cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
FK Olimpik Sarajevo
Nova vremena u klubu
Ekipa na kraju sezone zauzima drugo mjesto ali cilj predsjednika i uposlenika u klubu za sezonu 2007/08 ostaje isti: Plasman u 1. ligu Federacije bosne i Hercegovine. Ekipa vođena Kolarom sa igračima kojima su pridodani još i Haznadar, Hondo, Sikima, Bubalo, Mešetović, Majčić, Ferhatović već u jesenjoj polusezoni skoro obezbjeđuje plasman u 1. ligu. Na kraju sezone ekipa osvaja ubjedljivo prvo mjesto sa 17 bodova prednosti ispred drugoplasiranog time se plasira po prvi put u Premijer Ligu od kada se takmiče klubovi iz svih gradova Bosne i Hercegovine. U sezoni 2014-15. prvi put u svojoj historiji klub osvaja Kup BiH.
Stadion
Fudbalski klub Olimpic domaće utakmice igra na stadionu Otoka koji je izgrađen 1993. godine. Nalazi se u sarajevskom naselju Otoka, uz rijeku Miljacku. Kapacitet stadiona je 5.000 sjedećih mjesta. Pored Olimpica stadion koristi i ženski nogometni klub SFK 2000 Sarajevo.
2011. godine je izvršena rekonstrukcija stadiona koju je finansirala općina Novi Grad. Rekonstrukcija je podrazumijevala postavljanje travnate podloge, sanaciju na oštećenim betonskim tribinama, te postavljene plastičnih stolica. Također, izvršena je sanacija prostora ispod tribina, kao i svlačionica. U neposrednoj blizini nalazi se i pomoćni teren sa vještačkom podlogom i osvjetljenjem. Prije rekonstrukcije Olimpic je domaće utakmice igrao na stadionima Grbavici i Asim Ferhatović Hase.
Attila Gracza
Attila Gracza je rođen u Senti 1962. godine. Muzičku akademiju je završio u Sarajevu u klasi prof. Matusje Blum, kao jedan od njenih posljednjih studenata. Od 1991. godine živi u Švedskoj.
Bogatu solističku karijeru započinje 1999 g. nastupom sa Rumunskom filharmonijom, a kasnije uspješno koncertira i u Rusiji. Usavršavao se u Minhenu kod prof. Waltera Kraffta. Priznati klavirski pedagog Hans Leygraf ističe njegov visoki izvođački profesionalizam i besprijekornu tehniku.
Louvre
desno|mini|250px Muzej Louvre (Musée du Louvre), lociran u Parizu u 1. arondismanu, je jedan od najvećih i najpoznatijih muzeja na svijetu. Zgrada muzeja, bivša kraljevska palača, se nalazi u centru Pariza, na obali rijeke Seine. Centralno dvorište zgrade, u kome se danas nalazi staklena piramida, leži na osi Champs-Elysées i time formira nukleus Pariza (Axe historique). Dio kraljevske palače Louvrea je prvi put kao muzej otvoren javnosti 8. novembra 1793, za vrijeme Francuske Revolucije.
Izgrađen u obliku potkovice, Louvre je predstavljao najdužu zgradu u Evropi, koja se protezala dalje od tri Eiffelova tornja položene u nizu, jedna iza druge. U njemu se nalazi 65,300 umetničkih djela, a procjenjuje se da bi posjetiocima trebalo pet nedelja da bi na odgovarajuci način mogli vidjeti sva djela.
Novi ulaz u muzej Louvre, La Pyramide, postao je gotovo isto toliko popularan kao i sam muzej. Piramidu je dizajnirao američki arhitekt rođen u Kini I.M. Pei., a izgradnju je naručio pokojni francuski predsjednik Francois Mitterand.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 1970.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 1970. održano je u Francuskoj od 26. februara do 8. marta. Svjetski prvaci postali su Rumuni, koji su u finalu poslije dva produžetka savladali reprezentaciju DR Njemačke.
Receptor komplementa porodice imunoglobulina
Receptor komplementa imunoglobulinske porodice je protein ekspresioniran u Kupfferovim ćelijama. To je kritični receptor za fagocitozu čestica operiziranih u krvi. Prepoznaje iC3b (inaktivirani C3b) taložen na mikrobnim površinama.
Rohan
mini|desno|200px|Zastava Rohana Rohan (Riddermark, Calenardhon)je izmišljeno kraljevstvo iz romana "Gospodar prstenova". Hrabro pleme Jorlinzi su svojom moćnom konjicom spasili Gondor u bici protiv Kolovozaca, barbarskih ljudi u službi Saurona. Kao nagradu, Gondor je Jorlinzima dao zemlje na sjeveru. Jorlinzi su naselili tu zemlju i osnovali kraljevstvo Rohan. Rohan je postao poznat po svojoj konjici i zato su Rohirimi nazvani i Gospodari Konja. Čarobnjak Saruman je u Trećem dobu napao Rohan, ali je poražen u bici kod Helmovog Ponora. Izengard su kasnije unistili Enti. Rohan je pomogao Gondoru u borbi za Minas Tirit i borio se protiv Saurona sve dok Crna Kula nije pala i Mordor uništen. Rohan je još dugo vremena bio uspješno i moćno kraljevstvo kojim je u Četvrtom Dobu vladao Eomer.
Alpha Andromedae
Alpha Andromedae je najsjajnija zvijezda u sazviježđu Andromeda. Arapski naziv je Sirah ili Faras što potječe od riječi Sirah-al-Faras (pupčana vrpca konja). Arapski astronomi su je nazivali i glava okovane zene (arap. al-ras-al-mar’ah-al-musalsalah). Alfa Andromeda sadrži velike količine mangana. Ona spada u dvostruke zvijezde. Ima orbitu od 96.7 dana.
Svastika
Zbog korištenja od strane Nacističke Njemačke kao simbola, svastika je postala omražen simbol širom svijeta, a u nekim zemljama je i zabranjeno njeno korištenje.
Antoni Gaudí
Antoni Placid Gaudí i Cornet (u nekim izvorima zbog „kasteljanizacije“ katalanskih imena Antonio; rođen u Reusu ili Riudomsu, 25. juni 1852. - Barcelona, 10. juni 1926.) je katalanski arhitekta, najznačajniji predstavnik arhitektonskog pravca poznatog kao „modernizam“.
Biografija
mini|lijevo|[[Casa Milà (La Pedrera) u Barceloni]] Rođen je 25. juna 1852. godine, još uvijek se vodi polemika da li u u gradiću Reus ili u gradiću Riudomsu, u blizini Tarragone u Kataloniji. Sin kovača, odrastao je u siromašnim okolnostima. Već u mladosti je počeo patiti od reume i sve do kraja života nije uspio da se potpuno izliječi od ove bolesti. Ljekari su mu zbog zdravstvenih problema još u djetinjstvu propisali strogu dijetu i umjereno kretanje. Budući da ga je to sprečavalo da se igra sa ostalom djecom, Gaudí se još kao mladić posvetio pješačenju i šetnji kroz katalanske pejzaže. Tokom školovanja u Reusu, Gaudí počinje razvijati interes za arhitekturu. Stoga se već u sedamnaestoj godini odlučuje za studij arhitekture i odlazi u Barcelonu. Na ovoj školi će provesti šest godina (od 1873. do 1878. godine).
