cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
New York (savezna država)
Privreda
thumb|lijevo|150px|Fasada Njujorške berze (NYSE) Prema podacima iz 2010, New York je imao bruto domaći proizvod u vrijednosti od 1,16 biliona US$, čime je treći među saveznim američkim državama, nakon Kalifornije i Texasa. Kada bi bio nezavisna država, New York bi bio 15. najveća ekonomija svijeta. Prema prihodima po glavi stanovnika, New York je 2007. imao 46.354 US$, što je šesto mjesto među saveznim državama, odmah iza Marylanda, a u svjetskim okvirima bio bi osmi, odmah nakon Irske. Osnovni poljoprivredni proizvodi koji se proizvode u državi New York su mlijeko i mliječni proizvodi, goveđe i drugo meso, povrće, rasadnički proizvodi i jabuke. Među industrijskim proizvodima najviše se prave naučni instrumenti, proizvodi od papira, štampa i sl., zatim električna oprema, mašine, hemijski proizvodi a razvijen je i turizam. Također su značajne i industrije asfalta, pijeska, građevinskih materijala i cementa.
Finansijski distrikt New York Cityja, u kojem se nalazi i čuvena ulica Wall Street u Donjem Manhattanu, smatra se vodećim svjetskim finansijskim centrom,  a u njoj je smještena i Njujorška berza (NYSE), najveća berza dionica na svijetu po ukupnoj tržišnoj kapitalizaciji kompanija izlistanih na njoj. Wall Street je i metonim za njujoršku osiguravajuću industriju, koja državi New York daju oko 26,7 milijardi dolara bonusa i 16% ukupnih prihoda, odnosno 10,3 milijarde dolara tokom 2013. godine. Mnogi od najvećih svjetskih medijskih konglomerata nalazi se također u New York Cityju. "Kreativne" industrije kao što su novi mediji, oglašavanje, moda, dizajn i arhitektura doprinose u velikoj mjeri u rastu stope zaposlenosti, a New York City ima vrlo veliku kompetitivnu prednost u ovim granama industrije.
Prema podacima iz 2013. na Manhattanu bilo je na raspolaganju oko 48,1 milion m² kancelarijskog prostora, po čemu je on najveće tržište u SAD-u, dok je srednji Manhattan najveći centralni poslovni distrikt u SAD-u.
Država New York izvozi širok spektar roba poput prehrambenih namirnica, minerala, sirovina, računara i elektronskih uređaja, brušenih dijamanata i automobilskih dijelova. U 2007. država je izvezla robe u vrijednosti oko 71,1 milijarde US$. Među pet najvećih inostranih izvoznih tržišta bile su Kanada (15 milijardi US$), Ujedinjeno Kraljevstvo (6 milijardi), Švicarska (5,9 milijardi), Izrael (4,9 milijardi) i Hong Kong (3,4 milijade). New York najviše uvozi naftu, zlato, aluminij, prirodni gas, električnu energiju, sirove dijamante i drvo.
Albany, okrug Saratoga i dolina rijeke Hudson su najveći centri nanotehnologije i proizvodnje integralnih kola i mikročipova, dok je područje oko grada Rochestera poznato u oblasti fotografije. Država također ima i snažaj proizvodni sektor koji uključuje štampu i proizvodnju željezničke opreme, autobusa, proizvoda od krzna i drugih. Mnoge od ovih kompanija nalaze se u sjevernim područjima New Yorka (tzv. Upstate).
Politika
Vlada New Yorka je upravna organizacija organa vlasti države New York, ustanovljena Ustavom države New York. Ona se sastoji iz tri organa vlasti: izvršne, zakonodavne i sudske.
Zakonodavna skupština New Yorka je dvodomna i sastoji se iz Senata države New York i državne Skupšine. Skupština se sastoji iz 150 članova, dok broj senatora varira, a trenutno (2015.) ima 63 senatora. Skupština ima ovlasti da donosi zakone, na koje guverner može staviti veto. Međutim, guvernerovo veto može biti nadglasano u Skupštini ako dvije trećine zastupnika u oba doma to izglasa. Stalni zakoni opće prirode su objavljeni kao Konsolidirani zakoni.
Guverner savezne države New York je šef izvršne vlasti države a pomaže mu viceguverner (zamjenik guvernera). Obojica se biraju na jednom glasačkom listiću na izborima. Drugi izabrani funkcioneri su državni sekretar, državni pravobranilac i državni revizor. Također postoji i nekoliko ministarstava.
Najviši žalbeni sud u sudskom sistemu države New York je Žalbeni ili Apelacijski sud (Court of Appeals), dok se prvostepena suđenja za krivična djela obavljaju na Višem sudu (Supreme Court) kao i na okružnim sudovima (county courts) izvan grada New Yorka. Viši sud također služi i kao prvostepeni sud za žalbe u mnogim slučajevima, dok lokalni sudovi obavljaju mnoge parnice po drugim pravim stvarima uključujući sporove male vrijednosti, slučajeve saobraćajnih prekršaja i sporove u građevinskim radnjama, a također su i sudovi gdje se započinju kriminalni slučajevim. Sudovi grada New Yorka predstavljaju najveći lokalni sudski sistem u SAD-u.
Državu New York u Predstavničkom domu američkog Senata predstavlja 27 članova, pored dva senatora u Senatu SAD. Prema popisu iz 2000. i ponovnom određivanju kongresnih distrikta za potrebe izbora 2002, država je imala 29 predstavnika u Predstavničkom domu, ali je njen udio smanjen na 27 u 2013. godini zbog usporenog rasta ukupnog stanovništva New Yorka u odnosu na relativni rast na nivou SAD. Od 2016. New York će imati 29 elektoralnih glasova za predsjedničke izbore, a najveći broj koji je ikada imao bio je od 1933. do 1953. kada je New York davao 47 elektoralnih glasova.
U Senatu, New York predstavljaju Chuck Schumer i Kirsten Gillibrand (stanje: januar 2015.), a ova savezna država dijeli treće mjesto sa Floridom po broju kongresnih distrikta, a nakon Kalifornije sa 53 i Texasa sa 36.
Izbori
U posljednjih nekoliko decenija, država New York pretežno podržava kandidate Demokratske stranke na općim izborima. Tako je naprimjer predsjednički kandidat iz Demokratske stranke Barack Obama u New Yorku pobijedio sa 25% glasova razlike u odnosu na republikanskog protivkandidata na izborima 2008. što je daleko ubjedljivije od John Kerrya na izborima 2004. New York City je snažno uporište Demokratske stranke, sa prilično liberalnom politikom. Mnoga od drugih urbanih područja poput Albanyja, Buffala, Rochestera i Syracuse su također pro-demokratski orijentirana. Međutim, ruralna područja na sjeveru države su općenito dosta konzervativniji od gradova i uglavnom podržavaju Republikansku stranku. Gusto naseljena prigradska naselja juga New Yorka, poput okruga Westchester i Long Islanda su u posljednjih 25 godina većinom glasali čas za jednu čas za drugu od dvije najveće stranke, ali mnogo češće u korist republikanaca.
