cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Marx
Sloboda štampe i Marksovi stavovi
Kada se Marks 1848.godine u povodu nacrta zakona o štampi koji je bio ponuđen pruskom parlamentu na usvajanje suprotstavio pokušajima ograničavanjima slobode štampe on se zapravo založio za pravo da se javno i argumentovano kritikuje aktuelna vlast. S druge strane on se suprotstavio kontroli vlasti kako bi se spriječila mogućnost da štampa predstavlja službenog glasnika vlasti i time osigura samovolja državnih činovnika. Ovo pitanje ni do danas nije razriješeno. Ono se postavlja kao stalni problem uklanjanja granica slobode štampe tokom proteklog vijeka. Ako se tome doda šta su donosili ratovi i krize, totalitarizam-fašizam, vojne diktature, komunizam, onda se mora priznati Marksu ne samo snaga njegove misli i intelektualne hrabrosti, već prije svega intelektualna moralnost, u smislu njegovog stava prema novinrskoj profesiji i njegov teorijski doprinos poimanju slobode štampe. Marks se nigdje u svom cjelokupnom djelu nije založio za ograničenje slobode štampe pa ni u socijalizmu, komunizmu za čiju se revoluciju teorijski i praktično angažovao. Naprotiv, smatrao je da je u svakom društvu pa i u socijalizmu nedopustivo ograničavanje slobode štampe, odnosno da je “moć razumskih zakona” kao kritika razuma nezaobilazna u razvoju društva u cjelini i štampe posebno.
Uticaji na marksističku misao
Marksova misao je bila pod jakim uticajem:
Utjecaj Karla Marksa
thumb|Spomenik Karl Marksu i Friedrichu Engelsu u Marx-Engels-Forumu, Berlin-Mitte. Djela Marksa i Engelsa pokrivaju širok spektar tema i predstavljaju složenu analizu historije i društva u smislu klasnih odnosa. Sljedbenici Marksa i Engelsa privučeni ovim djelima predložili su da se ova politička i ekonomska filozofija nazove marksizmom. Ipak, bilo je brojnih rasprava među marksistima o tome kako objasniti marksove spise i kako primijeniti njegove koncepte na tekuće događaje i uslove (gdje je važno napraviti razliku između "marksizma" i "onoga što je Marks vjerovao"). U suštini, ljudi koriste riječ "marksistički" da opišu one koji se oslanjaju na marksov konceptualni jezik (na primjer sredstva za proizvodnju, klase, roba) da razumiju kapitalistička i druga društva, ili da opišu one koji smatraju da je radnička revolucija jedini put ka ostvarenju komunističkog društva.
Marksistički revolucionar Che Guevara sumirao je svoju privlačnost marksizmom navodeći da je Marks proizveo "kvalitativnu promjenu u historiji društvene misli. On tumači historiju, razumije njenu dinamiku, predviđa budućnost, ali pored predviđanja on izražava revolucionarni koncept: svijet se ne smije samo tumačiti, već se mora mijenjati".
Regija (čvor)
Regija ili oblast može imati više značenja:
2001.
2001 (MMI) bila je prosta godina koja je počela u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru. To je 1. godina 3. milenija i 21. vijeka i 2. godina 2000-tih.
Proglašena je:
Mevlana (čvor)
Mevlana može imati više značenja:
Cooleyhighharmony
Cooleyhighharmony je prvi album vokalne grupe Boyz II Men. Izdan je u 1991 godini i sadrži njihove velike hitove "Motownphilly" i "It's So Hard to Say Goodbye to Yesterday".
Cooleyhighharmony je ušao na Billboard 200 top-listu na #58 mjesto ali mjesecima kasnije dostigao poziciju #3 na Američkim i #7 na Britanskim top-listama. 1993 je album ponovo izdan sa par novih i remixovanih pjesama uključujući njihov najveći hit "End of the Road" koji je postigao #1 na Američkim hit-listama. Pjesma je također soundtrack filma Boomerang sa poznatim glumcem Edie Murphy.
NGC 867
NGC 867 (također poznat kao MCG 0-6-60, NGC 875, PGC 8718 i UGC 1760) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 297 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kit. Najveći prečnik je 1,20 (104 hiljade sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (95 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 21. decembra 1783. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Asunción
300px|desno|Asuncion Asunción (puno ime na španskom: La Muy Noble y Leal Ciudad de Nuestra Señora Santa María de la Asunción, guaranski: Paraguay) je glavni i ujedno i najveći grad države Paragvaj.
"Ciudad de Asunción" je autonomni glavni distrikt, koji nije dio ni jednog departmana.
Metropolitensko područje, zvano Gran Asunción, uključuje gradove: San Lorenzo, Fernando de la Mora, Lambaré, Luque, Mariano Roque Alonso, Ñemby, San Antonio, Limpio, Capiatá i Villa Elisa, koji su dio Centralnog Departmana. Metropolitensko područje Asuncióna ima više od 1,8 miliona stanovnika. Asunción se nalazi na 25°16′J 57°40′Z﻿ / ﻿25.267°J 57.667°Z﻿ / -25.267; -57.667 (-25.2667, -57.6667). Općina Asuncion se nalazi na berzi Asunciona, kao BVPASA: MUA, što je jedinstvena osobina nekog grada.
Grad je sjedište državne vlade, glavna luka i glavni industrijski i kulturni centar države. Loklalna industrijska proizvodnja uključuje proizvodnju obuće, tekstila i duhanskih proizvoda.
Španska riječ asunción znači uzašašće. Odnosi se na Uzašašće Marije.
NGC 4684
NGC 4684 (također poznat kao IRAS 12447-0227, MCG 0-33-11, PGC 43149 i UGC 7951) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 72 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 2,80 (59 hiljada sg) a najmanji 1,1 uglovnih minuta (23 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 22. aprila 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Simboli na stećcima
Simboli na stećcima su po svojim likovnim i drugim osobinama jedna od nekoliko kategorija umjetničke vrijednosti, ustanovljeni na preko 6000 primjeraka. Većina simbola vuče svoje porijeklo iz paganskih vremena, uz uticaj kršćanstva u romaničkoj i gotičkoj umjetnisti prenesenoj iz jadranskog primorja. I sami simboli se mogu podijeliti u nekoliko tematskih cjelina.
Rozeta, zajedno sa zvijezdom, najbrojniji je motiv stećaka. Uglavnom djeluju i imaju značenje dekoracije. Rozeta ima zaobljene a zvijezda šiljaste latice.