Gaudíja je 7. juna 1926. godine u Barceloni tokom jedne od njegovih šetnji zahvatio tramvaj. Tri dana kasnije umire od posljedica nezgode u sirotinjskoj bolnici Santa Creu (Sveti krst) u Barceloni. Cijeli grad je bio u šoku te je njegovoj sahrani prisustvovalo nekoliko hiljada ljudi. Vlada je od pape zatražila i dobila saglasnost da posmrtne ostatke Gaudíja pohrani u još nezavršenu crkvu Sagrada Familia (Sveta porodica). Tako je Antoni Gaudí našao smiraj na mjestu na kojem je proveo najveći dio svog života.
Djela
mini|desno|[[Sagrada Família u Barceloni]] Još prije početka školovanja za arhitektu, Gaudí je radio za nekoliko arhitektonskih kancelarija, između ostalog kod tada poznatog arhitekte Franciska de Paula de Villara. Njegovo prvo veliko djelo se sastojalo u planiranju fabrike i naselja za radnike firme „Sociedad cooperativa La Obrera Mataronense“ (od 1878. do 1882. godine). Ipak, djelo nikad nije realizirano zbog nedostatka finansijskih sredstava. Godine 1878., Gaudí upoznaje bogatog industrijalca iz Barcelone po imenu Eusebi Güell. Poznanstvo s bogatim ljubiteljem umjetnosti je Gaudíju omogućilo realizaciju velikih djela kao što su Güell Pavillons (Paviljoni Güell), Palau Güell (Palata Güell) ili Park Güell. Još prije saradnje s Güellom, Gaudí je realizirao dva poznata djela: Casa Vicens (kuća Vicens) i El Capricho. U martu 1883. godine je preuzeo upravljanje izgradnjom crkve Sagrada Família (Sveta porodica), kojoj se u potpunosti posvetio između 1914. i 1926. godine. Među posljednjim dovršenim velikim djelima Gaudíja su Colònia Güell (kripta), te obnova dvije vlastelinske kuće u Barceloni: Casa Batlló i Casa Milà, koja je danas poznata uglavnom pod imenom „La Pedrera“.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 1967.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 1967. održano je 12. do 21. januara u Švedskoj. Svjetski prvaci su postali reprezentativci Čehoslovačke, koji su u finalu savladali Dance.
NGC 2462
NGC 2462 (također poznat kao MCG 10-12-24 i PGC 22259) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 396 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ris. Najveći prečnik je 0,40 (46 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (35 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Bindon Blood Stoney 20. februara 1851. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Kotlovina (film)
Kotlovina je hrvatski dramski film iz 2011. godine kojeg je režirao Tomislav Radić.
Odnio je najviše nagrada na 58. Pula Film Festivalu, uključujući Veliku Zlatnu Arenu. Pulski žiri opisao ga je kao "stilski, idejno i režijski uvjerljiv prikaz jedne naoko nebitne porodične dinamike koja kao cjelina rafinirano definira zemlju u kojoj danas živimo". Ovaj film nagrađen je i Zlatnom Arenom za scenario, a glumci su nagrađeni prestižnim nagradama. Zlatne Arene redom su odnijeli glumci Draško Zidar (najbolja glavna muška uloga), Mirela Brekalo (najbolja glavna ženska uloga) i Boris Buzančić (najbolja muška sporedna uloga).
Na 5. Vukovar Film Festivalu osvojio je nagradu za najbolji dugi igrani film (otkup za distribuciju filma i sedmodnevno ljetovanje na otoku Hvaru), te nagradu publike. Žiri u sastavu filmski kritičar Dean Šoša, spisateljica Vedrana Rudan i režiser i scenarist Ognjen Sviličić opisali su ga kao "film hrvatske proizvodnje i svjetskog kvaliteta; duhovitog i slojevitog studija naših karaktera i mentaliteta. Film Tomislava Radića osvaja konceptom, režiserskom izvedbom i briljantnim glumačkim ostvarenjima."
Radnja
Mlada 40-godišnja udovica Mimi dolazi iz Australije u rodnu Hrvatsku koju je napustila kad su joj bile četiri godine. Konačno će se ujediniti sa svojim starijim sestrama i upoznati ostatak porodice. Slučajno se upetlja u ljubavnu vezu sa posinkom svoje sestre, a koji je, da bi skandal bio još veći, 20 godina mlađi od nje. Iako se ljubavnici trude sakriti svoju vezu, članovi porodice reagirat će na raznolike načine.
NGC 5386
NGC 5386 (također poznat kao IRAS 13558+0634, MCG 1-36-10, PGC 49719 i UGC 8890) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 197 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,00 (57 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (23 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 29. aprila 1786. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Barad-dûr
Barad-dûr je izmišljena kula iz knjige i filma Gospodara prstenova. To je crna kula u Mordoru odakle Sauron nadgleda Međuzemlje. Barad-dûr je srušen od strane Posljednog Saveza, ali kako Prsten moći nije bio uništen temelji nisu mogli biti uništeni. Sauron ju je ponovo podigao i pojavio se na njenom vrhu u obliku plamtećeg oka. Kada je Sauron uništen, Barad-dur je konačno srušen i od njega su ostale samo ruševine.
IC 613
IC 613 (također poznat kao MCG 2-27-18 i PGC 30728) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 447 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,80 (104 hiljade sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (104 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 18. aprila 1893. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Keep Holding On
"Keep Holding On" je promotivni singl kanadske pjevačice Avril Lavigne sa njenog trećeg studijskog albuma The Best Damn Thing. Pjesmu su napisali Avril Lavigne i Lukasz "Dr. Luke" Gottwald.
Mersad Berber
Mersad Berber (1. januar 1940; Bosanski Petrovac; umro 7. oktobra, 2012. u Zagrebu) je bio bosanskohercegovački akademski slikar. Slikarstvo je diplomirao na Akademiji likovnih umjetnosti u Ljubljani 1963. godine, Odsjek slikarstvo u klasi Maksima Sedeja. 1965. godine završio je specijalku za grafiku. Od 1978. do 1982. godine radio je na Katedri za crtež i grafiku Akademije likovnih umjetnosti u Sarajevu.
Danas je Berber poznat u svijetu kao jedan od najpoznatijih grafičara. Njegovo djelo je uvršteno u kolekciju Tate Gallery 1984. godine. Imao je čitav niz samostalnih i kolektivnih izložbi. Dobitnik je preko 50 nagrada i priznanja za svoj rad. Od 2007. godine član je Ruske akademije umjetnosti.
Živio je i radio u Zagrebu i Dubrovniku od 1992. godine.
