cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfred Veliki
Mirna godina, obnova Londona
Nedugo nakon što je pobijedio Vikinge u Kentu, Alfred je poslao svoju flotu u istočnu Englesku. Svrha ove ekspedicije se raspravlja, a Asser tvrdi da je zbog pljačke Vikinga. Na rijeci Stour flota je dočekala Vikinge i uslijedila je bitka. Anglosaksonsi su pobijedili a zatim su kod ušća rijeke zaplijenili mnogo brodova.
Zavratec (Sevnica)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Sevnica.
Alfred Veliki
Mirna godina, obnova Londona
Ovo je period u kojem se gotovo svi hroničari slažu da je ovo prvo ujedinjenje Engleske. Ovo nije bilo vrijeme kada je Alfred bio poznat kao kralj Engleske, ali je u to vrijeme on imao veliku vojnu i političku moć u Engleskoj.
Između obnove Londona i nastavka upada Vikinga 890. godine, Alfredova vladavina je bila prilično tiha. Relativni mir bio je poremećen smrću Alfredove sestre Athelsvite, koja je umrla na putu za Rim 888. godine. Godinu dana kasnije Guthrum, Alfredov bivši neprijatelj, umro je i pokopan je u Hadleighu u Suffolku.
Guthrumova smrt je stvorila vakuum u vlasti. Mnogi su željeli da zauzmu njegovo mjesto u narednim godinama. Tako je rat bio na vidiku.
Odbijanje napada Vikinga
Nakon zatišja, u jesen 893. godine, Vikinzi su ponovo napali. Prešli su u Englesku sa 330 brodova u dvije divizije. Osvojili su Kent i Milton. Okupatori su doveli i svoje žene i djecu, ukazujući na pokušaj osvajanja i kolonizacije. Alfred je zatim preuzeo poziciju sa koje ih je mogao samo da posmatra.
Dok je Alfred bio u pregovorima sa Hasteinom, Vikinzi su pretekli snage Alfredovog najstarijeg sina Edvarda, a zatim su poraženi u Sariju. Oni su se sklonili na ostrvo u Thornei gdje su blokirani, i na kraju su se morali vratiti nazad u Essex, gdje su doživjeli još jedan poraz u Shoheiburyu.
Alfred je išao prema svom sinu kada je čuo da su Vikinzi zauzeli obalu sjevernog Devona. Alfred je odjednom pojurio prema zapadu i podigao opsadu u Exeteru. U međuvremenu, Hastein je krenuo na Thames Walley, sa idejom da pomogne svojim prijateljima na obali. Ali su ih dočekali sa velikim snagama i prisilili da se povuku u Buttington. U pokušaju da probiju englesku liniju bivaju poraženi. Tako poraženi pobjegli su u Shoebury gdje su uništili rimske zidine Chester. Englezi nisu pokušali zimsku blokadu, ali su uništili svu zalihu hrane u okrugu. 894. godine zbog nedostatka hrane Vikinzi se povlače ponovo u Essex. Početkom 895. godine Vikinzi su sa svojim brodovima prešli rijeku Temzu i rijeku Leu i napravili utvrđenje 32 km sjeverno od Londona. Direktan napad Vikinga na London je bio spriječen, i Alfred je izvršio opstrukciju rijeke kako bi spriječio izlazak brodova. Kako Vikinzi nisu mogli proći niz rijeku oni su odlučili prezimiti u Cwatbridgeu u Bridgnorthu. Naredne 896. godine oni su odustali od borbe. Neki su se povukli u Nothumriu, a neki u istočnu Englesku. Oni koji nisu imali veze sa Engleskom vratili su se nazad u Europu.
Vojna reorganizacija
Anglosaksonska plemena koja su napala Britaniju u petom i šestom stoljeću, oslanjali su se uglavnom na pješadiju od koje je vojna moć nekoliko ranih Anglosaksonskih kraljevstava u Engleskoj zavisila. Tu vojsku su uglavnom služili slobodni ljudi koji su u slučaju odbijanja vojnog roka gubili svu zemlju. U zakonu koji je donio kralj Ina od Wessexa 694. godine kaže se:
Ako plemić koji ima zemlju zanemaruje vojni rok, dužan je da plati 120 šilinga ili gubi svoju zemlju; a plemić koji nema nikakvu zemlju plaća 60 šilinga zbog zanemarivanja vojnog roka.
Iako su i Vikinzi i Anglosaksonci imali veliku vojsku, oni su se razlikovali u strategijama. U svojoj borbi, Anglosaksonci tradicionalno više vole da napadnu direktno sastavljanjem svojih trupa u zid napredujući ka meti i primicanju zida u odbrani.
Nasuprot tome, Vikinzi radije biraju lagane mete te ih pljačkaju. Alfredova nova strategija ratovanja sastoji se u tome da se pokrenu manji napadi u bezbjednoj i osiguranoj bazi u kojoj bi mogli pružati jak otpor. Ove baze su bile pripremljene unaprijed, često po zarobljavanju imanja i povećavanju odbrane sa okolnim rovovima, bedemima i palisadama.
Uz ove lekcije na umu, Alfred se nakon pobjede na Edingtonu pokusirao na ambiciono restrukturiranje vojne odbrane svog kraljevstva. Na putovanjima u Rim, Alfred je često bio gost Franačkog kralja Karla i moguće je da ga je on podučavao kako su se oni branili od Vikinga, te je učio iz njihovih iskustava. Alfred je tako uredio sistem oporezivanja i odbrane. Dakle, kada je krenuo napad Vikinga 892. godine, Alfred je bio bolje pripremljen da im se suprostavi, imajući veću vojsku, mreže garnizona i malu flotu brodova na rijekama i moru.
Uprava i oporezivanje
Građani anglosaksonske Engleske imali su trostruku opterećenje na osnovu svog posjeda, vojnu službu, rad na tvrđavama i popravak mostova. Ova trostruka obaveza se tradicionalno naziva trinoda neccessitas ili trimoda neccessitas. Stari engleski naziv za kaznu zbog zanemarivanja vojne službe je fiedwite ili fyrdwitee.
Za održavanje stalne vojske, Alfred je proširio poreze i sistem regrutacije baziran na reproduktivnosti posjeda nekih građana. Hide je osnovna jedinica sistema na kojoj su procijenjene javne obaveze građana. Smatra se da predstavlja količinu zemljišta podrebnu za jednu porodicu. Razlikovala se u veličini prema vrijednosti i resursu zemljišta i zemljoposjednik je morao da pruži uslugu u onolikoj mjeri koliko ima zemlje.