Krst je primijenjen u tri osnovna tipa, grčki, latinski i Andrejin krst, sa velikim brojem mogućih kombinacija: jednostavni ravnomjerni krakovi, zašiljeni ili zaobljeni, završeni kružnicama na sva četiri ili samo tri kraja, zatvoreni u krug ili kvadrat, dopunjeni ukrasima u uglovima i pretvoreni samo u skelet ornamenta. Postoje i krstovi sa proširenim krakovima u malteškoj i gotičkoj varijanti, otkrivajući primorsko porijeklo. Ako su na složenijom postolju, dočaravaju krst sa Golgote. Trojni prikaz je poznat kao jerusalimski tip. Krstovi sa razvijenim gornjim krakom u dvije spiralne volute, ili razlistalog krsta potiču iz sasanidskog kruga prenešenog vizantijskim uticajem.
Tau-krst je reljefni motiv bez gornjeg kraka (latinično veliko slovo T). Korišten je u počecima kršćanstva i naziva se krst sv. Tome. Kod Germana je značio zaštitu od demona.
Polumjesec je astralni simbol, predstavljen kao četvrtina ili još manji dio kruga, sa vršcima različito okrenutim, ponekad sa kružićima ili rozetama na krajevima. Tumači se različito, kao lađa svjetlosti koja nebom prevozi pravedne duše, kao simbol bosanskog viteštva i znak bosanskog grba, ili da je simbol smrti i ponovnog rađanja ili samo ukrasni element.
Spirala ili lozica sa trolisnim umecima na stećcima je umjetnička stilizacija loze kao izdanka ili dijela biljke (u nekim kulturama simbol boga Dionisa). Najrasprostranjenija je na hercegovačkim stećcima. Poznata je kao simbol smrti i uskrsnuća.
Svastika je poznati prehistorijski simbol u značenju donosica sreće i čuvara od zla, ili prastari simbol vječnog života. Na stećke je došao preko bogumila.
Među simbolima ima i onih koji simbolizuju zanimanje ili društveni status: cipele ili kalup (obućar), nakovanj sa čekićem (kovač), štap ili čaša ili knjiga (sveštenik), motika ili srp ili plug (zemljoradnik), vreteno, ključ, pehar, tronožni stočić... Sjekirica simbolizuje ratnika vičnog tom oružju.
Postoji dio simbola koji se rijetko ili samo jednom pojavljuju.
Produkt raspada
mini|Lanac raspada od olova-212 do olova-208, sa prelaznim produktima raspada.
Produkt raspada (poznat i kao "potomak" ili "kćer") u nuklearnoj fizici označava nuklid nastao radioaktivnim raspadom nekog atoma. Takvi nuklidi se nazivaju radionuklidi.
Većina produkata raspada atoma su i sami radioaktivni. To znači da radioaktivni nuklidi nemaju samo jedan jedini produkt raspada, već tačnije čitav lanac produkata raspada, gdje posljednji nuklid u lancu može biti stabilan. Za tvari koje imaju veći atomski broj od olova, posljednji stabilni nuklid je skoro uvijek izotop olova.
Svaki nuklid roditelj se spontano raspada na nuklide potomke. U velikom broju slučajeva, izotopi u lancu produkata raspada su daleko više radioaktivni nego originalni nuklid roditelj. Primjer je uranij, koji u svojoj čistoj formi nije opasno radioaktivan. Vrste stijena gdje se uran prirodno nalazi ipak mogu biti opasne po zdravlje, jer se tu jedan dio urana već raspao na radij.
Škotska
Škotska (galski: Alba) jedna je od četiri države koje čine Ujedinjeno Kraljevstvo a zauzima sjevernu trećinu ostrva Velika Britanija. Kopnenu granicu dijeli na jugu sa Engleskom, a okružena je Sjevernim morem na istoku, Atlantikom na sjeveru i zapadu te Sjevernim kanalom i Irskim morem na jugozapadu. Osim kopna, Škotska se sastoji od više od 790 ostrva, uključujući Sjeverna ostrva i Hebride.
Edinburgh je glavni i drugi po veličini grad u zemlji. U prošlosti je bio centar škotskog prosvjetiteljstva (18. vijek) koje je transformisalo Škotsku u jednu od komercijalnih, intelektualnih i industrijskih moćnih država Evrope. Glasgow, najveći grad Škotske, je nekada bio jedan od vodećih svjetskih industrijskih gradova a trenutno je centar konurbacije Velikog Glasgowa. Škotske vode koje se sastoje od velikog sektora Sjevernoatlantskog i Sjevernog mora, sadrže najveće rezerve nafte u Evropskoj uniji. Upravo zbog toga, Aberdeen, treći po veličini grad u državi, nosi naslov glavni naftni grad Evrope.
Kraljevstvo Škotska je bilo nezavisna država do 1. maja 1707, kada je Aktom o ujedinjenju ušlo u zajednicu sa Kraljevinom Engleskom i stvorilo Kraljevinu Veliku Britaniju.
Rani period
Izgradnja prvih poznatih stalnih objekata za življenje na tlu Škotske započela je oko 9.500 godina, a prva sela su nastala u periodu od prije 6000 godina. Dobro očuvana sela Skara Brae na kopnu Orkneya datiraju iz ovog perioda. Neolitska naselja, ukopna i rituala mjesta su naročito dobro očuvana na Sjevernim i Zapadnim ostrvima gdje su zbog nedostatka drveća objekti građeni od lokalnog kamena.
Škotska je vjerovatno bila dio kulture pomorske trgovine u periodu Kasnog bronzanog doba nazvanom Atlantsko bronzano doba, koje je uključivao i druge Keltske naroda, i to na područjima kna kojima je nastala Engleska, Francuska, Španija i Portugal.
Rimski period
250px|mini|desno|Edinburška tvrđava Ljudske nastambe u ovom dijelu datiraju još iz perioda 9. vijeka p.n.e., iako priroda ovog ranog naselja još nije nije razjašnjena.
Prema rimskom historičaru Tacitu Kaledonci "su se digli na oružani otpor velikih razmjera", napadali su rimske utvrde i njihove legije. U iznenadnom noćnom napadu, Kaledonci su skoro zbrisali cijelu 9. legiju Rimske vojske ali je legiju ipak uspjela spasiti Agrikolina konjica.
U periodu između 83. i 84. godine nove ere, general Gnej Julije Agrikola je porazio Kaledonce u bici kod Mons Graupius. Tacit je napisao da je prije bitke, vođa Kaledonaca Calgacus, održao uzbuđen govor u kojem je svoj narod nazvao posljednji slobodni i optužio Rimljane da od svijeta prave pustinju nazivajući ga mirom.
Nakon rimske pobjede, Rimljani su brzo izgradili utvrde duž Gask Ridgea blizu Highland linije. Tri godine nakon bitke, rimska vojska se povukla u južni Uplands.
Rimljani su podigli Hadrijanov zid kako bi kontrolisali plemena s obje strane zida tako da je Limes Britannicus postala sjeverna granica Rimskog carstva, iako je rimska vojska držala Antoninov zid u centralnom Lowlandsu tokom dva kratka razdoblja, za vrijeme cara Septimija Severa od 208 do 210. godine.
