prilog, nego njihovim austrougarskim saveznicima. Po ovome sporazumu Rusija osigurava Bugarskoj da se znatno proširi i dobije gotovo punu autonomiju od Osmanlijskog carstva. Bosna je po tom dogovoru ostala dijelom Osmanlijskog carstva. Uz velike reforme i po članku 14. toga sporazuma, bosanski prihodi se od tada pa u naredne tri godine, moraju trošiti isključivo u bosanske svrhe. Ova situacija je bila prilika za da se ponovo pokrene pitanje autonomije Bosne, što je u međunarodnim krugovima navodno shvaćeno kao opasnost od novih sukoba. Zbog toga je ovaj mirovni sporazum bio izmijenjen u julu 1878. u Berlinu, na Berlinskom kongresu. Tu je odlučeno da Bosna, iako teoretski i dalje pod osmanlijskom okupacijom, bude pod administrativnom upravom Austro-Ugarske.
Bosna i Hercegovina za vrijeme vladavine Austro-Ugarske (1878–1918)
mini|Tramvaj se prvi put upotrebljava u Evropi u Sarajevu 1885. Iako je vojna sila Austro-Ugarske ubrzo pokorila početni oružani otpor nakon preuzimanja vlasti, napetosti su ostale u određenim dijelovima zemlje (posebno u Hercegovini). Zbog svega toga došlo je do masovnog iseljavanja pretežno muslimanskog stanovništva. Međutim, uskoro je postignuto stanje relativne stabilnosti i austrougarske vlasti su bile u mogućnosti da se upuste u niz društvenih i administrativnih reformi koje su imale za cilj da Bosnu i Hercegovinu pretvore u "model koloniju". U cilju uspostavljanja pokrajine kao stabilnog političkog modela koji bi pomogao raspršiti rastući južnoslavenski nacionalizam, habsburška vladavina je mnogo učinila da kodifikuje zakone, uvede nove političke prakse i općenito osigura modernizaciju. Habsburgovci su posebnu pažnju posvetili integraciji lokalnih muslimana u tkivo carstva. Najbolji primjer je nastavljanje objavljivanja pokrajinskog godišnjaka (slično kao Osmanlije) na turskom jeziku više od deset godina nakon završetka osmanlijske vladavine. Mnogi lokalni zvaničnici ostali su isti, na primjer Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak, koji je ostao gradonačelnik Sarajeva pod obje vladavine. Još je dobio isti nivo počasti i odlikovanja od Osmanlija i Habsburgovaca. Sve ovo je bilo ono što je jedan historičar nazvao "gotovo besprijekornim prelaskom iz jednog carstva u drugo".
Iako ekonomski uspješna, austrougarska politika - koja se usredsredila na zagovaranje ideala pluralističke i multikonfesionalne bosanske nacije (koju su uglavnom voljeli muslimani Bošnjaci) – nije uspjela obuzdati rastuće plime nacionalizma. Koncept hrvatske i srpske nacionalnosti već se proširio na katoličke i pravoslavne zajednice u Bosni i Hercegovini iz susjedne Hrvatske i Srbije sredinom 19. vijeka i bio je previše dobro ukorijenjen da bi se omogućilo široko prihvaćanje paralelne ideje bosanske nacionalnosti. U drugoj polovini 1910-ih, nacionalizam je bio integralni faktor bosanske politike, pri čemu su nacionalne političke stranke odgovarale trima grupama koje su dominirale izborima.
Kraljevina Jugoslavije
thumb|350px|desno|"Čuvajte Jugoslaviju", navodno posljednje riječi Kralja Aleksandra. Na ilustraciji su prikazani jugoslavenski narodi dok igraju [[Kolo (ples)|kolo.]]
Uspostavljenje Kraljevine Jugoslavije 1929. godine donijelo je ponovno povlačenje granica u banovine koji su namjerno zaobilazile sve etničke i historijske linije. Nastavljaju se srpskohrvatske tenzije oko organizovanja jugoslavenske države, sa konceptom odvojene bosanske upravne teritorijalne jedinice koja je dobila malo ili nimalo pažnje. Sporazumom Cvetković-Maček iz 1939. godine kojim je stvorena Hrvatska banovina, praktički je podijelila Bosnu i Hercegovinu između Srbije i Hrvatske. Međutim, vanjske političke okolnosti prisilile su jugoslavenske političare da skrenu pažnju na rastuću prijetnju koju je predstavljala nacistička Njemačka pod vođstvom Adolfa Hitlera. Međutim, taj period je bio obilježen početkom Drugog Svjetskog Rata već 1939. u Evropi, dok će Jugoslavija postati meta tek poslije 25. marta 1941 kada je pristupila trojnom paktu, ali ubrzo i izašla iz njega kada je izvršen državni udar. To je razbjesnilo Hitlera koji je obećao potpuno uništenje jugoslavenske države, koja je napadnuta 6. aprila 1941.
BiH u okviru NDH i Drugi svjetski rat
Ubrzo nakon što su nacističke snage osvojile Jugoslaviju, čitava Bosna i Hercegovina je stavljena pod kontrolu profašističke Nezavisne države Hrvatske. Tokom rata vlasti NDH su sistematski protjerivale i ubijala jevrejsko i srpsko stanovništvo. To je ponukalo mnoge Srbe da se pridruže četničkom pokretu, koji je osim početne borbe protiv okupatora, počeo da vrši zločine nad Bošnjacima, većinom u istočnoj Bosni.
Početkom 1941. Jugoslavenski komunisti, sa Josipom Brozom na čelu, su organizovali multietnični pokret otpora nazvani partizani. Glavni štab Narodnoosolobodilačkih partizanskih odreda Bosne i Hercegovine na području Bosne i Hercegovine, formiran je 13. jula 1941. godine na sjednici Pokrajinskog komiteta KPJ za Bosnu i Hercegovinu. Bio je potčinjen Vrhovnom štabu Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda Jugoslavije.
