cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viktorijino jezero
Historija
U 1950-im godinama gotovo je nestala riba kojom se prehranjivalo domaće stanovništvo - Oreochromis esculentus. Da bi spriječili dalje propadanje ribljeg fonda, Britanci su u jezero nastanili dvije nove vrste riba Oreochromis niloticus i Lates niloticus. Tada niko nije ni pomislio kako će taj potez dovesti do katastrofe. Sve do kraja 1970-ih godina činilo se kako nema nikakvih bitnijih promjena. Ali 1980ih dolazi do drastičnih promjena. Postotak ciklida je sa nekadašnjih 80% opao na svega 1%, dok se udio ribe Lates niloticus sa prijašnjih 1% povećao na 80%. Naučnik Les Kauffman je propast ciklida nazvao "najvećim masovnim istrebljenjem kičmenjaka u pisanoj historiji".
To je dovelo do toga da više nema dovoljnog broja riba koje se hrane organskim otpadom. Organske tvari se raspadaju trošeći kisik. Zbog toga donji dijelovi jezera postaju nenastanjivi, tzv. mrtve zone. Uz to se pojavio i vodeni zumbul (Eichornia), slobodno plutajući korov koji se brzo razmnožava. Stvara gust pokrov koji sprječava sunčevu svjetlost da prodre u jezero.
1347.
Godina 1347 (MCCCXLVII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru.
Viktorijino jezero
Historija
Godine 1994. došlo je do velikog masakra u Ruandi. Rijeka Kagera je u jezero donijela mnogobrojna ljudska tijela. Kako bi spriječili epidemiju, ribari su tijela vadili mrežama.
Razvoj industrije je doveo i do toga da se industrijski otpad pušta u rijeke koje utiču u jezero. Procjenjuje se da samo Tanzanija dnevno ispusti 2 miliona litara otpada. Premda cjelokupna situacija izgleda beznadežna pokrenuta je velika međunarodna akcija da se jezero spasi. Jedan od programa je i spas ciklida. Tako se u SAD i Evropi uzgaja 40 različitih najugroženijih vrsta ciklida u nadi da će se spriječiti njihovo izumiranje.
Gametofit
thumb|Nekoliko gametofita u [[terariju]] thumb|100px|Gametofit bora (spolja) oko [[embriona (unutra)]] Gametofit (grčki gamete, gametes = suprug(a) + phyton = biljka) − kod biljaka − je spolna generacija, tj. ona koja proizvodi gamete, ili spolne rasplodne ćelije. To je, dakle, haploidna faza smjene generacija.
Jedinke biljnih vrsta biljaka kod kojih postoji smjena generacija javlaju se u najmanje dva − po pravilu morfološki sasvim različita − oblika, koji se u spolnoj fazi zove gametofit, a u nespolnoj sporofit. U gametofitima se stvaraju gamete (spolne ćelije), a u sporofitima spore, odnosno ćelije koje služe za stanice koje služe za bespolno razmožavanje.
Gametofit je uvijek višećelijki. Stvara se iz spore jednog sporofita zbog čega je uvijek haploidan, tj. svaka njegova ćelija ima samo jednu polovinu hromosoma u odnosu na tjelesne. Gametofit razvija spolne organe, a u njima gamete. Nakon spajanja dviju spolnih ćelija stvara se jedan diploidni zigot, koji je početak druge generacije (diploidna, sporofitna generacija). Dakle, nakon spajanja dviju spolnih ćelija, zigot odrasta u sporofita, koji zatim stvara spore iz kojih ponovo niču gametofiti, čime se zatvara krug dviju (spole i bespolne) generacija.
EnCase
EnCase je software za digitalnu forenziku čiji je proizvođač američka kompanija Guidance Software. Program je internacionalno priznat od strane sudskih ustanova, te se koristi širom svijeta. Osim u sudsko-policijskim istragama, program je popularan i na privatnom sektoru. Široku primjenu nalazi i na području vojno-obavještajnih ali i drugih sigurnosnih institucija.
Može se reći da je EnCase industrijski standard u digitalnoj forenzici. Između ostalog odlikuje ga dobra podrška korisnicima kao i velika baza korisnika. Korištenjem EnCase-a može se uraditi kompletna forenzička analiza počevši od akvizicije do konačnog izvještaja.
EnCase radi na Windows platformi, a postoji LinEn verzija koja se bazira na Linuxu.
Rappemonada
Rappemonada ili Rappephyceae  je grupa fotosintetskih morskih i slatkovodnih protista, čiji je filogenetski položaj neizvjestan. Ćelije su im dužine 5-7 µm i sadrže 2-4 plastida sa hlorofilom a. Poznate su samo iz uzoraka iz prirode, pa su slabo okarakterizirane i još uvijek nisu opisane vrste ili rodovi.
Filogenetske analize ribosomne DNK (rDNK) u plastidima sugeriraju da ova grupa predstavlja evolucijsku granu koja se nalazi između algi Cryptophyta i Haptophyta. Studije DNK su također otkrile da su široko rasprostranjene  u sjevernom Atlantiku, sjevernom [Pacifik]]uTihom i u evropskim slatkovodnim staništima. S druge strane, kvantitativne analize lančana reakcija polimeraze (PCR pokazuju da je Rappemonada obično rijetka, ali može formirati cvjetanje algi
Klasifikacija prema Adl et al.,  Rappemonada  smatra nesigurnom grupom za taksonomsko svrstavanje. U međuvremenu, Cavalier-Smith stavlja Rappephyceae unutar Hacrobia.
Brač
400px|mini|desno|[[Povlja]] Brač je veće ostrvo u Hrvatskoj, na Jadranskom moru, smješten neposredno ispred grada Splita.
Geografija
Ostrvo je izgrađeno od karbonatno-krečnjačkih stijena, a nastalo je prije otprilike 100 miliona godina u periodu krede, ali tek u holocenu postaje ostrvo. Erozijom i taloženjem nastale su i druge vrste tla, tako da se danas sastoji od krečnjaka, pješčara, breča, gline i crvenice.
Najviši vrh je Vidova gora, inače i najviši vrh svih jadranskih ostrva (778 m/nm).
NGC 4690
NGC 4690 (također poznat kao MCG 0-33-12, PGC 43202 i UGC 7964) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 129 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 1,20 (45 hiljada sg) a najmanji 0,8 uglovnih minuta (30 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. aprila 1787. godine.