Geografija
250px|mini|desno|Plaža Traigh Seilebost na ostrvu Harris Kopneni dio Škotske obuhvata oko jedne trećine sjevernog dijela ostrva Velika Britanija i nalazi se u sjeverozapadnom dijelu Evrope. Površinom od 78.772 km2 Škotska je veličine otprilike kao i Češka. Kopnenu granicu dijeli samo sa Engleskom. Atlantski okean na zapadu i Sjeverno more na sjeveru zapljuskuje njene obale. Ostrvo Irska nalazi se samo 21 km od jugozapadnog poluostrva Kintyre. Norveška je na 305 km udaljenosti istočno, dok su Farska ostrva 270 kilometara sjeverno od Škotske.
Geografski centar Škotske je nekoliko kilometara udaljen od naselja Newtonmorea u Badenochu. Najviši vrh Škotske je Ben Nevis sa 1.344 m nadmorske visine a najduža rijeke je Tay sa 190 km dužine.
Gradovi
Šest gradova poredanih po broju stanovnika:
Politika
350px|mini|desno|Škotski parlament u Edinburghu Škotsku zakonodavnu vlast čini Škotski parlament, nakon što je 1998. vlada Tony Blaira potpisala Akt o Škotskoj (Scotland Act) o ponovnoj uspostavi parlamenta nakon 1707.
Na trećim parlamentarnim izborima 2007. pobjedu je odnijela Škotska nacionalna stranka (SNP) koja se zauzima za nezavisnost Škotske. SNP tvori manjinsku vladu na čelu s premijerom ("Prvi ministar") Alex Salmondom.
Zakonodavnu vlast također ima i parlament u Westminsteru, te ona može nadglasati zakone koje je usvojio Škotski parlament. Škotska nema svog državnog poglavara, na čelu Škotske je britanska kruna. Škotski parlament priprema referendum o nezavisnosti Škotske od Velike Britanije 2010.
Administrativna podjela Škotske
Škotska je politički i teritorijalno podijeljena na 32 okruga (engl.: Unitary Authority)
Jezik
Među keltskim narječjima predrimskog razdoblja razlikovale su se sjeverna i južna grupa. Na takvoj dijalektskoj osnovi javlja se kasnije (5. vijek) gaelski. Sam keltsko-gaelski jezički kompleks diferencira se tokom srednjeg vijeka, pa se škotski idiom odvaja od irskog, s kojim je izvorno bio identičan. Nakon 13., i posebno 14. vijeka, uz samosvojan škotski gaelski jezik javlja se i posebno englesko narječje (s obiljem keltskih, nordijskih i starorimskih sastojina), škotski jezik u užem smislu ili lallans, koji kao razvijen književni jezik postupno postikuje sam gaelski idiom. Taj je govor, zapravo, predak današnjeg standardnog škotskog germanskog jezika kojeg poznajemo pod imenom "Scots". Od 18. vijeka zbog zajedničke historije Škotske i Engleske, engleski jezik uzima sve više maha i na njemu piše sve veći broj pisaca Škota. U posljednje vrijeme zapaža se određena obnova interesa za gaelsku književnost i rad.
U Škotskoj postoje 3 autohtona jezika:
Zanimljivosti
Pradjed Edvarda Griega se kao poslovan čovjek doselio iz Škotske u Bergen negdje oko 1770. tako da njegovi porodični korijeni djelomično potiču odatle.
1500.
Godina 1500 (MD) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu  u julijanskom kalendaru.
Oblast (čvor)
Oblast ili regija može imati više značenja:
Nedim Buza
Profesionalna karijera
Buza je karijeru započeo u omladinskom klubu Spars Sarajevo. Izašao je na draft NBA lige za 2015. godinu.
Na turniru Nike Hoop 2015. godine Buza je bio član tima Svjetske selekcije u meču protiv USA Select tima gdje je postigao 6 poena.
Dana 6. juna 2015. potpisao je ugovor s belgijskim timom Telenet Oostende. Nastupajući za reprezentaciju Bosne i Hercegovine, u meču protiv Švedske 14. septembra 2016, zadobio je jako teški povredu noge. Na parket se vratio 23. augusta 2017. Dva mjeseca kasnije, pukla mu je fibula, nekoliko centimetara ispod prethodnog loma.
Buza je ponovo postao član Sparsa 26. augusta 2019. Sa timom je osvojio Kup Bosne i Hercegovine 2020, a u finalu je postigao 15 poena.
Klub
Oostende
Spars Sarajevo
Reprezentacija Bosne i Hercegovine
Juniorski tim
Grejpfrut
mini|280px|Grejpfrut Grejpfrut je biljka iz porodice Rutacea. To je zimzeleno drvo. Lišće je duguljasto, kožasto, eliptično i veoma široko. Plod je veličine od 10 do 15cm. Treba toplu klimu i veliku vlažnost.
Bruno Heller
Bruno Heller (rođen 1960) je engleski scenarist. Njegova najpoznatija djela su TV-serije Rome (HBO) i The Mentalist (CBS).
Dodola
mini|Polivanje dodola, [[Uros Predić]] 180px|mini|desno|Dodole u Bugarskoj
Dodola (također Doda, Dudulja i Didilja) stara je slavenska tradicija. Prema nekim tumačenjima, Dodola je slavenska božica kiše i supruga vrhovnog boga Peruna, boga gromovnika. Slaveni su vjerovali da kada Dodola pomuze njihove nebeske krave (oblake), pada kiša. Kaže se da dodola svakog proljeća leti iznad šuma i livada kako bi raširila proljetno zelenilo i okitila drveće cvjetovima.
Naziv dodola možda je povezan s litvanskom riječi za grmljavinu (dundulis). Isto tako ime Perun s baltičkim bogom vremena Pērkons. Možda postoji i veza s grčkim proročištem Dodona, u kojem se Zeus neobično štovao kao bog vremena. U hrvatskoj i srpskoj tradiciji su u vrijeme suše održavali dodole, u Bugarskoj zvane paparuda, klanjajući se božici i moleći za kišu.