Burghal sistem
U centru reformisanog sistema vojne odbrane, Alfred je izgradio mrežu burghala, koju je distribuirao na strateškim tačkama u cijelom kraljevstvu. Bilo je ukupno 33 tačke koje su omogućavale vojsci da se suprostavi napadima bilo gdje u kraljevstvu. Alfredovi burghali (kasnije nazvani općine), kretali su se od nekadašnjih rimskih gradova, kao što su Winchester, gdje su popravljani kameni zidovi i jarkovi, zidani jakim zemljanim zidovima okruženi širokim rovovima kao što su u Burphalu u Sussexu. Veličina burghala kretale su se od sitnih ispostava kao što je Pilton, do velikih utvrđenja u gradovima kao što je Winchester.
Savremeni dokument poznat kao Burghal Hidage pruža uvid u to kako je sistem radio. U njemu se navodi hidage za svaki od utvrđenih gradova sadržanih u dokumenutu. Na primjer, Wallingford je imao hidage od 2.400, što je značilo da su zemljoposjednici bili odgovorni za snabdijevanje i hranjenje 2.400 muškaraca.
Mnogi bughali su bili u gradovima koje je dijelila samo rijeka i povezani utvrđeni most. Dupli burghali su tako blokirali prolaz na rijeci, zbog čega je Vikinzi nisu mogli proći. Oni su bili naoružani kamenjem, kopljima i strelicama. Ostali burgali su bili u blizini utvrđenih kraljevskih vila što je omogućavalo kralju bolju kontrolu nad svojim uporištima.
Ova mreža garnizona predstavljala je značajnu prepreku osvajanju Vikinga, posebno one prepune plijena. Vikinzima je tako nedostajalo opreme potrebne za poduzimanje opsada, nakon što su se Englezi prilagodili njihovim metodama brzog udara i neometanog povlačenja. U takvim slučajevima Vikinzi su izuzetno bili osjetljivi na burghal sistem koji je Alfred postavio 892. godine. Tako su Anglosaksonci ograničili njihov prodor na vanjske granice Wessexa i Mercije. Alfredov burghal sistem je bio revolucionaran u svojoj strateškoj koncepciji.
Engleska mornarica
Alfred se također okušao u pomorskom dizajnu. 896. godine on je naredio izgradnju manje flote, možda desetak brodova sa 60 vesala, koji su bili dva puta veći od Vikingških ratnih brodova. Ovo nije bilo rođenje engleske mornarice. Brodove su posjedovali anglosaksonci i prije, ali ne u ovolikoj mjeri.
Alfred je imao na umu močne brodove - ako je mogao presresti neprijateljske brodove, mogao je spasiti svoje kraljevstvo od pustošenja. Alfredovi brodovi su bili superiorniji u koncepciji. U praksi su se pokazali da su preveliki za dobar manevar u neposrednoj blizini rijeke. Jedino mjesto u kojem su bili dobri jeste pomorska bitka.
Pravna reforma
U kasnim 880-tim i ranim 890-tim, Alfred je izdao zakon domboc, koji se sastojao od njegovih vlastitih zakona koji su od tada počeli važiti. Ovi zakoni su bili raspoređeni u 120 poglavlja. Alfred je neke zakone pronašao u starim zakonima njegova rođaka Offa, kralja Mercije, koji je prvi od Anglosaksonaca primio kršćanstvo. On je napisao čak i zakon o plaćanju naknade za povredu na raznim dijelovima tijela. Povjesničar Patrick Wormald špekulira da je Alfred prepisao neke zakone iz Offovog zakonika legatine capitulary iz 786. godine.
Oko petinu tih zakona zauzimaju zakoni iz knjige Izlaska i Djela apostolskih. Na taj način povezuje svetu prošlost te daje ljudima Alfredove zakone kao vrstu Božanskog zakona. To je razlog što je zakone podijelio na 120 poglavlja.
Kada je napisao domboc, teško je bilo otkriti logični aranžman. Jedan utisak je da su u njemu napisani razni zakoni. Alfred je napisao nekoliko zakona u suprotnosti sa zakonima Ine koji čine sastavni dio koda. Patrick Wormald objašnjava da Alfredove zakone ne treba shvatiti kao pravni priručnik, već kao ideološki manifest dizajniran više kao simbolični utjecaj nego za praktični pravac.
Alfred je veliku pažnju posvetio sudskim stvarima. Međutim, Asser naglašava svoju zabrinutost u sudsku pravednost. Alfred je, prema Asseru, insistirao na preispitivanju osporenih presuda od strane njegovih sudija i pažljivo je razmatrao gotovo sve presude koje su izdate u njegovom odsustvu.
Asser je predstavljao Alfreda kao solomonskog sudiju, mukotrpan u svojoj sudskoj istrazi i kritičan prema kraljevskim službenicima koji su donijeli nepravednu presudu. Asser je također spominjao da je Alfred insistirao da mu sudije moraju biti pismeni da bi mogli primjenjivati zakon. Neuspjeh u suđenju se kažnjavao gubljenjem posla.
Međunarodni odnosi
Asser je govorio i o odnosu Alfreda sa stranim silama, ali je vrlo malo informacija dostupno. Imao je dobre odnose sa Eliasom III, patrijarhom Jerusalema, a čak je poslao misionare u Indiju u čast apostola Tome, čiji se grob vjerovatno tamo nalazi. Kontakt je ostvaren i sa halifom u Bagdadu. Čak je i papi donosio mnoge darove.
Odnos Alfreda sa velskim kneževima su jasniji. Zahvaljujući prijateljstvu i trgovini, Alfred 893. godine posjetio Vels kada su velški kneževi primili kršćanstvo i engleski jezik.
Religija i kultura
Alfred je 880. godine poduzeo ambiciozan plan oživljavanja učenja. To je podrazumijevalo zapošljavanje klerikalnih naučnika iz Mercije, Velsa i inostranstva te uspostavljanje sudske škole u kojoj je obrazovao svoju djecu, sinove njegove vlastele i intelektualno obećavajuće dječake. Tu su učili engleski i latinski jezik te geneologiju kraljeva koja se protezala od Adama, davajući saksonskim kraljevima biblijsko porijeklo.
Vrlo malo se zna o crkvi za vrijeme Alfreda. Napadi Vikinga su bili posebno štetni za manastire, mada su manastiri u Athelney i Shaftesbury bili dobro zaštićeni. Alfred je poduzeo sistematsku reformu crkvenih institucija u Wessexu. Za njega je od ključnog značaja bio duhovni preporod naroda. Nadzirao je sveštenike i koristio je iste biskupe kao kraljevske službenike i sudije. Njegova pobožnost ga nije sprečavala u eksproprijaciji strateškog crkvenog zemljišta, posebno imanja u Danelawu i njihovo korištenje za odbranu od neprijatelja.
Utjecaj napada Vikinga na obrazovanje
Napadi Vikinga imali su razarajući utjecaj na učenje u Engleskoj. Alfred se požalio svojim naučnicima da je učenje tako opalo, da čak mali broj ljudi zna pročitati neku knjigu na engleskom. Zbog invazije Vikinga čak je i vrlo mali broj djece išao u škole. Brojne knjige koje su se držale u crkvama su izgorjele, tako da je kralj Alfred počeo da traži veliki broj pisara kako bi ih prepisao i obnovio. Veliki problem je bio u tome što je većina knjiga bila napisana na latinskom jeziku koji nisu znali većina pisara, tako da je obnova teže išla. Kralj Alfred je došao na ideju da stvori jednu biblioteku u kojoj bi radili naučnici koji bi sve knjige sa latinskog prevodili na engleski. Tu su najviše pomagali crkveni velikodostojnici.