Doba socijalističke BiH u okviru Jugoslavije
Po AVNOJ-skim dogovorima i jugoslavenskim ustavima definisana kao srpska, hrvatska i bošnjačka (tada muslimanska) zajednička teritorija, nedjeljiva po principima historijskih činjnica postojanja bosanske države definisana je država Bosna i Hercegovina kao jedna od 6 sastavnih federalnih jedinica socijalističke Jugoslavije pod nazivom Narodna Republika Bosna i Hercegovina, a kasnije Socijalistička Republika Bosne i Hercegovine. Ovaj period je stvarao današnju Bosnu i Hercegovinu u okvirima današnjih granica koje je dobila po dogovorima na zasjedanjima AVNOJ-a. Priznata je kao najrazličitija republika u okviru Jugoslavije.
Imala je svoj specifikum jer je u svom sastavu imala tri glavna slavenska naroda i ostale svoje građane. Josip Broz je često naglašavao da je "Bosna nedjeljiva te da je ona isto i srpska i hrvatska i muslimanska. Svoj najveći industrijski procvat je doživjela baš u ovom periodu. Zbog tog su se na njenom grbu nalazili fabrički dimnjaci kao simbol moderne BiH temeljene na industrijskom razvoju.
Rat u Bosni i Hercegovini
mini|Etnička struktura po naseljima 1991. Nakon održanog referenduma, koji je organiziran 29. februara do 1. marta 1992. godine, koga jedan dio bosanskih Srba bojkotuje, Bosna i Hercegovina proglašava nezavisnost. Oružani sukobi su započeli već u novembru 1991. kada je JNA napala i uništila selo Ravno u trebinjskoj općini. Istovremeno se stvaraju paramilitarne organizacije (HOS, HVO, Zelene beretke, TO BiH), koje pružaju otpor JNA, te novoosnovanoj Vojsci Republike Srpske (VRS). Ove će se vojne formacije kasnije međusobno sukobiti u Bošnjačko-hrvatskom sukobu. Pored već stvorene Republike Srpske, stvara se 1993. godine Hrvatska republika Herceg-Bosna, te je Bosna i Hercegovina praktički podijeljena na tri etnička dijela. Jugoslavenska narodna armija, zajedno sa paravojnim vlastima bosanskih Srba, opkoljava glavni grad Bosne i Hercegovine, Sarajevo, i drži ga u opsadi preko 1300 dana, što je najduža opsada u historiji ratovanja. Mnogi bosanskohercegovački gradovi su zauzeti od strane VRS na samom početku agresije: Foča, Višegrad, Bijeljina, Banja Luka, Prijedor, Doboj, a u njima srpske vojne formacije masovno ubijaju i zlostavljaju Bošnjake i Hrvate. Istovremeno na teritoriju pod kontrolom HVO-a dolazi do sukoba hrvatskih snaga sa jedinicima Armije Republike Bosne i Hercegovine, pogotovo u Mostaru, Travniku, Livnu, Ljubuškom, Čapljini i Gornjem Vakufu. Progoni stanovništva i etničko čišćenje odvija se skoro u svim općinama Bosne i Hercegovine. U jesen 1993. godine Fikret Abdić vrši secesiju prostora općine Velika Kladuša, te dolazi do sukoba između bošnjačkih vojnih jedinica, uspostavlja autonomiju i proglašava Autonomnu pokrajinu Zapadnu Bosnu. U julu 1995, Vojska Republike Srpske je uz logističku pomoć iz Srbije i specijalnih jedinica MUP-a Srbije "Škorpioni", kao i drugih formacija iz Srbije, u Srebrenici počinila genocid nad civilnim bošnjačkim stanovništvom. 12.000 ljudi se vodi kao nestalo, a spisak ubijenih koji nije konačan broji oko 8.372 imena. Rat je okončan 21. novembra 1995. godine, potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma.
Savremena Bosna i Hercegovina
mini|desno|Nova zastava BiH od [[1998. godine]] Ustav Bosne i Hercegovine je donesen na temeljima Dejtonskog mirovnog sporazuma. Po tom ustavu Bosna i Hercegovina je priznata kao nezavisna, suverena država sa punim pravnim subjektivitetom temeljena na vrijednostima mira i pomirenja spremna za evroatlantske integracije. BiH je podjeljenja na tri dijela: dva entiteta, bošnjačko-hrvatska Federacija Bosne i Hercegovine (51% teritorije) i Republika Srpska (49% teritorije) i jednu općinu koja ne pripada niti jednom od entiteta - Brčko Distrikt. Brčko Distrikt je čvorište dva navedena entiteta i odvaja jedan od kantona Federacije od ostatka tog entiteta i odvaja istočni i zapadni dio Republike Srpske. Iako su 1996. godine entiteti bili potpuno etnički segregacijski jer su štitili interese samo pojedinih naroda, danas ta dva entiteta pokušavaju da se kompenzuju koliko toliko sa državnim ustavom tako da su sva tri naroda potpuno konstutivna u oba entiteta i Brčko Distriktu. Godine 1998. Visoki predstavnik je izabrao novu zastavu i grb Bosne i Hercegovine, te himnu koja još nema teksta.