Obred
Tokom obreda mlade žene pjevale su određene pjesme za Dodolu, u kombinaciji s plesom za koji su bile odjevene u lišće i granje. Dodolski rituali su paganske ritualne igre i pesme čiji su magični elementi imali za cilj da izazove kišu. U igri su učestvovale uglavnom mlade djevojke, od 5 do 12 godina, jer su ritualna pravila zahtjevala potpunu nevinost. Djevojke su zvali dodole i bile su obučene u staru odjeću, uglavnom poderanu, na glavi su nosile vijence od trava, žitarica i cvijeća i bukete cvijeća u rukama. Glavna dodola je morala biti siroče ili posmrče, s tim da nakon njenog rođenja nije smijelo da se rodi nijedno drugo dete. Išle su selom i igrale i pjevale ispred svake kuće. Dodole su se okupljale tokom ljetnih suša. Nosile su sa sobom grančice hrasta, jer je hrast po starom indoevropskom vjerovanju drvo boga gromovnika Peruna. Kao neobična i polunaga pojava, dodola se kreće slobodno po selu zajedno sa devojkama koje je horski prate. Kada dođe pred nečije domaćinstvo obred počinje, ona pjeva stih po stih, a devojke u glas pripjev "oj dodo, oj dodole". U toku pjevanja ona igra tako što se okreće u krug. Kad otpjeva pjesmu dodola biva polivena vodom od strane domaćice. Po završetku obreda biva nagrađena. Obredi se razlikuju od mjesta do mjesta. U prizrenskom kraju djevojke nakon obilaska kuća idu u crkvu. U ovom kraju primjećuje se preplitanje religijskog i magijskog. Danas ovaj ritual još uvijek prakticiraju folklorne skupine.
U turopoljskoj tradiciji, na dan Jurjeva bira se pet najljepših djevojaka koje će u haljinama od lišća prikazati božicu Dodolu i pjevati pjesme za selo do kraja blagdana.
Možda postoji veza s lužičkosrpskom tradicijom uskršnjih pjesama, dodola se pojavljuju se u priči o Krabatu.
Vaterpolo na Olimpijskim igrama 1968.
Zemlje učesnice
Učestvovalo je ukupno 15 reprezentacija.
Tabela
Legenda:
Napomene
<references group="N"/>
Polemoniaceae
Polemoniaceae je porodica (Jacobsovih ljestvica ili porodica plamenaca), sa oko 25 rodova koji imaju oko 270-400 vrsta jednogodišnjih i višegodišnjih cvjetnica, koje su autohtone na Sjevernoj hemisferi i u Južnoj Americi. Centar diverziteta je zapadna Sjeverna Amerika, osobito u Kaliforniji. Samo jedan rod (Polemonium) postoji u Evropi, a dva (Phlox i Polemonium) u Aziji, gdje su ograničeni na umjerene do arktičke regije; oba roda se također šire u Sjevernoj Americi, što sugerira relativno nedavnu kolonizaciju Starog svijeta iz Sjeverne Amerike. Porodica se može razlikovati od većine ostalih eudikotiledonih porodica po jajniku koji se sastoji od tri spojene karpele s obično sa tri komore, ali s jednom komorom kod nekih vrsta. Članovi porodice imaju pet sepal, pet latica spojenih i pet prašnika koji se izmjenjuju sa krajevima kruničnih listića. Desetljećima je većina izvora koristila klasifikaciju porodice koju je objavio Grant 1959. godine, ali novi dokazi, uključujući molekularnu filogenetiku, prema svojstvima krunice, polena i prisutnim flavonoidima, doveli su do reklasifikacije, kao što je klasifikacija Granta iz 1998. Ta prepoznaje dvije podskupine. Potporodica Cobaeoideae je tropska / suptropska i sastoji se od šest rodova organiziranih u pet kladusa. Potporodica Polemonioideae sastoji se od 13 rodova sa umjerenih područja. Grant je dijeli na tri kladusa, ali uz naglasak da nije jasno koja je ispravna podjela i da su u ovoj potporodici klasifikacije po rodovima možda korisnije.
Uzgoj i upotreba
Iako je nekolicina od ekonomskog značaja, brojni su naširoko uzgajani kao ukrasne biljke, kao što je Ipomopsis agregata (grimizna gilija) i mnoge vrste rodova Phlox i Polemonium. Kantuta (Cantua buxifolia) je nacionalni cvijet Bolivije i Perua.
Rodovi
Porodica ima 25 rodova:
Rodove sa zvezdicom (*), svi botaničari ne smatraju kao posebne.
Polimat
mini|desno|250px|Leonardo da Vinci često se smatra "renesansnim čovjekom" i jedan je od najprepoznatljivijih polimata
U manje formalnom smislu, pod polimatom se može podrazumijevati i izuzetno obrazovana osoba ili erudit. Kroz historiju, s obzirom na to da nije postojalo čvrsto razgraničenje između raznih oblasti i kulture i nauke, veliki broj prijašnjih naučnika i mislilaca bili su polimati po današnjim standardima.
Jedan od sinonima za univerzalnog čovjeka jest renesansni čovjek, s obzirom na to da su se najpoznatije ličnosti renesanse nastojale istaći u što je moguće više oblasti nauke i umjetnosti, pri čemu se posebno ističu Leonardo da Vinci, Michelangelo, Galileo Galilei, Nikola Kopernik i Francis Bacon. Za vrijeme Osmanlijskog carstva u Bosni i Hercegovini, istaknuti polimat je bio Nasuh Matrakčija. Osim za njih, taj se izraz koristi i za ličnosti koje su živjele prije tog perioda, kao što je Aristotel, i kasnije, kao što su Johann Goethe i Isaac Newton.
NGC 4
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
NGC 1661
NGC 1661 (također poznat kao MCG 0-13-8, PGC 16000 i UGC 3166) je galaksija koja je udaljena oko 409 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Orion. Najveći prečnik je 1,40 (166 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (107 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 21. decembra 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 1443
IC 1443 (također poznat kao ESO 602-5, MCG -4-52-33 i PGC 68558) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 231 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodolija. Najveći prečnik je 0,80 (54 hiljade sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (47 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 22. augusta 1892. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Admont
Položaj općine Admont u [[Spisak okruga i statutarnih gradova u Austriji|okrugu Liezen|300px|mini]] Admont  je tržišna općina u okrugu Liezen u austrijskoj saveznoj pokrajini Štajerskoj. Prvo spominjanje Admonta je 859. godine kao Ademundi vallis. 1074. godine osniva se benediktinski samostan Admont. 26. oktobra 2003. godine je općina Admont u sastavu nacionalnog parka Gesäuse
NGC 6106
NGC 6106 (također poznat kao IRAS 16163+0731, MCG 1-41-16, PGC 57799 i UGC 10328) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 67 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 2,40 (46 hiljada sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (25 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 13. aprila 1784. godine.
NGC 3181
NGC 3181 je dio galaksije i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Prvo otkriće je napravio Bindon Blood Stoney 25. januara 1851. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
1980-e
1980te su decenija koja je počela 1. januara 1980. godine, a završila 31. decembra 1989. godine.
Ovaj period je obilježen velikim socijalnim, ekonomskim, privrednim promjenama u svijetu. Usljed ekonomske liberalizacije tržišta razvijenih zemalja multinacionalne korporacije svoje proizvodne pogone sele u zemlje kao što su Tajland, Meksiko, Južna Koreja, Kina i Tajvan. Japan i Zapadna Njemačka bilježe najveći ekonomski rast.