NGC 3903
NGC 3903 (također poznat kao ESO 378-24, IRAS 11465-3714, MCG -6-26-8 i PGC 36906) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 137 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Kentaur. Najveći prečnik je 1,10 (44 hiljade sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (40 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 21. aprila 1835. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Salijski zakonik
mini|[[Klovis I diktira Salijski zakonik]] Salijski zakonik (lat. Lex Salica) je jedini mjerodavni zakonski akt primjenjiv za sve one koji su rođeni kao Franci bez obzira na teritoriju na kojoj su prebivali. Razvoj ovog, pod drugim nazivom franačko-salijsko-plemskog prava te njegova primjena je u principu stvarala mnoge poteškoće nadležnim organima koji su morali postupati po određenim, normama propisanim, zakonom.
Nastao je krajem 5. vijeka, te ja važno istaći da je u sebi sadržavao minimalan utjecaj rimskog klasičnog prava. Ovaj zakonik je regulisao širok spektar različitih pravno-deliktnih djela, sadržavajući opširnu i sagledivu pravnu materiju, a najviše odredbi ovg zakonika se odnosi na oblast krvičnog prava. Vremenom se ovaj zakon mijenjao i nadopunjavao, no ovi postupci se nisu vršili sistematski i sa usaglašavanjam, tako da danas postoji nekoliko rukopisa istog koji se međusobno razlikuju, po sadržaju i po broju članova (65 u jednom i 70 u drugom, 99 u trećem i sl...).
Sadržaj zakonika
Salijski zakon predviđao smrtnu kaznu za sljedeće delikte:
Blud prema Salijskom zakonu:
Nasljeđivanje prema Salijskom zakoniku
Kada se nađu pred kraljem ili na njegovom sudu, onj kome je bilo naređeno da imovinu vrati, uzima grančicu i na tom sudu, u roku od 12 mjeseci, baca u krilo onima, koji su određeni za nasljednike i predaje im ni manje ni više od onoga što mu je bilo povjereno.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 1974.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 1974. održano je od 28. februara do 10. marta u DR Njemačkoj. Svjetski prvaci postali su Rumuni, koji su u finalu savladali domaćine prvenstva.
Masakr u Vrhpolju
Masakr u Vrhpolju kod Sanskog Mosta dogodio se 31. maja 1992. godine na mostu u Vrhpolju. Srpske paravojne formacije dovele su bošnjačke civile iz okolnih naselja, pretežno iz Begića. Nakon što su civili pretučeni, usmrćeni su na mostu rafalima. Pojedini su ubijani i metkom u sljepoočnicu. Jedan od ubica bio je Jadranko Palija. Jedini preživjeli civil bio je Rajif Begić. Begić je svjedočio na Haškom tribunalu protiv Radislava Brđanina, Momčila Krajišnika i Momira Talića.
Žrtve
U masakru u Vrhpolju ubijeno je 19 osoba. Jedini preživjeli svjedok masakra u Vrhpolju Rajif Begić prilikom svjedočenja protiv Ratka Mladića detaljno je opisao ubistva na Vrhpoljskom mostu. Među ubijenim nalazio se i brat svjedoka Nedžad Begić. Zarobljene muslimane iz okolnih naselja oko Sanskog Mosta do mosta na rijeci Sani sproveli su srpski vojnici predvođeni Jadrankom Palijom. Zarobljenicima je naređeno da se svuku a zatim je počelo maltretiranje. Nenad Kaurin je nakon toga naredio Midhatu Ceriću da skoči sa mosta u rijeku. Nakon izvršene naredbe Nenada Kaurina četvorica vojnika sa automatskim puškama čekali su da se on pojavi na površini rijeke nizvodno od mosta te su ga pri tome zasuli rafalima. Cerićevo beživotno tijelo nastavila je da nosi rijeka i mogao se u vodi vidjeti trag krvi. Na isti način ubijeni su i Midhat i Munir Begić. Najmlađeg među zarobljenicima šesnaestogodišnjeg Enesa Dizdarevića pucnjem u glavu ubio je Jadranko Palija a zatim ga je nogom s mosta gurnuo u rijeku.
Zjenica svijeta
Sažetak radnje
Priča romana vrti se oko protagonista Rand al'Thora, Matrim (Mat) Cauthon, Perrin Aybara, Egwene al'Vere i Nynaeve al'Meara, nakon što je njihov rodni grad Emond's Field neočekivano napadnut od strane Troloka (vojnika antagonista) i Myrddraal (oficir nalik nemrtvim koji zapovijeda Trolocima) s namjerom da zarobi Randa, Mata i Perrina. Kako bi spasili svoje selo od daljnjih napada, Rand, Mat, Perrin i Egwene bježe iz njega, u pratnji Aes Sedai Moiraine Damodred, njenog čuvara Al'Lan Mandragorana i zabavljača Thoma Merrilina, a kasnije im se pridružila Nynaeve al'Meara (Mudrac sela). Progonjeni sve većim brojem Troloka i Myrddraala, putnici se sklanjaju u napušteni grad Shadar Logoth, gdje Mat krade prokleti bodež i tako se zarazi zlin Mashadarom. Prilikom bijega iz grada putnici su razdvojeni; Rand, Mat i Thom putuju brodom do Whitebridgea, gdje se Thom gubi a što dopušta Randu i Matu da pobjegnu iz Myrddraala. U Caemlynu, Rand se sprijatelji sa Ogierom po imenu Loial. Pokušavajući baciti pogled na nedavno zarobljenog lažnog Zmaja, Rand se sprijateljuje s Elayne Trakand, nasljednicom prijestolja Andora, i njenom braćom Gawynom Trakandom i Galadom Damodredom. Rand je zatim odveden pred kraljicu Morgazu, Elaidu, njenu Aes Sedai savjetnicu; i kapetana-generala kraljičine garde Garetha Brynea, te je pušten bez optužbe, uprkos Elaidinim ozbiljnim izjavama u vezi s Random. Egwene i Perrin do Caemlyna Elyas Machera, vodi čovjek koji može telepatski komunicirati s vukovima i koji tvrdi da Perrin može učiniti isto. Trojica se sukobljavaju s Djecom svjetlosti (, gdje Perrin ubija dvoje zbog smrti vuka od njihove ruke i osuđen je na smrt. Moiraine, Lan i Nynaeve spašavaju Egwene i Perrin, i svi se ponovo ujedinjuju s Random i Matom. Nakon toga Moiraine odlučuje da Mat mora otputovati u Tar Valon, centar moći Aes Sedai, kako bi prevladao utjecaj Shadar Logotha. Loial upozorava Moiraine na prijetnju Zjenici svijeta, bazenu Saidina netaknutog utjecajem Mračnog, što potvrđuju živi i uznemirujući snovi koje su Mat, Rand i Perrin imali. Zjenica svijeta zaštićeno je Someshtom (Zelenim čovjekom) i sadrži jedan od sedam pečata na zatvoru Mračnog, zmajevu zastavu Lewsa Therina Telamona i Valereov rog. Na granici civiliziranog svijeta, grupa ulazi u Blight (zagađenu regiju pod kontrolom Mračnog) kako bi zaštitila Oko. Nakon potjere, upoznaju Zelenog čovjeka i on otkriva Oko. Grupa se tada suočava sa Izgubljenim Aginorom i Baltamelom. Kako bitka uslijedi, Balthamel i Zeleni čovjek se međusobno ubijaju. Ubrzo nakon toga, Rand pobjeđuje Aginora i koristi Oko da desetkuje vojsku Troloka i porazi Ba'alzamona. Kao rezultat toga, Moiraine zaključuje da je Rand Ponovorođeni Zmaj, ali se njeno mišljenje i svi ostali detalji završne bitke skrivaju od svih muških članova grupe osim Lana.
