cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unutrašnje Seto more
Unutrašnje more je poznato po svojoj umjerenoj klimi, stabilnim temperaturama tokom cijele godine i relativno niskim nivoom padavina. More je također poznato po svojim periodično crvenim plimama i osekama uzrokovana potojanjem gustih grupa određenih fitoplanktona koje rezultiraju smrću velikog broja riba.
Caroline Herschel
Caroline Herschel bila je njemačka astronomkinja čiji su najvažniji doprinosi astronomiji bila otkrića nekoliko kometa, uključujući periodičnu kometu 35P/Herschel-Rigollet, koja nosi njeno ime. Bila je mlađa sestra astronoma Williama Herschela, s kojim je radila tokom karijere.
Unutrašnje Seto more
Geografska obilježja
Unutrašnje more je dugo oko 450 km u pravcu istok-zapad. Širina od juga prema sjeveru varira između 15-55 km. More je relativno plitko a prosječna dubina iznosi 37,3 m a najveća dubina je 105 m.
Caroline Herschel
Također je bila prva žena koja je primila plaću kao naučnica i prva žena u Engleskoj koja je bila na vladinom položaju. Bila je i prva žena koja je objavila naučne nalaze u Filozofskim transakcijama Kraljevskog društva, koja je nagrađena Zlatnom medaljom Kraljevskog astronomskog društva (1828) i imenovana njegovom počasnom članicom (1835, s Mary Somerville). Proglašena je i počasnom članicom Kraljevske irske akademije (1838). Pruski kralj uručio joj je zlatnu medalju za nauku povodom njenog 96. rođendana (1846).
Unutrašnje Seto more
Geografska obilježja
Prolaz Naruto povezuje istočni dio Unutrašnjeg mora sa Kii kanalom a koji je onda preko ovog kanala povezan sa Pacifikom. Zapadni dio Unutrašnjeg mora povezan je preko Kanmonskog prolaza sa Japanskim morem i dalje Bungo kanalom sa Pacifikom, odnosno Tihim okeanom.
Skoro 3.000 ostrva se nalazi unutar ovog mora, uključujući i veća ostrva kao što su Awaji-shima i Shōdo-shima. Mnoga od manjih ostrva su nenaseljena.
Svjetski kup u skijaškim letovima 2018/2019.
Kalendar
Legenda:
Podgora (Gorenja vas–Poljane)
mini|280px|Podgora, seoski objekti Podgora je naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Trbovići
Trbovići su bivše naseljeno mjesto u sastavu grada Ogulina, Karlovačka županija, Republika Hrvatska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Ogulin. Na popisu stanovništva 2001. godine, naselje je ukinuto i pripojeno naselju Drežnica.
Podgora (Gorenja vas–Poljane)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazila se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Trbovići
Stanovništvo
Napomena: ''Od 1857. do 1880. podaci su sadržani u bivšem naselju Krakar. Sadrži podatke za bivše naselje Pražići koje je do 1931. iskazivano kao naselje. U 2001. pripojeno naselju Drežnica. Vidi napomenu pod Drežnica.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Trbovići je imalo 107 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Vis)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Grad Vis je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 52 km2 imao 1.934 stanovnika, što predstavlja 0,42% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,05 % od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Visu je 37 stanovnika/km2.
TSGA10
Testis specifični protein 10 jest protein koji je kod ljudi   kodiran genom   TSGA10 sa  hromosoma 2.
Amiokiselininska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 698 aminokiselina, a molekulska težina 81.421 Da.
Rastvorni nosač
Rastvorni nosači (SLC) su grupa membranskih transportnih proteina koja uključuje preko 400 članova, organiziranih u 66 porodica. Većina članova SLC grupe nalazi se u ćelijskoj membrani. Sistem genske nomenklature SLC izvorno je predložio HUGO-ov Odbor za gensku nomenklaturu (HGNC) i osnova je za službena HGNC imena gena koji kodiraju ove transportere. Općenitija klasifikacija transmembranskih transportera može se naći u TCDB bazi podataka.
Otopljene tvari koje transportiraju različiti članovi SLC grupe izuzetno su raznolike i uključuju napunjene i nenabijene organske molekule, kao i anorganske ione i transporter plina amonijaka.
Kao što je uobučajeno za integralni membranski protein, SLC sadrže niz hidrofobnih [transmembranskih alfa-heliksa međusobno povezanih hidrofilnim unutar- i vanćelijskim petljama. Ovisno o SLC, ovi transporteri su funkcionalni ili kao monomeri ili kao obvezni homo- ili heterooligomeri. Mnoge porodice SLC-a članovi su glavne natporodice olakšivača.
Opseg
Prema odgovarajućoj konvenciji sistema nomenklature, članovi unutar pojedine porodice SLC imaju međusobno više od 20-25% identitičnih sekvenci. Suprotno tome, homologija između porodica SLC je vrlo niska ili nikakva. Dakle, kriterij za uključivanje porodice u SLC grupu nije evolucijska povezanost s drugim porodicama SLC, već je funkcionalni (tj. Integralni membranski protein koji prenosi rastvorenu supstancu).
SLC grupa uključuje primjere transportnih proteina, kao štp su:
Subćelijska distribucija
Većina članova grupe SLC nalazi se u ćelijskoj membrani, ali neki nalaze se u mitohondrijama (najznačajnija je porodica SLC 25) ili u drugim unutarćelijskim organelama.
Sistem nomenklature
Imena pojedinačnih članova SLC-a imaju sljedeći format: gdje je:
Naprimjer, SLC1A1 je prva izoforma potporodice A SLC-porodice 1.
Izuzetak je kod porodice SLC 21 (transporteri organskih aniona koji transportuju polipeptide), koji iz povijesnih razloga imaju imena u formatu SLCOnXm gdje je n = broj porodice, X = slovo potporodice i m = broj člana.
Iako HGNC samo dodjeljuje nomenklaturu ljudskim genima, ortolozi kičmenjaka tih gena usvajaju istu nomenklaturu (npr. ortolozi dodijeljeni VGNC-assigned orthologs of SLC10A1). Za glodare se simboli razlikuju od ostalih kičmenjaka, upotrebom naslova, tj. Slc1a1 koji označava glodarskog orthologa ljudskog gena SLC1A1.