Televizija postaje sve popularnija u zemljama Trećeg svijeta, broj televizora se udvostručuje tokom dekade sa 561 milion TV prijemnika u 1980. godine, preko 910 miliona u 1987. pa do milijardu u 1989. godini.
Uprkos tome što je Hladni rat dosegao vrhunac napetosti u početku 1980tih godina, krajem dekade rat se bližio kraju. U zemljama Istočnog bloka raste nezadovoljstvo i nacionalizam kod naroda što zajedno sa eknomskom recesijom dovodi do političkih reformi koje je predvodio Mihail Gorbačov. Dolazi do prevrata i demonstracija protiv komunističkih režima u Mađarskoj, zatim protesti na Tiananmenskom trgu 1989., dolazi do Baršunaste revolucije u Čehoslovačkoj, dolazi do zbacivanja Nicolae Ceauşescua u Rumuniji.
U osamdesetim dolazi do razvoja interneta počevši sa File Transfer Protocolom. Do kraja osamdesetih bilo je oko 1,1 milion korisnika interneta (od toga 86 % u SAD-u).
Teroristički napadi
thumb|Eksplozija bombi u Bejrutu 1983. Najistaknutiji teroristički napadi ove decenije:
Ratovi
thumb|Invazija Grenade 1983.
Politička dešavanja
thumb|Američki predsjednik Reagan i sovjetski Gorbačov prilikom potpisivanja sporazuma o smanjenjU arsenala nuklearnog naoružanja 1987. Sjeverna i Južna Amerika
Evropa thumb|Pad Berlinskog zida 1989.
Azija
Katastrofe
thumb|Erupcija vulkana St. Helens
Neprirodne katastrofe
thumb|Eksplozija Space Shuttla Challenger.
Atentati i ubistva
thumb|Anwar Al-Sadat
Elektronika i računari
Arkadne videoigra zauzimaju sve veću popularnost, a njihov vrhunac je bio 1982. godine, nakon čega niz faktora kao što su loša kvaliteta i uspon kućnih računara dovode do njihovog pada. U naredne tri godine arkadne videoigre su gotovo nestale s tržišta SAD-a. U drugoj polovini 1980tih dolazi do ponvnog uspona arkadnih video igara zahvaljujući japanskom Nintendou koji razvija poznatu igraću konzolu Nintendo Entertainment System sa poznatim Mariom kao videoigrom.
Istraživanje svemira
Amerikanci su u 1980tim nastavili svoja interplanetarna istraživanja. Nakon preleta Jupitera 1979., obavljeno je slijetanje na Saturn 1980-1981. Voyager 2 je dosegao do Urana 1986. Amerikanci nisu vršili nova slijetanja na Mars u 1980tim, a Viking sonda koja je tamo sletjela 1975. završila je svoje istraživanje 1982. Sovjeti su pokrenuli dva programa za slijetanje na Mars, ali nijedan nije uspio.
Nakon pauze od pet godina Amerikanci su nastavili sa slanjem ljudske posade u svemir, pa je lansiran Space shuttle "Columbia" u aprilu 1981., kasnije su izvršena još tri leta u svemir. 28. januara 1986. došlo je do eksplozije Space shuttle "Challenger", s pogobijom svih sedam astronauta. Incident je rezultirao s dvije i pol godine prekida programa Space Shuttle, koji je nastavljen 1988. lansiranjem orbitera Discovery u misiji STS-26.
Automobili
Dok je američka autoindustrija bilježila pad nakon velike ekonomske krize, japanska autoindustrija je bilježila porast proizvodnje i prodaje. Japanci su bili konkurentni evropskim i američkim proizvođačima zahvaljujući znatno nižoj cijeni, kako bi izbjegli plaćanje carina za uvoz, odlučili su se na proizvodnju u SAD-u. Znatan prodor na američko tržište imao je Zastavin Yugo kojih je tamo prodano oko 141.511 komada. Yugo je bio jako malen i jeftin automobil, ali je postao predmetom šale.
Tokom osamdesetih ekspanziju ostvaruje njemački Volkswagen sa svojim modelima putničkih vozila Golf, Jetta, poseban biljeg i simbol ove decenije je predstavljao sportski model Scirocco. Porsche je predstavio svoj novi model 959.
Francuski Renault je tokom ove decenije imao znatne gubitke, deficit 1984. godine je iznosio 12,5 milijardi franaka. Rukovodstvo firme se odlučilo na restrukturiranje, otpuštanje velikog broja uposlenika i rezanje troškova.
Svojevrstan simbol automobilizma na američkom tržištu predstavljao je DeLorean DMC-12 kojeg je dizajnirao John DeLorean iz Sjeverne Irske. DMC-12 je bio jedini model automobila kojeg je proizvodila firma DeLorean Motor Company. Ovaj automobil je imao prednja vrata u obliku galebovih krila, a karoserija je bila izrađena od nehrđajućeg čelika, ostao je upamćen po ulozi u filmu Povratak u budućnost.
Društvo
1980te su predstavljale doba velikog rasta broja stanovnika, nadmašivši čak 1970te i 1990te. Porast broja stanovnika je bio posebno brz u afričkim, bliskoistočnim zemljama i zemljama Južne Azije gdje je stopa prirodnog prirasta bila veća od 4 %.
Muzika
thumb|Michael Jackson thumb|lijevo|Madonna U SAD-u MTV postaje sve popularniji zahvaljujući spotovima popularnih pjevača i tako je počeo imati sve veći uticaj na muzičku industriju. Veliku popularnost i profit počeli su ostvarivati pop muzičara kao što su Madonna, Michael Jackson, Whitney Houston, Duran Duran. Novi val i Synthpop su postali prisutniji kod mnogih američkih i britanskih umjetnika, te postaje sve popularniji vid muzike, naročito tokom početka i sredine decenije. Dolazi do velike podjele muzike, razvijaju se novi žanrovi kao što su house, rap, gap, rap metal.
Michael Jackson je definitivno postao simbol osamdesetih, njegov styling uključujući njegove kožne jakne, rukavice, Moonwalk ples su se često imitirali. Jacksonov album iz 1982. Thriller je postao najprodavaniji album svih vremena, procjenjuje se da je prodan između 65 i 110 miliona primjeraka diljem svijeta.
Hard Rock, Heavy metal, Glam metal su postali dominantni žanrovi muzike tokom decenije zahvaljujući bendovima kao što su Mötley Crüe, Hanoi Rocks, Guns N' Roses, Metallica, Bon Jovi, Iron Maiden, Def Leppard, Poison. Svoju popularnost su zadržali i bendovi iz 1970tih godina kao što su AC/DC, Ozzy Osbourne, Queen, Kiss, Van Halen i drugi.