Rand al'Thor:
pastir iz two Rivers, i, bez njegovog znanja, Ponovorođeni Zmaj. Bio je jedan od trojice dječaka za koje je Moiraine zaključila da bi mogao biti Ponovorođeni Zmaj. On, Mat i Perrin se smatraju ta'verenima. On može kanalisati sayin, i to je pokazao nesvjesnim iscjeljenjem Bele (njegovog konja) kada su bježali od Myrddraala i Troloka. Takođe je spasio snage Fal Dare kroz svoje snove. On je (usvojeni) sin Tama i Kari al'Thor. On i Mat su odvojeni od ostatka grupe tokom romana. Opisano je da ima sive oči i "crvenkastu" kosu i da je izuzetno tvrdoglav.
Matrim Cauthon:
pastir iz Two Rivers, šaljivdžija, kojeg većina smatra nepouzdanim, osim njegovih prijatelja. Bio je jedan od tri dječaka za koje je Moiriaine zaključila da bi mogao biti Ponovorođeni Zmaj. On, Rand i Perrin se smatraju ta'verenima. Njegov ta'veren funkcionira na način da mu pruža sreću.
Perrin Aybara:
Kovač iz Two Rivers. Bio je jedan od trojice dječaka za koje je Moiraine zaključila da bi mogao biti Ponovorođeni Zmaj. On je "Vukobrat", neko ko može da komunicira sa vukovima, kao i da stekne neke od njihovih sposobnosti. On, Rand i Mat se smatraju ta'verenima. On i Egwene bili su odvojeni od ostatka grupe tokom romana, ali se kasnije ponovo susreću s njima. Zbog toga što je Vukobrat, ima "uglađene zlatne" oči koje svijetle u mraku, on je i "spor", kako ne bi povredio druge.
Egwene al'Vere:
Žena iz Two Rivers, šegrt Nynaeve al'Meara, (Mudrac sela), i koja ima blisku vezu sa Random al'Thorom, Matrim Cauthon i Perrin Aybara. Moiraine ju je odabrala da trenira u Tar Valonu jer ima "iskru" koja joj omogućava da kanališe. Ona i Perrin su odvojeni od ostatka grupe tokom romana, ali se kasnije ponovo susreću s njima. Opisuju je kao da ima "ogromne smeđe oči" i tamnu kosu.
Nynaeve al'Meara:
Žena iz Two Rivers, "Mudrac sela" Emond's Field, najmlađa ikad izabrana. Ona odlazi da vrati Randa, Perrina, Mata i Egwene u selo, ali putuje s njima kada shvati da ih ne može uvjeritim, te da ima moć kanalisanja. Ona, Moiraine i Lan su odvojene od ostatka grupe. Za to vrijeme ona počinje razvijati osjećaje prema Lanu. Opisuju je kao da ima temperament i da je posebno svojeglava.
Teme i aluzije
Robert Jordan je izjavio da je svjesno namjeravao da rana poglavlja Zjenice svijeta dočaraju Shire iz Middle-earth u Gospodaru prstenova J. R. R. Tolkiena. Uprkos sličnosti, ova dva rada se razlikuju i po temama. Na primjer, i Jordan i Tolkien kreirali su narative koji su istraživali moć. Međutim, Zjenica svijeta raspravljala je o tome kako se može primijeniti, dok je Gospodar prstenova bio više fokusiran na njegovo odricanje. Rand je morao da koristi svoju moć kako bi se mogao uspješno boriti u nastajanju rata s Mračnim. Ova tema je suprotna Frodovoj potrazi da uništi Sauronov prsten, izvor ogromne moći koji je također pokvario svog nosioca.
Generacija '27
Generacija '27 (Generación del 27) je grupa španskih pjesnika koja se pojavila u španskim književnim krugovima između 1923 i 1927. Njeni članovi su se prvi put zvanično sastali u Sevilli 1927. godine da obilježe 300 godina od smrti baroknog pjesnika Luis de Góngora. Grupa se raspala početkom španskog građanskog rata: Federico García Lorca je ubijen, a drugi članovi grupe su primorani na egzil.
Članovi
Premda su mnogi pisci, pjesnici i dramaturzi pripadali ovoj grupi, kao Max Aub, Fernando Villalón, José Moreno Villa, León Felipe ili Miguel Hernández, kad se spominje Generacija '27, većinom se misli na deset sljedećih autora:
Patologija
Patologija (porijeklom iz grčkih riječi πάθος - pathos: bol, patnja, osjećaj i λόγος - logos:riječ, misao, nauka) je dio medicinske nauke koja kroz teoriju, a i u praksi proučava bolesti, mane, abnormalnosti i disfunkcije koje mogu pogoditi jedan zdravi organizam. Kao dio medicinske prakse, patologija se bavi proučavanjem i dijagnozom stukturnih i funkcionalnih promjena na ćelijama, tkivima i organima koji su zahvaćeni izvjesnim vrstama bolesti.
Moderne dijagnostičke metode i oprema pomognuta kompjuterima uveliko olakšavaju utvrđivanje uzroka i prepoznavanje bolesti.Pored toga, patologija se služi anamnestičkim podacima koje tretiraju specijalisti iz histologije (histopatologija), mikrobiologije, citologije (citopatologija), molekularne biologije, imunologije, kliničke biohemije, radiologije i drugih medicinskih grana.
NGC 1115
NGC 1115 (također poznat kao MCG 2-8-16 i PGC 10774) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 394 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Ovan. Najveći prečnik je 0,70 (80 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (23 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio Albert Marth 2. decembra 1863. godine.
Spisak pobjednica US Opena – parovi
Sljedeći parovi osvojili su US Open u ženskoj konkurenciji.
Glatki mišić
450px|thumb|centar|Gusta tijela i intermedijarni filamenti su umreženi purem sarcoplazme, što  izaziva kontrakciju mišićnih vlakana 450px|thumb|right|Serija [[aksonolikih zadebljanja, pod nazivom variko-mjesta ili "dugmad"  autonomnih neurona iz motornih jedinica preko glatkih mišića.]] thumb|lijevo|300px mini|desno|300px|Histološki prikaz glatkog mišića Glatki mišić, odnosno glatko mišićno tkivo (lat. textus muscularis nonstriatus) ulazi u sastav krvnih i limfnih sudova, organa sistema za varenje, dušnika, mokraćne bešike, materice, kože, unutrašnjih mišića oka itd. Ono je specijalizovano za slabe i spore kontrakcije, a inervisano je od strane autonomnog nervnog sistema što znači da ne radi pod uticajem svjesti i volje. Za razliku od skeletnog tkiva, ovi mišiću su sposobni za dugotrajne kontrakcije i veoma teško se zamaraju.