Za sve ove godine / Umrijeću noćas od ljepote
Za sve ove godine / Umrijeću noćas od ljepote peta je singl-ploča sarajevske pop-rok grupe Crvena jabuka. Objavila ga je zagrebačka izdavačka kuća Jugoton u aprilu 1987. u okviru promocije njihovog drugog studijskog albuma. Obje pjesme odsvirala su preostala tri člana ovog muzičkog sastava nakon smrti Dražena Ričla i Zlatka Arslanagića, koji su napisali većinu pjesama na njihovom debitantskom albumu. Na A-strani singla je pjesma "Za sve ove godine". Odsvirana je u lagahnijem pop-rok maniru s instrumentalnim uvodom oponašajuċi božična zvona na sintisajzeru, nakon kojeg slijedi akustična gitara uz pjevanje Dražena Žerića, kojem se pridružuju i ostali članovi ovog sastava. Na B-strani je balada "Umrijeću noćas od ljepote", odsvirana na akustičnoj gitari i klavijaturi. Muziku i tekst za obje pjesme napisao je ritam-gitarist i pjevač Zlatko Arslanagić. U obje pjesme pjevanje je preuzeo klavijaturist Dražen Žerić. Primjetan je u odnosu na prvi album muzički zaokret ka lagahnijim i pjevljivim pop pjesmama, što će donijeti veliku popularnost grupi Crvena jabuka na prostorima bivše Jugoslavije. Snimatelj i producent bio je nekadašnji pjevač i vođa splitske rok-grupe Metak Željko Brodarić Jappa. Singl-ploča je snimljena u Splitu u aprilu 1987, a, kao i njihov drugi LP, Za sve ove godine, posvećena je tragično poginulim Draženu Ričlu i Zlatku Arslanagiću.
NGC 4718
NGC 4718 (također poznat kao IRAS 12479-0500, MCG -1-33-20 i PGC 43463) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 217 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,80 (114 hiljade sg) a najmanji 0,6 uglovnih minuta (38 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 19. februara 1830. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Reichstag
mini|300px|Reichstag
Reichstag je bio parlament Svetog Rimskog Carstva Njemačkog naroda, Sjeverne Njemačke Konfederacije, i Nacističke Njemačke sve do 1945. Danas se njemački parlament zove Bundestag, iako se sama zgrada parlamenta još uvijek zove Reichstag, i nalazi se u glavnom gradu Njemačke, Berlinu.
Ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine
Ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine (MCP) jedno je od deset ministarstava u sastavu vijeća ministara Bosne i Hercegovine, nadležno za civilne poslove građana Bosne i Hercegovine. Službeno sjedište ministarstva civilnih poslova Bosne i Hercegovine nalazi se u zgradi prijateljstva između Grčke i Bosne i Hercegovine na Trgu Bosne i Hercegovine 1 u Sarajevu. Na čelu tog ministarstva nalazi se Dubravka Bošnjak (HDZ BIH).
Do 2002. godine ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine i ministarstvo komunikacija i prometa Bosne i Hercegovine radili su kao ministarstvo civilnih poslova i komunikacija Bosne i Hercegovine. Nakon općih izbora u Bosni i Hercegovini 2002. godine, ta dva ministarstva počeli su djelovati odvojeni.
Historija
Nakon kraja rata u Bosni i Hercegovini 1995, prvih općih izbora u Bosni i Hercegovini 1996. i sastavljenju prve poslijeratne vlade u Bosni i Hercegovini 1997. godine, sa radom je počelo ministarstvo civilnih poslova i komunikacija Bosne i Hercegovine sa Spasojom Albijanićem (SDS) na čelu, koje je prethodnik današnjog ministarstva komunikacija i prometa Bosne i Hercegovine i civilnih poslova Bosne i Hercegovine.
Nakon općih izbora u Bosni i Hercegovini 2002. godine i sastavljenju nove vlade Bosne i Hercegovine između Stranke demokratske akcije (SDA), Srpske demokratske stranke (SDS) i Hrvatske demokratske zajednice Bosne i Hercegovine (HDZ BiH), na čijem je čelu Adnan Terzić (SDA), ministarstvo civilnih poslova i komunikacija Bosne i Hercegovine podijeljeno je u ministarstvo prometa i komunikacija Bosne i Hercegovine sa Brankom Dokićem (PDP) kao ministra i ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine sa Safetom Halilovićem (SBiH) kao ministra.
Organizaciona struktura
Ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine sastoji se od devet organizacionih jedinica i četiri komisije.
Klara Hitler
Klara Hitler (12. august 1860. - 21. decembar 1907.) je bila je majka Adolfa Hitlera
Bila je kćerka Johanna Pölzla i Johanne Hiedler i rođena je u selu Spital, u Austriji, u kući broj 37,koja se nalazila odmah do kuće gdje je odrastao njen budući suprug Alois Hitler, pod skrbništvom njenog djeda.
30. april
30. april / travanj (30. 4) jest 120. dan godine po gregorijanskom kalendaru (121. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 245 dana.
Spisak gradova u Danskoj
Ovo je lista gradova i većih naseljenih mjesta (danski: byer) u kontinentalnoj Danskoj. Danskoj također pripadaju Farska ostrva i Grenland.
NGC 3209
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Arhitektura Škotske
Dvorci su stigli u Škotsku sa uvođenjem feudalizma u dvanaestom vijeku. Prvobitno su to bile drvene konstrukcije sa ogradama, ali su mnoge zamijenjene kamenim dvorcima sa visokim zidovima. U kasnom srednjem vijeku grade se novi dvorci, neki većeg obima, a drugi, posebno u granicama, jednostavnije kule. Barutno oružje dovelo je do upotrebe otvora za oružje, platformi za postavljanje topova i zidova prilagođenih da odole bombardovanju. Arhitektura srednjovjekovnih župnih crkava bila je tipično jednostavnija nego u Engleskoj, ali bilo je i velebnijih crkvenih zgrada u gotičkom stilu. Od ranog petnaestog vijeka, uvođenje renesansnih stilova uključivalo je selektivnu upotrebu romaničkih oblika u crkvenoj arhitekturi, kao u naosu katedrale Dunkeld, nakon čega je direktnije uticalo na izgradnju renesansne palate od kasnog petnaestog vijeka, počevši od Linlitgowa. Privatne kuće aristokrata usvojile su neke od ovih karakteristika i uključile karakteristike srednjovjekovnih dvoraca i kula u planove zasnovane na francuskom zamku kako bi proizveli škotski baronski stil. Otprilike 1560. godine reformacija je dovela do masovnog uništavanja crkvenog namještaja, ukrasa i ukrasa, au periodu nakon reformacije pojavio se jedinstven oblik crkve zasnovan na planu u obliku slova "T".
