cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dr. House
Pregled serije
Veliki dio priče zauzima i Houseovo uzimanje opijata Vicodina, koji mu je potreban kako bi se nosio s izuzetno jakom boli uzrokovanom infarkcijom kvadricepsa u njegovoj desnoj nozi, što prisiljava Housea da hoda sa štapom. House priznaje da je ovisan o Vicodinu, no tvrdi da nema problem:
Njegova ovisnost uzrokovala je da ga njegove kolege, dr. James Wilson i dr. Lisa Cuddy, nekoliko puta potaknu da ode na odvikavanje, no nijedan pokušaj nije bio uspješan. Tek na kraju 5. sezone, kad shvati da više nema izbora nego potražiti pomoć, House odlazi u psihijatrijsku ustanovu kako bi se riješio ovisnosti. Nekad, kad nema pristup Vicodinu ili kad on sam nije dovoljan da ublaži bol, House koristi druge lijekove, kao što su oksikodon i morfin, da bi ublažio bol.
House je u mnogim stvarima sličan Sherlocku Holmesu. Sličnosti su očite u mnogim stvarima, kao što je Houseovo oslanjanje na psihologiju pri rješavanju slučajeva, njegova ustrajnost u odbijanju slučajeva koje smatra nezanimljivim, njegovo konzumiranje droge (treba napomenuti da je Holmes svojevoljno, bez ikakve potrebe, konzumirao drogu, dok je House konzumira iz medicinskih potreba), njegova adresa (Houseov stan je na broju 221B, što je isto kao i Holmesova adresa), njegovo prijateljstvo s Wilsonom (koji je paralela dr. Watsonu) i situacija u kojoj je na njega pucao čovjek znan samo kao Moriarty, što je i prezime Holmesovog najljućeg neprijatelja. U dodatku na ovo, Shore je rekao da je i Houseovo prezime "suptilni omaž" Holmesovom, koje se na engleskom čita identično kao i množina od riječi home (homes - "domovi"), što je sinonim riječi house ("kuća").
Likovi
U toku prve 3 sezone Houseov dijagnostički tim činila su 3 doktora: Eric Foreman, Allison Cameron i Robert Chase. Pred kraj 3. sezone Foreman daje otkaz rekavši Houseu da se ne želi pretvoriti u njega. U posljednjoj epizodi te sezone House daje otkaz Chaseu, rekavši mu da je tu najduže i da je ili naučio sve što može ili nije naučio ništa. Na samom kraju iste epizode Cameron dočeka Housea u njegovom uredu i daje otkaz, djelomično motivirana Houseovim otpuštanjem Chasea, ostavivši time Housea bez tima. U prvoj epizodi 4. sezone House nema nijednog pomoćnika, no na kraju te epizode unajmljuje 40 novih kandidata za svoj novi tim. Sljedeće epizode sastoje se uglavnom od slučajeva koje House daje kandidatima kako bi broj od 40 kandidata suzio na samo 3. Takmičenje za posao pretvara u neku vrstu reality showa čiji su konačni pobjednici i Houseovi novi saradnici Chris Taub, Lawrence Kutner i Remy "Trin'eska" Hadley, kojoj će zbog (nesretnog) broja 13, koji je nosila na spisku kandidata, ostati nadimak "Trin'eska". To troje se pridružuje Foremanu koji je, nakon što je dobio otkaz u drugoj bolnici, ponovo dobio posao kao član Houseovog tima. Chase i Cameronica nisu napustili Princeton-Plainsboro, ali rade na drugim odjelima: Chase na hirurgiji, a Cameron u Hitnoj. U epizodi iz 5. sezone Simple Explanation Kutner izvršava samoubistvo i time završava svoj nastup u seriji i ostavlja Housea s timom od samo 3 doktora. Razlog ovakvog zapleta je činjenica da je Kal Penn, glumac koji je tumačio Kutnera, prihvatio posao u administraciji predsjednika Baracka Obame kao savjetnik za umjetničke skupine, kao i za azijske i okeanijske manjine.
Odabir glumaca
mini|225px|[[Robert Sean Leonard, glumac koji glumi Jamesa Wilsona.]] Producenti serije su, navodno, u početku bili nezadovoljni glumcima koji su se kandidirali za ulogu dr. Housea. Kada se na audiciji pojavio Hugh Laurie, izvinio se zbog svog izgleda jer je tada snimao film Feniksov let. Lauriejev američki naglasak navodno je bio toliko besprijekoran da je Bryan Singer rekao da je Laurie pravi primjer američkog glumca, ne znajući da je Laurie zapravo Englez. Laurie je kasnije rekao da je u početku mislio da je glavni lik serije James Wilson. Scenarij je Wilsona opisao kao "momčića", pa je Laurie zaključio da je Wilson glavni lik, a da je House njegov asistent (ime serije tada još nije bilo poznato). Tek kad je dobio pilot-epizodu u ruke, Laurie je shvatio da je House zapravo glavni lik. Nakon što je dobio ulogu, Laurie, čiji je otac bio liječnik, rekao je kako osjeća grižnju savjesti što će biti više plaćen da bude samo kopija svog oca. Na audiciju za dr. Housea prijavio se još i Patrick Dempsey, koji je poznat po ulozi Dereka Sheparda u seriji Uvod u anatomiju.
Produkcija
Dr. House u SAD-u emitirao se na programu FOX. Serija je nastala kao koprodukcija Heel and Toe Films, Shore Z Productions i Bad Hat Harry Productions u saradnji s NBC-jem. Sve tri firme odgovorne su za produkciju, a njihovi predsjednici su izvršni filmski producenti. Shoreove ideje za seriju nadahnute su djelima Bertona Rouechéa.
Nakon epizode TB or Not TB (2. sezona) njemačka produkcijska kompanija Moratim kreditira se tokom bilješke o autorskom pravu umjesto Universal Media Studiosa.
Vodomar
Opis
Vodomar, kao sve vrste ove porodice, ima kratko, zbijeno tijelo s kratkim nogama, kratkim repnim perima i širokim krilima. Velika glava duga je oko 4 cm s dugim šiljastim kljunom, je na kratkom vratu. Ovisno o uglu pod kojim svjetlo pada na njega, s gornje strane boja perja kreće se od kobaltno do tirkizno plave, a na leđima ima svjetlucavu plavu prugu. Ta pruga posebno je uočljiva kod uzlijetanja. Dužina tijela je između 16 i 18 cm, a težina se kreće između 34 i 46 grama. Raspon krila iznosi oko 25 cm. Perje na gornjem dijelu glave, krilnom pokrovu, ramenima i repu je tamno plavozeleno do zelenoplavo. Na glavi su im azurno plave poprečne pruge, dok su pera na pokrilju sa azurno plavim vrhovima. Pruga na leđima je blještavo tirkizno plava. Donja strana tijela je sve do bijelog grla kod odrasle jedinke hrđastocrvena do kestenasto smeđa. Šare na glavi obilježavaju crvenosmeđi pokrovi na ušima, oštro oivičene bijele pjege bočno na vratu i jedna plavozelena ili plava pruga na bradi. Na čelu, ispred svakog oka, imaju kestenjasto smeđu pjegu koja, sprijeda gledano, djeluje bijelo. U sezoni parenja, noge su im narandžasto crvene. Mužjakov Kljun je crn, s donje strane nešto svjetliji. Ženkin kljun je s donje strane narandžastocrven, od baze do najmanje prednje trećine dužine. Noge mladih ptica su s gornje strane tamno smeđe, a perje im je zagasitije i s gornje strane zelenije nego kod odraslih. Grudno perje gotovo uvijek ima zelenkaste ili sive vrhove. Kljun im je još prilično kratak sa svijetlom pjegom na vrhu. Mitarenje traje od avgusta do sredine novembra i to čvrstim redoslijedom. U Srednjoj Evropi u tom razdoblju obnavlja se samo tri četvrtine pera, a nastavlja se u slijedećem mitarenju. Mladunci te sezone u ovom mladenačkom mitarenju mijenjaju samo mala, a ponekad i repna pera.