Porodice
U SLC imenovane su sljedeće porodice:
Pretpostavljeni SLC
Pretpostavljeni SLC, koji se nazivaju i atipski SLC, novi su, vjerovatno vjerodostojni sekundarno aktivni ili olakšavajući proteini-transporteri koji dijele porijeklo predaka sa poznatim SLC-ima. Ovi SLC-ovi tipa MFS mogu se, međutim, podijeliti na 15 porodica olakšavajućih MFS iransportera (AMTF).
Evo nekoliko navedenih pretpostavljenih SLC-a: OCA2, CLN3, TMEM104, SPNS1, SPNS2, SPNS3, SV2A, SV2B, SV2C, SVOP, SVOPL, MFSD1, MFSD2A, MFSD2B, MFSD3, MFSD4A, MFSD4B, MFSD5, MFSD6, MFSD6L, MFSD8, MFSD9, MFSD10, MFSD11, MFSD12, MFSD13A, MFSD14A, MFSD14B, UNC93A and UNC93B1.
Reference
SLC Tables. SLCtables
Galaktoza 1-fosfat
D -galaktoza-1-fosfat je intermedijer u intrakonverziji glukoze i uridin difosfat-galaktoze. Formira se od galaktoze pomoću galaktokinaze. Nepravilan metabolizam galaktoza-1-fosfata je obilježje alaktozemije. Za takav metabolizam galaktoze i njenog intermedijera odgovoran je Leloirov put, galaktoza-1-fosfata. Nedostatak enzima koji se nalazi na ovom putu može dovesti do galaktozemije; stoga dijagnoza ovog genetičkog poremećaja povremeno uključuje mjerenje koncentracije ovih enzima. One of such enzymes is galactose-1-phosphate uridylytransferase (GALT). Enzim katalizira transfer grupe UDP-aktivatora sa UDP-glukoze na galaktozu-1-fosfat. Iako je uzrok nedostatka enzima u Leloir putu još uvijek sporan među istraživačima, neke studije sugeriraju da pogrešno savijanje proteina GALT-a, što može dovesti do nepovoljne konformacijske promjene koja utiče na njegovu termičku stabilnost i afinitet vezivanja supstrata, može igrati ulogu u nedostatak GALT-a kod galaktozemije tipa 1. Povećanje koncentracije galaktitola može se vidjeti kod pacijenata s galaktozemijom; dovodeći pacijente u veći rizik od presenilnog katarakta.
Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – sprint (muškarci)
Takmičenje u sprintu u muškoj konkurenciji na Zimskim olimpijskim igrama 2014. u Sočiju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon Laura u Krasnoj Poljani, Krasnodarskom kraj 60 km udaljenoj od Sočija 8. februara, 2014. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu.
Pravila takmičenja
Sprint je disciplina u biatlonu, koja se za muškarce održava na kružnoj stazi od 10 kilometara. Trče se 3 kruga po 3,3 km. Takmičari počinju trku pojedinačno u vremenskim razmacima (obično 30 sekundi). U toku trke gađa se dva puta: poslije prvog kruga iz ležećeg, a poslije drugog iz stojećeg položaja, ukupno 10 meta. Svaki promašaj donosi kazneni krug trčanja od 150 metara. Prvih 60 prvoplasiranih na kraju takmičenja plasiraju se za disciplinu potjera.
Zemlje učesnice
Učestvovalo je 87 takmičara iz 31 zemlje.
Boholsko more
thumb|Silueta ostrva Camiguin gledano sa Boholskog mora Boholsko more ili Mindanao more je more koje se nalazi unutar Tihog okeana, između filipinskih grupa ostrva Visayas i Mindanao. Dva glavna ostrva ovog mora su Siquijor i Camiguin. More je poznato po bogatom ribolovu.
Položaj
Na sjeveru mora se nalaze ostrva Bohol i Leyte a na jugu ostrvo Mindanao prema kojem je more dobilo alternativni naziv. Preko Boholskog i Tanon prolaza more je otvoreno prema Visayan moru na sjeveru, na istoku preko Surigao prolaza prema Filipinskom moru dok je na zapadu povezano sa Suluskim morem.
Popis stanovništva u Srbiji 2011 (Mačvanski okrug)
Po popisu stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Srbiji, koji je proveden od 1. do 15. oktobra 2011, u Mačvanskom okrugu živjelo je ukupno 298.931 stanovnika, što predstavlja 4,16% od ukupnog broja Srbije, te 14,71% od od ukupnog broja stanovnika stanovnika statističkog regiona  Šumadije i zapadne Srbije. Popis stanovništva provoden je na temelju Zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. Godini ("Službeni glasnik RS", br. 104/09 i 24/11).
Starosna piramida
Od ukupnog broja stanovnika u Mačvanskom okrugu bilo je 148.184 (49,57%) muškaraca i 150.747 (50,43%) žena, što predstavlja omjer muškaraca i žena 983:1000. Prosječna starost stanovništva bila je 42,1 godina, muškaraca 40,9 godina, a žena 43,3 godina. Udio osoba starijih od 18 godina je 82,1% (245.479), kod muškaraca 81,3% (120.526), a kod žena 82,9% (124.953).
Ekler
thumb|right|220px|Klasični ekler Ekler je vrsta sitnog kolača napravljena od dva dijela peciva između kojeg se nalazi krem. Ovako napravljen kolač je obično preiven nekakvim prelivom, bilo da je čokoladni ili kakve druge vrste. Pecivo koje se također koristi i za profiterole, je obično izduženog oblika i pečeno dok ne bude hrskavo i šupljikavo iznutra. Nakon toga pecivo može biti punjeno raznim filovima, kao naprimjer s ukusom vanilije, čokolade, pistacija, ruma, kahve, voća ili kestenovog pirea. Kao preliv se nekad može koristiti i karamel.
Mičetići
Mičetići (ital. Micetti) su naseljeno mjesto u sastavu grada Poreča, Istarska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Poreč.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Mičetići su imali 37 stanovnika.
Napomena: ''U 1857., 1869., 1890., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Žbandaj. U 1880., 1900., 1910. i 1948. iskazano kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Mičetići je imalo 10 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Podjelovo Brdo
Podjelovo Brdo je naseljeno mjesto u sastavu općine Gorenja vas–Poljane, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Podjelovo Brdo je imalo 134 stanovnika.