Do 1989. godine hip-hop scena je evoluirala, te se ova decenija smatra zlatnim doba sastava kao što su Beastie Boys, Public Enemy, Run-D.M.C., Grandmaster Flash, the Furious Five, Boogie Down Productions, N.W.A, LL Cool J, De La Soul, A Tribe Called Quest, EPMD, Eric B. & Rakim, Ice-T, DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince, 2 Live Crew, Tone Lōc, Biz Markie, the Jungle Brothers, The Sugar Hill Gang i drugih.
Techno stil muzike je nastao u Detroitu (Michigan, SAD) sredinom 1980-ih, pod uticajem elektro i fank muzike, kao i novog talasa. Tehno se prvo puštao u afroameričkim diskotekama, latino i gay zajednicama, a u Evropu dolazi 1987.
Na domaćoj muzičkoj sceni predstavnici novog vala bili su Zabranjeno pušenje, Plavi Orkestar, Crvena jabuka, Azra, Električni orgazam, Prljavo kazalište i drugi. Također su bili popularni i rock sastavi kao što su Bijelo dugme, Atomsko sklonište, Riblja čorba, Bajaga i instruktori, Bombaj štampa i drugi.
Nekoliko poznatih muzičara ovog doba je umrlo neprirodnom smrću. Bon Scott je umro 19. februara 1980. usljed akutnog trovanja alkoholom. John Lennon je ubijen u atentatu 8. decembra 1980. u New Yorku. Tim Hardin je umro od posljedica predoziranja heroinom 29. decembra 1980. Bob Marley je umro od raka kože 11. maja 1981. Marvina Gayea je ubio njegov otac 1. aprila 1984. u Los Angelesu dan prije njegovog 45. rođendana. Cliff Burton, basista grupe Metallica poginuo je u saobraćajnoj nesreći 27. septembra 1986.
1985. su održana dva velika koncerta pod nazivom Live Aid s ciljem pomoći gladnim ljudima u Etiopiji.
Film
Filmovi koji su osvojili Oscara su bili: Obični ljudi (1980), Vatrene kočije (1981), Gandhi (1982), Vrijeme nježnosti (1983), Amadeus (1984), Moja Afrika (1985), Vod smrti (1986), Posljednji kineski car (1987), Kišni čovjek (1988), Vozeći gospođicu Daisy (1989), Batman (1989). Najuspješnijim filmovima ove decenije smatraju se: E.T., Zvjezdani ratovi VI: Povratak Jedija, Zvjezdani ratovi V: Imperija uzvraća udarac, Indiana Jones i posljednji križarski rat, Batman, Kišni čovjek, Otimači izgubljenog kovčega, Povratak u budućnost, Ko je smjestio zeki Rogeru, Top Gun, Indiana Jones i ukleti hram, Povratak u budućnost 2, Krokodil Dundee, Fatalna atrakcija, Policajac s Beverly Hillsa.
Najpoznatiji režiseri 1980tih su zasigurno bili Steven Spielberg, zatim John Hughes sa filmovima Klasa (film), Ljepotica u rozom, Šesnaest svijeća, itd. Tinejdžerske komedije su iznjedrile nekoliko glumaca kao što su Emilio Estevez, Anthony Michael Hall, Nicolas Cage, Sean Penn, Forest Whitaker, Andrew McCarthy. Neki filmovi kao što su O zadnjoj noći, Bill & Ted's Excellent Adventure, Prljavi ples, Flashdance, Footloose, Razjareni bik, Vatra svetog Ilije su bili početak karijere danas poznatih glumaca kao što su Demi Moore, Joe Pesci, Keanu Reeves, Kevin Bacon, Rob Lowe i Patrick Swayze.
Horor filmovi su također bili zapaženi tokom ove decenije, a među najpopularnijim su bili Petak 13., Dječija igra i drugi. Također bili su znatno popularni akcijski filmovi kao što su Policajac s Beverly Hillsa, Umri muški, Smrtonosno oružje i Rambo, ali i naučno-fantastični filmovi uključujući Terminator i Predator. Ovi filmovi bili su obilježeni ulogama glumaca kao što su Arnold Schwarzenegger, Bruce Willis, Eddie Murphy, Mel Gibson i Sylvester Stallone.
Na domaćoj filmskoj sceni ostala su zapažena filmska ostvarenja kao što su Sjećaš li se Dolly Bell?, Otac na službenom putu, Ovo malo duše, Žikina dinastija, Maratonci trče počasni krug, S.P.U.K. (sreća pojedinca - uspjeh kolektiva), Sokol ga nije volio, dok su najponzatiji glumci bili Branko Đurić, Bogdan Diklić, Bata Živojinović, Gidra Bojanović, Danko Ljuština, Fabijan Šovagović, Ivo Gregurević.
Televizija
Američka televizija MTV počinje sa radom 1981. godine i ostavlja velik uticaj na muzičku industriju i popularnu kulturu sve do danas.
Neke od najpoznatiji televizijskih serija koje su prikazivane tokom osamdesetih godina bile su: ALF, The A-team, Love Boat, Lou Grant, The Incredible Hulk, Diff'rent Strokes Dinastija, The Dukes of Hazzard, Dallas, Knight Rider, St. Elsewhere, MacGyver, Magnum, P.I., Poroci Miamija, The Jeffersons, Ubistvo, napisala je, 227, Matlock, Zvjezdane staze: Nova generacija, Noćni sud, Pod istim krovom, Roseanne, Puna kuća, Zlatne djevojke, Cheers, Porodične veze, Seinfeld, Married... with Children, Simpsoni, Crna Guja, Moonlighting.
Na domaćoj televizijskoj sceni popularne su bile TV serije: Bolji život, Top lista nadrealista, Velo misto, Vruć vetar, Doktorica na selu, Kamiondžije opet voze, Sivi dom, Smogovci, Tale, U registraturi.
Tokom osamdesetih dolazi do pojave kablovske televizije, do polovine decenije 70 % američke populacije je imalo kablovsku televiziju, a posebno su se proslavili HBO i Showtime.
U 1980tim znatnu popularnost osvojili su animirani filmovi i serije kao što su: Štrumpfovi, Voltron, Transformersi, Inspektor Gadget, Muppet Babies, Nindža kornjače, DuckTales, Garfield i prijatelji.
Videoigre
thumb|lijevo|Pac-Man|100 px thumb|Nintendo Entertainment System ušao je u historiju kao najprodavanija gaming konzola svih vremena. Popularne videoigre ovog vremena su bile: Pac-Man, Super Mario Bros, The Legend Of Zelda, Metroid, Donkey Kong, Frogger, Digger, Tetris, Golden Axe i druge. Pac-Man je bila prva videoigra koja je postala široko popularna, posebno među mlađim generacijama. Tržištem video igara su suvereno vladale kompanije kao što su Nintendo, Capcom, Konami i Sega. Prva računala s videoigrama su se pojavila 1982. godine kao što su Commodore 64 i Spectrum 64. Nintendo je 1985. godine objavio svoju igraću konzolu Nintendo Entertainment System, koja je zajedno u paketu sa videoigrom Super Mario Bros ostvarila veliki uspjeh. 1988. godine Sega je izdala svoju konzolu Sega Genesis. Nintendo je 1989. izdao na tržište ručnu igraću konzolu poznatu pod nazivom Game Boy.