New York City je jedan od najvažnijih izvora političkih donacija u SAD za obje velike stranke. Četiri od pet najvećih donatorskih mjesta za političke donacije nalazi se na Manhattanu. Za predsjedničke izbore 2000. godine, najveća svota novca za kampanje oba kandidata Busha i Gorea prikupljena je na području Upper East Sidea (pošt. br. 10021).
Saobraćaj
thumb|lijevo|Registarske tablice u New Yorku, uvedene 1. aprila 2010. godine New York ima jednu od najrazgranatijih i najstarijih saobraćajnih infrastruktura u SAD. Inženjerske poteškoće zbog teško prohodnog terena u državi i jedinstvenih problema u gradu uzrokovanih sve većim rastom New York Cityja javljaju se gotovo svake godine. Širenje stanovništva države pratilo je put starih vodenih puteva, prvo duž rijeka Hudson i Mohawk a kasnije i duž kanala Erie. U 19. vijeku izgrađena je željeznička pruga duž riječnih dolina, a u 20. vijeku istim pravcem izgrađen je i sistem autoputeva New York State Thruway.
Ministarstvo saobraćaja New Yorka je često kritizirano zbog nedostatnog održavanja puteva u nekim područjima države, kao i za ubiranje putarina iznad nivoa uloženih sredstava za njihovu izgradnju. Sve do 2006. putarine su naplaćivane na sistemu Thruway unutar granica grada Buffalo. One su kasnije u 2006. ukinute tokom kampanje pred guvernerske izbore (oba kandidata za guvernera su isticala borbu za ukidanje putarine).
Pored, gotovo legendarne, njujorške podzemne željenice (New York City Subway), postoje i četiri željeznička sistema prigradske željeznice u i van grada: željeznička linija Long Island, željeznička linija Metro-North, lučka uprava Trans-Hudson i pet željezničkih linija New Jersey tranzita. Mnogi drugi gradovi u državi imaju gradske i regionalne javne prevoznike. U Buffalu, saobraćajna uprava Niagara Frontier upravlja lahkom željeznicom Buffalo Metro Rail, dok je u Rochesteru ročesterska podzemna željeznica radila od 1927. do 1956. ali je njeno finansiranje ukinuto jer su državne i federalne investicije usmjerene u autoputeve.
Sport
New York je bio domaćin dvije zimske olimpijade: 1932. i 1980. a obje su održane u Lake Placidu. Igre 1980. poznate su po čuvenoj hokejaškoj utakmici između reprezentacija SAD i SSSR-a nazvanoj čudo na ledu, u kojoj je grupa američkih studenata i amatera pobijedila favorizirane reprezentativce SSSR-a sa 4:3 te u finalu pobijedili Finsku i osvojili zlato. Lake Placid je, zajedno sa St. Moritzom (Švicarska) i Innsbruckom (Austrija) jedan od tri grada koji je dva puta organizirao zimske Olimpijske igre. New York City bio je kandidat za domaćina ljetnih Olimpijskih igara 2012. ali su one dodijeljene Londonu.
New York je dom NFL ekipe Buffalo Billsa sa sjedištem u predgrađu Orchard Park. Iako ekipe New York Giants i New York Jets predstavljaju metropolitansko područje New Yorka, a prethodno sjedište im je bio grad New York, oni danas svoje utakmice odigravaju na stadionu MetLife u East Rutherfordu. Stadion Meadowlands bio je mjesto održavanja 48. po redu Super Bowla 2014. u kojem su domaćinske obaveze podijele savezne države New York i New Jersey.
New York također ima i dva velika bejzbol tima: New York Yankees (sa sjedištem u Bronxu) i New York Mets (sa sjedištem u Queensu). U NBA također igraju dva tima iz New Yorka: New York Knicks na Manhattanu i Brooklyn Nets u Brooklynu.
Sveti Anton (Koper)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Koper.
Stanovništvo
Napomena: ''Od 1958. do 1992. iskazivano pod imenom Pridvor. U 1992. povećano za naselja Kocjančiči i Potok, koja su ukinuta.''
Luciano Floridi
Luciano Floridi (16. novembra 1964. –), italijanski filozof i logičar, fellow of St Cross College, University of Oxford.
NGC 3651-2
NGC 3651-2 (također poznat kao MCG 4-27-28, PGC 34899 i UGC 6388) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 346 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Lav. Najveći prečnik je 0,40 (40 hiljada sg) a najmanji 0,2 uglovnih minuta (20 hiljada sg).
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Idžma
Idžma jest arapski termin koji označava konsenzus islamskog ummeta oko nekog zakona u šerijatskom pravu. Muhammedov hadis "Moj ummet se neće složiti u grešci" često je navođen kao podrška sistemu zagovarača konsenzusa. Sunitski muslimani smatraju da je konsenzus oko nekog šerijatskog zakona, treći izvor po redu u izglasavanju tog zakona, nakon Kur'ana i hadisa. Dosta islamskih učenjaka smatra sistem idžme dodirnom tačkom s modernom demokratijom.
Mudžtehidi
Ljudi koji su osposobljeni da donose zakone islamskog prava se nazivaju mudžtehidi. Da bi konsenzus bio punopravan, moraju se ispuniti sljedeći uvjeti:
Rodoč
Rodoč je naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
111.
Godina 111. (CXI) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Pizona i Bolana (ili, rjeđe, godina 864. Ab urbe condita). Oznaka 111. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Zgrada Klostera i Zgrada I zasjedanja AVNOJ-a
Zgrada Klostera i zgrada I. zasjedanja AVNOJ-a nalazi se u užem središtu grada Bihaću, Bosna i Hercegovina. Proglašene su za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
NGC 2155
NGC 2155 (također poznat kao ESO 86-SC45) je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Zlatna riba. Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 30. novembra 1834. godine.
Zgrada Klostera i Zgrada I zasjedanja AVNOJ-a
Historija
Zgrada Klostera (samostan i škola časnih sestara Klanjateljica Krvi Kristove) sagrađena je 1894. godine i nazvana „kutovnica“ jer se sastoji od dva krila koja su međusobno povezana pod uglom od 130 stepeni. Izvorna namjena ovog objekta bila je samostan i škola časnih sestara. Škola je imala osam odjeljenja četverogodišnje škole, a 1930. u školi je bilo 326 učenika. Kasnije je otvorena i viša djevojačka škola. Za manju djecu sestre su organizirale vrtić. Osim obveznih školskih predmeta, časne sestre su držale časove za učenje na muzičkim insturmentima, zatim časove stranih jezika i izrade ručnih radova.