Spisak pobjednica US Opena – parovi
Pobjednice
mini|[[Molla Bjurstedt Mallory osvojila je titulu 1916. i 1917. s Eleonorom Sears.]] mini|[[Helen Wills Moody osvojila je četiri titule u periodu između dva svjetska rata.]] mini|Nizozemka [[Betty Stöve došla je do titule 1977. i 1979.]] mini|[[Virginia Ruano Pascual osvojila je deset titula u parovima na Grand Slam turnirima u karijeri, od čega tri na US Openu.]]
Glatki mišić
Glatke mišićne ćelije su vretenastog oblika i imaju jedno ovalno jedro postavljeno u središnjem dijelu sarkoplazme. Dužina im se kreće od 20 do 500 µm, a dijametar 2-5 µm. Aktinski i miozinski filamenti su ovde drugačije organizovani, tako da nema poprečne ispruganosti karakteristične za skeletne mišiće.
NGC 6870
NGC 6870 (također poznat kao ESO 233-41, IRAS 20065-4826 i PGC 64197) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 136 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Teleskop. Najveći prečnik je 2,60 (103 hiljade sg) a najmanji 1,3 uglovnih minuta (51 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 7. jula 1834. godine.
Glatki mišić
Aktinski filamenti su pričvršćeni za tzv. gusta tijela (engl. dense body), koja su lokalaizovana uz ćelijsku membranu ili su razasuta po citoplazmi. Između gustih tijela susjednih ćelija ponekad se uspostavljaju intercelularni proteinski mostovi. Među tankim filamentima raspoređeni su i miozinski (debeli), koji imaju duplo veći dijametar, ali ih ima 15 puta manje od aktinskih.
NGC 6870
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Glatki mišić
Razlike između glatkih i prugastih mišića
Glatka mišićna vlakna inervira autonomni živčani sustav i, za razliku od poprečnoprugastih, ne mogu djelovati pod uticajem volje i svijesti. Njihove miozinske i aktinske niti, nisu paralelne, pa, pod mikroskopom nisu prugaste.
Prema organizaciji, postoje dva tipa glatkih mišića. U jednm od njih je svako vlakno odvojeno od drugih i može se kontrahirati samostalno, dok se u drugom mnogo glatkih vlakana (čak i do nekoliko miliona) grči zajedno i djeluju  kao cjelina. Za razliku od prugastih, kontrakcije glatkih mišića su sporije, ali mogu biti snažnije i ispoljavati ritmičnost. Pored toga, glatki mišići se mogu stezati i bez podraživanja preko autonomnih nervnih vlakana.
Za razliku od prugastih, glatki mišići se nalaze u zidovima krvnih sudova, očnoj šarenici i u različitim unutrašnjim šupljim organima, kao u  probavnom sistemu, mokraćovodima i žučnim kanalima.
Pojezerje
Pojezerje je općina u Hrvatskoj, u Dubrovačko-neretvanskoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine Metković. Sjedište općine je u naselju Otrić–Seoci.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, općina Pojezerje je imala 943 stanovnika, od čega u Otrić–Seocima 689.
Napomena: Nastala iz stare općine Metković.
Sarajevo u austrougarsko doba
desno|mini|250p|BOR banka iz asutrougarskog perioda Ovaj članak govori o Sarajevu u periodu između Berlinskog kongresa 1878. i kraja Prvog svjetskog rata 1918.
Građani Sarajeva, kao i ostali stanovnici Bosne i Hercegovine, 1878. godine su postali dio Austro-Ugarske, po 25. tački Berlinskog kongresa. Nova okupatorska sila je dočekana uz veliki otpor u Bosni i Hercegovini. Međutim, austrougarska okupacija države je bila brza, Sarajevo je uskoro postalo dio Habsburške monarhije. Austrougarski period u historiji Sarajeva je okarakterisan kao period industrijalizacije, razvoja, prilagođavanja zapadnoj kulturi i društvenih promjena. Tri najočitije i najveće promjene u Sarajevu koje su se desile dolaskom Austro-Ugarske su promjene u političkoj strukturi grada, arhitektonski stil, kao i promjene u obrazovnom sistemu.
Politika
Političke promjene koje su nastale okupacijom Bosne i Hercegovine i Sarajeva od Austro-Ugarske, su nastale kako bi uklonile zastarjele podjele grada, koje su ostale još od osmanske vladavine. Također su te promjene nametnule Sarajevu sistem koji je odgovarao okupatorima.
Obrazovanje
Promjene u obrazovnom sistemu su nastale zbog uvjerenja Austrougara da je njihov sistem obrazovanja moderniji i napredniji od osmanlijskog koji je u to vrijeme korišten u Sarajevu. Sarajevo je uskoro primilo zapadne standarde obrazovnog sistema i građani sarajeva su po prvi put počeli koristiti latinicu pri pisanju.
Stanovništvo
1910ih Sarajevo je imalo oko 52.000 stanovnika.
Sarajevski atentat
28. juna 1914. desio se atentat, poznato kao Sarajevski atentat, srpski nacionalist Gavrilo Princip ustrijelio je austrougarskog prestolonasljednika Franju Ferdinanda i njegovu trudnu suprugu Sofiju, koji su u to vrijeme bili u posjeti Sarajevu. Taj događaj bio je povod za Prvi svjetski rat. Po završetku rata, potpisivanjem Versajskog mirovnog sporazuma, Austro-Ugarska je prestala postojati. Sarajevo je postalo dio novonastale države, Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
Arhitektura
mini|280px|lijevo|Panorama Sarajeva između 1890 i 1900, Kongresna biblioteka SAD Arhitektonske promjene su nastale ponajviše zbog požara koji je uništio veći dio glavnog dijela grada (čaršije). Arhitekti i inžinjeri su poslati iz Beča kako bi modernizirali Sarajevo i prilagodili ga zapadnjačkom stilu. Rezultat je bio jedinstvena mješavina osmanlijskog trgovačkog grada i zapadnjačke arhitekture. Po prvi put u nekoliko vijekova, Sarajevo se proširilo izvan svojih tradicionalnih granica. Veći dio današnjeg centra Sarajeva je izgrađen u to vrijeme. Arhitektura u Sarajevu se ubrzo razvila u širok spektar stilova i zgrada. Naprimjer, Katedrala Srca Isusova, je izgrađena koristeći elemente neo-gotičke i romanističke arhitekture. Zemaljski muzej, Sarajevska pivara, gradska Vijećnica, Pošta, Narodno pozorište i mnoge druge zgrade su izgrađene u tom periodu. Pored toga, Austrougari su učinili Sarajevo prvim gradom u Evropi koji ima tramvaj. mini|300p|[[Narodno pozorište]] Važnije građevine sagrađene u ovom periodu u Sarajevu:
Nikolaj Drozdecki
Nikolaj Drozdecki (rođen 14. juni 1957, Kolpino, umro 24. novembar 1995.), je ruski hokejaš. Igrao je na poziciji desnog krila. Postigao je 252 gola u 503 ligaške utakmice, i 64 goals u 109 međunarodnih utakmica. Na Olimpijskim igrama u Sarajevu postigao je 10 golova.