Brač
Klima
Klimu ostrva uvjetuje njegov položaj, a odlikuje se svim karakteristikama sredozemne klime: topla i sušna ljeta te kratke i blage zime. Brač pripada najsunčanijem jadranskom području s oko 2700 sunčanih sati godišnje, negdje između Splita i Hvara. Prosječna zimska temperatura je 9 °C, a ljetna 25 °C. Snijeg u godini pada samo oko 2 dana i ne zadržava se više od 10 sati. Posljednje bure pušu u martu, u narodu poznate kao 3 marčanske bure. Ljeti gotovo svakodnevno puše maestral, lokalno poznat kao maeštral. Padavine su češće u unutrašnjosti ostrva i na njegovoj istočnoj strani. Razlike u količini padavina kreću se od 700 mm godišnjeg prosjeka za Sutivan, do 1400 mm za mjesto Dol. Prosječna temperatura mora je ljeti 24 °C, a zimi 14 °C. Budući da na ostrvu nema većeg naselja ili teške industrije, zagađenja gotovo da i nema.
Ime
Porijeklo imena ostrva Brača u nauci nije potpuno utvrđeno. Pretpostavlja se da potiče od ilirskog brentos - jelen, budući da su ga Grci zvali Elaphusa od elaphos - jelen. Grčki historičar Polibije naziva ga Bretia, Plinije Stariji Brattia, a u Antinojevom putopisu iz 4. vijeka naziva se Bractia. Ostrvo je ucrtano u Ptolomejevu kartu iz 2. vijeka kao i u tabulu Peutingerianu, kartu iz 4. vijeka (Brattia). Bizantski car Konstantin Porfirogenet ga u svom opisu carstva iz 9. vijeka naziva Barzo i kaže da su on i Hvar "najljepše i najplodnije" medu jadranskim ostrvima.
NGC 4690
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Brač
Stanovništvo
U srednjem vijeku, kada staro ilirsko-rimsko stanovništvo postupno odumire, prevladava novo stanovništvo Neretljana i Hrvata koji su danas većinski stanovnici ostrva Brača. Najzastupljenije je čakavsko narječje u raznim svojim verzijama (čakavski, čokavski, cakavski, cokavski), a na krajnjem istoku ostrva se govori štokavskim narječjem.
Historija
Arheološka istraživanja su potvrdila postojanje ljudskih zajednica na ostrvu još u paleolitu (pećina Kopačina između Supetra i Donjeg Humca). Ne postoje potvrđeni nalazi iz neolitika. Kasnije, u bronzanom i željeznom dobu, ostrvo naseljavaju Iliri koji su uglavnom živjeli u unutrašnjosti ostrva, a od kojih su sačuvane brojne gradine (najpoznatije su Rat kod Ložišća, Velo Gračišće kod Selaca i Koštilo kod Bola).
Iako je u 4. vijeku p. n. e. grčka kolonizacija zahvatila i jadranska ostrva i obalu, nema naznake osnivanja grčkih kolonija na Braču. Grci su izgleda bili usputni posjetioci na ostrvu i to na mjestu gdje je bila glavna stanica trgovine s Ilirima na Braču – Vičja Vala kod Ložišća, gdje su nađeni grčki predmeti. Brač je bio na putu trgovcima koji su iz Isse plovili prema Saloni, a i onima koji su plovili prema dolini rijeke Po.
Nakon dugih borbi s Dalmatima, Rimljani su 9. godine n.e. konačno slomili njihov otpor. Osnovana je provincija Dalmacija čiji je glavni grad bila Salona. Vjerovatno zbog njene blizine, na Braču nije osnovano veće naselje, iako se dokazi rimske prisutnosti nalaze po cijelom ostrvu (villae rusticae, cisterne, pojila za stoku, tijesci za vino i ulje, sarkofazi, ostaci pristaništa: Splitska, Bol, uvala Lovrečina). Najveći značaj za ostrvo je imalo kamenarstvo. Bogati slojevi krečnjaka su pogodovali razvoju ovog obrta, o čemu govore spomenici na širem području, posebno iz Salone i Aspalathosa. Najvažniji kamenolomi su bili Plate, Stražišće i Rasohe između Splitske i Škripa. Odatle se kamen dopremao u luku Splitska, a zatim do gradilišta Salone i Dioklecijanove palače. O svemu ovom svjedoče brojni epigrafski spomenici na ostrvu.
Nakon razaranja Salone od strane Avara i Slavena, Brač postaje utočište salonitanskim prebjezima, a nedugo nakon toga i Slaveni počinju naseljavati ostrvo. Prema tradiciji koja je trajala vijekovima, ti izbjegli Salonitanci osnovali su mjesto Škrip. Gledano politički, Brač je bio pod Bizantskim carstvom.
U 12. vijeku Brač je sa ostatkom Hrvatske pripojen Ugarskoj, ali je još dugo zadržao političku samostalnost. Od 1268 - 1357, Bračani su priznavali mletačku vlast, a zatim ugarsko-hrvatsku, zadržavajući uvijek svoju komunalnu samoupravu i stare povlastice. Godine 1420. započinje dugotrajna mletačka uprava cijelom Dalmacijom.
Do 13. vijeka bračka samouprava se razvila do komunalne uprave s vlastitom organizacijom, upravnim službama i propisima. Na čelu komune stajao je knez koji se ranije birao medu ostrvskim plemićima, a kasnije ga je slala Venecija. Vrhovnu vlast, Veliko vijeće, sačinjavali su svi brački plemići. Uz njega je postojalo Malo vijeće i Vijeće mudrih. Sjedište komune bilo je u Nerežišćima. Uz Skup plemića se sastajao i Skup građana (hrv. Skup pučana) koji je imao znatno manja prava.
Službeni jezik bio je latinski, ali svakodnevni hrvatski, kao što je svakodnevno pismo i ono službenih isprava, bila je ćirilica, kojom je napisana i Povaljska listina 1184, najstarija i najvažnija sačuvana isprava srednjovjekovnog Brača. Stanovništvo ostrva bavilo se u srednjem vijeku stočarstvom, šumarstvom, poljoprivredom, ribarstvom, kamenarstvom i trgovinom. Mletačka vladavina na Braču trajala je gotovo četiri vijeka, od 1420-1797. Presudan događaj bila su osvajanja Osmanlija koji su se u 16. vijeka širili sve do mora.
Nakon pada Bosne stanovništvo bježi u Dalmaciju, a mnogi dalje na ostrva, naročito na Brač, a među njima se posebno ističu Poljičani i Omišani. Tada dolazi do premještanja bračkih naselja iz unutrašnjosti na obalu ostrva, a stvaraju se i nova naselja: Bol, Milna, Postira, Povlja, Pučišća, Splitska, Sumartin, Supetar i Sutivan.
Novija historija
Nakon prestanka osmanlijske opasnosti u Dalmaciji u 18. vijeku, razvijaju su bračka obalna naselja u male gradove. Rasadišta pismenosti i kulture bili su samostani u Povljima, Pučišćima, Sumartinu, Bolu i u pustinjačkim naseljima u Blacima, Dračevoj luci i drugim. Francuska uprava na ostrvu Braču (1805-1813) uslijedila je nakon sloma Mletačke republike 1797. i trajala je sve do Napoleonovog sloma 1813. Bečkim kongresom 1814. Brač i cijela Dalmacija pripali su Austriji.