NGC 2155
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Zgrada Klostera i Zgrada I zasjedanja AVNOJ-a
Historija
Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije, u periodu od 02. do 04. novembra 1942. godine izvršila je oslobađanje Bihaća i njegove okoline. Bihać je postao glavni grad oslobođenoga teritorija koji je obuhvaćao skoro jednu petinu teritorija predratne Jugoslavije. Ovaj slobodni teritorij nazvan je Bihaćka republika i trajao je 86 dana. Prvo zasjedanje AVNOJ-a održano je u zgradi koja je bila depadans zgrade Kloster, a izgrađena je neposredno pred Drugi svjetski rat, 08. januara 1939. Deset godina nakon Prvog zasjedanja AVNOJ-a, 25.11.1952. godine, u zgradi je otvoren Spomen-muzej i postavljena prva izložba. Zgrada je objekat javnog karaktera i služi za održavanje različitih kulturnih manifestacija i muzejskih izložbi. Bila je djelimično oštećena tokom rata u Bosni i Hercegovini.
Opis
Zgrada Klostera predstavlja primjer arhitektonskog izraza iz perioda austrougarske uprave. Vanjske dimenzije istočnog krila iznose 23,55X15,05 m, a dimenzije sjevernog krila iznose 28,30X12,50 m. Ima sljedeće etaže: podrum, prizemlje, kat i potkrovlje.
Zgrada I. zasjedanja AVNOJ-a, sa tlocrtom u obliku trapeza, građena je u stilu moderne sa jasno izraženim volumenima koji proizilaze iz pojedinih funkcionalnih sadržaja, bez upotrebe arhitektonske plastike ili bilo kakvih drugih dekoracija na fasadi. Projektant ovog objekta je hrvatski arhitekta Stjepan Podhorski (1875 - 1945.).
Šmarje (Koper)
mini|280px|Šmarje, stara [[Istra|istarska kuća]] Šmarje su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Koper, regija Obalno-kraška, Slovenija.
NGC 454-1
NGC 454-1 (također poznat kao ESO 151-36 i PGC 4461) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 167 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Feniks. Najveći prečnik je 1,70 (82 hiljade sg) a najmanji 1,5 uglovnih minuta (73 hiljade sg).
Šmarje (Koper)
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Koper.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Šmarje su imale 784 stanovnika.
NGC 454-1
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Pilsner
mini|Čaše pilsnera Pilsner (također pilsener ili jednostavno pils) je tip svijetlog lager piva. Ime je dobilo po gradu Pilsen (Plzeň) u Bohemiji u današnjoj Češkoj, gdje se i spravlja još od 1842. (kada je prvi put natočeno). Originalno pivo Pilsner Urquell se i danas tamo proizvodi. U Bosni i Hercegovini ovo se pivo proizvodi u Pivari Tuzla kao Tuzlanski pilsner.
Izvorno
Bürger Brauerei je angažovao bavarskog pivara Josefa Grolla (1813–1887) koji je koristio nove tehnike i koji je prezentovao prvi moderni pilsner 5. oktobra 1842. godine.
Godine 1859, "Pilsner pivo" je prepoznato kao brend u Privrednoj komori u Plzeňu. 1898. kreiran je 'Pilsner Urquell trade mark'. Domaći Tuzlanski pilsner je nastao davne 1884. godine i od tada se toči.
Moderni pilsneri
mini|Čaša [[Krombacher pilsnera]] Moderni pilsner ima svijetlu i jasnu boju od ugašene do zlatne žute sa izraženim ukusom hmelja. Češki pilsneri su poznati po blažem ukusu (dobar primjer je Pilsner Urquell i Staropramen), dok su ona rađena u njemačkom stilu više reska (posebno na sjeveru, npr. Jever). Posebni primjeri njemačkog pilsnera su: Aktienbrauerei Kaufbeuren Jubiläums Pils, Augustiner Pils, Beck's, Bitburger, Flensburger Pilsner, Fürstenberg, Henninger's Kaiser Pilsner, Holsten, König Pilsner, Königsbacher Pilsner, Kulmbacher, Radeberger, Schwelm's Schwelmer Pils, Veltins, Warsteiner, Würzburger Hofbräu, i Wernesgrüner. Pored ovoga, holandski pilsneri (Amstel, Grolsch, Heineken) i belgijski (Jupiler, Stella Artois) imaju čiste slatkaste okuse. Pilsneri se identifikuju po učešću u kategorijama kao što je "European-Style Pilsner" na Svjetskom pivarskom kupu (World Beer Cup) ili sličnim takmičenjima.
Londonska konferencija (1912–1913)
Londonska konferencija 1912-1913, poznata i kao Londonska mirovna konferencija ili Konferencija ambasadora, bila je međunarodni samit šest velikih sila tog vremena (Austro-Ugarske, Francuske, Velike Britanije, Njemačke, Italije i Rusije) sazvan u decembru 1912. zbog uspjeha vojski Balkanske lige protiv Osmanlijskog Carstva u Prvom balkanskom ratu. Konferencija je posebno imala za cilj da arbitrira između zaraćenih sila oko teritorijalnih dobitaka, kao i da odredi budućnost Albanije, čija je nezavisnost proglašena tokom sukoba.
Historija
Primirje za okončanje Prvog balkanskog rata potpisano je 3. decembra 1912. Londonskoj mirovnoj konferenciji prisustvovali su delegati balkanskih saveznika (uključujući i Grčku) koji nisu potpisali prethodno primirje, kao i Osmanlijskog Carstva.
Konferencija je počela u septembru 1912. u St James's Palace pod predsjedavanjem Sir Edwarda Greya. ] Drugo zasjedanje konferencije započelo je 16. decembra 1912, i završeno 23. januara 1913., kada se dogodio osmanlijski državni udar 1913. godine. Vođa državnog udara Enver-paša povukao je Osmanlijsko Carstvo sa Konferencije.
Kao rezultat donesenih odluka i zbog pritisaka Grčke i Srbije, polovina teritorije na koju polaže pravo novoosnovana albanska država, i između 30% i 40% ukupnog albanskog stanovništva, izostavljeno je iz novoformirane Kneževine Albanije; posebno je oblast Kosovskog vilajeta naseljena Albancima data Srbiji, a veći dio južne Čamerije Grčkoj. Što se tiče grčko-albanske granice, jedina intervencija velikih sila bila je kada su Austro-Ugarska i Italija zabranile grčku okupaciju Vlore, nakon što je grčka mornarica granatirala grad 3. decembra; kao rezultat, nijedna velika sila nije se suprotstavila ustupanju Janine Grčkoj (sve dok su je mogle uzeti).