Dr. House
Produkcija
Derek R. Hill, produkcijski dizajner, i Danielle Berman, dekoratorica seta, nominirani su na 58. dodjeli Emmyja za posebni Emmy za kreativnu umjetnost zbog umjetničke izrade u epizodama Autopsy, Distractions i Skin Deep.
Vodomar
Oglašavanje
Iako se ponekad vokalizacija ovih ptica opisuje kao pjev, to nije ispravno jer se ne javljaju različitim zvižducima i "rolanjem". Javljaju se nizom različitih glasova, no to ima uvijek određenu svrhu i značenje.
Dr. House
Produkcija
Na 59. dodjeli Emmyja Dalia Dokter, Jamie Kelman i Ed French dobijaju nagradu za kreativnu umjetnost zbog umjetničke izrade u epizodi Que Sera Sera.
Vodomar
Rasprostranjenje i ekologija
Vodomar nastanjuje velika područja Evrope, Azije i zapadne dijelove Sjeverne Afrike. U istočnim dijelovima Indonezije i Melanezije nalaze se i izolirane populacije. Nema ih na Islandu, sjeveru Škotske i Skandinavije te u Sibiru. Pored toga, nema ih ni u planinskim područjima i u pustinjama, jer ove ptice tokom cijele godine trebaju otvorenu slatku vodu. U zapadnoj i srednjoj Evropi vodomari su, uz rijetke iznimke, stanarice. Prema istoku, pojava selica u ukupnoj populaciji se povećava. Putevi selidbe ovih ptica još uvijek nisu dovoljno istraženi. Vodomari žive uz lagano tekuću ili stajaću, bistru vodu s malim ribama. Pored ribica, uz vodu preserira i dovoljno pogodnih mjesta nad vodom koje može koristiti kao osmatračnicu, a odgovara im i kad je voda oivičena drvećem. Koriste rijeke, potoke, jezera, ali i razne kanale, ribnjake i slična ljudskom aktivnošću oblikovana staništa.
Ishrana
Vodomarik se hrani ribicama, larvama  i odraslim vodenih insekata i  sitnim račićima i punoglavcima. Može progutati ribu dugu do 9 cm i s najvećom visinom u leđima do 2 cm. Ako su ribe izdužene i "tanke", mogu ih progutati i do dužine od oko 12 cm. Način lova im je strmoglavo uranjanje. S osmatračnice neposredno iznad vode ili u njenoj blizini, strmoglavi se u vodu. Kad uoči mogući plijen, baca se u vodu koso u odnosu na površinu, glavom prema naprijed, često još ubrzavajući kratkim zamasima krila. Pri uronu, oči su im otvorene, ali zaštićene kožom žmurnjačom. Kad stignu do vode, skupljaju krila tijesno uz tijelo, ili ih ispruže prema gore. Čim uhvate lovinu, usporavaju ispruženim krilima i nogama. Prema površini idu zatiljkom, glave pritisnute uz grudi. Konačno, trzajem izbacuju prvo kljun iz vode i ptica odmah, ili nakon trena odmora, polijeće natrag na osmatračnicu. Najčešće čitav ovaj proces ne traje duže od dvije do tri sekunde. Ako nema odgovarajuće osmatračnice, vodomar može zaroniti i iz "lebdećeg položaja" (mahanje krilima kod kojeg ptica ostaje na mjestu, "lebdi"). Za "obradu" lovine, vodomar treba u pravilu deblju granu, ili neku drugu čvrstu podlogu koja se ne njiše. Manju lovinu često, uz snažno stiskanje kljunom, proguta odmah. Veće ribe nosi natrag na granu i tamo ih trese, ili ju drži u kljunu i udara njima po podlozi dok ju ne ubije. Zatim, držeći ih kljunom, malim pomicanjima ju okreće da ju može progutati s glavom prema naprijed jer bi mu riba inače mogla krljuštima ili perajama zapeti u ždrijelu. Neprobavljive ostatke obroka, riblje kosti ili ostatci insekata izbacuju (povrate) jedan do dva sata nakon obroka.
Dr. House
Muzika
Uvodna muzika u Sjevernoj Americi (i u nekim drugim zemljama) jeste pjesma '"Teardrop" grupe Massive Attack. Pjesma ima i riječi, a izvodi ju Elizabeth Fraser, no u uvodu serije koriste se samo uvod i kraj pjesme koji su čisto instrumentalni.
Vodomar
Razmnožavanje
mini|Alcedo atthis Većina vodomara živi u trajnim parovima. Kad je godina povoljna, s puno moguće lovine, neki mužjaci žive s dvije ženke koje istovremeno, no na razdaljini od nekoliko kilometara, imaju legla. Nakon izvale mladunaca, mužjak hrani paralelno mladunce oba legla. Pri tome, moguća je i pojava više uzastopnih legla iste ženke. Između februara i marta, vodomari uz glasno dozivanje lete duž vode. Ako se sretne mogući partner, slijedi dugo zajedničko letenje tik iznad vode, pa kroz šumu do iznad drveća. Vrlo rijetko u tome sudjeluju više od dvije ptice. Nakon toga, mužjak zaposjeda moguće mjesto za leglo.
Udvaranje i parenje
U vrijeme udvaranja mužjak donosi sitne ribe koje uz naklon pruža ženki. Ona ih prihvata uz oglašavanje i trepereći krilima. Ovo hranjenje u okviru udvaranja jača povezivanje para i služi procjeni partnera. Ponekad, ptice samo sjede na nekoj grani uz moguće mjesto za leglo, i izmjenično se oglašavaju. U razdoblju kopanja hodnika i na njegovom kraju šupljine za leglo, mužjak opetovano, kao dio svadbenog rituala, donosi ribice ženki, a pri kraju pripreme prostora za leglo, dolazi do parenja. Pred parenje, mužjak zauzima imponirajući položaj tako, da sjedi uspravno s priljubljenim perjem, a krila objesi prema naprijed. Tada uzlijeće iza ženke, koja svoju spremnost za parenje često pokazuje glasanjem i gotovo vodoravnim prileganjem na granu; mužjak zatim slijeće na leđa svoje partnerice. Sad se mužjak hvata kljunom za perje na glavi ženke, i za nekoliko sekundi same kopulacije krilima održava ravnotežu. Nakon toga, najčešće slijedi kupanje. Kopulacija se, s ili bez uvodnog ritualnog hranjenja ženke, može ponavljati više puta dnevno.