Milica Šnajder
Milica Šnajder Huterer, pijanistkinja i klavirski pedagog.
Potječe iz ugledne sarajevske porodice: otac Marcel Šnajder, doktor filozofije i matematičar, majka Vera Šnajder - matematičar, profesor Prirodno-Matematičkog fakulteta u Sarajevu i dekan Filozofskog fakulteta u Sarajevu 1951/52; 1952/53; 1958/59.
Milica Šnajder je studirala u klasi prof. Matusje Blum na Muzičkoj akademiji u Sarajevu, diplomirala 1963, magistrirala 1965. Usavršavala se u Parizu u klasi prof. Pierra Sancana. Na Muzičkoj akademiji u Sarajevu je stekla zvanje redovnog profesora, a 1983-1985 godine je bila dekan.
U njenoj klasi diplomiralo je nekoliko desetina studenata koji danas vrlo uspješno djeluju širom svijeta.
Kao solista i kamerni muzičar nastupala je u Jugoslaviji, Francuskoj, Grčkoj, Poljskoj, Mađarskoj, Rumuniji, Bugarskoj, Alžiru, i višekratno u Sovjetskom Savezu. Sarađivala je sa velikim muzičarima kao što su Andre Navarra i Boris Pergamenščikov, te sa mnogim dirigentima - O. Danon, P. Vladigerov, Z. Haknazarov, M. Pozajić, R. Spasić, H. Schmidt, A. Šurev, M. Homen i mnogim drugim.
Od 1993 godine Milica Šnajder živi i radi u Sloveniji.
Dobitnik je Šestoaprilske nagrade grada Sarajeva (1983) u republičke nagrade Udruženja muzičkih umjetnika BiH (1971). Počasni član Saveza Udruženja muzičkih pedagoga Jugoslavije (1986).
Hobiti (Gospodar prstenova)
Hobiti, narod iz serijala Gospodar prstenova, su mala bića, upola ljudske visine, koji žive u rupama u zemlji. Hobiti se sastoje iz tri roda: Hobiti koji žive uz rijeku koji se zovu Sturi, Hobiti iz Hobitona odnosno Hartufi, najmnogobrojniji i najniži hobiti i hobiti koji su nekada živjeli sa Vilenjacima, svijetli i visoki, stanovnici Brendivajna koje nazivaju Falohide. Prvi hobit koji je postao slavan je bio Bilbo Baggins koji je pronašao Prsten Moći i pomogao da se ubije zmaj Smaug Zlatni. Zatim dolaze na red četiri hrabra hobita: Frodo, Sam, Merry i Pippin. Frodo i Sam su putovali u Mordor i uništili Prsten Moći, dok su se Merry i Pippin borili za Rohan i Gondor i nagovorili su Ente da napadnu Izengard. Mnogo godina su hobiti živjeli u miru zbog zasluga ove četvorice.
IC3b
iC3b je proteinski fragment koji je dio komplementnog sistema, komponente imunskog sistema kičmenjaka. iC3b nastaje kada se komplementni faktor I cijepa C3b. Komplementni receptori na leukocitima mogu povezati iC3b, tako da iC3b funkcionira kao opsonin. Za razliku od netaknutog C3b, iC3b se ne može se povezati s faktorom B, čime se sprječava pojačavanje kaskade komplementa kroz alternativni put. Faktor komplementa I može dalje razgraditi iC3b u fragment proteina poznat kao C3d.
NGC 6871
NGC 6871 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Labud. Prvo otkriće je napravio Friedrich Georg Wilhelm von Struve 1825. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Farida Mušanović
Farida Mušanović je dugogodišnji klavirski pedagog na Srednjoj muzičkoj školi u Sarajevu. Muzičku akademiju završila u Sarajevu 1963. godine kao jedan od prvih studenata Matusje Blum. Od samih početaka se potpuno posvetila pedagogiji. Njeni učenici su dobitnici najviših nagrada na domaćim i stranim natjecanjima. Iz njene klase izašao je veliki broj mladih talenata koji su završavali muzičko obrazovanje na raznim domaćim i inostranim akademijama, a neki od njih su postali svjetski afirmirani umjetnici (Aleksandra Romanić, Peđa Mužijević i Milica Pap).
Izuzetno je zaslužna za podizanje nivoa pijanizma u Bosni i Hercegovini. Angažirana je i na Muzičkoj akademiji u Sarajevu. Dobitnica je nagrade Dayton Peace Prize.
Velika olimpijska skakaonica (Garmisch-Partenkirchen)
Velika olimpijska skakaonica nalazi se u njemačkom Garmisch-Partenkirchenu, tačnije, južno od Partenkirchena. Smještena je odmah do slalomske staze Gudiberg.
ZOI 1936.
Na ZOI 1936. na ovoj skakaonici održano je takmičenje u skijaškim skokovima, kao i skakački dio nordijske kombinacije. Također je bila domaćin ceremonije otvaranja i zatvaranja Igara. Na susjednom skijaškom stadionu održana su takmičenja u nordijskom skijanju. Stadion je, također, bio i jedan od dva otvorena terena za hokej koji su korišteni na ovim Igrama.
Zlata Maleš
Zlata Maleš, klavirski pedagog iz Beograda
Velika olimpijska skakaonica (Garmisch-Partenkirchen)
Turneja 4 skakaonice
Od 1954. ovdje se svakog 1. januara održava drugo takmičenje u okviru prestižne Turneje 4 skakaonice, koje se boduje za Svjetski kup.
Historija
Sagrađena je 1921, a renovirana 1978. i 2007. Kako bi bili zadovoljeni napredni tehnički standardi FIS-a, bila je neizbježna izgradnja potpuno nove skakaonice. Među projektima "Zaha Hadid Architectsa", "Behnisch Architectsa" i ostalih, međunarodno arhitektonsko takmičenje u jesen 2006. dovelo je do odluke da se podigne konstrukcija koja podupire samu sebe, kao nova znamenitost u skijaškim sportovima, koju je dizajnirala firma "Terrain:loenhart&mayr". Radovi su počeli 26. aprila 2007. Velika ceremonija otvaranja upriličena je 1. januara 2008. na takmičenjima u okviru Kontinentalnog kupa i Turneje 4 skakaonice. Toranj nudi panoramski pogled na dolinu koja okružuje Garmisch-Partenkirchen.