Grad i zvijezde
Postavka romana
Radnja se odvija (najmanje) dvije i po milijarde godina od sadašnjosti – deset rotacija Galaksije od pojave ljudske vrste (jedna rotacija Sunčevog sistema oko galaktičkog centra (galaktička godina) jednaka je 220–250 miliona godina) —u gradu Diaspar. Do tog vremena, Zemlja je toliko stara da su okeani nestali, a čovječanstvo je gotovo izumrlo. Koliko ljudi iz Diaspara znaju, njihov je jedini preostali grad na planeti. Grad Diaspar je potpuno ograđen. Niko nije ušao niti izašao iz grada otkad se itko može sjetiti, a svi u Diasparu imaju instinktivni izolacijski konzervativizam. Priča iza ovog straha od izlaska iz grada govori o rasi nemilosrdnih osvajača koji su odbili čovječanstvo sa zvijezda na Zemlju, a zatim sklopili dogovor da čovječanstvo može preživjeti samo ako nikada ne napusti planetu.
U Diasparu cijelim gradom upravlja Centralni računar. Ne samo da se grad održava mašinama, već mašine stvaraju i same ljude. Računar proizvodi tijela u kojima ljudi iz Diaspara mogu živjeti i pohranjuje njihove umove u svoju memoriju na kraju života. U svakom trenutku, samo mali broj ovih ljudi zapravo živi u Diasparu; ostatak se nalazi u memoriji računara.
Svi trenutno postojeći ljudi iz Diaspara živjeli su prošle "živote" unutar Diaspara osim jedne osobe - Alvina, glavnog lika ove priče. On je jedan od vrlo malog broja "Jedinstvenih", drugačiji od svih ostalih u Diasparu, ne samo zato što nema prošlih života za pamćenje, već zato što umjesto da se boji spoljašnosti, on osjeća poriv da ode. Alvin je upravo postao punoljetan i ulaže svu svoju energiju da pronađe izlaz iz grada. Na kraju, lik po imenu Khedron the Jester pomaže Alvinu da pomoću Centralnog računara pronađe izlaz iz grada. On otkriva da je u dalekoj prošlosti Diaspar bio povezan sa drugim gradovima podzemnim transportnim sistemom. Ovaj sistem i dalje postoji iako je njegov terminal bio prekriven i zapečaćen, a ostao je samo tajni ulaz.
Alvinova potraga
Kada je izašao iz Diaspara, Alvin otkriva da je još jedno ljudsko prebivalište ostalo na Zemlji. Za razliku od tehnološkog Diaspara, Lys je ogromna zelena oaza zaštićena planinama od svjetske pustinje. Njegovi ljudi se ne pohranjuju i rađaju tehnološki, već su prirodno začeti, rađaju se, stare i umiru. Oni su odbacili hiper-naprednu tehnologiju Diaspara u korist gotovo agrarnog života, mašinama se koriste samo u svrhu uštede rada. Ljudi iz Lysa su umjesto toga radili na usavršavanju umjetnosti uma; oni su telepate, sposobni da komuniciraju jedni s drugima na velikim udaljenostima i bez govora.
Alvin nastavlja svoju potragu sve dok ne otkrije istinu o tome zašto su ljudi iz Diaspara toliko uplašeni vanjskog svijeta i zašto se Lys toliko boji svemirskih putovanja i mehaničkih stvari. U Lysu odlazi na putovanje s mladićem po imenu Hilvar koji mu postaje prijatelj, i oni vide signalno svjetlo, koje odlučuju istražiti. Vodi ih do Šalmirane, ostataka tvrđave u kojoj su osvajači odbijeni nezamislivim oružjem, i tamo nailaze na vanzemaljsko stvorenje sa čudnim robotom. Stvorenje je posljednji preživjeli pripadnik vjerskog kulta koji datira iz dana Galaktičkog carstva. Robot je bio pratilac osnivača, "Gospodara", koji je sa svojim sljedbenicima došao na Zemlju na kraju svog života. Alvin i Hilvar ne mogu razumjeti sadržaj religije osim što se odnosi na "Velike" koji su otišli, ali će se jednog dana vratiti. Alvin nagovara stvorenje da mu posudi robota, tvrdeći da bi Gospodar želio da vidi kako se stvari razvijaju u svijetu. Gospodar je, međutim, zabranio robotu da daje bilo kakve informacije, kako Alvin ne bi ništa saznao.
Alvin daje instrukcije robotu da ignoriše njegove molbe da ga vrati u Lys je je znao da će ljudi iz Lysa uticati na njega svojim velikim telepatskim moćima - prethodnih 14 Jedinstvenih je ostalo u Lysu. Alvinu je prvobitno bilo rečeno da će biti slobodan da bira hoće li ostati ili se vratiti, ali ovo više nije bio slučaj. Vrativši se u Diaspar, on traži pomoć Centralnog računara, koji savladava Gospodarevu blokadu na robotu stvarajući iluziju apokaliptičnog povratka Velikih. Ovo se razlikuje od rješenja korištenog u originalnom romanu koje je trebalo napraviti duplikat robota bez blokade.
Otkrića
Alvin sada saznaje da je Gospodarev brod još uvijek u funkciji, zakopan izvan Diaspara. Uspijeva doći do njega, povlači Hilvara iz Lysa i putuje u duboki svemir. Susreću Vanamondea, biće čistog intelekta, s kojim Hilvar, koji je telepata poput drugih ljudi iz Lisa, može komunicirati i vratiti ga na Zemlju, od njega konačno saznaju istinu.
Ispostavilo se da su strašni osvajači bili mit: Šalmirane je ustvari korišten za uništavanje Mjeseca kada je to postalo neophodno kako bi se spriječio njegov sudar sa Zemljom. Umjesto toga, ljudi iz Diaspara i Lysa su potomci onih ljudi koji su se namjerno odrekli života u svemiru odbacivši najveći naučni projekat u historiji: stvaranje bestjelesnog razuma. Prvi pokušaj stvorio je moćno, ali ludo biće, Ludi um. Ludi um je razorio galaksiju i njene civilizacije prije nego što je bio zatočen u "čudnoj umjetnoj zvijezdi" nazvanoj Crno Sunce.
Vanamonde je drugi, uspješan eksperiment drevnog carstva: biće čistog uma, neizmjerno staro, neizmjerno moćno, sposobno da se trenutno kreće u bilo koju tačku u svemiru - ali potpuno dječijeg uma i nesofisticirano.