Moda
thumb|lijevo|Ray-Ban Aviator sunčane naočale|100 px thumb|Tom Bailey sa svojom poznatom frizurom thumb|lijevo|Rubikova magična kocka|100 px
Početak decenije u modi je obilježio nastavak odjevnih stilova iz kasnih 1970tih naročito stil Heavy metal.
Ovu deceniju su obilježile frizure s velikom i bujnom kosom, pa su bile popularne frizure kao što su: Cipal, Mohikanac, Rat rep i druge.
Modni trendovi ovog doba su bili pilotske jakne, kožne hlače, uske traperice, mini suknje, kožne jakne, Legwarmers, jeans, tajice, majice s grafikama i drugo. Važan modni uticaj je ostavljala televizija, pa su mnogi htjeli u tom periodu izgledati kao glumci iz serije Dinastija ili iz serije Dallas.
Dodatni trendovi su bili povezi za kosu, Ray-Ban Aviator sunčane naočale (popularne u filmu Top Gun), satovi Swatch, Seiko, zebraste narukvice, Rubikova kocka.
Golman
mini|desno|[[Nogometni golman]] mini|desno|[[Bendi]] alt=Hokejski golman|mini|[[Hokej na ledu|Hokejski golman]] Golman je igrač sportske ekipe koji stoji na golu i cilj mu je da spriječi da lopta završi u mreži njegovog gola. Obično se nalazi u ograničenom prostoru ispred mreže, u kojem za njega važe drukčija pravila u odnosu na ostale igrače. Razlikuje se od ostalih igrača po izgledu i/ili boji opreme.
Sportovi u kojima postoji vratar su: nogomet, rukomet, vaterpolo, hokej na ledu, hokej na travi i razne varijante tih sportova.
Schladming
mini|desno|Položaj grada Schladming u okrugu Liezen|300px Schladming je grad u okrugu Liezen u austrijskoj saveznoj pokrajini Štajerskoj. Schladming nastaje u dvanaestom stoljeću, razvojem rudarstva u ovom kraju. U gradu postoji pivara lokalnog značaja sa pivom specifičnog okusa Schladminger. Danas je Schladming grad sa razvijenim zimskim turizmom i mnogobrojnim skijaškim terenima u okolini.
Sport
Grad je bio domaćin Svjetskim prvenstvima u alpskom skijanju 1982. i 2013. godine.
Ombudsman u Hrvatskoj
Ombudsman u Hrvatskoj (hrvatski pučki pravobranitelj) štiti ustavna i zakonska prava građana u postupku pred državnom upravom i tijelima koja imaju javne ovlasti. Ombudsmana bira Hrvatski sabor na vrijeme od osam godina. Ombudsman je nezavisan i samostalan u svom radu. Niko mu ne smije davati upute i naloge za njegov rad. On nema ovlasti štititi ustavna i zakonska prava građana u sudskim predmetima (u građanskim, parničnim i izvanparničnim te kaznenim stvarima), već isključivo u upravnim predmetima.
Revolucije 1989.
Sam Sovjetski Savez je od marta 1990. postao višestranačka polupredsjednička republika i održao je svoje prve predsjedničke izbore, što je označilo drastičnu promjenu u sklopu svog reformskog programa. Savez se raspao u decembru 1991., na sedam novih država koje su proglasile svoju nezavisnost od Sovjetskog Saveza te godine, dok su baltičke države ponovo stekle nezavisnost u septembru 1991. zajedno sa Ukrajinom, Gruzijom, Azerbejdžanom i Armenijom. Ostatak Sovjetskog Saveza, koji je činio najveći dio tog područja, nastavio je sa uspostavljanjem Ruske Federacije.
Albanija i Jugoslavija su napustile komunizam između 1990. i 1992. godine, a do kraja se Jugoslavija podijelila na sedam novih država. Čehoslovačka se raspala tri godine nakon završetka komunističke vladavine, podijelivši se mirnim putem na Češku i Slovačku 1. januara 1993. Sjeverna Koreja je napustila marksizam-lenjinizam 1992.
Uticaj ovih događaja osjetio se u mnogim socijalističkim državama trećeg svijeta. Istovremeno sa događajima u Poljskoj, protesti na Trgu Tiananmen (april-juni 1989.) nisu uspjeli stimulisati velike političke promjene u kontinentalnoj Kini, ali su uticajne slike prkosa tokom tog protesta pomogle da se ubrzaju događaji u drugim dijelovima svijeta. Tri azijske zemlje, naime Afganistan, Kambodža i Mongolija, uspješno su napustile komunizam do 1992-1993, bilo kroz reformu ili sukob. Osim toga, osam zemalja u Africi ili njenom okruženju ga je također napustilo, a to su Etiopija, Angola, Benin, Kongo, Mozambik, Somalija, kao i Južni Jemen (ujedinjen sa Sjevernim Jemenom).
NGC 4685
NGC 4685 (također poznat kao MCG 3-33-4, PGC 43143 i UGC 7954) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 312 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 2,00 (182 hiljade sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (109 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 27. aprila 1785. godine.
Fosfor-pentabromid
Fosfor-pentabromid je reaktivni hemijski spoj, žute boje, u krutom agregatnom stanju. Hemijska formula mu jePBr5, sa strukturom PBr4+ Br− u čvrstom stanju, ali u fazi pare je potpuno disociran  u PBr3 i Br2. Brzo hlađenje ove faze do 15   K dovodi do formiranja ionskih vrsta [PBr4]+[Br3]−. Može se koristiti u organskoj hemiji za pretvaranje  karboksilnih kiselina u  acil bromide. Vrlo je korozivan, a r azlaže se iznad 100   °C kada nastaju  fosfor-tribromid i brom:
NGC 7595
NGC 7595 (također poznat kao PGC 71004) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 564 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,50 (82 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (82 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Andrew Ainslie Common u augustu 1880. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Međunarodno priznanje nezavisnosti Republike Bosne i Hercegovine
Međunarodno priznanje nezavisnosti Republike Bosne i Hercegovine proces je koji je započeo donošenjem odluke o raspisivanju referenduma o nezavisnosti.
Nakon što je Badinterova komisija decembra 1991. konstatirala disoluciju SFRJ, što je značilo prekid državno-pravnog identiteta te države na međunarodnom planu, ista komisija donijela je odluku kojom se pozivaju sve Republike koje tvore SFRJ da se izjasne o eventualnoj nezavisnosti i daljnjem statusu. Skuština tadašnje Republike Bosne i Hercegovine, na sjednici održanoj 25. januara, donijela je odluku o raspisivanju Referenduma o nezavisnosti Bosne i Hersegovine od SFRJ, koji ima da se održi 29. februara i 1. marta 1992. godine. Isti dan donesena je i odluka o povlačenju kadrova iz Bosne i Hercegovine iz svih saveznih državnih organa. Odluci o raspisivanju referenduma o nezavisnosti prethodilo je usvajanje Akta o reafirmaciji suverenosti Republike Bosne i Hercegovine u istoj instituciji 15. oktobra 1991. godine.