Zagovaranje obrazovanja na engleskom jeziku
Svjestan propadanja latinske pismenosti u svom kraljevstvu, Alfred je predložio da se osnovno obrazovanje odvija na engleskom jeziku. Problem je bio međutim, što je bilo vrlo malo knjiga na engleskom jeziku. Alfred je nastojao da to ispravi prevođenjem knjiga sa latinskog na engleski jezik.
Prva knjiga koju je preveo na engleski je "Dijalozi" o Grguru velikom, koja je bila jako popularna u srednjem vijeku. Zatim su bili prevedeni "Monolozi sv. Augustina", "Utjeha filozofije" i prvih pedeset psalmi.
Utjeha filozofije je bio najpopularniji filozofski priručnik u srednjem vijeku. Drugi rukopisi su bili teško oštećeni u 18. i 19. stoljeću. Posljednji Alfredovi radovi su bile antologije. Izreke Alfreda, rad iz 13. stoljeća, sadrži mnoge izreke Alfreda koje potvrđuju njegovu posthumnu srednjovjekovnu reputaciju mudrosti.
Izgled i karakter
Asser je opisao kralja Alfreda u svom djelu "Život kralja Alfreda":
"On je veoma volio, više od svega, braću, oca i majku - sa univerzalnom dubokom ljubavlju, te je odgojen na kraljevskom dvoru i nigdje drugdje... Bio je veoma lijep po ugledu na svoju braću s ugodnim načinom govora i ponašanja... Uprkos svim zahtjevima sadašnjeg života, on je tragao za mudrošću, više nego za bilo čim drugim, zajedno sa plemenitošću koju opisuje priroda njegovog plemenitog uma".
Asser je također napisao da Alfred nije naučio čitati sve dok mu nije bilo dvanaest godina ili kasnije, koji je opisan kao "sramota nemara njegovih roditelja i tutora". Istina je bila međutim, da je Alfred imao vrlo dobru memoriju, te da je vrlo dobro čitao psalme i poeziju.
Alfred je čak jednom rekao kako nosi kod sebe malu knjigu psalmi, vjerovatno drevnu verziju male džepne knjige, koja je sadržavala psalme i mnoge molitve koje su se prikupljale. Bio je odličan lovac u svakoj grani sporta. Iako je bio najmlađi od braće, bio je najotvorenijeg uma. Iako je bio kralj i ratnik, bio je najveći zagovornik obrazovanja. Njegova želja za učenjem mogla je doći iz njegove rane ljubavi prema poeziji i nemogućnosti da čita. Asser piše da Alfred nije mogao zadovoljiti svoju žudnju za onim šta je najviše želio, liberalnom umjetnošću, jer nije mogao da nađe dovoljno dobre učenjake u cijelom kraljevstvu.
Porodica
868. godine Alfred se ženi sa Ealhswith, kćerkom Mercijskog plemića Athelreda Mucila iz Gaine. U Gaini je vjerovatno bilo mnogo plemenskih porodica. Ealhswithina majka, Eadburh, je bila član Mercijske kraljevske porodice.
Oni su imali šestero djece, uključujući i Edwarda starijeg, koji je naslijedio svog oca, Athelfled, koja će postati kraljica Mercije i Alfthryth koja se udala za grofa Flandrije Baldwina II. 2008. godine, kostur kraljice Eadgyth, unuke Alfreda velikog je pronađen u katedrali Magdeburg u Njemačkoj.
Smrt, ukop i sudbina posmrtnih ostataka
Alfred je umro 26. oktobra 899. godine. Kako i od čega je umro nije poznato. Njegov biograf Asser dao je detaljan opis simptoma bolesti i to je dalo modernim doktorima da daju dijagnozu. Smatra se da je kralj Alfred imao Kronovu bolest. Čini se da je i njegov unuk Edred patio od slične bolesti.
Alfred je prvobitno sahranjen u Old Minsteru u Winchesteru, da bi ga četiri godine kasnije preselili u New Minster. Zatim su ga 1110. godine monasi prebacili u manastir Hyde, zajedno sa tijelima njegove supruge i djece. Ubrzo nakon raspada opatije 1539. godine, za vrijeme vladavine Henrika VIII, crkva je srušena, ostavljajući grobove netaknute. Kraljevsku grobnicu su otkrili sasvim slučajno 1788. godine prilikom gradnje zatvora. Sa kovčega su skinuli olovo, a kosti su razbacane i izgubljene. Zatvor je srušen između 1846. i 1850. godine. Daljnjim iskopavanjima 1866. godine, amaterski antikvar John Mellor pronašao je kosti za koje su utvrđene da su Alfredove. Odmah su ga pokopali na groblju u neoznačenom grobu u blizini crkve sv. Bartolomeja.
1999. godine arheološka iskopavanja u Hyde Abbey otkrili su temelje crkve i neke kosti. U martu 2013. godine eparhija Winchester je ekshumirala kosti iz slobodne grobnice u blizini crkve sv. Bartolomju i stavila ih na sigurno mjesto. Eparhija je tvrdila da su to kosti kralja Alfreda, osiguravajući analizu, izazivajući pažnju ljudi čiji je interes možda izazvala nedavna identifikacija posmrtnih ostataka kralja Rikarda III. Kosti su istražene radiokarbonskom analizom, a rezultati su pokazali da su iz 1.300-te i da zato nemaju nikakve veze sa kraljem Alfredom. Međutim, u januaru 2014. godine saopćeno je da kostur koji je bio nađen 1999. godine u ostavi Winchesterskog muzeja odgovarajuće starosti. Pretpostavlja se da ove kosti pripadaju kralju Alfredu ili njegovom sinu Edwardu, ali to nije dokazano.
Nasljedstvo
Kraljevska mornarica je nazvala jedan brod HMS king Alfred, a jedan od prvih brodova američke mornarice nazvan je USS Alfred u njegovu čast. Clive Donner režirao je film Alfred Veliki 1969. godine s Davidom Hemmingsom kao Alfredom. 2002. godine Alfred je bio na 14 mjestu BBC-ove liste 100 najvećih Britanaca.
Statua Alfreda Velikog nalazi se na Wantagemarketu gdje ga je izložio grof Gleichen, rođak kraljice Viktorije 14. jula 1877. godine.
Oklopnjača
desno|280px|mini|CSS Virginia
Oklopnjača u najširem smislu označava svaki ratni brod koji na sebi ima željezni oklop u svrhu zaštite od neprijateljske brodske ili obalne artiljerije.