Posebna granična komisija je poslana da označi grčko-albansku granicu. Međutim, budući da nije bilo moguće ocrtavanje područja na etnografskoj osnovi, oslonilo se na ekonomske, strateške i geografske argumente, što je rezultiralo odlukom Londonske konferencije da veći dio spornog područja ustupi Albaniji. Ovaj preokret je katalizirao ustanak među lokalnim grčkim stanovništvom, koje je proglasilo Autonomnu Republiku Sjeverni Epir.
Razgovaralo se i o situaciji Arumuna. Arumuni su mala etnička grupa raštrkana širom Balkana. Na Londonskoj konferenciji predloženo je da se sve zemlje naseljene Arumunima, poput Pinda i njegove okoline, daju novoj albanskoj državi kako bi ih zaštitila od grčke i srpske (pošto je Srbija aneksirala Vardarsku Makedoniju) asimilatorske politike. Takve prijedloge podržala je Kraljevina Rumunija. Na istovremenom albanskom kongresu u Trstu, Arumuni su tražili i regionalnu autonomiju unutar Albanije, ali je to odbijeno jer Arumuni unutar novih utvrđenih granica Albanije, isključujući prijedloge proširenja, nisu živjeli u zbijenim područjima. Na kraju, Arumuni niti su pripojeni Albaniji niti im je data autonomija.
Boris Godunov
Boris Godunov (1552 - 13. april 1605) je bio regent Rusije od 1584. do 1598. godine, te veliki knez Moskve i car Rusije od 1598. godine.
Put na vlast
Boris Godunov je poticao iz familije tatarskih korjena koja se s područja Zlatne Horde doselila u područje Rusije tokom XIV vijeka. Svoju mladost on proživljava tipičnim životom tadašnjih običnih ruskih stanovnika. Očeva smrt krajem 1560-tih godina stvara potrebu budućem caru da nađe svoje zanimanje. Njegov izbor tada pada na posao "Opričnika" u tada omraženim specijalnim odredima cara Ivan IV Grozni. Njegova karijera dobija naglo ubrzanje kada se 1571. godine on ženi za kćer Skuratova koji vrši dužnost zapovjednika "Opričnine". Smrt zaštitnika u ratu s Litvom 1573. godine i ukidanje "Opričnine" nije uspjelo spriječiti napredak karijere tada već očito pragmatičnog Borisa Godunova. Tokom tih sedamdesetih godina ovaj uspješni političar polagano, ali sigurno napreduje od časnika "Opričnine" do savjetnika cara Ivana IV Groznog. Taj njegov uzvišeni status je potvrđen 1580. godine kada se svi pripadnici familije Godunov pozivaju na vjenčanje cara s Marijom Nagajom. Te godine ujedno Boris Godunov i car Ivan Grozni zaključuju vjenčanje između Borisove kćeri i Ivanovog maloumnog sina Fjodora I. Važnost Godunova za cara Ivan IV Grozni ubrzo nakon tih događaja pada, samo da bi se ona vratila u posljednjoj godini njegova života. U tim posljednjim mjesecima car drži Borisa blizu sebe, ali s druge strane počinje raditi na rastavi princa Fjodora I i Irene Godunov pošto nemaju djece. Taj projekt na kraju propada carevom smrću od posljedica trovanja. Nalazeći se pored samrtne postelje Ivana Groznog on uspijeva dobiti dužnost regenta zajedno s Nikitom Romanovičem ujakom novog cara. Njegovom smrću 1587. godine sva vlast neupitno pada u ruke Borisa Godunova.
Regent
Smrću staroga cara ništa se značajnije u Ruskoj polici nije primjenilo. Potrebu za rastavu novoga cara Fjodora I od Godunove kćerke su uvidjeli crkva i bojari pa je u tome smislu organizirana neuspjela zavjera. Njegova potom pobjeda protiv Tatarske pljačkaške horde 1590. godine mu donosi napokon popularnost koja odmah propada sljedeću godinu kada umire "nesretnim" slučajem carev brat i prestolonasljednik Dimitrije. Krivica za tu smrt opravdano ili ne pada na dušu Borisa Godunova čiji zadatak zajedno s regenstvom je bila zaštita djece starog cara. U tom trenutku on gubi svoj legitimitet na gotovo cijelom državnom teritoriju. Niti teritorijalno širenje na račun Švedske niti gradnja novih gradova Caricina, Samare, Saratova i Voroneža tu činjenicu nije moglo promijeniti. Smrt jedini kćeri Fjodora I je tu mržnju dodatno uvećalo bez obzira što je ona bila i Borisova unuka.
Car
Smrt cara 7. januara 1598. godine je otvorila put do krune dotadađnjeg regenta, ali znajući svoj nelegimitet on to u prvi trenutak odbija tražeći potvrdu od parlamenta. Kada su ga uplašeni zastupnici jednoglasno potvrdili za car 21. februara 1598. On je titulu napokon prihvatio bez obzira što su pripadnici bojarske dinastije Šujski imali na nju prava kao najbliži rođaci pokojnog vladara ili možda čak Marija od Stavrise, kćer brata Ivana Groznog.
Bez obzira na ta legalnija prava na carsko dostojanstvo car je sada bio Boris Godunov. On tada samo nastavlja politiku iz regenstva svojim pokušajima jačanja Rusije i traženja izlaska na Baltičko more. Bez obzira na velikih broj tako poduzetih mjera za dobrobit države on niti tada nije bio prihvaćen. Odgovori na sumnje ili čak i zavjere bojara postaju oni isti iz početka njegove karijere. Boris Godunov tada postupa ponovno kao "Opričnik" koji pogubljuje ili tjera u samostan svoje neprijatelje.
Pobuna
Te mjere su na kraju izazvale opće narodno vrijenje koje samo čeka svoga vođu. On se tada pojavljuje u liku osobe koja se predstavlja kao princ Dimitrije koji je uspio preživjeti atentat iz 1591. godine. Njegov poziv na bunu s podrškom Poljske i Litve rezultira stvaranjem pobunjeničke vojske koja počinje rat u lipnju 1604. godine. Pobunjenici najprije pobjeđuju Borisove trupe i osvajaju Černigov i Kursk. U drugoj bitki sljedeće godine lojalisti su pobjedili dovodeći do općeg rasula u pobunjeničkim redovima. Iznenadna prirodna ili ne smrt Borisa Godunova 13. aprila 1605. godine tu situaciju naglo mijenja.
U Moskvi Boris Godunov je naslijeđen od svoga sina Fjodora II.
Erzjanski jezik
Erzjanski jezik (erz. эрзянь кель) jest mordovski jezik, koji se govori u Rusiji, uglavnom u Mordoviji i u susjednim republikama i oblastima Rusije kao i u bivšim zemljama Sovjetskog Saveza, gdje žive pripadnici etničke zajednice Mordvini (Mordovci, Mordva).