Nakon ovoga, većina Galaktičkog Carstva je napustila našu galaksiju, ostavljajući samo nekoliko raštrkanih. Ovaj odlazak iz galaksije, ostavljajući ga Vanamondu, bio je zato što je uspostavljen kontakt sa "veoma čudnom i veoma velikom" inteligentnom, vanzemaljskom vrstom, koja ih je hitno pozvala na drugu stranu svemira.
Hilvar shvaća da je Vanamondeova konačna sudbina da se bori protiv Ludog uma, kada pobjegne iz zatvora na kraju vremena.
Alvinova otkrića ponovo spajaju ljude Diaspara sa Lysom, te šalje brod, pod komandom robota, u potragu za davno izgubljenim ljudima Carstva. On ne želi da traži sebe – čak i ako u Galaksiji ima ljudskih ostataka, oni su vjerovatno dekadentni s ima posla na Zemlji. Čak se i okolina, nada se, može ponovo oživjeti.
Fakultet humanističkih nauka, Karlov univerzitet
Fakultet humanističkih nauka Karlovog univerziteta (Fakulta humanitních studií Univerzity Karlovy, FHS UK) je fakultet Karlovog univerziteta u Pragu, Češka Republika. Njegov glavni fokus su humanističke nauke i društvena i kulturna antropologija, uključujući etnomuzikologiju. Smješten u Libeňu, Prag 8, fakultet ima 240 članova fakulteta i oko 2.500 studenata.
Football League One 2015/2016.
Football League One 2015/2016. je bila 12. sezona League One, trećeg ranga negleskog nogometa. Sezona je počela 8. augusta 2015, a završila je 8. maja 2016. godine.
Klubovi
Ukupno 24 tima učestvuje u League One 2015/16, uključujući 17 ekipa iz prethodne sezone 2014-15, četiri prvoplasirane ekipe iz prethodne sezone League Two, te tri posljednjeplasirane ekipe iz Championshipa.
Blinjska Greda
Blinjska Greda je naseljeno mjesto u sastavu općine Sunja, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Sisak.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Blinjska Greda je imala 35 stanovnika.
Napomena: ''Nastalo 1978. izdvajanjem iz naselja Bestrma u kojemu su sadržani podaci od 1857. do 1971.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Blinjska Greda je imalo 139 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Popis 1910.
Za sastav stanovništva na popisu 1910. godine, pogledati pod: Bestrma.
Ivan Evanđelist Šarić
Ivan "Evanđelist" Šarić (Dolac, Travnik, 27. septembra 1871. – Madrid, 16. jula 1960.) je bio bosanskohercegovački svećenik, teolog, prevodilac i vrhbosanski nadbiskup.
Obrazovanje
Pohađao je isusovačku Travničku gimnaziju od 1882-90. Bogosloviju je započeo u Travniku, a završio u Sarajevu od 1890-94. Četiri godine kasnije, 1898. je doktorirao bogosloviju na Katoličkom bogoslovnom fakultetu u Zagrebu. Nakon završene teologije u Sarajevu zaređen je 22. jula 1894. za svećenika Vrhbosanske nadbiskupije.
Služba
Bio je katehet u Zavodu sv. Vinka u Sarajevu, a 1896. postaje kanonik vrhbosanski. Od 1896-1908. uređuje "Vrhbosnu", a neko vrijeme i "Balkan". Pomoćni je biskup od 27. jula 1908. Za vrhbosanskog nadbiskupa je imenovan 2. maja 1922. Formalno je to i ostao do svoje smrti, ali je sve dužnosti nadbiskupa od kraja rata do 1960. obavljao Marko Alaupović. Tokom svog upravljanja nadbiskupijom Šarić je osnovao mnoge župe, širio katoličku štampu i karitativnu i misijsku djelatnost. Godine 1922. godine pokrenuo je i neko vrijeme uređivao tjednik "Nedjelja", koja je kasnije promijenila ime u "Križ", i konačno u "Katolički tjednik". Istovremeno izdaje "Vrhbosanske suvremene knjižice". U prijeratno vrijeme u Sarajevu djeluje na organizovanju pokreta Katolička akcija, profašističkom pokretu pape Pija XI, organizujući križare za "odsudni čas", optužuje katoličke svećenike suprotnih mišljenja i otvoreno agituje za ustaški pokret, piše pjesmu u kojoj glorifikuje Franza Ferdinanda.
Drugi svjetski rat
U ratnom periodu je preveo Bibliju na hrvatski jezik. Tokom Drugog svjetskog rata, kao hrvatski nacionalist i antikomunist aktivno je podržavao ustaški režim i NDH. U telegramu 25. aprila 1941. godine, koji je objavljen u tadašnjim novinama, Šarić ispred Vrhbosanske nadbiskupije pozdravlja Pavelića riječima da je "...donio slobodu i nezavisnost naše grude, naše uže domovine Herceg-Bosne ponosne." U člancima u "Katoličkom tjedniku" objavljuje tekstove koji služe za podstrekavanje ustaških zločina, a odmah nakon okupacije objavljuje pjesmu "Kad sunce sja", a za Božić 1941. odu posvećene Paveliću. Zajedno s reis-ul-ulemom Fehimom Spahom, podržao je okupaciju i stvaranje NDH, te su pozvali sve sveštenstvo, kao i sve vjernike da se aktivno uključe za pomoć i stvaranje te okupatorske tvorevine. Zajedno s Spahom je prisustvovao 30. aprila 1941. zakletvi ustaške vojske u Sarajevu. U suradnji s nadbiskupom Alojzijem Stepincom, biskupima Jozom Garićen, Antunom Akšamovićem i Jankom Šimrakom pripremaju, te izdavaju 24. marta 1945. poslanicu "Poslovnog odbora Hrvatskog Katoličkog Episkopata" u kojoj napadaju narodnooslobodilački pokret Jugoslavije i zalažu se za očuvanje NDH.
Zbog toga je 1945. izbjegao u Austriju, a zatim u Španiju.
Neutralni element
Neutralan (lat. neutralis, od neuter: ni jedan ni drugi) znači:
Neutralni element (oznaka e), u matematici je element neutralan prema nekoj binarnoj operaciji (*) definisanoj na nekom skupu, tj. element koji zadovoljava uslov
gdje je a bilo kakav element toga skupa.
Izvor
neutralni element
Lokusno usmjerena mutageneza
Lokusno usmjerena mutageneza je molekulskobiološki metod koji se koristi za izazivanje specifičnih i namjernih promjena u sekvenci DNK u genu i bilo kojem genskom proizvodu. Označava se i kao mutageneza specifična za sajt ili olgonukleotidno usmjerena mutageneza. Primjenjuje se za istraživanje strukture i biološke aktivnosti molekula DNK, RNK i proteina i za proteinsko inženjerstvo.