Tokom ljeta 1991. Bračani su organizirali odbrambene jedinice i započeli diverzijama na ratne brodove Jugoslavenske ratne mornarice postavljene pred ostrvom, koji su 14. i 15. novembra 1991. bombardirali zapadni dio Brača (okolinu Milne i Bračku stranu Splitskih vrata) i Split. U daljnjoj borbi i otporu agresiji učestvuju po svim hrvatskim ratištima ravnopravno i brački branioci. Nakon rata, ostrvo Brač se uključuje u Splitsko-dalmatinsku županiju, a administrativno je podijeljen na grad Supetar i općine Milna, Sutivan, Nerežišča, Postira, Bol, Pučišća i Selca.
Kultura
Iz perioda ranog srednjeg vijeka, kada na ostrvo dolaze Neretljani i Hrvati djeluje na ostrvu više samostana, a sačuvane su i mnoge crkvice koje se danas mogu vidjeti razbacane po unutrašnjosti ostrva. Društveni razvitak i kultura bračkog stanovništva ogledaju se u Bračkom statutu koji je organizirao život stanovništva od 13. do 18. vijeka.
Južna riba (sazviježđe)
Južna riba (lat.Piscis Austrinus) je malo sazviježđe nebu. Prvo put je otkriveno od Ptolomeja iako je još u drevnom Babilonu bilo poznato. Najsjajnija zvijezda je α PsA (arap. Fomalhaut) udaljena 25 sg. sa prividnom magnitudom od 1.16. Ovo sazviježđe nema mnogo posebnih objekata
Brač
Kultura
Razvijenu kulturu stanovanja na Braču vidljiva je na palačama bračkog plemstva, kao i na skromnoj arhitekturi bračkih pomorca, seljaka i ribara. Ne samo pojedine stambene građevine, nego i cijela naselja koja se od 16. vijeka oblikuju na obalama ostrva, ukazuju na razvijeni stepen urbanističke i općenito kulturne svijesti stanovništva ostrva. Treba spomenuti i poznatu Pustinju Blaca koja je jedan od mogućih hrvatskih kandidata za uvrštenje u UNESCO-ov spisak svjetske baštine, kao i Zmajevu ili Dragonjinu pećinu.
Renesansna kultura i umjetnost cvali su na ostrvu kao i na cijelom dalmatinskom primorju. Ostavili su svjedočanstva u crkvama, crkvicama i palačama, kao i u skulpturama i reljefima po brojnim ostrvskim crkvama. Brački kamenolomi privukli su slavne renesansne graditelje i kipare koji su djelovali u Dalmaciji, poput Jurja Dalmatinca, Andrije Alešija i Nikole Firentinca, pa se njihova djela nalaze po cijelom ostrvu. U doba buđenja nacionalne svijesti u drugoj polovini 19. vijeka, centri kulture i književnosti postaju čitaonice po bračkim gradićima. U Selcu podižu 1911. prvi spomenik ruskom književniku Lavu Tolstoju.
Na Braču je djetinjstvo proveo pjesnik Vladimir Nazor (1876-1949). Historijsko-kulturni spomenici Brača nalaze se u Zavičajnom muzeju ostrva Brača u Škripu, a djela bračkih umjetnika i onih koji su djelovali na ostrvu u Galeriji "Branislav Dešković" u Bolu. Od velikog značaja za poznavanje prošlosti ostrva su i redovna izdanja Bračkog zbornika.
Privreda
Na Braču su oduvijek bili najzastupljeniji stočarstvo, uzgoj vinove loze i maslina, uz kamenarstvo. Plinije Stariji u svom djelu Naturalis Historia kaže ...capris laudata Brattia... (bos. "po kozama slavni Brač"; NH III, 151) Na to ukazuju i brojni arheološki nalazi. Tokom srednjeg vijeka stanovništvo ostrva bavilo se osim toga i šumarstvom, poljoprivredom, ribarstvom i trgovinom.
U 19. vijeku dolazi do napretka poljoprivrede, ribarstva, pomorstva i trgovine. Zlatno doba bračkog vinogradarstva je od šezdesetih do devedesetih godina, naročito kada bolest loze uništava francuske i italijanske vinograde, pa se bračko vino izvozi u te zemlje. A zatim dolazi do katastrofe. Parobrodi uništavaju jedrenjake kojih je na Braču bilo mnogo. Na ostrvo dolazi filoksera što uzrokuje masovne emigracija Bračana u Sjevernu i Južnu Ameriku, naročito u Čile.
Šezdesetih i sedamdesetih godina prošlog vijeka započinju nastojanja da se poboljša život ostrvljana i zaustavi iseljavanje. Osnovni preduvjeti za to bili su pripojenje ostrva na kopnenu električnu i vodovodnu mrežu. Daljnji doprinos razvitku komunikacija, a time i privrede i turizma, bila je izgradnja asfaltiranih cesta po cijelom ostrvu i česta trajektna veza s kopnom. Ribarstvo je unaprijeđeno pa je sada godišnji ulov ribe iznosio preko 1000 t, koja se djelimično konzervira u tvornicama u Postirima i Milni. Započeta je obnova zapuštenog šumarstva, ovčarstva i kozarstva.
Tradicionalno iskorištavanje bračkog kamena provodi se savremenom tehnologijom. Dok se pedesetih godina proizvodilo oko 5000 m3 kamenih blokova, proizvodnja se popela na 17.000 m3 blokova i preko 300.000 m² rezanih kamenih ploča. Obnovom i otvaranjem novih manjih industrijskih i zanatskih pogona uspjelo se zaustaviti iseljavanje stanovništva. Tako je u Nerežišćima osnovana tvornica bombona, žvakaćih guma i konfekcije; u Sutivanu tvornica plastičnih masa; u Selcima pogon građevinske stolarije, a u Sumartinu i Milni dva manja brodogradilišta.
Posebne mogućnosti razvitka Brač je našao u turističkoj privredi. Najpoznatije turističko mjesto je Bol sa poznatom plažom Zlatni rat.
Hemopeksin
Hemopeksin (Hpx; Hx), znan i kao beta-1B-glikoprotein, jest glikoprotein koji je kod ljudi kodiran genom HPX sa hromosoma 11. i pripada porodici hemopleksinskih proteina. Hemopexin is the plasma protein with the highest binding affinity for heme. „Sami“ hemoglobin koji cirkuliše „sam“ u krvnoj plazmi (koji se naziva „slobodni hemoglobin“, za razliku od hemoglobina koji se nalazi u crvenim krvnim zrncima i cirkuliše sa njima.) uskoro će se oksidirati u met-hemoglobin koji se zatim dalje razdvaja u „slobodni“ hem, zajedno sa globinskim lancem. Slobodni hem će se tada oksidirati u slobodni methem i prije ili kasnije će hemopeksin doći da veže slobodni met-hem zajedno, formirajući kompleks met-hema i hemopeksina, nastavljajući svoje putovanje u cirkulaciji sve dok ne stigne do receptora, npr. kao što je CD91, na hepatocitima ili makrofagima unutar slezene, jetre i koštane srži. Dolazak hemopeksina i naknadno vezivanje za slobodni hem, ne samo da sprečava prooksidantne i proupalne efekte hema, već i podstiče detoksikaciju slobodnog hema. Hemopeksin se razlikuje od haptoglobina, potonji se uvijek vezuje za "slobodni" hemoglobin.