Iako su se prve oklopnjače pojavile u Koreji krajem 16. vijeka obliku tzv. brodova-kornjača upotrijebljenih u imjinskom ratu, pod tim izrazom se najčešće podrazumijeva tip broda razvijen sredinom 19. vijeka zahvaljujući novim dostignućima u metalurgiji, brodskom pogonu i proizvodnji eksploziva.
Poticaj za razvoj oklopnjača bila je pobjeda Rusa u bitki kod Sinopea na početku krimskog rata, kada su Paixhanovi topovi i eksplozivne granate u potpunosti uništile osmansku flotu. Kada su Britanija i Francuska krenule Turskoj u pomoć, bojali su se da bi se njihova flota isto tako provela prilikom bombardiranja ruskih obalnih utvrđenja na obali Crnog mora. Zato su bombardiranja umjesto neoklopljenim linijskim brodovima vršena u tu svrhu posebno sagrađenim plovećim baterijama zaštićenim oklopom.
Oklopnjače su vrlo brzo prihvatile sve mornarice svijeta, tako da su samo četiri godine kasnije igrale ključnu ulogu u viškoj bitki - najvećem pomorskom okršaju 19. vijeka. Iskustva iz tog okršaja su utjecala na brodograditelje da budućim oklopnjačama pridodaju brodski kljun u svrhu izvođenja kljunovog udara na neprijateljske brodove.
Oklopnjače su se u drugoj polovini 19. vijeka počele specijalizirati i klasificirati. Tako su se razvile tzv. zaštićene krstarice, oklopni krstaši i bojni brodovi-predrednoti, odnosno nešto manje oklopne topovnjače i monitori.
Automatsko oružje
Najčešće vrste automatskog oružja su:
Automatski topovi i oružja većeg kalibra koje koriste isti princip punjenja i održavanje vatre ne spadaju u automatsko oružje, nego u artiljeriju.
Frank Gehry
Frank Owen Gehry (rođen kao Ephraim Goldberg, 28. februar 1929) jest kanadsko-američki arhitekt poznat po skulpturalnom pristupu građevinskom dizajnu. Najpoznatiji je po zgradama s velikim oblinama, često prekrivenim sjajnim metalima. Njegov najpoznatiji rad i najjasniji primjer njegovog stila je Guggenheimov muzej u Bilbau, koji je obložen pločama od titanija. Dobitnik je Pritzkerove nagrade.
Julian Sands
Julian Richard Morley Sands (rođen 4. januara 1958) engleski je glumac. Poznat je po ulogama u filmovima The Killing Fields, A Room with a View, Warlock, Arachnophobia, Boxing Helena i Leaving Las Vegas. Uz to, proslavio se i ulogom Vladimira Bierka u seriji 24, Jor-Ela u seriji Smallville, i Yulisha Rabitova u seriji Banshee.
thumb|Julian Sands u 1990.
Nestao je 13. januara 2023. tokom planinarenja u San Gabrielu, sjeveroistočno od Los Angelesa. Zračnom i kopnenom potragom pronađen je njegov automobil, ali nijedan trag od njega. Prema signalima njegovog mobilnog telefona, posljednja poznata lokacija je u blizini planine San Antonio (Baldi).
NGC 3153
NGC 3153 (također poznat kao IRAS 10101+1254, MCG 2-26-32, PGC 29747 i UGC 5505) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 129 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 2,10 (79 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (34 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 19. marta 1784. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Zgornje Mladetiče
Zgornje Mladetiče su naseljeno mjesto u sastavu općine Sevnica, regija Posavska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Sevnica.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zgornje Mladetiče su imale 78 stanovnika.
NGC 4648
NGC 4648 (također poznat kao MCG 13-9-29, PGC 42595 i UGC 7868) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 65 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,80 (34 hiljade sg) a najmanji 1,2 uglovnih minuta (23 hiljade sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 22. novembra 1797. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
1650.
Godina 1650. (MDCL) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odnosno redovna godina koja počinje u utorak po deset dana sporijem julijanskom kalendaru.
thumb|lijevo|180px|René Descartes
Feldbach (okrug)
Historija
Po odluci Vlade Štajerske iz 2011. godine ovaj se okrug sa okrugom Radkersburg od 1. januara 2013. godine ujedinio u novi okrug Südoststeiermark. Time se sve dosadašnje političke kompetencije prenose na novi okrug.
Upravna podjela
Okrug se sastojao od ukupno 55 općina. Od toga su dva grada i sedam općina sa statusom Markt. Broj stanovnika u pojedinoj općini nalazi se u zagradi.
Maglina
Maglina, maglica ili nebula (lat. nebula = magla) jeste interstelarni oblak sastavljen od prašine i plinova. Općenito se naziv maglina koristi za bilo koja difuzna nebeska tijela velikih dimenzija, što uključuje galaksije izvan Mliječnog puta (kao, npr, Andromeda Nebula umjesto maglina "Andromeda").
mini|150p|desno|[[Mačije oko (maglina)|Maglina "Mačije oko"]] Magline se svrstavaju u sljedeće klase prema njihovom sjaju:
HII oblasti su mjesta gdje se rađaju zvijezde. Formiraju se kad se veoma difuzni molekularni oblaci počnu sažimati pod utjecajem vlastite gravitacije usljed eksplozije obližnje supernove. Oblak se sažima i dijeli, ponekad formirajući na stotine novih zvijezda. Novonastale zvijezde joniziraju okolni plin i proizvode emisijsku maglinu.
Ostale magline formiraju se iz ugašenih zvijezda. Zvijezda koja se podvrgava transformaciji u bijelog patuljka otpuhuje svoj vanjski sloj i formira planetarnu maglinu. Nove i supernove također mogu kreirati magline poznate kao ostaci nove i ostaci supernove, respektivno.
Masakr u Ferhadiji
Masakr u Ferhadiji ili Masakr u Ulici Vase Miskina je jedan od najstrašnijih zločina u historiji Sarajeva, kojeg su počinili pripadnici Vojske Republike Srpske 27. maja 1992. godine nad civilima koji su čekali u redu za hljeb u Ulici Vase Miskina. Srpske snage su ispalile tri granate iz pravca Borija i usmrtile 26, a ranile 108 građana Sarajeva.
Poginuli građani Sarajeva
Od srpskih granata toga dana poginuli su: Nedžad Abdija, Ismet Ašćerić, Ruždija Bektešević, Snježana Biloš, Predrag Bogdanović, Vladimir Bogunović, Vasva Čengić, Gordana Ćeklić, Mirsad Fazlagić, Emina Karamustafić, Mediha Omerović, Bahrija Pilav, Mila Ruždić, Mile Ružić, Abdulah Sarajlić, Sulejman Sarajlić, Hatidža Salić, Galib Sinotić, Sreten Stamenović, Srećko Šiklić, Božica Trajeri-Pataki, Vlatko Tanacković, Srećko Tanasković, Tamara Vejzagić-Kostić, Jusuf Vladović i Izudin Zukić.