Leglo
Na nekoj okomitoj ili lagano prema naprijed nagnutoj strmoj obali od gline ili čvrstog pijeska koja nije previše premrežena korijenjem, počinju s kopanjem, po mogućnosti u gornjem dijelu obronka. Lagano uzlazni tunel s proširenjem na kraju dug je između 60 i 90 cm, a u presjeku ovalan, visok oko osam cm. Komorica na kraju tunela ima u promjeru oko 17 cm, a visoka je oko 12 cm. Za razliku od tvrde gline, u mehkom pijesku proširenje može biti dugo i do 100 cm. Komoricu ničim ne oblažu, no uskoro se u njoj nakupe neprobavljivi ostaci riba. Par sjedi na grani pred obronkom, dok mužjak iznenadno ne poleti i pred mjestom koje procjenjuje pogodnim i ostane lebdjeti kako bi kljunom udarao po podlozi. Nakon toga, vraća se na granu i čisti kljun od zemlje. Uskoro mu se pridružuje i ženka i zajedno kopaju tunel i šupljinu za leglo. Jedna ptica ostaje vani na straži, dok je druga zauzeta kopanjem. Iskopan materijal nogama izbacuju van. Tek kad počne iskopavanje proširenog dijela za leglo, prica može iz tunela izaći glavom prema naprijed. Ako se kod kopanja ispriječi kamen ili neki korijen, ptice ili zavojem tunela zaobiđu prepreku, ili počnu kopanje na drugom mjestu. Gradnja može trajati dva do tri sedmice. Završenu "nastambu" na ulazu obilježavaju bijelim izmetom. Jedan par ponekad započne više tunela ili čak iskopa i dovrši više takvih gnijezda. Ponekad, nakon čišćenja, koriste stare, već korištene nastambe, pri čemu nije važno da li ju je ranije iskopao taj, ili neki drugi par. Često se i odluče dovršiti ranijih godina započetu komoru. Većina parova do kraja marta ili početka aprilas imaju spremnu odgovarajuću nastambu.
Dr. House
Muzika
Zbog autorskih prava i licenci, u većini drugih zemalja kao uvodna muzika koristi se posebna kompozicija zvana "House End Credits", koju su posebno za tu priliku komponirali Jon Ehrlich, Jason Derlatka i Leigh Roberts. Ova kompozicija je u 2. sezoni zamijenjena sličnom kompozicijom koju su komponirali samo Ehrlich i Roberts. Ali, ova kompozicija je korištena samo tokom emitiranja na televiziji. DVD-izdanja serije koriste originalnu američku muziku.
Vodomar
Polaganje i briga o jajima
Ženka polaže jaja gg prije podne, svakog dana po jedno. Jaja su bijela, glatka i gotovo okrugla (dužina oko 2,2 cm, širina oko 1,9 cm). Prvih dana su malo ružičasta, a kasnije postaju [[porculanski bijela. Teška su oko 4,3 grama, od čega je 5% ljuska. U Srednjoj Evropi ženka snese 6 do 8 jaja, rijetko više, a s ležanjem na jajima počinje, smjenjujući se s mužjakom, tek kad snese i zadnje jaje. Ptica koja sjedi na jajima, noću je to najčešće ženka, sjedi u komorici glavom okrenuta prema ulaznom tunelu. Partner koji dolazi na svoju "smjenu", izvana doziva pticu iz komorice, koja nakon dozivanja napušta leglo i izlazi. Ležanje na jajima traje 19 do 21 dan. Mladunci uglavnom svi izlaze iz jaja istog dana, a kad svi izađu iz jaja, ljuske obično ostaju u komorici. Ponekad roditelji iznose ljusku van, i ispred nastambe ih ispuštaju u vodu. Od svih započetih legala, 30 do 40% propada. Velik dio legala uništi podizanje razine vode uz koju su komorice građene, no i snažna kiša može izazvati urušavanje ogale s leglima. Pored toga, snažne kiše zamute vodu, što jako otežava lov vodomara, pa mladunci uginu od gladi. Odrasle ptice mogu preživjeti kraća razdoblja bez ulova. Nespretno smještena komorica može biti plijen različitih grabežljivaca, koji odozgor ili sprijeda opljačkaju leglo. I dva ili tri sata boravka ljudi kod ulaza u komoricu može dovesti do gubitka legla, jer se roditelji ne usude ući u duplju. Nekoliko dana nakon gubitka legla, ptice izlegu ponovo 6 do 7 jaja, i ponovo leže na njima.
Podizanje mladih
Po izlasku iz jaja, mladunci su goli i slijepi. Roditelji ih prvo hrane insektima, a kasnije ribicama dugim 4 do 5 cm. Nakon osam dana, izbijaju prve plavkaste patrljice na mladunčevim grudima, leđima i krilima. U dobi od desetak dana, ptićima se otvaraju oči. Tada je jedan od roditelja s mladuncima još samo noću. Nakon dvije sedmice, ptići imaju perje, koje je još u prozirnoj ovojnici. Teški su oko 55 do 60 grama. Nakon tri sedmice, perje, osim manjih područja na glavi, gubi ovu ovojnicu. Krajem maja do sredine juna, u dobi od 23 do 28 dana, mladunci izlijeću iz legla. U početku im roditelji, najčešće mužjak, donose ribice i pri tome ih odvlače sve dalje od legla. Ubrzo počinju i sami loviti ribu. U tom razdoblju ugrožavaju ih kopci i jastrebovi, ali i šumska sova. Nakon kraćeg udvaranja, u junu ili julu roditelji imaju ponovo leglo, i opisani ciklus razmnožavanja se ponavlja. Neki parovi uspijevaju izvesti i treće leglo u sezoni, tako da njihovi mladunci izlijeću krajem avgusta do kraja septembra. Analize prstenovanih ptica pokazale su, da vodomari imaju visoku stopu ugibanja. Tako između napuštanja legla i iduće sezone parenja ugiba oko 80% jedinki. Pored toga, oko 70% odraslih ptica ugiba između dvije sezone parenja. Vrlo rijetko jedinke dožive tri godine. Iznimke starosti od 5 godina su vrlo rijetke. Ovu visoku stopu smrtnosti vodomari nadoknađuju visokom stopom reprodukcije.
Dr. House
Muzika
225px|mini|Izgled prinstonskog kampusa; lokacija korištena za eksterijer bolnice Princeton-Plainsboro Tokom posljednje epizode 4. sezone, "Teardrop" se može čuti kao pozadinska muzika, a pjevao ju je José González.
KV-85
KV-85 je bio sovjetski tenk koji se nalazio u proizvodnji tokom 3 mjeseca 1943. godine.