Zlata Maleš
Počinje kao pedagog na Srednjoj muzičkoj školi u Sarajevu, a od 1981. god. djeluje u Beogradu na Muzičkoj školi Kosta Manojlović. Zlata Maleš je pedagog izrazitih sposobnosti i velikog znanja koje je bogatila tokom niza godina. Iz njene klase izašla je čitava plejada mladih pijanista koji su osvajali preko 300 nagrada na domaćim i međunarodnim takmičenjima. Njene najpoznatije učenice su Lidija i Sanja Bizjak. Obje su primljene na studij Visokog nacionalnog konzervatorija u Parizu kao prve na rang listama, a sada su priznate mlade umjetnice.
Zlata Maleš je jedan od najcjenjenijih i najtraženijih klavirskih pedagoga u Srbiji, članica je žirija na mnogim takmičenjima i predavač na velikom broju klavirskih seminara i škola. Potpredsjednica je Udruženja klavirskih pedagoga (Epta) Srbije. Za svoj pedagoški rad dobila je više visokih priznanja.
Pismo (jezik)
Pismo je način grafičkog predstavljanja odnosno zapisivanja jezika. Nauka koja se bavi izučavanjem njegovog nastanka, vrsta i razvoja naziva se gramatologija. U starija vremena su pojmovi pismo i pismeno označavali slovo. U značajnom broju indoevropskih jezika se pojam slova i bukve izražava sličnim riječima, na osnovu čega se izvlači zaključak da se u indoevropskoj zajednici prvo pisalo na bukovoj kori.
Sistem pisanja je bilo koji konvencionalni metod vizualnog predstavljalja verbalne komunikacije. Dok su i pisanje i govor korisni u prenosu poruka, pisanje se razlikuje po tome što je isto tako pouzdana forma čuvanja i prenošenja informacija. Pisanje se obično zabilježi na postojanom medijumu, kao što je papir ili elektronski medijum, mada se mogu koristiti i netrajni metodi, kao što je pisanje na računarskom displayu, na tabli, u pijesku ili dimom po nebu.
Većina sistema tipično ima redoslijed svojih simbola tako da grupe kodiraju veće klastere kao što su riječi ili akronimi (generalno lekseme), što dovodi do mnogo više mogućnosti (permutacija) u značenjima nego što simboli mogu prenijeti sami. Sistemi isto tako omogućavaju povezivanje tih manjih grupa (ponekad se pominje generički termin 'karakterni nizovi') kako bi se omogućio potpuni izraz jezika. Čitanje se može postići čisto u umu kao interni proces, ili oralnim izražavanjem. Poseban skup simbola poznat kao interpunkcija se koristi da se pomogne u strukturi i organizaciji mnogih pisanih sistema i može se koristiti za pomoć pri izražavanju nijansi i varijacija u značenju poruke koja se verbalno komunicira pomoću indikacija u ritmu, tonu, aktencu, modulaciji ili intonaciji. Sistem pisanja također obično ima metod za formatiranje snimljenih poruka koje slijede pravila govorne verzije poput njene gramatike i sintakse, tako da će čitalac imati značenje predviđene poruke tačno sačuvano.
Sistemima pisanja je prethodilo proto-pisanje, koje koristi piktograme, idiograme i druge mnemoničke simbole. Proto-pisanju nedostaje sposobnost za snimanje i izražavanje čitavog spektra misli i ideja. Pronalazak sistema pisanja, koji datira unazad do početka bronzanog doba u kasnoj neolitskoj eri pri kraju 4. milenijuma p. n. e, omogućio je precizno trajno zapisivanje ljudske historije u maniru koji nije bio podložan istim tipovima grešaka kojima je oralna istorija podložna. Ubrzo nakon toga, pisanje je pružalo pouzdanu formu komunikacije na daljinu. Sa razvojom izdavaštva, ono je pružilo medijum za rane forme masovnih komunikacija.
Kreiranje novog alfabetskog pisma za jezik sa postojećim logografskim sistemom pisanja naziva se alfabetizacija, kao kad je Kina proučavala mogućnost alfabetizacije kineskog jezika sa latinicom, ćirilicom, arapskim pismom i čak brojevima, iako se najčešća praksa, pretvaranja u latinicu, obično zove romanizacija.
Osnovne odlike
mini|250px|Kineska slova (漢字) su morfo-slogovna. Svaki od njih predstavlja slog sa posebnim značenjem, ali neka slova mogu imati višestruka značenja ili izgovor. Sistemi pisanja se razlikuju od drugih mogućih sistema simboličke komunikacije po tome da se sistem pisanja uvijek asocira sa bar jednim govornim jezikom. U kontrastu s tim, vizuelne reprezentacije kao što je crtanje, slikanje i neverbalni oznake na mapama, poput konturnih linija, nisu direktno vezane za jezik. Neki simboli na informacijskim znacima, kao što su simboli za muško i žensko, također nisu vezani za jezik, ali mogu postati dio jezika ako se često koriste zajedno sa drugim jezičkim elementima. Neki drugi simboli, kao što su brojevi i ampersand, nisu direktno povezani sa bilo kojim specifičnim jezikom, ali se često koriste u pisanju i stoga se moraju smatrati dijelom sistema pisanja.
Svaka ljudska zajednica posjeduje jezik, koji mnogi smatraju urođenom i definišućim uslovom čovječanstva. Međutim, razvoj sistema pisanja i proces kojim su zamijenili tradicionalne oralne komunikacione sisteme, bili su sporadični, nejednaki i spori. Kada su jednom uspostavljeni, sistemi pisanja se generalno mijenjaju sporije od svojih govornih pandana. Tako oni često očuvaju funkcije i izraze koji više nisu aktuelni u govornom jeziku. Jedna od sjajnih prednosti sistema pisanja je ta da mogu očuvati trajni zapis informacija izraženih na datom jeziku.
Ovo su tri razvojne faze pisma, Danas se i dalje koriste sve te vrste, mada je najčešće u upotrebi alfabet, a primitivnije razvojne faze, koristimo kao pomoćna sredstva u komunikaciji.
Svako pismo ima sljedeće odlike:
Slikovno pismo
Preteča pisma je komunikacija pomoću raznoraznih predmeta - složeno kamenje, školjke, prelomljene grančice, strelice, vatra, dim i sl. Poznato je i kipui quipu – konopac pismo, južnoameričkih Indijanaca Inka: na glavni konopac obješeni su manji konopci sa raznobojnim čvorovima, a raspored čvorova i boje su ukazivale na određenu poruku. Slikovno pismo nastaje kada sličice, iz faze u fazu, dođu na određeni stepen stilizacije, i kada se takav, određeni slikovni pojam, dogovorno počinje upotrebljavati i to uvijek za isti pojam. Već se pećinski čovek u prahistoriji koristio takvim načinom sporazumevanja. Zatim se različite sličice dovode u uzajamni odnos i stvaraju asocijaciju. Takav početak slikovnog pisma se zove - piktografija.
Piktogrami su zapisi ili saopštenja načinjeni nizanjem šematskih sličica ljudi, životinja, predmeta i sl. I danas je koriste neki Indijanci i Eskimi. Piktograme čitamo kao simbole, a danas ih koristimo u saobraćaju (saobraćajni znakovi), na aerodromima, sportskim objektima, hotelima (razna obaveštenja i oznake) i slično.