Reference
Pokolji u Sarajevu
NGC 11
NGC 11 (također poznat kao IRAS 00061+3710, MCG 6-1-15, PGC 642 i UGC 73) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 202 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Andromeda. Najveći prečnik je 1,50 (88 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (18 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Jean Marie Edouard Stephan 24. oktobra 1881. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Hepatosplenomegalija
Hepatosplenomegalija (obično skraćeno HSM) je istovremeno povećanje jetre (hepatomegalija) i slezene (splenomegalija ). Hepatosplenomegalija može nastati kao posljedica akutnog virusnog hepatitisa, infektivne mononukleoze i histoplazmozmoze ili može biti znak ozbiljne i po život opasne lizosomske bolesti skladištenja. Sistemska venska hipertenzija također može povećati rizik od razvoja hepatosplenomegalije, što se može vidjeti kod pacijenata sa desnostranom srčanom insuficijencijom.
Grundlsee (jezero)
Grundlsee je jezero u austrijskoj pokrajini Štajerska. Ukupna površina jezera je oko 4,22 km2, a najveća dubina 64m. Jezero se nalazi na nadmorskoj visini od 708 m. Najveće je jezero Štajerske.
NGC 6079
NGC 6079 (također poznat kao IC 1200, MCG 12-15-50, PGC 56946 i UGC 10206) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 342 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Zmaj. Najveći prečnik je 1,40 (140 hiljada sg) a najmanji 1,0 uglovnih minuta (100 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 6. maja 1791. godine.
Historija Bjelorusije
Historija Bjelorusije predstavlja historiju države Bjelorusije od prvog spomena istočnoslavenske etničke grupe Bjelorusa do danas. Nakon početnog perioda nezavisne feudalne konsolidacije, teritorija današnje Bjelorusije je bila dio Kijevske Rusije, Kraljevine Litvanije, Velike kneževine Litvanije, Poljsko-litvanske unije, Ruskog carstva i Sovjetskog saveza. Bjelorusija je postala samostalna država 1991. godine nakon proglašenja nezavisnosti od Sovjetskog saveza.
NGC 6079
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Historija Bjelorusije
Rana historija
Istočnoslavenska etnička grupa Bjelorusi su formirali tri slavenska plemena: Kriviči, Dregoviči, Radimiči. Tokom 9. i 10. stoljeća ova plemena su uspostavila trgovinu sa skandinavskim Vikinzima koji su se bavili trgovinom od Skandinavije do Bizantijskog carstva. Dolazak hrišćanstva i crkvenoslavenskog jezika (književni i liturgijski slavenski jezik kojeg su u 8. stoljeću razvili misionari Ćirilo i Metodije) je podstaklo pojavu novog geopolitičkog carstva Kijevske Rusije, labavo-povezane mreže kneževina, koja je povezala sve istočnoslavenske narode u jednu državu.
Velika Kneževina Litvanija
Nakon upada Mongola i uništavanja Kijeva 1240. godine, krhka Kijevska Rusija se raspala na mnoge kneževine. Zapadne kneževine vojnim osvajanjem i dinastičkim brakovima zauzeo je litvanski kralj Mindaugas (1240–1263.). Od 13. do 15. stoljeća teritorija današnje Bjelorusije konsolidirana je u Veliku Kneževinu Litvaniju. Zbog malog broja Litvanaca, Ruteni (današnji Bjelorusi i Ukrajinci) u toj srednjevjekovnoj državi imali su važnu ulogu u kulturnom životu. Zahvaljujući njima, došlo je do širenja pravoslavne religije i rutenskog jezika među stanovnicima istočnih i južnih regija.
IC 1399
IC 1399 (također poznat kao PGC 67316) je kompaktna galaksija koja je udaljena oko 531 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Pegaz. Najveći prečnik je 0,30 (46 hiljada sg) a najmanji 0,3 uglovnih minuta (46 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 9. oktobra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Sibinj
mini|280px|Sibinj, rimokatolička crkva "Rođenje Sv. Ivana Krstitelja" Sibinj je naseljeno mjesto i općina u Hrvatskoj, u Brodsko-posavskoj županiji.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Slavonski Brod.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, općina Sibinj je imala 6.895 stanovnika, od čega u samom Sibinju 2.424.
Zgornje Vodale
Zgornje Vodale su naseljeno mjesto u sastavu općine Sevnica, regija Posavska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Sevnica.
Sibinj
Općina Sibinj
Napomena: Nastala iz stare općine Slavonski Brod.
Zgornje Vodale
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zgornje Vodale su imale 35 stanovnika.
Napomena: ''U 2015. smanjeno za dio naselja koji je proglašen za novo samostalno naselje Marendol, te povećano za dio naselja Jeperjek.''
Sibinj
Sibinj (naseljeno mjesto)
Napomena: ''Od 1857. do 1880. te 1910. i 1931. sadrži podatke za naselje Završje.''
Popis 1991.
Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mjesto Sibinj je imalo 2.226 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:
Popis 1910.
Napomena: Iskazano zajedno sa naseljem Završje.
Ket
mini|desno|Ketovi Ket (kojem ime dolazi od engleske riječi cat za mačku) je naziv za brod, odnosno čamac na jedra koji se sastoji od jednog jarbola s jednim jedrom. Opšte je prihvaćeno da porijeklo keta dolazi iz New Yorka oko 1840. godine, a odatle se proširio po istočnoj i južnoj obali SAD-a. Odlikuje ga jednostavnost, lakoća rukovanja i veliki kapacitet. Historijski, ketovi su se koristili za ribolov i transport u priobalnim vodama oko Cape Coda, i zaljevima kod New Yorka i New Jerseya. Neki su bili opremljeni za lov na sabljarke a drugi su korišteni kao barke za zabave sa ljetnim kabinama uokvirenim platnom ili drvenim konstrukcijama koje bi se mogle s lakoćom razmontirati. Na prelazu u 20. vijek, ketovi su prilagođeni za utrke, pa su jedra bila opremljena za hvatanje vjetra što je više moguće. Usljed pada interesa za utrke i pojave malih, efikasnih motornih čamaca, eliminirana je potreba za velikim jedrenjacima, a ketovi se danas koriste kao jahte za jednodnevne plovidbe i krstarenja, pošto imaju prostranost, stabilnost i jednostavnost rukovanja. Ketovi su se pokazali lošijim uz vjetar u odnosu na dobro osmišljene slupove koji imaju dva jedra.
Jedan od najpoznatijih ketova je Beetle Cat 3.7 metara dug za jednodnevno jedrenje. Flote ovih brodica nalaze se u lukama širom Nove Engleske gdje se često održavaju takmičenja u utrkama. Tokom 1960-ih, Breck Marshall izgradio je svoj 5.5 metara dug ket Sanderling koristeći stakloplastiku na osnovu postojećeg drvenog dizajna. Sanderling je u međuvremenu postao vrlo popularan brodić, sa više od 700 izgrađenih primjeraka, i to je pomoglo da se ponovo probudi interes za ketove. U čast Marshalla i njegovog doprinosa, Udruženje posjednika ketova finansirali su izgradnju Breck Marshalla, 6.1 metar dug ket koji se danas nalazi u muzeju Mystic Seaport.