Dr. House
Lokacija
Snimke eksterijera bolnice Princeton-Plainsboro zapravo su snimci eksterijera prinstonskog kampusa, koji je ujedno i studentski centar. No, snimanje serije ne odvija se tamo nego u FOX-ovom studiju, u Century Cityju.
KV-85
Nastanak i namjena
Polovinom 1943. godine Crvena armija donosi odluku o obustavi proizvodnje tenkova KV-1 zbog njihove male brzine i slabe vatrene moći. Iako je prvobitno tim naređenjem bilo zamišljeno ne proizvoditi ni jedan tenk nasljednik zbog bliskog ulaska u proizvodnju tenka IS-1. Na sovjetsku žalost neminovni početni problemi proizvodnje novog modela rezultiraju kratkotrajnim stvaranjem tenka KV-85 sa zadatkom borbe s njemačkim tenkovima Panzerom VI (tigrom) i Panzerom V.
Prije potpunog prestanka gradnje novog tenka u novembru 1943. godine napravljeno je samo 130 njegovih primjeraka.
Dr. House
Gledanost u SAD-u
desno|mini|150px|[[Hugh Laurie na dodjeli Emmyja 2007.]] Najgledanija epizoda Dr. Housea u SAD-u bila je epizoda iz 4. sezone Frozen, koja je emitirana nakon 42. Super Bowla, a gledalo ju je nešto više od 29 miliona ljudi. Ta epizoda je bila treći najgledaniji program te sedmice, iza same utakmice Super Bowla i emisije nakon utakmice.
KV-85
Oprema
Konkretne razlike između ovog modela i KV-1 su bile minimalne. Radi postizanja bolje pokretljivosti oklop mu je smanjen na razinu posljednje verzije prethodnika (KV-1 iz 1943. ima manji oklop od KV-1 iz 1941. radi bolje pokretljivosti ) što ipak nije bilo ni najmanje zadovoljavajuće tako da brzina modela KV-85 izvan cesta iznosi samo 12 km na sat!
Dr. House
Nagrade
Dr. House je 2005. nagrađen nagradom Peabody zbog, kako je odbor za nagradu objasnio, "neortodoksnog glavnog lika - mizantropičnog dijagnostičara" i za "slučajeve dostojne medicinskog Sherlocka Holmesa". Tokom dodjele nagrada Američkog filmskog instituta 2005. Dr. House je bio u konkurenciji za seriju godine. Serija je 2008. nominirana i za Zlatni globus u konkurenciji najbolje drame, no izgubila je od serije Momci s Madisona.
KV-85
Oprema
Jedini razlog njegove gradnje je bila ugradnja topa od 85 mm namjesto topa od 76 mm koji je prestao biti koristan u borbi s njemačkim teškim oklopom. U neku ruku tenk KV-85 bi se također moglo nazvati lakšom verzijom tenka KV-2 koja se tada već dvije godine nije proizvodio.
Dr. House
Nagrade
David Shore je 2005. dobio Emmyja za epizodu Three Stories,, dok je scenarist Lawrence Kaplow 2006. dobio nagradu Ceha filmskih glumaca za epizodu Autopsy.
Hugh Laurie, glavni glumac, bio je nominiran za Emmy za najbolju mušku ulogu 2005, 2007. i 2008. No 2006. i 2007. dobija Zlatni globus u istoj kategoriji, a 2007. je za istu ulogu dobio i nagradu Ceha filmskih glumaca. 2008. također je nominiran za Zlatni globus u kategoriji najbolje muške uloge, no izgubio je od Jona Hamma.
Spisak naseljenih mjesta u općini Fojnica
Opći podaci
Općina Fojnica se nalazi u Srednjobosanskom kantonu, Bosna i Hercegovina. Naseljena mjesta u općini Fojnica, po popisu stanovništva iz 2013. (ukupno 55) su:
Filipčje Brdo
Filipčje Brdo je naseljeno mjesto u sastavu općine Sežana, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazilo se u sastavu stare općine Sežana.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Filipčje Brdo je imalo 31 stanovnika.
Germinal
Germinal (1885.) je 13. roman iz Zolinog dvadesetoknjižnog ciklusa Rougon-Macquartovi ili Prirodna i društvena historija jedne porodice pod Drugim carstvom. Smatra se Zolinim najvećim djelom i jednim od najvećih djela na francuskom.
Glavni lik romana je Etienne Lantier, koji je prije viđen u Zolinom remekdjelu Jazbina. Lantier je predstavljen kao mladi migrant koji dolazi u sjevernu Francusku i tu radi kao rudar.
Fabula
Roman započinje dolaskom mladića Etienna Lantiera u rudarsko naselje Voreux. Teško dobiva posao u rudniku jer vlada kriza, tvornice se zatvaraju i niko ne prima nove radnike. Etienne se pridružuje grupi rudara u kojoj rade članovi obitelji Maheu. Iako su svi sposobni za rad, njihov život je ispunjen krajnjom bijedom, a glad je svakim danom sve prisutnija u njihovom domu. Porodica ima sedmoro djece. Svi zajedno žive u skučenom, jadnom stanu, poput životinja. U njihovoj bijedi umire svaki smisao za stid i suzdržanost - oni jedu, spavaju, kupaju i ljube se jedni pred drugima, posve prirodno, jer drugačije ne mogu.
U rudniku se Etienne upoznaje s ocem porodice i sa Catherine. Ona se u početku snalazi bolje od Etienna, ali kasnije se i on priviknuo na novi i teški način života. Potajno je gledao Catherinu koju je, više na silu nego svojom voljom, za djevojku uzeo Chaval.
Od tada je među Chavalom i Ettienom tinjala pritajena mržnja. U porodici Maheu bijeda je bivala sve veća, a pratile su je i nedaće koje idu s njom u korak - bolest, nasilje, djeca su se skitala i bježala od kuće. Uz to, u rudniku se dogodila nesreća - odron je usmrtio neke rudare, a stradao je i Jeanlin Maheu - odron mu je neizlječivo ozlijedio obje noge. Nakon što se Zacharie oženio, Etienne dolazi živjeti kod porodice Maheu, a u bliskom kontaktu sa Catherine njegove emocije prema njoj rastu. Chaval je zlostavlja i muči, a ona to prima s pokornom ravnodušnošću. Uskoro ona napušta porodicu i odlazi živjeti sa Chavalom, zbog njegove ljubomore na Etienna i zbog batina kojima joj stalno prijeti.
U romanu pratimo i jedan drugi svijet, svijet bogatih ljudi koji lagodno žive, punog želuca i njegovanog tijela i duha. Tako Zola prikazuje porodice Hennebeau i Gregorie koje je vijest o iznenadnom štrajku zatekla pri zajedničkom obilatom ručku.