Trifolium
Trifolium (lat. tres = tri + folium = list) je biljni rod djetelina iz porodice Fabaceae'', kojem pripada oko 245 vrsta. U kolokvijalnom govoru, djetelinom se nazivaju i srodne vrste, kao što su: lucerke (lat. Medicago), kokotac (lat. Melilotus) i taksonomski daleka vrsta Oxalis acetosella.
Erzjanski jezik
Govori ga oko 300.000 ljudi. Spada u mordovske jezike, zajedno s mokšanskim jezikom. Ta dva jezika su vrlo povezana i slična, ali se ipak razlikuju po fonetici, morfologiji i rječniku.
Erzjanski jezik piše se ćirilicom, bez ikakvih izmjena u odnosu na varijantu ćiriličnog pisma koju koristi ruski jezik. U Mordoviji, erzjanski jezik je zvanični jezik, zajedno s mokšanskim i ruskim jezikom.
Trifolium
Naziv joj potiče od pojave da obično ima tri ili rijetko četiri lista. U prirodi, djetelina raste na svim kontinentima osim u Australiji i Antarktici. U Australiji, rastu razne vrste djeteline, koje su uvezene s drugih kontinenata. Tamo nije domaća vrsta.
U poljoprivredi se uzgaja 16 različitih vrsta, kao stočna hrana. U Evropi i Sjevernoj Americi je od velike privredne važnosti.
Ona je u srodstvu s grahom, graškom, sojom, kikirikijem, slanutkom, pa nije čudo da je stoka voli, jer je odličan izvor proteina.
Na korijenju djeteline u simbiozi žive bakterije koje obogaćuju tlo dušikom. Stoga je važna za poboljšanje plodnosti tla.
Vrste
thumb|270px|lijevo|Bijela djetelina
Andrija (humski knez)
thumb|Pečat kneza Andrije. Andrija (prva pol. 13. vijeka — oko 1250) bio je humski knez.
Po Mauru Orbiniju, sin Miroslava, brata župana Stefana Nemanje, poslije kralja Stefana Prvovjenčanog. Po smrti Miroslava, humska vlastela prognala su iz zemlje desetogodišnjeg Miroslavljeva sina Andriju s majkom, a Humom od Cetine do Kotorskog zaljeva zavladao je Petar (20-ih god. 13. vijeka). Uz pomoć Stefana Prvovjenčanog, Andrija je ponovno zauzeo dio Huma južno od Neretve (Popovo, Slansko primorje, Ston).
U dokumentu (oko 1234) naziva se »veliki knez humski«; a po smrti Petrova nasljednika i sinovca Toljena, zavladao je 1239. čitavim Humom kao vazal Raške. Andrija je s Dubrovnikom bio u dobrim odnosima, što potvrđuju ugovori o miru s knezovima Ivanom Dandolom (1214–1235) i Jakovom Delfinom (1247–1249). U znak prijateljstva s Dubrovčanima udao je kćerku Vukosavu za vlastelina Barba Krusića.
Neprijateljstvo Huma sa Splitom okončao je ugovorom 7. septembra 1241. Godine 1243. pomagao je Splitu u borbi protiv Trogira zajedno s bosanskim banom Ninoslavom i time izazvao neprijateljstvo ugarskog dvora, pa kad je ban Dionizije izmirio Splićane i Trogirane, Andrija je 19. VII 1244. isključen iz ugovora kao »kralju nevjeran«. Umro je oko 1250. i sahranjen je, po Orbiniju, u Bogorodičinoj crkvi u Stonu.
Zgornje Škofije
Zgornje Škofije su naseljeno mjesto u sastavu gradske općine Koper, regija Obalno-kraška, Slovenija.
Historija
Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazile su se u sastavu stare općine Koper.
Stanovništvo
Na popisu stanovništva 2011. godine, Zgornje Škofije su imale 917 stanovnika.
Nezakcij
mini|250px|Ostaci Nezakcijuma desno|mini|250px|Karta koja prikazuje približan razmještaj plemena u Iliriji
Nezakcijum (lat. Nesactium, lokalizam: Vizače), najstariji je grad u Istri, poluostrvu u sjeverozapadnoj Hrvatskoj. Ostaci Nezakcijuma nalaze se u blizini sela Valtura, iznad zaliva desetak kilometara od Pule (nedaleko od aerodroma).
Historija
Prvi podaci o Nezakciju potječu iz antičkih pisanih izvora. Rimski historičar Livije u svom monumentalnom djelu Ab Urbe Condita, prilikom opisa rata između Rimljana i Histara koji se dogodio početkom II stoljeća p. n. e. pominje tri grada: Nesactium (glavni grad), Mutilla i Faveria.
Histri su bili poznati po izuzetno jakom otporu koji su pružili Rimljanima i kojima su nanijeli nekoliko poraza. Tek nakon što su Rimljani angažovali značajne dodatne snage Histri su poraženi a Nezakcijum porušen nakon herojske odbrane u kojoj je život izgubio i kralj Epulon. Mali broj preživjelih je bio zarobljen i pretvoren u roblje. Iako su Mutila i Faveria i nakon pada Nezakcijuma nastavili pružati otpor, nezavisnost Histara je bila izgubljena i ubrzo su bili romanizovani. Ova pobjeda je Rimljanima bila veoma značajna pa su je slavili dva dana.
Dakle, poslije opsade 177. godine p. n. e., Rimljani su porušili Nezakcijum, a na istom mjestu sagradili novi, s dobrom urbanističkom organizacijom. Na centralnom platou izgrađen je forum (centralni trg) tri hrama, prostrane terme i druge građevine javnog i privatnog karaktera. Na padinama se nalaze ostaci raskošnih privatnih građevina, a bogata nekropola pružala se duž ceste koja je iz Pula vodila u grad. Predmeti visoke umjetničke vrijednosti govore o zavidnom kulturnom dometu grada u rimsko vrijeme.
Postupnim slabljenjem rimske države dolazi do značajnih promjena: od antičkog municipija grad je pretvoren u kasnoantičko utvrđeno naselje. Prostorije raskošnih termi pretvorene su u stambene i ekonomske objekte, dok je južni dio tokom V stoljeća preuređen u dvije monumentalne kultne građevine. Prva, sjeverna i nešto veća, južna bazilika, su značajan prilog poznavanju starokršćanske arheologije.
Grad je preživio pad Rimske Imperije i razvoj kršćanstva, ali nije odolio barbarskim napadima početkom VII stoljeća.
mini|Kultura polja sa urnama nakon širenja, prikazana na karti žutom bojom i natpisom Urnfield systems
Arheološki nalazi
Na jugoistočnim obroncima istarskog poluostrva, iznad zaliva Budava, ostali su kroz stoljeća sačuvani ostaci prahistorijskog, antičkog i kasnoantičkog grada. Ovaj lokalitet je danas svojevrstan arheološki park s konzerviranim arhitektonskim ostacima antičkog i kasnoantičkog doba. Stari grad je bio okružen s preko 800 m dugim zidom koji je otkriven i otkopan periodu između 1932. i 1934. godine. Ovaj odbrambeni zid potiče iz V stoljeća a bio je sagrađen tako da je pratio izgled terena.