Historija
Rani pokušaji izazivanja mutageneze pomoću zračenja ili hemijskih mutagena nisu bili specifični za lokaciju, što je stvorilo slučajne mutacije. Kasnije su korišteni analozi nukleotida i drugih hemikalija za stvaranje lokaliziranih tačkastih mutacija, a primjeri takvih su aminopurin, nitrozogvanidin, i bisulfit. Mutageneza usmjerena na lokaciju postignuta je 1974., u laboratoriji Charlesa Weissmanna, upotrebom nukleotidnog analoga N4-hidroksicitidina, koji inducira tranziciju G-C u A-T. Međutim, ovi metodi izazivanja mutageneze ograničene su tipom mutacije, koju mogu postići i nisu tako specifične kao kasnije metode mutageneze usmjerene na mjesto.
U 1971. godini, Clyde Hutchison i Marshall Edgell pokazali su da je moguće proizvesti mutante s malim fragmentima faga ϕX174 i restrikcijske nukleaze. Hutchison je kasnije sa svojim suradnikom Michaelom Smithom proizveo fleksibilniji pristup lokusno usmjerenoj mutagenezi, korištenjem oligonukleotida, metodom produženja prajmera s DNK polimerazom. Kao svoj dio u razvoju ovog procesa, Michael Smith je kasnije podijelio Nobelovu nagradu za hemiju sa Karyjem B. Mullisom, u oktobru 1993., koji je izumio lančanu polimeraznu reakciju.
Pristupi
Prvobitni metod koji je koristio jednosmjerno produženje bio je neučinkovit zbog malog prinosa mutanata. Ova rezultirajuća smjesa sadrži i izvorni nemutirani uzorak, kao i mutirani lanac, stvarajući mješovitu skupinu mutiranih i nemutiranih potomaka. Nadalje, predložak koji se koristi je metiliran, dok je mutantni lanac nemetiliran, a mutanti se mogu odabrati suprotno zbog prisustva sistema reparacije neusklađenosti, koji favorizira metiliranu matricu DNK, što rezultira manjim brojem mutanata. Od tada su razvijeni mnogi pristupi za poboljšanje efikasnosti mutageneze.
Bobovac (Sunja)
Bobovac je naseljeno mjesto u sastavu općine Sunja, Sisačko-moslavačka županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sisak.
Lokusno usmjerena mutageneza
Pristupi
Dostupan je veliki broj metoda za vršenje lokusno usmjerene mutageneze, iako se većina njih rijetko koristi u laboratorijama od ranih 2000-ih, jer novije tehnike omogućavaju jednostavnije i lakše načine uvođenja mutacija specifičnih za mjesto u genima.
Bobovac (Sunja)
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Bobovac je imao 330 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Bobovac je imalo 750 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Velika nagrada Španije 2020.
Velika nagrada Španije 2020. (službeno poznata kao "Formula 1 Aramco Gran Premio De España 2020") automobilska je trka Formule 1 koja se održala 16. augusta 2020. na stazi Circuit de Barcelona-Catalunya u Montmelóu, u Španiji. Ovo je bila šesta trka u sezoni 2020. i 50. trka za Veliku nagradu Španije.
Vozač Mercedesa Lewis Hamilton osvojio je četvrtu pol poziciju u sezoni, i ukupno 92. u karijeri; ostvario je svoju četvrtu pobjedu u sezoni i petu u Španiji. Drugo mjesto zauzeo je Max Verstappen iz Red Bulla, a treće mjesto osvojio je Valtteri Bottas na drugom Mercedesu.
Prvi trening
Vremena prvih pet vozača na prvom treningu.
Drugi trening
Vremena prvih pet vozača na drugom treningu.
Treći trening
Vremena prvih pet vozača na trećem treningu.
Duplice
Slovenija:
Opozicija (politika)
Opozicija ( – suprostavljenost) jest izraz kojim se u politici označavaju svi pojedinci, grupe i organizacije koje su iz političkih ili ideoloških razloga suprotstavljene pojedincima, grupama i organizacijama koje predstavljaju vlast, odnosno režim u nekoj državi. Opozicija se obično dijeli na ilegalnu opoziciju – kojoj nije dozvoljeno postojanje i djelovanje i legalnu opoziciju – kojoj jeste dozvoljeno postojanje i djelovanje. Ilegalna opozicija karakteristična je za autoritarne i totalitare političke sisteme koji iz vjerskih ili ideoloških razloga ne dozvoljavaju promjenu vlasti i njene politike. S druge strane, legalna opozicija karakteristična je za demokratske političke sistema koji za svoja načela uzimaju slobodu mišljenja i okupljanja. Neki sistemi mogu imati obe vrste opoziciju. Pod pojmom "opozicija" se, s obzirom na dominaciju političkih sistema u savremenom svijetu, po pravilu podrazumijeva legalna opozicija. Zavisno od toga sjede li njeni predstavnici parlamentu neke države, opozicija se dijeli na parlamentarnu i vanparlamentarnu. Parlamentarna opozicija u mnogim državama, pogotovu onim s vestministarskim sistemom predstavlja ustavnu instituciju, odnosno te države imaju formalnu instituciju vođe opozicije koji ima posebna prava i obaveze koja se tiču savjetovanja s predstavnicima vlasti o bitnim odlukama.
Crnomorska regija
Crnomorska regija (turski: Karadeniz Bölgesi) je jedna od sedam geografskih regija Turske.
U regiji živi 7.547.841 stanovnika (2012.) na površini od 116.239,68 km².
Geografija
Regija ima strmu, stjenovitu obalu, kroz koju se većina rijeka probija do mora po uskim klancima. Nekoliko većih rijeka sa svojim pritokama se probijaju se kroz Pontijske planine i formiraju šire kotline.
Bobovac (čvor)
Bosna i Hercegovina:
Crnomorska regija
Geografija
Pristup prema unutrašnjosti zemlje je ograničen na tih nekoliko kotlina, jer planine, čiji vrhovi dosežu od 1.525 do 1.800 m na zapadu sve do 3.000 do 4.000 m na istoku, formiraju gotovo neprekinuti zid koji odvaja obalu od unutrašnjosti zemlje. Više padine okrenute prema sjeverozapadu često su obrasle gustom šumom. Zbog tih prirodnih prepreka, crnomorska obala je historijski bila izolirana od unutrašnjosti tj. od Anadolije.