Silna bijeda pokrenula je ljude na štrajk, u kojem neki vide samo način da se poslodavce prisili da povećaju nadnice, dok drugi, puni zanosa, u njemu gledaju nagovještaj novog vremena. Njima pripada i Etienne koji se uskoro ističe svojim gorljivim govorima. Masa puna gorčine, slijepa od gladi i mržnje uništava postrojenje, a poslije dolazi i do zvjerskog ubistva lihvara Maigrata i napada na bogate porodice. Štrajk traje uistinu dugo i svi su već na kraju snaga - ljudi su razdražljivi, sukobi plamte, jedni druge nazivaju kukavicama, a sve ih muči ista briga - glad. Zbog velikih nereda vojska dolazi čuvati rudnik, a vlasnici prijete dovođenjem radnika iz drugih rudnika. Izbija krvavi sukob, vojska puca u štrajkače, a poslije goni i želi zatvoriti vođe štrajka. Nakon dugih muka, štrajk završava bez uspjeha. Radnici se vraćaju na posao prisiljeni bijedom i glađu. Catherine i Etienne rade zajedno, a u blizini je uvijek Chaval. Zajedno ih zatiče velika nesreća koja razara nekoliko okana rudnika. Stradavaju mnogi radnici, a gnupa od dvadesetak njih ostaje zarobljena pod zemljnom. Tu su Etienne i Catherina, ali i Chaval. Bore se za život: nadolazi voda, nema vazduha, okružuje ih tama, a svjetiljke se polako troše. Chaval nudi Catherini hljeba - ako se preda i napusti Etienna. Ona se predaje gonjena životinjskim instinktom za preživljavanje. Chaval želi naplatiti potrošeni hljeb, te grubo napastuje iscrpljenu Catherin. Etienne više ne može izdržati mučenje i nepravdu i ubija Chavala. Predstoji lagano umiranje, pomoć ne dolazi, a životi zarobljenih rudara se polako gase. U zadnjem trenutku života Catherine priznaje Etiennu svoju ljubav. On je još dugo drži u narućju iako zna da je mrtva. Zatim i sam gubi svijest.
Spasioci ih ipak pronalaze. Nakon šest sedmica provedenih u bolnici, Etienne se polako vraća u život, i ispunjen razočarenjem odlazi iz rudnika. Ali, roman ipak završava optimistički: Etienne odlazi koračajući zemljom koja se budi i osjeća ogromnu snagu u njoj - snagu rudara koji žive i bore se u njenoj crnoj utrobi.
Obavještajno-sigurnosna agencija Bosne i Hercegovine
Obavještajno-sigurnosna agencija Bosne i Hercegovine (skr. OSA BiH) primarna je obavještajno-sigurnosna agencija Bosne i Hercegovine smještena u Sarajevu. Agencija je osnovana od strane Predstavničkog doma Bosne i Hercegovine i Doma naroda u martu 2004.
U februaru 2023. godine, Vijeće ministara BiH imenovalo je Almira Džuvu za generalnog direktora Obavještajno-sigurnosne agencije BiH, Ristu Zarića za zamjenika generalnog direktora, te Damira Bevandu za glavnog inspektora OSA-e, na mandat od četiri godine.
Historija
Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine, na sjednici Predstavničkog i Doma naroda, usvojila je Zakon o osnivanju Obavještajno-sigurnosne agencije Bosne i Hercegovine u martu 2004. godine. Agencija je zvanično počela sa radom 1. juna 2004. godine. Obavještajno-sigurnosna agencija Bosne i Hercegovine odgovorna je za prikupljanje, analiziranje i distribuiranje obavještajno-sigurnosnih podataka sa ciljem zaštite suvereniteta, teritorijalnog integriteta i ustavnog poredka Bosne i Hercegovine, kao i očuvanja opće sigurnosti svih građana Bosne i Hercegovine.
Agencija je obavezna obavljati svoj rad u skladu s odredbama Ustava Bosne i Hercegovine, što uključuje i odredbe Evropske konvencije o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda i njenih protokola. OSA je civilna obavještajno-sigurnosna institucija koja ima status nezavisne administrativne organizacije Bosne i Hercegovine te ima status pravnog lica. Osnivanjem OSA-e u njen sastav ušle su sve civilne obavještajno-sigurnosne agencije koje su ranije djelovale u Federaciji Bosne i Hercegovine i u Republici Srpskoj. Zakonom o osnivanju OSA-e određeno je da se na teritoriji Bosne i Hercegovine ne mogu osnivati ni djelovati druge civilne obavještajno-sigurnosne agencije. Agencija je od svog osnivanja smještena u Sarajevu, u ulici Mehmeda Spahe br. 7, ali raspolaže i sa nekoliko terenskih ureda širom Bosne i Hercegovine.
Misija i funkcija
Obavještajno-sigurnosna agencija ima naredne dužnosti:
Veza sa ostalim državnim organima
Obavještajno-sigurnosna agencije Zakon o osnivanju ima obavezu konstantne i efikasne suradnje sa svim relevantnim sigurnosnim i policijskim agencijama Bosne i Hercegovine, ali i sa međunarodnim obavještajnim službama i sigurnosnim agencijama poput: Interpola, EUPM-a i drugih. Pod time se prvobitno podrazumjeva saradnja OSA-e sa Državnom agencijom za istrage i zaštitu (SIPA), Federalnom upravom policije, Direkcijom za koordinaciju policijskih tijela, kantonalnim ministarstvima unutrašnjih poslova, te Ministarstvom unutrašnjih poslova Republike Srpske.
Obavještajno-sigurnosna agencija podpada pod autoritet Predsjedavajućeg Vijeća ministara BIH. Njeno rukovodstvo imenuje i razrješava Predsjedništvo BIH na savjet Predsjedavajućeg Vijeća ministara BIH. Parlamentarni nadzor nad radom Agencije vrši Sigurnosno-obavještajna komisija koja je zajednički osnovana od strane Predstavničkog doma i Doma naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine.
Rad OSA-e
OSA je Zakonom o osnivanju ovlaštena da prikuplja, analizira, obrađuje, čuva i distribuira obavještajno-sigurnosne podatke relevantnim agencijama i službama unutar BiH u skladu sa Ustavom Bosne i Hercegovine, Zakonom o Agenciji i drugim relevantnim državnim zakonima. OSA ima ovlaštenje da prikuplja informacije iz svih javno raspoloživih izvora, zatim od drugih agencija i službi u Bosni i Hercegovini i poduzimanjem drugih mjera u skladu sa Zakonom o Agenciji. Također, OSA može vršiti tajno i povjerljivo prikupljanje relevantnih informacija u koliko su one bitne u obavještajno-sigurnosnom smislu, a sve u skladu sa Zakonom o Agenciji.
Binet–Cauchyjev identitet
U algebri, Binet–Cauchyjev identitet, koji je naziv dobio po Jacquesu Philippeu Marie Binetu i Augustinu Louisu Cauchyju, kaže da je
za svaki izbor realnih ili kompleksnih brojeva (ili općenitije, elemenata komutativnog prstena). Ako uzmemo da je ai = ci i bi = di, dobijamo Lagrangeov identitet, koji je jača varijanta Cauchy-Schwarzove nejednakosti za Euklidov prostor.