Bronzano doba
Naselja poput Nezakcija, građena na dobro odabranim strateškim mjestima, nastala su tokom ranog bronzanog doba. Danas je u Istri poznato oko 330 gradina, od kojih je 29 bilo nastanjeno u i željezno doba. Stanovnici bronzanog doba bili su Indoevropljani, bez jasnijeg etničkog određenja. Tokom XII stoljeća bronzanodobni starosjedioci Istre i osnivači utvrđenih gradina najednom su nestali. Na velikom broju gradina život se jednostavno ugasio, dok se na na manjem broju nastavio.
Kultura polja sa urnama
Pronađene su keramičke urne i drugi predmeti od keramike i metala koji su kao prilog polagani u grobove.Nezakcijska nekropola spada u grupu 29 najznačajnijih nekropola u Istri te je i među bolje istraženima. Grobni prilozi odaju status i bogatstvo njezinih stanovnika, sa luksuznom uvoznom robom, kao što su lepeze iz Etrurije ili raskošne garniture za piće, grčki i apulski predmeti. Ovi predmeti jasno ukazuju na slojevitost naseljavanja i pokapanja od XI stoljeća p. n. e. do rimskog osvajanja.
U VI stoljeću p. n. e. u Nezakcijumu su se stvarali jedinstveni umjetnički predmeti u formi kamenih ploča i statua koji prikazuju likove životinja i ljudi. Većina ovih predmeta je otkrivena na groblju ali su neki, nažalost, kasnije korišteni i u druge svrhe. Civilizacija Histara se razvijala pod stalnim uticajem susjeda a na to ukazuje način izrade predmeta i stilizirani oblici kojim su ti predmeti ukrašavani. Osim toga, umjetnička vrijednost ovih predmeta jasno ukazuje na visoke kulturne domete Histara i ilustruje kako su se oni prilagodili svom kulturnom okruženju ali i dali novu vrijednost onome što su primili od susjeda.
U histarskom je društvu morao postojati vojničko- ratnički sloj, jer je u grobovima kao prilog pronađeno oružje.
Rimski period
Važan materijalni dokaz da Vizače predstavljaju ostatke grada sa značajnom prošlošću, predstavlja votivni (zavjetni) žrtvenik caru Gordijanu iz III stoljeća na kome se pominje Res Publica Nesactiensium.
Ispod jednog rimskog hrama pronađena je 1981. godine keramika čije porijeklo nije istarsko što ukazuje na moguće razvijenu trgovinu, odnosno, vjerovantnije, piratski plijen.
IC 380
IC 380 (također poznat kao MCG -2-12-34 i PGC 15398) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 236 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 0,70 (48 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 13. oktobra 1891. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Cameron Diaz
Cameron Michelle Diaz američka je bivša filmska glumica.
Biografija
Rođena je 30. augusta 1972. u gradu San Diego u saveznoj državi Kaliforniji.
Danas je jedna od najbolje plaćenih glumica u Hollywoodu, a dobivši 20 miliona dolara za nastavak Charliejevih anđela postala je tek druga glumica, nakon Julije Roberts, s tolikom zaradom u jednom filmu. 2004. godine nije glumila u nijednom igranom filmu, ali je ponovno dala glas princezi Fioni u nastavku Shreka.
Zita od Burbon-Parme
Zita od Burbon-Parme (9. maj 1892 – 14. mart 1989) je bila posljednja carica Austrije, posljednja kraljica Ugarske, te posljednja kraljica Češke.
Mladost
mini|lijevo|Zita s ocem, majkom i sedamnaestero svojih od svojih 23 braće i sestara Bila je treća kćerka i peto zajedničko dijete Roberta, posljednjeg vladajućeg vojvode Parme, i portugalske infante Marije Antonije. Njen otac je iz prvog braka imao dvanaestero djece (šestero s mentalnom retardacijom), te još dvanaestero iz drugog braka (u kojem je rođena i Zita), a Zita je bila njegovo sedamnaesto dijete. Ime je dobila po Ziti, italijanskoj svetici iz 13. stoljeća. Bila je odgajana u religioznoj rimokatoličkoj porodici, te je razmišljala o odlasku u samostan, gdje su kao redovnice već živjele njene tri sestre.
Brak
mini|lijevo|Zita i Karlo na dan vjenčanja Svog budućeg supruga Karla upoznala je preko svoje tetke Marije Terezije, koja je bila udovica Karlovog djeda. Vjenčali su se 21. oktobra 1911. godine. Njen suprug je već tada bio smatran budućim carem i kraljem, pošto car Franjo Josip nije imao živih sinova, a djeca prijestolonasljednika Franje Ferdinanda nisu bila smatrana podobnom da naslijede krune zbog skromnog porijekla njihove majke Sofije. Kada je Franjo Ferdinand ubijen u Sarajevu 1914. godine, Zitin suprug je postao prijestolonasljednik.
Prvi svjetski rat je za Zitu lično bio težak, pošto su se njena braća borila na različitim stranama. Kada se Italija pridružila protivnicima Austrije, Zitina popularnost je naglo pala. Sa suprugom je imala pet sinova i tri kćerke.
Carica i kraljica
Dana 21. novembra 1916. godine umro je car Franjo Josip, te je Zita postala carica i kraljica kao supruga novoga cara i kralja. Par je okrunjen za kralja i kraljicu Ugarske 30. decembra iste godine. Imala je značajnog utjecaja na svoga supruga.
Zitin brat Siksto je nagovorio Karla da potpiše seperatni mir s Francuskom, zbog čega je Karlo postao izuzetno nepopularan. Karlo će ubrzo zatim izgubiti sve svoje krune.
Život u egzilu
Do 11. novembra 1918. sve nacije Austro-Ugarske su proglasile svoje težnje da se odvoje od Austro-Ugarske. Zitin brat je zamolio britanskog kralja Georgea V da organizuje bijeg cara, carice i njihove djece iz Beča u Švicarsku, što je George V i uradio; ubistvo njegovih rođaka, ruskog cara Nikolaja II, carice Aleksandre i njihovo petero djece bio je dovoljan razlog za zabrinutost za sigurnost austrijske carske porodice.
Karlo je bio ohrabren od strane mađarskih nacionalista, pa se dva puta tokom 1921. bezuspješno pokušao vratiti na prijestolje Mađarske. Mađarska je ostala kraljevina, ali bez kralja. Pokušaji da se vrati na prijestolje barem Mađarske nisu mu uspjeli zbog raznih faktora, uključujući izostanak podrške od strane regenta Miklósa Horthyja.