Mapiranje hemopeksinskog gena
Cai i Law (1986) pripremili su cDNA klon za hemopeksin, analizom Southern blot hibrida čovjeka/hrčka koji sadrže različite kombinacije ljudskih hromosoma, dodelili su HPX gen ljudskom hromosomu 11. Law et. al. (1988) dodelili su HPX gen 11p15.5-p15.4, istoj lokaciji kao i kompleks gena beta-globina pomoću in situ hibridizacije.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 462 aminokiseline, a molekulska težina 51.676 Da.
Funkcija
Hemopeksin veže hem sa najvećim afinitetom od bilo kojeg poznatog proteina. Njegova glavna funkcija je čišćenje hema koji se oslobađa ili gubi putem prometa hemskih proteini kao što je hemoglobin i tako štiti tijelo od oksidacijskog oštećenja koje slobodni hem može uzrokovati. Osim toga, hemopeksin oslobađa svoju ligandsku vezu za internalizaciju nakon interakcije sa CD91. Hemopexin čuva tjelesno gvožđe. Hemopeksin-ovisni unos vanćelijskog hema može dovesti do deaktivacije represije Bach1, što dovodi do transkripcijske aktivacije antioksidantnog hemskog gena oksigenaze-1. Hemoglobin, haptoglobin (Hp) i Hx se povezuju s lipoproteinom visoke gustine (HDL) i utiču na upalna svojstva HDL-a. Hemopeksin može smanjiti regulaciju angiotenzina II tipa 1 receptora (AT1-R) in vitro[].
Klinički značaj
Prevladavajući izvor cirkulirajućeg hemopeksina je jetra s koncentracijom u plazmi od 1–2 mg/ml. Nivo hemopeksina u serumu odražava koliko je hema prisutno u krvi. Stoga, nizak nivo hemopeksina ukazuje da je došlo do značajne degradacije spojeva koje sadrže hem. Nizak nivo hemopeksina je jedna od dijagnostičkih karakteristika unutarvaskularne hemolitske anemije. Hemopeksin je uključen u kardiovaskularnu bolest, sepsni šok, ishemijsku ozljedu mozga i eksperimentalni autoimunski encefalomijelitis. The circulating level of hemopexin is associated with prognosis in patients with septic shock. HPX se proizvodi u mozgu. Delecija gena HPX može pogoršati ozljedu mozga praćenu hemoglobinom bez strome i unutarcerebralno krvarenje. Visok nivo hemopeksina u moždanomoždinskojoj tečnosti povezan je sa lošim ishodom nakon subarahnoidnog krvarenja. Cirkulirajući hemopeksin može modulirati kod pacijenata i kod miševa antraciklinom izazvanu kardiotoksičnost (npr. srčana insuficijencija).
NGC 873
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
1348.
Godina 1348 (MCCCXLVIII) bila je prestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.
Savjet federacije SFRJ
Savjet federacije je bilo savjetodavno tijelo u Socijalističkoj federativnoj republici Jugoslaviji, koje se bavilo razmatranjem pitanja opće politike.
Uvođenje
Uveden je Ustavom iz 1963. godine. Sjednice savjeta sazivao je predsjednik Republike, a kasnije predsjednik Predsjedništva SFRJ.
Članovi
Članove Savjeta federacije biralo je, na prijedlog Predsjednika Republike (kasnije Predsjedništva SFRJ), Savezno vijeće Skupštine SFRJ. Za članove Savjeta federacije birani su bivši savezni i republički funkcioneri, funkcioneri društveno-političkih i drugih organizacija i istaknute ličnosti, narodni heroji i dr.
Pored Savjeta federacije u SFRJ je postojao i Savjet narodne odbrane.
Zastava Moldavske SSR
mini|desno|250px|Zastava Moldavske SSR Zastava Moldavske SSR je usvojena 31. januara 1952. godine.
Zastava je bila u upotrebi do 1990. kada je zamjenjena zastavom Moldavije.
1349.
Godina 1349 (MCCCIL) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.
Karlo Veliki
Karlo I (2. april 742 – 28. januar 814), poznatiji kao Karlo Veliki, bio je franački kralj od 768. do 814. godine. Tokom vladavine ujedinio je veliki dio Evrope čime je postavio temelje današnjoj Francuskoj, Njemačkoj i Holandiji. Naslijedio ga je njegov sin Ludovik I.
Spisak francuskih kraljeva
mini|Model krune francuskih kraljeva (zatvoreni tip kojeg je uveo Franjo I) Francuski monarsi su Francuskom vladali prvo kao kraljevi (Karolinzi, Bosonidi i Robertovci/Kapetovci), a zatim kao carevi (Bonaparte). Verdenskim ugovorom je nastalo Zapadnofranačko kraljevstvo, koje je vremenom postalo Francuska.
Početkom Francuskoga kraljevstva obično se smatra dolazak na vlast Huga Capeta 987. Ovaj spisak također sadrži i kraljeve Zapadne Franačke iz Karolinške dinastije, počevši s Verdenskim ugovorom. Za ranije kraljeve vidi Spisak franačkih kraljeva. Kapetovci (odnosno Robertovci) su vladali Francuskom neprekidno od 987. do 1792. godine, i ponovno od 1814. do 1848. Međutim, ogranci dinastije koji su vladale nakon 1328. nose imena Valois i Bourbon.
Tokom Stogodišnjeg rata engleski kraljevi su polagali pravo na francusku krunu kao potomci Izabele, kćerke Filipa IV. Godine 1420. Karlo VI je priznao svog zeta, engleskog kralja Henrika V, za svog nasljednika u pokušaju da se okonča rat. Međutim, Karlov sin, Karlo VII, se nije htio odreći svog prava na krunu. Kada je Karlo VI umro, engleski kralj Henrik VI (sin tada već umrlog Henrika V i unuk Karla VI) je bio priznat kao kralj jednog dijela Francuske, dok je njegov dajdža vladao drugim dijelom Francuske. Iako okrunjen kao i svi ostali francuski vladari, engleski kralj Henrik VI se uglavnom ne uključuje u spiskove francuskih vladara.
Dinastije
Karolinzi
Bosonidi
Robertovci (Kapetovci)
Bonaparte
Kraljevi
Od 21. januara 1793. do 8. juna 1795. titularni kralj Francuske bio je Ludovik XVII i priznavali su ga monarhisti. U stvarnosti, Francuska je bila republika, a on zatvoreni dječak. Ipak, njegov amidža je 1814. preuzeo krunu kao Ludovik XVIII.