Nakon restauracije 1660. godine, postojala je moda za velike privatne kuće pod utjecajem paladijanskog stila i povezana s arhitektima Sir Williamom Bruceom i James Smithom. Škotska je dala neke od najznačajnijih britanskih arhitekata osamnaestog vijeka, uključujući: Kolena Kembela, Džejmsa Gibsa, Vilijama Čejmbersa i posebno Roberta Adama. Gledali su na klasične modele, a Novi grad u Edinburgu bio je fokus buma klasične gradnje. Industrijska revolucija je transformisala škotske gradove, što je dovelo do urbanog širenja, što je ilustrovano u stanovima poput onih Gorbalovih u Glasgowu. Novi gradovi, dizajniranih zajednica kao što je New Lanark, koje je 1800. razvio Robert Owen, bili su jedno rješenje. Sociolog Patrick Geddes (1854–1932) preferirao je "konzervativnu hirurgiju": zadržavanje najboljih zgrada u oblasti i uklanjanje najgorih. Došlo je do oživljavanja baronskog stila, posebno nakon obnove kuće Abbotsford za Waltera Scotta iz 1816. godine, i paralelnog oživljavanja gotike u crkvenoj arhitekturi. Neoklasicizam su slijedili William Henry Playfair, Alexander "Greek" Thomson i David Rhind. U kasnom devetnaestom vijeku došlo je do nekih velikih inženjerskih projekata uključujući Forth Bridge, konzolni most i jednu od prvih velikih čeličnih konstrukcija na svijetu.
Najznačajniji škotski arhitekta ranog dvadesetog vijeka, Čarls Reni Mekintoš, razvio je jedinstven i međunarodno uticajan „stil Glasgow“. Arhitekte koji su nastavili koristiti stilove iz prošlosti su James Robert Rhind i James Miller. Od sredine dvadesetog vijeka, arhitektura u Škotskoj postaje sve utilitarnija i pod uticajem modernizma. Ključni škotski arhitekti u ovom pokretu su Thomas S. Tait, James Stirling i James Gowan. Uvođenje brutalizma dovelo je do urbanih čišćenja i ekstenzivne upotrebe kule. Stil je također korišten u novim gradovima kao što su Glenrothes i Cumbernauld, ali je dobio značajne kritike. Noviji veliki arhitektonski projekti uključuju Škotski izložbeni i konferencijski centar, Glasgow, mnoge upečatljive moderne zgrade uz obalu rijeke Clyde i zgradu škotskog parlamenta u Edinburgu.
Praistorijsko doba
mini|Skara Brae, neolitsko naselje, smješteno u zaljevu Skaill, Orkney. Grupe doseljenika počele su graditi prve poznate trajne kuće na današnjem tlu Škotske prije oko 9500 godina, a prva sela prije oko 6000 godina. Kamena zgrada u Knap of Howar u Papa Westrayu, Orkney, jedna je od najstarijih sačuvanih kuća u sjeverozapadnoj Evropi, koja koristi lokalno sakupljeni šut u suhoj kamenoj konstrukciji. Skara Brae na kopnu Orkney takođe datira iz ovog perioda i najkompletnije je neolitsko selo u Evropi. Neolitska naselja, groblja i ritualna mjesta su posebno česta i dobro očuvana na sjevernim i zapadnim otocima, gdje je nedostatak drveća doveo do toga da je većina građevina izgrađena od lokalnog kamena. Iz ranog i srednjeg bronzanog doba imamo dokaze o zauzeću crannogs, okruglih kuća koje su djelomično ili u cijelosti izgrađene na vještačkom ostrvu, obično u jezerima, rijekama i estuarnim vodama. Narodi Škotske iz ranog željeznog doba, posebno na sjeveru i zapadu, živjeli su u značajnim kamenim zgradama zvanim atlantske okrugle kuće. Ostaci stotina ovih kuća postoje širom zemlje, neke su samo gomile ruševina, druge sa impresivnim kulama i pomoćnim zgradama. Datiraju od oko 800. godine prije nove ere do 300. godine nove ere, a najimpozantnije strukture su stvorene oko 200-100. godine p.n.e.. Na jugu i istoku sačuvane su veće zemljane gradine. Postoje dokazi o oko 1.000 gradina iz željeznog doba u Škotskoj, većina koja se nalazi ispod linije Clyde-Forth. Čini se da su bili uglavnom napušteni u rimskom periodu, ali izgleda da su neki ponovo zauzeti nakon njihovog odlaska. Većina je kružna, sa jednom palisadom oko ograđenog prostora.
IC 1493
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Allen Iverson
Allen Ezail Iverson bivši je američki košarkaš koji je u NBA ligi igrao za 4 ekipe, najduže za Philadelphia 76erse, gdje je i imao najbolje rezultate. U posljednjoj sezoni u karijeri bio je član Beşiktaşa. S visinom od 183 cm igrao je na pozicijama plejmejkera i beka šutera.
Venecijansko bijenale
mini|desno|250px|Venezia - Biennale d'arte 2009
Allen Iverson
U NBA ligu je došao 1996, kad su ga na NBA draftu, kao prvi izbor, birali Philadelphia 76ersi. U prvoj sezoni dobio je nagradu za novajliju godine i izabran u prvu petorku novajlija. Godine 2001. osvojio je nagradu za najkorisnijeg igrača lige. 9 puta pojavio se na NBA All-Star utakmici, propustivši jedan nastup zbog povrede.