Zita i Karlo su 1921. godine protjerani na portugalsko ostrvo Madeira. Njihova djeca su ostala kod Zitine tetke (maćehe Karlovog oca) Marije Terezije, a kasnije su se pridružili roditeljima. Godine 1922. osam mjeseci trudna carica Zita je ostala udovica.
Udovištvo
mini|desno|Grob carice i kraljice Zite Zita je s djecom nakon muževe smrti živjela u Španiji kod kralja Alfonsa XIII, a kasnije su se preselili u Belgiju. Iz Belgije su pobjegli kada ju je nacistička Njemačka okupirala tokom Drugog svjetskog rata.
Porodica se na kraju skrasila u Kvebeku koji je bio poželjan jer se tu govori francuski jezik koji je carska porodica poznavala a četvero najmlađe djece moglo je nastaviti studij na Sveučilištu Laval. Kako su ostali bez svih primanja iz Evrope, carska porodica je pala u siromaštvo. Za vrijeme Prvog svjetskog rata Zita je bila carica i kraljica, a za vrijeme Drugog svjetskog rata spremala je ručak od listova maslačka umjesto špinata.
Zita se u Evropu vratila 1952. godine, i to u Luksemburg, kako bi se brinula za svoju staru majku. nakon što je austrijska vlada 1982. godine popustila u sprječavanju Habsburgovcima da ulaze u Austriju, bivša carica se nakon šest desetljeća vratila u Austriju. Kroz sljedećih nekoliko godina bivša carica se čak pojavljivala na austrijskoj televiziji, gdje je iznijela mišljenje da sin cara Franje Josipa, prestolonasljednik Rudolf, i njegova ljubavnica, Mary von Vetsera, nisu počinili samoubistvo, već da su navjerovatnije ubijeni.
Umrla je u Zizersu, u Švicarskoj, u 96. godini života. Sahranjena je u Carskoj kripti u Beču zajedno s ostalim Habsburgovcima.
Selište (Mostar)
Selište je naseljeno mjesto u gradu Mostaru, Bosna i Hercegovina.
Hydrocharitaceae
Hydrocharitaceae je porodica cvjetnica sa 16 poznatih rodova i ukupno  oko 135 poznatih vrsta. Obuhvata brojne vrste vodenih biljaka, naprimjer „trakaste trave“, dobro poznatu kanadska vodna trava i žablja vodena trava Hydrocharis morsus-ranae.
Porodica uključuje i slatkovodne i morske vrste. Nalaze se širom svijeta u širokom rasponu staništa, ali su uglavnom tropske.
Opis
Vrste su jednogodišnje ili višegodišnje, puzave monopodijskog korijena sa listovima raspoređenim u dva okomita reda, ili sa uspravnim glavnim izdancima s korijenom na dnu i spiralno raspoređenim ili savijenim lišćem. Listovi su jednostavni i obično se nalaze potopljeni, iako se mogu naći plutajući ili djelomično izrasli. Kao i kod mnogih akvatičnih biljaka, mogu biti vrlo promjenjivog oblika – od linearnog do zaobljenog, sa ili bez peteljčice, sa ili ez podloge za oblaganje.
Cvjetovi su raspoređeni viljuškasto, nalik na šiljate brakteje ili između dva suprotna trakta. Obično su pravilni, mada u nekim slučajevima mogu biti i nepravilni, dvospolni ili jednospolni. Segmenti perianta su ujednoj ili dvije serije, (2–) 3 slobodna segmenta; unutrašnji niz je obično prisutan i sličan laticama. Tučak je jednosjemeni ili više serija; unutrašnji su ponekad sterilni. Polen je kuglast i slobodan, ali u morskim rodovima (Thalasia i Halofila) – polenova zrna se drže u lancima, poput struka perli. jajnik je idonji sa 2–15 sjedinjenih karpela koji sadrže jednu lokulu sa brojnim ovulama na parijetalnim placentama koje ili strše gotovo do središta jajnika ili su nepotpuno razvijeni. Plodovi su kuglasti do linearni, suh ili pulpasti, dehiscentni ili uobičajenije nedehiscentni i otvaraju se raspadanjem perikarpa. Sjemenke su obično brojne sa ravnim embrionom i bez endosperma. Oprašivanje je krajnje specijalizirano.
Najnoviji filogenetski tretman porodice prepoznaje četiri potporodice – Hydrocharitoideae (Hydrocharis, Limnobium), Stratiotoideae (Stratiotes), Anacharioideae (Apalanthe, Appertiella, Blyxa, Egeria, Elodea, Lagarosiphon, Ottelia) i Hydrilloideae (Enhalus, Halophila, Hydrilla, Maidenia, Najas, Nechamandra, Thalassia i Vallisneria).
IC 966
IC 966 (također poznat kao MCG 1-36-6, PGC 49704 i UGC 8884) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 197 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Djevica. Najveći prečnik je 0,80 (46 hiljada sg) a najmanji 0,7 uglovnih minuta (40 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 5. juna 1893. godine.
Hydrocharitaceae
Upotreba
Neke vrste su postale ukrasne biljke, a potom i ozbiljni korov u divljini (posebno iz rodova Egeria])] , [[Elodea ' i  Hydrilla'').
IC 966
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
IPhone
iPhone je mobilni telefon od kompanije Apple Inc. koji spada u internetsko-multimedijski niz
pametnih telefona, koga je dizajnirao Jonathan Ive. Prvi iPhone je predstavio bivši predsjednik Apple-a, Steve Jobs 9. januara 2007. , te je pušten u prodaju 29. juna 2007.
iPhone može da funkcioniše kao video kamera (video snimanje nije bila standarna usluga sve dok iPhone 3GS nije izdat), obična kamera, prijenosni media player, i Internetski klijent sa mogućnostima e-pošte i web pretraživanja. Može primati vizualnu govornu poštu, te ima i 3G i Wi-Fi povezivanja. Korisnički interfejs je izgrađen na vrhu multi-touch orijentisanog ekrana, koji ima virtualnu tastaturu umjesto fizičke. Apple-ove i ostale aplikacije su dostupne preko App Store (bs. Prodavnice aplikacija), koja je objavljena sredinom 2008. godine, i sada ima preko 425,000 aplikacija odobrenih od strane Apple-a. Aplikacije imaju različite funkcionalnosti, uključujući igre, reference, GPS navigaciju, socijalne mreže, sigurnosne aplikacije i reklamiranje televizijskih programa, filmova i slavnih osoba.