NGC 43
NGC 43 (također poznat kao MCG 5-1-54, PGC 875 i UGC 120) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 220 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 1,60 (102 hiljade sg) a najmanji 1,5 uglovnih minuta (96 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 11. novembra 1827. godine.
Spisak francuskih kraljeva
Carevi
Bonapartisti Napoleonovim nasljednikom smatraju njegovog sina koji se broji kao Napoleon II. U stvarnosti on nije vladao.
NGC 43
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Spisak francuskih kraljeva
Kraljevi
Neki historičari smatraju da su Luj XIX i Henrik V bili de iure francuski monarsi, i to Luj XIX 20 minuta 2. augusta 1830 (od očeve abdikacije do svoje abdikacije) i Henrik V od 2. do 9. augusta 1830. godine.
Francuska je ponovo bila republika od 1848. do 1852. godine.
Ilahija
Ilahija je muslimanska vjerska pjesma koja svojim sadržajem prvenstveno veliča moć Allaha i ljubav prema Njemu. Po stilu, ilahija je slična kasidi, drugačijem vidu islamske poezije. Muslimani ističu da se ilahija uči, što samu izvedbu razlikuje od pjevanja.
Često se ilahijama i kasidama dodaje muzika, čime se umjetnički obogaćuje. Takve ilahije i kaside su tokom historije postajale sevdalinke, poput Došla voda od br'jega do br'jega. U zadnje vrijeme ilahijama se dodaje i pop muzika, dajući im savremeni oblik.
Najistaknutiji pjesnici ilahija bili su: Muhamed Hevaji Uskufi iz prve polovine XVII vijeka i Abdul-vehab Ilhamija s kraja XVIII vijeka.
Kasida
Kasida (arapski: قصيدة : qaṣīda; množina قــصــائـد : qaṣā'id) je stara arapska riječ i pjesnička forma, često prevedena kao ˝oda˝, koja se raširila među drugim kulturama preko arapsko-islamske ekspanzije. Riječ kasida se još uvijek koristi u mjestima gdje je nastala, na Arapskom poluotoku, i u svim arapskim zemljama.
Poznate kaside su ˝Sedam Muallaqa˝, ˝Qasida Burda (Kasida ogrtača)˝ Imama al-Busirija i Ibn Arebijeva klasična zbirka ˝Tumač želja˝.
Kasida je nastala od korjena qṣd što znači imati cilj, namjeravati, naumiti. Dakle, kasida predstavlja pjesmu sa ciljem, odnosno pjesmu koja ispunjava cilj određenog pjesnika ili plemena. One najčešće predstavljaju pjesnikovo imaginarno putovanje kroz koje on ispunjava taj cilj. One započinju uvodnim ljubavnim lirskim preludijem, gdje pjesnik, najčešće sa svoja dva prijatelja, nailazi na ostatke logorovanja koji ga podsjete na njegovu dragu, te vrlo emotivno počne pjevati o njoj.
Kasida je, također, i muslimanska vjerska pjesma koja svojim sadržajem prvenstveno veliča i pokazuje ljubav prema Muhamedu a.s., te halifama i ashabima, opisuje neku važna ličnost ili događaj iz historije islama. Po stilu, kasida je slična ilahiji, drugačijem vidu islamske poezije.
Često se ilahijama i kasidama dodaje muzika, čime se umjetnički obogaćuje i historijski takve su ilahije i kaside postajale sevdalinke.
Zemljina kora
mini|Zemljina kora Zemljina kora je površinski dio Zemlje, koji zajedno s gornjim dijelom plašta sačinjava litosferu.
Razlikuju se 2 tipa: kontinentalna i okeanska kora.
Kontinentalna kora
Stare konsolidirane mase ili kratoni (štitovi i platforme) čine dijelove kontinentalne kore. Ona se sastoji pretežno od granita, a naziva se i SIAL po glavnim elementima siliciju i aluminijumu. Prosječne je debljine 40 km, a najviše do 70 km.
Okeanska kora
Okeanska kora izgrađuje čvrstu podlogu okeana. Sastoji se većinom od bazalta. Naziva se i SIMA po glavnim elementima siliciju i magneziju. Debljine je svega 10 do 12 km.
Granična zona između kore i litosfere je Mohorovičićev diskontinuitet.
1350.
Godina 1350 (MCCCL) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.
WEP
Wired Equivalent Privacy (WEP) je algoritam za sigurnu komunikaciju putem IEEE 802.11 bežičnih mreža. Obzirom da bežične mreže koriste radio signal za prenošenje podataka one su veoma podložne prisluškivanju za razliku od žičanih mreža.
Prilikom uvođenja WEP-a 1997. godine ideja vodilja je bila da se bežičnoj komunikaciji obezbijedi sigurnost jednaka onoj kakva je kod žičanih mreža. To se, između ostalog, nastojalo postići enkriptovanjem komunikacije i regulisanju pristupa samoj mreži na osnovu autentikacije putem MAC adrese mrežnog uređaja. Međutim, 2004. godine dolazi do zamjene WEP-a novim WPA algoritmom jer su već 2001. godine uočene ranjivosti WEP algoritma.
Danas je dovoljno nekoliko minuta da bi se probila WEP zaštita.
IC 1451
IC 1451 (također poznat kao MCG -2-58-2 i PGC 69684) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 418 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Vodolija. Najveći prečnik je 0,50 (61 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (61 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 13. septembra 1892. godine.
Ümit Özat
Klupska karijera
Na početku karijere je igrao za Gençlerbirliği iz rodne Ankare. Za Fenerbahçe je igrao na poziciji centralnog odbrambenog ili odbrambenog igrača sredine terena. Kasnije je postao ful-bek na lijevoj strani. Igra desnom nogom kao jačom, ali je svejedno igrao na poziciji lijevog ful-beka. Uglavnom je igrao na poziciji krilnog beka i kao pomoćni napadač, a poznat je po neočekivano dugim šutevima i uspješnim dodavanjima slabijom nogom. Može da igra i na poziciji libera.
thumb|left|Özat igra za [[1. FC Köln (2007)]] U maju 2007. potpisao je trogodišnji ugovor sa klubom 1. FC Köln. Dana 29. augusta 2008, Özat se srušio na meču Bundeslige protiv Karlsruher SC-a. Nakon što je nakratko izgubio svijest i nakon što mu je ukazana pomoć na terenu, došao je sebi i poslat je u bolnicu na dalje pretrage. Testiranjem je utvrđeno da bivši kapiten kluba ima srčano oboljenje miokarditis. Dana 14. marta 2009. zvanično je završio karijeru, a penzionisanje je bilo usljed pomenutog pada.