Binet–Cauchyjev identitet i vanjska algebra
Kada je n = 3, prvi i drugi član na desnoj strani postaju kvadratni intenziteti skalarnih i vektrskih proizvoda, respektivno; u n dimenzija ovi postoju intenziteti skalarnih i vanjskih proizvoda. To možemo zapisati kao
gdje su a, b, c i d vektori. Također se može zapisati kao formula koja daje skalarni proizvod dva vanjska proizvoda
Dokaz
Proširenjem posljednjeg člana,
gdje su drugi i četvrti član dodani kako bi kompletirali sumu, kao što slijedi:
Ovim je dokaz zavešen, nakon što se faktorišu članovi sa indeksom i.
Dirigent
mini|Dirigent Eugene Tzigane Dirigent je osoba koja ima ulogu upravljanja/rukovođenja orkestrom i/ili horom tokom izvođenja muzike. Dirigiranje je veoma važno jer samo uz pomoć dobrog dirigenta, članovi koji čine orkestar i hor mogu izvesti muzičko djelo na sinhronizovan, harmoničan i ujednačen način, onako kako je to kompozitor zamislio. Uloga dirigenta je naročito bitna kod promjene tempa. Dirigent se za vođenje grupe muzičara tokom izvedbe muzičkog djela služi pokretima tijela i dirigentskom palicom.
Porijeklo riječi je od lat. dīrigere, a znači upravljati, (ruko)voditi.
Tehnika dirigiranja
Dirigiranje je način kojim se izvođačima muzike komuniciraju umjetnička uputstva. Ne postoje striktna pravila za 'pravilno' dirigiranje i postoji više stilova dirigiranja. Neki dirigenti ne koriste dirigentsku palicu. Bez obzira na stil i (ne)korištenje palice, pokreti dirigenta uvijek moraju imati svoj muzički smisao. Prvenstvena dužnost dirigenta je da zadaje tempo i kritički oblikuje zvuk ansambla. (Tempo u muzici označava brzinu izvođenja muzičkoj djela.)
Postoje određene manje razlike u dirigiranju orkestrom u odnosu na dirigiranje horom. Dirigenti orkestra npr. češće koriste palicu od dirigenata hora. Kaže se još i da orkestar 'prati' dob dirigenta dok hor pjeva u istoj dobi (dob je osnovna vremenska jedinica u muzičkom djelu).
17. august
17. august / kolovoz (17. 8) jest 229. dan godine po gregorijanskom kalendaru (230. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 136 dana.
Serin/treonin-specifična protein-kinaza
Serine/treonin protein-kinaza (EC 2.7.11.–) je [[kinaza|kinazni enzim koji fosforilizira OH grupu serina ili treonin (koji imaju slične bočne lance). Najmanje 125 od 500+ lhidskih protein-kinaza su serin/treonin kinaze (STK).
Hemijska reakcija koju vrše ovi enzimi može se zapisati kao:
Dakle, dva supstrata ovog enzima su ATP i protein, dok su njegova dva proizvoda ADP i fosfoprotein.
Sistematski naziv ove klase enzima je nespecifična ATP: protein fosfotransferaza.
Regulacija
Receptori serin/treonin kinaze imaju ulogu u regulaciji ćelijske proliferacije, programirane ćelijske smrti (apoptoza), diferencijaciji ćelija i razvoju embriona.
Selektivnost
Dok serin/treonin kinaze sve fosforiliraju ostatke serina ili treonina u svojim supstratima, oni biraju specifične ostatke za fosforilaciju na osnovu ostataka koji okružuju fosfoakceptorsko mjesto, a koji zajedno čine konsenzusnu sekvencu . Budući da konsenzusni ostaci ciljnog supstrata dolaze u kontakt samo sa nekoliko ključnih aminokiselina unutar katalitskih pukotina kinaze (obično kroz hidrofobne sile i ionske veze, kinaza obično nije specifična za jedan supstrat, ali umjesto toga može fosforilirati cijelu "porodicu supstrata" koji dijele zajedničke sekvence prepoznavanja. Dok je katalitski domen ovih kinaza visoko konzervirana, varijacija sekvence koja se uočava u kinomu (podskup gena u genomu koji kodira kinaze) omogućava prepoznavanje različitih supstrata. Većina kinaza je inhibirana pomoću pseudosubstrata koji se vezuje za kinazu kao pravi supstrat, ali nema aminokiselinu za fosforilaciju. Kada se pseudosubstrat ukloni, kinaza može obavljati svoju normalnu funkciju.
EC brojevi
Mnoge serin/treonin protein-kinaze nemaju svoje individualne EC brojeva i koriste se "EC 2.7.11.1". Oni su ranije bili uključeni u EC broj "2.7.1.37", koji je bio opći EC broj za bilo koji enzim koji fosforilizira proteine dok pretvara ATP u ADP (tj. ATP:protein fosfotransferaze).
Tipovi
Tipovi uključuju one koji djeluju direktno kao receptori (receptor protein serin/treonin kinaza) i unurarćelijski signalni peptidi i proteini. Od ovih potonjih, tipovi uključuju:
Klinički značaj
Ekspresija serin/treonin kinaze (STK) je promijenjena kod mnogih tipova raka. Limited benefit of serine/threonine kinase inhibitors has been demonstrated in ovarian cancer ali su u toku studije za procjenu njihove sigurnosti i efikasnosti.
Serin/treonin protein kinaza p90-kDa ribosomsks S6 kinaza (RSK) uključena je u razvoj nekih karcinoma prostate.
Raf inhibicija je postala meta za nove lijekove protiv metastatskog ksncera, jer inhibiraju MAPK kaskadu i smanjuju proliferaciju ćelija.
Saudijska Arabija
Saudijska Arabija, službeno Kraljevina Saudijska Arabija je suverena država u jugozapadnoj Aziji i najveća država Arapskog poluostrva. Na zapadu dugom obalom izlazi na Crveno more, a na istoku na Perzijski zaliv. Graniči na sjeveru s Jordanom, Irakom i Kuvajtom, na jugu s Jemenom, na jugoistoku s Omanom te na istoku s Ujedinjenim Arapskim Emiratima i Katarom. Ima morsku granicu s Bahreinom s kojim je povezana mostom. Zauzima površinu od oko 2.150.000 km2, i ima 27,6 miliona stanovnika.
Kraljevinu nekada nazivaju i "Zemlja dva hrama" s obzirom na to da se u njoj nalaze dva najsvetija mjesta Islama Meka i Medina (u kojima su Kaba i Poslanikova džamija). Trenutno državno uređenje je na snazi od 1932. godine kada je Abdul-Aziz bin Saud proglasio nezavisnost Kraljevstva, dok njene korijene možemo naći još dublje u historiji, sa uspostavom prve saudijske države 1744. godine.
Saudijska Arabija je vodeći svjetski izvoznik nafte, koja je ujedno i glavni ekonomski pokretač razvoja države. Izvoz nafte čini oko 90% ukupnog izvoza i donosi oko 75% prihoda državnog budžeta, što doprinosi relativnom ekonomskom blagostanju njenih stanovnika. Loša strana velike zavisnosti ekonomije o nafti je nestabilna cijena navedenog energenta na svjetskom tržištu. Također ponekad ovu zemlju i Rusiju nazivaju energetskim supersilama. Grupe za zaštitu ljudskih prava učestalo optužuju vladu Saudijske Arabije za njihova kršenja, međutim saudijske vlasti te optužbe odbacuju.