Republiku Bosnu i Hercegovinu prva je priznala Bugarska 31. januara 1992, prije i održavanja Referenduma o nezavisnosti. Uslijedilo je tursko priznanje 6. februara.
Nakon održavanja referenduma i objavljivanje rezultata referenduma, gdje je 99,44% građana glasalo za nezavisnost, uslijedilo je priznanje od Španije 12. marta, Libije 17, i Irana 31. marta, a 6. aprila 1992. godine, njemačkim priznanjem nezavisnosti, pokrenut je proces masovnog međunarodnog priznanja novonastale države.
Prvenstvo Bosne i Hercegovine u košarci
Historija
Godine 1998. i 1999. dolazi do doigravanja uz učešće najboljih ekipa iz saveza sa sjedištima u Sarajevu i Mostaru. 2000. godine učešće u doigravanju uzimaju i klubovi iz Republike Srpske i ovakav sistem takmičenja potrajao je do 2002. godine, kada je zvanično stvorena zajednička liga sa učešćem ekipa sa teritorije cijele Bosne i Hercegovine.
Doigravanje za prvaka Bosne i Hercegovine (1998-2002)
Napomena:
Srbac
Srbac je naseljeno mjesto i središte istoimene općine na ušću Vrbasa u Savu u sjevernoj Bosni.
Historija
Srbac je dobio ime rješenjem Ministarstva unutrašnjih poslova Kraljevine Jugoslavije od 2. novembra 1933. godine. Za izbor imena Srbac u osnovi bili su presudna tri faktora: geografski, historijski i etnički. Podaci o lokaciji i nastanku pojedinih naseljenih mjesta oko Srpca nisu sačuvani. O nastanku imena nekih naselja u narodu su sačuvana predanja. Mjesto Svinjar upisano je i na jednoj karti Germanije iz 1621. godine, a ime je dobio po stočarima koji su dolazili sa obližnjih brda.
Geografija
Srbac je smješten na ušću Vrbasa u Savu. Površina općine Srbac iznosi 453 km2 i obuhvata 39 naselja u kojima živi oko 23.000 stanovnika. Sa razvijenom tekstilnom, hemijskom, drvnom industrijom i malom privredom Srbac je trgovački, obrazovni, zdravstveni, kulturni i sportski centar. Sjeverna granica općine poklapa se u dužini od 42 km sa međunarodnom granicom između Bosne i Hercegovine i Republike Hrvatske. Brdovito-brežuljkasti oblici reljefa zauzimaju oko dvije trećine srbačkog područja, dok ostali dio čine ravnice. Obradiva zemlja zauzima 60% teritorije; raznovrsna je prema oblastima, a danas aktivno poljoprivredno stanovništvo predstavlja 25% ukupnog stanovništva općine. Prema geološkim, morfološkim, hidrografskim, klimatskim i ostalim faktorima, srbačko područje je pogodno za uzgoj žitarica. Okolne planine učinile su da se ravničarski dio općine našao u kotlini, što ovdje uslovljava i nešto specifičniju varijantu kontinentalne klime sa izraženim jesenima i proljećima bez jakih vjetrova, ali i sa periodima ljetnih, zimskih, pa i jesenjih magli. Također se događa da snijeg pada i u maju i junu.
Nacionalni spomenici
Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za općinu Srbac se nalaze sljedeći spomenici:
Sport
Srbac je sjedište nogometnog kluba Sloga i rukometnog kluba Srbac.
NGC 868
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Aschelminthes
Aschelminthes (poznate i kao Nemathelminthes, Nematodes), blisko srodne sa Platyhelminthes, je zastarjeli naziv pseudocelomata i drugih sličnih životinja koje se više ne smatraju usko povezanim i koje su same po sebi promovirane u koljena. Termin Aschelminthhes se uglavnom koristi samo kao neformalni naziv za bilo kojeg člana otprilike deset različitih koljena beskičmenjaka, prethodno uključenih u Aschelminthes.
Ustav Hrvatske
Ustav Republike Hrvatske kao nacionalno obilježje samostalne države donesen je 22. decembra  1990., i od tada je promijenjen tri puta: 1997., 2000. i 2001. godine.
Aschelminthes
Aschelminthes je polifiletska skupina.
Ustav Hrvatske
Prva verzija definisala je parlament - Hrvatski sabor, koji se sastojao od Zastupničkog i Županijskog doma, te polupredsjednički sistem. Promjenama je ukinut Županijski dom te je dobar dio ovlasti prebačen s predsjednika Republike i prebačen u nadležnost Vlade.
Aschelminthes
Pododjela
Iako se stručnjaci za beskičmenjake se ne slažu nužno oko kategorizacije, uključuju se i grupe koje su općenito uključene u Aschelminthes, a grupe koje su uglavnom uključene u Aschelminthes uključuju:
Ustav Hrvatske
Hrvatski ustav spada u moderne ustave. Čak 2/3 ustava sadrži norme o zaštiti temeljnih sloboda i prava. Ustav Republike Hrvatske započinje. Hrvatski Ustav pripada prema broju članova (147 članova) i količini teksta spada među kraće evropske ustave. Obuhvata 9 dijelova (odjeljaka).
Aschelminthes
Pododjela
Pored toga, ponekad se u ob+vu kategoriju uključuju i Entoprocta i Tardigrada.
Ustav Hrvatske
Preambula
Naznačuje ko donosi ustav i upućuje na volju onoga u čije ime se ustav prihvaća (narod). Često se izlažu historijski temelji ustava i države za koju se donosi. U preambuli se navode i tumače temeljna obilježja koja se zatim institucionalno razrađuju u normativnom dijelu ustava.
Temeljne odredbe
Hrvatska se definiše kao nedjeljiva demokratska i socijalna država, u kojoj vlast proizlazi iz naroda i pripada narodu. Ukratko su definisani grb, zastava i himna, za koje je rečeno da se njihov podrobniji opis definira zakonom a ne Ustavom. Historijska uzrečica "sloboda, jednakost, bratstvo" se malo modifikovana spominje u trećem članu kao: "sloboda, jednakost, nacionalna ravnopravnost i ravnopravnost spolova, miroljubivost, socijalna pravda, poštovanje prava čovjeka, nepovredivost vlasništva, zaštita prirode i čovjekovog okoliša, vladavina prava i demokratski višestranački sistem su najviše vrijednosti ustavnog poretka naše države".