IC 1451
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Ümit Özat
Reprezentacija
Özat je imao debitantsku utakmicu za Tursku 16. augusta 2000. protiv Bosne i Hercegovine. Igrao je 41 put za nacionalni tim, uključujući Svjetsko prvenstvo 2002, kada je njegov tim završio kao trećeplasirani. Özat je postigao jedan gol za svoju državu na ovom takmičenju.
Trenerska karijera
Özatova karijera nastavila se kada je postao pomoćni trener Kölna (Zvonimir Soldo je prestao da obavlja ovu funkciju 21. decembra 2009). Naknadno je postao pomoćnik Rogera Lemerra u Ankaragücüu, a potom i trener ovog kluba nakon što je Lemerre otpušten u maju 2010. godine. Prva trenerska pozicija bila mu je u Ankaragücüu, koji je trenirao preko šest mjeseci. Nakon Ankaragücüa, Özat je također trenirao Manisaspor, Elazığspor, Boluspor, Samsunspor, Mersin İdman Yurdu, Gençlerbirliği, Giresunspor i Adana Demirspor.
Dana 16. decembra 2019, postao je novi trener NK Čelik, koji se tada takmičio u Premijer ligi Bosne i Hercegovine; ugovor je potpisao do ljeta 2021. U prvoj službenoj utakmici sa Özatom kao trenerom Čelika, Özatov tim je 23. februara 2020. izgubio 2:0 u utakmici protiv Zrinjskog. Klub napušta u junu 2020.
Gornji Bitelić
Gornji Bitelić je naseljeno mjesto u sastavu općine Hrvace, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Sinj.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2021. godine, Gornji Bitelić je imao 140 stanovnika.
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Gornji Bitelić je imalo 323 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Agresivni rat
mini|Suđenje Hermannu GöringuAgresorski rat, ponekad i osvajački rat, je vojni sukob koji se vodi bez opravdanja samoodbrane, obično radi teritorijalne dobiti i pokoravanja.
Ratovi bez međunarodnog legaliteta (tj. ne iz samoodbrane niti sankcionisani od strane Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija) mogu se smatrati ratovima agresije; međutim, samo ovo obično ne predstavlja definiciju agresorskog rata; određeni ratovi mogu biti nezakoniti, ali ne i agresivni (jedan primjer je rat za rješavanje graničnog spora gdje inicijator ima razuman zahtjev i ograničene ciljeve).
U presudi Međunarodnog vojnog suda u Nirnbergu, koja je uslijedila nakon Drugog svjetskog rata, „Rat je u suštini zla stvar. Njegove posljedice nisu ograničene samo na zaraćene države, već utiču na cijeli svijet. Stoga pokretanje agresorskog rata nije samo međunarodni zločin; to je najviši međunarodni zločin koji se od ostalih ratnih zločina razlikuje samo po tome što u sebi sadrži nagomilano zlo cjeline." Član 39 Povelje Ujedinjenih nacija predviđa da će Vijeće sigurnosti UN-a utvrditi postojanje bilo kakvog akta agresije i „daće preporuke ili odlučiti koje mjere će se poduzeti u skladu s članovima 41. i 42. za održavanje ili obnovu međunarodnog mira i sigurnost“.
Možda je prvo suđenje za vođenje agresivnog rata ono sicilijanskom kralju Conradinu 1268.
Porijeklo koncepta, tvrdi autor Peter Maguire, proizašlo je iz rasprave o članu 231 Versajskog ugovora iz 1919.: „Njemačka prihvata odgovornost Njemačke i njenih saveznika za izazivanje svih gubitaka i štete kojima su saveznici i pridruženi Vlade i njihovi državljani su podvrgnuti kao posljedica rata koji im je nametnula agresija Njemačke i njenih saveznika.”
Ubikvitin karboksil-terminalna esteraza L1
Ubikvitinska karboksi-terminalna hidrolaza L1 (EC: 3.1.2.15) ili ubikvitin C-terminalna hidrolaza jest deubikvitizinirajući enzim koji je kod ljudi kodiran genom UCH-L1 sa hromosoma 3.
Aminokiselinska sekvenca
Dužina polipeptidnog lanca je 223 aminokiseline, a molekulska težina 24.824 Da.
Struktura proteina
Ljudski UCH-L1 i blisko srodni protein UCHL3 imaju jednu od najkomplikovanijih struktura do sada otkrivenih za protein, sa pet ukrštanja čvorova. Nagađa se da struktura čvorova može povećati otpornost proteina na razgradnju u proteasomu.
Konformacija UCH-L1 proteina također može biti važan pokazatelj neuroprotekcije ili patologije. Naprimjer, pokazalo se da dimer UCH-L1 pokazuje potencijalno patogenu aktivnost ligaza i može dovesti do gore spomenutog povećanja agregacije α-sinukleina. S18Y polimorfizam UCH-L1 je pokazalo se da su manje skloni dimerizaciji.
Funkcija
UCH-L1 je član porodice gena čiji proizvodi hidroliziraju male C-terminalne adukte ubikvitina, kako bi se generirao ubikvitinski monomer. Ekspresija UCH-L1 je visoko specifična za neurone i ćelije difuznog neuroendokrinog sistema i njihove tumore. Obilno je prisutan u svim neuronima (zahvata 1–2% ukupnih proteina mozga), posebno eksprimiran u neuronima i sjemeniciima/jajnicima.
Katalitska trijada UCH-L1 sadrži cistein na poziciji 90, aspartat[] na poziciji 176 i histidin na poziciji 161 koji su odgovorni za njegovu hidrolaznu aktivnost.
Ektopijska ekspresija
Iako je ekspresija proteina UCH-L1 specifična za neurone, otkriveno je da ga i tkivo testisa/jajnika eksprimira u određenim ćelijskim linijama tumora pluća. Ova abnormalna ekspresija UCH-L1 je implicirana u raku i dovela je do označavanja UCH-L1 kao onkogena.
Nadalje, postoje dokazi da bi UCH-L1 mogao imati ulogu u patogenezi membranskog glomerulonefritisa, jer je de novo ekspresija UCH-L1 u podocitima nađena u PHN, pacovskom modelu ljudskog mGN. Smatra se da ova ekspresija UCH-L1 barem djelomično izaziva hipertrofiju podocita.
Klinički značaj
Tačkasta mutacija (I93M) u genu koji kodira ovaj protein implicirana je kao uzrok Parkinsonove bolesti u jednoj njemačkoj porodici, iako je ovaj nalaz kontroverzan, jer ni kod jednog drugog pacijenta s Parkinsonovom bolešću ova mutacija nije pronađena.
Nadalje, otkriveno je da je polimorfizam (S18Y) u ovom genu povezan sa smanjenim rizikom od Parkinsonove bolesti. Posebno se pokazalo da ovaj polimorfizam ima antioksidativno djelovanje.