Venecijansko bijenale
Venecijansko bijenale (italijanski: Biennale di Venezia) je najstarija i najprestižnija izložba savremene umjetnosti na svijetu koja se održava svake druge godine u Veneciji, na prostoru Giardina. Venecijansko bijenale je jedinstveno po tome što je njegov veliki dio organiziran kao predstavljanje nacionalnih selekcija pored centralne međunarodne izložbe u Izložbenoj palati i u prostoru Arsenala, starog lučkog dijela grada.
Allen Iverson
Godine 2008. ESPN ga je ocijenio kao petog najboljeg beka šutera u historiji NBA lige. Službeno je objavio povlačenje iz profesionalne košarke 30. oktobra 2013. 4. aprila 2016. izabran je u Košarkašku Kuću slavnih.
Windows Registry
Windows Registry (registar) je baza podataka koja je sastavni dio operativnih sistema Microsoft Windows i u kojoj su zabilježena podešavanja operativnog sistema i korisničkog okruženja, podaci o instaliranim programima, računarskoj opremi i svi drugi podaci vezani za pravilno funkcionisanje računarskog sistema. Na ovaj način su organizovani svi 32-bitni i 64-bitni windowsi, kao i Mobilni Windowsi.
Kada se prvi put pojavio u Windowsima 3.1, primarna svrha registra je bila spremanje konfiguracijskih informacija za komponente bazirane na COM-u. S pojavom Windowsa 95 i NT, njegova se uloga proširila i na konfiguracijska podešavanja za aplikacije koje su prethodno koristile .ini fajlove.
Uloga
Nekada su za aplikacije postojale .ini fajlovi u koje su programi spremali sopstvena podešavanja. Često su se nalazile na zajedničkoj lokaciji što je, u slučaju više korisnika, onemogućavalo da svaki ima svoja podešavanja. Kontrastno, registar sprema sva aplikacijska podešavanja u jedan središnji repozitorijum i to u standardizovanom obliku. Ovo ima više dobrih strana u odnosu na .ini fajlove.
Također, registar omogućava da više korisnika dijeli isti računar, kao i da programi rade za korisnike koji nisu administratori. Backup je isto tako jednostavniji, jer se registru može pristupiti preko mrežne veze za udaljeni pristup i menadžment.
RBD
RBD je meksička pop/rock grupa koja je postala poznata u 2004.
Povelja
mini|230px|desno|[[Cetingradska povelja, dokument kojim je 1527. potvrđen izbor Ferdinanda Habsburgovca za hrvatskog kralja]] Povelja (karta, iz lat. carta) ili na bosanskom dokument, najam broda, povlastica, stari rukopis, ugovor ili ustav.
Uglavnom se u historiji koristila povelja kao važan kraljevski ili državni dokument.
Nagrada "Mak Dizdar"
Nagrada Mak Dizdar je nagrada koju dodjeljuje književna manifestacija "Slovo Gorčina" u Stocu za najbolju prvu neobjavljenu knjigu pjesama. Ona ima za cilj da afirmiše mlade pjesnike i podstiče njihovo daljnje stvaralaštvo. Neki od dobitnika nagrada su:
Kategorija: prva neobjavljena zbirka pjesama
Književna Nagrada Mak Dizdar se dodjeljuje u kategoriji prve neobjavljene zbirke pjesama. Nagrada se uručuje u sklopu kulturne manifestacije "Slovo Gorčina", izvorno vezane za Stolac, rodno mjesto pjesnika Mehmedalije Maka Dizdara. Prvu nagradu je 2007. godine dobio Omer Ibrahimagić iz Tuzle za pjesnički rukopis "Neobjavijena zbirka pjesama". Iste godine, drugu nagradu je dobio rukopis "Rutinski zahvat" autora Mensura Ćatićaaiz Visokog, dok je treću nagradu osvojila Melida Pravančić iz Tešnja za "Pjesme".
Dobitnici nagrade
Spisak nagrađenih je nepotpun, jer je predratna dokumentacija uništena u ratu.
Teritorija Jervis Bay
Jervis Bay teritorija (eng. Jervis Bay Territory) je savezna teritorija Australije. Savezna vlada ga je kupila od države Novi Južni Wales 1915. zbog toga jer Teritorija australijskog glavnog grada nije imala pristup moru. Bio je dio Teritorije australijskog glavnog grada do 1989.
mini|300px|Karta Jervis Bay teritorije
lijevo|mini|280px|Položaj Teritorije australijskog glavnog grada i Jervis Bay teritorije
NBA 1999/2000.
NBA sezona 1999-2000 je bila 54. sezona NBA lige.
NGC 903
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 7633
NGC 7633 (također poznat kao ESO 77-15 i PGC 71274) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 172 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Indijanac. Najveći prečnik je 2,30 (115 hiljada sg) a najmanji 2,0 uglovnih minuta (100 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 2. novembra 1834. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Daniel Westling
Princ Daniel, vojvoda od Västergötlanda (prethodno Daniel Westling; rođen 15. septembra 1973. godine u Örebru), je suprug švedske prijestolonasljednice Victorije, kćerke švedskog kralja Carla XVI Gustafa i kraljice Silvije. Westling je prije braka vodio tri teretane u Stockholmu.
Sin Ollea i Eve Westling, krunsku princezu Victoriju upoznao je 2002. godine kao njen lični trener. Westling i princeza su od tada u vezi. Dana 1. jula 2008. godine Westling se uselio u kraljevsku palaču Drottningholm. Dana 24. februara 2009. godine Victoria je dobila dozvolu da sklopi brak s Westlingom. Vjenčanje je održano 19. juna 2010. godine, na 34. godišnjicu vjenčanja Victorijinih roditelja.
Po vjenčanju s krunskom princezom Victorijom, vojvotkinjom od Västergötlanda, Daniel Westling je postao princ od Švedske i vojvoda od Västergötlanda, te dobio oslovljavanje "njegova kraljevska visost".