Prahistorija
mini|284x284piksel|Antropomorfna stela (4. milenijum pne), pješčar, 57x27 cm, iz El-Maakir-Qaryat al-Kaafa ([[Nacionalni muzej Saudijske Arabije, Rijad)]] Postoje dokazi da ljudske nastambe na Arapskom poluostrvu datiraju od prije oko 125.000 godina. Istraživanje iz 2011. pokazalo je da su prvi moderni ljudi koji su se proširili na istok širom Azije napustili Afriku prije oko 75.000 godina preko Bab-el-Mandeba koji povezuje Rog Afrike i Arabiju. Arapsko poluostrvo se smatra centralnom figurom u razumijevanju evolucije i raseljavanja hominina. Arabija je prošla kroz ekstremne ekološke fluktuacije u kvartaru što je dovelo do dubokih evolucijskih i demografskih promjena. Arabija ima bogat donjepaleolitski zapis, a količina lokaliteta sličnih Oldovanu u regionu ukazuje na značajnu ulogu koju je Arabija igrala u ranoj kolonizaciji hominina Evroazije.
U neolitskom periodu cvjetale su istaknute kulture poput Al-Magara, čiji je centar bio u današnjem jugozapadnom Nedždu. Al-Magar bi se mogao smatrati "neolitskom revolucijom" u ljudskom znanju i zanatskim vještinama. Kultura je okarakterizirana kao jedna od prvih u svijetu koja uključuje široko rasprostranjeno pripitomljavanje životinja, posebno konja, tokom neolita. Osim konja, otkrivene su životinje poput ovaca, koza, pasa, posebno pasmine saluki, nojevi, sokolovi i ribe u obliku kamenih kipova i kamenih gravura. Al-Magar kipovi su napravljeni od lokalnog kamena, a čini se da su kipovi postavljeni u centralnu građevinu koja je mogla imati značajnu ulogu u društvenom i vjerskom životu stanovnika.
U novembru 2017. godine, scene lova sa slikama najvjerovatnije pripitomljenih pasa, nalik na kanaanskog psa, koji nose povodce, otkrivene su u Shuwaymisu, brdovitom regionu sjeverozapadne Saudijske Arabije. Ove gravure na kamenu datiraju više od 8.000 godina, što ih čini najranijim prikazima pasa na svijetu.
Moderno doba
Iako je ova regija bogata historijskim događajima daleko u prošlosti, historija Saudijske Arabije ujedinjene pod dinastijom Saud počinje sa Islamskim vjerskim reformatorom Muhammad ibn Abd al-Wahhab koji je oko 1750. godine udružio snage s vladarom mjesta Diriyah u središnjoj Arabiji, Muhammadom ibn Saudom, čiji su nasljednici do početka 19. vijeka s potporom širokih slojeva oduševljenih novim vjerskim vođom osvojili većinu Arapskog poluostrva. Veza dinastije Saud s Wahhabi interpretacijom Islama ostaće jedno od ključnih obilježja saudijske države i u budućnosti.
Modernu Saudijsku Arabiju osnovao je Abdul Aziz Al-Saud, poznat kao Ibn Saud, koji je 1902. započeo okupljati tradicionalne obiteljske zemlje kombinacijom oružanih sukoba i vješte diplomatije. Ujedinjeno Kraljevstvo, tada najznačajnija sila na Bliskom istoku, priznalo je nezavisnost Saudove kraljevine 1927., a 1932. Hidžaz i Nedžd (središnji dio Arapskog poluotoka) i formalno su ujedinjeni u Kraljevinu Saudijsku Arabiju.
Politički uspjesi nisu bili praćeni ekonomskim sve dok nisu otkrivene naftna nalazišta u martu 1938. godine. Razvojni programi iskorištavanja nalazišta su prekinuti Drugim svjetskim ratom 1939. godine, da bi bili ponovo pokrenuti 1946. godine, a proizvodnja je dostigla pune kapacitete 1949. godine. Nafta je obezbijedila ekonomski prosperitet zemlje i ojačala njenu poziciju u svijetu.
Poslije Abdul Azizove smrti 1953. godine tron je preuzeo njegov sin Saud, koji je vladao do 1964. godine, da bi ga naslijedio Faisal. Unutraporodična rivalstva su dovela do ubistva Faisala od strane njegovog nećaka princa Faisal bin Musa'ida 1975. godine. Nakon ubistva prijesto je preuzeo kralj Khalid koji je vladao sedam godina i bio naslijeđen od kralja Fahda 1982. godine. Fahd je umro 2005. godine a naslijedio ga je njegov polubrat Abdulah, trenutni vladar Saudijske Arabije.
Geografija
mini|desno|280px|Mapa Saudijske Arabije Kraljevina zauzima oko 80% teritorije poluostrva. Godine 2000. Saudijska Arabija i Jemen su sklopili dogovor o razgraničenju Veliki dio granice sa južnim komšijama, Ujedinjenim Arapskim Emiratima i Omanom, još uvijek nije precizno određen niti markiran, tako da tačna veličina zemlje još uvijek nije poznata. Saudijske vlasti navode površinu od 2.217.949 km2. Drugi izvori daju podatke koji se kreću između 1.960.582 km2 i 2.240.000 km2. Zemlja se obično rangira kao 14. po veličini u svijetu.
Najveći dio zemlje zauzima pustinja. Na zapadu, uz Crveno more, uzdižu se planinski lanci Hidžaz i Asir (ovaj dio je poznat kao najzeleniji i dio s najsvježijom klimom u Arabiji) s najvišim vrhom Sawdom (3.133 m). S istočne strane planina teren se polako spušta do zapadnog priobalja uz Perzijski zaliv i granica s UAE i Omanom. U centru je zaravan Nejd. Na jugu leži negostoljubiva pustinja "Rub' al Khali" (Prazni ćošak) u kojoj gotovo uopće nema života.
mini|lijevo|200px|Pustinja u Saudijskoj Arabiji Veliki dio kopna se sastoji od slabo naseljenih pustinja i polupustinjskih regija; na tim područjima se uglavnom nalaze Beduini. U navedenom dijelu zemlje vegetacija je ograničena na korov i grmlje. Manje od 2% zemlje čini obradiva površina. Naseljena mjesta su uglavnom koncentrisana uz istočne i zapadne obale, te na par gusto naseljenih oaza u unutrašnjosti kao što su Hofuf i Buraydah. Neke oblasti, poput pustinje Rub' al-Khali i Arabijske pustinje, uopće nisu naseljene, iako se zbog potreba industrije nafte planira izgradnja naselja i u tim dijelovimaa zemlje. Saudijska Arabija nema stalnih rijeka ili jezera. Njena obala je duga oko 2.640 km.
Lokalne životinje uključuju: ibekse (planinske divokoze), divlje mačke, babune, vukove i hijene u brdskim i planinskim krajevima. Male ptice žive u oazama. Obalski dio Crvenog mora je bogat koralima i brojnim morskim vrstama.