Moderni ljubitelji ketova cijene tradicionalni dizajn i klasični izgled i funkcije koje ga čine svestranim rekreativnim brodićem: jednostavnost, veliki kapacitet, stabilnost i sigurnost što omogućava lahku plovidbu.
Nacionalni park Sjeverni Velebit
Zaštićeno područje
Nacionalni park „Sjeverni Velebit“ obuhvata i nekoliko posebno zaštićenih područja ili je zaštićen po drugim osnovama:
NGC 1625
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
1593.
Događaji
22. juna - zametnuta je bitka kod Siska, u kojoj su hrvatsko-slovensko-austrijske snage porazile osmanlijske trupe kojima je komandovao bosanski beglerbeg Hasan-paša Predojević.
Keč (brod)
Keč je naziv za manji jedrenjak s dva jarbola iste veličine. Krmeni jarbol se nalazi ispred kormila. mini|250px|Keč [[Hawaiian Chieftain u Zaljevu San Franciska]] Jarbolna su jedra redovito bermudska ili sošna, ponekad letna jedra; broj i vrsta prečki ovisi o veličini i tipu Keča; krmeni (šturi) jarbol je niži od prednjeg (glavnog) jarbola, nalazi se ispred kormilarskog kola i jedro mu ne prelazi 2/3 površine glavnog jedra. Danas su to uglavnom jahte duže od 15 m.
Kina
mini|desno|230p|[[Mao Ce Tung proglašava nezavisnost Narodne Republike Kine 1949.]] Kina  (pojednostavljeno kinesko pismo: 中国; tradicionalno kinesko pismo: 中國; pinyin: Zhōngguó), službeno Narodna Republika Kina (pojednostavljeno kinesko pismo: 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó), jest suverena država koja se nalazi u istočnoj Aziji. Smještena je na istoku Azije, zauzevši gotovo četvrtinu azijskog kopna. Ima morsku obalu od 14.500 km i graniči sa četrnaest država: Vijetnam, Laos, Mjanmar, Butan, Nepal, Indija, Pakistan, Afganistan, Tadžikistan, Kirgistan, Kazahstan, Rusija, Mongolija i Sjeverna Koreja.
Sa površinom od 9,6 miliona km2 Kina je četvrta najveća država na svijetu kao i najmnogoljudnija država, s populacijom od preko 1,35 milijardi stanovnika. Narodna Republika Kina je jednopartijska država kojom upravlja Komunistička partija. Administrativno je podijeljena na 22 provincije, pet autonomnih regiona, četiri samoupravna grada (Peking, Tianjin, Šangaj i Chongqing) i dva regiona sa specijalnim statusom (Hong Kong i Makao). Kina tvrdi da je Tajvan njena 23. provincija.
Glavni grad je Peking dok je najmnogoljudniji grad Šangaj, ujedno i jedan od najmnogoljudnijih gradova svijeta.
Ime
Ime Kina (engleski: China) je izvedena iz perzijske riječi "Chin" (چین), koja je izvedena iz sanskrita, to jeste riječi "Cīna" (चीन). Ovo je zabilježio portugalski istraživač Duarte Barbosa u svom dnevniku, 1519. godine. Dnevnik je preveden i objavljen u Engleskoj, 1555. godine, za kratko vrijeme je objavljen i u mnogim drugim evropskim zemljama. To je motivisalo mnoge istraživače, pisce i trgovce da istraže porijeklo imena te (u to vrijeme) mistične i daleke zemlje. Najpoznatija teorija o porijeklu imena Kine je to, da je riječ "Kina" (China) izvedena iz imena dinastije "Qin" (秦), dinastije koja je ujedinila Kinu u 3. vijeku p.n.e. Tu teoriju je u 17. vijeku predstavio Martino Martini. Ipak, niti jedan značajan pisani dokaz o porijeklu imena Kine nije pronađen.
Kineski naziv za Kinu je Zhōngguó (中国), a u prijevodu to znači "centralna nacija" ili "ujedinjena nacija".
Historija
Kineska civilizacija je jedna od najstarijih na svijetu, te seže 5000 godina u prošlost; kroz vladavine dinastija Shang, zatim Zhou, sve do dinastije Qing koja je vladala od početka 17. vijeka do 1912. godine kada se posljednji car iz te dinastije, tada šestogodišnji Pu-yi odrekao prijestolja, a predsjednik republike postao Yuan Shih-kai. Kinesku historiju obilježili su ratovi i revolucije, spomenimo samo prvi i drugi opijumski rat protiv Velike Britanije, a poslije i Francuske. Građanski rat 1927. - 1945. godine dio su novije kineske historije. Dug proces društvenih i političkih previranja svoj vrhunac je doživio 1949. godine uspostavljanjem komunističke republike, dok je druga poražena strana na čelu sa Kuomintang strankom se povukla na Tajvan.
Vlada
Na čelu kineske države je Komunistička partija Kine.
Političke podjele
Kina objedinjuje dva sistema: tržišno komunistički i tržišno kapitalistički.
Politička podjela
Narodna Republika Kina je podijeljena na 22 pokrajine (省), vlada NR Kine smatra Tajvan (台湾) svojom 23 pokrajinom nad kojom nema kontrolu. Osim pokrajina Kina se dijeli i na 5 autonomnih regija (自治区) u kojima se nalaze manjine, te na 4 općine pod izravnom upravom vlade i na dvije posebne administrativne regije (特别行政区) koje uživaju poveću autonomiju.
22 provincije, autonomne regije i općine se obično nazivaju kontinentalnom Kinom, taj izraz isključuje Makao, Hong Kong i Tajvan.
Spisak administrativnih tijela pod upravom NR Kine:
353x353px|mini|Politička podjela NR Kine|centre
Reljef
thumb|[[Tian Šan|Tien Šan]] Kina se po građi i postanku sastoji od triju golemih područja: stare sinijske mase na istoku, paleozojskih planina na sjeverozapadu i od mlađih nabranih planina na jugozapadu. Na planine otpada 33% (čak 26 % površine je više od 3000 m), na visoravni 26%, zavale i bazene 19%, nizine 12% i pobrđa 10% površine Kine.
Sinijska masa građena je od starih stijena, koje su se nabrale već u arhaiku, a paleozojske naslage koje leže na arhajskim nisu nabrane. Sjeverni dio sinijske mase razlomljen je rasjedima pa su neki dijelovi spušteni i pokriveni mladim naplavima.