Još jedna potencijalno zaštitna funkcija UCH-L1 je njegova prijavljena sposobnost da stabilizuje monoubikvitin, važnu komponentu ubikvitin proteasomskog sistema. Smatra se da stabilizacijom monomera ubikvitina i na taj način sprečavajući njihovu degradaciju, UCH-L1 povećava raspoloživi skup ubikvitina koji će biti označen na proteinima koji su predodređeni da budu razgrađeni proteasomom. Gen je također povezan sa Alzheimerovom bolešću i potreban je za normalnu sinapsnu i kognitivnu funkciju. Gubitak Uchl1 povećava osjetljivost beta-ćelija gušterače na programiranu ćelijsku smrt, što ukazuje da ovaj protein ima zaštitnu ulogu u neuroendokrinim ćelijama i ilustruje vezu između dijabetesa i neurodegenerativnih bolesti.
Pacijenti s ranom neurodegeneracijom u kojoj je uzročna mutacija bila u genu UCHL1 (konkretno, domen za vezivanje ubikvitina, E7A) pokazuju sljepilo, cerebelumsku ataksiju, nistagmus, disfunkciju dorzalnog stuba i disfunkciju gornjih motornih neurona.
Interakcije
Pokazalo se da ubikvitin karboksi-terminalna hidrolaza L1 ima reakcije sa podjedinica 5 homologa konstitutivnog fotomorfogena COP9.
Također se pokazalo da UCH-L1 stupa u interakciju sa alfa-sinukleinom, drugim proteinom koji je uključen u patološke promjene Parkinsonove bolesti. Izvještava se da je ova aktivnost rezultat njene aktivnosti ubikvitil-ligaze koja može biti povezana s I93M patogenom mutacijom u genu.
Nedavno je pokazano da UCH-L1 stupa u interakciju sa E3 ligazom, parkin. Pokazalo se da se parkin vezuje i ubikvitiniluje UCH-L1, kako bi promovirao lizosomsku degradaciju UCH-L1.
WPA
WPA (Wi-Fi Protected Access) je algoritam za sigurnu komunikaciju putem IEEE 802.11 bežičnih mreža koje su veoma ranjive na prisluškivanje pošto koriste radio signal za prenošenje podataka.
WPA je napravljen i uveden u upotrebu od strane Wi-Fi Alijanse nakon što je uočena ranjivost starijeg WEP algoritma. Bitna karakteristika WPA algoritma je da radi na uređajima koji mogu koristiti WEP.
Poboljšanja koja su uvedena u WPA tiču se enkripcije komunikacije i autentikacije korisnika.
Enkripcija kouminkacije je poboljšana korištenjem TKIP protokola (Temporal Key Integrity Protocol).
Za autentikacijaju se koristi EAP (Extensible Authentication Protocol).
WPA je privremeni algoritam koji bi trebao biti zamijenjen kada bude dovršen posao na 802.11i standardu.
Prva verzija WPA ima svoje poboljšanje koje se ogleda u WPA2 protokolu čije se poboljšanje ogleda u uvođenju novog algoritma koji se bazira na AES-u.
R.A.B.
R.A.B. su inicijali dosad nepoznatog lika sa samog kraja šeste knjige iz serije knjiga o mladom čarobnjaku Harry Potteru, Princ Mješane krvi.
Osoba potpisana na papiriću u medaljonu koji je navodno bio vlasništvo Salazara Slytherina, za kojeg su sam Harry Potter i direktor Hogwartsa, Albus Dumbledore, mislili da je horkruks (dio Voldemortove duše), bio je upravo R.A.B. Ta osoba je navodno u posjedu pravog medaljona.
Evo što je pisalo u medaljonu:
''Gospodaru tame, znam da me, kad vi ovo budete čitali, odavno više neće biti, ali želim vam reći da ja znam vašu tajnu. Pravi horkruks je kod mene i namjeravam ga uništiti čim mi se pruži prilika. Iščekujem smrt u nadi da ćete, kad se susretnete sa sebi ravnim, opet biti običan smrtnik. R.A.B.''
Ne mora biti živa, jer kako je Hermiona Granger zaključila, ne zna se kad je medaljon nestao. Kako je medaljon nađen u spilji u kojoj je Voldemort bio kao dječak na izletu sa djecom iz sirotišta, koja se nalazi na nedostupnom mjestu i koja je zaštićena veoma moćnim čarolijama, R.A.B. ili neko ko je uzeo medaljon za njega, morao je posjedovati zavidne magične moći.
Nagađa se da je tajanstveni R.A.B. zapravo mrtvi brat Siriusa Blacka, Regulus Black. On je bio smrtonoša, kao i većina njegove obitelji (osim Siriusa). Navodno je on ukrao horkruks pa ga je zbog toga Voldemort proganjao i ubio. U petom dijelu Molly Weasley za njega kaže kako nije preživio ni tri dana otkad je napustio smrtonoše (vjerovatno zato što ga je Voldemort proganjao).
U sedmoj knjizi je otkriveno da je R.A.B. doista Siriusov brat Regulus.
Smrtijed Familier i Harry Potter Death Eater Mortífago Univers de Harry Potter הארי פוטר - דמויות משנה Halálfaló Ród Blacków
FDE
Na ovaj način enkriptovan je svaki bit na disku uključujući i Master Boot Record operativnog sistema.
Izabela I, kraljica Kastilje
Za vrijeme njene vladavine Inkvizicija prerasta u moćnu instituciju čije su glavne žrtve bili Jevreji. Zajedno s Jevrejima, iz Španije su nakon rekonkviste protjerani i muslimani.
Djetinjstvo
Izabela je rođena u palači Madrigal de las Altas Torres 22. aprila 1451. godine. Bila je kćerka kastiljskog kralja Ivana II i njegove druge supruge, Izabele Portugalske. U trenutku njenog rođenja kastiljski prestolonasljednik je bio njen 26-godišnji polubrat Henrik, oženjeni princ od kojeg se očekivalo da dobije djecu. I pored toga je njen otac naglasio njeno pravo na krunu objavivši njeno rođenje kao rođenje infanta, titule rezervisane za sina monarha. Međutim, kada se tri godine kasnije rodio Izabelin brat Alfons, "infant" Izabela je postala infanta.
Godine 1454. umro je kralj Ivan II, a krunu je naslijedio Izabelin polubrat, kralj Henrik IV. Izabela je tako ponovo zauzela drugo mjesto u nizu nasljednika, ovaj put iza mlađeg brata, pošto Henrik još uvijek nije imao djece. Izabela se s majkom i bratom preselila iz kraljevskog dvora u Arévalo. Izabelina majka je bila neobična po tom što se, bez obzira na svoj status, lično brinula o svojoj djeci, učila ih čitanju, pisanju i religiji. Međutim, ubrzo je izgubila razum, što je snažno utjecalo na infantu Izabelu. Infanta Izabela nije dobila humanističko niti bilo kakvo formalno obrazovanje kao što njena braća jesu.