Bobovac (čvor)
Hrvatska:
Crnomorska regija
Klimatske karakteristike
Crnomorska regija ima vlažnu subtropsku Klima gdje su kišne padavine količinski znatne i raspoređene tokom cijele godine. Na obali, ljeta su topla i vlažna, a zime su hladne i vlažne. Ova regija ima najveće količine padavina i jedini region Turske koji prima velike količine padavina tokom cijele godine. Istočni dio obale s prosječnih 2.500 mm padavina godišnje ima najviši prosjek padavina u zemlji. Snijeg je uobičajen između decembra i marta, uobičajeno snijeg pada sedmicu do dvije, ali se desi da zima potraje i duže. Temperatura vode cijele turske obale Crnog mora je uvijek svježa i varira između 8° i 20 °C tokom cijele godine.
Provincije Crnomorske regije
Crnomorska regija je administrativno podjeljena na 18 provincija.
Najveća provinija je provincija Kastamonu koja zauzima 13.157,98 km² a najmnogoljidnija je provincija Samsun u kojoj je na kraju 2012. živjelo 1.251.722 stanovnika.
Američki filmski institut
Američki filmski institut (AFI) filmska je organizacija koja se bavi obrazovanjem filmskih radnika i odaje počasti baštinicima umjetnosti pokretnih slika u SAD-u. AFI je podržan od strane privatnih donacija i putem javnog članstva. Institut se sastoji od lidera iz svijeta filma, zabave, poslovnih i akademskih zajednica. Postoje dva Upravna odbora kojima predsjedavaju Sir Howard Stringer i Robert Daly. Organizaciju predvodi predsjednik i izvršni direktor Bob Gazzale (od oktobra 2014. godine). Prijašnji predsjednici su bili osnivački direktor George Stevens, Jr. (1967-1980) i Jean Picker Firstenberg (1980-2007).
Spisak programa
AFI obrazovni i kulturni programi uključuju:
Historija
Američki filmski institut osnovan je 1965. pod predsjedničkim pokroviteljstvom Lyndona B. Johnsona koju je objavila Bijela kuća - sa ciljem da se uspostavi nacionalna umjetnička organizacija radi očuvanja zaostavštine američkog filma, obrazovati nove generacije filmskih autora i nagraditi umjetnike za njihov rad. Dvije godine kasnije, 1967., AFI je osnovan, podržan od strane Nacionalne zadužbine za umjetnost, Američke filmske asocijacije (MPAA) i Ford fondacije. Originalni 22-člani odbor uključivao je predsjedavajućeg Gregoryja Pecka i zamjenika predsjedavajućeg Sidneya Poitiera, kao i Francis Ford Coppola, Arthur Schlesinger, Jr., Jack Valenti i druge predstavnike iz svijeta umjetnosti i akademskih zajednica.
Institut je uspostavio programe obrazovanja za filmske radnike tada poznate kao Centar za napredne filmske studije.
Podklanec (Žiri)
mini|280px|Podklanec, potok Sovra Podklanec je naseljeno mjesto u sastavu općine Žiri, regija Gorenjska, Slovenija.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Podklanec je imao 16 stanovnika.
FGL1
Fibrinogenoliki protein 1 (FGL-1) je protein koji je strukturno sličan fibrinogenu. Kod ljudi kodiran je genom FGL1. Odgovarajući gen ima ćetiri prerađene varijante.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 312 aminokiselina, а molekulska težina 36.379 Da.
Funkcija
Protein 1 sličan fibrinogenu je član proteinske porodice fibrinogena, koja također uključuje fibrinogen, protein sličan fibrinogenu 2 i faktore zgrušavanja V, VIII i XIII. FGL-1 je homologan karboksi-terminalu fibrinogena beta– i gama– podjedinica koja sadrži četiri konzervirana cisteina koji su zajednički svim članovima porodice fibrinogena. Međutim, FGL-1 nema mjesto vezanja trombocita, područje umrežavanja i trombin-osjetljivo mjesto koje dopušta ostalim članovima porodice fibrinogena da pomognu u stvaranju fibrinskog ugrušaka.
Uočeno je i da se FGL-1 snažno veže i aktivira LAG-3, regulatorni protein eksprimiran na T-ćelijama. Budući da LAG-3 ima važnu ulogu u kontroli aktiviracije T-ćelija. Manipulacija vezivanja FGL-1 za T-ćelije predložena je i za imunoterapiju protiv kancera i za protivupalno liječenje.
Klinički značaj
FGL-1 može imati ulogu u razvoju hepatoćelijskog karcinoma.
Haloquadratum walsbyi
Haloquadratum walsbyi je vrsta prabakterija otkrivena 1980. u slanom bunaru na poluostrvu Sinaj u Egiptu. Otkrio ju je britanski naučnik Anthony E. Walsby, a formalno opisao Burns i drugi tek 2007. godine. Ovo je (do sada, 2015.) jedina vrsta u rodu Haloquadratum. Zanimljiva je po tome što su njene spljoštene ćelije u obliku pravilnog kvadrata.
Lanakawai
Lanakawai (Lanaikawai, Lonokawai) bio je havajski plemić i poglavica te vladar Velikog ostrva. Najvjerovatnije je rođen na ostrvu Mauiju.
Lanakawaijevi roditelji bili su poglavica Hanalaʻa i gospa Mahuia (Mahuie), dok je Lanakawaijev brat bio Mauiloa. Hanalaʻa je bio vladar Mauija te ga je Mauiloa naslijedio, dok je Lanakawai zavladao Velikim ostrvom. Kao članovi klase poglavica, Lanakawai i Mauiloa bili su obrezani kao dječaci.
Kalohialiʻiokawai (Kolohialiʻiokawai) bila je Lanakawaijeva sestra te se udala za Lanakawaija, šta je bila "sveta unija" jer je na drevnim Havajima brak brata i sestre bio posebna veza. Par je imao sina i kćer. Sin, Laʻau, oženio se svojom sestrom, koja je poznata kao Kukamolimaulialoha te su otišli na Tahiti, a rođena su im djeca — sin, Pilikaaiea i kći, Hina-au-kekele. Oni su osnovali dinastiju Pili.