Na reljef Kine velik je uticaj imalo poniranje indijske litosferne ploče pod euroazijsku, što je dovelo do izdizanja Tibeta i nastanka mlađega nabranog gorja Himalaje. S prosječnom visinom od 4000 m Tibet je najviša visoravan na Zemlji. Zbog njegova izdizanja nastao je niz golemih stepenica kojima se teren spušta s jugozapada prema sjeveru i istoku. Između sinijske mase i sibirskoga prakopna Angare nabrao se u paleozoiku kontinentalni zapadni dio Kine s visokim gorskim masivima: Tien Šan (7439 m), Džungarski Alatau (4463 m) i Mongolski Altaj. Ta gorja, građena od kristaličnih i metamorfnih škriljevaca, bila su u toku duge geološke prošlosti poravnana i u tercijaru, odnosno na početku kvarara izdignuta. Tien Šan je u mlađem tercijaru bio izdignut i rasjedima izlomljen u više planinskih lanaca. Tibet okružuju sa juga Himalaja (Mt. Everest, 8850 m, najviši vrh na Zemlji), a sa sjevera gorje Kunlun (7723 m), na istoku je ograđen strmim gorjem Anyemaqen, Gongga, Hengduan i drugima, koja poprimaju meridijalni smjer pružanja. Između gorja Tien Shana na sjeveru i Kunluna na jugu nalazi se izolirana Tarimska zavala koja je nastala duž rasjeda u mlađem tercijaru i kvartaru. Pretežno je ispunjena naslagama šljunka, prapora i gline. Najveći dio Tarimske zavale je pješčana pustinja. Kroz sjeverni dio zavale protječe rijeka Tarim. Između istočnih ogranaka Tien Shana nalazi se depresija Turpam (–154 m), a sjeverno od Tien Shana Džungarska zavala. Najrasprostranenija zavala je Gobi, koja se prema istoku pruža do gorja Velikog Hingana (2034 m). To je pretežito valoviti kraj s malim isponima, a južni je dio prava pustinja. Područje između gorja Qiliana na zapadu i Taihanga na istoku pokriveno je debelim naslagama prapora.
Tibetska visoravan prema jugoistoku se stepenasto spušta preko ravnjaka Yunnan-Guizhou i Sichuanskog bazena. U nizinskom području najveći su Istočnokineska nizina u Mandžuriji, Velika nizina u donjem toku Huang Hea te naplavna ravnica u srednjem i donjem toku Yangtzea, koje su međusobno odvojene niskim gorjem. S najvećih planinskih dijelova, koji su pod vječnim snijegom, spuštaju se golemi ledenjaci.
Obala je uglavnom niska, a more uz obalu je plitko (200 m). Kini pripada 5400 ostrva.
Klima
Osim geografskog položaja i reljefa na klimu Kine veliki uticaj imaju i monsuni. Dolinama velikih rijeka prodire uticaj okeana duboko u unutrašnjost kopna, sve do Mongolije. Zbog toga jugoistočni dio Kine ima suptropsku klimu (1600 do 2000 mm padavina), a sjeverni hladnu i suhu kontinentalnu klimu. U sjevernom dijelu Kine godišnja količina padavina ne prelazi 1000 mm. Suša je u sjevernom dijelu Kine vrlo česta. Znatnu količinu padavina dobija ciklonalnim kišama istočni dio Kine. Najmanje padavina dobijaju zatvorena područja Tarimske zavale i Gobi, a najviše južni krajevi Tibeta, zbog ljetnog monsuna. U zapadnom kontinentalnom dijelu Kine zime su na viskoim planinama duge i vrlo hladne, a ljeta kratka i hladna, dok je u zavalama temperatura ljeti vrlo visoka, a zimi niska. Za izmjene monsuna tajfuni često pustoše jugoistočno primorje Kine.
Hidrografija
Golema riječna mreža Kine pripada porječju Yangtzea (18,9%, treća rijeka po dužini na svijetu, 6300 km), Huang Hea – Žute rijeke (7,9%), Xi Jianga, Songhua, Jianga, Liaoa i Amura. Čak 35,7% površine Kine otpada na endoreična područja: u suhim, izoliranim zavalama kontinentalne Kine rijeke se ulijevaju u jezera, koja su bez otjecanja ili se gube u pijesku. U gornjem toku gotovo sve rijeke imaju velik pad, u donjem toku obiluju rastrošenim materijalom, koji se taloži u nizini, a naročito u delti Yangtzea. Zbog obilja nanosa, koji se jedan dio taloži i u koritu rijeke, riječna korita se povisuju, pa se rijeke često izlijevaju i tako nastaju velike poplave. Rijeka Huang He više je puta promijenila smijer donjeg toka i ušće.
U sjevernom dijelu Kine riječna mreža je dobro razvedena, ali se rijeke zimi zaleđuju. Glavna rijeka južne je Kine Xi Jiang, koja se razgranatom deltom ulijeva u Južnokinesko more. Južni dio Tibeta preko Inda, Brahmaputre, Irrawaddyja i drugih rijeka se odvodnjava u Indijski okean. Plovne su uglavnom veće rijeke u južnom i srednjem dijelu Kine, naročito Yangtze i Huang He. Plovni kanali, od kojih je najpoznatiji Veliki kanal, dug oko 1800 km, služe i za natapanje. Mreža kanala za natapanje omogućuje natapanje od 49,8 miliona ha poljoprivrednog područja. Kanali često nadomještaju ceste. Najviše jezera ima oko donjeg toka Yangtzea i po suhim zavalama u unutrašnosti Kine.
Biljni pokrov
Južna Kina pretežno je prekrivena vlažnim suptropskim zimzelenim šumama, srednje bjelogoričnim, a sjeverna crnogoričnim šumama. Sečuanski kraj se odlikuje velikim brojem endemskih vrsta, a Mandžurija endemičnim vrstama četinjača. U Mandžuriji su raširene livade i pašnjaci, a na krajnjem istoku i stepe. Flora visokog planinskog pojasa ubraja se u vrstama najbogatije flore na svijetu. Šuma je jače razvijena na pristrancima koji su izloženi vlažnim vjetrovima. Na šumsko područje otpada oko 13,9% površine Kine. Najveći šumski kompleksi su u Mandžuriji i na planinama Sichuana. U Kini raste oko 3000 vrsta biljaka koje se koriste u medicinske svrhe. Suhe zavale u unutrašnjosti Kine i na sjeveru obrasle su travom i grmljem ili su polupustinje. Za vegetaciju, posebno za poljoprivredu, vrlo je značajno područje prapora oko srednjeg toka rijeke Huang He, koje je nastalo u pleistocensko ledeno doba eolskim nanosima prašine iz pustinjskih krajeva srednje Azije.