Prestolonasljednica
mini|lijevo|[[Henrik IV, kralj Kastilje]]
Pod pritiskom istih plemića, kralj je proglasio Alfonsa svojim nasljednikom, pod uvjetom da oženi princezu Ivanu. Međutim, nekoliko dana kasnije, Henrik se predomislio. Plemići su se zbog te promjene odluke sukobili s njim i Alfonsa proglasili zakonitim kraljem. Godine 1468. kasnije umro je četrnaestogodišnji Alfons, ostavljajući Izabelu kao jedinu preostalu nadu pobunjenim plemićima. Ona se, međutim, ne pridružuje njima, već priznaje Henrika IV za svog zakonitog kralja, a on nju zauzvrat priznaje za svoju zakonitu nasljednicu, zanemarujući pritom Ivanu koju su mnogi nazivali vanbračnim djetetom Henrikove supruge.
Izabelina odluka da ne pokuša zbaciti brata s prijestolja i preuzeti krunu za vrijeme njegovog života se tumačila na različite načine. Neki hroničari su je pripisivali tumačenju Alfonsove prerane smrti kao Božijim neodobravanjem pobune protiv kralja, dok su drugi vjerovali da je mudra infanta željela izbjeći bespotrebni rat. Dvije sedmice nakon Alfonsove smrti Izabela se potpisiva kao "milošću Božijom, princeza i zakonita nasljednica ovih kraljevina, Kastilje i Leona" - odnosno kao nasljednica kralja Henrika, a ne kao nasljednica njegovog rivala.
Iako je uvjeravao svoju suprugu da ne namjerava razbaštiniti princezu Ivanu, Henrik se u septembru 1468. sastao s Izabelom i pobunjenicima, te potpisao dokument kojim je priznaje kao svoju prijestolonasljednicu pod uvjetom da je ima pravo udati po svojoj želji, da je on ne može prisiliti na brak i da ona ne može stupiti u brak bez njegovog dopuštenja. Taj dokument uopće nije spominjao princezu Ivanu, ali je njime negiran Ivanin status kraljeve kćerke.
Pitanje udaje
mini|Ferdinand i Izabela Henrik je želio udati Izabelu po svom planu i tako riješiti sukobe. Predložio je brak između Izabele i engleskog kralja Eduarda IV, nadajući se da će tako steći podršku Engleske, ali Eduard je odbio ponudu. Obratio se i portugalskom kralju Alfonsu V, bratu svoje supruge (koji će kasnije oženiti princezu Ivanu). Kako bi spriječili alijansu s Portugalom i Henrikovu namjeru da neutralizira Izabelu udajom za njemu odgovarajućeg vladara, pobunjenici su Henriku predložili da Izabelu uda za njihovog vođu, Pedra Giróna, što je Henrik prihvatio bez obzira na Izabelino negodovanje.
Na njenu sreću, Girón je umro na putu ka vjenčanju. Ponovo se pojavila mogućnost njene udaje za portugalskog kralja, zatim za Rikarda, brata engleskog kralja, i Karla, brata francuskog kralja Luja XI. Svaki od ovih brakova bi značio Izabelin odlazak iz Kastilje i na taj način bi ugrozio njene šanse da preuzme krunu.
Godine 1469. Izabela je uzela stvar u svoje ruke i izabrala sicilijanskog kralja Ferdinanda II, nasljednika aragonskog prijestolja. Ferdinand je pripadao istoj dinastiji kao i Izabela, te su bili rođaci u drugom koljenu. Zatražila je dozvolu od polubrata, ali se bez obzira na odsustvo njegove dozvole udala za Ferdinanda 18. oktobra 1469. godine u Valladolidu. Njihov bračni ugovor je bio pažljivo sastavljen kako bi se osiguralo Izabelinu pravo na vlast; Ferdinand je bio primoran doseliti se u Kastilju, tražiti dozvolu prije napuštanja Kastilje (pogotovo ukoliko vodi sa sobom bilo koje dijete koje bi mogli imati), ne uplitati se u vladu bez Izabelinog dopuštenja i obećati joj vojnu podršku.
Vladavina
mini|desno|Osvajanje Granade
Borba za prijestolje
Izabela je reagovala brzo nakon Henrikove smrti. Proglasila je sebe i svoga supruga kraljicom i kraljem, te je odmah počela preuređivati dvor i mijenjati činovnike. Dva dana nakon Henrikove smrti Izabela je iznenadila hroničare impresivnom crkvenom ceremonijom koju su do tada provodili samo kraljevi, iako su i Kastilja i Leon imali ženske vladare i prije Izabele I (Uraku i Berengariju). Ferdinand je u tom trenutku boravio u Aragoniji, te je i sam bio iznenađen potezom koji je njegova supruga napravila bez njega.
Kako srednjevjekovno društvo i plemstvo nije priznavalo udatu ženu samu na čelu kraljevstva, njen suprug je mjesec dana po njenom dolasku na prijestolje proglašen njenim iure uxoris savladarem kao Ferdinand V. Izabela je ipak ostala vrhovni monarh, a Ferdinand je morao popustiti i složiti se da, u slučaju njene smrti, kruna ne ostane njemu, već da je naslijedi njihova kćerka Izabela. Ovu de facto ravnopravnost oslikava i njihov zajednički moto - "Tanto monta, monta tanto — Isabel como Fernando", što znači "koliko vrijedi jedno, toliko vrijedi i drugo - Izabela i Ferdinand".
Međutim, mladi kraljevski par se još uvijek morao nositi sa pristalicama Izabeline bratične. Portugalski kralj Alfons V prešao je granicu priznavši svoju dvanaestogodišnju sestričnu Ivanu, kojom se oženio, kao zakonitu nasljednicu Henrika IV i kraljicu Kastilje. U početku je Ferdinand gubio bitke s portugalskim kraljem, ali je Ferdinandova vojska, s njim na čelu, potukla Alfonsovu 1476. godine. Sljedeće godine Alfons se s Ivanom vratio u Portugal, a 1478. se sreća osmjehnula Izabeli u vidu rođenja sina, Ivana. Iste godine papa je na Izabelin zahtjev poništio brak Alfonsa i Ivane, navodeći njihovo preblisko srodstvo. Ivana je bila prisiljena zarediti se i tako se odreći krune.
Osnivanje španske imperije
mini|lijevo|Kolumbo od Izabele I traži odobrenje za svoju ekspediciju
Godine 1479. umire Ferdinandov otac, pa Ferdinand i Izabela postaju kralj i kraljica Aragona. Godine 1480. su, pod nadzorom kraljevskog para, pet kraljevskih savjeta i 34 predstavnika naroda sastavili kodeks zakona, temelj budućeg kraljevstva Španije. Kao dio ove reforme i pokušaja da se ujedine kraljevstva, Ferdinand i Izabela su tražili od Pape da odobri inkviziciju, na što papa pristaje.