Pojmovno pismo
Idiogrami su šematizovani oblici pojedinih slika koji postaju nositelji pojedinih riječi i pojmova, a koji se mogu dovoditi u odnose i stvarati asocijacije na apstraktne, afektivne i relacione pojmove. Tako se npr. kod kineskog pisma ideogram „hao“ koji označava „dobro“ i „ljubav“ gradi spajanjem slike majke i slike djeteta. Idiogram „pjevati“ je složen od idiograma - slike ptice i slike usta. Idiogram „svađa“ od spajanja dvije slike žene.
Klinasto pismo
U Mezopotamiji, Sumeri su oko 3400. p. n. e. vjerovatno stvorili najstarije pismo. U početku su to logogrami, znakovi koji predstavljaju pojedinu riječ. Uskoro dolazi do fonetizacije klinastog pisma, pa znakovi prikazuju glasove ili glasovne grupe. Tako je oko 2500. p. n. e. klinasto pismo postalo mješavina pojmovnog i slogovnog pisma. Klinovi su nastali utiskivanjem štapića u svježu glinu. Vremenom znakovi su polako izgubili svoju početnu figurativnost.
Egipatski hijeroglifi
I egipatsko pismo je ubrzo izgubilo svoj idiografski karakter i postalo pojmovno i slogovno. Na kraju su Egipćani slikovnim znakovima označavali i pojedina slova, tj. glasove. Kako se povećavao državni aparat, tako su Egipćani imali potrebu za jednostavnijim pismom, pa je u 3000. p. n. e. nastalo hijeratsko (svešteničko) pismo, a od 800. godine do 500. p. n. e. koristi se demotsko (narodno) pismo.
Kinesko pismo
Ovo se pismo upotrebljava bez nekih većih i značajnijih promjena već otprilike 4000 godina. Po svojoj formi kinesko pismo je slikovno pismo – jer se svaki pojam obijležava svojom sličicom, ali je po značenju to pojmovno pismo. U prvo vrijeme se pisalo vertikalno, a danas se piše horizontalno i to slijeva-zdesna. Kinesko pismo ima oko 50.000 znakova.
Slogovno ili silabičko pismo
Ovdje se svaki znak odnosi na jedan gramatički slog. Slogovno pismo se razvilo tako što se znak za pojam (idiogram) ili riječ (logogram) počeo odnositi samo na prvi slog te riječi ili se više idiograma kratkih riječi slagalo zajedno da bi se dobilo približni fonetski sastav neke duže riječi.
Kritsko linearno pismo
Nastalo je početkom 2000. godine p. n. e. (prvo pismo u Evropi) pod uticajem egipatske hijeroglifike.
Hebrejsko kvadratično pismo
Kvadratično pismo Kethabh merruba zove se još i asirsko pismo. Sastoji se od 22 znaka za kosonante, piše se zdesna-slijeva, a odsutnost vokala nadoknađuje se dodatnim znakovima, tačkicama ili crticama ispod slova. Ovakvo pisanje se naziva i masoretskim znakovima ili punktacijom.
Devangari
Razvilo se u sjevernoj Indiji iz pisma brahmi u pismo devanagari ("pismo božanskog grada"). Čita se i piše slijeva-zdesna. Dijeljenja riječi nema.
Arapsko pismo
Razvilo se u 7. stoljeću. Najstariji rukopisi Kur'ana napisani su kufskim pismom, monumentalnim i uglatim, pogodnim za urezivanje. Vremenom, pisanjem na koži i papirusu izgubilo je svoju ukočenost i pretvorilo se u nashi, preteču današnjeg arapskog pisma. Arapsko se pismo se čita zdesna-slijeva, a slova su unutar riječi povezana.
Alfabet
U razvojnom lancu pisma, alfabet se nalazi na kraju. Od 26 do 36 znakova su grafemi, a oni predstavljaju znakove za pojedine glasove foneme. Smatra se da su prvi tvorci alfabeta Feničani, mada ima i drugih teorija.
Fenički alfabet
Feničani su trgovali sa svojim susjedima, Egipćanima i Babiloncima. Poznavali su njihovo pismo, a za potrebe zapisivanja trgovačkih podataka razvili su sasvim jednostavne crtovne znakove - 22 slova.
Grčki alfabet
Trgovačkim vezama feničko je pismo stiglo u Kartagu, Španiju i Grčku. Oko 10. stoljeća p. n. e. nastao je grčki alfabet. Riječ alfabet dolazi od prvih slova grčkog pisma - alfe i bete.
Latinica
Historija latinice počinje osnivanjem Rimske države, 7–6. stoljeća p. n. e. Od 2. stoljeća p. n. e. Rim vlada cijelim Sredozemljem gdje se proširilo i latiničko pismo. Poznato je pismo Rimska kapitala, osnova našeg današnjeg pisma, a razlikujemo monumentalnu kapitalu, kvadratičnu kapitalu, rustičnu kapitalu; zatim rimski kurziv. Od 3. vijeka javlja se uncijala, a od 6. do 8. vijeka poluuncijala. Rimska kapitala uvodi i nove načine ukrašavanja slova: serifima (stopicama, posebnim završecima linija slova) i odnosom debljih i tanjih „prečki“, linija slova.
Gotička miniskula
U razdoblju gotike, oko 1150. godine karolinška miniskula se prilagođavala novom stilu: šiljastim tornjevima, prelomljenim lukovima. Oblici slova postaju sve uži i vitkiji, a obline sve šiljastije. Iz gotičke miniskule razvijaju se tekstura, rotunda, švabačep i fraktura.
Glagoljica
Glagoljica je slavensko pismo, nastalo u 9. stoljeću na Balkanskom poluostrvu. Koristi karakteristične kružiće, a kao autor glagoljice često se uzima Ćiril. Od 11. stoljeća glagoljicu istiskuje ćirilica, pa se glagoljica zadržava jedino u Hrvatskoj. Oko 1100. godine na Krku, pored Baške, isklesana je Bašćanska ploča koja se smatra jednim od najznačajnijih glagoljskih natpisa.
Ćirilica
Od 30 slova koliko ih ima ćirilička azbuka, 26 je preuzeto iz grčkog alfabeta, a ostala su slova stilizovana ili preuzeta iz glagoljice. Kao autori ćirilice navode se Konstantin, Ćirilo i Metodije, episkop Kliment, car Simeon Veliki i dr. Najstarijim ćiriličkim spomenikom smatra se Samuilov natpis iz 993. godine. U 12. stoljeću nastala je bosančica ili bosanska ćirilica, sa primjesama glagoljice i latinice. Najstariji spomenik na bosančici je Povelja Kulina bana iz 1189. godine.
Tipografsko pismo
U 15. stoljeću (1450. godina) Johannes Gutenberg pronalazi pomična - odvojena slova i štamparsku mašinu, što stvara potrebu za jasno odvojenim svakim znakom, tačnim definisanjem njegovog oblika i smeštajem unutar raspoloživog pravougaonika.