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018 - grupa C
Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018 – grupa C bila je jedna od osam grupa grupne faze takmičenja na Svjetskom prvenstvu 2018. koje se odigralo u Rusiji. Takmičenje u grupi C igralo se od 16. do 26. juna 2018. godine. U grupi C nalazile su se četiri reprezentacije: Francuska, Australija, Peru i Danska. Francuska kao pobjednik grupe, te Danska kao drugoplasirana ekipa obezbijedili su nastavak učešća u osmini finala Svjetskog prvenstva.
Ekipe
<references group="lower-alpha"/>
Francuska - Australija
<section begin=SP 2018 - utakmica 5 /><section end=SP 2018 - utakmica 5 />
Peru - Danska
<section begin=SP 2018 - utakmica 6 /><section end=SP 2018 - utakmica 6 />
Danska - Australija
<section begin=SP 2018 - utakmica 22 /><section end=SP 2018 - utakmica 22 />
Francuska - Peru
<section begin=SP 2018 - utakmica 21 /><section end=SP 2018 - utakmica 21 />
Danska - Francuska
<section begin=SP 2018 - utakmica 37 /><section end=SP 2018 - utakmica 37 />
Australija - Peru
<section begin=SP 2018 - utakmica 38 /><section end=SP 2018 - utakmica 38 />
Lana Del Rey
Elizabeth Woolridge Grant (rođena 21. juna 1985), poznatija pod scenskim imenom Lana Del Rey, američka je pjevačica i kantautorica.
Njeno umjetničko ime spoj je imena američke glumice Lane Turner i Fordovog tipa automobila Del Rey, samu sebe naziva "gangsta Nancy Sinatra". Kao muzičke uzore navodi Brucea Springsteena, Thomasa Newmana i Kurta Cobaina.
Lanina muzika je poznata po filmskom zvuku i njegovim referencama s različitim aspektima pop kulture, naročito iz 1950-ih i 1960-ih godina. Najpoznatiji singlovi su Video Games, Blue Jeans, Born to Die.
Biografija
Lana Del Rey rođena je u New Yorku. Kćerka je Rob Granta, milionera i investitora. Američka je pjevačica, kantautorica, model i režiserka videospotova iz Lake Placida, New York. Rođena je u mjestu Lake Placid gdje je i odrasla. Kad je napunila osamnaest godina preselila se u svoje rodno mjesto gdje je završila metafiziku (granu filozofije) na Univerzitetu Fordham. Tada je počela pisati tekstove i pjesme koje je izvodila u noćnim klubovima New Yorka.
Godine 2008. je izdala prvi EP pod nazivom Kill Kill. Godine 2010. izdaje prvi studijski album Lana Del Ray za nezavisnu izdavačku kuću. Album je nakon kratkog perioda iz nerazjašnjenih razloga povučen iz prodaje.
2011. godine potpisuje ugovor za Stranger Records i objavljuje debi singl Video Games. U oktobru 2011. potpisuje sa Interscope Records i najavljuje za januar 2012. godine album Born to Die. U junu 2014. treći album Ultraviolence koji se nakon puštanja u prodaju popeo na prvo mjesto iTunes ljestvica najprodavanijih albuma u preko 50 zemalja u svijetu, a u SAD-u je album u prvoj sedmicu prodaje popeo na prvo mjesto Billboardove Top 200 ljestvice najprodavanijih albuma sa 182.000 prodanih primjeraka. U januaru 2015. je u intervjuu izjavila da već ima 10 pjesama za novi studijski album Honeymoon koji je izašao u augustu 2015. godine.
Privatni život
Lana Del Rey je za magazin GQ izjavila da je bila ovisnik o alkoholu, sa 14 je prvi put bila na odvikavanju od alkohola.
Del Rey na lijevoj ruci ima tetovažu slova "M", kao uspomenu na nanu Madeleine, kao i riječ "raj". Na desnoj ruci ima istetoviran tekst "ne vjeruj nikom". Na prstu desne ruke ima istetovirane riječi "umrijeti mlad".
Europij
Europij je hemijski element sa simbolom Eu i masenim brojem 63. U periodnom sistemu nalazi se u grupi lantanoida i te zbog toga ubraja u metale rijetkih zemalja. Samo su europij i americij elementi koji su nazvani po kontinentima.
Kao i ostali lantanoidi, europij je također srebreno-sjajni teški metal. Njegove osobine ne slijede kontrakciju lantanoida. Zbog njegove elektronske konfiguracije, ovaj element ima značajno manju gustoću kao i dosta niže tačke topljenja i ključanja u odnosu sa susjedne elemente iz periodnog sistema. On je hemijski najreaktivniji rijetki zemni metal. Prve naznake postojanja elementa dali su William Crookes i Paul Émile Lecoq de Boisbaudran 1896. godine, a Eugène-Anatole Demarçay je kasnije uspio dokazati postojanje elementa putem spektroskopije, te ga i izolirati.
Ovaj element ima značajnu primjenu u tehnici, jer se koristi kao materijal za izradu svjetlećih tijela poput katodnih monitora, koji su ranije korišteni kao ekrani za računare i televizore, zatim u sijalicama i LCD monitorima. U tim proizvodima, crvena i plava boja dobija se od supstanci koje su dopirane europijem, a koje na taj način fluoresciraju u određenom željenom spektru.