Lanakawaija je naslijedio Kapawa, kojeg je Pilikaaiea svrgnuo. Preko unuka, Lanakawai je bio predak kraljeva Kraljevine Havaji.
Pince–Marof
mini|280px|Pince–Marof, cesta i stajalište Pince–Marof je naseljeno mjesto u sastavu općine Lendava, regija Pomurska, Slovenija.
Geografski položaj
Pince–Marof je najistočnije naselje u Sloveniji. Koordinate najistočnije tačke Slovenije su: °N, °W.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Lendava.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Pince–Marof je imalo 104 stanovnika.
Napomena: ''U 2018. izvršena je izmjena granice i površine naselja Pince–Marof, što je posljedica usklađivanja državne granice između Slovenije i Hrvatske.''
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Donja Stubica)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Grad Donja Stubica je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 44,60 km2 imao 5.680 stanovnika, što predstavlja 4,27% od ukupnog broja stanovnika Krapinsko-zagorske županije, odnosno 0,13% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Donjoj Stubici je 127 stanovnika/km2.
Vrućac
Vrućac je bivše naseljeno mjesto u sastavu grada Ogulina, Karlovačka županija, Republika Hrvatska
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Ogulin. Na popisu stanovništva 2001. godine, naselje je ukinuto i pripojeno naselju Drežnica.
Stanovništvo
Napomena: ''U 2001. pripojeno naselju Drežnica. Vidi napomenu pod Drežnica.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Vrućac je imalo 62 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Stari trg (Ivančna Gorica)
Stari trg je naseljeno mjesto u sastavu općine Ivančna Gorica, regija Srednja Slovenija, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Grosuplje.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Stari trg je imao 89 stanovnika.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Vrgorac)
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila 2011, prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10). Grad Vrgorac je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 284 km2 imao 6.572 stanovnika, što predstavlja 1,45% od ukupnog broja stanovnika Splitsko-dalmatinske županije, odnosno 0,15% od ukupnog broja stanovnika Hrvatske. Gustoća naseljenosti u Vrgorcu je 23 stanovnika/km2.
Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 – superkombinacija (muškarci)
Utrke u disciplini superkombinacija na Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2015. u muškoj konkurenciji, održane su 8. februara 2015. godine. U trci su učestvovala 47 skijaša iz 21 zemlje.
Rezultati
Prva utrka je počela u 10:00, a druga u 14:15.
Centralna Finska
Centralna Finska jedna je od regija Finske. Nalazi se u centralnom dijelu države i graniči sa regijama: Päijänne Tavastija na jugu, Pirkanmaa i Južna Ostrobotnija na zapadu, Centralna Ostrobotnija na sjeverozapadu, Sjeverna Ostrobotnija na sjeveru i Sjeverna Savonija i Južna Savonija na istoku.
Prostire se na teritoriji od 19.950,38 km2 i jedna je od većih regija. Prema podacima iz 2017. godine regiju je naseljavalo 276.031 stanovnika po čemu je peta regija sa najvećim brojem stanovnika u Finskoj.
Podlonk
Podlonk je naseljeno mjesto u sastavu općine Železniki, regija Gorenjska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Škofja Loka.
Centralna Finska
Općine
Prema podacima iz 2012. u regiji je živjelo 272.300 stanovnika a broj stanovnika po općinama je sljedeći:
Podregija Äänekoski: Podregija Jämsä: Joutsa sub-region:
Podregija Jyväskylä: Podregija Keuruu:
Podregija Saarijärvi-Viitasaari:
Radmožanci
Radmožanci su naseljeno mjesto u sastavu općine Lendava, regija Pomurska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazili su se u sastavu stare općine Lendava.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Radmožanci su imali 244 stanovnika.
Mihatovići (Poreč)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine Poreč.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Mihatovići su imali 122 stanovnika.
Napomena: ''U 1857., 1869., 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Nova Vas. Od 1880. do 1910. iskazivano pod imenom Mikatović. Od 1880. do 1900. iskazivano kao dio naselja.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Mihatovići je imalo 66 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
IC 5107
IC 5107 (također poznat kao ESO 107-29 i PGC 66813) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 236 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Paun. Najveći prečnik je 1,00 (69 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 22. augusta 1900. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IC 3481A
IC 3481A (također poznat kao Arp 175, MCG 2-32-128 i PGC 41646) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 337 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,20 (20 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (20 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Anatomski moderni čovjek
Anatomski moderni čovjek ili anatomski recentni čovjek (eng. Anatomically Modern Humans: AMH) ili anatomski moderni Homo sapiens (eng. Anatomically Modern Homo sapiens: AMHS), u paleoantropologiji, oznaka je pripadnika vrste Homo sapiens s fizičkim  izgledom i anatomijom u rasponu fenotipske varijacije današnjih ljudi.
Anatomski recentni ljudi su evoluirali od arhajskih populacija vrste Homo sapiens iz srednjeg paleolita, od prije oko 200.000 godina. Pojavio se u praskozorje podvrste Homo sapiens sapiens – vrste Homo sapiens kojoj pripadaju i svi ljudi današnjice. Najstariji fosilni ostaci anatomski recentnih ljudi jesu fosilni ostaci koji potiču od prije 195.000 (±5.000) godina, a uključuju dvije djelomične lobanje i kosti ruku, nogu, stopala i karlice.
Prema takvom pristupu nomenklaturi populacija roda Homo, ostali fosili uključuju i Homo sapiens idaltu iz Herto Bouri, Etiopija, čiji nalazi potiču iz gotovo donjeg paleolita, od prije 160.000 godina i ostatke iz Skhula u Palestini stare 90.000 godina.
GDAP1
Gangliozid-inducirani diferencijacijskopridruženi protein 1 je protein koji je kod ljudi kodiran genom GDAP1.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 358 aminokiselina, а molekulska težina  41.346 Da.
Funkcija
Ovaj gen kodira člana proteinske porodice povezane sa gangliozidom, koja može imati ulogu u putu transdukcije signala tokom razvoja neurona. Mutacije u ovom genu povezane su s različitim oblicima Ovaj gen kodira člana proteinske porodice povezane sa [[gangliozidom, koja može igrati ulogu u putu transdukcije signala tokom razvoja neurona. Mutacije u ovom genu povezane su s različitim oblicima Charcot-Marie-Toothovom bolšću i neuropatijama. Za ovaj gen su identificirane dvije varijante transkripta koje kodiraju različite izoforme.