Privreda
thumb|Neboderi [[Pudonga- Šangaj je glavni i najveći finansijski centar Kine]] Od 1978. Kina provodi reforme radi preorijentacije na tržišnu privredu. Tokom 1978.–2002. godišnje je uvećavala BDP po prosječnoj stopi od 8,5%. Godine 2001. imala je BDP od 5500 milijardi USD, tj. BDP po stanovniku je iznosio 4.330 USD. Uprkos snažnom industrijskom razvoju Kina je ostala pretežno siromašna zemlja sa velikim regionalnim razlikama. Najrazvijenije područje je u priobalnom pojasu koji privlači gotovo sva strana ulaganja. Kineske pokrajine znatno se razlikuju po vrijednosti ostvarenog BDP-a po stanovniku (500 USD po stanovniku u Gansuu i Guizhouu, 24.000 USD u Hong Kongu).
U privrednoj tranziciji znatno je promijenjena struktura BDP-a i zaposlenih. Potkraj 2002. prema udjelu BDP-u vodeća je industrija (48%), zatim usluge (32%) i poljoprivreda (20%). U gradovima je nezaposlenost 10%. Procjenjuje se da je u seoskom području nezaposlenost puno veća. Strana ulaganja u Kinu tokom 1978-2002 iznosila su oko 400 milijardi USD (treća u svijetu po veličini stranih investicija). Prema prirodnim resursima Kina je jedna od najbogatijih zemalja. Posebno se izdvajaju izvori uglja, željezne rude, nafte, zemnog plina, žive, kalaja, mangana, aluminija, cinka, uz najveći hidropotencijal u svijetu. thumb|209x209px|Industrija čini 48% kineskog BDP-a Glavni poljoprivredni proizvodi su: riža, pšenica, kukuruz, ječam, soja, krompir, sezam, uljana repica, lan, konoplja, šećerna trska, duhan. Uzgajaju se goveda, svinje, ovce, bivoli, jakovi i perad, a značajnu ulogu ima i ribolov. Glavni industrijski proizvodi su: željezo, čelik, cement, brodovi, građevinski materijal, hemikalije, obuća, porculan, hrana, igračke, namještaj, papir.
Uglavnom se izvoze mašine, elektrooprema, tekstil i konfekcija, oružje, obuća, igračke, računari, ugalj. Glavninu uvoza čine industrijski strojevi, vozila, nafta i derivati, plastika i roba široke potrošnje. Kina najviše trguje sa SAD-om, Japanom, Evropskom unijom, Tajvanom, Rusijom, Singapurom, Malezijom i Republikom Korejom.
Novčana je jedinica yuan (yuan renminbi, oznake Y i CNY; 1 juan = 10 jiaoa = 100 fena)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva Kina je 1953. imala 590.194.715 stanovnika, a 2000. godine 1.265.830.000 stanovnika (bez Hong Konga i Macaa). Po broju stanovnika Kina je prva zemlja u svijetu. Prosječni godišnji porast broja stanovnika iznosi 1,07%. Po mjerenjima iz 2001. natalitet je 13,4‰, mortalitet 6,4‰, a smrtnost dojenčadi 39‰. Stanovništva u dobi do 14 godina ima 22,9%, od 15 do 64 god. 70,1%, a starijih od 64 god. 7%. U poljoprivredi, šumarstvu i ribarstvu zaposleno je 45,2% radne snage, u rudarstvu, industriji i građevinarstvu 17,3%, a u uslužnim djelatnostima 37,5% stanovništva. Nepismeno je 6,7% stanovništva. Kina ima 204 univerziteta i 1225 visokih škola. Čak 40 gradova ima više od 1 milion stanovnika. Uz Peking (Beijing) najveći gradovi su: Shanghai, Tianjin, Wuhan, Harbin, Shenyang, Dalian. U gradovima živi 36,1% stanovništva.
Gustoća prosječno iznosi 132,2 st/km2. Najrjeđe naseljen prostori su zapadni dio Tibeta sa 1 st/km2, Unutrašnja Mongolija s 20 st/km2, i Xinjiang-Uygur s 11 st/km2. U području srednjeg i donjeg toka rijeka Yangtze i Huang He gustoća je 200 do 600 st/km2. Delta Yangtzea, okolina Guangzhoua i neki dijelovi pokrajine Sichuana imaju više od 1000 st/km2. Neravnomjerna gustoća stanovništva se pokušala riješiti već početkom 20. vijeka kada je 1910. oko 10.000.000 osoba preseljeno u Mandžuriju. Seobe su se ponavljale 1960-ih i 1970-ih naseljavanjem gotovo pustih sjevernih i zapadnih krajeva. Znatan broj Kineza se iselio u velegradove jugoistočne Azije, u Ameriku i Australiju. Procjenjuje se da izvan Kine živi oko 50 miliona Kineza, kojih je osim u Hong Kongu i na Tajvanu najviše u Singapuru, Maleziji, Indoneziji, Tajlandu, te u SAD-u, Australiji i Kanadi.
Jezik i religija
Službeni jezik je kineski. Tradicionalna kineska vjerovanja, koja su okupljala i najveći broj stanovnika su: daoizam (taoizam), konfucijanizam i budizam. Ta tri filozofsko-religijska sistema su se kroz historiju međusobno prožimala. U Tibetu je raširen poseban oblik budizma, tibetski budizam. Procjene o religijskoj pripadnosti građana Kine su veoma nesigurne, jer nema zvaničnih podataka. Tako prema izvještaju CIA World Factbook iz 2010. u Kini su u većini ateisti 52,2%, zatim slijede pripadnici budizma, kršćanstva 5,1; islama 1,8%, te tradicionalnih narodnih vjerovanja 21,9%. Prema istim izvorima, ima i vrlo mali broj hinduista (manje 0,1%) i jevreja te drugih (poput daoista i taoista) oko 0,7%. Prema istraživanjima panel studije o kineskim porodicama (CFPS) iz 2010. Kinezi su većinom pripadnici narodnih vjerovanja ili se deklariraju ateistima (73,56%), dok ih se mnogo manje izjašnjava budistima (15,87%), drugih religijskih grupa poput taoista (7,6%), kršćanima (2,53%) i muslimanima (2-3%).
Manjinski narodi
Osim Kineza, koji čine oko 91,9% stanovništva, u Kini živi 55 naroda na koje otpada 8,1% stanovnika. Najbrojniji su narodi:
Posebne grupe čine kineski muslimani Hui (9.570.000) i Korejci (2.140.000).
Kuter
mini|desno|300px|Američki kuter Kuter je naziv za mali i brzi jedrenjak s jednim jarbolom. Karakterizira ga jedno sošno i vršno jedro te jedno ili više letnih jedara na pramcu.
Kuteri su tradicionalno služili za carinsku službu, a početkom 20. vijeka su bili opremljeni motorima. Danas se u Britaniji i SAD carinski i brodovi Obalne straže ponekad nazivaju kuterima.
Marendol
Marendol je naseljeno mjesto u sastavu općine Sevnica, regija Posavska, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Sevnica. Kao samostalno naseljeno mjesto, Marendol postoji od 2015. godine. Nastalo je izdvajanjem dijela iz naselja Zgornje Vodale.