Historija
Prve naznake o postojanju elementa koji je kasnije nazvan europij dao je William Crookes 1885. godine. Pri ispitivanju spektra fluorescencije smjese samarija i itrija zabilježio je signale neobičnih narandžastih spektralnih linija, a koje su bile snažnije u smjesi elemenata nego kada su ti elementi bili u čistom stanju. Shvatio je da te linije ukazuju na postojanje novog nepoznatog elementa, pa ih je nazvao "nenormalne linije", a hipotetički element Sδ. Novo otkriće koje je utrlo put otkriću ovog elementa napravio je Paul Émile Lecoq de Boisbaudran 1892. godine, kada je pored "nenormalnih" Crookesovih linija, u spektru samarija otkrio još tri, do tada nepoznate, plave spektralne linije. Godine 1896. Eugène-Anatole Demarçay je pretpostavio na osnovu ultraljubičastog spektra postojanje jednog novog elementa između samarija i gadolinija, pri čemu je 1900. godine utvrdio, da bi taj element mogao biti isti onaj kojeg su proučavali Crookes i Boisbaudran. Naredne godine Demarçay je pošlo za rukom da taj element izolira pomoću frakcijske kristalizacije dvostrukih soli samarij/europij-magnezij nitrata. Element je nazvao po imenu kontinenta Evropa, Europij. Analogno načinu kako je europij dobio ime, naučnici Glenn T. Seaborg, Ralph A. James i Leon O. Morgan su 1948. godine element koji se u periodnom sistemu nalazi direktno ispod europija, a koji spada u aktinoide također nazvali po jednom kontinentu (Americi), americij.
Prva važnije tehnička upotreba ovog elementa bila je proizvodnja europijem dopiranog itrij-vanadata. Taj materijal za izradu crvenih svjetlećih tijela otkrili su 1964. Albert K. Levine i Frank C. Palilla, a kasnije je odigrao vrlo važnu ulogu u razvoju televizije u boji. U te i slične svrhe, izgrađen je i prvi rudnik za dobijanje ruda rijetkih zemalja u kalifornijskom Mountain Passu, iz kojeg se počev od 1954. intenzivno eksploatira ruda.
Fizičke
Kao i ostali lantanoidi, europij je mehki, teški metal, srebrenog sjaja. Ima neuobičajeno nisku gustoću od 5,245 g/cm3, što je znatno niže od njemu susjednih lantanoida iz periodnog sistema, kao što su samarij ili gadolinij, a također niže i od lantana. Isto važi i za njegovu relativno nisku tačku topljenja od 826 °C i tačku ključanja 1440 °C (kod gadolinija: tačka topljenja 1312 °C, a ključanja 3000 °C). Ove vrijednosti su u suprotnosti sa, inače primjenljivom, kontrakcijom lantanoida, a uzrok tome je elektronska konfiguracija europija [Xe] 4f7 6s2. Pošto mu je f-ljuska polovično popunjena, samo dva valentna elektrona (6s2) su dostupna za kreiranje metalnih veza; zbog toga dolazi do dosta stabije sile vezivanja i znatno većeg atomskog radijusa metala. Slične karakteristike zapažene su i kod iterbija. Kod ovog elementa, sa dvije u potpunosti popunjene f-ljuske također postoje samo dva valentna elektrona dostupna za kreiranje metalnih veza.
Pri izuzetno visokom pritisku iznad 34 GPa mijenja se elektronska konfiguracija europija iz dvovalentne u trovalentnu. Ovim se postiže superprovodljivost elementa, a koja se javlja pri pritisku od oko 80 GPa i temperaturi od oko 1,8 K. Ioni europija, koji su ugrađeni u vlastite osnovne rešetke, pokazuju izrazitu fluorescenciju. Pri tome je emitovana talasna dužina zavisna od oksidacijskog stanja. Tako naprimjer ioni Eu3+ fluoresceniraju gotovo nezavisno od osnovne rešetke u rasponu od 613 do 618 nm, što odgovara intenzivnoj crvenoj boji. Za razliku od njega, maksimum emisije iona Eu2+ je daleko više zavisan od osnovne rešetke te naprimjer za osnovnu rešetku barij magnezij-aluminata iznosi 447 nm u plavom dijelu spektra, dok za stroncij-aluminat (SrAl2O4:Eu2+) iznosi 520 nm u zelenom spektru.
Hemijske
thumb|lijevo|180px|Komad europija oksidiran stajanjem na [[zraku, presvučen žutim europij(II)-karbonatom]] Europij je tipičan neplemeniti metal i reagira sa većinom nemetala. On je jedan od najreaktivniji lantanoida, a sa kisikom reagira najbrže. Ako se zagrije na temperaturu od oko 180 °C, spontano se zapali u kontaktu sa zrakom i sagorijeva do europij(III)-oksida.
Europij reagira također i sa halogenim elementima fluorom, hlorom, bromom i jodom dajući trihalide. Pri reakciji s vodikom nastaju nestehiometrijske hidridne faze, u kojim atomi vodika ulaze u šupljine unutar kuglaste kristalne rešetke metala.
Ovaj metal vrlo sporo se rastvara u vodi, dok se u kiselinama rastvara mnogo brže istiskujući iz nje vodik i gradeći bezbojne ione Eu3+. Također bezbojni ioni Eu2+ dobijaju se elektrolitičkom redukcijom na katodi u vodenom rastvoru. To je jedini dvovalentni ion nekog lantanoida koji je stabilan u vodenom rastvoru. Europij se može rastvarati u amonijaku, pri čemu kao i kod alkalnih metala nastaje plavi rastvor u kojem se nalaze solvatizirani elektroni.
Kation Eu3+ spada, pored Sm3+, Tb3+ i Dy3+ među katione lantanoida, koji u posebno sačinjenim kompleksima mogu emitirati svjetlost u vidljivom dijelu spektra usljed apsorpcije određenih talasnih dužina. Trovalentni kation europija je jedan od kationa koji je u vodenom rastvoru bezbojan, ali s kojem organski ligandi mogu izazvati takozvani efekt antene sa koordiniranim izduženim sistemom π elektrona, pri čemu centralne čestice snažno iskazuju luminescentne osobine. Tako π elektroni liganda provode apsorbiranu energiju ulazne svjetlosti (od oko 355 nm) do 5d elektrona iona Eu3+, čime on odlazi u 4f orbitalu te pri povratku u prvobitnu orbitalu emitira svjetlost u vidljivom dijelu spektra (oko 610 nm talasne dužine).