Kromanjonac
thumb|Originalni "Starac iz Crô-Magnona", Musée de l'Homme, [[Pariz]] thumb|Kromanjonac − Digitalna rekonstrukcija glave thumb|upright 1.0|Strugalica - oruđe iz Cro-Magnona – Kolekcija Louis Lartet - Muzej Toulouse Kromanjonci je uobičajen naziv kojim se opisuju prvi anatomski današnji prahistorijski ljudi (rani Homo sapiens sapiens) iz perioda gornjeg paleolita. Fosili su pronađeni u Francuskoj, blizu pećine Cro-Magnon, po kojoj su i dobili ime. Najstariji poznati ostaci kromanjonaca su radiometrijski datirani u doba od oko 43.000-35.000 godina prije današnjice.
U 1868, u plitkoj pećini u Cro-Magnonu u blizini grada Les Eyzies-de-Tayac u regiji Dordogne, na jugozapadu Francuske, pronađeni su brojni, očigledno drevni ljudski kosturi. Pećinu je istraživao francuski geolog Édouard Lartet, koji je otkrio pet arheoloških slojeva. Ljudske kosti koje su pronađene u najvišem sloju bile su stare između 10.000 i 35.000 godina. Prahistorijski ljudi sa ovog nalazišta nazvani su kromanjoncima. Od tada se smatra da su, zajedno sa neandertalcima (Homo neanderthalensis), bili predstavnici prahistorijskih ljudi.
Nova nomenklatura
Još uvijek je teško naći precizan položaj kromanjonaca u posljednjoj fazi ljudske evolucije, ali su imali kulturu koja je proizvodila razne prefinjene alate.
Kromanjonci se identificiraju sa Homo sapiens sapiens novijih oblika, u vremenskom rasponu od prije oko 35.000-10,000 godina prije današnjice. Oznaka Kromanjonac se može odnositi samo na fosilni nalaz iz Cro-Magnona, a kromanjonci su svi pripadnici njegove faze očovječenja. U novije vrijeme se taj naziv izbjegava, posebno na engleskom jezičkom području, a umjesto toga se uvodi naziv anatomski moderni čovjek ili anatomski recentni čovjek, jer se radije govori o ljudima koji su općenito imali anatomsko ustrojstvo kao i današnji ljudi. U budućem komuniciranju iz odgovarajuće oblasti na našim jezicima uputnije je upotrebljavati naziv anatomski novi čovjek ili anatomski recentni čovjek, budući da naziv moderni ovdje ima neke druge ili višeznačne konotacije. Na taj način bi se izbjegle određene nejasnoće u vezi sa oznakom "kromanjonac", koji se najčešće odnosi na sve rane nove ljude u Evropi (za razliku od prethodnih neandertalaca), a ponekad i na određene ljudske grupe koja se mogu razlikovati od drugih iz gornjepaleolitskih ljudi u regiji.
Naziv "kromanjonac" se i dalje vrlo često koristi u popularnim tekstovima, jer čini očitu razliku sa neandertalcima, a također se odnosi direktno na ljude, a ne na kompliciranu, najčešće upitnu, sukcesiju hronoloških faza koje čine gornji paleolit. Ovu očigledno praktičnu vrijednost su osporili arheolozi i paleontolozi podrškom ideji da naziv kromanjonci nema formalni taksonomski status, jer se ne odnosi na vrste ili podvrste niti arheološku fazu ili kulture.
Zanimljivo je da je u ovim raspravama zaobiđena nomenklatura koju su objasnili paleoantropološki stručnjaci (Heberer, Piveteau i Prideaux) iz druge polovine 20. stoljeća, a koji su sve pripadnike roda Homo svrstavali u tri kategorije:
Moguće je da bi u terminološkoj zabuni i nezgrapnim nazivima bilo korisno razmotriti neka ranija (primjerenija) iskustva.
Opis
Najraniji poznati ostaci kromanjonskih ljudi su metodom radiougljika procijenjeni na starost od oko 43.000 godina prije današnjice. Kromanjonci su bili snažno građeni i fizički jaki. Tijelo je obično bilo masivno i čvrsto s jakom muskulaturom. Čelo je dosta ravnije od kosog kao u neandertalaca i sa samo blagim tjemenskim grebenom. Lice je kratko i široko. Brada je bila istaknuta. Kapacitet mozga je bio oko 1.600 cm3, veći od prosjeka nego kod današnjih ljudi. Međutim, nedavna istraživanja pokazuju da0 fizičke osobine kromanjonca nisu bile dovoljno samosvojne u odnosu na današnje ljude da bi opravdale posebnu oznaku.
Imenovanje
thumb|Abri de Cro-Magnon, nalazište iz [[1868]]
Ime dolazi od mjesta Abri de Cro-Magnon (franc. abri = rupa, pećina), a Magnon je naznaka vlasnika posjeda u zaseoku Les Eyzies u komuni Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil, na jugoistoku današnje Francuske, gdje je pronđen prvi primjerak označen kao Cro-Magnon 1.
Budući da su najstariji poznati anatomski današnji ljudi (Homo sapiens sapiens ) u Evropi, kromanjonci se od samog početka vežu sa poznatim slikama iz pećine Lascaux i Orinjačkom kulturom, čiji su ostaci dobro poznati iz južne Francuske i Njemčke. Nakon toga, ostaci ranog današnjeg čovjeka su otkriveni i u arheološkim nalazištima zapadne Evrope i drugdje. Poboljšavanjem radiometrijskih metoda određivanja starosti primjeraka početkom 20. stoljeća, novim nalazi su dodati u taksonomsku klasifikaciju hominida.
Osobenosti primjeraka
Francuski geolog Louis Lartet je otkrio prvih pet kostura ovog tipa, marta 1868., u pećini – skloništu pod nazivom Abri de Cro-Magnon . Slični primjerci su naknadno otkriveni u drugim dijelovima Evrope i susjednih područja.
Pećina Grotta del Cavallo
U novembru 2011. godine, u jedinici Oxfordskog radiokarbonskog akceleratora u Engleskoj testirani su uzorci za koje je prethodno bilo procijenjeno da su mliječni zubi neandertalca, koji su bili iskopani 1964. iz Grotta del Cavallo (Konjska pećina) u Italiji. Identificirani su kao najstariji kromanjonski ljudi (ili EMH) koji su ikada otkriveni u Evropi, a čija starost je procijenjena između 43.000 do 45.000 godina.