Političko uređenje
Centralna institucija vlasti zemlje je Saudijska monarhija. U zakonu usvojenom 1992. godine navedeno je da je Saudijska Arabija monarhija pod vlašću sinova i unuka prvog kralja Abdul Aziz Al-Sauda. Također se navodi da Kur'an predstavlja ustav zemlje, a vrhovni zakon čini Šerijat (Islamski zakon baziran na Kur'anu). Neke zapadne organizacije procjenjuju da je režim ove države deveti po redu najtotalirniji režim u svijetu.
Ne postoje priznate političke stranke niti izbori, izuzev lokalnih izbora održanih 2005. godine na kojima su pravo glasa imali samo muškarci. Kraljeva vlast je teoretski ograničena Šerijatom i nekim lokalnim tradicijama. On također mora imati podršku ostatka Saudijske familije, uleme (vjerskih lidera, i drugih važnih grupa saudijskog društva. Saudijska vlada podržava Islam finansirajući džamije i škole Kur'ana širom svijeta. Vodeći ljudi kraljevske porodice biraju kralja iz redova jednog od svojih pripadnika, uz odobrenje Uleme.
Vojska
Vojne snage Saudijske Arabije čine Kraljevske kopnene snage Saudijske Arabije, Kraljevsko saudijsko ratno vazduhoplovstvo, Kraljevska saudijska mornarica, Kraljevska saudijska protivvazdušna odbrana, Kraljevske saudijske strateške raketne snage, Nacionalna garda Saudijske Arabije, Kraljevska garda Saudijske Arabije, Granična straža Saudijske Arabije, Snage za hitne slučajeve Saudijske Arabije, Specijalne sigurnosne snage i Specijalna sigurnosna jedinica, ukupno skoro 480.700 aktivnog personala. Osim toga, postoji Generalno obavještajno predsjedništvo, primarna obavještajna agencija Saudijske Arabije.
Saudijska Arabija i Bosna i Hercegovina
Saudijska Arabija i Bosna i Hercegovina imaju diplomatske odnose na nivou ambasadora.
Administrativna podjela
Saudijska Arabija je podijeljena na pokrajine, kojih je ukupno 13 i koje predstavljaju prvi nivo administrativne podjele ove države. Pokrajine se dalje dijele na guvernerate.
Stanovništvo
Islam je religija gotovo cjelokupnog domaćeg stanovništva i jedina je službena religija. Saudijska Arabija je kolijevka ove vjere i u zemlji se nalaze dva najvažnija islamska svetišta, Meka i Medina. Arapski odnosno njegov lokalni dijalekt je jezik većine stanovništva. Velik broj stanovnika (oko 6 miliona) su strani državljani na radu u naftnoj industriji i drugim privrednim sektorima.
Privreda, razvoj i obrazovanje
Privreda Saudijske Arabije je bazirana na nafti. Otprilike 75% budžeta se puni prihodima od izvoza nafte. Naftna industrija učestvuje sa 45% u društvenom proizvodu Saudijske Arabije. Ova država ima službeno zalihe nafte u iznosu 260 milijardi barela., što je 24% svjetskih rezervi. Privreda Saudijske Arabije je 13. u svijetu po kompetitivnosti. Ulažu se veoma velika sredstva da privreda postane više raznolika. U toku je rekordan porast korištenja personalnih kompjutera, zahvaljujući deregulaciji. Porast cijena nafte u godinama 2008-2009 je započeo drugi naftni "bum", ostvarujući višak u budžetu od 28 milijardi američkih dolara. Akcije kompanija su veoma dobile na vrijednosti.
Državni sistem osigurava učenicima i studentima besplatno obrazovanje, knjige i zdravstenu zaštitu, i otvorena je svim saudijcima. Preko 25% godišnjeg državnog budžeta se izdvaja za obrazovanje, uključujući i izdvajanja za profesinalnun orijentaciju. Saudijska Aarabija je jedna od nekoliko najbrže rastućih ekonomija u svijetu, sa prihodom po stanovniku od $20,700 (2007).
Obrazovanje
mini|Laboratorijske zgrade u [[KAUST|KAUST-u]] mini|[[Privatni univerzitet Al-Yamamah u Rijadu]] Obrazovanje je besplatno na svim nivoima, iako je visoko obrazovanje ograničeno samo na građane. Školski sistem se sastoji od osnovnih, srednjih i srednjih škola. Razredi su razdvojeni po spolu. Na srednjem nivou učenici mogu da biraju između 3 vrste škola: opšteobrazovne, stručne i tehničke ili vjerske. Stopa pismenosti je 99% među muškarcima i 96% među ženama u 2020. Što se tiče mladih, stopa pismenosti porasla je na približno 99,5% za oba spola.
Prema obrazovnom planu za srednjoškolsko (srednjoškolsko) obrazovanje 1435. –1438. po hidžri, učenici koji upisuju smjer „prirodnih nauka“ dužni su polagati pet vjeronaučnih predmeta a to su tevhid, fikh, tefsir, hadis i islamsko obrazovanje i Kuran. Međutim, 2021. godine saudijsko ministarstvo obrazovanja spojilo je više islamskih predmeta u jednu knjigu kao dio niza reformi za preuređenje školskog obrazovnog sistema. Pored toga, studenti su obavezni da polažu šest prirodnih predmeta, i to matematiku, fiziku, hemiju, biologiju, geologiju i računarstvo.
Visoko obrazovanje se brzo proširilo, sa velikim brojem univerziteta i koledža koji su osnovani naročito od 2000. godine. Institucije visokog obrazovanja uključuju prvi univerzitet u zemlji, Univerzitet King Saud osnovan 1957. godine, Islamski univerzitet u Medini osnovan 1961. godine i Univerzitet King Abdulaziz u Džedi osnovan 1967. godine. Univerzitet Princess Norah, najveći ženski univerzitet na svijetu, osnovan je 1970. godine. Univerzitet nauke i tehnologije Kralj Abdulah, poznat kao KAUST, prvi je univerzitetski kampus mješovitih polova u Saudijskoj Arabiji i osnovan je 2009. Drugi fakulteti i univerziteti stavljaju naglasak na nastavne planove i programe iz nauke i tehnologije, vojnih studija, religije i medicine. Posebno su brojni instituti posvećeni islamskim studijama. Žene obično imaju fakultetsku nastavu u segregiranim institucijama.
Kultura
Kultura Saudijske Arabije je utemeljena na islamskim i plemenskim vrijednostima. Meka i Medina su gradovi u Saudijskoj Arabiji. Vikend obuhvata petak i subotu.
"Al Ardha" je državni nacionalni folklorni ples, a to je igra sa mačevima, bazirana na beduinskoj tradiciji. "Al-sihba" je folklorna muzika, porijeklom iz Andaluzije. U gradovima Meka, Medina i Džeda, veoma je popularan instrument "mizmar", nalik na obou. "Samri" je popularna forma tradicionalne muzike, koja uključuje i moderni arapski instrument "oud".