Do sada su objavljene četiri generacije iPhone modela, sva izdana uz jednu od četiri glavne verzije iOS (prijašnjeg iPhone OS) sistema. Originalni iPhone je bio GSM telefon sa istaknutim dizajnom i nedostatkom fizičkih dugmeta (koji su zamjenjeni sa touch-screen ekranom) što se i nstavilo kroz sve modele. iPhone 3G je dodao 3G mogućnosti i mogućnost A-GPS lokatora. iPhone 3GS je dodao kompas, brži procesor, kameru veće rezolucije, uključuji 480p video snimanje. iPhone 4 ima dvije kamere: jednu sposobnu za 720p video snimanje i prednju kameru (pri nižim rezolucijama) za FaceTime video razgovore i ostale aplikacije poput Skype-a. Telefon također ima visoko kvalitetan ekran; izdan je 24. juna 2010. U Sjedinjenim Državama, AT&T je bio jedini telefonski operater koji je prodavao iPhone sve do 10. februara 2011. godine, kada je objavljena CDMA verzija iPhone-a, za Verizon telefonskog operatera.
Modeli
Proizvedena su 34 modela. Podebljani uređaji predstavljaju najnoviju generaciju:
Galateja (satelit)
Galatea, također poznata kao Neptun VI, je četvrti najbliži unutrašnji satelit Neptuna. Ime je dobio po Galateji, jednoj od pedeset Nereida iz grčke legende, u koju je Kiklop Polifem bio uzalud zaljubljen.
Otkriće
lijevo|mini|250x250piksel| Galateja unutar slabog prstenastog luka u blizini [[Neptun|Neptuna]] Galateja je otkrivena krajem jula 1989. na slikama koje je napravila sonda Voyager 2. Dobila je privremenu oznaku S/1989 N 4. Otkriće je objavljeno (IAUC 4824) 2. augusta 1989. i spominje "10 kadrova snimljenih tokom 5 dana", što implicira da je datum otkrića bio negdje prije 28. jula. Ime je dato 16. septembra 1991.
Fizičke osobine
Galateja je nepravilnog oblika i ne pokazuje znakove bilo kakve geološke modifikacije. Vjerovatno se radi o hrpi ruševina ponovo nakupljenoj od fragmenata originalnih Neptunovih satelita, koji su razbijeni perturbacijama Tritona ubrzo nakon što je taj mjesec uhvaćen u vrlo ekscentričnu početnu orbitu.
Orbita
Galatejina orbita leži ispod prečnika Neptunove sinhrone orbite, tako da se polako vrti prema unutra zbog plimnog usporavanja i može na kraju uticati na planetu ili se raspasti u novi sistem planetarnih prstenova nakon što prođe svoju Rocheovu granicu zbog plimnih rastezanja.
Čini se da je Galatea mjesec pastir za Adamsov prsten koji je udaljen 1.000 kilometara izvan svoje orbite. Rezonancije sa Galatejom u odnosu 42:43 se također smatraju najvjerovatnijim mehanizmom za ograničavanje jedinstvenih lukova prstena koji postoje u ovom prstenu. Galatejina masa je procijenjena na osnovu radijalnih perturbacija koje izaziva na prstenu.
Bilješke
Budući da je Galatea nepravilnog oblika, stvarna površinska gravitacija i brzina bijega značajno će varirati između različitih pozicija na površini.
Jevrejsko groblje u Bihaću
Jevrejsko groblje u Bihaću nalazi se u Bihaću, Bosna i Hercegovina. Proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
Historija
Sefardi nastanjuju Bihać polovinom XIX stoljeća. Nakon dolaska austougarske uprave 1878. godine, u Bihaću se nastanjuju i dvije aškenaske porodice. Prema popisu u bihaćkom srezu, 1885. godine u Bihaću žive 142 Jevreja, a 1910. godine 165 žitelja.
Sinagoga je izgrađena 1906. godine. Inicijator za gradnju hrama bio je rabin Avram Juda Atijas, a investitor Jevrejska općina Bihać. Originalni plan sinagoge čuva se u Arhivu Unsko-sanskog kantona u Bihaću. Nakon izbijanja Drugog svjetskog rata, hram je devastiran i opljačkan. Tokom 1942. godine u sinagogi se nalazilo skladište municije, a nedugo zatim, sinagoga je u potpunosti uništena. Groblje, heb. Bet Olam (Kuća počivalaca) utemeljeno je 1875. godine.
Opis
Najstariji nadgrobnik je iz 1860. godina, nekoliko godina prije zvaničnog utemeljenja groblja. Posljednja osoba sahranjena na groblju je Bišćanin Benjamin (Binjo) Alhalel, koji je sahranjen nedugo nakon povratka iz zarobljeništva 1945.
Nadgrobnici iz starijeg perioda izrađivani su od grubo klesanog krečnjaka (bihatita), položeni dužinom iznad groba. Većina nadgrobnika izvedena je u formi sanduka koji se završavaju obličasto ili sljemenasto. Pojedini sanduci postavljeni su na postamente. Kod ove grupe nadgrobnika natpis je isklesan hebrejskim kvadratičnim pismom, zapadne provenijencije, na prednjoj strani.
Od dolaska Aškenaza u drugoj polovini 19. stoljeća, na groblju se pojavljuju i moderniji oblici nadgrobnika po uzoru na one u Zapadnoj Evropi. Ova grupa nadgrobnika izrađena je od klesanog kamena, rjeđe od mermera. Nadgrobnik čini uspravljena ploča, katkad postavljena na postament. Natpisi ove grupe, također smješteni na prednjoj strani nadgrobnika, su dvojezični, isklesani hebrejskim kvadratnim pismom i latiničnim pismom. Jedini motiv je Davidova zvijezda (Davidov štit je Hebrejski naziv za zvijezdu šestokraku) koja se javlja u zaglavlju prednje strane spomenika, iznad natpisa. Motiv je evidentiran na obje grupe nadgrobnika.
Jevrejsko groblje u Bihaću u veoma je lošem stanju. Veći broj nadgrobnika je oboren, utonuo u zemlju, izmješten sa izvorne lokacije, zarastao u mahovinu i rastinje. Ograda groblja samo je djelimično sanirana. Dio groblja je uzurpiran.
Ivan Zapolja
mini|desno|Ivan Zapolja Ivan Zapolja (Zápolya János, Szapolyai János) je bio erdeljski vojvoda i knez, protukralj Ferdinandu I Habsburškog (1527 - 1540).
Bio je vođa grupe mađarskih plemića koja je tvrdila da strani vladar ne može biti kralj Ugarsko-Hrvatskog kraljevstva. Nosio je krunu uz potporu mađarskih plemića i poslije osmanskog sultana.
Malé
Malé (މާލ izgovor "malei", broj stanovnika 81.647 prema podacima iz 2004.) je glavni grad Republike Maldivi, smješten na južnom dijelu Sjevernog Male' Atola.