Izotopi
Više izotopa europija kao što su 152Eu, 154Eu i 155Eu nastaju pri razbijanju jezgara atoma uranija i plutonija. U tom procesu, izotop 155Eu ima udio od oko 0,03 % od ukupne količine proizvoda raspada te predstavlja najčešći izotop europija koji nastane na taj način. Prisustvo radioaktivnih izotopa europija potvrđeno je na atolu Rongelap tri godine nakon kontaminacije atola u čijoj blizini je izvršen test atomske bombe u sklopu "operacije Castle".
Rasprostranjenost
Europij je na Zemlji vrlo rijedak element. Njegov udio u kontinentalnoj Zemljinoj kori iznosi oko 2 ppm. On se nalazi u vidu sporednih sastojaka u različitim lantanoidnim mineralima, a minerali gdje je europij glavni sastojak nisu poznati. Metal je sadržan u ceritnim rudama poput monacita i bastnesita, kao i u rudama iterbija poput ksenotima, a gdje udio europija uglavnom iznosi između 0,1 i 0,2%. Za industrijsko dobijanje europija najvažnije nalazište do 1985. bila je ruda bastnesita u kalifornijskom rudniku Mountain Pass, a poslije je glavni izvor rude ovog metala postao kineski rudnik Bayan Obo (白云矿区).
U nekim magmatskim stijenama, koncentracija europija može biti viša ili niža od one koja bi se očekivala kao standard relativne zastupljenosti rijetkih metala određen pomoću hondrita. Ovaj fenomen naziva se i anomalija europija a odnosi se na to, da se pod reducirajućim uslovima unutar magme Eu3+ može reducirati do Eu2+. Ovaj ion posjeduje veći ionski radijus od trovalentnog europija pa se zbog toga može lakše uklopiti i integrirati u određene minerale, uglavnom na mjesta stroncija ili kalcija u kalifeldspatu i plagioklasu, pri čemu onda oni iskazuju pozitivnu anomaliju europija. Ovi minerali se kristaliziraju iz istopljene magme te se zatim odvajaju iz nje, dok trovalentni europij ostaje rastopljen u magmi. Međutim, za uklapanje u neke stijene poput piroksena i olivina na mjesta gdje se nalaze željezo, magnezij i kalcij, ion Eu2+ je isuviše velik, pa tako dolazi do negativne anomalije europija. Osim pri kristalizaciji plagioklasa, anomalija europija se može desiti i pri topljenju stijena. Pošto je koeficijent razdvajanja između kristala i istopljene smjese oko 10 puta veći nego kod drugih rijetkih zemnih elemenata, pri djelimičnom topljenju stijena bogatih plagioklasom u istopljenju smjesu dospijeva vrlo malo europija što rezultira negativnom anomalijom europija kada stijene ponovno počnu otvrdnjavati. Ova anomalija je pokazatelj stepena frakcionizacije magmatskih stijena.
Vrlo izražena anomalija europija pronađena je u stijenama donesenim sa Mjeseca, pri čemu uzorci bogati plagioklasom sa Mjesečevih "visoravni" imaju pozitivnu (povišen udio europija), dok bazaltni uzorci nađeni u kraterima i dolinama Mjeseca negativnu anomaliju. Prema mišljenjima naučnika, ova činjenica pruža izuzetne podatke o geološkoj historiji Mjeseca. Pri tome se pretpostavlja da su visoravni sa svojim anortozitima izdiferencirale od Mjesečevog unutrašnjeg omotača prije otprilike 4,6 do 4,4 milijarde godina, pa se stoga sastoje iz olivinsko-piroksenskih stijena siromašnih europijem. Mlađe bazaltne stijene iz Mjesečevih dolina, koje su nastale iz bazaltskog djelimično otopljenog omotača jezgra Mjeseca, iz istog razloga su siromašne europijem.
Dobijanje
thumb|lijevo|180px|Europij, komad od oko 300 g, kristaliziran u obliku dendrita, visoke čistoće 99,998 % Eu/TREM Zbog sličnosti sa metalima s kojima je redovno povezan u rudama i mineralima, kao i zbog vrlo male koncentracije u njima, razdvajanje europija od drugih lantanoida je izrazito teško, a istovremeno i izuzetno važno, pogotovo zbog tehničkih načina upotrebe elementa.
Nakon "digestije" (starenja taloga polaznih materijala poput monacita ili bastnesita pomoću sumporne kiseline ili sode, mogući su različiti načini odvajanja metala. Osim ionsko-izmjenjivačkih tehnika, najviše se izvode postupci koji se zasnivaju na tečno-tečno ekstrakciji i redukciji Eu3+ na Eu2+. U tim postupcima, iz bastnesita, kao polaznog materijala, odvaja se cerij u obliku cerij(IV)-oksida. Preostale rijetke zemlje rastvaraju se u hlorovodičnoj kiselini. Nakon toga, pomoću smjese DEHPA (di(2-etilheksil) fosforne kiseline) i kerozina u tečno-tečnoj ekstrakciji odvajaju se europij, gadolinij i samarij od ostalih rijetkih zemnih metala. Od preostala dva elementa, europij se odvaja redukcijom dvovalentnog Eu2+ i njegovim taloženjem kao teško rastvorljivi europij(II)-sulfat, dok ostali ioni ostaju i dalje u rastvoru.
Metalni europij može se dobiti reakcijom europij(III)-oksida sa lantanom ili mišmetalom. Ako se ovakva reakcija izvodi u vakuumu, europij se izdestilira pa se tako može odvojiti od drugih metala i nečistoća: